Qoraqalpogʻiston

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="uz">
  <siteinfo>
    <sitename>Vikipediya</sitename>
    <dbname>uzwiki</dbname>
    <base>https://uz.wikipedia.org/wiki/Bosh_Sahifa</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.7</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Maxsus</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Munozara</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Foydalanuvchi</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Foydalanuvchi munozarasi</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vikipediya</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Vikipediya munozarasi</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fayl</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Fayl munozarasi</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki munozarasi</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Andoza</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Andoza munozarasi</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Yordam</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Yordam munozarasi</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Turkum</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Turkum munozarasi</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Portal munozarasi</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Loyiha</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Loyiha munozarasi</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modul munozarasi</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Qoraqalpogʻiston</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1046</id>
    <revision>
      <id>6181399</id>
      <parentid>6134045</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:50:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lazizbek.uz</username>
        <id>138826</id>
      </contributor>
      <comment>/* Aholisi */ Kichik xatoliklar toʻgʻirlandi</comment>
      <origin>6181399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54265" sha1="lzun8fxmbbwz2wi0t5xm45kzangyemr" xml:space="preserve">{{Maʼnolari|Qoraqalpogʻiston (maʼnolari)}}
{{Maʼmuriy birlik
 |Rang1                            = {{Rang|Oʻzbekiston}}
 |Oʻzbekcha nomi                   = Qoraqalpogʻiston Respublikasi
 |Asl nomi                         = Qaraqalpaqstan Respublikası
 |Gerb                             = Coat of Arms of Karakalpakstan.svg
 |Bayroq                           = Flag of Karakalpakstan.svg
 |Gerb kengligi                    = 
 |Bayroq kengligi                  = 
 |Gerb taʼrifi                     = 
 |Bayroq taʼrifi                   = 
 |Mamalakat=Ozbekistan, Qoraqalpog'iston
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region                          = 
  |type                            =  
  |sathi                           = 
  |CoordScale                      =  
 |Madhiya                          =Jayxun jaǵasında ósken bay terek&lt;br&gt;Túbi bir shaqası mıń bolar demek.
 |Maqomi                           = Oʻzbekiston Respublikasi tarkibidagi suveren demokratik Respublika
 |Tegishli hudud                   = 
 |Tarkibida                        =16 tuman va Nukus shahri 
 |Markazi                         = [[Nukus]]
 |Yirik shahari                    = Nukus
 |Yirik shaharlari                 = [[Xoʻjayli]], [[Qoʻngʻirot]], [[Beruniy]], [[Toʻrtkoʻl]], [[Chimboy]], [[Boʻston]], [[Kegeyli]], [[Mangʻit]], [[Taxiatosh]], [[Qoraoʻzak]]
 |Asos solingan                    = 1924-yil 14-oktabr
 |Bekor qilingan                   = 
 |Rahbari                          = Orinbayev Amanbay Tleubayevich  
  |Rahbar ismi                     = Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi Raisi
 |Rahbari2                         = Farxod Orazbaevich Ermanov
  |Rahbar ismi2                    = Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi
 |YAIM                             = 
  |YAIM yil                        = 
  |YAIM oʻrin                      = 
  |YAIM jon boshiga                = 
  |YAIM jon boshiga oʻrinda        = 
 |Tillar                           = [[Qoraqalpoq tili]], [[Oʻzbek tili]] 
 |Aholi                            = 2 040 700
  |Roʻyxatga olingan yil           = 2025
  |Aholi foizi                     =4 
  |Aholi oʻrinda                   = 9
  |Zichligi                        = 12,03
  |Zichlig oʻrinda                    = 13
  |Millatlar tarkibi               = 
  |Dinlar tarkibi                  =Islom-Sunniylar, Xristianlar va boshqalar 
 |Maydoni                          = 166 600
  |Maydon foyizi                    = Oʻzbekistonning 37% egallaydi
  |Yer maydoni                     = 1
 |Yuqori balandligi                = 473
 |Oʻrtacha balandligi              = 120
 |Quyi balandligi                  = 
 |Kengligi                         = 
 |Uzunligi                         = 
 |Xarita                           = Qaraqalpaqstan Respublikasi in Uzbekistan.svg
 |Xarita oʻlchami                  = 
 |Maʼmuriy birlik xaritasi         = Qoraqalpog'iston respublikasi.png
  |Xarita oʻlchami ае              = 
 |Soat mintaqasi                   = [[UTC+5]]
 |Qisqacha                         = UZ-QR
 |ISO                              = UZ-QR
 |FIPS                             =UZ-KRK 
 |Telefon kodi                     =+998
 |Pochta indeksi                   =2301XX 
 |Internet domeni                  =.uz 
 |Avtomobil raqami kodi            = 23 (1998—2009-yillardagi koʻrinishi)&lt;br&gt;95 — 99 (2009-yildan keyingi yangi koʻrinishi)
 |Sayt                             = http://joqargikenes.uz/
 |TurkumCommons                    = 
 |Izoh                             = 
|Maydon foizi=40}}
[[Fayl:Karakalpakstan map.png|right|thumb|250px]]
'''Qoraqalpogʻiston''' (rasman: '''Qoraqalpogʻiston Respublikasi''') — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] tarkibidagi Suveren Respublika&lt;ref name=&quot;lex&quot;&gt;{{veb manbasi
 |url=https://lex.uz/docs/-4953674
 |sarlavha=Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasi
 |familiya=
 |ism=
 |sana=
 |vebsayt=lex.uz
 |til=
 |qaralgan sana=29.03.2025
 |iqtibos=}}&lt;/ref&gt;. Maydoni 166,6 ming km². Aholisi 2 million (2024). [[Respublika]] poytaxti — [[Nukus]] shahri. Tarkibida 16 tuman, 12 shahar, 14 shaharcha va 124 fuqarolar yigʻini bor.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Davlat tuzumi ==
Qoraqalpogʻiston — [[parlament]] boshqaruv shakliga ega boʻlgan [[O'zbekiston respublikasi]] tarkibidagi suveren demokratik respublika. Qonun chiqaruvchi oliy davlat vakolatli organi — koʻp partiyaviylik asosida 5 yil muddatga saylangan deputatlardan iborat Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi (QR JK). Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi Raisi respublika rahbari hisoblanib, u Joʻqorgʻi Kenges deputatlari orasidan 5 yil muddatga saylanadi (faqat ketma-ket 2 muddatdan oshmaydi). Davlat hokimiyatining oliy ijro etuvchi-boshqaruvchi organi [[Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi]], yaʼni Qoraqalpogʻiston Respublikasi hukumati hisoblanadi. Qoraqalpogʻistonda Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi bilan bir vaqtda Qoraqalpogʻiston Oliy Kengashining 1993-yil 9-apreldagi 12-chaqiriq 12-sessiyasida qabul qilingan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasiga amal qilinadi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi oʻz davlat ramzlari: gerb, madhiya va bayrogʻiga ega.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Tabiati ==
Qoraqalpogʻiston [[Qizilqum choʻli]]ning shimoli-gʻarbiy, [[Ustyurt platosi]]ning janubi-sharqiy qismi va [[Amudaryo deltasi]]da joylashgan. [[Orol dengizi]]ning janubiy qismi Qoraqalpogʻiston hududida. Qizilqumning shimoli-gʻarbiy qismi Orol dengizi tomon pasayib boruvchi keng yassi tekislik boʻlib, qator tepa va qumli barxanlar (balandligi 75 m dan 100 m gacha) uchraydi. Alohida togʻ massivlari (eng yirigi — [[Sulton Uvays]] togʻi, choʻqqilari 473 m va 485 m) bor. Sugʻoriladigan yerlar va sugʻorish kanallari, asosan, deltaning oʻng sohilida. Gʻarbida bir nechta botiqli ([[Borsakelmas]], [[Asakaovdon]] botiqlarining balandligi 29–101 m) Ustyurt platosi joylashgan. Plato Orol dengizi va Amudaryo deltasiga tik yon bagʻirli jarlik — [[chink]]lar hosil qilib tushgan. Ustyurtdan janubi-sharqda Sariqamish soyligining shimoliy chekkasi joylashgan.

Foydali qazilmalardan [[osh tuzi]] va glauber tuzi, mineral xom ashyo hamda qurilish materiallari va boshqalar bor. Iqlimi keskin kontinental, yozi quruq va qishi nisbatan sovuq, qor kam yogʻadi. Yanvar oyining oʻrtacha temperaturasi janubda -4,9°, shimolida -7,6°, iyulda janubida 28,2°, shimolida 26°. Yillik yogʻin 110&amp;nbsp;mm, asosan, qish va bahor oylarida yogʻadi. Vegetatsiya davri 194–214 kun. Eng yirik daryosin— [[Amudaryo]] (quyi oqimi). Amudaryo havzasi qadimdan sugʻoriladigan hudud sifatida maʼlum. Daryo suvidan sugʻorishda foydalaniladi. [[Nukus]] shahrida joylashgan suv xoʻjaligi boshqarmasi Taxiatosh gidrouzeli, Qipchoq gidropostidan Orol dengizigacha boʻlgan (283&amp;nbsp;km) hududdagi daryoning barcha suv chiqarish inshootlarini nazorat qiladi. Oʻrta va yuqori oqimlarda daryo suvi sugʻorishga koʻp sarflanishi natijasida hozirgi Amudaryo Orol dengiziga bevosita quyilmaydi.

Qoraqalpogʻistonning eng yirik koʻli — Orol dengizi, shuningdek, Xoʻjakoʻl — Qora-jar koʻllar sistemasi bilan bogʻlangan Sudochye koʻl sistemasi hamda Orol dengizining qurib qolgan qismida tashkil etilgan sunʼiy suv havzalari ham mavjud. Soʻnggi 40 yil ichida Amudaryo va Sirdaryo havzalarida sugʻoriladigan yerlarning kengayishi natijasida Orol dengizi suv sathi 2005-yil boshida 23 m pasaydi. Qoraqalpogʻistonning barcha suv havzalaridan baliq ovlanadi, ularda baliq xoʻjaliklari tashkil etilgan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Tuprogʻi, oʻsimlik va hayvonot olami ==
Amudaryo deltasida allyuvial-oʻtloq, allyuvial oʻtloq-toʻqay, qurib qolgan koʻl va botqoqliklarda tipik shoʻrxok, Ustyurt platosida va Qizilqumda taqir [[tuproq]]lar, Qiziljar, Toʻqmoqtogʻ va Ustyurt platosida kulrangqoʻngʻir, Orol dengizining qurib qolgan tubida qumli choʻl tuproqlari tarqalgan.

Qoraqalpogʻistonda [[yuksak oʻsimliklar]]ning 979 turi uchraydi. Ularning 41 tasi madaniy turga mansub. Yovvoyi oʻsimliklarning 176 tasi endemik, 11 tasi qoldiq (relikt) va 33 turi madaniy oʻsimliklarning yovvoyi ajdodlari. 7 turdagi oʻsimlik Oʻzbekiston [[Qizil kitob]]iga kiritilgan. Qoraqalpogʻiston hududi tropik boʻlmagan choʻl zonasida joylashganligi sababli oʻsimlik qoplami zonalar boʻyicha ajralib turadi: Ustyurt platosi, Amudaryo deltasi, Qizilqum shimoli-gʻarbiy va qoldiq past togʻlar tabiiy geografik zonasi. Ustyurt land-shafti gipsli, shoʻrxok va qumli choʻl boʻlib, oʻsimliklari gipsofit, galofit va ozroq psammofitlardan iborat. Bu hududda 400 dan ortiq yuksak oʻsimlik turi mavjud.

Amudaryo deltasida 655 turdagi gulli oʻsimlik oʻsadi. Deltaning suv havzalarida, aksincha, oʻsimlik turi kam, asosan, qalin toʻqay oʻsimliklari va qamishdan iborat. Qizilqumning shimoli-gʻarbiy qismida katta maydonlarda siyrak oʻt-butali choʻlga xos oʻsimliklar ([[kserofil boshoqlilar]], [[qorabosh]], [[efemerlar]], [[yulgʻun]], [[oq saksovul]]) oʻsadi.

Qoldiq togʻlarda oʻsimlik turi nisbatan koʻp. Bu yerda 506 turga mansub yuksak oʻsimlik uchraydi.

Hozirgi vaqtda Qoraqalpogʻiston tabiiy oʻsimliklaridan yem-xashak, oʻrmon (toʻqay) xom ashyosi va dorivorlar sifatida, 50 % yer maydonidan (9387,7 ming gektar) yaylov sifatida foydalaniladi. Qoraqalpogʻiston oʻrmon-toʻqay fondi 1129 ming gektar maydonni egallaydi. Toʻqaylar asalarichilikda ham ahamiyatga ega. Respublikada dorivor oʻsimliklarning 364 turi mavjud.

Hayvonot dunyosi ham xilma-xil: umurtqali hayvonlarning 500 ga yaqin, shu jumladan, [[sut emizuvchilar]]ning 68, [[qushlar]]ning 300 dan ziyod, sudraluvchilarning 33, suv va quruqlikda yashovchilarning 2, [[baliqlar]]ning 50 ga yaqin turi maʼlum. [[Umurtqasiz hayvonlar]]ning 3500 dan ortiq turi aniqlangan. Soʻnggi 10 yil ichida Qoraqalpogʻiston hayvonot dunyosi ancha oʻzgarishlarga uchradi. Koʻpgina turlar soni qisqardi va ular noyob yoki yoʻqolib borayotgan turlar qatoriga kiritildi. Sut emizuvchilarning 10, baliqlarning 12, qushlarning 37, [[sudralib yuruvchilar]]ning 10 turi [[Oʻzbekiston Qizil kitobi]]ga kiritilgan. Choʻlda sudralib yuruvchilardan [[kaltakesak]], [[ilonlar]]; kemiruvchilardan [[yumronqoziq]], [[qumsichqon]], [[qoʻshoyoq]]; yirik sut emizuvchilardan [[jayron]], [[boʻri]], [[tulki]]; qushlardan [[saksovul soykasi]], [[burgut]], [[tuvaloq]], [[soʻfitoʻrgʻay]]; oʻrgimchaksimonlardan [[chayon]], [[falanga]] va boshqalar yashaydi. Toʻqaylarning hayvonot dunyosi nisbatan boy: [[qirgʻovul]], [[oʻrdak]], [[gʻoz]], [[qoravoy]], [[loyxoʻrak]]; sut emizuvchilardan [[chiyaboʻri]], [[toʻqay mushugi]], boʻri, tulki, [[tolay quyon]], [[qobon]], [[ondatra]] va boshqalar iqlimlashtirilgan. Amudaryo va Oroldan [[pilmay]], [[sazan]], [[taran]], [[laqqa baliq]] kabilar ovlanadi. Baʼzi turlar yoʻqolib ketgan va sanoat ahamiyatini yoʻqotgan. Shu bilan birga Qoraqalpogʻiston [[suv havzasi|suv havza]]larida baliqning yangi 14 turi iqlimlashtirilgan.

Respublikada 3 maxsus qoʻriqlanadigan tabiiy hudud: „Badaytoʻqay“ davlat qoʻriqxonasi, „Saygʻoq“ va „Sudochye“ buyurtma qoʻriqxonalari tashkil etilgan. Qoʻriqlanadigan hududlarning umumiy maydoni 1056,5 ming ga.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Hududiy boʻlinishi ==
[[Fayl:Karakalpakstan districts numbered2.png|right|thumb|350px]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! || Tuman nomi || Tuman markazi
|-
| 1 || [[Amudaryo tumani]] || [[Mangʻit (shahar)]]
|-
| 2 || [[Beruniy tumani]] || [[Beruniy (shahar)]]
|-
| 3 || [[Chimboy tumani]] || [[Chimboy]]
|-
| 4 || [[Ellikqalʼa tumani]] || [[Boʻston]]
|-
| 5 || [[Kegeyli tumani]] || [[Kegeyli]]
|-
| 6 || [[Moʻynoq tumani]] || [[Moʻynoq]]
|-
| 7 || [[Nukus tumani]] || [[Oqmangʻit]]
|-
| 8 || [[Qanlikoʻl tumani]] || [[Qanlikoʻl]]
|-
| 9 || [[Qoʻngʻirot tumani]] || [[Qoʻngʻirot]]
|-
| 10 || [[Qoraoʻzak tumani]] || [[Qoraoʻzak]]
|-
| 11 ||[[Shumanay tumani]]||[[Shumanay|Shoʻmanoy]]
|-
| 12 || [[Taxtakoʻpir tumani]] || [[Taxtakoʻpir]]
|-
| 13 || [[Toʻrtkoʻl tumani]] || [[Toʻrtkoʻl]]
|-
| 14 || [[Xoʻjayli tumani]] || [[Xoʻjayli]]
|}

== Aholisi ==
Aholisi, asosan, oʻzbeklar va qoraqalpoqlar, shuningdek, qozoqlar, qirgʻizlar, turkmanlar, rus, ukrainlar tatar, koreyslar va boshqa oʻtizga yaqin millatlar yashaydi. Aholining oʻrtacha zichligi 1&amp;nbsp;km²ga 9,4 kishi. Shahar aholisi 48,5 %, qishloq aholisi 51,5 %. Davlat tillari — [[qoraqalpoq tili|qoraqalpoq]] va [[oʻzbek tili]]. Etnik tarkibi — [[Oʻzbeklar]] (39,8 %), [[Qoraqalpoqlar]] (36,8 %), [[Qozoqlar]] (11,6 %) va boshqa millatlar. Dindorlari — musulmon sunniylar. Yirik shaharlari: Nukus (siyosiy ahamiyati boʻyicha [[Toshkent]]dan keyin 2-oʻrinda), [[Toʻrtkoʻl]], [[Taxiatosh]], [[Xoʻjayli]], [[Qoʻngʻirot]], [[Chimboy]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Qoraqalpogʻiston Respublikasida 2 milliondan sal koʻproq kishi yashaydi.(2025-yil)

== Davlat boshqaruvi ==
Qoraqalpogʻiston Respublikasining Joʻqorgʻi Kengesi oliy davlat vakillik organi hisoblanadi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi Raisi Qoraqalpogʻiston Respublikasining eng yuqori lavozimli shaxsi hisoblanadi. U bir vaqtning oʻzida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlis Senati Raisining oʻrinbosari hamdir. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi davlat hokimiyatining oliy ijro etuvchi-boshqaruvchi organi hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Tarixi ==
Qoraqalpogʻiston hududida odam soʻnggi paleolit davridan yashay boshlagan. Miloddan avvalgi 5-ming yillik–2-ming yillik boshlarida aholi, asosan, Amudaryo deltasi va Orol, Kaspiy dengizlari yon atroflaridagi choʻllarda joylashgan. Miloddan avvalgi 2-ming yillik oxirida bu hududda sugʻoriladigan dehqonchilik paydo boʻlgan. Miloddan avvalgi VI asrlarda Qoraqalpogʻiston hududida qadimgi davlatchilik markazlari yuzaga kelgan. Miloddan avvalgi IV asrda [[Axomaniylar]] saltanati tarkibidan ajralib chiqqach, yagona qadimgi [[Xorazm]] davlati tashkil topdi. Qoʻyqirilgan-qalʼa, Oyboʻgʻir va Burliqalʼa shaharlari xarobalarini qazish vaqtida qad. yozma yodgorliklar (miloddan avvalgi IV asrga oid), Qoʻyqirilganqalʼa va [[Oqshoxonqalʼa]]da qadimiy tasviriy sanʼat va haykalta-roshlik yodgorliklari topildi. xorazmshoxdarning Tuproqqalʼa (milodiy 3- IV asr boshlari) saroyi soʻnggi antik dav. rning eng ulkan yodgorliklaridan biri hisoblanadi. VIII asrda arablar olib kelgan islom dini zardushtiylik aqidalarini surib chiqardi. XII–XIIIasrlarda buyuk Xorazmshohlar davlati Gʻarbiy Osiyo va Urta Sharqda eng yirik va kuchli davlat edi. XIII asrda moʻgʻullar isti-losidan soʻng bu davlat parchalanib ketdi. XIV asrda Xorazm Oltin Oʻrdaning eng boy va madaniy viloyatiga aylandi. Qoraqalpogʻiston hududidan Osiyodagi qoʻshni mamlakatlar, Dashti Qipchoq va Volga boʻyiga muhim savdo yoʻllari oʻtgan va xalqaro savdoda muhim ahamiyatga ega boʻlgan.

Qoraqalpoqlarning eng qadimgi etno-genezi Amudaryo deltasi va OrolKaspiyboʻyi choʻllarida miloddan avvalgi VII–IV asrlarda yashagan sak-massaget qabilalari bilan bogʻliq. VI–VIIIasrlarda mahalliy aholi bilan turkiy qabilalar qisman aralashib ketgan. VIII–Xasrlarda bijanak (pecheneg va oʻgizlar muhitida qoraqalpoq millati shakllana boshladi. Chingizxonning bosqinchilik harakatlari vohani choʻlga aylantirgan, Amudaryo quyi oqimi atroflarida yashagan aholining koʻplab koʻchib ketishiga sabab boʻlgan. Qoraqalpoqlar gʻarbga Oʻzboʻy, Volga va Ural tomonga koʻchib oʻtganlar. U yerda Oltin Oʻrda tarkibida boʻlganlar. Ular Rashiduddin asarida „qavmi kulohi siyoh“ deb atalgan.

Qoraqalpoqlarning aksariyat qismi XVII–XVIIIasrning oʻrtalarida Sirdaryoning oʻrta va quyi oqimlarida yashagan. XVIII asrning oʻrgalarida siyosiy voqealar, yaʼni qozoq xoni Abulxayrxon qoraqalpoq yerlariga hujum qilishi oqibatida ular Sirdaryo deltasidagi gʻarbiy tarmogʻi — Janadaryo boʻylariga koʻchib oʻtdilar va Amudaryoning quyi oqimida yashovchi qoraqalpoqlar orol oʻzbeklari bilan birlashib, markazi dastlab Qoʻngʻirot, soʻngra Shohtemir (hozirgi Chimboy) boʻlgan davlat (Orol mulkini) tuzdilar. Qoraqalpoklar asosan, chorvachilik, dehqonchilik va baliq ovlash bilan shugʻullanganlar.

1811-yilda qora-qalpoqlar Xiva xonligiga tobe boʻldi. 1873-yilda rus podsho qoʻshinlarining Xivaga qilgan yurishidan soʻng va Gandimiyon shart-nomasi tuzilgach, Amudaryoning oʻng sohilidagi qoraqalpoqlar yashaydigan hudud Rossiyaga qoʻshib olingan va bu yerda Turkiston general-gubernatorligining Sirdaryo viloyati Amudaryo boʻlimi tashkil etilgan. Amudaryo boʻlimi 2 uyezd: markazi Toʻrtkoʻl qalʼasi boʻlgan Shoʻraxon va markazi Chimboy boʻlgan Chimboy uyezdiga ajratildi. Shunday qilib, qoraqalpoqlar yashaydigan hudud 2 ga ajratib tashlandi. Chap sohil qismi Xiva xonligi tarkibida qoldi. Bu esa qoraqalpoqlarning siyosiy va milliy birlashuviga gʻov boʻldi. Mustamlakachilik zulmi XX asr boshlarida zoʻrayib ketdi. 1916-yilda Chimboy, Toʻrtkoʻl va boshqa joylarda podsho Rossiyasi siyosatiga qarshi qoʻzgʻolonlar boʻldi. 1917-yilda podsho hukumati agʻdarilgach, oʻng sohil qismi Turkiston ASSR tarkibiga kirdi, 1918-yilda bu yerda shoʻrolar hokimiyati oʻrnatildi. 1919-yilda Chimboy volostida xalq qoʻzgʻolonlari boshlandi. 1920-yilda Amudaryo boʻlimi Turkiston ASSRning Amudaryo viloyatiga aylantirildi. 1920-yil aprelda Xiva xonligi hududida Xorazm Xalq Sovet respublikasi tuzildi va uning tarkibiga qoraqalpoqlar yashaydigan joylar ham kiritildi. 1924-yil aprelda QozogʻistonQoraqalpogʻiston muxtor viloyati tuzildi. Usha yilda chap vaoʻng sohil birlashib, yagona Qoraqalpoq muxtor viloyati maqomida qozogʻiston muxtor respublikasi tarkibiga kirdi. 1924-yil oktabrda Oʻrta Osiyo sovet respublikalarida milliy-davlat chegaralanishi davomida Turkiston ASSR tarkibidagi Qoraqalpogʻiston muxtor viloyati tuzildi.

1929-yilda Taxtakoʻpirda koʻplab mahalliy aholi kolxozlashtirish siyosa-tiga qarshi chiqdi. Bu voqea Qoraqalpogʻistonni Rossiya Federatsiyasiga bevosita qoʻshib olish uchun asosiy sabab boʻldi. 1932-yil martda Qoraqalpogʻiston muxtor viloyati q. [[muxtor respublikasiga aylantirildi]]. 1936-yildan Oʻzbekiston tarkibida.

Qoraqalpogʻiston bir qancha repressiyalarni boshdan kechirdi: 1917–1922, 1928–1930, 1932–1933, 1934–1936, 1936–1938, [[ikkinchi jahon urushi]] va urushdan keyingi yillarda. Oʻsha davrlarda anʼanaviy jamoat, xoʻjalik va madaniy munosabatlar yoʻq qilindi, bir necha oʻn ming kishi qatagʻonga uchradi.

1950–1980-yillarda Qoraqalpogʻistonda totaligar boshqaruv tizimi hukmron boʻldi. Paxta yak-kahokimligi, qishloq xoʻjaligidagi maʼmuriy buy-ruqbozlik siyosati agrof muhitning buzilishi va Orol dengizining qurishiga olib keddi. Orol fojiasi regionda ijtimoiy-iqtisodiy muammolarni keltirib chiqardi, aholi sogʻligʻining yomonlashuviga olib keldi. 1990-yil 14-dekabrda Qoraqalpogʻiston Respublikasi suvereni-teti eʼlon qilindi. 1991-yil 31-avgustda bu holat „Oʻzbekiston Respublikasi davlat mustaqilligi asoslari toʻgʻrisida“gi Qonunda oʻz aksini topdi. 1993-yil 4-dekabrda davlat madhiyasi tasdiqlandi. Milliy mustaqillik davrida respublika suverenitetining meʼyoriy-huquqiy asoslari mustahkamlandi, yangi maʼmuriy hokimiyat tuzilmalari faoliyati oʻrnatildi. Respublikada 17 shahar va tuman hokimiyati, fuqa-rolarning mahalliy oʻz-oʻzini boshqarish organlari tashkil etildi, 200 dan ortiq jamoat tashkilotlari ishlab turibdi.

Asosiy siyosiy partiyalari, kasaba uyushmalari va boshqa jamoat tashkilotlari. Qoraqalpogʻistonda Oʻzbekiston Xalq Demokratik partiyasining Qoraqalpogʻiston Respublikasi tashkiloti (1995.25.12), „Adolat“ Sotsial Demokratik partiyasining Qoraqalpogʻiston Respublikasi tashkiloti (1996.27.02), „Fi-dokorlar“ Milliy Demokratik partiyasining Qoraqalpogʻiston Respublikasi tashkiloti (1999.22.01), Oʻzbekiston tadbirkorlar harakatining Liberal Demokratik partiyasi Qoraqalposhston Respublikasi tashkiloti (2004.23.01) hamda „Kamolot“ yoshlar ijtimoiy harakatining Qoraqalpogʻiston Respublikasi tashkiloti faoliyat koʻrsatadi.

Dastlabki kasaba uyushmalari tashkilotlari XX asrning 20-yillarida tashkil etilgan. 1951-yilning avgust oyida Qoraqalpogʻiston viloyat kasaba uyushmalari kengashi tashkil topgan. 2005-yilning mart oyida kasaba uyushmalari kengashi Qoraqalpogʻiston Respublikasi kasaba uyushmalari tashkilotlari birlashmasi deb qayta nomlandi. Uning tarkibiga ishchi-xizmatchilarning 11 dan ortiq kasaba uyushmasi kiritilgan: agrosanoat majmuasi, avtotransport va pul xoʻjaligi, aloqa. taʼlim va fan, sogʻliqni saqtash, davlat muassasalari, madaniyat, mebel sanoati va kommunal-xoʻjalik korxonalari, yoqilgʻienergetika, geologiya va kimyo sanoati, kichik biznes. isteʼmolchilar kooperatsiyasi, savdo va tadbirkorlar, qurilish va sanoat qurilishi materiallari.

Qoraqalpoqlar etnogenezining qadimiy bosqichlari bizning eramizdan avvalgi VII—IV asrlarda Orol-Kaspiy sahrosi va Amudaryo deltasining hududlarida yashab oʻtgan [[Sak qabilalari|sak]] va [[Massaget qabilalari|massagetlar]] qabilalari bilan bogʻliq. VI—VIII asrlarda bu yerdagi aholi bilan turkiy qabilalar qisman qorishadilar. VIII—X asrlarda bijanaklar va ogʻuzlar orasida qoraqalpoqlarning shakllanishi boshlangan. Bijanaklar bir qismi Irtishdan kelgan qipchoqlar bilan qorishib, asta-sekin ularning tilini qabul qila boshlagan. Qoʻlyozma manbalarda (rus yilnomalarida) „Chyornie klobuki“, „Qavmi kulaxi-siyax“ (Rashid ad Din) toʻgʻrisida maʼlumotlar berilgan. Qoraqalpoqlar Sirdaryoning oʻrta va quyi oqimlarida, Amudaryoning quyi qismida yashaganlar hamda Orol oʻzbeklari bilan birgalikda davlat barpo etadilar (Orol-hukmronligi), uning poytaxti dastlab Qoʻngʻirot, keyinchalik Shaxtemir (hozirgi Chimboy tumani) boʻlgan. Qoraqalpoqlar yarim koʻchmanchi, chorvachilik va irrigatsion dehqonchilik hamda baliqchilik bilan shugʻullanadi.

[[1811|1811-yildan]] boshlab Qoraqalpoqlar [[Xiva xonligi]]ga qaram boʻlganlar. [[1873|1873-yilda]] chor qoʻshinlarining Xivaga yurishi va Gandimyon shartnomasi tuzilgandan soʻng Amudaryoning oʻng sohilida joylashgan Qoraqalpoqlarning hududi [[Rossiya imperiyasi|Rossiyaga]] qoʻshildi. Bu yerda [[Turkiston General–gubernatorligi]] Sirdaryo viloyatining Amudaryo boʻlimi paydo boʻladi. Amudaryo boʻlimi 2 ta uchastkaga boʻlinadi: Petro-Aleksandrovsk qalʼasi markazi boʻlgan Shoʻraxon uezdi (hozirgi Toʻrtkoʻl shahri) va markazi Chimboy boʻlgan Chimboy uezdi. [[1924|1924-yilda]] millatlarni eʼtiborga olgan holda hududga boʻlish jarayonidan keyin Qoraqalpoq avtonomiyasi tashkil topib, Qozoq avtonom respublikasi tarkibiga kiritiladi.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

[[1930|1930-yil]] [[20-iyul]]da Qoraqalpoq avtonomiya boʻlimi RSFSR tarkibiga kiradi.

[[1932|1932-yil]] [[20-mart]]da u Qoraqalpoq ASSRga oʻzgaradi.

[[1936|1936-yildan]] boshlab Qoraqalpogʻiston ASSR Oʻzbekiston SSR tarkibiga kiradi. Qoraqalpogʻiston ASSR 1990-yil 14-dekabr sanasida davlat suverenitetini elon qiladi. 1992-yilidan Qoraqalpogʻiston ASSR Qoraqalpogʻiston suveren Respublikasi maqomiga ega boʻladi.

1993-yilda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oʻzbekiston tarkibida 20 yil mudatga qolishga soʻng 2013-yili referendum yoʻli bilan mustaqil davlat boʻlishga ikki tomomlama shartnoma tuziladi.

== Xoʻjaligi va Sanoati ==
Qoraqalpogʻiston — xoʻjaligi rivojlangan respublika shunga qaramay Oʻzbekistoning Dotatsiyon mintaqasi hisoblanadi. Qoraqalpogʻiston hududida foydali qazilmalardan gaz, gaz kondensati, neft, qurilish va qoplama toshlar, gips va ohaktosh, keramzit, sement, kon-ruda va kon-texnika xom ashyosi olinadi.

Sanoatida ishlov beruvchi va xom ashyo yetkazib beruvchi tarmoqlar mavjud boʻlib, ular quyidagʻilardan iborat: elektroenergetika; yoqilgʻi sanoati; kimyo va neft kimyosi; mashi-nasozlik va metallsozlik; oʻrmon. yogʻochni qayta ishlash va sellyuloza-qogʻoz; un-yorma va aralash yem; poli-grafiya sanoatlari.

Taxiatosh issiqlik elektr stansiyasi respublika va qoʻshni viloyatlarning elektr energiyasiga boʻlgan talabini qondiradi (stansiyaning oʻrtacha yillik quvvati 443,4 MVt). 1996-yilda Qoʻngʻirot tumanida „Ustyurtgaz“ korxonasining ishga tushirilishi bilan yoqilgʻi sanoati vujudga keldi. 2004-yilda respublika buyicha 1697,1 mln. m1gaz va 30,4 ming t kondensat yetkazib berildi. 1993-yilda „Nukuskabel“ ishga tushirilishi bilan kabel sanoati vujudga keldi. Mustaqillik yillarida Qoʻngirot un zavodi (1993), „Toʻrt-koʻldon“ (1997), kichik novvoyxonalar va makaron ishlab chiqarish korxonalari bunyod etildi.

Yirik sanoat korxonalari Amudaryo tumanida (paxta zavodi va ip pigiruv va toʻqimachilik fabrikasi), Beruniy tumanida (paxta, yogʻ-moy zavodlari, toʻqi-machilik korxonasi). Qungʻirot tumanida (paxta, un-yorma zavodlari, „Us-tyurtgaz“), Toʻrtkoʻl tumanida (paxta, un tortish zavodlari), Xoʻjayli tumanida (paxta, yogʻ-moy, taʼmirlash-me-xanika va gʻisht zavodlari). Chimboy tumanida (paxta, yogʻ-moy, unyorma zavodlari), Ellikqalʼa tumanida (paxta zavodi, „Elteks“ aksionerlik jamiyati va „Yuniver“ qoʻshma korxonasi), shuningdek, Nukus shahrida (vino zavodi, poligrafiya kombinati, „Kateks“, „Nukus non“, „Daunt“ korxonalari, un-yorma zavodi, 2 ta qurilish sanoati korxonasi) va taxiatosh shahrida (taʼmirlash-mexanika va uyayorma zavodlari) faoliyat koʻrsatadi.

Respublikada benzin, kerosin, dizel yonilgʻisi, ohaktosh, qoplama materiallar, yigʻma temir-beton buyumlari, mebel, ip tolasi, paxta, tikuvchilik mahsulotlari. toʻqimachilik galantereyasi, oʻsimlik moyi, goʻsht va goʻsht mahsulotlari. non, qandolatchilik va makaron mahsulotlari, un, yorma va boshqa ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyilgan.

Qishloq xoʻjaligi, asosan. paxtachilik, gʻallachilik (sholi va bug-doy yetishtirish) va chorvachilik (goʻsht, sut, qorakoʻlchilik)dan iborat. Qishloq xoʻjaligining yalpi mahsuloti hajmida paxta 22,4 %, gʻalla ekinlari 22,1 %, chorva mahsulotlari 36,4 % ni tashkil etadi. 2004-yilla umumiy ekin maydoni 251,2 ming ga, shundan 92,9 ming ga maydonga donli ekinlar, 102,9 ming ga yerga paxta. 13 ming ga yerga sabzavot-poliz, 34,2 ming ga yerga yemxashak ekinlari ekildi.

Chorvachilik, asosan, goʻsht-sut yetishtirishga ixtisoslashgan. 2005-yilda barcha toifadagi xoʻjaliklarda 437,7 ming qoramol, 539,9 ming qoʻy va echki, 844,7 ming parranda, 15,8 ming ot boqildi.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Transporti ==
Qoraqalpogʻiston keng va turli-tuman transport tarmogʻiga ega. Transport yoʻli, havo, avtomobil transportlaridan keng foidalaniladi. 1994-yilda avtomobil yoʻllarining umumiy uz. 4295&amp;nbsp;km, shu jumladan, qattiq qoplamali yoʻllar 4235&amp;nbsp;km boʻlgan. 1999-yilda Amudaryoga Nukus va Xoʻjayli shaharlarini birlashtiruvchi avtomobil yoʻlli koʻprik qurildi. Qoraoʻzak — Miskin, Miskin -Gazoʻchoq. Miskin-Buzoqboshi temir yoʻl qurib ishga tushirildi. 2005-yilda temir yoʻl uzunligi 984&amp;nbsp;km ga yetdi. Nukusda trolleybus qat-novi yoʻlga qoʻyilgan (1991). Nukus aeroporti 1940-yilda qurilib. 2003-yilda rekonstruksiya qilingan. 1 soatda 200 kishiga xizmat koʻrsatadi. 1998-yilda Qoraqalpogʻistonda „Oʻzdunrobita“ Oʻzbekiston — Amerika qoʻshma korxonasinkng uyali telefon tarmogi faoliyat boshlagan.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Tibbiy xizmati ==
Respublikada 70 ta tibbiy muassasa (9485 oʻrin), 246 am-bulatoriya-poliklinika muassasasi, ularning tarkibida 20 qishlok, uchastka vrachlik punkti, 6 shahar va mahalla vrachlik punkti, tuman markaziy kasalxonalariga qarashli 14 poliklinika, 20 respublika va shahar hamda kasalxonalar bilan birlashgan 20 poliklinika, 3 bolalar poliklinikasi, 2 respublika muassasalariga qarashli poliklinika bor. 1991—2005-yillarda 61 qishloq vrachlik punkti; Nukus shahrida Respublika akusherlik va ginekologiya ilmiy tadqiqot institutining filiali, 2 poliklinika (100 bemorni qabul qilishga moʻljallangan) qurildi. Qoraqalpogʻistonda 3,6 ming vrach (har 10 ming aholiga 23,1 vrach, 15,5 ming oʻrta tibbiy xodim (har 10 ming kishiga 98,7) faoliyat yuritadi. Har 10 ming kishiga kasalxonalarda 60,6 oʻrin toʻgʻri keladi. Aholiga Oʻzbekiston respublika shoshilinch tibbiy yordam markazining Nukus shahridagi filiali, shuningdek, 14 tuman markaziy kasalxonasi va taxiatosh shahri kasalxonasi qoshidagi tez tibbiy yordam boʻlimlari xizmat koʻrsatadi. Nukus shahrida 2 ta shahar poliklinikasi „oilaviy poliklinika“ sifatida faoliyat yuritadi. Keyingi 10 yil ichida respublikada hamshiralik par-varishi boʻyicha 75 oʻrin tashkil etilgan. Nukus shahrida 1998-yildan Skrining markazi, 2003-yildan esa bir smenada 100 oʻsmirni qabul qilishga moʻljallangan respublika oʻsmirlar markazi ishlab turibdi. Respublikada Toshkent pediatriya institutining filiali, 4 tibbiyot kolleji mavjud. 9 sanatoriy-profilak-toriy (1200 oʻrin) faoliyat koʻrsatadi.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Sporti ==
Qoraqalpogʻiston sportchilari sportning kurash, boks, futbol, ogʻir atletika, voleybol, basketbol, ot sporti turlari va boshqa boʻyicha mamlakat muso-baqalarida ishtirok etib kelmoqdalar. Qoraqalpogʻistonda 14 stadion, 467 sport zali, 3159 sport maydonchasi, 3 suzish havzasi, tennis kortlari va boshqa sport inshootlari bor. Bir qancha qoraqalpoq sportchilar Oʻzbekiston, Osiyo, jahon sport musobaqalarida qatnashib, gʻoliblikni qoʻlga kiritganlar yoki sov-rinli oʻrinlarni egallaganlar. Qoraqalpogʻiston sportchilari „Umid nihollari“, „Barkamol avlod“, studentlar universia-dalarida muvaffaqiyatli qatnashib kelmoqdalar. Muaytay boʻyicha 5 karra jahon chempioni Erkin Qutiboyev, ogʻir atletika boʻyicha Osiyo chempioni Baxtiyor Nurullayev, Olimpiada oʻyinlari kumush medali sovrindori Sergey Sirsovning nomlari mashhur. 12-Osiyo oʻyinlarida boks boʻyicha Alisher Avezboyev, futbol boʻyicha Berdax Allaniyazov, eshkak eshish boʻyicha Baxtiyor Davletyarovlar gʻoliblikni qoʻlga kiritdilar. Respublikada xalqaro toifadagi sport ustalari, sport ustaligiga nomzodlar, 1 toi-fadagi sportchilar tayyorlanadi.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Maorifi, ilmiy va madaniy-maʼrifiy muassasalari ==
2004/05 oʻquv yilda Qoraqalpogʻistonda 763 umumiy taʼlim maktabi faoliyat koʻrsatib, ularda 338 mingdan ziyod oʻquvchiga 36,1 ming oʻqituvchi taʼlim beradi. „Pro-T4-Sh gress“ taʼlim va taraqqiyot markazi Oʻzbekistondagi XXI asr maktabining andozasi sifatida tan olindi. Oʻqitishning noanʼanaviy uslublaridan foydalanish, eng yangidarsliklar, oʻquv dasturlari, audio va videotexnikalarni qoʻllash oʻquvchilarga ingliz tilini oʻrganishga yordam beradi. Uning filiallari Qoʻngʻirot, Toʻrtkoʻl, Xoʻjayli tumanlarida ochilgan. Oʻquvchilarning kompyuter savodxonligini oshirishga alohida eʼtibor berilgan. 6 yoshdagi bolalarni kasbiy yoʻnaltirish va ularni maktabdagi oʻqishga tayyorlash maqsadida shahar va tuman xalq taʼlimi boʻlimlari qoshida „Diagnostika markazlari“ tashkil etilgan. 72 kasb-hunar kolleji, 5 akademik litsey bor. Bu oʻrta maxsus oʻquv yurtlarida 60,6 ming oʻquvchi oʻqiydi. Qoraqalpogʻistonda Qoraqatoq universiteti, Nukus pedagogika instituti hamda Toshkent tibbiyot pediatriya instituti bilan Toshkent agrar universitetining filiallari bor. Ularda 9 mingga yaqin talaba taʼlim olmoqda.

35 ilmiy muassasa, shu jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi Qoraqalpogʻiston boʻlimiga qarashli 6 ta boʻlinma (Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi Qoraqalpogʻiston boʻlimining tabiiy fanlar kompleks instituti, Bioekologiya instituti, Orolboʻyi ijtimoiy-iqtisodiy muammolar instituti, N.Dovqorayev nomidagi Til va adabiyot instituti, Tarix, arxeologiya va etnografiya instituti, Qoraqalpogʻiston klinik va eksperimental tibbiyot ilmiy tadqiqot instituti), Botanika bogʻi ishlab turibdi.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Matbuoti, radioeshittirish va televideniyesi ==
Qoraqalpogʻistonda 5 respublika, 14 tuman, 1 shahar (Nukus), 20 tarmoq gazetalari, 2 byulleten va 9 jurnal nashr etiladi. Shulardan yiriklari: „Erkin Qaraqalpaqstan“ (1924-yildan), „Vesti Karakalpakstana“ (1919-yildan), „Qaraqalpaqstan jaslari (1931-yildan)“, „Amu tani“ (1991-yildan), „Ustoz jolim“ (1998), „Garezsizlik xem nızam“ (1996-yildan), „Davr koʻzgusi“ (1978-yildan), „Madeniyat xam sport“ (1997-yildan), „Amudarya“ (1932-yildan), „Vestnik“ (1960-yildan), „Aral qizlari“ (1991-yildan), „Ilim xam jemiyet“ (1991-yildan), „Saniyat“ (2003-yildan), „Ekonomika xem bank“ (2003-yildan), „Karakalpakstan“ (2002-yildan), „Bilim xam ondiris“, „Jipek jolim“ (1999-yildan). Qoraqalpogʻiston radiosining eshittirishlari 1932-yil yanvarda boshlangan. Dastlab radioeshittirishlar qisqa axborotlar tarzida tashkil qilingan. 1935-yilda ularning hajmi 3 soatgacha yetkazilgan. Hozirgi kunda Qoraqalpogʻiston radiosi kuniga 6,5 soat hajmda eshittirishlar olib boradi.

Qoraqalpogʻiston televideniyesi dastlab 1964-yil 5-noyabrda efirga chiqdi. Ilk faoliyati davrida koʻrsatuvlar kechki paytda 1,5 soat hajmda berilgan. Hozirgi kunda ertalab 1,5 soat va kechki payt soat 19 dan yarim tungacha, dam olish kunlari telekoʻrsatuvlar olib boriladi.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Adabiyoti ==
Qadimgi va boy tarixga ega qoraqalpoq folklorining asosini lirik va epik asarlarning barcha turlari tashkil etadi. Lirik janr asarlariga xalq, marosim qoʻshiqlari (yor-yor, xaujar, joʻqlov, yaramazon, gulap-san, badik va boshqalar), aytis (aytishuv, qoʻshiq-bellashuvlar), matal va maqollar, masallar, tez aytish; epik janr asarlariga ertak, toʻlgov, terma, dos-tonlar kiradi.

Dostonlar qoraqalpoq folklorining asosiy janri boʻlib, 4 tur (qahramonlik, lirik, ijtimoiy-maishiy, tarixiy dostonlar)ga boʻlinadi. Qoraqalpoqlarda keng tarqalgan doston „Alpamis“ dostoni. Shuningdek, „Yedige“, „Qublon“, „Qirq qiz“ dostonlari mashhur.

Qoraqalpoq mumtoz adabiyotining yirik namoyandasi shoir Jiyen jirovning (1730-84) faoliyati muhim ahamiyatga ega. Oʻzining „Ulugʻ togʻ“, „Poʻsgan yel“ dostonlarida qoraqalpoqlarning Xorazmga koʻchib kelish tari-xini yozgan. Qoraqalpoqlarning turkistondan koʻchib kelishiga shoirning yana bir „Xush boʻling, doʻstlar“ sheʼri bagʻishlangan. Yana bir shoir Kunxoʻja sheʼrlarida oʻzi yashagan davrdagi xalq hayotini tasvirlagan. Ajiniyazning ijodi XIX asrda ijod qilgan qora-qalpoq shoirlari orasida yetakchi oʻrinni egallaydi. Uning asarlari alohida toʻplamlar sifatida qoraqalpoq, oʻzbek, qozoq va rus tillarida chop etilgan. Berdaq shoirning lirik, satirik, didaktik sheʼrlari, tarixiy dostonlari diqqatga sazovor. Shuningdek, Otesh Alshinbay oʻgʻli (1828- 1902), Kulmurot Qurbon oʻgʻli (1845- 1926), Omar Sugirimbet oʻgʻli va boshqa shoirlarning sheʼr, doston va boshqa asarlari qoraqalpoq adabiyoti tarixida munosib oʻrin egallaydi.

&lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida qoraqalpoq adabiyotida sheʼriyat yetakchilik qildi. Hozirgi zamon qoraqalpoq adabiyotining asoschilari A. Musayev, S. Majitov, K. Avezov, K.Yormanov, I. Fozilov, N. Dovqorayev, A. Begimov, J. Aymurzayev, D. Nazberganov, M. daribayev, A. Shomuratov, S. Qurbonniyozov va boshqalarning ijodida madaniyat va maʼrifat, taʼlim, mehnat, tabiat gi, ayollar tengligi niy masalalar asosiy boʻldi.

&lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning 20-40-yillaridagi qoraqalpoq adabiyotida Qozi Maulik Bekmuham-mad oʻgʻli (1885—1950), A. Dabilov, S. Nurimbetovlar ijodida xalq ogʻzaki ijodining boy anʼanaviy merosi keng tasvirlangan. 1940—1945-yillarda qoraqalpoq adabiyotida tashviqot-targʻibot yoʻnalishidagi publitsistik asarlar bilan felyeton, ocherk, qisqa hikoyalar yaratila boshladi. Badiiy asarlarning asosiy mavzusi fashizm ustidan gʻalaba qozonish, qahramonlik gʻoyalari boʻlib, badiiy asarlarda ham urush qahramonlarining obrazlari yaratilgan.

Urushdan keyingi davrda (1946—1960) sheʼriyat, proza, dramaturgiya, bolalar adabiyoti, adabiyotshunoslik va adabiy tanqidchilik rivojlandi. Oʻsha davrda yozuvchi va shoirlardan I. Yusupov, T.Jumamuratov, B. Qaipnazarov, B. Ismoilov, X.Turimbetov, O.Xoʻjaniyozov, T.Qaipbergenov, K.Sultonov, G.Seytnazarov, T.Seytjonov, J. Dilmurotov, S. Pirjonov va boshqaning ijodi samarali boʻldi. Adabiy tarjimashunoslikka ham koʻp eʼtibor berildi. Qoraqalpoq yozuvchilarining koʻp asarlari, baʼzi adiblarning toʻplamlari oʻzbek, rus, qozoq tillariga tarjima qilindi. Oʻz navbatida boshqa xalqlar adabiyot vakillarining saylanma asarlaridan qoraqalpoq tiliga oʻgi-rilgan tarjimalari nashr qilina boshlandi.

1960—1980-yillar qoraqalpoq dramaturgiyasida P.Toʻlegenovning „Onalar“, „Koʻlanka“, „Inson taqdiri“, J. aymurzayevning „Ber-daq“, „Qadrdon doktor“, S.Xojaniyozovning „Suymaganga suykanma“, „Ahmoq podsho“, T. Seytjonov, I. Yusupovning pyesalari (A.Shamuratov bilan birgalikdagi) muhim ahamiyat kasb etadi. Shu davrda lirik-epik sheʼriyat mazmuni va mavzusi, uning janr jihatdan oʻziga xosligi rivojlandi va boyidi.

1970—1980-yillar dramaturgiyasida teatr sahnalarida qoʻyilgan K.Rahmonovning (1942—2002) „U dunyoga taklif“ tragikomediyasi, „Injiqning muhab-bati“ komediyasi, I.Yusupovning „Ajiniyaz“ operasi librettosi yangi muhim hodisa sifatida tan olindi. X. Saparov, Sh. Dilmurotov va boshqalarning sheʼriy toʻplamlari qoraqalpoq bolalar adabiyotiga qoʻshilgan muhim hissa boʻldi. 1970—1980-yillardagi qoraqalpoq prozasi G.Yesemuratova, U.Pirjanov, A.Atajanov, J. Seytov, S.Bahodirova, X.Hamidov, K. Mambetov, O.Bek-baulov, I.Qurbonboyev, S.Soliyev, M.Qayipov kabi yozuvchilar bilan boy-idi. Hozirgi zamon qoraqalpoq prozasining rivojlanishida T.Qaipbergenovning ijodi alohida oʻrin tutadi.

Hozirgi zamon qoraqalpoq sheʼriyatini gʻoyaviy-mavzuli badiiy-estetik jihatdan boyitishga I.Yusupov salmoqli hissa qoʻshdi. 1980-yillarning 2-yarmida K.Mambetovning „Xujdan“. O.Abdurahmonovning „Boʻsagʻa“, A.Otepbergenovning „Doʻzax ichida“, K.Rahmonovning „Oqibat“, Sh. Seytovning „Xalqobod“ romanlari yaratildi. Sheʼriyatga oʻz ovoziga ega boʻlgan K. Karimov, K. Reymov, N. Toreshova, M. Jumanazarova, O. Seytayev, O. Satbayev, J. Xoʻshniyozov, X. Dauletnazarov, J.Izboskanov, X.Ayimbetov kabi isteʼdodli ijodkorlar kelib qoʻshildi.

Teatr sahnalarida tragediya, komediya, tragikomediya janrlaridagi K. Rahmonovning „Laqqilar kasalxonada“, S.Jumagulovning „Ekstrasens“, „Kuyovingni berib tur“, K. Matmurotovning „Farzand“, M.Nizamovning „Noyob nusxa“, J. Xoʻjanovning „Qoʻshnimning qizi“ asarlari qoʻyildi.

Qoraqalpogʻiston adabiyotshunoslik faniga 1930-yillarda N.Dovqorayev (1905—1953), K.Aymbetov (1908—1973), I.Sagitov (1908—1993)lar tomonidan asos solingan. Ularning davomchilari: M.Nurmuhammedov (1930 — 86), N.Japakov (1914—1975), S.Ahmetov (1929—1996), K.Maksetov (1927—2003), G.Yesemuratov (1930), J.Narimbetov (1937 — 2004), K.Sultanov (19322000). K.Mambetov (1942—2001), T.Mambetniyazov (1930), K.Bayniyazov (1934), S. Bahodirova (1944), A.Paxretdinov (1938) va boshqalar.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Meʼmorligi va tasviriy sanʼati ==
Qoraqalpoqlar sanʼatini oʻrganish xalqning uzoq oʻtmishi bilan tanishishga imkon beradi. Uning izlarini antik davr meʼmoriy yodgorliklari-da, mas, Tuproq-qalʼaaatch Xorazm sivilizatsiyasiga, oid devoriy tasvirlarda koʻrish mumkin. Qoraqalpoqlar sanʼatining sarchashmalari Sharqiy Yevropa va Osiyo qad. madaniyati bilan chambarchas bogʻliq. Qoraqalpoq ornamentlari Kiyev yaqinidan topilgan — kumushdan yasalgan tamgʻali belbogʻ qadamalari, fibullar va chakka xalq-alarida ham uchraydi. Bu tasodifiy emas, chupki „qora kulohlar“ qabilalari &lt;nowiki&gt;XII&lt;/nowiki&gt; asrda Kiyev Rusining chegarasida yashagan. Chirikrabotpa topilgan zargarlik buyumlaridagi motivlarni qoraqalpoq ornamentining timsoli deb hisoblash mumkin. Qoraqalpoqlarda xalqning oʻziga xos etnik xususiyatlari gilam va kashta buyumlarida yaqqol aks ettirilgan. Ularga qoʻshni boʻlgan xalqtar orasidan qoraqalpoqtarda koʻproq turkman ornamenti va naqshlariga yaqinlik seziladi. Qoraqalpoq kigiz va namatlaridagi bezaklar juda qiziqarli boʻlib, ularga naqsh tushirish texnikasi oʻziga xos. qozoqlarnikidan farqli oʻlaroq, applikatsiya yoʻli bilan tushiriladi. Ularda bezaklar toʻlqin koʻrinishida boʻladi, bu juda qad. ornament boʻlib, suv ramzini bildiradi. Chunki qoraqalpoqlar qad. dan daryo va koʻl boʻylarida yashab kelganlar. Ularda qadimdan movut va fil suyagi bilan qadama naqshli yogʻoch oʻymakorligi rivojlangan. Qoraqalpogʻiston hududida antik, oʻrta asr va yangi davrlarga oid meʼmorlik yodgorliklari mavjud. Meʼmorlik va tarixiy yodgorliklardan 237 tasi roʻyxatga olingan, ulardan 145 tasi arxeologiya, 25 meʼmorlik va 67 tasi monumental yodgorliklardir. beruniy tumanidagi Sulton Uvays Bobo (P-&lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asrlar), kechirmas Bobo (17- &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrlar); Toʻrtkoʻl tumanidagi Qalan-dardagʻ (&lt;nowiki&gt;XVIII—XIX&lt;/nowiki&gt; asrlar). Norinjon Bobo (&lt;nowiki&gt;XII—XIV&lt;/nowiki&gt; asrlar) majmualari, Xoʻjayli tumanidagi Mazlumxon Sulu va Mizdahqon (11 −&lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrlar); Qoʻngʻirot tumanidagi Beleuli (12- &lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asrlar). davut Ota maqbarasi; Moʻynoq tumanidagi Hakim Ota maqbarasi va qabristoni, Ellikqalʼa tumanidagi Ayozqalʼa-1 va Ayozqalʼa-2 (&lt;nowiki&gt;III—VIII&lt;/nowiki&gt; asrlar), Tuproqqalʼa (&lt;nowiki&gt;III&lt;/nowiki&gt; asr) eng muhim yodgorliklardir.

&lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrda Qoraqalpogʻistonda gasviriy sanʼat shakllari rivoj topdi (I.Savitskii, Q.Soipov, J.Izentayev, J.Quttimurodov va boshqalar). Nukusda Qoraqalpogʻiston davlat sanat muzeyi, Qoraqalpogiston Respublikasi oʻlkashunoslik muzeyi faoliyat koʻrsatmoqda. Qoraqalpoq sanʼati anʼanaviy shaklga, chuqur tarixiy oʻtmishga ega. Bugungi Q. sanʼatda oʻziga xos milliylik saqlanib qolgan mintaqadir. Xalq orasida oʻtov, hovli anʼanaviy yashash joylari hisoblanadi. Bugungi kunda ham sanʼatdagi anʼanaviylik hamda milliy oʻziga xoslik saqtanib qolgan va oʻz rivojlanishiga ega.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Musiqasi ==
Qoraqalpogʻiston musiqa madaniyati uzoq tarixga ega boʻlib, hozirgi kunda boy musiqiy folklor, ogʻzaki anʼanadagi professional musiqa va, shuningdek, &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrda rivoj topgan kompozitorlik ijodiyoti namunalariga egadir.

Musiqiy folklor shakllar asosini qoʻshiqlar tashkil etadi. Xalq marosimlari bilan bogʻliq bir qancha janrlar (mav-sum marosim qoʻshiqlardan „Aydar-aydar“ — shamolni chaqirish, dinii marosim — „Yaramazan“, oilaviy marosim va maishiy qoʻshiqlardan „Yar-yar“, „Heujar“, „Oʻlen“, „Sinsiu“, „Joqlau“ va boshqalar) uning eng qad. qatlamini tashkil etadi. Badiiy mazmuniga koʻra xalq qoʻshiqlari ishqiy-lirik, tarpxiy, marosim, ayollar (qizlar), bolalar qoʻshiqtaridan iborat. Ularning aksariyati diatonik ladlarga asoslanib, ohanglari melizmatik bezaklarga boy, kuychanlik xususiyatlarga ega. Qoraqalpoqtarda islomdan oldingi madaniyat hisoblanuvchi ruhlarni chaqirish. ular yordamida bemorlarni davolash uchun por-xan (parixon)lar tomonidan ijro etilgan aytimlar ham saqtangan („badik“, „gulapsan“). Folklor musiqasida ayollar (qizlar)ning changqoʻbiz musiqasi, yigit-qizlarning teatrlashgan oʻyinqoʻshiqtari, laparlari („yagʻln baxar“) mavjud.

Qoraqalpoqparning ogʻzaki anʼanadagi professional musiqasining markaziy qismini doston musiqasi egallaydi. Qoraqalpoq doston ijrochilari 3 turga boʻlinadi; jirovlar, bax-shilar va qissaxonlar. Ularning har biri oʻziga xos maʼlum ijtimoiy-siyosiy sharoitda yuzaga kelgan boʻlib. bir-biridan repertuarilagi dostonlar mazmuni, ijro uslubi. doyeton aptim kuylarn hamda muspqiy cholgu joʻrna-vozligi jihatidan farq qpladi. Jirovlar faoliyati anʼanaviy ijodning eng qad. qatlamiga mansub boʻlib, qahramonlik dostonlarni („Qoblan“. „Sharyar“, „Yedige“, „Atpamis“. „Mas-patsha“), tarixiy toʻlgovlarni ichki ovozda qoʻbiz joʻrligila ijro etishadi. Baxshi (baqsi)lar ishqiy-lirik va qahramonlik dostonlarni („Yusuf-Zulayha“, „ZaureTlyir“. „Yusuf-Ahmet“, „Goʻroʻgʻli“) hamda mumtoz sheʼriyati asarlarini ochiq ovozda. dutor va gʻijjak joʻrligila (gohida bulamon ham qoʻshiladi) ijro etishadi. Kuylar murakkabligi. ifoza vositalar boiliti bilan jirovdan farq qiladi. Kissaxoplar koʻpincha savodxon shaxslar boʻlib, xalq yigʻnnlarida dostoi qulyozmalarini oʻqib yokn yoddan aytib berishadi. Ular sherlarni faqat oʻziga xos. nuchq intonaiiyasiga yaqin aytim kui (namaTtarga solib, musiqiy cho.pu joʻrligisnz ochiq ovozda ijro etishadi.

Millny musiqa cholgʻulari qatoriga dostonchilarching cholgulari boʻlmish qoʻbiz, lutor, gijjak (girjek) va boʻlamondai tashqari chapgqoʻbiz, qamish surnay va bolalar xushtagi („iskirauik“) kiradi. Utmishda qoraqadpoklarda chindov\l. surnay. karpay. nogora, dap (doira) kabi cholgʻularning mavjudligi haqida qahramonlik dostonlarida maʼdumotlar sakdangan. Bularlan qoʻbiz va d\tor keng tarqalgan. ularda mohir sozandadar tomonidan krrakalpoq mumtoz cholgu kuylari chalinadp. Ayniqsa. dutor kuplari orasnda „Mu-xalles“, „Nalish“ kabi tutjumip kunlar shaklan murakkab va pfoda vositalarining boyligi bilan ajralib turali. Qoraqalpoq anʼanaviy musiqa rivojlanishiga &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrla Nuraoullo jnrsv. Yerpoʻlat jirov. Hoʻqnz jirov, Jumaboy jirpv, Qiyos baxshi Hayratdinov. Japak baxish Shomurotov. Yesjap baxshi Qospoʻlatop, Kenjaooi baxshi Tilevmurotov, Qoraqalpogʻpston xalq artisti T.Qurbonov va 6 salmoqli hissa qoʻshdilar.

&lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning 2 choragidan boshlab milliy kompozitorlik ijodiyoti shakllana boshladi. Musiqali dramalar, kichik simfonik asarlar, kamer asarlar va hokazo yozildi. Bu sohaga Jaaq baxshi Shomurotov salmoqli hissa qoʻshdplar. 1970—1990-yillarga kelib opera, opatoriya. Simfoniya, sonata kabi iirik janrlardagi asarlarning ilk tajribalari paydo boʻldi „Ajiniyaz“ operasi (1974), „Birinchi qoraqalpoq simfoniyasi“ (1971). birinchi milliy baleti „Oy-jamol“ (1996), Gʻ.Demesinovning 2 simfoniyasi, fortepiano va orkestr uchun konnertlari va boshqa O.Shomurotova, Ye.Sheraziyeva, R. Seshpov, S.Mambetova, O.Otamurotova, I.Rafiqova. D.Kaipov va boshqa zamonaviy musiqa madaniyatiga sad\yuqli hissa qoʻshdilar. Respublikaning madaniy hayotida si.m-fochik orkestr. katta xor jamoasi va balet truppasi fao.t ishtirok etmoqla. Shuningdek, Berdaq nomidagi filarmoniya (1946-yil), Qoraqalpoq davlat teleradioqoʻmitasi qoshidagn xalq chol-gʻulari orkestori, „Jaslar“ orkestori
„Ayqulash“ ashula va raqs ansambli, „Muxalles“ dutorchilar ansambli va boshqa musiqiy jamoalar faoliyat yuritmoqta. Qoraqalpogʻiston o.m-maviy (estrada) musiqasi sohasida „Oʻynasin“ vokal cholgu ansa\:bli. „Yeulzor“, „Saubet“. „Miiras“, „Jigitlar“ guruhlari, Z.Xoʻjanazarova (1961—1992).’ r’Kutekeyeva. M.Sapayeva. D. Mambetmuratov. Ye.Munteyeva, M.Otamurotov. G.Ollabergenova kabi estrada xonanlalarn mashhur.

Musiqiy bilim sohasida bolalar musiqa maktablari. Nukusda musiqa koldeji. madaniyat kolleji. oliy oʻquv yurtlari (Nukus universiteti va boshqalar)da musiqiy kafedralar faoliyat koʻrsat\:oqda.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Teatri ==
Drama va teg.trning e.tement-darida qoraqatpoq xalqnning urf-odatlari va oʻppnlarida, xatq dostonlari-da. xalq ustalarining ijodiyetida, professionat soʻz ustalarining sanʼati (0\1irbek laqqi. Kampakat-Kampir. Davlat Laqqi. Tinnmqiz)da mujassamlashgan. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrda masxarabozlarning sanʼati keng tarqalgan. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarpga kelib teatr professionaz sanʼat darajasida shakllanli. 1930-yil Toʻrtkoʻlda musiqali drama teatrp tashkil etildi. keyinchashk unga K.S. Stanislavskiy. 1990-yilda Berdaq nomi berildi. Undan tashqarp Respublikada Qoraqalpoq teatri, 1978-yilla tuzilgan S. Xoʻjaniyozov nomidagi Davlat yosh tomoshabinlar teatri va 1990-yildan Davlat koʻgʻirchoq teatri faoliyat koʻrsatmoqdaKinosi. 1970 i. 19-fevralda Nukusda Oʻzbeknston ilmiy-ommabop va hujjatli fnlmlari Toshkent kinostudiyasining Qoraqalpoq filiali ochildi. 1970-yilning oʻrtalariga kelib yosh qoraqalpoq kino sanʼati rivojlana boshladi. 1990-yil aprelda ushbu filial bazasida Nukus shahrida „Qoraqalpoq-film“ kinostudiyasi vujudga keldi. T.Kalimbetovning „Qalpoqcha“ (1990), „Qaytish“ (1992) kabi dastlabki badiiy qisqa metrajli filmlari yara-tildi. A.Sultonov ssenariysi asosida „Elim degan er edi“. „Ayriliq“ kabi hujjatli filmlari ekranga chiqli. Ekologiya, Afgon urushi. X\okayli arxitekturasi, MDH prezidentlarining uchrashuvi mavzularida filmlar yaratildi. 2002-yilda ishlangan „Ona“ filmi Buxoro kinofes-tivalining maxsus mukofotiga sazovor boʻldi. 2003-yil iyul oyida Ins-bruk shahri (Avstriya)da oʻtkazilgan 12-Xalqaro kinofestivalida „Otabegi“ hujjagli filmi qatnashdi. 2004-yil noyabr oyida Gollandiyada oʻtkazilgan.YUGʻA xadqaro kinofestivalida qagnashgan „Quduq“ hujjatli filmi shu oyning oʻzida Bilbao (Ispaniya) shahrida oʻtkazilgan Xalqaro kinofestivalida festivalning eig yaxshi rejissura uchun kumush sovriniga ega boʻldi.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Tashqi iqtisodiy aloqalari ==
Respublikaning tashqi savdo aylanmasi 2004-yil uchun 95559,4 ming AQSH dollari yoki 2003-yil darajasidan 50.2 % ortiq. Jumladan. eksport 35160,5 ming AQSH dollari yoki 2003 n.darajasidan 45.2 % ortiq; import 60398.9 ming AQSH dollari yoki 2003-yildarajasidan 53,3 % koʻp.

2004-yilda tashqi savdo aylanmasining umumiy hajmiga nisbatan asosiy ta.shqi savdo hamkorlari: Xi-toy — 33.4 %. Yeyermaniya — 14,6 %, Buyuk. Britaniya — 8,1 %, Shveysarnya — 6,4 %. Avstriya — 5.7 %. Italiya — 4.1 %. Fransiya — 2,9 %. AQSH — 2.5 %. Potsha −2,3 %, Belgiya — 1.7 %ni tashkil qi.t.ti. Asosiy savlo hamkorlari boʻlib yaqin xori-jiy mamlakatlardan Rossiya (13.1 %) va Qozogʻiston (1.0 %) hisoblanadi.
[[Fayl:Республика Каракалпакстан.jpg|thumb|250x250px|Xarita]]
Eksportdagi asosiy oʻrinni paxta tolasi egallaydi, uning ulushi umumiy eksportga nisbatan 85,3 %, shundan uzoq xorij mamlakatlariga eksport 87,1 % va yaqin mamlakatlarga 12,9 %ni tashkil qiladi. Import strukturasida asosiy ulush mashina va asbob uskunalari — 78,3 %, kimyo mahsulotlari −6,7 %, qora va rangli metallar — 5,9 %, oziq-ovqat mahsulotlari — 3,2 %ga toʻgʻri keladi.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;&quot;{{PAGENAME}}&quot; ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/Oʻzbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20Q%20harfi.pdf Q-harfi]{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Geografiyasi ==
Qoraqalpogʻiston Qizilqum sahrosining shimoliy-gʻarbiy qismini, Ustyurt platosining janubiy-sharqiy qismini, Amudaryo deltasini egallaydi. Orol dengizining janubiy qismi Qoraqalpogʻiston hududida joylashgan.
Maʼmuriy — hududiy qurilishi 14 tumandan iborat: Amudaryo, Beruniy, Qoraoʻzak, Kegeyli, Qoʻngʻirot, Qanlikoʻl, Moʻynoq, Nukus, Taxtakoʻpir, Toʻrtkoʻl, Xoʻjayli, Chimboy, Shumanay, Ellikqalʼa, Nukus va Taxiatosh shaharlari hamda tumanlarga qarashli shaharlar, elat va qishloqlardan iborat.

== Qoraqalpogʻiston haqida statistik maʼlumot ==
{| class=tabla cellSpacing=0 cellPadding=0 border=1
|-
! Tartib raqami
! Shahar va tumanlar
! Umumiy maydoni
! Lalmikor yerlar
! Ekin yerlari
! Koʻp yillik oʻrmonlar
! Qoʻriq oʻrmonlar
! Dasht va yaylovlar
! Qishloq xoʻjaligi yerlari (umumiy)
! Meva-sabzavot xoʻjaligi
! Melioratsiya-qurilish yerlari
! Umumiy oʻrmonlar yeri
! Boshqa yerlar
|-
| 1
| Nukus shahri&amp;nbsp;
| 21,2
| 1,5
| 0,2
| 0,1
| -
| 7,1
| 7,4
| 2
| 0,1
| 0,3
| 11,4
|-
| 2
| Taxiatosh shahri&amp;nbsp;
| 2,3
| 0,2
| 0,1
| -
| -
| -
| 0,1
| 2,1
| -
| -
| 0,1
|-
| 3
| Amudaryo
| 102,1
| 39,5
| 32,8
| 1,4
| -
| 8,7
| 42,9
| 5,9
| -
| 5,6
| 47,7
|-
| 4
| Beruniy
| 395,2
| 33
| 30,4
| 0,8
| -
| 294,4
| 325,6
| 4,3
| 1,5
| 8,4
| 55,4
|-
| 5
| Boʻzatov
| 226,9
| 30
| 14,4
| -
| 0,4
| 100,2
| 115
| 0,6
| 0,2
| 21,5
| 89,6
|-
| 6
| Kegeyli
| 92,4
| 28,1
| 24,6
| 0,3
| 0,2
| 13,9
| 39
| 2,3
| 3,1
| 2,2
| 45,8
|-
| 7
| Moʻynoq
| 3748,7
| 11,9
| 8,4
| -
| 0,8
| 186,9
| 196,1
| 0,4
| 1,1
| 132,1
| 3419
|-
| 8
| Nukus
| 95,3
| 31
| 22,7
| 3,7
| 2,5
| 22,9
| 51,8
| 0,9
| 2,4
| 4,8
| 35,4
|-
| 9
| Taxtakoʻpir
| 2112,2
| 34,6
| 32,6
| 0,1
| 0,5
| 1569,1
| 1602,3
| 1,4
| 2,4
| 98,4
| 407,7
|-
| 10
| Toʻrtkoʻl
| 748,3
| 32
| 26,9
| 0,8
| 0,6
| 564,1
| 592,4
| 4,9
| 1,8
| 48,7
| 100,5
|-
| 11
| Xoʻjayli
| 235,3
| 35,2
| 32,3
| 0,2
| -
| 110,2
| 142,7
| 5,1
| 1,2
| 1,4
| 80,5
|-
| 12
| Chimboy
| 144,4
| 48,8
| 41
| 0,2
| 2,5
| 51,3
| 95
| 3,9
| 2,8
| 0,4
| 42,3
|-
| 13
| Shumanay
| 63,6
| 28,7
| 20,4
| -
| -
| 15,2
| 35,6
| 2,3
| 1
| -
| 24,7
|-
| 14
| Elliqala
| 541,9
| 34
| 28,7
| 0,9
| 0,4
| 357,5
| 387,5
| 4,1
| 3,5
| 29,2
| 117
|-
| 15
| Qanlikoʻl
| 74,4
| 34,7
| 32,5
| 0,5
| 0,1
| 13,2
| 46,3
| 1,1
| 3,5
| 1,6
| 21,9
|-
| 16
| Qoraoʻzak
| 605,3
| 35,4
| 32,1
| 0,1
| 1,2
| 384,9
| 418,3
| 2,1
| 0,6
| 2,6
| 181,7
|-
| 17
| Qoʻngʻirot
| 7449,6
| 41,5
| 38,7
| 0,1
| 0,9
| 1698,4
| 1738,1
| 1,9
| 1,7
| 145
| 5499,9
|-
| 18
| Jami
| 16659,1
| 500,1
| 418,8
| 9,2
| 10,1
| 5398
| 5836,1
| 45,3
| 26,9
| 502,2
| 10181,2
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* Tolstov S.P., Po drevnim deltam Oksa i Yaksarta, M., 1962; Kamalov S.K., Karakalpaki v XVIII-XIX vv. (K istorii vzaimootnosheniy s Rossiyey i sredne-aziatskimi xanstvami), T., 1968; Nurmuxammedov M.K., Jdanko T.A., kamalov S.K., Karakalpaki. Kratkiyocherk istorii s drevneyshix vremen do nashix dney, T., 1971; Nurmuxammedov M.K.,Antologiya Karakalpakskoy poezii, T., 1968.
* [http://sovminrk.gov.uz/uzb/qoraqalpogiston_respublikasi/ sovminrk.gov.uz]{{oʻlikhavola|date=may 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://sayokhat.wordpress.com/category/05-uzbekistan-karakalpakstan-2006/ Qoraqalpogʻiston fotolari] {{webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20071109205725/http://sayokhat.wordpress.com/category/05-uzbekistan-karakalpakstan-2006/ |date=9-noyabr 2007-yil }}
* [http://www.abdikamalov.narod.ru/ www.abdikamalov.narod.ru] (rus.)
* [http://www.karstars.com/ www.karstars.com]

{{O`zbekiston}}
{{Qoraqalpogʻiston}}

{{OʻzME}}</text>
      <sha1>lzun8fxmbbwz2wi0t5xm45kzangyemr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Tahrirlar soniga koʻra vikipediyachilar roʻyxati</title>
    <ns>4</ns>
    <id>2552</id>
    <revision>
      <id>6181278</id>
      <parentid>6180693</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T12:01:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>17813</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maʼlumotlar yangilandi</comment>
      <origin>6181278</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28226" sha1="0r9r8x7jl4rm7hnjsxd1vb3v1grxo2b" xml:space="preserve">{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:ShohjahonSobirov|ShohjahonSobirov]] || [[Special:Contributions/ShohjahonSobirov|{{formatnum:201170}}]] || {{Permissions|ShohjahonSobirov}}
|-
| 2 || [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] || [[Special:Contributions/Abdufattohov Ibrohimjon|{{formatnum:180358}}]] || {{Permissions|Abdufattohov Ibrohimjon}}
|-
| 3 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:166805}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 4 || [[User:AnvarxonM|AnvarxonM]] || [[Special:Contributions/AnvarxonM|{{formatnum:75778}}]] || {{Permissions|AnvarxonM}}
|-
| 5 || [[User:Malikxan|Malikxan]] || [[Special:Contributions/Malikxan|{{formatnum:69966}}]] || {{Permissions|Malikxan}}
|-
| 6 || [[User:PlanespotterA320|PlanespotterA320]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:66045}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 7 || [[User:Kagansky|Kagansky]] || [[Special:Contributions/Kagansky|{{formatnum:53593}}]] || {{Permissions|Kagansky}}
|-
| 8 || [[User:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] || [[Special:Contributions/Janob Mirzaolim|{{formatnum:48314}}]] || {{Permissions|Janob Mirzaolim}}
|-
| 9 || [[User:Umarxon III|Umarxon III]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:40233}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 10 || [[User:Bekipediya|Bekipediya]] || [[Special:Contributions/Bekipediya|{{formatnum:36510}}]] || {{Permissions|Bekipediya}}
|-
| 11 || [[User:Nataev|Nataev]] || [[Special:Contributions/Nataev|{{formatnum:33639}}]] || {{Permissions|Nataev}}
|-
| 12 || [[User:Panpanchik|Panpanchik]] || [[Special:Contributions/Panpanchik|{{formatnum:31922}}]] || {{Permissions|Panpanchik}}
|-
| 13 || [[User:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] || [[Special:Contributions/Ahror Akramovich|{{formatnum:26965}}]] || {{Permissions|Ahror Akramovich}}
|-
| 14 || [[User:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]] || [[Special:Contributions/Muzaffar Murodovich|{{formatnum:25513}}]] || {{Permissions|Muzaffar Murodovich}}
|-
| 15 || [[User:Albatros777|Albatros777]] || [[Special:Contributions/Albatros777|{{formatnum:22562}}]] || {{Permissions|Albatros777}}
|-
| 16 || [[User:Salazarov|Salazarov]] || [[Special:Contributions/Salazarov|{{formatnum:22201}}]] || {{Permissions|Salazarov}}
|-
| 17 || [[User:Diwikiped|Diwikiped]] || [[Special:Contributions/Diwikiped|{{formatnum:20041}}]] || {{Permissions|Diwikiped}}
|-
| 18 || [[User:Laziz Baxtiyorov|Laziz Baxtiyorov]] || [[Special:Contributions/Laziz Baxtiyorov|{{formatnum:19886}}]] || {{Permissions|Laziz Baxtiyorov}}
|-
| 19 || [[User:Mrshaxas|Mrshaxas]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:19859}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 20 || [[User:Abdulla|Abdulla]] || [[Special:Contributions/Abdulla|{{formatnum:19014}}]] || {{Permissions|Abdulla}}
|-
| 21 || [[User:Humoyun Qodirov|Humoyun Qodirov]] || [[Special:Contributions/Humoyun Qodirov|{{formatnum:18990}}]] || {{Permissions|Humoyun Qodirov}}
|-
| 22 || [[User:Artemev Nikolay|Artemev Nikolay]] || [[Special:Contributions/Artemev Nikolay|{{formatnum:18850}}]] || {{Permissions|Artemev Nikolay}}
|-
| 23 || [[User:Alpasli|Alpasli]] || [[Special:Contributions/Alpasli|{{formatnum:18820}}]] || {{Permissions|Alpasli}}
|-
| 24 || [[User:Vikichizar|Vikichizar]] || [[Special:Contributions/Vikichizar|{{formatnum:18062}}]] || {{Permissions|Vikichizar}}
|-
| 25 || [[User:Shahriyorxon|Shahriyorxon]] || [[Special:Contributions/Shahriyorxon|{{formatnum:16636}}]] || {{Permissions|Shahriyorxon}}
|-
| 26 || [[User:Oblakulova|Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Oblakulova|{{formatnum:16302}}]] || {{Permissions|Oblakulova}}
|-
| 27 || [[User:Husniddin Rasulov|Husniddin Rasulov]] || [[Special:Contributions/Husniddin Rasulov|{{formatnum:15775}}]] || {{Permissions|Husniddin Rasulov}}
|-
| 28 || [[User:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]] || [[Special:Contributions/Muxriddin Azimov|{{formatnum:14701}}]] || {{Permissions|Muxriddin Azimov}}
|-
| 29 || [[User:Ikromova Guli|Ikromova Guli]] || [[Special:Contributions/Ikromova Guli|{{formatnum:14521}}]] || {{Permissions|Ikromova Guli}}
|-
| 30 || [[User:Tewayev|Tewayev]] || [[Special:Contributions/Tewayev|{{formatnum:13810}}]] || {{Permissions|Tewayev}}
|-
| 31 || [[User:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurkulov]] || [[Special:Contributions/Jamshid Nurkulov|{{formatnum:12540}}]] || {{Permissions|Jamshid Nurkulov}}
|-
| 32 || [[User:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] || [[Special:Contributions/Mirishkorlik|{{formatnum:12481}}]] || {{Permissions|Mirishkorlik}}
|-
| 33 || [[User:Amir.Temur|Amir.Temur]] || [[Special:Contributions/Amir.Temur|{{formatnum:12062}}]] || {{Permissions|Amir.Temur}}
|-
| 34 || [[User:Xumoshox Ismoilova|Xumoshox Ismoilova]] || [[Special:Contributions/Xumoshox Ismoilova|{{formatnum:11933}}]] || {{Permissions|Xumoshox Ismoilova}}
|-
| 35 || [[User:ShHamrayev|ShHamrayev]] || [[Special:Contributions/ShHamrayev|{{formatnum:11755}}]] || {{Permissions|ShHamrayev}}
|-
| 36 || [[User:SemWikipediya|SemWikipediya]] || [[Special:Contributions/SemWikipediya|{{formatnum:11008}}]] || {{Permissions|SemWikipediya}}
|-
| 37 || [[User:7Devona|7Devona]] || [[Special:Contributions/7Devona|{{formatnum:10601}}]] || {{Permissions|7Devona}}
|-
| 38 || [[User:Komilkhuja|Komilkhuja]] || [[Special:Contributions/Komilkhuja|{{formatnum:10477}}]] || {{Permissions|Komilkhuja}}
|-
| 39 || [[User:Usmonov Gayrat|Usmonov Gayrat]] || [[Special:Contributions/Usmonov Gayrat|{{formatnum:10331}}]] || {{Permissions|Usmonov Gayrat}}
|-
| 40 || [[User:Finikchik|Finikchik]] || [[Special:Contributions/Finikchik|{{formatnum:10292}}]] || {{Permissions|Finikchik}}
|-
| 41 || [[User:Uzgen|Uzgen]] || [[Special:Contributions/Uzgen|{{formatnum:9648}}]] || {{Permissions|Uzgen}}
|-
| 42 || [[User:Axadjon1|Axadjon1]] || [[Special:Contributions/Axadjon1|{{formatnum:9537}}]] || {{Permissions|Axadjon1}}
|-
| 43 || [[User:Murodovazizmurod|Murodovazizmurod]] || [[Special:Contributions/Murodovazizmurod|{{formatnum:9320}}]] || {{Permissions|Murodovazizmurod}}
|-
| 44 || [[User:Casual|Casual]] || [[Special:Contributions/Casual|{{formatnum:9048}}]] || {{Permissions|Casual}}
|-
| 45 || [[User:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Sitora Oblakulova|{{formatnum:8991}}]] || {{Permissions|Sitora Oblakulova}}
|-
| 46 || [[User:Creobek|Creobek]] || [[Special:Contributions/Creobek|{{formatnum:8866}}]] || {{Permissions|Creobek}}
|-
| 47 || [[User:MirfayzbekAbdullayev|MirfayzbekAbdullayev]] || [[Special:Contributions/MirfayzbekAbdullayev|{{formatnum:8858}}]] || {{Permissions|MirfayzbekAbdullayev}}
|-
| 48 || [[User:Rtfroot|Rtfroot]] || [[Special:Contributions/Rtfroot|{{formatnum:8817}}]] || {{Permissions|Rtfroot}}
|-
| 49 || [[User:Visola Tangirova|Visola Tangirova]] || [[Special:Contributions/Visola Tangirova|{{formatnum:8774}}]] || {{Permissions|Visola Tangirova}}
|-
| 50 || [[User:Javoxir Yorqulov|Javoxir Yorqulov]] || [[Special:Contributions/Javoxir Yorqulov|{{formatnum:8547}}]] || {{Permissions|Javoxir Yorqulov}}
|-
| 51 || [[User:FreetimeeditorII|FreetimeeditorII]] || [[Special:Contributions/FreetimeeditorII|{{formatnum:8509}}]] || {{Permissions|FreetimeeditorII}}
|-
| 52 || [[User:Xusinboy Bekchanov|Xusinboy Bekchanov]] || [[Special:Contributions/Xusinboy Bekchanov|{{formatnum:8322}}]] || {{Permissions|Xusinboy Bekchanov}}
|-
| 53 || [[User:Hasan Xamidovich|Hasan Xamidovich]] || [[Special:Contributions/Hasan Xamidovich|{{formatnum:8073}}]] || {{Permissions|Hasan Xamidovich}}
|-
| 54 || [[User:KWiki78|KWiki78]] || [[Special:Contributions/KWiki78|{{formatnum:8059}}]] || {{Permissions|KWiki78}}
|-
| 55 || [[User:Azizxon Muzaffarov|Azizxon Muzaffarov]] || [[Special:Contributions/Azizxon Muzaffarov|{{formatnum:7881}}]] || {{Permissions|Azizxon Muzaffarov}}
|-
| 56 || [[User:OneAzimov|OneAzimov]] || [[Special:Contributions/OneAzimov|{{formatnum:7816}}]] || {{Permissions|OneAzimov}}
|-
| 57 || [[User:Anjaniy|Anjaniy]] || [[Special:Contributions/Anjaniy|{{formatnum:7763}}]] || {{Permissions|Anjaniy}}
|-
| 58 || [[User:Boboyev1996|Boboyev1996]] || [[Special:Contributions/Boboyev1996|{{formatnum:7737}}]] || {{Permissions|Boboyev1996}}
|-
| 59 || [[User:Nataeva|Nataeva]] || [[Special:Contributions/Nataeva|{{formatnum:7657}}]] || {{Permissions|Nataeva}}
|-
| 60 || [[User:Boburjon Xidirov|Boburjon Xidirov]] || [[Special:Contributions/Boburjon Xidirov|{{formatnum:7544}}]] || {{Permissions|Boburjon Xidirov}}
|-
| 61 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:7417}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}}
|-
| 62 || [[User:Akobir abdimuminov|Akobir abdimuminov]] || [[Special:Contributions/Akobir abdimuminov|{{formatnum:7275}}]] || {{Permissions|Akobir abdimuminov}}
|-
| 63 || [[User:Olimidono|Olimidono]] || [[Special:Contributions/Olimidono|{{formatnum:7176}}]] || {{Permissions|Olimidono}}
|-
| 64 || [[User:Olaf Studt|Olaf Studt]] || [[Special:Contributions/Olaf Studt|{{formatnum:7027}}]] || {{Permissions|Olaf Studt}}
|-
| 65 || [[User:FarhodShaymanov|FarhodShaymanov]] || [[Special:Contributions/FarhodShaymanov|{{formatnum:6586}}]] || {{Permissions|FarhodShaymanov}}
|-
| 66 || [[User:FaridShavkatullayev|FaridShavkatullayev]] || [[Special:Contributions/FaridShavkatullayev|{{formatnum:6532}}]] || {{Permissions|FaridShavkatullayev}}
|-
| 67 || [[User:Wikivikipediya|Wikivikipediya]] || [[Special:Contributions/Wikivikipediya|{{formatnum:6519}}]] || {{Permissions|Wikivikipediya}}
|-
| 68 || [[User:AnnaDelvey|AnnaDelvey]] || [[Special:Contributions/AnnaDelvey|{{formatnum:6514}}]] || {{Permissions|AnnaDelvey}}
|-
| 69 || [[User:Odilbek Irisqulov|Odilbek Irisqulov]] || [[Special:Contributions/Odilbek Irisqulov|{{formatnum:6505}}]] || {{Permissions|Odilbek Irisqulov}}
|-
| 70 || [[User:Khronos13|Khronos13]] || [[Special:Contributions/Khronos13|{{formatnum:6451}}]] || {{Permissions|Khronos13}}
|-
| 71 || [[User:TimmyvikipediyWiki|TimmyvikipediyWiki]] || [[Special:Contributions/TimmyvikipediyWiki|{{formatnum:6360}}]] || {{Permissions|TimmyvikipediyWiki}}
|-
| 72 || [[User:MrshaxasBot|MrshaxasBot]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:6288}}]] || {{Permissions|MrshaxasBot}}
|-
| 73 || [[User:Omensweans|Omensweans]] || [[Special:Contributions/Omensweans|{{formatnum:6243}}]] || {{Permissions|Omensweans}}
|-
| 74 || [[User:Miss Kamola|Miss Kamola]] || [[Special:Contributions/Miss Kamola|{{formatnum:6186}}]] || {{Permissions|Miss Kamola}}
|-
| 75 || [[User:Khasan azim1|Khasan azim1]] || [[Special:Contributions/Khasan azim1|{{formatnum:6138}}]] || {{Permissions|Khasan azim1}}
|-
| 76 || [[User:Muhammadjon1510|Muhammadjon1510]] || [[Special:Contributions/Muhammadjon1510|{{formatnum:6107}}]] || {{Permissions|Muhammadjon1510}}
|-
| 77 || [[User:Farrukh Askaraliev|Farrukh Askaraliev]] || [[Special:Contributions/Farrukh Askaraliev|{{formatnum:6001}}]] || {{Permissions|Farrukh Askaraliev}}
|-
| 78 || [[User:Xoqoni Said|Xoqoni Said]] || [[Special:Contributions/Xoqoni Said|{{formatnum:5962}}]] || {{Permissions|Xoqoni Said}}
|-
| 79 || [[User:Wikisurgery94|Wikisurgery94]] || [[Special:Contributions/Wikisurgery94|{{formatnum:5813}}]] || {{Permissions|Wikisurgery94}}
|-
| 80 || [[User:Umid1108|Umid1108]] || [[Special:Contributions/Umid1108|{{formatnum:5700}}]] || {{Permissions|Umid1108}}
|-
| 81 || [[User:Tilkobles|Tilkobles]] || [[Special:Contributions/Tilkobles|{{formatnum:5630}}]] || {{Permissions|Tilkobles}}
|-
| 82 || [[User:Lazizbek95|Lazizbek95]] || [[Special:Contributions/Lazizbek95|{{formatnum:5627}}]] || {{Permissions|Lazizbek95}}
|-
| 83 || [[User:Xolnazarov Sarvar|Xolnazarov Sarvar]] || [[Special:Contributions/Xolnazarov Sarvar|{{formatnum:5416}}]] || {{Permissions|Xolnazarov Sarvar}}
|-
| 84 || [[User:Dieri007|Dieri007]] || [[Special:Contributions/Dieri007|{{formatnum:5184}}]] || {{Permissions|Dieri007}}
|-
| 85 || [[User:Masofa321|Masofa321]] || [[Special:Contributions/Masofa321|{{formatnum:5113}}]] || {{Permissions|Masofa321}}
|-
| 86 || [[User:Lutfulloh7|Lutfulloh7]] || [[Special:Contributions/Lutfulloh7|{{formatnum:5102}}]] || {{Permissions|Lutfulloh7}}
|-
| 87 || [[User:Yangilik 3|Yangilik 3]] || [[Special:Contributions/Yangilik 3|{{formatnum:5053}}]] || {{Permissions|Yangilik 3}}
|-
| 88 || [[User:MinaUktamova|MinaUktamova]] || [[Special:Contributions/MinaUktamova|{{formatnum:5042}}]] || {{Permissions|MinaUktamova}}
|-
| 89 || [[User:Mahirema|Mahirema]] || [[Special:Contributions/Mahirema|{{formatnum:4959}}]] || {{Permissions|Mahirema}}
|-
| 90 || [[User:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] || [[Special:Contributions/MrKrasav4ik|{{formatnum:4891}}]] || {{Permissions|MrKrasav4ik}}
|-
| 91 || [[User:Nafosatxon Otabekovna|Nafosatxon Otabekovna]] || [[Special:Contributions/Nafosatxon Otabekovna|{{formatnum:4792}}]] || {{Permissions|Nafosatxon Otabekovna}}
|-
| 92 || [[User:Sakinabonu|Sakinabonu]] || [[Special:Contributions/Sakinabonu|{{formatnum:4747}}]] || {{Permissions|Sakinabonu}}
|-
| 93 || [[User:Gaffarov737|Gaffarov737]] || [[Special:Contributions/Gaffarov737|{{formatnum:4742}}]] || {{Permissions|Gaffarov737}}
|-
| 94 || [[User:Ravshanbek Tohirov|Ravshanbek Tohirov]] || [[Special:Contributions/Ravshanbek Tohirov|{{formatnum:4678}}]] || {{Permissions|Ravshanbek Tohirov}}
|-
| 95 || [[User:Optima D|Optima D]] || [[Special:Contributions/Optima D|{{formatnum:4659}}]] || {{Permissions|Optima D}}
|-
| 96 || [[User:Brainbox 8|Brainbox 8]] || [[Special:Contributions/Brainbox 8|{{formatnum:4590}}]] || {{Permissions|Brainbox 8}}
|-
| 97 || [[User:Divergent08|Divergent08]] || [[Special:Contributions/Divergent08|{{formatnum:4494}}]] || {{Permissions|Divergent08}}
|-
| 98 || [[User:Wiki7pedia89|Wiki7pedia89]] || [[Special:Contributions/Wiki7pedia89|{{formatnum:4478}}]] || {{Permissions|Wiki7pedia89}}
|-
| 99 || [[User:Diloromkhan|Diloromkhan]] || [[Special:Contributions/Diloromkhan|{{formatnum:4478}}]] || {{Permissions|Diloromkhan}}
|-
| 100 || [[User:Bakhrieva 03|Bakhrieva 03]] || [[Special:Contributions/Bakhrieva 03|{{formatnum:4385}}]] || {{Permissions|Bakhrieva 03}}
|-
| 101 || [[User:Asadbek Bekmirzayev1|Asadbek Bekmirzayev1]] || [[Special:Contributions/Asadbek Bekmirzayev1|{{formatnum:4156}}]] || {{Permissions|Asadbek Bekmirzayev1}}
|-
| 102 || [[User:Translate1|Translate1]] || [[Special:Contributions/Translate1|{{formatnum:4091}}]] || {{Permissions|Translate1}}
|-
| 103 || [[User:Ximik1991|Ximik1991]] || [[Special:Contributions/Ximik1991|{{formatnum:4088}}]] || {{Permissions|Ximik1991}}
|-
| 104 || [[User:Furqatlik|Furqatlik]] || [[Special:Contributions/Furqatlik|{{formatnum:4027}}]] || {{Permissions|Furqatlik}}
|-
| 105 || [[User:Melegim0820|Melegim0820]] || [[Special:Contributions/Melegim0820|{{formatnum:3974}}]] || {{Permissions|Melegim0820}}
|-
| 106 || [[User:DONABDU2003|DONABDU2003]] || [[Special:Contributions/DONABDU2003|{{formatnum:3845}}]] || {{Permissions|DONABDU2003}}
|-
| 107 || [[User:Delecta55|Delecta55]] || [[Special:Contributions/Delecta55|{{formatnum:3811}}]] || {{Permissions|Delecta55}}
|-
| 108 || [[User:XayrinisoJorayeva|XayrinisoJorayeva]] || [[Special:Contributions/XayrinisoJorayeva|{{formatnum:3785}}]] || {{Permissions|XayrinisoJorayeva}}
|-
| 109 || [[User:Sociologist|Sociologist]] || [[Special:Contributions/Sociologist|{{formatnum:3776}}]] || {{Permissions|Sociologist}}
|-
| 110 || [[User:Azizbek Karimov|Azizbek Karimov]] || [[Special:Contributions/Azizbek Karimov|{{formatnum:3764}}]] || {{Permissions|Azizbek Karimov}}
|-
| 111 || [[User:Abilqosimova|Abilqosimova]] || [[Special:Contributions/Abilqosimova|{{formatnum:3742}}]] || {{Permissions|Abilqosimova}}
|-
| 112 || [[User:Lillimor|Lillimor]] || [[Special:Contributions/Lillimor|{{formatnum:3719}}]] || {{Permissions|Lillimor}}
|-
| 113 || [[User:Wknewpages|Wknewpages]] || [[Special:Contributions/Wknewpages|{{formatnum:3652}}]] || {{Permissions|Wknewpages}}
|-
| 114 || [[User:Wentra30|Wentra30]] || [[Special:Contributions/Wentra30|{{formatnum:3609}}]] || {{Permissions|Wentra30}}
|-
| 115 || [[User:Uzbekistan PFL|Uzbekistan PFL]] || [[Special:Contributions/Uzbekistan PFL|{{formatnum:3558}}]] || {{Permissions|Uzbekistan PFL}}
|-
| 116 || [[User:Akhrarova Ezoza|Akhrarova Ezoza]] || [[Special:Contributions/Akhrarova Ezoza|{{formatnum:3513}}]] || {{Permissions|Akhrarova Ezoza}}
|-
| 117 || [[User:ABDULLOCH A|ABDULLOCH A]] || [[Special:Contributions/ABDULLOCH A|{{formatnum:3510}}]] || {{Permissions|ABDULLOCH A}}
|-
| 118 || [[User:Bakhtiyarovna|Bakhtiyarovna]] || [[Special:Contributions/Bakhtiyarovna|{{formatnum:3498}}]] || {{Permissions|Bakhtiyarovna}}
|-
| 119 || [[User:Oqsaqol|Oqsaqol]] || [[Special:Contributions/Oqsaqol|{{formatnum:3483}}]] || {{Permissions|Oqsaqol}}
|-
| 120 || [[User:Anvarkhoja|Anvarkhoja]] || [[Special:Contributions/Anvarkhoja|{{formatnum:3352}}]] || {{Permissions|Anvarkhoja}}
|-
| 121 || [[User:Panda D|Panda D]] || [[Special:Contributions/Panda D|{{formatnum:3294}}]] || {{Permissions|Panda D}}
|-
| 122 || [[User:AdAstraUz|AdAstraUz]] || [[Special:Contributions/AdAstraUz|{{formatnum:3245}}]] || {{Permissions|AdAstraUz}}
|-
| 123 || [[User:Hilola Jurakulova|Hilola Jurakulova]] || [[Special:Contributions/Hilola Jurakulova|{{formatnum:3222}}]] || {{Permissions|Hilola Jurakulova}}
|-
| 124 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:3207}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 125 || [[User:Muhammad Abul-Futooh|Muhammad Abul-Futooh]] || [[Special:Contributions/Muhammad Abul-Futooh|{{formatnum:3206}}]] || {{Permissions|Muhammad Abul-Futooh}}
|-
| 126 || [[User:Farhodovna 074|Farhodovna 074]] || [[Special:Contributions/Farhodovna 074|{{formatnum:3198}}]] || {{Permissions|Farhodovna 074}}
|-
| 127 || [[User:Konstanta0013|Konstanta0013]] || [[Special:Contributions/Konstanta0013|{{formatnum:3156}}]] || {{Permissions|Konstanta0013}}
|-
| 128 || [[User:Yangilik 2|Yangilik 2]] || [[Special:Contributions/Yangilik 2|{{formatnum:3125}}]] || {{Permissions|Yangilik 2}}
|-
| 129 || [[User:Komronbek Abdulboriyev|Komronbek Abdulboriyev]] || [[Special:Contributions/Komronbek Abdulboriyev|{{formatnum:3075}}]] || {{Permissions|Komronbek Abdulboriyev}}
|-
| 130 || [[User:Ergashev Akobir|Ergashev Akobir]] || [[Special:Contributions/Ergashev Akobir|{{formatnum:3071}}]] || {{Permissions|Ergashev Akobir}}
|-
| 131 || [[User:Maysi tod|Maysi tod]] || [[Special:Contributions/Maysi tod|{{formatnum:3022}}]] || {{Permissions|Maysi tod}}
|-
| 132 || [[User:Akhemen|Akhemen]] || [[Special:Contributions/Akhemen|{{formatnum:3022}}]] || {{Permissions|Akhemen}}
|-
| 133 || [[User:Minor16|Minor16]] || [[Special:Contributions/Minor16|{{formatnum:3006}}]] || {{Permissions|Minor16}}
|-
| 134 || [[User:Rajabova Jasmina|Rajabova Jasmina]] || [[Special:Contributions/Rajabova Jasmina|{{formatnum:2952}}]] || {{Permissions|Rajabova Jasmina}}
|-
| 135 || [[User:BaxtiyJahon|BaxtiyJahon]] || [[Special:Contributions/BaxtiyJahon|{{formatnum:2949}}]] || {{Permissions|BaxtiyJahon}}
|-
| 136 || [[User:SardorAblokulov|SardorAblokulov]] || [[Special:Contributions/SardorAblokulov|{{formatnum:2930}}]] || {{Permissions|SardorAblokulov}}
|-
| 137 || [[User:Alibek Attamonov|Alibek Attamonov]] || [[Special:Contributions/Alibek Attamonov|{{formatnum:2919}}]] || {{Permissions|Alibek Attamonov}}
|-
| 138 || [[User:Akobirolmasov diplomat|Akobirolmasov diplomat]] || [[Special:Contributions/Akobirolmasov diplomat|{{formatnum:2885}}]] || {{Permissions|Akobirolmasov diplomat}}
|-
| 139 || [[User:Speedbowl|Speedbowl]] || [[Special:Contributions/Speedbowl|{{formatnum:2779}}]] || {{Permissions|Speedbowl}}
|-
| 140 || [[User:RedaktorWiki|RedaktorWiki]] || [[Special:Contributions/RedaktorWiki|{{formatnum:2701}}]] || {{Permissions|RedaktorWiki}}
|-
| 141 || [[User:Scientific Research Journal1|Scientific Research Journal1]] || [[Special:Contributions/Scientific Research Journal1|{{formatnum:2657}}]] || {{Permissions|Scientific Research Journal1}}
|-
| 142 || [[User:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] || [[Special:Contributions/Bobonorova Hulkar|{{formatnum:2639}}]] || {{Permissions|Bobonorova Hulkar}}
|-
| 143 || [[User:Kunduziy|Kunduziy]] || [[Special:Contributions/Kunduziy|{{formatnum:2618}}]] || {{Permissions|Kunduziy}}
|-
| 144 || [[User:Anakin F|Anakin F]] || [[Special:Contributions/Anakin F|{{formatnum:2618}}]] || {{Permissions|Anakin F}}
|-
| 145 || [[User:Lochinovamarjona|Lochinovamarjona]] || [[Special:Contributions/Lochinovamarjona|{{formatnum:2610}}]] || {{Permissions|Lochinovamarjona}}
|-
| 146 || [[User:Gulyora Jamolova|Gulyora Jamolova]] || [[Special:Contributions/Gulyora Jamolova|{{formatnum:2608}}]] || {{Permissions|Gulyora Jamolova}}
|-
| 147 || [[User:Omonovas|Omonovas]] || [[Special:Contributions/Omonovas|{{formatnum:2567}}]] || {{Permissions|Omonovas}}
|-
| 148 || [[User:Khorazmiy|Khorazmiy]] || [[Special:Contributions/Khorazmiy|{{formatnum:2565}}]] || {{Permissions|Khorazmiy}}
|-
| 149 || [[User:S(uz)ak|S(uz)ak]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:2552}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 150 || [[User:Xasanboy off|Xasanboy off]] || [[Special:Contributions/Xasanboy off|{{formatnum:2530}}]] || {{Permissions|Xasanboy off}}
|-
| 151 || [[User:Wikitolog|Wikitolog]] || [[Special:Contributions/Wikitolog|{{formatnum:2510}}]] || {{Permissions|Wikitolog}}
|-
| 152 || [[User:Divergent02|Divergent02]] || [[Special:Contributions/Divergent02|{{formatnum:2501}}]] || {{Permissions|Divergent02}}
|-
| 153 || [[User:Zuxra.bmr|Zuxra.bmr]] || [[Special:Contributions/Zuxra.bmr|{{formatnum:2478}}]] || {{Permissions|Zuxra.bmr}}
|-
| 154 || [[User:Gibranist|Gibranist]] || [[Special:Contributions/Gibranist|{{formatnum:2458}}]] || {{Permissions|Gibranist}}
|-
| 155 || [[User:Gulsanam Jahongirovna|Gulsanam Jahongirovna]] || [[Special:Contributions/Gulsanam Jahongirovna|{{formatnum:2448}}]] || {{Permissions|Gulsanam Jahongirovna}}
|-
| 156 || [[User:SIisj|SIisj]] || [[Special:Contributions/SIisj|{{formatnum:2430}}]] || {{Permissions|SIisj}}
|-
| 157 || [[User:BilimNuri|BilimNuri]] || [[Special:Contributions/BilimNuri|{{formatnum:2426}}]] || {{Permissions|BilimNuri}}
|-
| 158 || [[User:Bekzod dentistArzt|Bekzod dentistArzt]] || [[Special:Contributions/Bekzod dentistArzt|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Bekzod dentistArzt}}
|-
| 159 || [[User:Amefuri2019|Amefuri2019]] || [[Special:Contributions/Amefuri2019|{{formatnum:2411}}]] || {{Permissions|Amefuri2019}}
|-
| 160 || [[User:Behruznurullayevv|Behruznurullayevv]] || [[Special:Contributions/Behruznurullayevv|{{formatnum:2382}}]] || {{Permissions|Behruznurullayevv}}
|-
| 161 || [[User:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] || [[Special:Contributions/Divandagi ekspert|{{formatnum:2350}}]] || {{Permissions|Divandagi ekspert}}
|-
| 162 || [[User:Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)|Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)]] || [[Special:Contributions/Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)|{{formatnum:2297}}]] || {{Permissions|Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)}}
|-
| 163 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:2275}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 164 || [[User:Dilmurod Rashidov|Dilmurod Rashidov]] || [[Special:Contributions/Dilmurod Rashidov|{{formatnum:2239}}]] || {{Permissions|Dilmurod Rashidov}}
|-
| 165 || [[User:Rabiga Shabatova|Rabiga Shabatova]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:2234}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 166 || [[User:Mahmud Hamrayev|Mahmud Hamrayev]] || [[Special:Contributions/Mahmud Hamrayev|{{formatnum:2223}}]] || {{Permissions|Mahmud Hamrayev}}
|-
| 167 || [[User:Cekli829|Cekli829]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:2202}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 168 || [[User:Diljahonn|Diljahonn]] || [[Special:Contributions/Diljahonn|{{formatnum:2162}}]] || {{Permissions|Diljahonn}}
|-
| 169 || [[User:Asrorbek|Asrorbek]] || [[Special:Contributions/Asrorbek|{{formatnum:2138}}]] || {{Permissions|Asrorbek}}
|-
| 170 || [[User:Aslzar|Aslzar]] || [[Special:Contributions/Aslzar|{{formatnum:2133}}]] || {{Permissions|Aslzar}}
|-
| 171 || [[User:Quwanishbaev Berdiyar|Quwanishbaev Berdiyar]] || [[Special:Contributions/Quwanishbaev Berdiyar|{{formatnum:2130}}]] || {{Permissions|Quwanishbaev Berdiyar}}
|-
| 172 || [[User:M Xasanboy|M Xasanboy]] || [[Special:Contributions/M Xasanboy|{{formatnum:2113}}]] || {{Permissions|M Xasanboy}}
|-
| 173 || [[User:Ranoxa|Ranoxa]] || [[Special:Contributions/Ranoxa|{{formatnum:2078}}]] || {{Permissions|Ranoxa}}
|-
| 174 || [[User:Ro'zimurodov Zuhriddin|Ro'zimurodov Zuhriddin]] || [[Special:Contributions/Ro'zimurodov Zuhriddin|{{formatnum:2076}}]] || {{Permissions|Ro'zimurodov Zuhriddin}}
|-
| 175 || [[User:Sarvarbekabdukarim|Sarvarbekabdukarim]] || [[Special:Contributions/Sarvarbekabdukarim|{{formatnum:2063}}]] || {{Permissions|Sarvarbekabdukarim}}
|-
| 176 || [[User:Yorqulov Husan|Yorqulov Husan]] || [[Special:Contributions/Yorqulov Husan|{{formatnum:2057}}]] || {{Permissions|Yorqulov Husan}}
|-
| 177 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:2055}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 178 || [[User:Husanowar|Husanowar]] || [[Special:Contributions/Husanowar|{{formatnum:2053}}]] || {{Permissions|Husanowar}}
|-
| 179 || [[User:Vaska46|Vaska46]] || [[Special:Contributions/Vaska46|{{formatnum:2018}}]] || {{Permissions|Vaska46}}
|-
| 180 || [[User:WorldXTX|WorldXTX]] || [[Special:Contributions/WorldXTX|{{formatnum:2004}}]] || {{Permissions|WorldXTX}}
|-
| 181 || [[User:Xabibulla Muxamedov|Xabibulla Muxamedov]] || [[Special:Contributions/Xabibulla Muxamedov|{{formatnum:1969}}]] || {{Permissions|Xabibulla Muxamedov}}
|-
| 182 || [[User:Gulnozaxon 27|Gulnozaxon 27]] || [[Special:Contributions/Gulnozaxon 27|{{formatnum:1964}}]] || {{Permissions|Gulnozaxon 27}}
|-
| 183 || [[User:Abdug'opporov Xalilulloh|Abdug'opporov Xalilulloh]] || [[Special:Contributions/Abdug'opporov Xalilulloh|{{formatnum:1964}}]] || {{Permissions|Abdug'opporov Xalilulloh}}
|-
| 184 || [[User:MrErgashev|MrErgashev]] || [[Special:Contributions/MrErgashev|{{formatnum:1960}}]] || {{Permissions|MrErgashev}}
|-
| 185 || [[User:Agent026|Agent026]] || [[Special:Contributions/Agent026|{{formatnum:1951}}]] || {{Permissions|Agent026}}
|-
| 186 || [[User:111muhammadkarim|111muhammadkarim]] || [[Special:Contributions/111muhammadkarim|{{formatnum:1935}}]] || {{Permissions|111muhammadkarim}}
|-
| 187 || [[User:Mupapap29|Mupapap29]] || [[Special:Contributions/Mupapap29|{{formatnum:1911}}]] || {{Permissions|Mupapap29}}
|-
| 188 || [[User:Mehriddin 01|Mehriddin 01]] || [[Special:Contributions/Mehriddin 01|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Mehriddin 01}}
|-
| 189 || [[User:Komrontoy|Komrontoy]] || [[Special:Contributions/Komrontoy|{{formatnum:1902}}]] || {{Permissions|Komrontoy}}
|-
| 190 || [[User:Didosh Jurayeva|Didosh Jurayeva]] || [[Special:Contributions/Didosh Jurayeva|{{formatnum:1860}}]] || {{Permissions|Didosh Jurayeva}}
|-
| 191 || [[User:Akramova Komila|Akramova Komila]] || [[Special:Contributions/Akramova Komila|{{formatnum:1855}}]] || {{Permissions|Akramova Komila}}
|-
| 192 || [[User:Just Khumoyun|Just Khumoyun]] || [[Special:Contributions/Just Khumoyun|{{formatnum:1816}}]] || {{Permissions|Just Khumoyun}}
|-
| 193 || [[User:Rotlink|Rotlink]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:1770}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 194 || [[User:Sakiy na0926|Sakiy na0926]] || [[Special:Contributions/Sakiy na0926|{{formatnum:1758}}]] || {{Permissions|Sakiy na0926}}
|-
| 195 || [[User:Xatchiman|Xatchiman]] || [[Special:Contributions/Xatchiman|{{formatnum:1734}}]] || {{Permissions|Xatchiman}}
|-
| 196 || [[User:Wikivikipedia|Wikivikipedia]] || [[Special:Contributions/Wikivikipedia|{{formatnum:1717}}]] || {{Permissions|Wikivikipedia}}
|-
| 197 || [[User:MiroJP|MiroJP]] || [[Special:Contributions/MiroJP|{{formatnum:1709}}]] || {{Permissions|MiroJP}}
|-
| 198 || [[User:Young Economist7|Young Economist7]] || [[Special:Contributions/Young Economist7|{{formatnum:1697}}]] || {{Permissions|Young Economist7}}
|-
| 199 || [[User:Inosham|Inosham]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:1692}}]] || {{Permissions|Inosham}}
|-
| 200 || [[User:Lyncos|Lyncos]] || [[Special:Contributions/Lyncos|{{formatnum:1683}}]] || {{Permissions|Lyncos}}
{{/end}}</text>
      <sha1>0r9r8x7jl4rm7hnjsxd1vb3v1grxo2b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Erkin Aʼzam</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2935</id>
    <revision>
      <id>6181432</id>
      <parentid>6153817</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T18:03:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36123-21</username>
        <id>282946</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6181432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7195" sha1="1ipiw5lrxoy2bhfemmktb0drukvhucd" xml:space="preserve">{{ismdoshlar|Erkin}}
{{Adib
| Ism                      = Erkin A'zamov
| Ism (oz tilida)          = 
| Surat                    = Erkin Aʼzam.jpg
| Taxallus                 = 
| Tavallud sanasi          = {{tugʻilgan sanasi|1950|8|10}}
| Tavallud joyi            = [[Madaniyat mahallasi]],[[Boysun tumani]],[[Surxondaryo viloyati]]
| Vafot sanasi             = 
| Vafot joyi               = 
| Otasi                    = 
| Ayoli                    = 
| Farzandi                 = 
| Kasb                     = [[Yozuvchi]], [[dramaturg]], [[Muharrir]], [[Jurnalist]]
| Faoliyat                 = 
| Yonalish                 = 
| Janr                     = realizm
| Magnum opus              = „Chiroqlar oʻchmagan kecha“ ([[1977]])&lt;br /&gt;&quot;Otoyining tugʻilgan yili&quot; ([[1981]])&lt;br /&gt;&quot;Olam yam-yashil&quot; ([[1984]])&lt;br /&gt;&quot;Javob&quot; ([[1986]])&lt;br /&gt;&quot;Bayramdan boshqa kunlar&quot; ([[1988]])&lt;br /&gt;&quot;Pakananing oshiq koʻngli&quot; ([[2001]])&lt;br /&gt;&quot;Kechikayotgan odam&quot; ([[2002]])&lt;br /&gt;&quot;Gonoluluga elchi&quot; ([[2023]])&lt;br /&gt;&quot;Momoqaldiroq ostida sayr&quot; ([[2025]])
| Mukofot                  = {{Oʻzbekiston xalq yozuvchisi}}{{El-yurt hurmati ordeni}}&lt;br /&gt;[[Tasvir:Oʻzbekiston xizmat koʻrsatgan jurnalist.jpg|18px]] [[Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan jurnalist]]{{Fidokorona xizmatlari uchun ordeni}}
| Sayt                     = 
| ismi                     = 
| tasvir                   = 
| tasvir_eni               = 
| fuqaroligi               = [[Tasvir:Flag of the Uzbek SSR.svg|25px]] [[O‘zbekiston SSR]]&lt;br /&gt;{{UZB}}
| ijod_tili                = [[Oʻzbekcha]]
| taʼlimi                  = [[ToshDU]]ning Jurnalistika fakulteti
| turmush_oʻrtogʻi         = 
}}


'''Erkin Aʼzam''' (10-avgust 1950-yil, [[Surxondaryo viloyati|Surxandaryo]], [[OʻzSSR]]) – Oʻzbekiston xalq yozuvchisi, Oʻzbekiston respublikasida xizmat koʻrsatgan jurnalist, „Tafakkur“ jurnali bosh muharriri.

== Biografiysi ==
Erkin Aʼzam 1950-yil 10-avgustda [[Surxondaryo viloyati]]ning [[Boysun (tuman)|Boysun tumani]]da tugʻilgan. 1967-yilda oʻrta maktabni aʼlo baholarga tamomlaganidan soʻng, Erkin Aʼzam [[Oʻzbekiston Milliy universiteti|Toshkent Davlat Universitetiga]] oʻqishga kirgan. [[1972-yil]]da[[Toshkent]] Davlat universiteti (hozirgi [[Oʻzbekiston Milliy Universiteti]])ning [[jurnalistika]] fakultetini tamomlagan.
== Ish faoliyati ==
Oʻqishni tugatganidan soʻng uning jurnalistika sohasida faoliyati boshlangan. Dastlab respublika [[radio]]sida [[muharrir]], „[[Guliston (jurnal)|Guliston]]“ va „[[Yoshlik]]“ jurnallarida boʻlim muharriri, [[Gʻafur Gʻulom]] nomidagi Adabiyot va Sanʼat [[nashriyot]]ida tahririyat mudiri lavozimlarida faoliyat yuritgan. [[1992]]—[[1994-yil]]larda [[Oʻzbekiston milliy axborot agentligi]]da bosh direktori oʻrinbosari boʻlgan. [[1995-yil]]dan „[[Tafakkur]]“ jurnali bosh muharriri, I, II chaqiriq [[Oʻzbekiston Oliy Majlisi]] qonunchilik palatasi [[deputat]]i boʻlib saylangan. 2026-yil 28-mayda El-yurt hurmati ordeni bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://president.uz/oz/lists/view/9258|sarlavha=O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 28-maydagi „Madaniyat, san’at va adabiyot sohalari xodimlaridan bir guruhini mukofotlash to‘g‘risida“gi farmoni|arxivurl=https://president.uz/oz/lists/view/9258|arxivsana=28.05.2026|sana=28.05.2026|qaralgan sana=28.05.2026|ish=president.uz}}&lt;/ref&gt;.

== Asarlari ==
Erkin Aʼzamning yozuvchilikdagi ilk uchqunlari maktab davridayoq porlay boshlagn. Uning „Inson“ hikoyasi 1966-yilda viloyat gazetasida chop etilgan.
Keyinchalik uning „[[Chiroqlar oʻchmagan kecha]]“ nomli hikoyalar toʻplami [[1977-yil]]da chop etilgan. Biroz tanaffusdan keyin, anqirogʻi 1981-yilda yozuvchining &quot;[[Otoyining tugʻilgan yili]] nomli qissa va hikoyalar toʻplami chop etilgan. Erkin Aʼzam &quot;[[Otoyining tugʻilgan yili]] toʻplami uchun oʻzbekiston yoshlar ittifoqining maxsus mukofoti bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;https://ilmlar.uz/erkin-azam-hayoti-va-ijodi/&lt;/ref&gt;.. Shundan soʻng isteʼdodli yozuvchining „[[Olam yam-yashil]]“ ([[1984]]), „[[Javob (asar)|Javob]]“ ([[1986]]), „[[Bayramdan boshqa kunlar]]“ ([[1988]]), „[[Mir v tsvetax]]“ ([[1999]]), „[[Pakananing oshiq koʻngli]]“ ([[2001]]), „[[Kechikayotgan odam]]“ ([[2002]]) singari bir qator roman, qissa va hikoyalari ketma ket chop etilgan. Yozuvchining „Jannat oʻzi qaydadur“, „Shajara“, „Farrosh kampirning tushi“, „Xonadon egasi“, „Tanho qayiq yoxud devonaning orzusi“ kabi yozilgan asarlari asosida respublikamiz teatrlarida pyesalar sahnalashtirilgan va muvaffaqiyatga erishgan.
== Kinodramaturgiya ==
Erkin Aʼzam oʻzbek kino drammaturgiyasi rivojiga katta hissa qoʻshib kelmoqda. Yozuvchi qalamiga mansub asarlar orasida „[[Chantrimore]]“, „[[Parizod (film)|Parizod]]“ asarlari asosida suratga olingan filmlar oʻzbek kinomatografiyasida yangilik boʻlgan. Bundan tashaqri „[[Piyoda]]“, „[[Dilxiroj]]“ asari asosida suratga olinga film xalqaro eʼtiborga sazovor boʻlgan boʻlib Germaniya va Fransiy telkanallari orqali efirga uzatilgan. Bu film nusxasi Yaponiyadagi Fukuoko muzeyida saqlanadi. Yozuvchining „Erkak“ asari asosida suratga olinga film „Kinoshok“ festibalida ishtirok etib „Eng yaxshi ssenariy“ nominatsiyasida gʻolib deb topilgan. Butun miqiyosida oʻtkaziladiga Vezul kinfestivalida bosh sovrin Gran-Priga ega chiqqan. „Zabarjad“ asari asosida suratga olingan film „Moskovskaya premyera“ va Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligining bir necha diplomlariga ega boʻlgan. [[Suv yoqalab (film)|&quot;Suv Yoqalab&quot;]] filmi „Zolotoy Vityaz“ kinofestivalida „Serebryanniy Vityaz“ mukofotiga loyiq deb topilgan, [[New-York]] shahrida oʻtkazilgan kino forumida namoyish etilgan. [[&quot;Parizod&quot;]] filmi kinoshok festivalida bosh sovringa ega boʻlgan. Asarlarini ruhan birlashtirib turadigan jihat – insoniy erk, har qanday zoʻravonlikka munosabat masalasidir&lt;ref&gt;Aʼzamov Erkin. Otoyining tugʻilgan yili. [[Toshkent]] Adabiyot va sanʼat nashriyoti, 1981-yil, 8,0 b.t.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://kutubxona.com/Turkum:Erkin_Aʼzam OʻzLib kutubxonasi]{{Deadlink|date=2021-yil yanvar |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://m.kun.uz/news/2020/08/27/prezident-mustaqillik-bayrami-arafasida-ijtimoiy-sohadan-166-kishini-mukofotladi-royxat |qaralgan sana=2020-08-27 |arxivsana=2021-06-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210615232225/https://m.kun.uz/news/2020/08/27/prezident-mustaqillik-bayrami-arafasida-ijtimoiy-sohadan-166-kishini-mukofotladi-royxat }}&lt;/ref&gt;.

== Xalqaro maydonda ==
Oʻzbekiston xalq yozuvchisi Erkin Aʼzam qalamiga mansub asarlar [[rus]], [[ukrain]], [[belorus|belarus]], [[qozoq]], [[tojik]], [[turkman]], [[bolgar]], [[gruzin]] tillariga tarjima qilingan. 2015-yilda yozuvchining qissalar toʻplami Angliya va Fransiyada chop etilgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{writer-stub}}
{{uzbekistan-bio-stub}}
{{DEFAULTSORT:Aʼzam, Erkin}}
[[Turkum:Oʻzbekistonlik yozuvchilar]]
[[Turkum:Oʻzbek adabiyoti]]
[[Turkum:Boysun tumanida tugʻilganlar]]
[[Turkum:Surxondaryo viloyatida tugʻilganlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar]]</text>
      <sha1>1ipiw5lrxoy2bhfemmktb0drukvhucd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181433</id>
      <parentid>6181432</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T18:08:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36123-21</username>
        <id>282946</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6181433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7196" sha1="pz8v4q8p91u95vd988jnyrf7ih4319l" xml:space="preserve">{{ismdoshlar|Erkin}}
{{Adib
| Ism                      = Erkin A'zamov
| Ism (oz tilida)          = 
| Surat                    = Erkin Aʼzam.jpg
| Taxallus                 = 
| Tavallud sanasi          = {{tugʻilgan sanasi|1950|8|10}}
| Tavallud joyi            = [[Boysun shaharchasi]], [[Boysun tumani]], [[Surxondaryo viloyati]]
| Vafot sanasi             = 
| Vafot joyi               = 
| Otasi                    = 
| Ayoli                    = 
| Farzandi                 = 
| Kasb                     = [[Yozuvchi]], [[dramaturg]], [[Muharrir]], [[Jurnalist]]
| Faoliyat                 = 
| Yonalish                 = 
| Janr                     = realizm
| Magnum opus              = „Chiroqlar oʻchmagan kecha“ ([[1977]])&lt;br /&gt;&quot;Otoyining tugʻilgan yili&quot; ([[1981]])&lt;br /&gt;&quot;Olam yam-yashil&quot; ([[1984]])&lt;br /&gt;&quot;Javob&quot; ([[1986]])&lt;br /&gt;&quot;Bayramdan boshqa kunlar&quot; ([[1988]])&lt;br /&gt;&quot;Pakananing oshiq koʻngli&quot; ([[2001]])&lt;br /&gt;&quot;Kechikayotgan odam&quot; ([[2002]])&lt;br /&gt;&quot;Gonoluluga elchi&quot; ([[2023]])&lt;br /&gt;&quot;Momoqaldiroq ostida sayr&quot; ([[2025]])
| Mukofot                  = {{Oʻzbekiston xalq yozuvchisi}}{{El-yurt hurmati ordeni}}&lt;br /&gt;[[Tasvir:Oʻzbekiston xizmat koʻrsatgan jurnalist.jpg|18px]] [[Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan jurnalist]]{{Fidokorona xizmatlari uchun ordeni}}
| Sayt                     = 
| ismi                     = 
| tasvir                   = 
| tasvir_eni               = 
| fuqaroligi               = [[Tasvir:Flag of the Uzbek SSR.svg|25px]] [[O‘zbekiston SSR]]&lt;br /&gt;{{UZB}}
| ijod_tili                = [[Oʻzbekcha]]
| taʼlimi                  = [[ToshDU]]ning Jurnalistika fakulteti
| turmush_oʻrtogʻi         = 
}}


'''Erkin Aʼzam''' (10-avgust 1950-yil, [[Surxondaryo viloyati|Surxandaryo]], [[OʻzSSR]]) – Oʻzbekiston xalq yozuvchisi, Oʻzbekiston respublikasida xizmat koʻrsatgan jurnalist, „Tafakkur“ jurnali bosh muharriri.

== Biografiysi ==
Erkin Aʼzam 1950-yil 10-avgustda [[Surxondaryo viloyati]]ning [[Boysun (tuman)|Boysun tumani]]da tugʻilgan. 1967-yilda oʻrta maktabni aʼlo baholarga tamomlaganidan soʻng, Erkin Aʼzam [[Oʻzbekiston Milliy universiteti|Toshkent Davlat Universitetiga]] oʻqishga kirgan. [[1972-yil]]da[[Toshkent]] Davlat universiteti (hozirgi [[Oʻzbekiston Milliy Universiteti]])ning [[jurnalistika]] fakultetini tamomlagan.
== Ish faoliyati ==
Oʻqishni tugatganidan soʻng uning jurnalistika sohasida faoliyati boshlangan. Dastlab respublika [[radio]]sida [[muharrir]], „[[Guliston (jurnal)|Guliston]]“ va „[[Yoshlik]]“ jurnallarida boʻlim muharriri, [[Gʻafur Gʻulom]] nomidagi Adabiyot va Sanʼat [[nashriyot]]ida tahririyat mudiri lavozimlarida faoliyat yuritgan. [[1992]]—[[1994-yil]]larda [[Oʻzbekiston milliy axborot agentligi]]da bosh direktori oʻrinbosari boʻlgan. [[1995-yil]]dan „[[Tafakkur]]“ jurnali bosh muharriri, I, II chaqiriq [[Oʻzbekiston Oliy Majlisi]] qonunchilik palatasi [[deputat]]i boʻlib saylangan. 2026-yil 28-mayda El-yurt hurmati ordeni bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://president.uz/oz/lists/view/9258|sarlavha=O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 28-maydagi „Madaniyat, san’at va adabiyot sohalari xodimlaridan bir guruhini mukofotlash to‘g‘risida“gi farmoni|arxivurl=https://president.uz/oz/lists/view/9258|arxivsana=28.05.2026|sana=28.05.2026|qaralgan sana=28.05.2026|ish=president.uz}}&lt;/ref&gt;.

== Asarlari ==
Erkin Aʼzamning yozuvchilikdagi ilk uchqunlari maktab davridayoq porlay boshlagn. Uning „Inson“ hikoyasi 1966-yilda viloyat gazetasida chop etilgan.
Keyinchalik uning „[[Chiroqlar oʻchmagan kecha]]“ nomli hikoyalar toʻplami [[1977-yil]]da chop etilgan. Biroz tanaffusdan keyin, anqirogʻi 1981-yilda yozuvchining &quot;[[Otoyining tugʻilgan yili]] nomli qissa va hikoyalar toʻplami chop etilgan. Erkin Aʼzam &quot;[[Otoyining tugʻilgan yili]] toʻplami uchun oʻzbekiston yoshlar ittifoqining maxsus mukofoti bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;https://ilmlar.uz/erkin-azam-hayoti-va-ijodi/&lt;/ref&gt;.. Shundan soʻng isteʼdodli yozuvchining „[[Olam yam-yashil]]“ ([[1984]]), „[[Javob (asar)|Javob]]“ ([[1986]]), „[[Bayramdan boshqa kunlar]]“ ([[1988]]), „[[Mir v tsvetax]]“ ([[1999]]), „[[Pakananing oshiq koʻngli]]“ ([[2001]]), „[[Kechikayotgan odam]]“ ([[2002]]) singari bir qator roman, qissa va hikoyalari ketma ket chop etilgan. Yozuvchining „Jannat oʻzi qaydadur“, „Shajara“, „Farrosh kampirning tushi“, „Xonadon egasi“, „Tanho qayiq yoxud devonaning orzusi“ kabi yozilgan asarlari asosida respublikamiz teatrlarida pyesalar sahnalashtirilgan va muvaffaqiyatga erishgan.
== Kinodramaturgiya ==
Erkin Aʼzam oʻzbek kino drammaturgiyasi rivojiga katta hissa qoʻshib kelmoqda. Yozuvchi qalamiga mansub asarlar orasida „[[Chantrimore]]“, „[[Parizod (film)|Parizod]]“ asarlari asosida suratga olingan filmlar oʻzbek kinomatografiyasida yangilik boʻlgan. Bundan tashaqri „[[Piyoda]]“, „[[Dilxiroj]]“ asari asosida suratga olinga film xalqaro eʼtiborga sazovor boʻlgan boʻlib Germaniya va Fransiy telkanallari orqali efirga uzatilgan. Bu film nusxasi Yaponiyadagi Fukuoko muzeyida saqlanadi. Yozuvchining „Erkak“ asari asosida suratga olinga film „Kinoshok“ festibalida ishtirok etib „Eng yaxshi ssenariy“ nominatsiyasida gʻolib deb topilgan. Butun miqiyosida oʻtkaziladiga Vezul kinfestivalida bosh sovrin Gran-Priga ega chiqqan. „Zabarjad“ asari asosida suratga olingan film „Moskovskaya premyera“ va Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligining bir necha diplomlariga ega boʻlgan. [[Suv yoqalab (film)|&quot;Suv Yoqalab&quot;]] filmi „Zolotoy Vityaz“ kinofestivalida „Serebryanniy Vityaz“ mukofotiga loyiq deb topilgan, [[New-York]] shahrida oʻtkazilgan kino forumida namoyish etilgan. [[&quot;Parizod&quot;]] filmi kinoshok festivalida bosh sovringa ega boʻlgan. Asarlarini ruhan birlashtirib turadigan jihat – insoniy erk, har qanday zoʻravonlikka munosabat masalasidir&lt;ref&gt;Aʼzamov Erkin. Otoyining tugʻilgan yili. [[Toshkent]] Adabiyot va sanʼat nashriyoti, 1981-yil, 8,0 b.t.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://kutubxona.com/Turkum:Erkin_Aʼzam OʻzLib kutubxonasi]{{Deadlink|date=2021-yil yanvar |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://m.kun.uz/news/2020/08/27/prezident-mustaqillik-bayrami-arafasida-ijtimoiy-sohadan-166-kishini-mukofotladi-royxat |qaralgan sana=2020-08-27 |arxivsana=2021-06-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210615232225/https://m.kun.uz/news/2020/08/27/prezident-mustaqillik-bayrami-arafasida-ijtimoiy-sohadan-166-kishini-mukofotladi-royxat }}&lt;/ref&gt;.

== Xalqaro maydonda ==
Oʻzbekiston xalq yozuvchisi Erkin Aʼzam qalamiga mansub asarlar [[rus]], [[ukrain]], [[belorus|belarus]], [[qozoq]], [[tojik]], [[turkman]], [[bolgar]], [[gruzin]] tillariga tarjima qilingan. 2015-yilda yozuvchining qissalar toʻplami Angliya va Fransiyada chop etilgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{writer-stub}}
{{uzbekistan-bio-stub}}
{{DEFAULTSORT:Aʼzam, Erkin}}
[[Turkum:Oʻzbekistonlik yozuvchilar]]
[[Turkum:Oʻzbek adabiyoti]]
[[Turkum:Boysun tumanida tugʻilganlar]]
[[Turkum:Surxondaryo viloyatida tugʻilganlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar]]</text>
      <sha1>pz8v4q8p91u95vd988jnyrf7ih4319l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tojikiston</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3273</id>
    <revision>
      <id>6181318</id>
      <parentid>6133316</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T14:01:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36137-75</username>
        <id>282856</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6181318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43750" sha1="evm2h7z7dv1fmfxtxlxykeg9tyb3wor" xml:space="preserve">{{Tojikiston_info}}
'''Tojikiston''' ({{lang-tg|Тоҷикистон}}, rasman '''Tojikiston Respublikasi''' ({{lang-tg|Ҷумҳурии Тоҷикистон}}) — [[Oʻrta Osiyo]]ning janubi-sharqida joylashgan davlat. Maydoni 120.100&amp;nbsp;km². Aholisi 8,486,300 kishi (2014). Gʻarbiy va shimoli-gʻarbiy tomonidan [[Oʻzbekiston]] bilan, shimoliy tomonidan [[Qirgʻiziston]], sharqiy tomonidan [[Xitoy]] bilan va janubiy tomonidan [[Afgʻoniston]] davlatlari bilan chegaradosh. Poytaxti — [[Dushanbe]] shahri. Maʼmuriy jihatdan Togʻli Badaxshon muxtor viloyati, 2 viloyat va 45 tumanga boʻlinadi. Tojikistonning dengizga chiqish imkoniyati yoʻq. Tojikiston Prezidenti [[Emomali Rahmon]]. Bosh Vazir: Qohir Rasulzoda.

== Davlat tuzumi ==
[[Fayl:Dushanbe Vahdat Palace.jpg|thumb|Vahdat binosi]]
Tojikiston — respublika, unitar demokratik ijtimoiy huquqiy davlat. Amaldagi Konstitutsiyasi [[1994-yil]] 6-noyabrda qabul qilingan. Davlat boshligʻi — prezident ([[1994-yil]]dan [[Emomali Rahmon]]), u Tojikiston fuqarolari tomonidan 7 yil muddatga saylanadi. Qonun chiqaruvchi hokimiyatni Majlisi Oli, ijrochi hokimiyatni bosh vazir boshchiligida Vazirlar Kengashi (hukumat) amalga oshiradi&lt;ref&gt;Istoriya tadjikskogo naroda. Tom 6 (1941—2010gg). — Dushanbe, 2011&lt;/ref&gt;.

== Tabiati ==
{{main|Tojikiston geografiyasi}}
Tojikiston togʻli mamlakat, hududining 93 % ini 300 m dan 7495 m balandlikkacha boʻlgan togʻlar, shuningdek, [[Oʻrta Osiyo]]ning eng yirik togʻlari — [[Tyan-Shan]] va [[Pomir]] sistemasiga kiradigan togʻlar egallaydi. Hududining qariyb yarmini 3000 m dan baland boʻlgan togʻliklar tashkil etadi. Daryo vodiylarining kengaygan joylari va togʻ oraligʻidagi soyliklar tekisliklardan iborat, shimolda Qurama tizma togʻlari (Boboiob togʻi, balandligi 3769 m) va Moʻgʻultogʻ togʻlari (1624 m) joylashgan. Tojikiston markaziy qismida Olay tizma togʻlari (gʻarbiy qismi, 5539 m), Turkiston (5509 m), Zarafshon (5489 m, Chimtargʻa togʻi), Hisor va Qorategin tizma togʻlari (4643 m) va Zarafshon vodiysi (Turkiston va Zarafshon tizma togʻlari orasida), janubi-gʻarbiy qismida (Hisor-Olay tizma togʻlarining janubda va Pomirning gʻarbida) unchalik baland boʻlmagan Bobotogʻ, Oqtogʻ, Qoratogʻ, Teraklitogʻ, Sarsarak, Rangontogʻ, Ilonlitogʻ va boshqalar bor. Ushbu togʻlardan ayrimlari janubiy va janubi-gʻarb tomonga pasaya borib, Panj va [[Amudaryo]] qirgʻoqlarigacha qoʻshilib ketgan tekisliklardan iborat. Yuqoridagi tizma togʻlar oraligʻida Hisor, Vaxsh, Yovon, Quyi Kofarnihon, Surxob (Qizilsuv) va Yaxsuv vodiylari joylashgan. Tojikiston janubi-sharqiy qismida Pomir togʻlari qad koʻtargan (Tojikistonning eng baland joyi — 7495 m). Uning markazida Muzkoʻl tizma togʻlari va janubi-gʻarbda Shimoliy va Janubiy Alichur tizma togʻlari joylashgan.

=== Foydali qazilmalari ===
Tojikiston hududida Oʻrta va Janubiy Tyanshan, Pomir burmali tizimlari hamda 2 yirik togʻlararo botiq (Fargʻona va Tojikiston depressiyalari) bor. Pomir va HisorOlay tizma togʻlarida togʻ billuri, [[oltin]], [[kumush]], [[simob]], [[surma]], [[mishyak]], [[volfram]], [[molibden]], [[toshtuz]], [[asbest]], [[koʻmir]], [[neft]], tabiiy gaz, [[temir]], [[rux]], qimmatli toshlardan laʼl, lojuvard, marmar konlari mavjud. Oʻnlab mineral buloqlar, shu jumladan, Garmchashma shifobaxsh bulogʻi mashhur.

=== Iqlimi va ichki suvlari ===
Iqlimi kontinental. Yanvarda oʻrtacha harorat vodiy va togʻ yon bagʻirlarida 2&amp;nbsp;°C dan —2&amp;nbsp;°C gacha, Pomirda —22&amp;nbsp;°C. Iyulning oʻrtacha harorati vodiylarda 30&amp;nbsp;°C, Pomirda 10&amp;nbsp;°C, eng yuqori harorat 48&amp;nbsp;°C gacha (Vaxsh vodiysi va Quyi Panjda). Yillik yogʻin miqsori Hisor tizma togʻlarining shimoliy yon bagʻirlarida 1600&amp;nbsp;mm gacha. Tojikiston markazi va janubda yoz va kuzda quruq issiq shamol va qisman garmsel, janubda afgʻon shamoli esadi. Asosan, Pomir hududida mingdan ortiq kattakichik muzliklar bor. Daryo koʻp, uzunligi 10&amp;nbsp;km dan ortiq boʻlgan daryolar 947 ta. Ular, asosan, [[Amudaryo]], [[Sirdaryo]] va [[Zarafshon (daryo)|Zarafshon daryosi]] havzalariga mansub. Faqat Sharqiy Pomirdagi Oqjilgʻa, Qorajilgʻa va Muzkoʻl daryolari berkkoʻl — Qorakoʻlga quyiladi. Tojikistonda 930 koʻl boʻlib, aksariyati Pomir va Xisor-Olay tizma togʻlari etagida joylashgan. Sarez, Yashilkoʻl, Iskandarkoʻl, Kattakoʻl koʻllari, Qayroqqum, Norak, Farhod, Kattasoy, Moʻminobod va boshqa suv omborlari bor.
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
Fayl:&lt;gallery widths=200 heights=200&gt;
Fayl:Lac Karakul (754379539).jpg|Qorakoʻl koʻli
Fayl:usoi.jpg|Sarez koʻli
Fayl:Nurek dam july. JPG|Nurek GESi
&lt;/gallery&gt;

=== Tuproqlari va hayvonot dunyosi ===
Tojikiston janubi-gʻarbi va shimoldagi pasttekisliklarda och kulrang, togʻ yon bagʻirlarida tabiiy kulrang, toʻq kulrang yoki jigarrang tuproqlar uchraydi. Shimoliy va Hisor-Olay etaklari tuproqlari och jigarrang, yuqoriroqda tabiiy jigarrang tuproqlar. Gʻarbiy Pomir soyliklarida toʻq kulrang, Sharqiy Pomirda esa choʻl tuproqlari mavjud. Tojikiston hududida oʻsimliklarning 4,5 mingdan ortiq turi oʻsadi. Togʻ yon bagʻirlarida, shuningdek, Qurama, Zarafshon, Hisor tizma togʻlarida butazor va archazor, Dangʻara, Moʻminobod, Xovaling, Chubek va Farxor atrofidagi togʻ va togʻ yon bagʻirlarida [[pista]], [[yongʻoq]], [[anor]], [[olcha]], [[oʻrik]], [[nok]], [[tut]], [[bodom]], [[doʻlana]], [[jiyda]], [[archa]] va boshqa yovvoyi mevali daraxtlar kabi oʻsimliklar oʻsadi.

Hayvonot dunyosi boy. Sut emizuvchilarning 84, [[qushlar]]ning 346, sudralib yuruvchilarning 44, hasharotlarning 10 mingdan ortiq, [[baliqlar]]ning 40 turi mavjud. Yovvoyi hayvonlardan [[toʻngʻiz]], yovvoyi echki, [[arxar]], [[kiyik]], [[ayiq]], [[sugʻur]], qushlardan [[tovushqon]], [[kaklik]], [[chil]], [[qirgʻovul]], [[bedana]] va boshqalar mavjud. Janubi-sharq va shimoldagi togʻlarda [[qoplon]], [[boʻri]], [[tulki]], [[jayra]], [[qashqaldoq]], [[ilon]], yovvoyi mushuk, togʻ echkisi, kiyik, parrandalardan burgut, oʻrdak, laylak va boshqalar jonivorlar uchraydi. Tabiatni qoʻriqlash maqsadida Polvontoʻqay, Romit, Dashtijum qoʻriqxonalari va botanika bogʻlari tashkil etilgan.

&lt;gallery widths=&quot;160&quot; heights=&quot;160&quot;&gt;
Tajikistan satellite photo.jpg|Tojikiston hududi sputnik yordamida tasvirga olingan
Tajik mountains edit.jpg|Tojikistondagi togʻlar
Fan Mountains300.jpg|Fan togʻi
Pamir Mountains, Tajikistan, 06-04-2008.jpg|Pomir togʻlari
&lt;/gallery&gt;

== Aholisi ==
[[2010-yil]]i Tojikiston Respublikasining aholi soni 7 mln. 565 ming kishini tashkil qildi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=2010-yilgi aholi sanogʻi |url=http://www.stat.tj/ru/img/526b8592e834fcaaccec26a22965ea2b_1355501132.pdf |access-date=2013-09-08 |archivedate=2013-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131014054442/http://www.stat.tj/ru/img/526b8592e834fcaaccec26a22965ea2b_1355501132.pdf }}&lt;/ref&gt;. Erkaklar soni 3 mln. 813 ming, ayollar esa 3 mln. 752 ming. Shu maʼlumotga tayangan holda, 1,000 erkak kishi uchun 984 ayol toʻgʻri keladi. [[2013-yil]] 1-aprelda Tojikiston aholisi 8 000 000 kishini tashkil qildi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=В Москве пройдет I съезд народов Таджикистана |url=http://www.centrasia.ru/newsA.php4?st=1190790660 |access-date=2013-09-08 |archivedate=2007-10-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071012100200/http://www.centrasia.ru/newsA.php4?st=1190790660 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://demoscope.ru/weekly/2007/0301/panorm01.php#1 Programma po pereseleniyu sootechestvennikov]&lt;/ref&gt;.

Tojikiston aholisi jadallik bilan koʻpaymoqda, [[1959-yil]]da 1 mln. 981 ming kishi edi, [[1989-yil]]da esa — 5 mln. 109 ming,&lt;ref&gt;Ctatisticheskiy sbornik, Gosudarstvenniy komitet statistiki Respubliki Tadjikistan, Dushanbe, 2006.&lt;/ref&gt; [[2016-yil]]da esa — 8 mln. 551 ming kishini tashkil qildi.&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Численность населения Республики Таджикистана на 1 января 2016 года.Государственный комитет статистики Республики Таджикистан, Душанбе, 2016. |url=http://www.stat.tj/ru/img/c5f6ba54defcfc7da86a8b9343132223_1459405562.pdf |access-date=2017-04-03 |archivedate=2016-04-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160424104510/http://www.stat.tj/ru/img/c5f6ba54defcfc7da86a8b9343132223_1459405562.pdf }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Jadval 1. Tojikiston hududlaridagi aholi soni (ming kishi)
|--
! || [[1989-yil]] || [[2000-yil]] || [[2016-yil]]&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Численность населения Республики Таджикистана на 1 января 2016 года.Государственный комитет статистики Республики Таджикистан, Душанбе, 2016. |url=http://www.stat.tj/ru/img/c5f6ba54defcfc7da86a8b9343132223_1459405562.pdf |access-date=2017-04-03 |archivedate=2016-04-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160424104510/http://www.stat.tj/ru/img/c5f6ba54defcfc7da86a8b9343132223_1459405562.pdf }}&lt;/ref&gt;
|--
| [[Dushanbe]] shahri || align=center | 594 || align=center | 562 || align=center | 802,7
|--
| [[Sugʻd viloyati]] || align=center | 1558 || align=center | 1870 || align=center | 2 511,0
|--
| [[Xatlon viloyati]] || align=center | 1704 || align=center | 2151 || align=center | 3 047,8
|--
| [[Togʻli-Badaxshon muxtor viloyati]] || align=center | 161 || align=center | 206 || align=center | 217,4
|--
| [[Tojikistonning respublikaga boʻysunuvchi tumanlari|Respublikaga boʻysunuvchi tumanlar]] || align=center | 1092 || align=center | 1338 || align=center | 1 972,3
|--
| '''Jami''' ||align=center | '''5109''' || align=center | '''6127''' || align=center | '''8551'''
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Jadval 2.Tojikiston Respublikasi aholisining milliy tarkibi:
|--
! || [[1989-yil]] || [[2000-yil]] || [[2010-yil]]
|--
| [[Tojiklar]] || align=center | 64,3 % || align=center | 79,9 % || align=center | 84,3 %
|--
| [[Oʻzbeklar]] || align=center | 33,% || align=&quot;center&quot; | 15,3 % || align=center | 13,8 %
|--
| [[Ruslar]] || align=center | 0,6 % || align=&quot;center&quot; | 1,1 % || align=center | 0,5 %
|--
| [[Tatarlar]] || align=center | 0,4 % || align=&quot;center&quot; | 0,3 % || align=center | 0,1 %
|--
| [[Qirgʻizlar]] || align=center | 0,3 % || align=&quot;center&quot; | 1,1 % || align=center | 0,8 %
|--
| '''boshqa millatlar''' || align=center | 3,9 % || align=center | 2,3 % || align=center | 2,1 %
|}

== Tarixi ==
[[Fayl:Samanid Mausoleum.jpg|thumb|220px|left|Buxoro shahridagi Somoniylar Maqbarasi, Oʻzbekiston]]
[[Fayl:Ghurids1200.png|thumb|left|Gʻuriylar Saltanatining xaritasi]]
Oʻrta Osiyo, jumladan, hozirgi Tojikiston hududidan soʻnggi [[paleolit]] davriga oid qurollar topilgan. Qadimda Baqgriya davlati vujudga keladi. Keyinchalik Tojikiston hududida [[Ahamoniylar]] hukmronligi oʻrnatildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://ru.wikisource.org/wiki/%D0%AD%D0%A1%D0%91%D0%95/%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B4%D1%8B|title=ЭСБЕ/Саманиды — Викитека|accessdate=2013-01-01}}&lt;/ref&gt;. [[329-yil]]da makedoniyalik [[Aleksandr Makedonskiy]] qoʻshinlari bostirib keldi, xalq unga qattiq qarshilik koʻrsatdi. Natijada Tojikiston hududining bir qismi [[Salavkiylar]] davlati tarkibiga, soʻng hududning aksariyat qismi Yunon-Baqtriya podsholigi tarkibiga kirdi. [[Kushon imperiyasi]] davrida yirik sugʻorish kanallari qurildi, shaharsozlik, hunarmandchilik yuqori darajaga koʻtarildi, ayniqsa, qoʻshni mamlakatlar bilan savdosotiq va ijtimoiy aloqalar rivojlana bordi. Yunon yozuvi asosida kushon yozuvi paydo boʻldi. &lt;nowiki&gt;V—VI&lt;/nowiki&gt; asrlarda Oʻrta Osiyoning sharqiy qismini koʻchmanchi xioniy qabilalari, soʻngra [[eftaliylar]] egallab oldi. &lt;nowiki&gt;VI&lt;/nowiki&gt; asr 2-yarmida Tojikiston hududi [[Turk xoqonligi]] tarkibiga qoʻshib olindi. &lt;nowiki&gt;VIII&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalarida [[arablar]] bostirib kelishi natijasida [[islom dini]] joriy qilina boshlandi. &lt;nowiki&gt;IX—X&lt;/nowiki&gt; asrlarda Tojikiston hududi [[Tohiriylar]] va [[Somoniylar]] davlati tarkibida, &lt;nowiki&gt;IX—XIII&lt;/nowiki&gt; asrlarda [[Gʻaznaviylar]], [[Qoraxoniylar]], [[Gʻuriylar]], [[Qoraxitoylar]], [[Xorazmshohlar]] davlatlari tarkibida boʻlgan. Tojikiston hududiga bostirib kirgan [[Chingizxon]] qoʻshinlari (1219—1221) aholining qattiq qarshiligiga duch keldi (Xoʻjandda [[Temur Malik]] boshchiligidagi xalq qarshiligi va boshqa). [[Moʻgʻullar]] istilosi iqtisodiy-ijtimoiy va madaniy hayotga jiddiy zarar yetkazdi. &lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asrning 2-yarmiga kelib, xoʻjalik qaytadan tiklana boshladi. Tojikiston hududi bu davrda [[Amir Temur]] va [[Temuriylar]], &lt;nowiki&gt;XVI&lt;/nowiki&gt; asrda esa [[Shayboniylar]] saltanati tarkibida boʻldi. Soʻngra [[Buxoro amirligi]] qoʻl ostiga oʻtib, &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrning boshlarida Buxoro amirligi va [[Qoʻqon xonligi]] oʻrtasida taqsimlandi. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrning 2-yarmida podsho [[Rossiya]]si tomonidan zabt etildi. Rossiyada Oktabr toʻntarishi (1917)dan soʻng aholining jiddiy qarshiligiga (Ibrohimbek, Eshon Sulton, Davlatmandbiy, Fuzayl Maxsumlar boshchiligida) qaramasdan, Tojikiston [[bolsheviklar]] tomonidan bosib olindi. [[1917-yil]] noyabr — [[1918-yil]] fevralda Shimoliy Tojikistonda shoʻro hokimiyati oʻrnatildi va u [[Turkiston|Turkiston ASSR]] tarkibiga kirdi. Tojikistonning qolgan hududi Buxoro amirligi tarkibida boʻldi. [[1920-yil]] Buxoro bosqinidan keyin BXSR tashkil etildi. [[1924-yil]] Oʻrta Osiyo respublikalarini „milliy davlat chegaralanishi“ deb atalgan boʻlib tashlash natijasida Tojikiston [[Oʻzbekiston SSR]] tarkibida muxtor respublika, [[1929-yil]] esa SSSR tarkibida ittifoqdosh respublikaga aylantirildi. [[1991-yil]] 9-sentabrda mustaqillik toʻgʻrisida deklaratsiya eʼlon qilindi va „Tojikiston Respublikasi“ nomi tasdiqlandi. Ittifoq tugatilib, Tojikiston 1991-yil sentabrda mustaqillikka erishgach, turli etnik, diniy va mahalliy urugʻ aymoqchilik guruhlari oʻrtasida qurolli toʻqnashuvlar boshlandi, bu esa mamlakat siyosiy hayotida beqarorlikka olib keldi. Nihoyat, [[1997-yil]]da oʻzaro muxolif kuchlar milliy murosaga kelib, tinchlik oʻrnatildi. Tojikiston — [[1992-yil]]dan [[BMT]] aʼzosi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=В ближайшие дни Сангтуда-2 начнет вырабатывать электроэнергию {{!}} Novosti Tadjikistana-IA „Aziya-Plyus“&quot; |url=http://news.tj/ru/news/v-blizhaishie-dni-sangtuda-2-nachnet-vyrabatyvat-elektroenergiyu |access-date=2013-09-08 |archivedate=2012-11-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121107154730/http://news.tj/ru/news/v-blizhaishie-dni-sangtuda-2-nachnet-vyrabatyvat-elektroenergiyu }}&lt;/ref&gt;. [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston Respublikasi]] suverenitetini 1992-yil 6-yanvarda tan olgan va oʻsha yil 1-oktabrda diplomatiya munosabatlari oʻrnatgan. Milliy bayrami — 9-sentabr — Mustaqillik kuni (1991)&lt;ref name=autogenerated5&gt;Kursom nezavisimosti, reform i progressa.// Narodnaya gazeta. — 2011.- 14 sent.&lt;/ref&gt;.

== Siyosiy partiyalari va harakatlar ==
Tojikiston xalq demokratik partiyasi, 1994-yil xalq partiyasi nomi bilan taʼsis etilgan, 1997-yildan hozirgi nomda; Tojikiston kommunistik partiyasi, 1924-yil tuzilgan, 1992-yil yanvarda tugatilib, mart oyida qayta tashkil etilgan; Tojikiston uygʻonish va milliy birlik harakati; Adolatxoh partiyasi, [[1996-yil]] tuzilgan; Agrar partiya, [[1999-yil]] taʼsis etilgan; Tojikiston islom uygʻonish partiyasi (Hizbi nahzati islomii Tochikiston), [[1978-yil]] yashirin ravishda tashkil etilgan, 1991-yildan oshkora faoliyat yuritadi; Tojikiston demokratik partiyasi, 1990-yil tuzilgan; Tojikiston sotsialistik partiyasi, 1996-yil taʼsis etilgan.

== Qishloq xoʻjaligi ==
Tojikiston agrarindustrial mamlakat. Yalpi ichki mahsulotda qishloq xoʻjaligining ulushi 25 %, sanoatniki 35 %, xizmat koʻrsatish sohasiniki 40 %. Qishloq xoʻjaligiga yaroqli yerlar 4,3 mln. gektar, shundan ekinzorlar 827631 gektar, yaylovlar 3,2 mln. gektar. Qishloq xoʻjaligining asosiy tarmogʻi — [[dehqonchilik]] boʻlib, jami [[qishloq xoʻjaligi]] mahsulotining 65 % ni beradi. Unda paxtachilik, ayniqsa, ingichka tolali paxta yetishtirish yetakchi oʻrinni egallaydi. Bogʻdorchilik, uzumchilik, pillachilik rivojlangan. Moyli ekinlar, zigʻir, kartoshka, sabzavotpoliz ekinlari, yemxashak ekinlari ekiladi, gʻalla va [[sholi]] ham yetishtiriladi. Togʻ oldi va togʻ mintaqalarining sugʻoriladigan yerlarida [[tamaki]], [[Hisor]] va Vaxsh vodiylarida yorongul ekiladi. Sitrus mevalar yetishtirish yaxshi yoʻlga qoʻyilgan. Tojikistonning barcha hududlarida, ayniqsa, togʻ yon bagʻirlarida chorvachilik rivojlangan: [[qoramol]], [[qoʻy]], [[echki]], parranda, [[yilqi]] boqiladi.

== Sanoati ==
Sanoatining yetakchi tarmoqlari: yengil ([[paxta]] tozalash, [[ip]] gazlama, [[shoyi]], tikuvchilik, gilam toʻqish), oziq-ovqat (meva konservasi, yogʻmoy va boshqa), rangli metallurgiya (rangli va noyob metall rudalari qazib chiqarish va boyitish, alyuminiy ishlab chiqarish. va boshqa), konchilik, kimyo sanoati (mineral oʻgʻit, plastmassa ishlab chiqarish.)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=G.Mirzayan. Kak possorilis Emomali Sharipovich c Islamom Abduganievichem |url=http://expert.ru/expert/2012/15/kak-possorilis-emomali-sharipovich-c-islamom-abduganievichem/ |qaralgan sana=2013-09-08 |arxivsana=2019-02-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190213042316/http://expert.ru/expert/2012/15/kak-possorilis-emomali-sharipovich-c-islamom-abduganievichem/ }}&lt;/ref&gt;, mashinasozlik, metallsozlik. Tojikistonda [[osh tuzi]], [[qoʻngʻir koʻmir]], [[neft]], [[gaz]] qazib olinadi; qurilish materiallari ishlab chiqariladi&lt;ref&gt;[http://www.cbr.ru/statistics/CrossBorder/Cross-border_08.pdf Transgranichnie operatsii fizicheskix lits v 2008 godu]&lt;/ref&gt;. Elektroenergetika sanoati rivojlangan: Norak, [[Rogʻun (GES)|Rogʻun]] va boshqa GESlarda elektr energiyasi hosil qilinadi (yiliga oʻrtacha 17 mlrd. kVtsoat)&lt;ref name=autogenerated3&gt;[http://www.izvestia.ru/news/497682 Ye. Maetnaya. Tadjiki menyayut svoix jen na russkix]&lt;/ref&gt;.

== Transport ==
Temir yoʻl uzunligi 490&amp;nbsp;km, avtomobil yoʻllari uzunligi 13 ming km. [[1991-yil]]da tashkil etilgan „Tajikistan Airlines“ va „Somon Air“ aviatsiya kompaniyalari samolyotlari muntazam ravishda [[MDH]] mamlakatlarining [[Moskva]], [[Samara]], [[Novosibirsk]], [[Olmaota]], [[Bishkek]], [[Ashxobod]] va boshqa shaharlarga hamda BAA (Sharja), [[Pokiston]] (Karochi), [[Afgʻoniston]] ([[Qobul]]), [[Eron]] ([[Mashhad]]), shuningdek, [[Xoʻjand]] va [[Xorugʻ]]ga uchadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|author=Наталья Гриб, Владимир Соловьев.|date=5 сентября 2007|url=http://www.kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=801523|title=Между Россией и Таджикистаном встала плотина|publisher=Коммерсантъ № 160 (3736)|accessdate=2010-08-14|archiveurl=https://www.webcitation.org/65Y8tfYNq?url=http://www.kommersant.ru/doc/801523|archivedate=2012-02-18}}&lt;/ref&gt;. Dushanbe va Xoʻjand shaharlarida xalqaro aeroport bor.

== Eksport va import ==
[[Fayl:Tajikistan-1994-Bill-1-Obverse.jpg|thumb|250px|1 tojik rubli (1995-2000-yillardagi Tojikiston valyutasi)&lt;br /&gt;[[Fayl:Tajikistan-1994-Bill-1-Reverse.jpg|thumb|250px]]]]
'''Eksport''' — 1,6 mlrd doll. (2008-yil). Tojikiston chetga [[alyuminiy]], [[paxta]], elektr energiyasi, noyob metall va toshlar, rangli rudalar, hoʻl meva va sabzavot, teri, jun chiqaradi.
Asosiy eksport qiluvchi davlatlari — [[Niderlandlar]] 36,7 %, [[Turkiya]] 26,5 %, [[Rossiya]] 8,6 %, [[Eron]] 6,6 %, [[Xitoy]] 5,7 %.

'''Import''' — 3,7 mlrd doll. (2008-yil). Chetdan isteʼmol mollari, oziq-ovqat mahsulotlari, transport vositalari oladi. Import qiluvchi asosiy davlatlari — Rossiya 32,3 %, Xitoy 11,9 %, [[Qozogʻiston]] 8,8 %, [[Oʻzbekiston]] 4,7 %. Pul birligi — somoniy.

== Tibbiy xizmati ==
90-yillardagi siyosiy boshboshdoqlik bu sohaga ham jiddiy taʼsir qildi. Mutaxassislarning bir qismi respublikani tark etganliklari bois, ushbu soha jiddiy zarar koʻrdi. Ayni paytda xalqaro hamjamiyatning koʻmagi asosida respublikada tibbiyot sohasi rivojlana boshladi. „Zumrad“ (Isfara), Obigarm, Xoʻjaobigarm, Shambari, Qoratogʻ, Xavotogʻ, Garmchashma sanatoriy va kurortlari muhim shifobaxsh maskanlardir.

== Maorifi, ilmiy va madaniymaʼrifiy muassasalari ==
Maorifi boshlangʻich, toʻliqsiz oʻrta, umumiy oʻrta taʼlim maktablaridan, oʻrta maxsus va oliy oʻquv yurtlaridan iborat. Yirik oliy oʻquv yurtlari: Tojikiston universiteti, politexnika, qishloq xoʻjaligi., sanʼat, tibbiyot, pedagogika institutlari, Koʻlob va Xoʻjand pedagogika institutlari. Bundan tashqari turli vazirliklarga qarashli ilmiy muassasalar (veterinariya, dehqonchilik, epidemiologiya va gigiyena institutlari kabilar) bor&lt;ref&gt;Ksenofont. Kiropediya. — M.: Nauka, 1976, — s. 126&lt;/ref&gt;. Respublikadagi ilmiy tadqiqotlar Fanlar Akademiyasi tarkibidagi ilmiy tadqiqot institutlari va markazlar doirasida amalga oshiriladi.

[[1999-yil]] Tojikistondagi 8 yirik oliy oʻquv yurtlarining tashabbusi bilan tuzilgan Fan va maorifni rivojlantirish uyushmasi ilmiy tadqiqot muassasalari, oliy va oʻrta oʻquv yurtlari jamoalarini birlashtirdi&lt;ref&gt;.Kursom nezavisimosti, reform i progressa.// Narodnaya gazeta. — 2011.- 14 sent.&lt;/ref&gt;. U yangi axborot texnologiyalarini ishlab chiqib uni oliy va oʻrta taʼlim tizimiga joriy etish, ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish, xalqaro taʼlim andozalarini Tojikiston oliy va oʻrta taʼlim tizimiga joriy etishga, bu sohada xalqaro tajriba ayirboshlashga koʻmaklashish kabi ishlar bilan shugʻullana boshladi&lt;ref&gt;''Saʼdiev Sh. S.'' Istoriya tadjikskogo naroda. Kratkiy kurs leksiy. Uchebnoe posobie. — Dushanbe, 2012, — s. 172—173.&lt;/ref&gt;. Tojikistonda Firdavsiy nomidagi Tojikiston davlat kutubxonasi, Tojikiston Fanlar akademiyasining Markaziy ilmiy kutubxonasi va mingdan ortiq, ommaviy kutubxona; 15 davlat muzeyi (Dushanbada Tarix-oʻlkashunoslik va tasviriy sanʼat muzeyi, S. Ayniy nomidagi adabiyot muzeyi, Panjakentda A. Rudakiy nomidagi respublika tarix-oʻlkashunoslik muzeyi va boshqalar) bor.

== Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi ==
Tojikistonda bir qancha gazeta va jurnali nashr etiladi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Первый канал телевидения Таджикистана — АСОСӢ |url=http://www.1tv.tj/ |access-date=2013-09-08 |archivedate=2009-04-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090414182818/http://www.1tv.tj/ }}&lt;/ref&gt;. Asosiylari: „Jumhuriyat“ ([[tojik tili]]da chiqadigan gazeta, [[1925-yil]]dan „Idi tojik“, 1955—91 yillarda „Tojikistoni Soveti“ nomida chiqqan), „Xalq ovozi“ ([[oʻzbek tili]]da chiqadigan gazeta, 1929—91 yillarda „Sovet Tojikistoni“ nomi bilan chiqqan), „Sadoi mardum“ („Xalq ovozi“, gazeta, [[1992-yil]]dan), „Biznes i politika“ („Biznes va siyosat“, gazeta, [[1994-yil]]dan); adabiy-badiiy jurnalilar: tojik tilida „Sadoi Sharq“ („Sharq ovozi“), „Madaniyati Tojikiston“ („Tojikiston madaniyati“), [[rus tili]]da „Pamir“ („Pomir“) va boshqalar&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.easttime.ru/news/1/10/935.html|title=В Таджикистане начато вещание нового информационного телеканала «Джахоннамо»|date=5 ноября 2008|publisher=Время Востока|accessdate=2011-06-05|archiveurl=https://www.webcitation.org/68bgMzPG3?url=http://www.easttime.ru/news/1/10/935.html|archivedate=2012-06-22}}&lt;/ref&gt;. Tojikiston axborot agentligi (hozirgi „Xovar“ axborot agentligi) [[1933-yil]]da tashkil etilgan. Tojikistonda radioeshittirishlar [[1928-yil]]dan, Dushanbe televizion markazi [[1959-yil]]dan ishlay boshlagan.

== Adabiyoti ==
&lt;center&gt;&lt;gallery widths=&quot;80&quot; heights=&quot;80&quot;&gt;
1958 CPA 2247.jpg|[[Rudakiy]]
Mohammad Shams al-Din Hafez.jpg|[[Hofiz (shoir)|Muhammad Shams Hofiz]]
Jami poet.jpg|[[Abdurahmon jomiy]]
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;
Tojik xalqining adabiyoti va madaniyati juda qadimgi va boy tarixga ega. Tojik yozma adabiyotining manbalari hozirgi Eron, Afgʻoniston va Oʻrta Osiyo hududida yaratilgan qadimgi xalq ogʻzaki ijodidan boshlanadi. &lt;nowiki&gt;IX—XV&lt;/nowiki&gt; asrlarda forsiy (dariy) tilidagi mumtoz adabiyot tojik va forsiy xalqlar tarixiy-madaniy taraqqiyotining hosilasi edi. Tojik adabiyoti bir necha davrni oʻz ichiga oladi: 1-davr — [[forslar]] va [[tojiklar]] uchun umumiy boʻlgan [[fors tili]]dagi &lt;nowiki&gt;IX—XV&lt;/nowiki&gt; asrlar adabiyoti; 2-davr — asosan, [[Oʻrta Osiyo]] hududida 16— &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrning 1-yarmida mavjud boʻlgan tojik adabiyotini; 3-davr — &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrning 2-yarmidan &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning 30-yillarigacha boʻlgan tojik adabiyotini; 4-davr — &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning 30-yillaridan hozirgacha boʻlgan tojik adabiyotini oʻz ichiga oladi. 9— &lt;nowiki&gt;X&lt;/nowiki&gt; asrlarda fors-tojik tilidagi adabiyot, ayniqsa, tez rivojlandi, shu sababli bu davr haqli ravishda tojik mumtoz sheʼriyatining „oltin asri“ hisoblanadi. [[Somoniylar davlati]]ning markazi [[Buxoro]]da fors tilidagi sheʼriyat asoschisi [[Rudakiy Abu Abdullo Jaʼfar|Abu Abdulloh Rudakiy]] ijod qildi. Sheʼriy, nasriy, falsafiy-taʼlimiy asarlarda qadimgi xalq anʼanalari va qahramonlik voqealari, adolatli shohlar obrazlari qalamga olina boshladi. Abu Shukur Balxiy, Abulhasan Kisoiy, Daqiqiy ijodlarida insoparvarlik va adolat goyalari targʻib qilinib, zulm qoralandi. &lt;nowiki&gt;X&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XI&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida forstojik shoiri [[Firdavsiy Abulqosim Tusiy|Abulqosim Firdavsiy]] oʻzining oʻlmas „Shohnoma“sini yaratdi. &lt;nowiki&gt;X&lt;/nowiki&gt; asr oxirida Eron va Oʻrta Osiyoga [[sufizm]] gʻoyalari kirib kelib, shu asosda diniy-falsafiy taʼlimotlar, jumladan, ismoiliylar oqimining adabiyotga taʼsiri kuchaydi. Ismoiliylarning gʻoyalari shoir va mutafakkir [[Nosir Xisrav]] ijodida aks etdi. &lt;nowiki&gt;XIII&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida [[moʻgʻullar]] bosqini adabiy va falsafiy goyalarning rivojiga 2 asr davomida katta zarba bergan boʻlsada, [[Hindiston]]ning shimoliy (Xusrav Dehlaviy), Eronning janubiy (Saʼdiy va uning zamondoshlari), Kichik Osiyo (Jaloliddin Rumiy)da fors tojik tilidagi adabiyot rivoji davom etdi. &lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asrga kelib Oʻrta Osiyoda adabiy-falsafiy hayot asta-sekin tiklana bordi. [[Hirot]] madaniy va adabiy hayot markaziga aylandi. Bu yerda, ayniqsa, [[temuriylar]] hukmronligining soʻngti yillarida atoqli shoir va adiblar toʻplangan edi. Adabiy harakat boshida fors tojik shoiri [[Abdurahmon Jomiy]] va oʻzbek shoiri [[Alisher Navoiy]] turar edilar. &lt;nowiki&gt;XVI&lt;/nowiki&gt; asrdan tojik adabiyoti fors tilidagi adabiyotlarning umumiy oqimidan ajralib, mustaqil rivojlandi. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrning 2-yarmi — &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida tojik adabiyotida maʼrifatparvarlik oqimi vujudga keldi. Bu oqimning asoschisi tojik va oʻzbek xalqlarining mutafakkiri [[Ahmad Donish Maxdum Ibn Nosir|Ahmad Donish]] edi. Shoir va yozuvchilardan Rahmatullo Vozeh, Shamsiddin Shohin (1859—93), Muhammad Hayrat (1878-1902) gʻoyaviy jihatdan Ahmad Donishga yaqin edilar. Tojik maʼrifatchilik adabiyotida yangi janrlar (realistik hikoya, falsafiyromantik qissa va boshqalar) paydo boʻldi, adabiy til xalq tiliga yaqinlasha boshladi. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning boshlarida [[Sadriddin Ayniy]], Toshxoʻja Asiriy, Siroj Hakim kabi yozuvchilar maʼrifatchilik adabiyoti anʼanalarini davom ettiribgina qolmasdan, adabiyotni xalq hayotiga yaqinlashtirishda katta ishlar qildilar. 1920—30 yillarning boshlarida Abulqosim Lohutiy ijodi muhim oʻrin egalladi. Bu davrda S Ayniy „Odina“ (1924), „Doxunda“ (1930) kabi nasriy asarlarini yaratdi. 30-yillar boshida adabiyotga [[Mirzo Tursunzoda]], [[Ikromiy Jalol|Jalol Ikromiy]], [[Dehotiy Abdusalom Pirmuhammadzoda|Abdusalom Dehotiy]], Rahim Jalil, Hakim Karim, [[Mirshakar|Mirsaid Mirshakar]], Sotoʻm Ulugʻzoda va boshqalar kirib keldi. [[Ikkinchi jahon urushi]] yillarida tojik adabiyoti ham butun kuchini [[fashizm]]ga qarshi kurashga qaratdi. Urushdan keyingi yillarda M. Tursunzodaning „Hindiston qissasi“ sheʼriy majmuasi (1947— 1948), „Hasan aravakash“ (1954), „Osiyo sadosi“ (1956), „Jonginam“ (1960), „Gangadan Kremlgacha“ (1970) dostonlari, Mirsaid Mirshakarning „Jilovlanmagan Panj“ (1949), „Togʻlik qizning ishqi“ (1961—1962), „Muhabbatning varaqlari“ (1975) toʻplamlari va „Vatan farzandlari“ pyesasi, Foteh Niyoziyning „Vafo“ (2 qismdan iborat, 1949—58), „Qurolsiz sarbozlar“ (1985), Sotim Ulugʻzodaning „Yangilangan yer“, Rahim Jalilning „Shoʻrob“ romanlari nashr etildi. 1980—1990 yillar adabiyotga yozuvchi va shoirlarning yangi avlodi kirib keldi. Bu davrda Moʻmin Qanoatning „Sino beshigi“ (1980), „Olovli muhabbat“ (1985) dostonlari, Loiq Sheralining „Oq kun“ (1984), „Dil uyi“ (1986), „Oftobboron“ (1988), „Mozor toshi“ (1996) sheʼriy toʻplamlari, Bozor Sobirning „Tun kiprigi“ (1981), „Oftobnihol“ (1982), „Tatib, tuyib“ (1987) sheʼriy majmualari, Gulnazar Keldiyevning „Langar“ (1984), „Daryo oʻzani“ (1986), Gulruxsor Safiyevaning „Ixlos“ (1980), „Sugʻd alangasi“ (1981), „Boxtar ruhi“ (1987) sheʼriy toʻplamlari va „Sabzabahor ayollari“ romani (1991) yaratildi. [[1990-yil]]lardan keyin adabiyotga kirib kelgan Farzona, Iskandari Xatloniy va yana koʻplab yosh qalamkashlar tojik adabiyotining rivojida muhim oʻrin tutadi.

== Meʼmorligi va tasviriy sanʼati ==
[[Fayl:Historical Musuem of Sughd.jpg|thumb|250px|[[Xoʻjand]] shahridagi tarixiy muzey]]
Tojik xalqining badiiy madaniyati qoʻshni xalqlar, ayniqsa, [[oʻzbeklar]] madaniyati bilan oʻzaro bogʻliqlikda rivojlangan. Tojikiston hududidan topilgan tasviriy sanʼat yodgorliklarining eng qadimgisi Sharqiy Pomirdagi [[mezolit]] (mil. av. 15—10 ming yilliklar) davriga oid qoyatosh suratlaridir. Jumladan, [[Panjakent]]dan topilgan qoya suratida arfa chalayotgan qiz tasvirlangan (&lt;nowiki&gt;VII—VIII&lt;/nowiki&gt; asrlar). &lt;nowiki&gt;V—VIII&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida Tojikiston hududida devor va [[minora]]lar bilan [[shahriston]]ga ega boʻlgan shaharlar paydo boʻldi. Mintaqada [[islom dini]] tarqalgach, Tojikiston meʼmorligida [[masjid]] va [[madrasa]]lar, minora, [[maqbara]] va xonaqohlar qad koʻtardi. &lt;nowiki&gt;IX—X&lt;/nowiki&gt; asrlardan qurilishda pishiq gʻisht ishlatila boshlandi. 11—12 asrlarda [[Mozori Sharif]]da Muhammad Basharo maqbarasi, &lt;nowiki&gt;XIV—XV&lt;/nowiki&gt; asrlarda Ust rushonada Koʻk gumbaz masjidi, 11—12 va &lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asrlarda [[Konibodom]]da Muslihiddin maqbarasi barpo etidsi. &lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asr oxiri — &lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asrlarda monumental bezak sanʼatida [[yogʻoch]] va ganchga naqsh oʻyish, sirlangan va sirlanmagan [[sopol]], yogʻoch va ganchga tuxumli tempera bilan naqsh solish, zardoʻzlik va boshqalar keng tarqaldi. Tojikiston meʼmorligi 1 qavat paxsa yoki xom gʻishtli uysozlikdan bosh reja asosida qurilayotgan shaharlargacha boʻlgan taraqqiyot yoʻlini bosib oʻtdi. [[1930-yil]]larda [[Dushanbe]], [[Xoʻjand]], [[Koʻlob]], [[Konibodom]] shaharlari bosh reja asosida qurila boshladi. 1930—40-yillar boshlaridagi shaharsozlikda [[Oʻrta Osiyo]] meʼmorligi elementlari boʻlgan klassitsizm shakllari ustunlik qildi. 50-yillarning 2-yarmida sharq anʼanalarini oʻzida mujassamlashtirgan binolar paydo boʻla boshladi. [[1960-yil]]lardan soʻng Tojikiston meʼmorlari kichik mavzelar barpo etishga oʻtdilar. Sanoat rivojlanishi tufayli Qoʻrgʻontepa, [[Tursunzoda]], [[Norak]], [[Yovon]] singari yangi zamonaviy shaharlar qad koʻtardi. Dushanbedagi „Tojikiston“ mehmonxonasi (1975, meʼmori A. I. Onishchenko), kinokonsert zali (1985, meʼmori S. M. Sutyagin) kabi zamonaviy muhtasham binolar barpo qilindi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.advantour.com/rus/tajikistan/mountains/pamir/bazar-dara.htm|title=Городище Базар-Дара в Памирских горах, Таджикистан|accessdate=2013-02-18|archiveurl=https://www.webcitation.org/6FBZBsAyZ?url=http://www.advantour.com/rus/tajikistan/mountains/pamir/bazar-dara.htm|archivedate=2013-03-17}} {{Webarxiv|url=https://www.webcitation.org/6FBZBsAyZ?url=http://www.advantour.com/rus/tajikistan/mountains/pamir/bazar-dara.htm |date=2013-03-17 }}&lt;/ref&gt;.

Tojikistonda zamonaviy tasviriy sanʼat &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning 20-yillarida vujudga kela boshladi. Ilk rassomlar siyosiy va tashviqiy plakatlar, hajviy jurnalilar uchun bezaklar yaratish, oʻquv darsliklari va badiiy asarlarni bezash bilan shugullandilar. [[Ikkinchi jahon urushi]] davrida grafika, plakat va ayniqsa, karikatura rivojlandi. 40-yillar oxiri va 50-yillarda tasviriy sanʼat janrlari koʻpaydi, rassomlar mahorati oshdi. [[1947-yil]] Respublika tasviriy sanʼat muzeyining ochilishi bunga yaxshi sharoit yaratdi. Peyzaj janrida I. Abdurahmonov, F. Solmonov, S. Zaxarov salmoqli muvaffaqiyatga erishdilar&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.advantour.com/rus/tajikistan/mountains/pamir.htm|title=Горы Таджикистана - Памир|accessdate=2013-02-18|archiveurl=https://www.webcitation.org/6FBZB94o0?url=http://www.advantour.com/rus/tajikistan/mountains/pamir.htm|archivedate=2013-03-17}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik yetishib chiqqan rassomlar I. Raximov, X. Xushvaqtov, 3. Habibullayev, A. Aminjonov, haykaltaroshlar A. Gʻaniyev, K. Jumagazin, grafik rassomlar K. Turenko, X. Rasulov, D. Safoyevpar hayotiy mavzularda ijod qildilar. X. Xushvaqtovning „Xorugʻ“, „Olay vodiysi“, „Pomir togʻlarida“, 3. Habibullayevning „Gʻijjak“, „Yaylovda bahor“ asarlari zoʻr mahorat bilan yaratilgan. 1990-yillar Tojikiston tasviriy sanʼatida milliy anʼanalarni, zamonaviy badiiy gʻoyalarni chuqurroq singdirishga asosiy ahamiyat berildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.advantour.com/rus/tajikistan/mountains/pamir/yuachmun-fortress.htm|title=Крепость Ячмун в горах Памира, Tаджикистан|accessdate=2013-02-18|archiveurl=https://www.webcitation.org/6FBZCVZYs?url=http://www.advantour.com/rus/tajikistan/mountains/pamir/yuachmun-fortress.htm|archivedate=2013-03-17}}&lt;/ref&gt;. Chunonchi, rassom S.Qurbonov ijodiga tojik xalqining tarixi, milliylik ildizlari, urf-odatlari goʻzal shakllarda romantik badiiy uslubda aks ettirilgan. Tojikiston xalqining koʻp asrlik tasviriy va amaliy sanʼatida bezak asosiy yoʻnalish boʻlgan. M.Xushmuhamedov, A.Haydarov, A. Kamelin, A. Raximov, M. Beknazarovlar milliy meros anʼanalarini birmuncha yangilagan holda mana shu yoʻnalishda ijod qilmoqdalar. P. Falbov, S. Sharipov, A. Sayfiddinov kabi rassomlar bu sohada yangi yoʻnalish yaratish yoʻliga tushib oddilar. L. Irismetova, M. Nosirova, M. Qodirova, M. Qurbonova, Z.Davlatshoyeva, D. Mamajonova, N. Hamidova, S. Saidova singari isteʼdodli ayol rassomlar yetishib chiqdi. Tojikiston zamonaviy haykaltaroshligi (A. Bikasiyon, V. Odinayev, J. Toshmatov asarlari)da ham yangi yoʻnalish boshlangani seziladi. A. Lohutiy (haykaltarosh I. Milashevich), Mirzo Tursunzoda (haykaltarosh A. Bikasiyon) haykallari, B. Gʻafurov byusti (haykaltarosh I. Ivanov), Dushanba shahridagi „Vaxdat“ memoriali (1999), Qoʻrgʻontepadagi Ismoil Somoniy haykali (1999) shundan dalolat beradi. Amaliy sanʼat sohasida — kulolchilikda A. va boshqa Mavlonovlar, S. va S. Soxibovlar, M. Mirzoyev; naqqoshlikda M. Olimov, K. Gayurov; yogʻoch oʻymakorligida Yu. Baratbekov, A. Yoʻldoshev, A. Yahyoyev; kashtachilikda Z. Baxriddinovalar samarali ijod qilmoqsalar. [[1998-yil]] Oʻzbekiston Badiiy akademiyasining Markaziy koʻrgazmalar zalila Tojikiston rassomlarining badiiy koʻrgazmasi boʻlib oʻtdi. Unda Tojikiston istiqbol davri tasviriy sanʼati keng namoyish etilgan. Tojikiston Meʼmorlar uyushmasi [[1936-yil]], Rassomlar uyushmasi [[1933-yil]] tashkil etilgan. Tojikiston badiiy sanʼat xodimlari Dushanbedagi Davlat-Badiiy kollejida tayyorlanadi. Koʻpgina tojik sanʼatkorlari Oʻzbekiston sanʼat institutlari va bilim yurtlarida taʼlim olgan.

&lt;center&gt;&lt;gallery widths=&quot;145&quot; heights=&quot;145&quot;&gt;
Dushanbe. 22 Iyul 2008.jpg|Kengash vaqtidagi Dushanbe yodgorligi
Tajikistan Dushambe (123496520).jpg|Dushanbedagi tarixiy obida
Dvores Prezidenta.jpg|Dushanbedagi Prezident Qasri
Dushanbe national museum.jpg|Dushanbedagi oʻlkashunoslik muzeyi
Rudaky dushanbe. JPG|Dushanbedagi A.Rudakiy haykali
Donishgohi Davlatii Millii Tojikiston. JPG|Tojikiston Milliy Universiteti
Hisor-Tajikistan1.jpg|Gissar qamali
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Musiqasi ==
Anʼanaviy musiqa madaniyati boy va xilma-xil. U bir necha mahalliy uslubdan tashkil topgan. [[Sugʻd viloyati]]da azaldan yonmayon yashab kelgan tojik va oʻzbek xalqlarining musiqa anʼanalari oʻzaro qorishib ketgan. Ikkala qardosh xalq musiqa ijodida mehnat, maishiy va morosim qoʻshiqlari („Mayda“, „Yoryor“, „Naqsh“ „Alla“, „Boychechak“, „Sadr“, „Marsiya“ kabi), lirik qoʻshiqlar („muxammas“, „bayt“ va boshqalar), laparlar, bastakorlar ashula va kuylari (Sodirxon hofiz Bobosharifov va boshqa), xalq va professional sozlardan dutor, gʻijjak, chang, nay, surnay, qoʻshnay, doyra va boshqa asosiy oʻrin tutadi. Xatlon viloyatida „Falak“ („Falaki“) qoʻshiq turkumlari lirik-falsafiy mazmundagi forscha sheʼrlarga yakkaxon xonanda tomonidan soz joʻrligida aytiladi. Shu yerda yashayotgan oʻzbek (laqay)larning musiqa anʼanalari [[Oʻzbekiston]]ning [[Surxondaryo]], [[Qashqadaryo]] musiqa uslubiga yaqin: doston va terma janrlari, doʻmbira, changqoʻngʻiz, choʻpon nay ijrochiligi va hokazo. [[Togʻli badaxshon muxtor viloyati]]da istiqomat qilayotgan vanchlik, yazgulemlik, rushonliklar kabi elatlarda oʻyin qoʻshiq va kuylari („Aspakbozi“, „Rupsak bazay“ kabi), musiqiy tomosha („Bobo safar“ „Moʻgʻulbozi“), „Dehqonnoma“ kabi mehnat qoʻshiqlari, „Chorbaytxo“, „Gʻazalxo“ kabi lirik qoʻshiqlar, ayollar ijodida — „Bulbulik“, „Dargilak“ kabi lirik aytimlar, cholgʻulardan esa soʻrnak (choʻpon nay), vanch dutori, pomir rubobi, blandzikom va boshqa mashhur. Mumtoz musiqa (maqom, ashula yoʻllari, cholgʻu kuylar) asosan shahar [[Xoʻjand]] va boshqalarda shakllangan. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalaridan Fartna-Toshkent maqom yoʻllari bilan birga Buxoro Shashmaqomn ijrochiligi ham rivoj topgan (F. Shahobov, Sh. Sohibov, B. Fayzullayev va boshqalar). Tojikistonda dastlabki musiqa oʻquv yurtlari [[1929-yil]] Xoʻjandda, [[1934-yil]] [[Dushanbe]]da tashkil etilib, [[1939-yil]]da birinchi tojik operasi „Vose qoʻzgʻoloni“ (kompozitor S. A. Balasanyan) namoyish qilindi. Tojikistonda Sugʻd viloyat musiqali komediya teatri, davlat filarmoniyasi, „Gulshan“ estrada ansambli (1966-yildan), Borbad nomidagi konsert saroyi faoliyat koʻrsatadi. Bastakorlardan Aqmad Boboqulov, Boymuxdmmad Niyozov, Maʼrufxoʻja Bahodurov, xonandalardan Zafar Nozimov, Hanifa Mavlonova, Shohista Mullajonova, Joʻrabek Murodov, Joʻrabek Nabiyev, Nigina Raupova, Mastona Ergasheva, Davlatmand Xolov, Daler Nazarov, Afzalsho Shodiyevlarning tojik sanʼatini rivojlantirishdagi hissalari katta.

== Teatri ==
[[Fayl:Ayni Theatre in Dushanbe.JPG|thumb|250px|Sadriddin Ayniy nomidagi opera va balet teatri]]
[[Yevropa]]cha tipdagi tojik teatri dastlab [[1919-yil]]da Xoʻjandda, keyinchalik [[Konibodom]], Oʻratepa va [[Isfara]]da havaskorlik teatrlari tarzida paydo boʻddi. [[1929-yil]] [[Dushanbe]]da havaskorlik toʻgaragida Tojik davlat drama teatri nomi bilan 1-professional teatr (hozirgi Lohutiy nomli teatr) tashkil etildi. [[1932-yil]] Xoʻjandda musiqali drama teatri ish boshladi. Ularda zamonaviy mavzudagi asarlar sahnalashtiryddi. A. Usmonovning „Kurash“, K. Yashinning „Yondiramiz“, J. Ikromiyning „Dushman“, M. Tursunzodaning „Hukm“, M. Aminzodaning „Sharaf“ pyesalari koʻrsatildi. Firdavsiyning „Shohnoma“si asosidagi „Rustam va Suhrob“, jahon mumtoz dramaturgiyasining „Otello“, „Makr va muhabbat“ asarlari Lohutiy nomli teatr sahnasida namoyish etildi. Aktyorlardan M. Qosimov, L. Zohidova, T. Fozilova, A. Burhonov, X. Rahmatullayev, G. Vallamatzoda, B. Tojiboyeva, balet raqkrsasi M. Sobirova va boshqa mashhur. Rudakiy nomidagi Xorugʻ va S. Valizoda nomidagi Koʻlob musiqali drama teatrlari jamoalari Tojikistonda teatr sanʼatining rivojiga muhim hissa qoʻshdilar.

== Kinosi ==
Tojikiston kinematografiyasi [[1929-yil]] vujudga keldi. Dushanbega 1-poyezd kelishiga bagʻishlangan kinojurnal suratga olib koʻrsatildi. [[1930-yil]] „[[Tojikkino]]“ birlashmasi tashkil etildi. [[1932-yil]] „Amirlar oʻlgan chogʻda“ birinchi badiiy filmi yaratildi. [[1939-yil]] „Bogʻ“ (rejissor N. V. Dostal), „Doʻstlar qayta uchrashganda“ (rejissor K. Yormatov) nomli dastlabki ovozli badiiy filmlar yaratildi. 40-yillarda harbiy vatanparvarlik mavzuidagi hujjatli filmlar („Temurning qasami“, „Tojikiston farzandi“ va boshqalar) suratga olindi. [[1957-yil]] rejissor B. A. Kimyogarov S. Ayniyning „Doxunda“ tarixiy qissasini, soʻng M. Tursunzodaning „Hasan aravakash“ dostonini ekranlashtirdi. Shundan soʻng bir kator badiiy filmlar — „Doʻstim Navruzov“ (rejissorlar Sh. Qiyomov, N. Litus), „Togʻdagi chiroq“ (rejissor B. Dolinov), „Bir qizni uchratdim“ (rejissor R. Ya. Perelshteyn), „Oʻgʻlim uylanmoqchi“ (rejissor T. Sobirov) badiiy filmlari yaratildi. 1960—70 yillarda yetishib chiqqan M. Qosimov, M. Oripov, S. Hamidov, V. Ahadov, B. Arabov kabi rejissorlar kinematografiyaga yangi mavzu va uslublar olib kirdilar. Ularning „Nisso“, „Togʻlarda yuragim qoldi“, „Koʻhna masjid yonidagi uchrashuv“, „Joʻra sarkor“, „Uchinchi qiz“ kabi filmlari muvaffaqiyat qozondi. 1970—1980-yillarda qator badiiy va hujjatli filmlar suratga olindi. D. Xudonazarov („Yoshlikning birinchi tongi“), Yu. Yusupov („Jinoyatchi va oqlovchi“) kabi rejissorlar mashhur boʻldi. Tojik kinosini rivojlantirishga rejissorlardan K. Yormatov, N. Tillayev, artistlardan M. Qosimov, 3. Doʻstmatov, M. Vohidov, ssenariychilardan M. Tursunzoda, S. Ulugʻzoda, M. Mirshakar va boshqa katta hissa qoʻshdilar.

== Oʻzbekiston — Tojikiston munosabatlari ==
{{main|Oʻzbekiston — Tojikiston munosabatlari}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.president.tj/ru/ Sayt prezidenta Tadjikistana]
* [http://parlament.tj/ru/ Sayt parlamenta Tadjikistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20100218213833/http://parlament.tj/ru/ |date=2010-02-18 }}
* [http://mfa.tj/ Ministerstvo inostrannix del Tadjikistana]
* [http://www.stat.tj/ Gosudarstvenniy komitet statistiki Tadjikistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20091213094447/http://www.stat.tj/ |date=2009-12-13 }}
* [http://www.andoz.tj/ Nalogoviy komitet pri pravitelstvo Respubliki Tadjikistan]
* [http://www.health.tj/ru Ministerstvo zdravooxraneniya Tadjikistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130508082946/http://www.health.tj/ru |date=2013-05-08 }}
* [http://www.maorif.tj/ Ministerstvo obrazovanie Tadjikistana]
* [http://www.nbt.tj/ Natsionalniy bank Tadjikistana]
* [http://nm.tj/ Novosti Tadjikistana]
* [http://tjinform.com/ Informatsionniy portal Tadjikistana „TJinform.com“]
* {{dmoz|World/Russian/Страны_и_регионы/Азия/Таджикистан/|Таджикистан}}

{{OʻzME}}
{{Tojikiston hududiy boʻlinishi}}
{{Osiyo_mamlakatlari}}
{{Markaziy Osiyo}}
{{MDH}}
{{Shanxay Hamkorlik Tashkiloti}}
{{Yerosiyo Iqtisodiy Hamkorligi}}
{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Tojikiston| ]]
[[Turkum:BMT aʼzolari]]
[[Turkum:Islom Hamkorlik Tashkilotiga aʼzo davlatlar]]</text>
      <sha1>evm2h7z7dv1fmfxtxlxykeg9tyb3wor</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181320</id>
      <parentid>6181318</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T14:16:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36137-75</username>
        <id>282856</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6181320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43897" sha1="2ort8eb1hi97dfe913gmdcoghzp85jy" xml:space="preserve">{{Tojikiston_info}}
'''Tojikiston''' ({{lang-tg|Тоҷикистон}}, rasman '''Tojikiston Respublikasi''' ({{lang-tg|Ҷумҳурии Тоҷикистон}}) — [[Oʻrta Osiyo]]ning janubi-sharqida joylashgan davlat. Maydoni 120.100&amp;nbsp;km². Aholisi 8,486,300 kishi (2014). Gʻarbiy va shimoli-gʻarbiy tomonidan [[Oʻzbekiston]] bilan, shimoliy tomonidan [[Qirgʻiziston]], sharqiy tomonidan [[Xitoy]] bilan va janubiy tomonidan [[Afgʻoniston]] davlatlari bilan chegaradosh. Poytaxti — [[Dushanbe]] shahri. Maʼmuriy jihatdan Togʻli Badaxshon muxtor viloyati, 2 viloyat va 45 tumanga boʻlinadi. Tojikistonning dengizga chiqish imkoniyati yoʻq. Tojikiston hukumati Xitoydan katta miqdorda moliyaviy koʻmak oldi. Buning evaziga esa bahsli boʼlgan  hududni 2011-yilda Xitoy ixtiyoriga rasman topshirdi. Prezidenti [[Emomali Rahmon]]. Bosh Vazir: Qohir Rasulzoda.

== Davlat tuzumi ==
[[Fayl:Dushanbe Vahdat Palace.jpg|thumb|Vahdat binosi]]
Tojikiston — respublika, unitar demokratik ijtimoiy huquqiy davlat. Amaldagi Konstitutsiyasi [[1994-yil]] 6-noyabrda qabul qilingan. Davlat boshligʻi — prezident ([[1994-yil]]dan [[Emomali Rahmon]]), u Tojikiston fuqarolari tomonidan 7 yil muddatga saylanadi. Qonun chiqaruvchi hokimiyatni Majlisi Oli, ijrochi hokimiyatni bosh vazir boshchiligida Vazirlar Kengashi (hukumat) amalga oshiradi&lt;ref&gt;Istoriya tadjikskogo naroda. Tom 6 (1941—2010gg). — Dushanbe, 2011&lt;/ref&gt;.

== Tabiati ==
{{main|Tojikiston geografiyasi}}
Tojikiston togʻli mamlakat, hududining 93 % ini 300 m dan 7495 m balandlikkacha boʻlgan togʻlar, shuningdek, [[Oʻrta Osiyo]]ning eng yirik togʻlari — [[Tyan-Shan]] va [[Pomir]] sistemasiga kiradigan togʻlar egallaydi. Hududining qariyb yarmini 3000 m dan baland boʻlgan togʻliklar tashkil etadi. Daryo vodiylarining kengaygan joylari va togʻ oraligʻidagi soyliklar tekisliklardan iborat, shimolda Qurama tizma togʻlari (Boboiob togʻi, balandligi 3769 m) va Moʻgʻultogʻ togʻlari (1624 m) joylashgan. Tojikiston markaziy qismida Olay tizma togʻlari (gʻarbiy qismi, 5539 m), Turkiston (5509 m), Zarafshon (5489 m, Chimtargʻa togʻi), Hisor va Qorategin tizma togʻlari (4643 m) va Zarafshon vodiysi (Turkiston va Zarafshon tizma togʻlari orasida), janubi-gʻarbiy qismida (Hisor-Olay tizma togʻlarining janubda va Pomirning gʻarbida) unchalik baland boʻlmagan Bobotogʻ, Oqtogʻ, Qoratogʻ, Teraklitogʻ, Sarsarak, Rangontogʻ, Ilonlitogʻ va boshqalar bor. Ushbu togʻlardan ayrimlari janubiy va janubi-gʻarb tomonga pasaya borib, Panj va [[Amudaryo]] qirgʻoqlarigacha qoʻshilib ketgan tekisliklardan iborat. Yuqoridagi tizma togʻlar oraligʻida Hisor, Vaxsh, Yovon, Quyi Kofarnihon, Surxob (Qizilsuv) va Yaxsuv vodiylari joylashgan. Tojikiston janubi-sharqiy qismida Pomir togʻlari qad koʻtargan (Tojikistonning eng baland joyi — 7495 m). Uning markazida Muzkoʻl tizma togʻlari va janubi-gʻarbda Shimoliy va Janubiy Alichur tizma togʻlari joylashgan.

=== Foydali qazilmalari ===
Tojikiston hududida Oʻrta va Janubiy Tyanshan, Pomir burmali tizimlari hamda 2 yirik togʻlararo botiq (Fargʻona va Tojikiston depressiyalari) bor. Pomir va HisorOlay tizma togʻlarida togʻ billuri, [[oltin]], [[kumush]], [[simob]], [[surma]], [[mishyak]], [[volfram]], [[molibden]], [[toshtuz]], [[asbest]], [[koʻmir]], [[neft]], tabiiy gaz, [[temir]], [[rux]], qimmatli toshlardan laʼl, lojuvard, marmar konlari mavjud. Oʻnlab mineral buloqlar, shu jumladan, Garmchashma shifobaxsh bulogʻi mashhur.

=== Iqlimi va ichki suvlari ===
Iqlimi kontinental. Yanvarda oʻrtacha harorat vodiy va togʻ yon bagʻirlarida 2&amp;nbsp;°C dan —2&amp;nbsp;°C gacha, Pomirda —22&amp;nbsp;°C. Iyulning oʻrtacha harorati vodiylarda 30&amp;nbsp;°C, Pomirda 10&amp;nbsp;°C, eng yuqori harorat 48&amp;nbsp;°C gacha (Vaxsh vodiysi va Quyi Panjda). Yillik yogʻin miqsori Hisor tizma togʻlarining shimoliy yon bagʻirlarida 1600&amp;nbsp;mm gacha. Tojikiston markazi va janubda yoz va kuzda quruq issiq shamol va qisman garmsel, janubda afgʻon shamoli esadi. Asosan, Pomir hududida mingdan ortiq kattakichik muzliklar bor. Daryo koʻp, uzunligi 10&amp;nbsp;km dan ortiq boʻlgan daryolar 947 ta. Ular, asosan, [[Amudaryo]], [[Sirdaryo]] va [[Zarafshon (daryo)|Zarafshon daryosi]] havzalariga mansub. Faqat Sharqiy Pomirdagi Oqjilgʻa, Qorajilgʻa va Muzkoʻl daryolari berkkoʻl — Qorakoʻlga quyiladi. Tojikistonda 930 koʻl boʻlib, aksariyati Pomir va Xisor-Olay tizma togʻlari etagida joylashgan. Sarez, Yashilkoʻl, Iskandarkoʻl, Kattakoʻl koʻllari, Qayroqqum, Norak, Farhod, Kattasoy, Moʻminobod va boshqa suv omborlari bor.
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
Fayl:&lt;gallery widths=200 heights=200&gt;
Fayl:Lac Karakul (754379539).jpg|Qorakoʻl koʻli
Fayl:usoi.jpg|Sarez koʻli
Fayl:Nurek dam july. JPG|Nurek GESi
&lt;/gallery&gt;

=== Tuproqlari va hayvonot dunyosi ===
Tojikiston janubi-gʻarbi va shimoldagi pasttekisliklarda och kulrang, togʻ yon bagʻirlarida tabiiy kulrang, toʻq kulrang yoki jigarrang tuproqlar uchraydi. Shimoliy va Hisor-Olay etaklari tuproqlari och jigarrang, yuqoriroqda tabiiy jigarrang tuproqlar. Gʻarbiy Pomir soyliklarida toʻq kulrang, Sharqiy Pomirda esa choʻl tuproqlari mavjud. Tojikiston hududida oʻsimliklarning 4,5 mingdan ortiq turi oʻsadi. Togʻ yon bagʻirlarida, shuningdek, Qurama, Zarafshon, Hisor tizma togʻlarida butazor va archazor, Dangʻara, Moʻminobod, Xovaling, Chubek va Farxor atrofidagi togʻ va togʻ yon bagʻirlarida [[pista]], [[yongʻoq]], [[anor]], [[olcha]], [[oʻrik]], [[nok]], [[tut]], [[bodom]], [[doʻlana]], [[jiyda]], [[archa]] va boshqa yovvoyi mevali daraxtlar kabi oʻsimliklar oʻsadi.

Hayvonot dunyosi boy. Sut emizuvchilarning 84, [[qushlar]]ning 346, sudralib yuruvchilarning 44, hasharotlarning 10 mingdan ortiq, [[baliqlar]]ning 40 turi mavjud. Yovvoyi hayvonlardan [[toʻngʻiz]], yovvoyi echki, [[arxar]], [[kiyik]], [[ayiq]], [[sugʻur]], qushlardan [[tovushqon]], [[kaklik]], [[chil]], [[qirgʻovul]], [[bedana]] va boshqalar mavjud. Janubi-sharq va shimoldagi togʻlarda [[qoplon]], [[boʻri]], [[tulki]], [[jayra]], [[qashqaldoq]], [[ilon]], yovvoyi mushuk, togʻ echkisi, kiyik, parrandalardan burgut, oʻrdak, laylak va boshqalar jonivorlar uchraydi. Tabiatni qoʻriqlash maqsadida Polvontoʻqay, Romit, Dashtijum qoʻriqxonalari va botanika bogʻlari tashkil etilgan.

&lt;gallery widths=&quot;160&quot; heights=&quot;160&quot;&gt;
Tajikistan satellite photo.jpg|Tojikiston hududi sputnik yordamida tasvirga olingan
Tajik mountains edit.jpg|Tojikistondagi togʻlar
Fan Mountains300.jpg|Fan togʻi
Pamir Mountains, Tajikistan, 06-04-2008.jpg|Pomir togʻlari
&lt;/gallery&gt;

== Aholisi ==
[[2010-yil]]i Tojikiston Respublikasining aholi soni 7 mln. 565 ming kishini tashkil qildi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=2010-yilgi aholi sanogʻi |url=http://www.stat.tj/ru/img/526b8592e834fcaaccec26a22965ea2b_1355501132.pdf |access-date=2013-09-08 |archivedate=2013-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131014054442/http://www.stat.tj/ru/img/526b8592e834fcaaccec26a22965ea2b_1355501132.pdf }}&lt;/ref&gt;. Erkaklar soni 3 mln. 813 ming, ayollar esa 3 mln. 752 ming. Shu maʼlumotga tayangan holda, 1,000 erkak kishi uchun 984 ayol toʻgʻri keladi. [[2013-yil]] 1-aprelda Tojikiston aholisi 8 000 000 kishini tashkil qildi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=В Москве пройдет I съезд народов Таджикистана |url=http://www.centrasia.ru/newsA.php4?st=1190790660 |access-date=2013-09-08 |archivedate=2007-10-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071012100200/http://www.centrasia.ru/newsA.php4?st=1190790660 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://demoscope.ru/weekly/2007/0301/panorm01.php#1 Programma po pereseleniyu sootechestvennikov]&lt;/ref&gt;.

Tojikiston aholisi jadallik bilan koʻpaymoqda, [[1959-yil]]da 1 mln. 981 ming kishi edi, [[1989-yil]]da esa — 5 mln. 109 ming,&lt;ref&gt;Ctatisticheskiy sbornik, Gosudarstvenniy komitet statistiki Respubliki Tadjikistan, Dushanbe, 2006.&lt;/ref&gt; [[2016-yil]]da esa — 8 mln. 551 ming kishini tashkil qildi.&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Численность населения Республики Таджикистана на 1 января 2016 года.Государственный комитет статистики Республики Таджикистан, Душанбе, 2016. |url=http://www.stat.tj/ru/img/c5f6ba54defcfc7da86a8b9343132223_1459405562.pdf |access-date=2017-04-03 |archivedate=2016-04-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160424104510/http://www.stat.tj/ru/img/c5f6ba54defcfc7da86a8b9343132223_1459405562.pdf }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Jadval 1. Tojikiston hududlaridagi aholi soni (ming kishi)
|--
! || [[1989-yil]] || [[2000-yil]] || [[2016-yil]]&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Численность населения Республики Таджикистана на 1 января 2016 года.Государственный комитет статистики Республики Таджикистан, Душанбе, 2016. |url=http://www.stat.tj/ru/img/c5f6ba54defcfc7da86a8b9343132223_1459405562.pdf |access-date=2017-04-03 |archivedate=2016-04-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160424104510/http://www.stat.tj/ru/img/c5f6ba54defcfc7da86a8b9343132223_1459405562.pdf }}&lt;/ref&gt;
|--
| [[Dushanbe]] shahri || align=center | 594 || align=center | 562 || align=center | 802,7
|--
| [[Sugʻd viloyati]] || align=center | 1558 || align=center | 1870 || align=center | 2 511,0
|--
| [[Xatlon viloyati]] || align=center | 1704 || align=center | 2151 || align=center | 3 047,8
|--
| [[Togʻli-Badaxshon muxtor viloyati]] || align=center | 161 || align=center | 206 || align=center | 217,4
|--
| [[Tojikistonning respublikaga boʻysunuvchi tumanlari|Respublikaga boʻysunuvchi tumanlar]] || align=center | 1092 || align=center | 1338 || align=center | 1 972,3
|--
| '''Jami''' ||align=center | '''5109''' || align=center | '''6127''' || align=center | '''8551'''
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Jadval 2.Tojikiston Respublikasi aholisining milliy tarkibi:
|--
! || [[1989-yil]] || [[2000-yil]] || [[2010-yil]]
|--
| [[Tojiklar]] || align=center | 64,3 % || align=center | 79,9 % || align=center | 84,3 %
|--
| [[Oʻzbeklar]] || align=center | 33,% || align=&quot;center&quot; | 15,3 % || align=center | 13,8 %
|--
| [[Ruslar]] || align=center | 0,6 % || align=&quot;center&quot; | 1,1 % || align=center | 0,5 %
|--
| [[Tatarlar]] || align=center | 0,4 % || align=&quot;center&quot; | 0,3 % || align=center | 0,1 %
|--
| [[Qirgʻizlar]] || align=center | 0,3 % || align=&quot;center&quot; | 1,1 % || align=center | 0,8 %
|--
| '''boshqa millatlar''' || align=center | 3,9 % || align=center | 2,3 % || align=center | 2,1 %
|}

== Tarixi ==
[[Fayl:Samanid Mausoleum.jpg|thumb|220px|left|Buxoro shahridagi Somoniylar Maqbarasi, Oʻzbekiston]]
[[Fayl:Ghurids1200.png|thumb|left|Gʻuriylar Saltanatining xaritasi]]
Oʻrta Osiyo, jumladan, hozirgi Tojikiston hududidan soʻnggi [[paleolit]] davriga oid qurollar topilgan. Qadimda Baqgriya davlati vujudga keladi. Keyinchalik Tojikiston hududida [[Ahamoniylar]] hukmronligi oʻrnatildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://ru.wikisource.org/wiki/%D0%AD%D0%A1%D0%91%D0%95/%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B4%D1%8B|title=ЭСБЕ/Саманиды — Викитека|accessdate=2013-01-01}}&lt;/ref&gt;. [[329-yil]]da makedoniyalik [[Aleksandr Makedonskiy]] qoʻshinlari bostirib keldi, xalq unga qattiq qarshilik koʻrsatdi. Natijada Tojikiston hududining bir qismi [[Salavkiylar]] davlati tarkibiga, soʻng hududning aksariyat qismi Yunon-Baqtriya podsholigi tarkibiga kirdi. [[Kushon imperiyasi]] davrida yirik sugʻorish kanallari qurildi, shaharsozlik, hunarmandchilik yuqori darajaga koʻtarildi, ayniqsa, qoʻshni mamlakatlar bilan savdosotiq va ijtimoiy aloqalar rivojlana bordi. Yunon yozuvi asosida kushon yozuvi paydo boʻldi. &lt;nowiki&gt;V—VI&lt;/nowiki&gt; asrlarda Oʻrta Osiyoning sharqiy qismini koʻchmanchi xioniy qabilalari, soʻngra [[eftaliylar]] egallab oldi. &lt;nowiki&gt;VI&lt;/nowiki&gt; asr 2-yarmida Tojikiston hududi [[Turk xoqonligi]] tarkibiga qoʻshib olindi. &lt;nowiki&gt;VIII&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalarida [[arablar]] bostirib kelishi natijasida [[islom dini]] joriy qilina boshlandi. &lt;nowiki&gt;IX—X&lt;/nowiki&gt; asrlarda Tojikiston hududi [[Tohiriylar]] va [[Somoniylar]] davlati tarkibida, &lt;nowiki&gt;IX—XIII&lt;/nowiki&gt; asrlarda [[Gʻaznaviylar]], [[Qoraxoniylar]], [[Gʻuriylar]], [[Qoraxitoylar]], [[Xorazmshohlar]] davlatlari tarkibida boʻlgan. Tojikiston hududiga bostirib kirgan [[Chingizxon]] qoʻshinlari (1219—1221) aholining qattiq qarshiligiga duch keldi (Xoʻjandda [[Temur Malik]] boshchiligidagi xalq qarshiligi va boshqa). [[Moʻgʻullar]] istilosi iqtisodiy-ijtimoiy va madaniy hayotga jiddiy zarar yetkazdi. &lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asrning 2-yarmiga kelib, xoʻjalik qaytadan tiklana boshladi. Tojikiston hududi bu davrda [[Amir Temur]] va [[Temuriylar]], &lt;nowiki&gt;XVI&lt;/nowiki&gt; asrda esa [[Shayboniylar]] saltanati tarkibida boʻldi. Soʻngra [[Buxoro amirligi]] qoʻl ostiga oʻtib, &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrning boshlarida Buxoro amirligi va [[Qoʻqon xonligi]] oʻrtasida taqsimlandi. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrning 2-yarmida podsho [[Rossiya]]si tomonidan zabt etildi. Rossiyada Oktabr toʻntarishi (1917)dan soʻng aholining jiddiy qarshiligiga (Ibrohimbek, Eshon Sulton, Davlatmandbiy, Fuzayl Maxsumlar boshchiligida) qaramasdan, Tojikiston [[bolsheviklar]] tomonidan bosib olindi. [[1917-yil]] noyabr — [[1918-yil]] fevralda Shimoliy Tojikistonda shoʻro hokimiyati oʻrnatildi va u [[Turkiston|Turkiston ASSR]] tarkibiga kirdi. Tojikistonning qolgan hududi Buxoro amirligi tarkibida boʻldi. [[1920-yil]] Buxoro bosqinidan keyin BXSR tashkil etildi. [[1924-yil]] Oʻrta Osiyo respublikalarini „milliy davlat chegaralanishi“ deb atalgan boʻlib tashlash natijasida Tojikiston [[Oʻzbekiston SSR]] tarkibida muxtor respublika, [[1929-yil]] esa SSSR tarkibida ittifoqdosh respublikaga aylantirildi. [[1991-yil]] 9-sentabrda mustaqillik toʻgʻrisida deklaratsiya eʼlon qilindi va „Tojikiston Respublikasi“ nomi tasdiqlandi. Ittifoq tugatilib, Tojikiston 1991-yil sentabrda mustaqillikka erishgach, turli etnik, diniy va mahalliy urugʻ aymoqchilik guruhlari oʻrtasida qurolli toʻqnashuvlar boshlandi, bu esa mamlakat siyosiy hayotida beqarorlikka olib keldi. Nihoyat, [[1997-yil]]da oʻzaro muxolif kuchlar milliy murosaga kelib, tinchlik oʻrnatildi. Tojikiston — [[1992-yil]]dan [[BMT]] aʼzosi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=В ближайшие дни Сангтуда-2 начнет вырабатывать электроэнергию {{!}} Novosti Tadjikistana-IA „Aziya-Plyus“&quot; |url=http://news.tj/ru/news/v-blizhaishie-dni-sangtuda-2-nachnet-vyrabatyvat-elektroenergiyu |access-date=2013-09-08 |archivedate=2012-11-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121107154730/http://news.tj/ru/news/v-blizhaishie-dni-sangtuda-2-nachnet-vyrabatyvat-elektroenergiyu }}&lt;/ref&gt;. [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston Respublikasi]] suverenitetini 1992-yil 6-yanvarda tan olgan va oʻsha yil 1-oktabrda diplomatiya munosabatlari oʻrnatgan. Milliy bayrami — 9-sentabr — Mustaqillik kuni (1991)&lt;ref name=autogenerated5&gt;Kursom nezavisimosti, reform i progressa.// Narodnaya gazeta. — 2011.- 14 sent.&lt;/ref&gt;.

== Siyosiy partiyalari va harakatlar ==
Tojikiston xalq demokratik partiyasi, 1994-yil xalq partiyasi nomi bilan taʼsis etilgan, 1997-yildan hozirgi nomda; Tojikiston kommunistik partiyasi, 1924-yil tuzilgan, 1992-yil yanvarda tugatilib, mart oyida qayta tashkil etilgan; Tojikiston uygʻonish va milliy birlik harakati; Adolatxoh partiyasi, [[1996-yil]] tuzilgan; Agrar partiya, [[1999-yil]] taʼsis etilgan; Tojikiston islom uygʻonish partiyasi (Hizbi nahzati islomii Tochikiston), [[1978-yil]] yashirin ravishda tashkil etilgan, 1991-yildan oshkora faoliyat yuritadi; Tojikiston demokratik partiyasi, 1990-yil tuzilgan; Tojikiston sotsialistik partiyasi, 1996-yil taʼsis etilgan.

== Qishloq xoʻjaligi ==
Tojikiston agrarindustrial mamlakat. Yalpi ichki mahsulotda qishloq xoʻjaligining ulushi 25 %, sanoatniki 35 %, xizmat koʻrsatish sohasiniki 40 %. Qishloq xoʻjaligiga yaroqli yerlar 4,3 mln. gektar, shundan ekinzorlar 827631 gektar, yaylovlar 3,2 mln. gektar. Qishloq xoʻjaligining asosiy tarmogʻi — [[dehqonchilik]] boʻlib, jami [[qishloq xoʻjaligi]] mahsulotining 65 % ni beradi. Unda paxtachilik, ayniqsa, ingichka tolali paxta yetishtirish yetakchi oʻrinni egallaydi. Bogʻdorchilik, uzumchilik, pillachilik rivojlangan. Moyli ekinlar, zigʻir, kartoshka, sabzavotpoliz ekinlari, yemxashak ekinlari ekiladi, gʻalla va [[sholi]] ham yetishtiriladi. Togʻ oldi va togʻ mintaqalarining sugʻoriladigan yerlarida [[tamaki]], [[Hisor]] va Vaxsh vodiylarida yorongul ekiladi. Sitrus mevalar yetishtirish yaxshi yoʻlga qoʻyilgan. Tojikistonning barcha hududlarida, ayniqsa, togʻ yon bagʻirlarida chorvachilik rivojlangan: [[qoramol]], [[qoʻy]], [[echki]], parranda, [[yilqi]] boqiladi.

== Sanoati ==
Sanoatining yetakchi tarmoqlari: yengil ([[paxta]] tozalash, [[ip]] gazlama, [[shoyi]], tikuvchilik, gilam toʻqish), oziq-ovqat (meva konservasi, yogʻmoy va boshqa), rangli metallurgiya (rangli va noyob metall rudalari qazib chiqarish va boyitish, alyuminiy ishlab chiqarish. va boshqa), konchilik, kimyo sanoati (mineral oʻgʻit, plastmassa ishlab chiqarish.)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=G.Mirzayan. Kak possorilis Emomali Sharipovich c Islamom Abduganievichem |url=http://expert.ru/expert/2012/15/kak-possorilis-emomali-sharipovich-c-islamom-abduganievichem/ |qaralgan sana=2013-09-08 |arxivsana=2019-02-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190213042316/http://expert.ru/expert/2012/15/kak-possorilis-emomali-sharipovich-c-islamom-abduganievichem/ }}&lt;/ref&gt;, mashinasozlik, metallsozlik. Tojikistonda [[osh tuzi]], [[qoʻngʻir koʻmir]], [[neft]], [[gaz]] qazib olinadi; qurilish materiallari ishlab chiqariladi&lt;ref&gt;[http://www.cbr.ru/statistics/CrossBorder/Cross-border_08.pdf Transgranichnie operatsii fizicheskix lits v 2008 godu]&lt;/ref&gt;. Elektroenergetika sanoati rivojlangan: Norak, [[Rogʻun (GES)|Rogʻun]] va boshqa GESlarda elektr energiyasi hosil qilinadi (yiliga oʻrtacha 17 mlrd. kVtsoat)&lt;ref name=autogenerated3&gt;[http://www.izvestia.ru/news/497682 Ye. Maetnaya. Tadjiki menyayut svoix jen na russkix]&lt;/ref&gt;.

== Transport ==
Temir yoʻl uzunligi 490&amp;nbsp;km, avtomobil yoʻllari uzunligi 13 ming km. [[1991-yil]]da tashkil etilgan „Tajikistan Airlines“ va „Somon Air“ aviatsiya kompaniyalari samolyotlari muntazam ravishda [[MDH]] mamlakatlarining [[Moskva]], [[Samara]], [[Novosibirsk]], [[Olmaota]], [[Bishkek]], [[Ashxobod]] va boshqa shaharlarga hamda BAA (Sharja), [[Pokiston]] (Karochi), [[Afgʻoniston]] ([[Qobul]]), [[Eron]] ([[Mashhad]]), shuningdek, [[Xoʻjand]] va [[Xorugʻ]]ga uchadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|author=Наталья Гриб, Владимир Соловьев.|date=5 сентября 2007|url=http://www.kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=801523|title=Между Россией и Таджикистаном встала плотина|publisher=Коммерсантъ № 160 (3736)|accessdate=2010-08-14|archiveurl=https://www.webcitation.org/65Y8tfYNq?url=http://www.kommersant.ru/doc/801523|archivedate=2012-02-18}}&lt;/ref&gt;. Dushanbe va Xoʻjand shaharlarida xalqaro aeroport bor.

== Eksport va import ==
[[Fayl:Tajikistan-1994-Bill-1-Obverse.jpg|thumb|250px|1 tojik rubli (1995-2000-yillardagi Tojikiston valyutasi)&lt;br /&gt;[[Fayl:Tajikistan-1994-Bill-1-Reverse.jpg|thumb|250px]]]]
'''Eksport''' — 1,6 mlrd doll. (2008-yil). Tojikiston chetga [[alyuminiy]], [[paxta]], elektr energiyasi, noyob metall va toshlar, rangli rudalar, hoʻl meva va sabzavot, teri, jun chiqaradi.
Asosiy eksport qiluvchi davlatlari — [[Niderlandlar]] 36,7 %, [[Turkiya]] 26,5 %, [[Rossiya]] 8,6 %, [[Eron]] 6,6 %, [[Xitoy]] 5,7 %.

'''Import''' — 3,7 mlrd doll. (2008-yil). Chetdan isteʼmol mollari, oziq-ovqat mahsulotlari, transport vositalari oladi. Import qiluvchi asosiy davlatlari — Rossiya 32,3 %, Xitoy 11,9 %, [[Qozogʻiston]] 8,8 %, [[Oʻzbekiston]] 4,7 %. Pul birligi — somoniy.

== Tibbiy xizmati ==
90-yillardagi siyosiy boshboshdoqlik bu sohaga ham jiddiy taʼsir qildi. Mutaxassislarning bir qismi respublikani tark etganliklari bois, ushbu soha jiddiy zarar koʻrdi. Ayni paytda xalqaro hamjamiyatning koʻmagi asosida respublikada tibbiyot sohasi rivojlana boshladi. „Zumrad“ (Isfara), Obigarm, Xoʻjaobigarm, Shambari, Qoratogʻ, Xavotogʻ, Garmchashma sanatoriy va kurortlari muhim shifobaxsh maskanlardir.

== Maorifi, ilmiy va madaniymaʼrifiy muassasalari ==
Maorifi boshlangʻich, toʻliqsiz oʻrta, umumiy oʻrta taʼlim maktablaridan, oʻrta maxsus va oliy oʻquv yurtlaridan iborat. Yirik oliy oʻquv yurtlari: Tojikiston universiteti, politexnika, qishloq xoʻjaligi., sanʼat, tibbiyot, pedagogika institutlari, Koʻlob va Xoʻjand pedagogika institutlari. Bundan tashqari turli vazirliklarga qarashli ilmiy muassasalar (veterinariya, dehqonchilik, epidemiologiya va gigiyena institutlari kabilar) bor&lt;ref&gt;Ksenofont. Kiropediya. — M.: Nauka, 1976, — s. 126&lt;/ref&gt;. Respublikadagi ilmiy tadqiqotlar Fanlar Akademiyasi tarkibidagi ilmiy tadqiqot institutlari va markazlar doirasida amalga oshiriladi.

[[1999-yil]] Tojikistondagi 8 yirik oliy oʻquv yurtlarining tashabbusi bilan tuzilgan Fan va maorifni rivojlantirish uyushmasi ilmiy tadqiqot muassasalari, oliy va oʻrta oʻquv yurtlari jamoalarini birlashtirdi&lt;ref&gt;.Kursom nezavisimosti, reform i progressa.// Narodnaya gazeta. — 2011.- 14 sent.&lt;/ref&gt;. U yangi axborot texnologiyalarini ishlab chiqib uni oliy va oʻrta taʼlim tizimiga joriy etish, ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish, xalqaro taʼlim andozalarini Tojikiston oliy va oʻrta taʼlim tizimiga joriy etishga, bu sohada xalqaro tajriba ayirboshlashga koʻmaklashish kabi ishlar bilan shugʻullana boshladi&lt;ref&gt;''Saʼdiev Sh. S.'' Istoriya tadjikskogo naroda. Kratkiy kurs leksiy. Uchebnoe posobie. — Dushanbe, 2012, — s. 172—173.&lt;/ref&gt;. Tojikistonda Firdavsiy nomidagi Tojikiston davlat kutubxonasi, Tojikiston Fanlar akademiyasining Markaziy ilmiy kutubxonasi va mingdan ortiq, ommaviy kutubxona; 15 davlat muzeyi (Dushanbada Tarix-oʻlkashunoslik va tasviriy sanʼat muzeyi, S. Ayniy nomidagi adabiyot muzeyi, Panjakentda A. Rudakiy nomidagi respublika tarix-oʻlkashunoslik muzeyi va boshqalar) bor.

== Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi ==
Tojikistonda bir qancha gazeta va jurnali nashr etiladi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Первый канал телевидения Таджикистана — АСОСӢ |url=http://www.1tv.tj/ |access-date=2013-09-08 |archivedate=2009-04-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090414182818/http://www.1tv.tj/ }}&lt;/ref&gt;. Asosiylari: „Jumhuriyat“ ([[tojik tili]]da chiqadigan gazeta, [[1925-yil]]dan „Idi tojik“, 1955—91 yillarda „Tojikistoni Soveti“ nomida chiqqan), „Xalq ovozi“ ([[oʻzbek tili]]da chiqadigan gazeta, 1929—91 yillarda „Sovet Tojikistoni“ nomi bilan chiqqan), „Sadoi mardum“ („Xalq ovozi“, gazeta, [[1992-yil]]dan), „Biznes i politika“ („Biznes va siyosat“, gazeta, [[1994-yil]]dan); adabiy-badiiy jurnalilar: tojik tilida „Sadoi Sharq“ („Sharq ovozi“), „Madaniyati Tojikiston“ („Tojikiston madaniyati“), [[rus tili]]da „Pamir“ („Pomir“) va boshqalar&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.easttime.ru/news/1/10/935.html|title=В Таджикистане начато вещание нового информационного телеканала «Джахоннамо»|date=5 ноября 2008|publisher=Время Востока|accessdate=2011-06-05|archiveurl=https://www.webcitation.org/68bgMzPG3?url=http://www.easttime.ru/news/1/10/935.html|archivedate=2012-06-22}}&lt;/ref&gt;. Tojikiston axborot agentligi (hozirgi „Xovar“ axborot agentligi) [[1933-yil]]da tashkil etilgan. Tojikistonda radioeshittirishlar [[1928-yil]]dan, Dushanbe televizion markazi [[1959-yil]]dan ishlay boshlagan.

== Adabiyoti ==
&lt;center&gt;&lt;gallery widths=&quot;80&quot; heights=&quot;80&quot;&gt;
1958 CPA 2247.jpg|[[Rudakiy]]
Mohammad Shams al-Din Hafez.jpg|[[Hofiz (shoir)|Muhammad Shams Hofiz]]
Jami poet.jpg|[[Abdurahmon jomiy]]
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;
Tojik xalqining adabiyoti va madaniyati juda qadimgi va boy tarixga ega. Tojik yozma adabiyotining manbalari hozirgi Eron, Afgʻoniston va Oʻrta Osiyo hududida yaratilgan qadimgi xalq ogʻzaki ijodidan boshlanadi. &lt;nowiki&gt;IX—XV&lt;/nowiki&gt; asrlarda forsiy (dariy) tilidagi mumtoz adabiyot tojik va forsiy xalqlar tarixiy-madaniy taraqqiyotining hosilasi edi. Tojik adabiyoti bir necha davrni oʻz ichiga oladi: 1-davr — [[forslar]] va [[tojiklar]] uchun umumiy boʻlgan [[fors tili]]dagi &lt;nowiki&gt;IX—XV&lt;/nowiki&gt; asrlar adabiyoti; 2-davr — asosan, [[Oʻrta Osiyo]] hududida 16— &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrning 1-yarmida mavjud boʻlgan tojik adabiyotini; 3-davr — &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrning 2-yarmidan &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning 30-yillarigacha boʻlgan tojik adabiyotini; 4-davr — &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning 30-yillaridan hozirgacha boʻlgan tojik adabiyotini oʻz ichiga oladi. 9— &lt;nowiki&gt;X&lt;/nowiki&gt; asrlarda fors-tojik tilidagi adabiyot, ayniqsa, tez rivojlandi, shu sababli bu davr haqli ravishda tojik mumtoz sheʼriyatining „oltin asri“ hisoblanadi. [[Somoniylar davlati]]ning markazi [[Buxoro]]da fors tilidagi sheʼriyat asoschisi [[Rudakiy Abu Abdullo Jaʼfar|Abu Abdulloh Rudakiy]] ijod qildi. Sheʼriy, nasriy, falsafiy-taʼlimiy asarlarda qadimgi xalq anʼanalari va qahramonlik voqealari, adolatli shohlar obrazlari qalamga olina boshladi. Abu Shukur Balxiy, Abulhasan Kisoiy, Daqiqiy ijodlarida insoparvarlik va adolat goyalari targʻib qilinib, zulm qoralandi. &lt;nowiki&gt;X&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XI&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida forstojik shoiri [[Firdavsiy Abulqosim Tusiy|Abulqosim Firdavsiy]] oʻzining oʻlmas „Shohnoma“sini yaratdi. &lt;nowiki&gt;X&lt;/nowiki&gt; asr oxirida Eron va Oʻrta Osiyoga [[sufizm]] gʻoyalari kirib kelib, shu asosda diniy-falsafiy taʼlimotlar, jumladan, ismoiliylar oqimining adabiyotga taʼsiri kuchaydi. Ismoiliylarning gʻoyalari shoir va mutafakkir [[Nosir Xisrav]] ijodida aks etdi. &lt;nowiki&gt;XIII&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida [[moʻgʻullar]] bosqini adabiy va falsafiy goyalarning rivojiga 2 asr davomida katta zarba bergan boʻlsada, [[Hindiston]]ning shimoliy (Xusrav Dehlaviy), Eronning janubiy (Saʼdiy va uning zamondoshlari), Kichik Osiyo (Jaloliddin Rumiy)da fors tojik tilidagi adabiyot rivoji davom etdi. &lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asrga kelib Oʻrta Osiyoda adabiy-falsafiy hayot asta-sekin tiklana bordi. [[Hirot]] madaniy va adabiy hayot markaziga aylandi. Bu yerda, ayniqsa, [[temuriylar]] hukmronligining soʻngti yillarida atoqli shoir va adiblar toʻplangan edi. Adabiy harakat boshida fors tojik shoiri [[Abdurahmon Jomiy]] va oʻzbek shoiri [[Alisher Navoiy]] turar edilar. &lt;nowiki&gt;XVI&lt;/nowiki&gt; asrdan tojik adabiyoti fors tilidagi adabiyotlarning umumiy oqimidan ajralib, mustaqil rivojlandi. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrning 2-yarmi — &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida tojik adabiyotida maʼrifatparvarlik oqimi vujudga keldi. Bu oqimning asoschisi tojik va oʻzbek xalqlarining mutafakkiri [[Ahmad Donish Maxdum Ibn Nosir|Ahmad Donish]] edi. Shoir va yozuvchilardan Rahmatullo Vozeh, Shamsiddin Shohin (1859—93), Muhammad Hayrat (1878-1902) gʻoyaviy jihatdan Ahmad Donishga yaqin edilar. Tojik maʼrifatchilik adabiyotida yangi janrlar (realistik hikoya, falsafiyromantik qissa va boshqalar) paydo boʻldi, adabiy til xalq tiliga yaqinlasha boshladi. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning boshlarida [[Sadriddin Ayniy]], Toshxoʻja Asiriy, Siroj Hakim kabi yozuvchilar maʼrifatchilik adabiyoti anʼanalarini davom ettiribgina qolmasdan, adabiyotni xalq hayotiga yaqinlashtirishda katta ishlar qildilar. 1920—30 yillarning boshlarida Abulqosim Lohutiy ijodi muhim oʻrin egalladi. Bu davrda S Ayniy „Odina“ (1924), „Doxunda“ (1930) kabi nasriy asarlarini yaratdi. 30-yillar boshida adabiyotga [[Mirzo Tursunzoda]], [[Ikromiy Jalol|Jalol Ikromiy]], [[Dehotiy Abdusalom Pirmuhammadzoda|Abdusalom Dehotiy]], Rahim Jalil, Hakim Karim, [[Mirshakar|Mirsaid Mirshakar]], Sotoʻm Ulugʻzoda va boshqalar kirib keldi. [[Ikkinchi jahon urushi]] yillarida tojik adabiyoti ham butun kuchini [[fashizm]]ga qarshi kurashga qaratdi. Urushdan keyingi yillarda M. Tursunzodaning „Hindiston qissasi“ sheʼriy majmuasi (1947— 1948), „Hasan aravakash“ (1954), „Osiyo sadosi“ (1956), „Jonginam“ (1960), „Gangadan Kremlgacha“ (1970) dostonlari, Mirsaid Mirshakarning „Jilovlanmagan Panj“ (1949), „Togʻlik qizning ishqi“ (1961—1962), „Muhabbatning varaqlari“ (1975) toʻplamlari va „Vatan farzandlari“ pyesasi, Foteh Niyoziyning „Vafo“ (2 qismdan iborat, 1949—58), „Qurolsiz sarbozlar“ (1985), Sotim Ulugʻzodaning „Yangilangan yer“, Rahim Jalilning „Shoʻrob“ romanlari nashr etildi. 1980—1990 yillar adabiyotga yozuvchi va shoirlarning yangi avlodi kirib keldi. Bu davrda Moʻmin Qanoatning „Sino beshigi“ (1980), „Olovli muhabbat“ (1985) dostonlari, Loiq Sheralining „Oq kun“ (1984), „Dil uyi“ (1986), „Oftobboron“ (1988), „Mozor toshi“ (1996) sheʼriy toʻplamlari, Bozor Sobirning „Tun kiprigi“ (1981), „Oftobnihol“ (1982), „Tatib, tuyib“ (1987) sheʼriy majmualari, Gulnazar Keldiyevning „Langar“ (1984), „Daryo oʻzani“ (1986), Gulruxsor Safiyevaning „Ixlos“ (1980), „Sugʻd alangasi“ (1981), „Boxtar ruhi“ (1987) sheʼriy toʻplamlari va „Sabzabahor ayollari“ romani (1991) yaratildi. [[1990-yil]]lardan keyin adabiyotga kirib kelgan Farzona, Iskandari Xatloniy va yana koʻplab yosh qalamkashlar tojik adabiyotining rivojida muhim oʻrin tutadi.

== Meʼmorligi va tasviriy sanʼati ==
[[Fayl:Historical Musuem of Sughd.jpg|thumb|250px|[[Xoʻjand]] shahridagi tarixiy muzey]]
Tojik xalqining badiiy madaniyati qoʻshni xalqlar, ayniqsa, [[oʻzbeklar]] madaniyati bilan oʻzaro bogʻliqlikda rivojlangan. Tojikiston hududidan topilgan tasviriy sanʼat yodgorliklarining eng qadimgisi Sharqiy Pomirdagi [[mezolit]] (mil. av. 15—10 ming yilliklar) davriga oid qoyatosh suratlaridir. Jumladan, [[Panjakent]]dan topilgan qoya suratida arfa chalayotgan qiz tasvirlangan (&lt;nowiki&gt;VII—VIII&lt;/nowiki&gt; asrlar). &lt;nowiki&gt;V—VIII&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida Tojikiston hududida devor va [[minora]]lar bilan [[shahriston]]ga ega boʻlgan shaharlar paydo boʻldi. Mintaqada [[islom dini]] tarqalgach, Tojikiston meʼmorligida [[masjid]] va [[madrasa]]lar, minora, [[maqbara]] va xonaqohlar qad koʻtardi. &lt;nowiki&gt;IX—X&lt;/nowiki&gt; asrlardan qurilishda pishiq gʻisht ishlatila boshlandi. 11—12 asrlarda [[Mozori Sharif]]da Muhammad Basharo maqbarasi, &lt;nowiki&gt;XIV—XV&lt;/nowiki&gt; asrlarda Ust rushonada Koʻk gumbaz masjidi, 11—12 va &lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asrlarda [[Konibodom]]da Muslihiddin maqbarasi barpo etidsi. &lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asr oxiri — &lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asrlarda monumental bezak sanʼatida [[yogʻoch]] va ganchga naqsh oʻyish, sirlangan va sirlanmagan [[sopol]], yogʻoch va ganchga tuxumli tempera bilan naqsh solish, zardoʻzlik va boshqalar keng tarqaldi. Tojikiston meʼmorligi 1 qavat paxsa yoki xom gʻishtli uysozlikdan bosh reja asosida qurilayotgan shaharlargacha boʻlgan taraqqiyot yoʻlini bosib oʻtdi. [[1930-yil]]larda [[Dushanbe]], [[Xoʻjand]], [[Koʻlob]], [[Konibodom]] shaharlari bosh reja asosida qurila boshladi. 1930—40-yillar boshlaridagi shaharsozlikda [[Oʻrta Osiyo]] meʼmorligi elementlari boʻlgan klassitsizm shakllari ustunlik qildi. 50-yillarning 2-yarmida sharq anʼanalarini oʻzida mujassamlashtirgan binolar paydo boʻla boshladi. [[1960-yil]]lardan soʻng Tojikiston meʼmorlari kichik mavzelar barpo etishga oʻtdilar. Sanoat rivojlanishi tufayli Qoʻrgʻontepa, [[Tursunzoda]], [[Norak]], [[Yovon]] singari yangi zamonaviy shaharlar qad koʻtardi. Dushanbedagi „Tojikiston“ mehmonxonasi (1975, meʼmori A. I. Onishchenko), kinokonsert zali (1985, meʼmori S. M. Sutyagin) kabi zamonaviy muhtasham binolar barpo qilindi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.advantour.com/rus/tajikistan/mountains/pamir/bazar-dara.htm|title=Городище Базар-Дара в Памирских горах, Таджикистан|accessdate=2013-02-18|archiveurl=https://www.webcitation.org/6FBZBsAyZ?url=http://www.advantour.com/rus/tajikistan/mountains/pamir/bazar-dara.htm|archivedate=2013-03-17}} {{Webarxiv|url=https://www.webcitation.org/6FBZBsAyZ?url=http://www.advantour.com/rus/tajikistan/mountains/pamir/bazar-dara.htm |date=2013-03-17 }}&lt;/ref&gt;.

Tojikistonda zamonaviy tasviriy sanʼat &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning 20-yillarida vujudga kela boshladi. Ilk rassomlar siyosiy va tashviqiy plakatlar, hajviy jurnalilar uchun bezaklar yaratish, oʻquv darsliklari va badiiy asarlarni bezash bilan shugullandilar. [[Ikkinchi jahon urushi]] davrida grafika, plakat va ayniqsa, karikatura rivojlandi. 40-yillar oxiri va 50-yillarda tasviriy sanʼat janrlari koʻpaydi, rassomlar mahorati oshdi. [[1947-yil]] Respublika tasviriy sanʼat muzeyining ochilishi bunga yaxshi sharoit yaratdi. Peyzaj janrida I. Abdurahmonov, F. Solmonov, S. Zaxarov salmoqli muvaffaqiyatga erishdilar&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.advantour.com/rus/tajikistan/mountains/pamir.htm|title=Горы Таджикистана - Памир|accessdate=2013-02-18|archiveurl=https://www.webcitation.org/6FBZB94o0?url=http://www.advantour.com/rus/tajikistan/mountains/pamir.htm|archivedate=2013-03-17}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik yetishib chiqqan rassomlar I. Raximov, X. Xushvaqtov, 3. Habibullayev, A. Aminjonov, haykaltaroshlar A. Gʻaniyev, K. Jumagazin, grafik rassomlar K. Turenko, X. Rasulov, D. Safoyevpar hayotiy mavzularda ijod qildilar. X. Xushvaqtovning „Xorugʻ“, „Olay vodiysi“, „Pomir togʻlarida“, 3. Habibullayevning „Gʻijjak“, „Yaylovda bahor“ asarlari zoʻr mahorat bilan yaratilgan. 1990-yillar Tojikiston tasviriy sanʼatida milliy anʼanalarni, zamonaviy badiiy gʻoyalarni chuqurroq singdirishga asosiy ahamiyat berildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.advantour.com/rus/tajikistan/mountains/pamir/yuachmun-fortress.htm|title=Крепость Ячмун в горах Памира, Tаджикистан|accessdate=2013-02-18|archiveurl=https://www.webcitation.org/6FBZCVZYs?url=http://www.advantour.com/rus/tajikistan/mountains/pamir/yuachmun-fortress.htm|archivedate=2013-03-17}}&lt;/ref&gt;. Chunonchi, rassom S.Qurbonov ijodiga tojik xalqining tarixi, milliylik ildizlari, urf-odatlari goʻzal shakllarda romantik badiiy uslubda aks ettirilgan. Tojikiston xalqining koʻp asrlik tasviriy va amaliy sanʼatida bezak asosiy yoʻnalish boʻlgan. M.Xushmuhamedov, A.Haydarov, A. Kamelin, A. Raximov, M. Beknazarovlar milliy meros anʼanalarini birmuncha yangilagan holda mana shu yoʻnalishda ijod qilmoqdalar. P. Falbov, S. Sharipov, A. Sayfiddinov kabi rassomlar bu sohada yangi yoʻnalish yaratish yoʻliga tushib oddilar. L. Irismetova, M. Nosirova, M. Qodirova, M. Qurbonova, Z.Davlatshoyeva, D. Mamajonova, N. Hamidova, S. Saidova singari isteʼdodli ayol rassomlar yetishib chiqdi. Tojikiston zamonaviy haykaltaroshligi (A. Bikasiyon, V. Odinayev, J. Toshmatov asarlari)da ham yangi yoʻnalish boshlangani seziladi. A. Lohutiy (haykaltarosh I. Milashevich), Mirzo Tursunzoda (haykaltarosh A. Bikasiyon) haykallari, B. Gʻafurov byusti (haykaltarosh I. Ivanov), Dushanba shahridagi „Vaxdat“ memoriali (1999), Qoʻrgʻontepadagi Ismoil Somoniy haykali (1999) shundan dalolat beradi. Amaliy sanʼat sohasida — kulolchilikda A. va boshqa Mavlonovlar, S. va S. Soxibovlar, M. Mirzoyev; naqqoshlikda M. Olimov, K. Gayurov; yogʻoch oʻymakorligida Yu. Baratbekov, A. Yoʻldoshev, A. Yahyoyev; kashtachilikda Z. Baxriddinovalar samarali ijod qilmoqsalar. [[1998-yil]] Oʻzbekiston Badiiy akademiyasining Markaziy koʻrgazmalar zalila Tojikiston rassomlarining badiiy koʻrgazmasi boʻlib oʻtdi. Unda Tojikiston istiqbol davri tasviriy sanʼati keng namoyish etilgan. Tojikiston Meʼmorlar uyushmasi [[1936-yil]], Rassomlar uyushmasi [[1933-yil]] tashkil etilgan. Tojikiston badiiy sanʼat xodimlari Dushanbedagi Davlat-Badiiy kollejida tayyorlanadi. Koʻpgina tojik sanʼatkorlari Oʻzbekiston sanʼat institutlari va bilim yurtlarida taʼlim olgan.

&lt;center&gt;&lt;gallery widths=&quot;145&quot; heights=&quot;145&quot;&gt;
Dushanbe. 22 Iyul 2008.jpg|Kengash vaqtidagi Dushanbe yodgorligi
Tajikistan Dushambe (123496520).jpg|Dushanbedagi tarixiy obida
Dvores Prezidenta.jpg|Dushanbedagi Prezident Qasri
Dushanbe national museum.jpg|Dushanbedagi oʻlkashunoslik muzeyi
Rudaky dushanbe. JPG|Dushanbedagi A.Rudakiy haykali
Donishgohi Davlatii Millii Tojikiston. JPG|Tojikiston Milliy Universiteti
Hisor-Tajikistan1.jpg|Gissar qamali
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Musiqasi ==
Anʼanaviy musiqa madaniyati boy va xilma-xil. U bir necha mahalliy uslubdan tashkil topgan. [[Sugʻd viloyati]]da azaldan yonmayon yashab kelgan tojik va oʻzbek xalqlarining musiqa anʼanalari oʻzaro qorishib ketgan. Ikkala qardosh xalq musiqa ijodida mehnat, maishiy va morosim qoʻshiqlari („Mayda“, „Yoryor“, „Naqsh“ „Alla“, „Boychechak“, „Sadr“, „Marsiya“ kabi), lirik qoʻshiqlar („muxammas“, „bayt“ va boshqalar), laparlar, bastakorlar ashula va kuylari (Sodirxon hofiz Bobosharifov va boshqa), xalq va professional sozlardan dutor, gʻijjak, chang, nay, surnay, qoʻshnay, doyra va boshqa asosiy oʻrin tutadi. Xatlon viloyatida „Falak“ („Falaki“) qoʻshiq turkumlari lirik-falsafiy mazmundagi forscha sheʼrlarga yakkaxon xonanda tomonidan soz joʻrligida aytiladi. Shu yerda yashayotgan oʻzbek (laqay)larning musiqa anʼanalari [[Oʻzbekiston]]ning [[Surxondaryo]], [[Qashqadaryo]] musiqa uslubiga yaqin: doston va terma janrlari, doʻmbira, changqoʻngʻiz, choʻpon nay ijrochiligi va hokazo. [[Togʻli badaxshon muxtor viloyati]]da istiqomat qilayotgan vanchlik, yazgulemlik, rushonliklar kabi elatlarda oʻyin qoʻshiq va kuylari („Aspakbozi“, „Rupsak bazay“ kabi), musiqiy tomosha („Bobo safar“ „Moʻgʻulbozi“), „Dehqonnoma“ kabi mehnat qoʻshiqlari, „Chorbaytxo“, „Gʻazalxo“ kabi lirik qoʻshiqlar, ayollar ijodida — „Bulbulik“, „Dargilak“ kabi lirik aytimlar, cholgʻulardan esa soʻrnak (choʻpon nay), vanch dutori, pomir rubobi, blandzikom va boshqa mashhur. Mumtoz musiqa (maqom, ashula yoʻllari, cholgʻu kuylar) asosan shahar [[Xoʻjand]] va boshqalarda shakllangan. &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalaridan Fartna-Toshkent maqom yoʻllari bilan birga Buxoro Shashmaqomn ijrochiligi ham rivoj topgan (F. Shahobov, Sh. Sohibov, B. Fayzullayev va boshqalar). Tojikistonda dastlabki musiqa oʻquv yurtlari [[1929-yil]] Xoʻjandda, [[1934-yil]] [[Dushanbe]]da tashkil etilib, [[1939-yil]]da birinchi tojik operasi „Vose qoʻzgʻoloni“ (kompozitor S. A. Balasanyan) namoyish qilindi. Tojikistonda Sugʻd viloyat musiqali komediya teatri, davlat filarmoniyasi, „Gulshan“ estrada ansambli (1966-yildan), Borbad nomidagi konsert saroyi faoliyat koʻrsatadi. Bastakorlardan Aqmad Boboqulov, Boymuxdmmad Niyozov, Maʼrufxoʻja Bahodurov, xonandalardan Zafar Nozimov, Hanifa Mavlonova, Shohista Mullajonova, Joʻrabek Murodov, Joʻrabek Nabiyev, Nigina Raupova, Mastona Ergasheva, Davlatmand Xolov, Daler Nazarov, Afzalsho Shodiyevlarning tojik sanʼatini rivojlantirishdagi hissalari katta.

== Teatri ==
[[Fayl:Ayni Theatre in Dushanbe.JPG|thumb|250px|Sadriddin Ayniy nomidagi opera va balet teatri]]
[[Yevropa]]cha tipdagi tojik teatri dastlab [[1919-yil]]da Xoʻjandda, keyinchalik [[Konibodom]], Oʻratepa va [[Isfara]]da havaskorlik teatrlari tarzida paydo boʻddi. [[1929-yil]] [[Dushanbe]]da havaskorlik toʻgaragida Tojik davlat drama teatri nomi bilan 1-professional teatr (hozirgi Lohutiy nomli teatr) tashkil etildi. [[1932-yil]] Xoʻjandda musiqali drama teatri ish boshladi. Ularda zamonaviy mavzudagi asarlar sahnalashtiryddi. A. Usmonovning „Kurash“, K. Yashinning „Yondiramiz“, J. Ikromiyning „Dushman“, M. Tursunzodaning „Hukm“, M. Aminzodaning „Sharaf“ pyesalari koʻrsatildi. Firdavsiyning „Shohnoma“si asosidagi „Rustam va Suhrob“, jahon mumtoz dramaturgiyasining „Otello“, „Makr va muhabbat“ asarlari Lohutiy nomli teatr sahnasida namoyish etildi. Aktyorlardan M. Qosimov, L. Zohidova, T. Fozilova, A. Burhonov, X. Rahmatullayev, G. Vallamatzoda, B. Tojiboyeva, balet raqkrsasi M. Sobirova va boshqa mashhur. Rudakiy nomidagi Xorugʻ va S. Valizoda nomidagi Koʻlob musiqali drama teatrlari jamoalari Tojikistonda teatr sanʼatining rivojiga muhim hissa qoʻshdilar.

== Kinosi ==
Tojikiston kinematografiyasi [[1929-yil]] vujudga keldi. Dushanbega 1-poyezd kelishiga bagʻishlangan kinojurnal suratga olib koʻrsatildi. [[1930-yil]] „[[Tojikkino]]“ birlashmasi tashkil etildi. [[1932-yil]] „Amirlar oʻlgan chogʻda“ birinchi badiiy filmi yaratildi. [[1939-yil]] „Bogʻ“ (rejissor N. V. Dostal), „Doʻstlar qayta uchrashganda“ (rejissor K. Yormatov) nomli dastlabki ovozli badiiy filmlar yaratildi. 40-yillarda harbiy vatanparvarlik mavzuidagi hujjatli filmlar („Temurning qasami“, „Tojikiston farzandi“ va boshqalar) suratga olindi. [[1957-yil]] rejissor B. A. Kimyogarov S. Ayniyning „Doxunda“ tarixiy qissasini, soʻng M. Tursunzodaning „Hasan aravakash“ dostonini ekranlashtirdi. Shundan soʻng bir kator badiiy filmlar — „Doʻstim Navruzov“ (rejissorlar Sh. Qiyomov, N. Litus), „Togʻdagi chiroq“ (rejissor B. Dolinov), „Bir qizni uchratdim“ (rejissor R. Ya. Perelshteyn), „Oʻgʻlim uylanmoqchi“ (rejissor T. Sobirov) badiiy filmlari yaratildi. 1960—70 yillarda yetishib chiqqan M. Qosimov, M. Oripov, S. Hamidov, V. Ahadov, B. Arabov kabi rejissorlar kinematografiyaga yangi mavzu va uslublar olib kirdilar. Ularning „Nisso“, „Togʻlarda yuragim qoldi“, „Koʻhna masjid yonidagi uchrashuv“, „Joʻra sarkor“, „Uchinchi qiz“ kabi filmlari muvaffaqiyat qozondi. 1970—1980-yillarda qator badiiy va hujjatli filmlar suratga olindi. D. Xudonazarov („Yoshlikning birinchi tongi“), Yu. Yusupov („Jinoyatchi va oqlovchi“) kabi rejissorlar mashhur boʻldi. Tojik kinosini rivojlantirishga rejissorlardan K. Yormatov, N. Tillayev, artistlardan M. Qosimov, 3. Doʻstmatov, M. Vohidov, ssenariychilardan M. Tursunzoda, S. Ulugʻzoda, M. Mirshakar va boshqa katta hissa qoʻshdilar.

== Oʻzbekiston — Tojikiston munosabatlari ==
{{main|Oʻzbekiston — Tojikiston munosabatlari}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.president.tj/ru/ Sayt prezidenta Tadjikistana]
* [http://parlament.tj/ru/ Sayt parlamenta Tadjikistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20100218213833/http://parlament.tj/ru/ |date=2010-02-18 }}
* [http://mfa.tj/ Ministerstvo inostrannix del Tadjikistana]
* [http://www.stat.tj/ Gosudarstvenniy komitet statistiki Tadjikistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20091213094447/http://www.stat.tj/ |date=2009-12-13 }}
* [http://www.andoz.tj/ Nalogoviy komitet pri pravitelstvo Respubliki Tadjikistan]
* [http://www.health.tj/ru Ministerstvo zdravooxraneniya Tadjikistana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130508082946/http://www.health.tj/ru |date=2013-05-08 }}
* [http://www.maorif.tj/ Ministerstvo obrazovanie Tadjikistana]
* [http://www.nbt.tj/ Natsionalniy bank Tadjikistana]
* [http://nm.tj/ Novosti Tadjikistana]
* [http://tjinform.com/ Informatsionniy portal Tadjikistana „TJinform.com“]
* {{dmoz|World/Russian/Страны_и_регионы/Азия/Таджикистан/|Таджикистан}}

{{OʻzME}}
{{Tojikiston hududiy boʻlinishi}}
{{Osiyo_mamlakatlari}}
{{Markaziy Osiyo}}
{{MDH}}
{{Shanxay Hamkorlik Tashkiloti}}
{{Yerosiyo Iqtisodiy Hamkorligi}}
{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Tojikiston| ]]
[[Turkum:BMT aʼzolari]]
[[Turkum:Islom Hamkorlik Tashkilotiga aʼzo davlatlar]]</text>
      <sha1>2ort8eb1hi97dfe913gmdcoghzp85jy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lumen (rock guruh)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14367</id>
    <revision>
      <id>6181620</id>
      <parentid>5028617</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:28:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4394" sha1="8nc5l875fyb2ewbcz92shxr9d2eb0wv" xml:space="preserve">{{musiqiy kollektiv
| guruh_nomi = Lumen
| image = 
| tasvir_nomi = Lumen
| faoliyat = [[1997]]-bugun
| kelib_chiqishi = [[Ufa]]
| mamlakat = [[Rossiya]]
| janr = [[punk rock]], [[rok]], [[alternativ rok]]
| tarkib = Rustem Bulatov&lt;br /&gt;Igor Mamayev&lt;br /&gt;Evgeniy Shmel&lt;br /&gt;Denis Shaxanov| vebsayt = [http://www.lumen.ws/]
|tasvir=2013-12-13. Lumen в Донецке 155.jpg}}{{Maʼnolari|Lumen (maʼnolari)}}

'''Lumen''' – [[Ufa]] shahridan rossiyalik [[rok-guruh]]. Guruhning musiqasini [[pank-rok|pankka]], [[rok-musiqa|rokka]] va [[alternative rock|alternativaga]] kiritish mumkin. [[1998]]-yilda asos solingan.

== Tarix ==
[[1997]]-yil [[Ufa]]da tashkil topgan bu guruh oʻzining sahnaga ilk bor chiqishini [[Viktor Tsoy]]ning hotirasiga bagʻishlagan. [[1999]]-yil 12-fevralga qadar guruh nomsiz boʻlgan edi. Musiqachilar lotin maqolini oʻzgartirib „Inson – inson uchun yorugʻlikdir“, dedilar, shundan LUMEN, yaʼni yorugʻlik nomi kelib chiqqan. Ufa klublarida chiqishni, Ural va Volga boʻylab yoshlar festivallarida chiqishni boshladilar. Kollektiv uchun Oʻrta Maxsus oʻquv yurtlari VIAlari orasida har yili oʻtkaziladigan konkursdagi gʻalaba katta hodisa boʻlib, LUMEN u yerda Ufa moliya-iqtisod kolleji nomidan borganlar. Ufaning 425-yilligiga bagʻishlangan ochiq konkurs festivalining laureat diplomini hamda „[[Oltin Standart]]“ respublika ochiq festivalining gran-prisini qoʻlga kiritib guruh ona shahrida shuhrat qozonadi va hamma eʼtiborli shahar musiqa tadbirlarida ishtirok etadilar. „Nash Format“ festivaliga atab „Navigator“ prodyusserlik markazi „Bizning Format. Birinchi Tajriba“ nomli ikki termani chiqaradi. Ularda guruhning ikki ashulasi boʻladi. Bu payt kollektivning tarkibi kengayadi. Musiqalariga skripka partiyalarini (Olga Kondratyeva) va klavishlarni (Artur Vildanov) qoʻshib musiqachilar chiqishlari stilistikasini oʻzgartiradilar.

[[2001]]-yil „Navigator“ klubida kollektivning yakkahon konserti boʻlib oʻtadi. Tadbirning yozuvi guruhning „jonli“ albomi uchun asos boʻladi. 2002-yil yozda musiqachilar Moskva shahrida boʻlib oʻtadigan Pank-festivalga taklif etiladilar. „Nashe Radio“ efirida jarang sochgan „Sid i Nensi“ ashulasi tezda mashhurlikka erishadi, „Chartova Dyujina“ning yuqori choʻqqisiga chiqadi va „[[Нашествие. Шаг двенадцатый]]“ terma albomiga kiradi.

[[Ufa]]da „Navigator“ kichik adad bilan kompakt-kassetalarda ularning „Passatiji“ maksi-singlini chiqaradilar. „[Nash format 2002]]“ festivalining hedlaynerlaridan biri boʻlib LUMEN „Nash format. Vtoroy opit“ terma albomida „Volk“ taronasini yozadilar.

[[2003]]-yilning boshiga kelib „Lumen Bez Konservantov“ toʻliq albomi dunyo yuzini koʻradi. Oʻsha yilning oʻzida guruh muvaffaqiyat bilan „Nashestvie versiya 2003“ festivalida chiqadi. Tarkibini koʻp marotaba oʻzgartirgan guruh, kritiklar tomonidan pank-guruh deb sifatlanadi, lekin uning musiqasida [[granj]], [[art-rok]] va [[rok-n-roll]]ning elementlari bor.

== Tarkib ==

* [[Bulatov, Rustem Bayanovich|Rustem Bulatov]] (Tem) – vokal
* Igor Mamayev (Garik) – gitara
* Evgeniy Ognev (John) – bas, 2007-yil martda guruhni tark etdi [http://www.lumen.ws/php/cute_news/news.php?subaction=showfull&amp;id=1174134480&amp;archive=&amp;start_from=&amp;ucat=&amp;]{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20070928215848/http://www.lumen.ws/php/cute_news/news.php?subaction=showfull&amp;id=1174134480&amp;archive=&amp;start_from=&amp;ucat=&amp; |date=2007-09-28 }}{{ref-ru}}.
* Evgeniy Shmel – bas, 2007-yil martdan
* Denis Shaxanov (Den) – barabanlar

== Diskografiya ==
=== Studiyaviy albomlar ===

* Bez konservantov (2003)
* Tri puti (2004)
* Svoboda (2005)
* Pravda? (2007)
* Mir (2009)
* Na chasti, 1-qism (2012)

=== Boshqa albomlar ===
* Live in Navigator club ([[2002]], konsert albomi)
* Passatiji ([[2003]], maksi-singl)
* Odnoy krovi ([[2005]], konsert albomi)
* Dishi ([[2006]], konsert albomi)
* Burya ([[2007]], konsert albomi)
* TV no more ([[2008]], internet-singl)
* Labirint ([[2011]], konsert albomi)

== Havolalar ==
* [http://www.lumen.ws/ Lumen guruhining rasmiy sayti]
* [http://www.3puti.ru/ Lumen guruhi albomlarining rasmiy sayti]{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.lumens.h10.ru/ Guruhning rasmiy boʻlmagan sayti]

[[Turkum:Rossiya musiqiy guruhlari]]</text>
      <sha1>8nc5l875fyb2ewbcz92shxr9d2eb0wv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mail.ru</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17031</id>
    <revision>
      <id>6181763</id>
      <parentid>3876530</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T11:09:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="735" sha1="mkmehv4c7lwboabthltmtbonnpey58d" xml:space="preserve">{{Vebsayt bilgiqutisi
 | nomi = Mail.ru
 | logo = [[Fayl:Mail ru logo.png|250px|center]]
 | url = [http://mail.ru mail.ru] yoki [http://my.com my.com]
 | screenshot = 
 | commercial = Ha
 | turi = [[Internet-portal]], [[Elektron pochta]], [[Qidiruv tizim]]i
 | reg = [[16 oktabr]] [[2001]]
 | egasi = Mail.ru Group
 | author = 
 | date_of_launch = 
 | current_status = Ishlayapti.
 | rev =
 | net_in =
}}
'''Mail.ru''' — [[Runet]]dagi eng katta bepul [[elektron pochta]] servislarlaridan biridir.

== Havolalar ==
{{commonscat}}
* [http://mail.ru/ Mail.ru]* {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20071220165417/http://www.mail.ru/ |date=2007-12-20 }}
&lt;references/&gt;

{{Elektron pochta}}

[[Turkum:Ijtimoiy tarmoqlar]]


{{chala}}</text>
      <sha1>mkmehv4c7lwboabthltmtbonnpey58d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dick Advocaat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23689</id>
    <revision>
      <id>6181508</id>
      <parentid>6172311</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T01:38:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Havolalar */</comment>
      <origin>6181508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8053" sha1="nv9sdy21l46v3dybb7696mbifgdhvl1" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| name = Dick Advocaat
| image = Dick Advocaat 2021.jpg
| caption = Advocaat in 2021
| full_name = Dirk Nicolaas Advocaat&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fsgc.sm/wp-content/uploads/2017/10/san-marino-olanda-0-7.pdf |title=FIFA World Cup: UEFA / Qualifying round: Group 2: ENG-HOL-NOR-POL-SMR-TUR |publisher=UEFA |page=1 |date=13 October 2017 |access-date=30 November 2022 |arxivsana=2022-12-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221207000454/https://www.fsgc.sm/wp-content/uploads/2017/10/san-marino-olanda-0-7.pdf }}&lt;/ref&gt;
| birth_date = {{birth date and age|1947|9|27|df=y}}&lt;ref name=&quot;worldfootball&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/player_summary/dick-advocaat/ |title=Dick Advocaat: Profile |website=worldfootball.net |date=31 July 2021 |publisher=HEIM:SPIEL |access-date=30 November 2022}}&lt;/ref&gt;
| birth_place = {{tavalludJoyi|Gaaga}}, Niderlandiya
| height = 1.70 m&lt;ref name=&quot;worldfootball&quot;/&gt;
| position = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachi]], [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]]&lt;ref&gt;{{WorldFootball.net|dick-advocaat|Dick Advocaat}}&lt;/ref&gt;
| currentclub = [[Curaçao national football team|Curaçao]] (murabbiy)
| yillar1 = 1966–1973
| klublar1 = [[ADO Den Haag]]
| isht1 = 147
| gollar1 = 7
| yillar2 = 1967
| klublar2 = → [[San Francisco Golden Gate Gales|San Francisco Gales]] (loan)
| isht2 = 7
| gollar2 = 1
| yillar3 = 1973–1977
| klublar3 = [[Roda JC Kerkrade|Roda JC]]
| isht3 = 113
| gollar3 = 2
| yillar4 = 1977–1979
| klublar4 = [[VVV-Venlo]]
| isht4 = 74
| gollar4 = 6
| yillar5 = 1979
| klublar5 = [[Chicago Sting]]
| isht5 = 32
| gollar5 = 3
| yillar6 = 1979–1980
| klublar6 = [[ADO Den Haag]]
| isht6 = 11
| gollar6 = 1
| yillar7 = 1980
| klublar7 = [[Chicago Sting]]
| isht7 = 31
| gollar7 = 1
| yillar8 = 1980–1982
| klublar8 = [[Sparta Rotterdam]]
| isht8 = 61
| gollar8 = 6
| yillar9 = 1982–1983
| klublar9 = [[K. Berchem Sport]]
| isht9 = 10
| gollar9 = 0
| yillar10 = 1983–1984
| klublar10 = [[FC Utrecht|Utrecht]]
| isht10 = 39
| gollar10 = 0
| totalcaps = 525
| totalgoals = 27
| boshliqyillar1 = 1980–1984
| boshliqklublar1 = DSVP
| boshliqyillar2 = 1987
| boshliqklublar2 = [[Netherlands women's national football team|Netherlands (women)]]
| boshliqyillar3 = 1987–1989
| boshliqklublar3 = [[HFC Haarlem]]
| boshliqyillar4 = 1989–1991
| boshliqklublar4 = [[Schiedamse Voetbal Vereniging|SVV]]
| boshliqyillar5 = 1991–1992
| boshliqklublar5 = [[FC Dordrecht|Dordrecht]]
| boshliqyillar6 = 1992–1994
| boshliqklublar6 = [[Niderlandiya milliy futbol terma jamoasi|Niderlandiya]]
| boshliqyillar7 = 1994–1998
| boshliqklublar7 = [[PSV Eindhoven|PSV]]
| boshliqyillar8 = 1998–2001
| boshliqklublar8 = [[Rangers F.C.|Rangers]]
| boshliqyillar9 = 2002–2004
| boshliqklublar9 = [[Niderlandiya milliy futbol terma jamoasi|Niderlandiya]]
| boshliqyillar10 = 2004–2005
| boshliqklublar10 = [[Borussia Mönchengladbach]]
| boshliqyillar11 = 2005
| boshliqklublar11 = [[Birlashgan Arab Amirliklari milliy futbol terma jamoasi|Birlashgan Arab Amirliklari]]
| boshliqyillar12 = 2005–2006
| boshliqklublar12 = [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi|Janubiy Koreya]]
| boshliqyillar13 = 2006–2009
| boshliqklublar13 = [[FC Zenit Sankt Peterburg|Zenit Saint Petersburg]]
| boshliqyillar14 = 2009–2010
| boshliqklublar14 = [[Belgiya milliy futbol terma jamoasi|Belgiya]]
| boshliqyillar15 = 2009–2010
| boshliqklublar15 = [[AZ Alkmaar|AZ]]
| boshliqyillar16 = 2010–2012
| boshliqklublar16 = [[Rossiya milliy futbol terma jamoasi|Rossiya]]
| boshliqyillar17 = 2012–2013
| boshliqklublar17 = [[PSV Eindhoven|PSV]]
| boshliqyillar18 = 2013–2014
| boshliqklublar18 = [[AZ Alkmaar|AZ]]
| boshliqyillar19 = 2014
| boshliqklublar19 = [[Serbiya milliy futbol terma jamoasi|Serbiya]]
| boshliqyillar20 = 2015
| boshliqklublar20 = [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]]
| boshliqyillar21 = 2016–2017
| boshliqklublar21 = [[Fenerbahche]]
| boshliqyillar22 = 2017
| boshliqklublar22 = [[Niderlandiya milliy futbol terma jamoasi|Niderlandiya]]
| boshliqyillar23 = 2017–2018
| boshliqklublar23 = [[Sparta Rotterdam]]
| boshliqyillar24 = 2018–2019
| boshliqklublar24 = [[FC Utrecht|Utrecht]]
| boshliqyillar25 = 2019–2021
| boshliqklublar25 = [[Feyenoord]]
| boshliqyillar26 = 2021
| boshliqklublar26 = [[Iroq milliy futbol terma jamoasi|Iroq]]
| boshliqyillar27 = 2022–2023
| boshliqklublar27 = [[ADO Den Haag]]
| boshliqyillar28 = 2024–
| boshliqklublar28 = [[Kyurasao milliy futbol terma jamoasi|Kyurasao]]
}}
'''Dick (Dick) Nicolaas Advocaat''' ({{IPA|nl|ˈdɪk ˌɑtfoːˈkaːt|-|Nl-Dick Advocaat.ogg}}) Nikolas Advokat''; [[1947]]-yil [[27-sentyabr]], [[Gollandiya|Gollandiyaning]] [[Gaaga]] shahrida tugʻilgan) — gollandiyalik [[Futbol|futbolchi]] ([[yarim himoyachi]]) va [[Murabbiy|futbol murabbiyi]], [[Rossiya milliy futbol terma jamoasi]] bosh murabbiyi.

Advocaat futbolchi va murabbiy sifatida ham anchagina muvaffaqiyatlarga erishdi, jumladan, Gollandiya terma jamoasida uchta o‘yin o‘tkazdi. U [[Niderlandiya]] va xorijda bir qator klublarga (jumladan, [[Rossiya milliy futbol terma jamoasi|Rossiya]]ning „[[FC Zenit Sankt Peterburg|Zenit Sankt-Peterburg]]“ klubiga, u bilan 2008-yilgi UEFA kubogi finalida g‘olib chiqqan), shuningdek, [[Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi|Janubiy Koreya]], [[Belgiya milliy futbol terma jamoasi|Belgiya]] va [[Rossiya milliy futbol terma jamoasi|Rossiya]] kabi bir qator mamlakatlarning terma jamoalariga murabbiylik qilgan.


== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* [http://jp.uefa.com/printoutfiles/competitions/supercup/2008/e/e_302814_pk.pdf UEFA profile, inc. former playing clubs (PDF file)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303194644/http://jp.uefa.com/printoutfiles/competitions/supercup/2008/e/e_302814_pk.pdf |date=3 March 2016 }}
* [http://nasljerseys.com/Players/A/Advocaat.Dick.htm nasljerseys.com NASL stats]
* [http://zenit-history.ru/trenery/243-trenery/nativ-language/2116-advokat-dik-eng Dick Advocaat stats at Zenit]

{{football-stub}}

{{CONCACAF milliy futbol terma jamoalari amaldagi bosh murabbiylari}}
{{#invoke:navboxes|top
| title = Xalqaro turnirlar
| bg = 
| fg = 
| bordercolor = 
}}
{{Niderlandiya tarkibi 1994 FIFA World Cup}}
{{Niderlandiya tarkibi 2004-yilgi UEFA Yevropa chempionati}}
{{Janubiy Koreya tarkibi 2006-yilgi FIFA jahon chempionati}}
{{Rossiya tarkibi 2012-yilgi UEFA Yevropa chempionati}}
{{Kyurasao tarkibi 2025-yilgi KONKAKAF oltin kubogi}}
{{Kyurasao tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}}
{{#invoke:navboxes|bottom}}
{{#invoke:navboxes|top
| title = Murabbiylik lavozimlari
| bg = 
| fg = 
}}
{{Fenerbahçe SK murabbiylari}}
{{Rossiya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari}}
{{Birlashgan Arab Amirliklari milliy futbol terma jamoasi murabbiylari}}
{{Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari}}
{{Niderlandiya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari}}
{{Serbiya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari}}
{{Iroq milliy futbol terma jamoasi murabbiylari}}
{{Belgiya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari}}
{{FC Zenit Sankt-Peterburg murabbiylari}}
{{#invoke:navboxes|bottom}}
{{#invoke:navboxes|top
| title = Mukofotlari
| bg = gold
| fg = navy
}}
{{UEFA Yevropa ligasi chempion murabbiylari}}
{{Rinus Michels mukofoti}}
{{#invoke:navboxes|bottom}}
{{#invoke:Authority control|authorityControl}}

{{DEFAULTSORT:Advocaat, Dick}}
[[Turkum:1947-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Niderlandiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkaklar futbol markaziy himoyachilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:ADO Den Haag futbolchilari]]
[[Turkum:Sparta Rotterdam futbolchilari]]
[[Turkum:FC Utrecht futbolchilari]]
[[Turkum:Eredivisie futbolchilari]]
[[Turkum:Birlashgan Arab Amirliklari milliy futbol terma jamoasi murabbiylari]]
[[Turkum:Niderlandiya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari]]
[[Turkum:Serbiya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari]]
[[Turkum:2026-yilgi FIFA jahon chempionati murabbiylari]]</text>
      <sha1>nv9sdy21l46v3dybb7696mbifgdhvl1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Laujar de Andarax</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47902</id>
    <revision>
      <id>6181434</id>
      <parentid>5707540</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T18:23:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2979" sha1="9mky5t0nkd4z1w461ob60ejgufvog0a" xml:space="preserve">{{Manbasiz|sana=sentyabr 2024}}
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Laujar de Andarax
| mavqe = munisipalitet
| mamlakat = Ispaniya
| mintaqa turi = Avtonom jamoat
| mintaqa = Andalusiya{{!}}Andalusiya
| jadvalda mintaqa = Andalusiya{{!}}Andalusiya
| tuman turi = Ispaniya provinsiyalari{{!}}Provinsiya
| tuman = Almería (provinsiya){{!}}Almería
| jadvalda tuman = Almería (provinsiya){{!}}Almería
| jamoat turi =Ispaniya tumanlari{{!}}Tuman
| jamoat = Alpujarra Almeriense
| jadvalda jamoat = Alpujarra Almeriense
| qaram = 
| gerb = Escudo de Laujar de Andarax (Almería).svg
| bayroq = Bandera de Laujar de Andarax (Almería).svg
 | lat_dir = N | lat_deg = 36 | lat_min = 59 | lat_sec = 0
 | lon_dir = W | lon_deg = 2 | lon_min = 53 | lon_sec = 0
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = [[Emilio Romero]]
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 92
| balandlik turi = Balandlik
| AP markazi balandligi = 918
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 1799
| sanalgan yil = 2010
| zichlik = 20,0
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = Laujareño
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 
| pochta indeksi = 
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = 
| raqamli identifikator = 
| Commons turkumi = 
| sayt = 
| sayt tili = 
}}
'''Laujar de Andarax''' — [[Ispaniya]]ning [[Andalusiya]] mintaqasida joylashgan munisipalitet. [[Almería (provinsiya)|Almería]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 92&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Aholisi — 1799 kishi (2010).
== Demografiyasi ==
{| align=&quot;center&quot; rules=&quot;all&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;4&quot; style=&quot;border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Aholi soni
![[1996]] !! [[1998]] !! [[1999]] !! [[2000]] !! [[2001]] !! [[2002]] !! [[2003]] !! [[2004]] !! [[2005]] !! [[2006]]
|-
|align=center| 1815 || align=center| 1830 || align=center| 1855 || align=center| 1833 || align=center| 1808 || align=center| 1842 || align=center| 1827 || align=center| 1819 || align=center| 1836 || align=center|
|}

== Havolalar ==
* [http://www.juntadeandalucia.es/institutodeestadistica/sima/htm/sm04057.htm Laujar de Andarax] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20060819151501/http://www.juntadeandalucia.es/institutodeestadistica/sima/htm/sm04057.htm |date=2006-08-19 }}
* [http://i2.dipalme.org/Servicios/Municipios/pueblos.nsf/laujar.html Laujar de Andarax]{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080224202120/http://i2.dipalme.org/Servicios/Municipios/pueblos.nsf/laujar.html |date=2008-02-24 }}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]  [[Turkum:Ispaniya shaharlari]]
{{Almería}}
{{Spain-geo-stub}}</text>
      <sha1>9mky5t0nkd4z1w461ob60ejgufvog0a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Las Rozas de Madrid</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54516</id>
    <revision>
      <id>6181430</id>
      <parentid>5707531</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:39:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2777" sha1="qe84d2v6t6x8jcez06uwllewoap57zi" xml:space="preserve">{{Manbasiz|sana=sentyabr 2024}}
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Las Rozas de Madrid
| mavqe = shahar
| mamlakat = Ispaniya
| mintaqa turi = Avtonom jamoat
| mintaqa = Madrid{{!}}Madrid
| jadvalda mintaqa = Madrid{{!}}Madrid
| tuman turi = Ispaniya provinsiyalari{{!}}Provinsiya
| tuman = Madrid (provinsiya){{!}}Madrid
| jadvalda tuman = Madrid (provinsiya){{!}}Madrid
| jamoat turi =Ispaniya tumanlari{{!}}Tuman
| jamoat = Katta Madrid{{!}}Área metropolitana
| jadvalda jamoat = Katta Madrid{{!}}Área metropolitana
| qaram = 
| gerb = Escudo de Las Rozas de Madrid.svg
| bayroq = Bandera de Las Rozas.svg
 | lat_dir = N | lat_deg = 40 | lat_min = 47 | lat_sec = 0
 | lon_dir = W | lon_deg = 3 | lon_min = 86 | lon_sec = 0
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = Mer
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 59,14
| balandlik turi = Balandlik
| AP markazi balandligi = 718
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 88065
| sanalgan yil = 2010
| zichlik = 1.289
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = Roceño, ña
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 
| pochta indeksi = 
| pochta indekslari = 28230, 28231, 28232 y 28290
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = 
| raqamli identifikator = 
| Commons turkumi = 
| sayt = 
| sayt tili = 
}}
'''Las Rozas de Madrid''' — [[Ispaniya]]ning [[Madrid]] mintaqasida joylashgan shahar. [[Madrid (provinsiya)|Madrid]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 59,14&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Aholisi — 88065 kishi (2010).
== Havolalar ==
* [http://www.ayto-lasrozas.com Ayuntamiento de Las Rozas]{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120711010457/http://www.ayto-lasrozas.com/ |date=2012-07-11 }}
* [http://forodelasrozas.metropoliglobal.com/ Foro Independiente de Las Rozas]
* [http://www.infolasrozas.com InfoLasRozas.com]
* [http://www.navalcarbon.com Actualidad de Las Rozas] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210519032618/https://www.navalcarbon.com/ |date=2021-05-19 }}
* [http://maps.google.com/maps?ll=40.475224,-3.867016&amp;spn=0.018546,0.030088&amp;t=k Las Rozas en Google Maps]
* [http://www.iulasrozas.org/ Izquierda Unida de Las Rozas - Las Matas]
* [http://www.salvemoslasrozas.org Salvemos Las Rozas.]
* [http://www.cem-lasrozasdemadrid.es/ Centro de Estudios de la Mujer de las Rozas de Madrid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120620121333/http://cem-lasrozasdemadrid.es/ |date=2012-06-20 }}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]  [[Turkum:Ispaniya shaharlari]]


{{spain-geo-stub}}</text>
      <sha1>qe84d2v6t6x8jcez06uwllewoap57zi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La Puebla de Valdavia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56192</id>
    <revision>
      <id>6181341</id>
      <parentid>5707423</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:23:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181341</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2080" sha1="kqqp9f6tqzkm3raf91irvej0gb9cx6b" xml:space="preserve">{{Manbasiz|sana=sentyabr 2024}}
{{Orphan|date=avgust 2024}}

{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = La Puebla de Valdavia
| mavqe = munisipalitet
| mamlakat = Ispaniya
| mintaqa turi = Avtonom jamoat
| mintaqa = Castilla y León{{!}}Castilla y León
| jadvalda mintaqa = Castilla y León{{!}}Castilla y León
| tuman turi = Ispaniya provinsiyalari{{!}}Provinsiya
| tuman = Palencia (provinsiya){{!}}Palencia
| jadvalda tuman = Palencia (provinsiya){{!}}Palencia
| jamoat turi =Ispaniya tumanlari{{!}}Tuman
| jamoat = Páramos - Valles
| jadvalda jamoat = Páramos - Valles
| qaram = 
| gerb = 
| bayroq = 
 | lat_dir = N | lat_deg = 42 | lat_min = 40 | lat_sec = 25
 | lon_dir = W | lon_deg = 4 | lon_min = 36 | lon_sec = 35
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 250
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 29,50
| balandlik turi = Balandlik
| AP markazi balandligi = 940
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 114
| sanalgan yil = 2010
| zichlik = 5,02
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 
| pochta indeksi = 34470
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = 
| raqamli identifikator = 
| Commons turkumi = La Puebla de Valdavia
| sayt = 
| sayt tili = 
}}
'''La Puebla de Valdavia''' — [[Ispaniya]]ning [[Castilla y León]] mintaqasida joylashgan munisipalitet. [[Palencia (provinsiya)|Palencia]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 29,50&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Aholisi — 114 kishi (2010).
== Havolalar ==
* [http://puebladevaldavia.dip-palencia.es Ayuntamiento de La Puebla de Valdavia] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090828161653/http://puebladevaldavia.dip-palencia.es/ |date=2009-08-28 }}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]  [[Turkum:Ispaniya shaharlari]]


{{spain-geo-stub}}</text>
      <sha1>kqqp9f6tqzkm3raf91irvej0gb9cx6b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Legutio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>57624</id>
    <revision>
      <id>6181461</id>
      <parentid>5707565</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T20:20:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2011" sha1="8soo0x2m6vf3ov9rzzohb12eu922dqo" xml:space="preserve">{{Manbasiz|sana=sentyabr 2024}}
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Villarreal de Álava
| mavqe = munisipalitet
| mamlakat = Ispaniya
| mintaqa turi = Avtonom jamoat
| mintaqa = Basklar Oʻlkasi (avtonom jamoat){{!}}Basklar Oʻlkasi
| jadvalda mintaqa = Basklar Oʻlkasi (avtonom jamoat){{!}}Basklar Oʻlkasi
| tuman turi = Ispaniya provinsiyalari{{!}}Provinsiya
| tuman = Álava{{!}}Álava
| jadvalda tuman = Álava{{!}}Álava
| jamoat turi =Ispaniya tumanlari{{!}}Tuman
| jamoat = Cuadrilla de Zuya
| jadvalda jamoat = Cuadrilla de Zuya
| qaram = 
| gerb = 
| bayroq = 
 | lat_dir = N | lat_deg = 42 | lat_min = 58 | lat_sec = 59
 | lon_dir = W | lon_deg = 2 | lon_min = 37 | lon_sec = 59
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = Mer
| rahbar = 
| asos solingan = 1333
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 45,85
| balandlik turi = Balandlik
| AP markazi balandligi = 
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 1644
| sanalgan yil = 2010
| zichlik = 34,98
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 
| pochta indeksi = 
| pochta indekslari = 01170
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = 
| raqamli identifikator = 
| Commons turkumi = 
| sayt = http://www.legutiano.com/
| sayt tili = es
}}
'''Villarreal de Álava''' — [[Ispaniya]]ning [[Basklar Oʻlkasi (avtonom jamoat)|Basklar Oʻlkasi]] mintaqasida joylashgan munisipalitet. [[Álava]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 45,85&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Aholisi — 1644 kishi (2010).
== Havolalar ==
* [http://www.legutiano.com/ Rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080321104149/http://legutiano.com/ |date=2008-03-21 }}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]  [[Turkum:Ispaniya shaharlari]]


{{spain-geo-stub}}</text>
      <sha1>8soo0x2m6vf3ov9rzzohb12eu922dqo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La Jana</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66231</id>
    <revision>
      <id>6181338</id>
      <parentid>6168313</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:01:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2671" sha1="tt40nczk5qlkcfmpjspyhj8jfg0m8mx" xml:space="preserve">{{Manbasiz|sana=sentyabr 2024}}
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = La Jana
| mavqe = munisipalitet
| mamlakat = Ispaniya
| mintaqa turi = Avtonom jamoat
| mintaqa = Valensiya (avtonom jamoat){{!}}Valensiya
| jadvalda mintaqa = Valensiya (avtonom jamoat){{!}}Valensiya
| tuman turi = Ispaniya provinsiyalari{{!}}Provinsiya
| tuman = Castellón (provinsiya){{!}}Castellón
| jadvalda tuman = Castellón (provinsiya){{!}}Castellón
| jamoat turi =Ispaniya tumanlari{{!}}Tuman
| jamoat = Baix Maestrat
| jadvalda jamoat = Baix Maestrat
| qaram = 
| gerb = Escut de la Jana.svg
| bayroq = 
 | lat_dir = N | lat_deg = 40 | lat_min = 30 | lat_sec = 0
 | lon_dir = E | lon_deg = 0 | lon_min = 15 | lon_sec = 0
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 19,5
| balandlik turi = Balandlik
| AP markazi balandligi = 299
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 799
| sanalgan yil = 2010
| zichlik = 
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = Janenc/janenca
 alcalde =  [[Juan Gargallo Balaguer]]
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 
| pochta indeksi = 
| pochta indekslari = 12340
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = 
| raqamli identifikator = 
| Commons turkumi = 
| sayt = http://www.lajana.net
| sayt tili = es
}}
'''La Jana''' — [[Ispaniya]]ning [[Valensiya (avtonom jamoat)|Valensiya]] mintaqasida joylashgan munisipalitet. [[Castellón (provinsiya)|Castellón]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19,5&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Aholisi — 799 kishi (2010).
== Havolalar ==
* [http://www.lajana.net Rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180414145452/http://www.lajana.net/ |date=2018-04-14 }}
* [http://www.ive.es Instituto Valenciano de Estadística]
* [http://www.fvmp.es/fvmp3/guia Federación Valenciana de Municipios y Provincias - Guía Turística]
* [http://www.valencia.edu/~fjglez/pais/inici.htm País Valencià, poble a poble, comarca a comarca] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20070513021704/http://www.valencia.edu/~fjglez/pais/inici.htm |date=2007-05-13 }} 
* [https://memoriafotograficalajana.blogspot.com/ Memòria fotogràfica i documental de la Jana]
* {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070513021704/http://www.valencia.edu/~fjglez/pais/inici.htm |date=2007-05-13 }}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]  [[Turkum:Ispaniya shaharlari]]


{{spain-geo-stub}}</text>
      <sha1>tt40nczk5qlkcfmpjspyhj8jfg0m8mx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Las Regueras</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68046</id>
    <revision>
      <id>6181429</id>
      <parentid>5707530</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:36:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2877" sha1="lyt3uqlv5mubbogas257kmlkzhua8tm" xml:space="preserve">{{Manbasiz|sana=sentyabr 2024}}
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Las Regueras
| mavqe = munisipalitet
| mamlakat = Ispaniya
| mintaqa turi = Avtonom jamoat
| mintaqa = Asturiya{{!}}Asturiya
| jadvalda mintaqa = Asturiya{{!}}Asturiya
| tuman turi = Ispaniya provinsiyalari{{!}}Provinsiya
| tuman = Asturiya{{!}}Asturiya
| jadvalda tuman = Asturiya{{!}}Asturiya
| jamoat turi =Ispaniya tumanlari{{!}}Tuman
| jamoat = Oviedo (komarka){{!}}Oviedo
| jadvalda jamoat = Oviedo (komarka){{!}}Oviedo
| qaram = 
| gerb = Escudo de Las Regueras.svg
| bayroq =
 | lat_dir = N | lat_deg = 43 | lat_min = 24 | lat_sec = 50
 | lon_dir = W | lon_deg = 5 | lon_min = 58 | lon_sec = 9
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 250
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = Mer
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 65,85
| balandlik turi = Balandlik
| AP markazi balandligi = La Degollada, 626
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 2003
| sanalgan yil = 2010
| zichlik = 31,10
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 
| pochta indeksi = 
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = 
| raqamli identifikator = 
| Commons turkumi = 
| sayt = http://www.ayto-regueras.es
| sayt tili = es
}}
'''Las Regueras''' — [[Ispaniya]]ning [[Asturiya]] mintaqasida joylashgan munisipalitet. [[Asturiya]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 65,85&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Aholisi — 2003 kishi (2010).
== Havolalar ==
* [http://www.ayto-regueras.es Rasmiy sayti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050203011558/http://www.ayto-regueras.es/ |date=2005-02-03 }}
* [http://ayto-regueras.es Página oficial del ayuntamiento] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050203011558/http://www.ayto-regueras.es/ |date=2005-02-03 }}
* [http://www.facc.info/FichaConcejo.aspx?id=32&amp;mn=2 Federación Asturiana de Concejos] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120621063516/http://www.facc.info/FichaConcejo.aspx?id=32&amp;mn=2 |date=2012-06-21 }}
* [http://www.llazana.com Quesería Artesanal Llazana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070310230529/http://www.llazana.com/ |date=2007-03-10 }}
* [http://www.lasregueras.com Plataforma de amigos y vecinos de Las Regueras] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201101124502/https://lasregueras.com/ |date=2020-11-01 }}
* [http://www.lapiedriquina.com Asociación Cultural La Piedriquina] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200803173043/http://lapiedriquina.com/ |date=2020-08-03 }}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]  [[Turkum:Ispaniya shaharlari]]
{{Asturiya}}
{{spain-geo-stub}}</text>
      <sha1>lyt3uqlv5mubbogas257kmlkzhua8tm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lindetal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79694</id>
    <revision>
      <id>6181496</id>
      <parentid>5664540</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T00:42:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2473" sha1="lo07blcl6aahtronqsbsf7xu5ex6pe4" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Lindetal
| mavqe = [[Kommuna]]
| mamlakat = Germaniya
| mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer
| mintaqa = Mecklenburg — Vorpommern
| jadvalda mintaqa = Mecklenburg — Vorpommern
| tuman turi = tuman
| tuman = Mecklenburg-Strelitz (tuman)
| jadvalda tuman = Mecklenburg-Strelitz (tuman)
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = 
| gerb = 
| bayroq = 
 | lat_dir = N | lat_deg = 53 | lat_min = 28 | lat_sec = 43
 | lon_dir = E | lon_deg = 13 | lon_min = 25 | lon_sec = 52
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki boʻlinishi = 7 osttuman
| rahbar turi = 
| rahbar = Michael Scheidt
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 56,33
| balandlik turi = 
| AP markazi balandligi = 100
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 1244
| sanalgan yil = 2010
| zichlik = 
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = 
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = 03964, 03966
| pochta indeksi = 17349
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = MST
| identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi
| raqamli identifikator = 13 0 55 087
| Commons turkumi = Lindetal
| sayt = http://www.stargarder-land.de/htm/allg/gemeinden/lindetal.htm
| sayt tili = de
}}
'''Lindetal''' — [[Germaniya]]ning [[Mecklenburg — Vorpommern]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan kommuna. Ushbu kommuna [[Mecklenburg-Strelitz (tuman)|Mecklenburg-Strelitz]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 56,33&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. 1244 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

== Geografiyasi ==
=== Hududi ===
Lindetalning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan.

== Demografiyasi ==
{{Wikidata/Population}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons turkum|Lindetal}}
* [http://www.stargarder-land.de/htm/allg/gemeinden/lindetal.htm Rasmiy sayti]{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20050205002917/http://www.stargarder-land.de/htm/allg/gemeinden/lindetal.htm |date=2005-02-05 }}

{{Germaniya:Mecklenburgische Seenplatte tumani shaharlari}}

{{Tashqi havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Lindetal}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]  [[Turkum:Germaniya shaharlari]]


{{germany-geo-stub}}</text>
      <sha1>lo07blcl6aahtronqsbsf7xu5ex6pe4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lozzo di Cadore</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99500</id>
    <revision>
      <id>6181557</id>
      <parentid>5721633</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:49:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2366" sha1="mejq67gk0zpdzujr44yvfsnx7d0l69t" xml:space="preserve">{{Manbasiz|sana=avgust 2024}}

{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi = Lozzo di Cadore
| mavqe = [[kommuna (Italiya)|kommuna]]
| mamlakat = Italiya
| mintaqa turi = Italiya maʼmuriy boʻlinishi{{!}}Viloyat
| mintaqa = Veneto
| jadvalda mintaqa = Veneto
| tuman turi = Provinsiya
| tuman = Belluno (provinsiya){{!}}Belluno
| jadvalda tuman = 
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = 
| gerb = 
| bayroq = 
 | lat_dir = N | lat_deg = 46 | lat_min = 29 | lat_sec = 0
 | lon_dir = E | lon_deg = 12 | lon_min = 27 | lon_sec = 0
| CoordAddon = 
| CoordScale = &lt;!-- * (дополнительные параметры координат)--&gt;
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 180
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = &lt;!-- альтернативная, но с такими же координатами краёв --&gt;
| mintaqa xaritasi = &lt;!-- альтернативная, но с такими же координатами краёв --&gt;
| tuman xaritasi = &lt;!-- альтернативная, но с такими же координатами краёв --&gt;
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = 
| rahbar = 
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 30
| balandlik turi = 
| AP markazi balandligi = 753
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 1613
| sanalgan yil = 
| zichlik = 54
| aglomeratsiya = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxronim = lozzesi
| vaqt mintaqasi = +1
| DST = bor
| telefon kodi = (+39) 0435
| pochta indeksi = 32040
| pochta indekslari = 
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi = ISTAT kodi
| raqamli identifikator = 025033
| Commons turkumi = Lozzo di Cadore
| sayt = http://www.lozzodicadore.org
| sayt tili = it
}}
'''Lozzo di Cadore''' — [[Italiya]]ning [[Veneto]] mintaqasida joylashgan [[kommuna (Italiya)|kommuna]]. [[Belluno (provinsiya)|Belluno]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 30&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. 1613 nafar aholi istiqomat qiladi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.lozzodicadore.org Rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160827175834/http://www.lozzodicadore.org/ |date=2016-08-27 }} {{ref-it}}

{{Belluno provinsiyasi}}

[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]


{{italy-geo-stub}}
{{Tashqi havolalar}}[[Turkum:Belluno provinsiyasi kommunalari]]</text>
      <sha1>mejq67gk0zpdzujr44yvfsnx7d0l69t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Samarqand iqtisodiyot va servis instituti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>273333</id>
    <revision>
      <id>6181738</id>
      <parentid>5984271</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:02:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36312-03</username>
        <id>283154</id>
      </contributor>
      <comment>Institut matbuot xizmati tomonidan o'zgartirildi</comment>
      <origin>6181738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10776" sha1="3pvmkklj7jm1y932xew375ose05of2n" xml:space="preserve">{{Oliy oʻquv yurti
|nomi                    = Samarqand iqtisodiyot va servis instituti
|qisqartma                = SamISI
|xalqaronom            = Samarkand institute of economics and service
|ramz                 = 
|tasvir                   = Iqtisodiyotsies1.jpg
|original                     = 
|oldingi                 =
|bosh                    = 
|shior                  = 
|asos_yil          = [[1931]]
|turi                    = Institut
|lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
 |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
 |region                 = [[Samarqand]]
 |CoordScale             = 
|prezident              = 
|rektor                 =  [[Muhiddin Poʻlatov]]
|direktor               = 
|talaba               = 3015
|bakalavriat             =
|magistratura            =
|sirtqi             =
|qushma ta'lim dasturi            =
|doktorantura            =
|doktor               = 
|professor            = 
|oʻqituvchi           = 205
|joylashuvi              = {{Oʻzbekiston bayrogʻi}} [[Samarqand]]
|kampus =
|manzil = Samarqand shahri, Amir Temur koʻchasi, 9-uy
|vebsayt = http://www.sies.uz
}}

&lt;!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --&gt;
'''Samarqand iqtisodiyot va servis instituti''' — xizmat koʻrsatish sohasi tarmoqlari iqtisodiyoti va uni tashkil etish boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydigan oliy oʻquv yurti. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 26 martdagi „Samarqand iqtisodiyot va servis institutini tashkil etish toʻgʻrisida“gi 144-sonli qarori bilan Samarqand kooperativ instituti negizida tashkil etilgan (mazkur institut 1931-yil 13 fevralda tashkil etilgan; [[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi]]ning 1991-yil 17 iyuldagi 190-sonli qaroriga binoan 1991-yilning 1 avgustidan institut Oʻzbekiston Respublikasi Matlubot jamiyatlari uyushmasi „Oʻzbekbirlashuv“ tasarrufiga oʻtkazilgan; Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1998-yil 24 martdagi 123-sonli qaroriga asosan 1998-yil mayidan Samarqand kooperativ instituti Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi tasarrufiga oʻtkazildi). Institutda kasb taʼlimi: buxgalteriya hisobi va audit, kasb taʼlimi: iqtisodiyot, tarmoqlar va sohalar boʻyicha iqtisodiyot; tarmoqlar va sohalar boʻyicha menejment, tarmoqlar va sohalar boʻyicha markiting, moliya, bank ishi, buxgalteriya hisobi va audit, mehnat iqtisodiyoti va sosiologiya, kadrlar menejmenti, Xizmatlar sohasi: restoran ishi, Xizmatlar sohasi: tovar ekspertizasi xizmatlarini tashkil etish, mehmonxona xoʻjaligini tashkil etish va boshqarish, turizm (ichki va tashqi turizm) va aholi va turistlarning ovqatlanishini tashkil etish taʼlim yoʻnalishlari boʻyicha malakali bakalavrlar va magistrlar tayyorlaydi, sohaga oid ilmiy-tadqiqot ishlarini olib boradi, ilmiy va pedagog kadrlarni tayyorlash vazifalarini bajaradi. Institut yoʻnalishi boʻyicha dissertatsiyalarda asosiy soha mutaxassislariga doir dissertatsiyalar himoya qilish boʻyicha ixtisoslashtirilgan ilmiy kengash bor.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;
&lt;!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --&gt;

'''Samarqand Iqtisodiyot va servis instituti''' (''qisqartmasi'' '''SamISI'''; 2004-yilgacha '''Samarqand Kooperativ Instituti''') — [[Samarqand]]dagi [[oliy taʼlim muassasasi]] boʻlib, iqtisodiyot, moliya, servis va turizm sohasidagi mutaxassislar tayyorlaydi hamda ilmiy tadqiqot ishlari bilan shugʻullanadi.

== Tarixi ==
Samarqand iqtisodiyot va servis instituti [[1931-yil]]ning 13-fevralida [[Toshkent]]da „Oʻrta Osiyo Rejalashtirish instituti“ sifatida tashkil topgan.
[[1935-yil]] aprel oyida mazkur institut [[Oʻzbekiston Davlat reja qoʻmitasi]] ixtiyoriga oʻtkazildi va unga „Oʻzbekiston Rejalashtirish instituti“ deb nom berildi. [[1935-yil]] avgust oyida institut Toshkentdan Samarqandga koʻchirildi.
[[1936-yil]]da Oʻzbekiston Rejalashtirish instituti [[Davlat savdosi va kooperatsiya instituti]] bilan birlashtirilib, Oʻzbekiston xalq xoʻjaligi institutiga aylantirildi. [[1949-yil]] [[10-iyun]]da mazkur institutga Samarqand sovet savdosi instituti nomi berildi.
[[Ittifoq Vazirlar Mahkamasi]]ning [[1960-yil]] [[23-noyabr]]dagi qaroriga muvofiq ushbu institut [[Sentrosoyuz]] ixtiyoriga oʻtkazildi va Samarqand kooperativ instituti deb nomlandi.
[[1998-yil]] [[24-mart]]dan [[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar mahkamasi|Vazirlar mahkamasi]]ning 123-sonli qaroriga asosan [[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi|Oʻzbekiston Respublikasining Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi]] tasarrufiga oʻtkazildi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining [[2004-yil]] [[26-mart]] 144-sonli qarori bilan Samarqand iqtisodiyot va servis institutiga aylantirildi.

== Rahbariyat ==

* Rektor - Po'latov Muhiddin Egamberdiyevich
* Yoshlar masalalari va ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha birinchi prorektor - Berdimurodov Azizjon Shukrilloyevich
* O'quv ishlari bo'yicha prorektor - Sharipov To‘lqin Saidahmedovich
* Ilmiy ishlar va innovatsiyalar bo'yicha prorektor - Pardayev Olim Mamayunusovich
* Moliya-iqtisod ishlari bo'yicha prorektor - Ibadullayev Nurali Eshniyazovich 
* Xalqaro hamkorlik bo'yicha prorekor - Abdukarimov Furkat Barat Aliyevich

== Fakultetlar ==
Samarqand iqtisodiyot va servis instituti quyidagi [[fakultet]]larga ega:
# Iqtisodiyot
# Servis
# Bank-moliya xizmatlari
# Buxgalteriya hisobi va menejment
# Kechki ta'lim
# Sirtqi ta'lim

== Kafedralar ==
Institut fakultetlari tarkibida quyidagi [[kafedra]]lar mavjud&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=ZiyoNet — Taʼlim — Samarqand iqtisodiyot va servis instituti |url=http://www.ziyonet.uz/uzc/education/institution/card/id/11374 |access-date=2012-12-26 |archivedate=2013-01-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130117043105/http://ziyonet.uz/uzc/education/institution/card/id/11374 }}&lt;/ref&gt;:
# Iqtisodiyot nazariyasi (Iqtisodiyot fakulteti)
# Menejment (Buxgalteriya hisobi va menejment fakulteti)
# Oliy matematika (Sirtqi ta'lim fakulteti)
# Аxborot texnologiyalari (Sirtqi ta'lim fakulteti)
# Servis (Servis fakulteti)
# Turizm (Servis fakulteti)
# Marketing (Servis fakulteti)
# Tillarni oʻqitish (Kechki ta'lim fakulteti)
# Jismoniy madaniyat (Sirtqi ta'lim fakulteti)
# Buxgalteriya hisobi (Buxgalteriya hisobi va menejment fakulteti)
# Bank ishi (Bank-moliya xizmatlari fakulteti)
# Moliya (Bank-moliya xizmatlari fakulteti)
# Iqtisodiy tahlil va statistika (Buxgalteriya hisobi va menejment fakultet)
# Ijtimoiy fanlar (Kechki ta'lim fakulteti)
# O'zbek tili va adabiyoti  (Kechki ta'lim fakulteti)
# Boshqa tarmoqlarda buxgalteriya hisobi va audit (Buxgalteriya hisobi va menejment fakulteti)
# Raqamli iqtisodiyot (Iqtisodiyot fakulteti)
# Real iqtisodiyot (Iqtisodiyot fakulteti)
# Investitsiya va innovatsiyalar (Bank-moliya xizmatlari fakulteti)

== Taʼlim yoʻnalishlari ==
Samarqand iqtisodiyot va servis institutida quyidagi [[Taʼlim yoʻnalishi|taʼlim yoʻnalish]]lari va [[mutaxassislik]]lar boʻyicha kadrlar tayyorlanadi:
=== Bakalavriat ===

====== &lt;big&gt;KUNDUZGI TA'LIM&lt;/big&gt; ======

# Iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar bo'yicha)
# Iqtisodiy xavfsizlik(2024-yil qabul tugatilgan)
# Buxgalteriya hisobi va audit (tarmoqlar bo'yicha)
# Baholash ishi
# Moliya va moliyaviy texnologiyalar
# Bank ishi va auditi
# Investitsion loyihalarga xizmat ko'rsatish va moliyalashtirish
# Menejment (tarmoqlar va sohalar bo'yicha)
# Inson resurslarini boshqarish
# Biznes-tahlil
# Logistika (yo'nalishlar bo'yicha)
# Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar (mintaqalar va faoliyat turlari bo'yicha)
# Marketing (tarmoqlar va sohalar bo'yicha)
# Baholash ishi
# Mehmonxona xo'jaligini tashkil etish va boshqarish
# Aholi va turistlarning ovqatlanishini tashkil etish servisi
# Turizm (faoliyat yo'nalishlari bo'yicha)
# Meteorologiya va standartlashtirish
# Oziq-ovqat texnologiyasi
# Soliqlar va soliqqa tortish

===== &lt;big&gt;KECHKI TA'LIM&lt;/big&gt; =====

# Iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar bo'yicha)
# Iqtisodiy xavfsizlik
# Buxgalteriya hisobi va audit (tarmoqlar bo'yicha)
# Baholash ishi
# Moliya va moliyaviy texnologiyalar
# Bank ishi va auditi
# Menejment (tarmoqlar va sohalar bo'yicha)
# Inson resurslarini boshqarish
# Logistika (yo'nalishlar bo'yicha)
# Marketing (tarmoqlar va sohalar bo'yicha)
# Baholash ishi
# Mehmonxona xo'jaligini tashkil etish va boshqarish
# Aholi va turistlarning ovqatlanishini tashkil etish servisi
# Turizm (faoliyat yo'nalishlari bo'yicha)

=== Magistratura ===

# Iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar bo'yicha)
# Monopoliyaga qarshi boshqaruv va raqobatni rivojlantirish
# Audit (tarmoqlar va sohalar bo'yicha)
# Bank ishi va audit
# Davlat moliyasi va xalqaro moliya
# Investitsiyalarni boshqarish (tarmoqlar va sohalar bo'yicha)
# Logistika (yo'nalishlar bo'yicha)
# Menejment (tarmoqlar va sohalar bo'yicha)
# Marketing (tarmoqlar va sohalar bo'yicha)
# Turizm (Faoliyat yo'nalishlari bo'yicha)
# Mehmonxona xo'jaligini tashkil etish va boshqarish 

=== Sirtqi ===

# Iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar bo'yicha)
# Iqtisodiy xavfsizlik
# Buxgalteriya hisobi va audit (tarmoqlar bo'yicha)
# Baholash ishi
# Moliya va moliyaviy texnologiyalar
# Bank ishi va auditi
# Menejment (tarmoqlar va sohalar bo'yicha)
# Inson resurslarini boshqarish
# Logistika (yo'nalishlar bo'yicha)
# Marketing (tarmoqlar va sohalar bo'yicha)
# Baholash ishi
# Mehmonxona xo'jaligini tashkil etish va boshqarish
# Aholi va turistlarning ovqatlanishini tashkil etish servisi
# Turizm (faoliyat yo'nalishlari bo'yicha)

=== Xorijiy hamkor oliy taʼlim muassasali bilan amalga oshirilayotgan ikki tamonlama diplom ===
# Mintaqaviy iqtisodiyot (Qazon federal universiteti)
# Menejment (Qazon federal universiteti)
# Buxgalteriya hisobi, tahlil va audit (Qazon federal universiteti)
# Savdo ishi (Vladimir davlat universiteti)
# biznesni boshqarish (Polotsk davlat universiteti)
# Buxgalteriya hisobi (Polotsk davlat universiteti)
# Logistika (Polotsk davlat universiteti)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://sies.uz |sarlavha=https://sies.uz}}&lt;/ref&gt;

== Boshqa loyihalar ==
Samarqand iqtisodiyot va servis instituti huzuridagi 08.00.05 Xizmat koʻrsatish tarmoqlari iqtisodiyoti ixtisosligi boʻyicha [[fan doktori]] ilmiy darajasini beruvchi DSc.27.06.2017.I.18.01. raqamli Ilmiy kengash mavjud.

Institut qoshida Litsey, „Buxgalter“ hamda „Globus“ oʻquv markazlari faoliyat koʻrsatmoqda.

== Mashhur bitiruvchilari ==
* [[Jaloliddin Sirojiddinov]]
* [[Muxtor Rasulov]]
* [[Begmamat Eshquvvatov]]
* [[Mirabror Usmonov]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
[http://www.sies.uz SamISI veb-sayti bosh sahifasi]

{{OʻzME}}

[[Turkum:Oʻzbekiston iqtisodiyot oliy oʻquv yurtlari]]
[[Turkum:Oʻzbekistondagi institutlar]]


{{University-stub}}</text>
      <sha1>3pvmkklj7jm1y932xew375ose05of2n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdulloh II</title>
    <ns>0</ns>
    <id>444363</id>
    <revision>
      <id>6181475</id>
      <parentid>5030682</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T22:24:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ollin Masa</username>
        <id>260647</id>
      </contributor>
      <origin>6181475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="697" sha1="05oyrha5rn9nc8mkmaois0kx69po378" xml:space="preserve">[[Fayl:King Abdullah portrait 1.jpg|thumb|Abdulloh II (2008)]]

'''Abdulloh II bin Talol''' (1962.30.1, [[Ammon]] sh.) – [[Iordaniya]] podshohi. Podshoh [[Husayn II]] (1935-99)ning oʻgʻli. [[Angliya]] va [[AQSh]]da taʼlim olgan. 1980-yil [[Britaniya harbiy akademiyasi]]ga oʻqishga kirgan va uni tugatib, Britaniya armiyasida xizmat qilgan. 1963—65-yillarda va 1999-yil 25-yanvardan shahzoda. 1999-yil 7-fevraldan Iordaniya Hoshimiylar Podsholigi podshohi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Monarxlar}}

[[Turkum:1962-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Iordaniya podshohlari]]


{{royal-stub}}
{{bio-stub}}</text>
      <sha1>05oyrha5rn9nc8mkmaois0kx69po378</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Assotsiatsiya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447451</id>
    <revision>
      <id>6181694</id>
      <parentid>6142969</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:20:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36143-27</username>
        <id>283115</id>
      </contributor>
      <comment>/* Adabiyotlar */</comment>
      <origin>6181694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2104" sha1="9o8pusok930ymc2x0a5floeq8g0w94j" xml:space="preserve">'''[[Assotsiatsiya (maʼnolari)|Assotsiatsiya]]''' (lotincha: ''associatio'' — „birlashish“, „bogʻlanish“) — umumiy maqsadlar, manfaatlar yoki faoliyat yoʻnalishlarini amalga oshirish uchun jismoniy yoki yuridik shaxslarning ixtiyoriy ravishda tuzilgan ittifoqi, birlashmasi. Ushbu tushuncha huquq, iqtisodiyot, psixologiya, kompyuter ilmlari va kimyo kabi turli sohalarda turlicha maʼnolarda qoʻllaniladi.

== [[Huquq|Huquq va iqtisodiyotda]] ==
Iqtisodiy va huquqiy nuqtai nazardan assotsiatsiya — bu tijoratchi boʻlmagan tashkilot shaklidir. Uning asosiy xususiyatlari quyidagilardan iborat:

* '''[[Ixtiyoriy eksport cheklovi|Ixtiyoriylik]]:''' Aʼzolar birlashmaga oʻz xohishlari bilan qoʻshiladilar.
* '''[[Mustaqillik|Mustaqillik:]]''' Assotsiatsiyaga aʼzo boʻlgan korxonalar yoki shaxslar oʻzlarining yuridik va moliyaviy mustaqilligini toʻliq saqlab qoladilar.
* '''[[Tijorat huquqi|Tijoratchi boʻlmagan maqsad]]:''' Assotsiatsiyaning bosh maqsadi foyda olish emas, balki oʻz aʼzolarining manfaatlarini himoya qilish va faoliyatini muvofiqlashtirishdir (masalan, ''Oʻzbekiston banklari assotsiatsiyasi'').

== [[Psixologiya|Psixologiyada]] ==
Psixologiyada assotsiatsiya (ong osti bogʻlanishi) — ayrim tasavvurlar, his-tuygʻular yoki tushunchalar oʻrtasida hosil boʻladigan qonuniy bogʻlanishdir. Bunda ongda ulardan birining paydo boʻlishi beixtiyor boshqasining ham esga tushishini (jonlanishini) keltirib chiqaradi.

* ''Asoschisi:'' Aristotel ilk bor assotsiatsiyaning turlarini (oʻxshashlik, zidlik va makon-zamon yaqinligi boʻyicha) tizimlashtirgan.

== Boshqa sohalarda ==

* '''Kimyoda:''' Molekulalar yoki ionlarning kimyoviy tabiatini oʻzgartirmasdan, kattaroq guruhlarga (agregatlarga) birlashish jarayoni.
* '''Informatikada:''' Obʼyektga yoʻnaltirilgan dasturlashda (OOP) klasslar oʻrtasidagi munosabat va bogʻliqlikni ifodalovchi tushuncha.

== Shuningdek qarang ==

* Konsorsium
* Sindikat
* Federatsiya
* NNT (No-davlat no-tijorat tashkilotitaʼminlaydi.
* '''[[Mualliflik huquqi|ABDULLAYEV BEGZODJON BAHODIRJON O'G'ILI 22.06.2026]]'''</text>
      <sha1>9o8pusok930ymc2x0a5floeq8g0w94j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aeroblar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447821</id>
    <revision>
      <id>6181551</id>
      <parentid>6068989</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:45:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ZarinaRajabova</username>
        <id>283077</id>
      </contributor>
      <comment>/* Adabiyotlar */ Aerobik organizmlar - ATF(energiya) sintezida kisloroddan foydalanadigan mavjudotlardir.</comment>
      <origin>6181551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1363" sha1="0gzmpfd8rb8lemxooulg3krwuxcygfa" xml:space="preserve">'''Aeroblar''', aerob organizmlar – erkin [[kislorod]] boʻlgan muhitda yashaydigan va rivojlanadigan [[Organizmlar sistemasi|organizmlar]]. Aeroblar [[Kislorod|kisloroddan]] oksidlovchi sifatida foydalanadi. Aeroblarga barcha [[oʻsimliklar]], koʻpchilik [[hayvonlar]], [[zamburugʻlar]] kiradi. [[Hayvonlar|Hayvonlarning]] kislorodsiz muhitda hayot kechirishi ikkilamchi xususiyatga ega. Aeroblar biologik oksidlanishni hujayra [[Nafas olish tizimi|nafas olish sistemasi]] orqali amalga oshiradi. [[Oksidlanish]] jarayonida kislorod toʻla qaytarilmasdan zaharli mahsulotlar hosil boʻlishi tufayli aeroblar bu mahsulotlarni parchalaydigan [[fermentlar]] ([[katalaza]], superoksidsismutgaza)ga ega. [[Anaeroblar|Anaerob]] organizmlarda bunday [[fermentlar]] boʻlmasligi tufayli O2 ular uchun zaharli taʼsir etadi. [[Nafas olish]] zanjiri ayniqsa [[Bakteriyalar avlodlari roʻyxati|bakteriyalarda]] xilma-xil boʻlib, sitoxromoksidaza bilan birga boshqa terminal oksidazalar ham ishtirok etadi. Aeroblar orasida [[fotosintez]] qiluvchi sianobakterlar, [[Suvoʻtlar|suvoʻtlari,]] [[yuksak oʻsimliklar]] asosiy ahamiyatga ega. Bu organizmlar faoliyati tufayli ajralib chiqadigan boshqa O2 hamma aeroblarning rivojlanishini taʼminlaydi (yana qarang [[Anaeroblar]]).

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{OʻzME}}


{{chala}}</text>
      <sha1>0gzmpfd8rb8lemxooulg3krwuxcygfa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Galogen jinslar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>455194</id>
    <revision>
      <id>6181597</id>
      <parentid>2839564</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:54:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ZarinaRajabova</username>
        <id>283077</id>
      </contributor>
      <origin>6181597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="836" sha1="a40kxx5ta6bp0nu9cone4dza0jnmguf" xml:space="preserve">'''Galogen jinslar/Evaporitlar''' - xemogen choʻkindi jinslar. Arid iqdimda quriyotgan dengiz havzalarida, lagunalarda va shoʻr suvli koʻllarda toʻyingan eritmalardan galogenez jarayonida kristallanadi. Tabiatda keng tarqalgan choʻkindi jinslarning asosiylaridan hisoblanadi. G. j.ga galitdan tashkil topgan galitli, silvinli hamda karnallitli (karnallit, galit), gipsli (gips), astraxanitli (astraxanit, galit), sodali (tabiiy soda, mirabilit), koʻp mineralli (lanbeynit, kainit, kizerit, silvin, galit, poligalit) jinslar va b. kiradi. G. j. tashqi muhit (ayniqsa, suv) taʼsiridan tez parchalanib eriydi. Perm davrining choʻkindi jinslari tarkibida koʻp uchraydi. G. j. oziq-ovqat, kimyo sanoati va qishloq xoʻjaligida ishlatiladi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{no iwiki}}


{{chala}}</text>
      <sha1>a40kxx5ta6bp0nu9cone4dza0jnmguf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181599</id>
      <parentid>6181597</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:58:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ZarinaRajabova</username>
        <id>283077</id>
      </contributor>
      <comment>Evaporitlar - Galogen jinslarning ilmiy nomlaridan biridir.</comment>
      <origin>6181599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="822" sha1="cgu7w172mbrhzda127rd3uhrcazt344" xml:space="preserve">'''Galogen jinslar/Evaporitlar''' - xemogen choʻkindi jinslar. Arid iqdimda quriyotgan dengiz havzalarida, lagunalarda va shoʻr suvli koʻllarda toʻyingan eritmalardan galogenez jarayonida kristallanadi. Tabiatda keng tarqalgan choʻkindi jinslarning asosiylaridan hisoblanadi. G. j.ga galitdan tashkil topgan galitli, silvinli hamda karnallitli (karnallit, galit), gipsli (gips), astraxanitli (astraxanit, galit), sodali (tabiiy soda, mirabilit), koʻp mineralli (lanbeynit, kainit, kizerit, silvin, galit, poligalit) jinslar va b. kiradi. G. j. tashqi muhit (ayniqsa, suv) taʼsiridan tez parchalanib eriydi. Perm davrining choʻkindi jinslari tarkibida koʻp uchraydi. G. j. oziq-ovqat, kimyo sanoati va qishloq xoʻjaligida ishlatiladi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


{{chala}}</text>
      <sha1>cgu7w172mbrhzda127rd3uhrcazt344</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zeeman effekti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>495099</id>
    <revision>
      <id>6181364</id>
      <parentid>6170716</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:45:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6181364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14681" sha1="f66qm6juv8qpt4qb12q938c2wgv4crq" xml:space="preserve">'''Zeeman effekti''' — [[magnit maydon]] taʼsirida [[Atom spektrlari|atomlar spektrlarining]] ajralishi hodisasi. Bu effekt paydo boʻlishini quyidagicha tushuntirish mumkin: &lt;math&gt;\vec{\mu}&lt;/math&gt; magnit momentiga ega boʻlgan elektron, &lt;math&gt;\vec{B}&lt;/math&gt; magnit maydoni taʼsirida qoʻshimcha energiyaga ega boʻladi: :&lt;math&gt;\Delta E=\vec{\mu}\cdot\vec{B}&lt;/math&gt;. Ushbu ortiqcha energiya hisobiga atomlar asosiy holatdan [[magnit]] kvant soni &lt;math&gt;m_{j}&lt;/math&gt; ning qiymatiga koʻra uygʻongan holatga oʻtadi. Natijada [[spektral]] chiziqlarning ajralishi roʻy beradi.

== Tarixi ==
Magnit maydoni taʼsirida atomlarning spektral chiziqlari boʻlinishi mumkinligini birinchi boʻlib [[Michael Faraday|Maykl Faradey]] aytgan. Lekin unda kuchli magnit boʻlmagani tufayli bu hodisani tajribada kuzata olmagan.

Bu [[effekt]]ni birinchi marta 1896-yilda [[Pieter Zeeman|Piter Zeeman]] kadmiyning ingichka yashil-havorang spektral chiziqlarida kuzatgan. Oʻz tajribasida u 10000—15000 [[Gauss]] kuchlanishli magnit maydondan foydalangan. Ushbu kuchli magnit maydon taʼsirida spektral chiziqlarning tripletga ajralishini kuzatgan.

[[Zeeman]] gʻoya muallifi sifatida Faradeyni tan olgan. 1897-yil 31-oktabrda bu tajribalar haqida [[Xendrik Lorentz]] eshitib qoladi. U ertasigayoq Zeeman bilan uchrashadi va unga oʻzining fikrlarini aytadi. U klassik elektron nazariya boʻyicha ushbu hodisani tushuntirib beradi. Lekin oradan biroz vaqt oʻtib boshqa koʻplab moddalarning kuchli magnit maydonida spektrlarining ajralishi ancha murakkab xarakterga ega ekanligi aniqlandi. Bu effektlarni klassik [[nazariya]] bilan tushuntirishning iloji yoʻq edi. Faqatgina kvant fizikasi doirasida spin tushunchasining rivojlanishi bilan tushuntirish mumkin boʻldi. Zeeman effektni ochgani uchun, Lorentz esa tushuntirib bergani uchun 1902-yilda [[Nobel mukofoti]] bilan taqdirlangan.

== Klassik fizika boʻyicha tushuntirish ==

Zeeman effektini klassik tasavvurlar boʻyicha tushuntirish Xendrik Lorentzga nasib qilgan. Ushbu nazariyaga koʻra, atom xuddi klassik [[garmonik ossilyator]] sifatida qaraladi. U holda atomning &lt;math&gt;\vec{B}&lt;/math&gt; magnit maydonidagi harakat tenglamasini quyidagicha yozish mumkin:
: &lt;math&gt;
m_{e}\dfrac{d\vec v}{dt}= m_{e}\omega_{0}^{2}-e\vec v\times\vec B\ \ \ \ \ \ \ (1)
&lt;/math&gt;

bu yerda &lt;math&gt;\vec v&lt;/math&gt; — elektronning yadro atrofida aylanish harakat tezligi, &lt;math&gt;m_{e}&lt;/math&gt; — elektron massasi, &lt;math&gt;\omega_{0}&lt;/math&gt; — elektron-dipol oʻtishining rezonans chastotasi. Tenglamadagi oxirgi had Lorentz kuchini ifodalaydi.

Quyidagicha kattalik kiritamiz:
: &lt;math&gt;
\Omega_{L}=\frac{eB}{2m_{e}}
&lt;/math&gt;
Bu kattalikni [[Larmor chastotasi]] deb ataladi.

=== Larmor pressessiyasi va chastotasi ===

Larmor pressesiyasi — bu elektron, yadro yoki atomlar magnit momentlarining tashqi [[magnit maydoni]] atrofidagi pressessiyasidir.
Magnit dipol momenti &lt;math&gt;\vec\mu&lt;/math&gt; ga qoʻyilgan magnit maydoni &lt;math&gt;\vec B&lt;/math&gt; quyidagiga teng boʻlgan kuch momentini hosil qiladi:
: &lt;math&gt;\vec\Gamma=\vec\mu\times\vec B=\gamma\vec J\times\vec B
&lt;/math&gt;

bu yerda &lt;math&gt;\times&lt;/math&gt; belgi bilan vektor koʻpaytma belgilangan, &lt;math&gt;\vec J&lt;/math&gt; — harakat miqdori momenti va &lt;math&gt;\gamma&lt;/math&gt; — [[giromagnit nisbat]] (magnit momenti va harakat miqdori momenti orasidagi proporsionallik koeffitsiyenti).

Z oʻqi boʻylab yoʻnalgan statik magnit maydon &lt;math&gt;\vec B=B_{0}\hat z&lt;/math&gt; taʼsirida harakat miqdori momenti &lt;math&gt;\vec J&lt;/math&gt; z oʻqi boʻylab pressession harakat qiladi. Bunda uning [[burchak tezligi]] quyidagiga teng boʻladi:
: &lt;math&gt;
\omega_{0}=\gamma B_{0}
&lt;/math&gt;

Bu [[chastota]] '''Larmor chastotasi''' deb ataladi.

Yuqorida aytib oʻtilgan fikrlar faqatgina toʻliq harakat miqdori momenti &lt;math&gt;\vec J&lt;/math&gt; gagina tegishli boʻlib qolmay, balki elektronning spin momenti &lt;math&gt;\vec S&lt;/math&gt;, orbital impuls momenti &lt;math&gt;\vec L&lt;/math&gt;, yadroning spin momenti &lt;math&gt;\vec I&lt;/math&gt; va atomning toʻliq impuls momenti &lt;math&gt;\vec F&lt;/math&gt; lar uchun ham taalluqlidir.

Giromagnit nisbat — impuls momentlari orasidagi eng asosiy farq. Biroq quyidagi formula orqali ularni umumlashtirish mumkin:
: &lt;math&gt;
\gamma=\frac{g\mu_{B}}{\hbar}
&lt;/math&gt;

bu yerda &lt;math&gt;g&lt;/math&gt; — g-faktor, &lt;math&gt;\mu_{B}&lt;/math&gt; — Bor magnetoni, &lt;math&gt;\hbar&lt;/math&gt; — [[Plank doimiysi]]. Elektron uchun giromagnit nisbatning qiymati 2,8 MHz/Gauss ga teng.

Larmor chastotasi magnit maydon induksiyasi va giromagnit nisbat &lt;math&gt;\gamma&lt;/math&gt; ga quyidagicha bogʻlangan:
: &lt;math&gt;
f=\frac{\gamma}{2\pi}\cdot|B|  \ \ \textrm{yoki} \ \ \ \omega=\gamma\cdot B
&lt;/math&gt;

Bu formulada magnit maydoning zarra turgan nuqtadagi qiymati hisobga olinadi. Protonning 1 Tl magnit maydonidagi larmor chastotasining qiymati 42 MHz ga teng (yaʼni radiotoʻlqinlar diapazonida) boʻladi.
=== Harakat tenglamasining yechimi ===

(1)-tenglamaning yechimi koʻrsatishicha, dipol momentining rezonans chastotasi tashqi magnit maydoni taʼsirida uchta komponentaga ajraladi: &lt;math&gt;\omega\simeq\omega_{0}\pm\Omega_{L}&lt;/math&gt;. Bu triplet Lorentz yoki oddiy Zeeman tripleti deb ataladi.
Shunday qilib, tashqi magnit maydoni taʼsirida elektron yadro atrofida oddiy aylanma harakat qilmasdan, balki Z oʻq atrofida murakkab aylanma harakat qiladi. Atomning elektron buluti bu oʻq atrofida Larmor chastotasi &lt;math&gt;\Omega_{L}&lt;/math&gt; bilan pressession harakat qiladi.

Ushbu sodda tushuntirish orqali tajribalarda kuzatiladigan atomar parlarning qutblanishi oʻzgarishini tushuntirib berish mumkin. Bunda qutblanish vektorining oʻzgarishi kuzatish yoʻnalishiga bogʻliq holda oʻzgaradi. Agar Z oʻqi yoʻnalishi boʻylab kuzatilsa, &lt;math&gt;\omega_{0}&lt;/math&gt; chastotada hech qanday atom fluoressensiyasi kuzatilmaydi. Chunki bu yoʻnalishda atom dipoli magnit maydon yoʻnalishi boʻylab yoʻnalgan. &lt;math&gt;\omega\simeq\omega_{0}\pm\Omega_{L}&lt;/math&gt; chastotalarda chap va oʻng qutblanishlar paydo boʻladi. Ularni&lt;math&gt;\sigma^{+}&lt;/math&gt; va &lt;math&gt;\sigma^{-}&lt;/math&gt; qutblanishlar deb ataladi.

Agar X va Y oʻqlari boʻylab kuzatilsa, uchala chastota (&lt;math&gt;{\omega_{0}}&lt;/math&gt; va &lt;math&gt;\omega\simeq\omega_{0}\pm\Omega_{L}&lt;/math&gt;) boʻyicha chiziqli qutblanishni koʻrish mumkin.

Afsuski klassik fizika orqali faqatgina oddiy (yoki normal) Zeeman effektini tushuntirib berish mumkin xolos. Murakkab (anomal) Zeeman effektini klassik fizika doirasida tushuntirishning imkoni yoʻq.

== Kvant tasavvurlar ==

Magnit maydonidagi atomning toʻliq gamiltoniani quyidagiga teng:
: &lt;math&gt;
H=H_{0}+V_{M}
&lt;/math&gt;

bu yerda &lt;math&gt;H_{0}&lt;/math&gt; — gʻalayonlanmagan atomning gamiltoniani, &lt;math&gt;V_{M}&lt;/math&gt; — tashqi magnit maydoni tomonidan hosil qilingan gʻalayonlanish:
: &lt;math&gt;
V_{M}=-\vec\mu\cdot\vec B
&lt;/math&gt;

bu yerda &lt;math&gt;\vec\mu&lt;/math&gt; — atomning magnit momenti. Atomning magnit momenti elektron va yadro momentlaridan tashkil topgan.
Yadro magnit momenti elektron magnit momentidan bir necha tartibga kichik boʻlgani uchun tashlab yuborish mumkin. U holda,
: &lt;math&gt;
\vec\mu=\frac{-\mu_{B}g\vec J}{\hbar}
&lt;/math&gt;

Elektronning magnit momenti operatori orbital &lt;math&gt;\vec  L&lt;/math&gt; va spin &lt;math&gt;\vec S&lt;/math&gt; momentlarining yigʻindisiga teng. Bunda har bir moment alohida alohida giromagnit nisbatga koʻpaytiriladi:
: &lt;math&gt;
\vec \mu=\frac{-\mu_{B}\left(g_{l}\vec L+g_{s}\vec S\right)}{\hbar}\ \ \ \ \ \ (2)
&lt;/math&gt;

bu yerda &lt;math&gt;g_{l}=1&lt;/math&gt; va &lt;math&gt;g_{S}\simeq 2,0023192&lt;/math&gt;. &lt;math&gt;g_{S}&lt;/math&gt; ni anomal giromagnit nisbat deb ataladi. Uning qiymati 2 dan biroz ortiqligi kvant-elektrodinamik effektlar tufayli paydo boʻladi. [[L-S bog'lanish]]da toʻliq [[magnit momenti]]ni hisoblash uchun barcha elektronlarning [[Magnit moment|magnit momentlari]] qoʻshiladi:
: &lt;math&gt;
g\vec J=\left\langle\sum_{i}(g_{l}\vec {l_{i}}+g_{s}\vec{s_{i}})\right\rangle=\langle(g_{l}\vec L+g_{s}\vec S)\rangle
&lt;/math&gt;
bu yeda, &lt;math&gt;\vec L&lt;/math&gt; va &lt;math&gt;\vec S&lt;/math&gt; — atomning toʻliq orbital va spin momentlari.

== Normal Zeeman effekti ==

Normal Zeeman effekti deganda, spektral chiziqlarning uchta chiziqqa ajralishi tushuniladi. Normal Zeeman effektini klassik fizika tushunchalari orqali tushuntirib berish mumkin. Agar oʻzaro taʼsir potensiali &lt;math&gt;V_{M}&lt;/math&gt; kichik boʻlsa (yaʼni &lt;math&gt;V_{M}&lt;&lt;|E_{i}-E_{k}|&lt;/math&gt; boʻlsa), normal Zeeman effekti kuzatiladi. Bu quyidagi oʻtishlarda amalga oshishi mumkin:

* singlet termlar (&lt;math&gt;S=0;\ J=L&lt;/math&gt;) orasidagi oʻtishlar;
* &lt;math&gt;L=0&lt;/math&gt; va &lt;math&gt;J=S&lt;/math&gt; sathlar orasidagi oʻtishlar;
* &lt;math&gt;J=1&lt;/math&gt; va &lt;math&gt;J=0&lt;/math&gt; sathlar orasidagi oʻtishlar, &lt;math&gt;J=0&lt;/math&gt; sath ajralmaydi, lekin &lt;math&gt;J=1&lt;/math&gt; uchta ostsathga ajraladi.

Normal Zeeman effektida sathlarga ajralish faqatgina orbital va spin magnit momentlariga bogʻliq. Normal Zeeman effekti, asosan, He singletlarida va ishqoriy yer elementlarida kuzatiladi. Shuningdek, Zn, Cd, Hg larning spektrida ham kuzatilishi mumkin.

&lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; va &lt;math&gt;\sigma^{+}&lt;/math&gt; qutblanishlar mos holda magnit momenti proyeksiyasining &lt;math&gt;\Delta m_{j}=0&lt;/math&gt; va &lt;math&gt;\Delta m_{j}=\pm 1&lt;/math&gt; ga oʻzgarishi natijasida yuzaga keladi.
[[Image:Zeeman p s doublet.svg|400 px]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Normal Zeeman effektida mumkin boʻlgan oʻtishlar
!Boshlangʻich sath
(&lt;math&gt;n=2,l=1&lt;/math&gt;)

&lt;math&gt;\mid j, m_{j}\rangle&lt;/math&gt;
!Oxirgi sath
(&lt;math&gt;n=1,l=0&lt;/math&gt;)

&lt;math&gt;\mid j, m_{j}\rangle&lt;/math&gt;
!Energiya farqi
|-
|&lt;math&gt; \left| \frac{1}{2}, \pm\frac{1}{2} \right\rangle &lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; \left| \frac{1}{2}, \pm\frac{1}{2} \right\rangle &lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; \mp\frac{2}{3} \mu_{\rm B}B &lt;/math&gt;
|-
|&lt;math&gt; \left| \frac{1}{2}, \pm\frac{1}{2} \right\rangle &lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; \left| \frac{1}{2}, \mp\frac{1}{2} \right\rangle &lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; \pm\frac{4}{3} \mu_{\rm B}B &lt;/math&gt;
|-
|&lt;math&gt; \left| \frac{3}{2}, \pm\frac{3}{2} \right\rangle &lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; \left| \frac{1}{2}, \pm\frac{1}{2} \right\rangle &lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; \pm \mu_{\rm B}B &lt;/math&gt;
|-
|&lt;math&gt; \left| \frac{3}{2}, \pm\frac{1}{2} \right\rangle &lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; \left| \frac{1}{2}, \pm\frac{1}{2} \right\rangle &lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; \mp\frac{1}{3} \mu_{\rm B}B &lt;/math&gt;
|-
|&lt;math&gt; \left| \frac{3}{2}, \pm\frac{1}{2} \right\rangle &lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; \left| \frac{1}{2}, \mp\frac{1}{2} \right\rangle &lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; \pm\frac{5}{3} \mu_{\rm B}B &lt;/math&gt;
|}


== Anomal Zeeman effekti ==
Spektral chiziqlari singlet boʻlmagan barcha atomlar uchun ost sathlarga ajralish, normal parchalanish &lt;math&gt;\nu_{n}&lt;/math&gt; soniga proporsional ravishda boʻladi. Anomal effektda parchalanish kattaligi &lt;math&gt;L,S,J&lt;/math&gt; kvant sonlariga murakkab tarzda bogʻlangan. Yuqorida taʼkidlab oʻtganimizdek, elektronning magnit maydonida olgan qoʻshimcha energiyasi &lt;math&gt;V_{M}&lt;/math&gt; — g-faktor([[Lande ko'paytuvchisi]] deb ham ataladi) ga bogʻliq va quyidagicha ifodalanadi:
: &lt;math&gt;
g=1+\frac{J(J+1)-L(L-1)+S(S+1)}{2J(J+1)}\ \ \ \ \ \ (3)
&lt;/math&gt;

bu yerda &lt;math&gt;L&lt;/math&gt; — atomning orbital momenti, &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; — spin momenti va &lt;math&gt;J&lt;/math&gt;- toʻliq momenti.

Ushbu hadni birinchi boʻlib Lande kiritgan. Shunga qaramasdan, Lande Zeemanning ishini davom ettirgani uchun, u magnit maydonda olgan spektr anomal Zeeman effekti deb ataladi. Zeeman tajribasi &lt;math&gt;L=J, S=0&lt;/math&gt; uchun amalga oshirilgan. Boshqacha aytganda, bunda &lt;math&gt;g=1&lt;/math&gt; boʻladi va Lande koʻpaytuvchisi formulada koʻrinmaydi.

Shunday qilib, aynigan energetik sath &lt;math&gt;2J+1&lt;/math&gt; ta ost sathlarga ajraladi(bu yerda &lt;math&gt;J&lt;/math&gt; — magnit kvant sonining maksimal qiymati).

== Amaliyotda qoʻllanishi ==

Zeeman effekti [[absorbsion spektroskopiya]]da qoʻllanadi. Bu metod biologik namunalarni analiz qilishda juda efektiv hisoblanadi.
Magnit maydon taʼsirida spektral chiziqlar uchta chiziqqa ajraladi. Ularni &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; va &lt;math&gt;\sigma&lt;/math&gt; komponentlar deb ataladi. &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; komponentaning joylashuvi dastlabki (parchalanishdan oldingi) [[toʻlqin uzunligi]] chizigʻi &lt;math&gt;\lambda_{0}&lt;/math&gt; bilan mos keladi. Ikkita &lt;math&gt;\sigma&lt;/math&gt;-komponentlar esa unga simmetrik ravishda katta va qisqaa toʻlqin uzunliklari sohasida joylashadi. Bunda &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; va &lt;math&gt;\sigma&lt;/math&gt; komponentlar turlicha qutblanishga ega boʻladi. Yaʼni, &lt;math&gt;\pi&lt;/math&gt; — magnit maydon vektoriga parallel, &lt;math&gt;\sigma&lt;/math&gt; komponent esa magnit maydoniga perpendikulyar yoʻnalishda qutblanadi. Qutblangan svetofiltr orqali nurlar dastasini oʻtkazganimizda bu ikki komponentlar ajraladi. Maxsus oʻlchashlarni bajarib, ularning qiymatini aniqlash mumkin.

Atom-absorbsion analizning ustunlik jihatlaridan biri — bu uning yuqori darajadagi selektivligidir. Lekin shunga qaramay, yutilish spektrlarini aniqlashda bir qator qiyinchiliklar bor. Bulardan biri, rezonans chiziqlarining mos kelib qolishidir. Bunda [[rezonans]] chizigʻi aynan qaysi elementga tegishli ekanligini aniqlash juda qiyin boʻlib qoladi. Masalan:

* Au uchun 242,79 nm chizigʻi Fe uchun 242,82 nm chizigʻi bilan mos kelib qoladi;
* Hg uchun 253,65 nm chizigʻi Co uchun 253,65 nm chizigʻi bilan mos keladi;
* Cu uchun 324,75 nm va Eu uchun 324,75 nm chizigʻi mos keladi.


[[Fayl:Sunzeeman1919.png|thumb|right|200px|Quyosh dogʻi spektral chizigʻidagi Zeeman effekti]]

Bundan tashqari Zeeman effekti [[astrofizika]]da kosmik obyektlarning magnit maydonini aniqlash maqsadida foydalaniladi. Buning uchun spektral chiziqlarning bir nechta nuqtalarida qutblanish parametrlarini aniqlash kerak boʻladi. Undan keyin magnit maydonida spektral chiziqlarning hosil boʻlish nazariyasidan foydalaniladi.

Kuchli magnit maydonlarda atomda markaziy simmetriya buziladi. Natijada atom yoki ionning shakli choʻzilib, sterjen koʻrinishiga kelib qoladi. Bu holat [[neytron yulduzlar]] sirtida kuzatiladi.

== Yana qarang ==
* [[Shtark effekti]]
* [[Pashen-Bak effekti]]
* [[Spin-orbital taʼsir]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* ''P. Zeeman'' On the influence of Magnetism on the Nature of the Light emitted by a Substance // Phil. Mag.. — 1897. — Vol. 43. — P. 226.
* ''P. Zeeman'' Doubles and triplets in the spectrum produced by external magnetic forces // Phil. Mag.. — 1897. — Vol. 44. — P. 55.
* ''P. Zeeman'' The Effect of Magnetisation on the Nature of Light Emitted by a Substance // Nature. — 1897. — Vol. 55. — P. 347.
* ''Thalau, Peter; Ritz, Thorsten; Burda, Hynek; Wegner, Regina E.; Wiltschko, Roswitha'' (18-aprel 2006-yil). „The magnetic compass mechanisms of birds and rodents are based on different physical principles“
* ''Condon, E. U.; G. H. Shortley'' (1935). The Theory of Atomic Spectra. Cambridge University Press. ISBN 0-521-09209-4. (Chapter 16 provides a comprehensive treatment, as of 1935.)


[[Turkum:Effektlar haqidagi maqolalar]]</text>
      <sha1>f66qm6juv8qpt4qb12q938c2wgv4crq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kesaltenango</title>
    <ns>0</ns>
    <id>508516</id>
    <revision>
      <id>6181588</id>
      <parentid>5337791</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:42:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ZarinaRajabova</username>
        <id>283077</id>
      </contributor>
      <comment>Boshqa tillarga tarjima qilindi</comment>
      <origin>6181588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="527" sha1="tic05xjjkxul7y0233ecwbw3i7epggn" xml:space="preserve">'''Kesaltenango''' — Gvatemaladagi shahar, mamlakat gʻarbida, Vulkan togʻlari orasida, 2350 m balandlikda joylashgan. Kesaltenango departamentining maʼmuriy markazi. K. yonidan Pan-Amerika shosse yoʻli oʻtgan. Aholisi shahar atrofi bilan 300 ming kishi chamasida (1990-yillar oʻrtalari). K. aholisining soni va iqtisodiy mavqei jihatidan mamlakatda muhim oʻrin tutadi. Toʻqimachilik, oziq-ovqat sanoati korxonalari bor.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{chala}}</text>
      <sha1>tic05xjjkxul7y0233ecwbw3i7epggn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kuyganyor</title>
    <ns>0</ns>
    <id>513530</id>
    <revision>
      <id>6181289</id>
      <parentid>6077114</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T12:43:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181289</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5663" sha1="4vb0id04noecznfq2slw2l5v37s0lxj" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| oʻzbekcha nomi       = Kuyganyor
| nomi                 = Kuyganyor
| qaram                = Andijon tumani
| mavqe                = [[Shaharcha]] (tuman markazi)
| mamlakat             = Oʻzbekiston
| mintaqa turi         = Viloyat
| mintaqa              = Andijon viloyati
| tuman turi           = Tuman
| tuman                = Andijon tumani 40°51'27.5&quot;N 72°18'50.5&quot;E
| gerb                 = 
| bayroq               = 
| lat_dir              = N
| lat_deg              = 40
| lat_min              = 51
| lat_sec              = 27
| lon_dir              = E
| lon_deg              = 72
| lon_min              = 18
| lon_sec              = 50
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 300
| rahbar turi          = Tuman hokimi
| rahbar               = Yo‘ldoshev Boburbek Bahodirovich (1.05.2024 dan buyon)
| asos solingan        = 1978
| rasmiy til           = Oʻzbek
| aholi                = 8 426&lt;ref&gt;[http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php Population census-1989]&lt;/ref&gt;
| sanalgan yil         = 1989
| milliy tarkib        = [[oʻzbeklar]]
| etnoxronim           = Andijonlik
| vaqt mintaqasi       = +5
| telefon kodi         = +998 74 373
| pochta indeksi       = 170600 -
| pochta indekslari    = 170601
| sayt                 = https://andijontumanihokimligi.uz/ 
https://gov.uz/oz/andijontuman
| koordinatalar        = 40.857353, 72.314114
| avtomobil kodi       = 60-69
}}

'''Kuyganyor —''' Oʻzbekiston Respublikasi [[Andijon viloyati]]&lt;nowiki/&gt;ning [[Andijon (tuman)|Andijon tumani]]&lt;nowiki/&gt;da joylashgan shaharcha. 1978-yilda shaharcha maqomini olgan. Kuyganyor shaharchasi Andijon tumanining maʼmuriy, iqtisodiy va madaniy markazi hisoblanadi.

== Geografik joylashuvi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://yandex.uz/maps/geo/1508545735/ |sarlavha=Kuyganyor shaharchasi}}&lt;/ref&gt; ==
Kuyganyor shaharchasi viloyat markazi hisoblanuvchi [[Andijon (shahar)|Andijon shahri]]&lt;nowiki/&gt;dan taxminan 7 km masofada, tumanning shimoli-g‘arbiy qismida joylashgan. Shaharcha hududidan [[Qoradaryo]] daryosi oqib o‘tadi hamda [[Katta Fargʻona kanali|Katta Fargʻona]] kanali tizimi orqali suv taʼminoti amalga oshiriladi.

== Aholisi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php |sarlavha=Всесоюзная перепись населения 1989 г.}}&lt;/ref&gt; ==
2001-yilgi maʼlumotlarga ko‘ra, Kuyganyor shaharchasida taxminan 9,2 ming kishi istiqomat qilgan. Aholining asosiy qismini o‘zbeklar tashkil etadi. Shuningdek, ruslar, tojiklar, qirg‘izlar va boshqa millat vakillari ham yashaydi.

== Nomining kelib chiqishi &lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=O‘zbеkiston joy nomlarining izohli lug‘ati [Matn]: lug‘at / tuzuvchilar R.Y.Xudoyberganov [va boshq.]. – Toshkent: Donishmand ziyosi, 2022. – 624 |archive-url=https://akbt.urdu.uz/uz/books/22240|format=https://uztrj.uz/wp-content/uploads/2025/01/12-O‘zbekiston-joy-nomlarining-izohli-lugati-1.pdf}}&lt;/ref&gt; ==
“Kuyganyor” toponimining kelib chiqishi haqida bir nechta talqinlar mavjud. Baʼzi manbalarda u “kuygan jar” maʼnosini anglatishi qayd etiladi. Bu yerda “yor” so‘zi adabiy tildagi “jar” so‘zining dialektal shakli sifatida izohlanadi.

== Taʼlim va ilmiy muassasalar &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://andqxai.uz/ |sarlavha=Аndijon qishloq xo‘jaligi va agrotexnologiyalar instituti}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://ddeiti.uz/ |sarlavha=Don va dukkakli ekinlar ilmiy-tadqiqot instituti |qaralgan sana=2026-03-12 |arxivsana=2026-03-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260306111529/https://ddeiti.uz/ }}&lt;/ref&gt; ==
Kuyganyorda [[Andijon qishloq xoʻjaligi va agrotexnologiyalar instituti]] joylashgan. Mazkur oliy taʼlim muassasasi 1964-yil iyun oyida [[„Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti“ milliy tadqiqot universiteti|Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti]]&lt;nowiki/&gt;ning Andijon filiali bazasida Andijon paxtachilik instituti nomi bilan tashkil etilgan.

Shaharchada, shuningdek [[Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi]] tizimiga kiruvchi [[Andijon ilmiy-ishlab chiqarish markazi]] huzuridagi [[Sug‘oriladigan yerlarda g‘alla va dukkakli ekinlar ilmiy-tadqiqot instituti]] faoliyat yuritgan. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2014-yil 10-fevraldagi “O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi ilmiy-ishlab chiqarish markazi faoliyatini takomillashtirish to‘g‘risida”gi PQ-2125-son qarori bilan “Don va dukkakli ekinlar ilmiy-tadqiqot instituti”ga o‘zgartirilgan Institutda don ekinlari seleksiyasi, agrotexnika, urug‘chilik, agrokimyo, o‘simliklarni himoya qilish, iqtisodiyot va boshqa yo‘nalishlarda ilmiy bo‘limlar mavjud.

== Ijtimoiy infratuzilma ==
Kuyganyor shaharchasida Andijon tumani maʼmuriy organlari, shifoxonalar, maktabgacha taʼlim tashkilotlari, umumiy o‘rta taʼlim maktablari, kasb-hunar maktablari hamda Andijon tumani ixtisoslashtirilgan maktabi faoliyat yuritadi.

Shuningdek shaharchada quyidagi obyektlar mavjud:

* Kuyganyor nasos stansiyasi
* Aloqa uyi
* “Xotira maydoni”
* [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] qurbonlari xotirasiga bag‘ishlangan yodgorlik
* Yoshlar madaniyat va istirohat bog‘i

== Transport ==
Avvallari Andijon [[trolleybus]] tizimi orqali Andijon shahri bilan trolleybus hamda 77-sonli avtobus qatnovi mavjud bo‘lgan. Hozirgi vaqtda esa shaharcha orqali Andijon shahriga 394-sonli avtobus va marshrutlar qatnaydi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}
{{Andijon viloyati}}
{{Andijon viloyati aholi punktlari}}

[[Turkum:Andijon tumani shahar tipidagi aholi punktlari]]</text>
      <sha1>4vb0id04noecznfq2slw2l5v37s0lxj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Langarota masjidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>517997</id>
    <revision>
      <id>6181398</id>
      <parentid>6141498</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:45:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5802" sha1="q3int4gqpqpi046b7sud91yehidtvnh" xml:space="preserve">{{Masjid|Imom=Sarmonov Ismoil&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Qashqadaryo viloyati |url=https://masjid.uz/qashqadaryo-v/211-qamashi-tumani/1308-langar-ota.html |website=masjid.uz |accessdate=08-2023}}&lt;/ref&gt;|Asl nomi=Langar ota masjidi|Mamlakat=Oʻzbekiston|Hudud turi=viloyat|Hudud=Qashqadaryo viloyati|Hudud turi2=tuman|Hudud2=Qamashi tumani|Meʼmoriy uslub=Islom meʼmorchiligi|Masjid turi=Jomeʼ-Masjid|Asoschi=Shayx Abul Xasan|Qurila boshladi=1448-yil|Tip=masjid}}
'''Langarota masjidi''' — [[Qashqadaryo viloyati]] Katta Langar [[qishloq|qishlogʻi]]dagi [[meʼmorlik|meʼmoriy]] [[yodgorlik]] ([[XVI asr|&lt;nowiki&gt;XVI&lt;/nowiki&gt; asrning]] birinchi yarmi). [[Masjid]] [[Oʻrta Osiyo]] togʻli hududiga xos, ikki [[xonaqoh]]li, oldi [[peshayvon]]li qilib bunyod etilgan.

== Tarixi ==
Xalq orasida „Hazrati Langar ota“ nomi bilan mashhur boʻlgan mazkur masjid [[tarixiy manbalar]]ga koʻra [[1448-yil]]da Abul Hasan shayx ismli kimsa tomonidan bunyod etilgan. Masjid qurilishi [[xayriya]]-hashar va sahovatpeshalar koʻmagi asnosida amalga oshirilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Qashqadaryo viloyati |url=https://uzbekistan.travel/uz/o/qashqadaryo-viloyati/ |website=uzbekistan.travel.uz |accessdate=08-2023}}&lt;/ref&gt;. Ayrim [[rivoyat]]larda aytilishicha Abul Hasan [[Buxoro]]dagi [[pir]]idan maktub olgach shu harakatni boshlangan.

== Joylashuvi ==
Langar ota masjidi [[Qamashi tumani]]ning Langar qishlogʻidagi tepalik ustida joylashgan. Qishloq [[Hisor tizmasi|Hisor togʻ tizmasi]] orasida, Qiziltepa qishlogʻidan 25–30&amp;nbsp;km uzoqlikda qad rostlagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Langar ota masjidi haqida eshitganmisiz? |url=https://vaqf.uz/uz/news/view/418 |website=vaqf.uz |accessdate=08-2023 |arxivsana=2023-10-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231016124613/https://vaqf.uz/uz/news/view/418 }}&lt;/ref&gt;.

== Tuzilishi ==
Masjid tarkibida 1 ta [[ayvon]], 4 ta [[mehrob]], 2 ta [[xonaqoh]], 7 eshik va 19 [[ustun]] mavjud. Ilk qurilgan masjid avvaliga kichik boʻlib, keyinchalik kattalashtirilgan degan taxminlar mavjud. Shunga koʻra, 2 ta xonaqoh katta va kichik masjid deb ataladi.

Ayvon sahniga ikki qator qilib baland [[oʻymakorlik|oʻymakor]] ustunlar oʻrnatilgan. [[Shift]]iga [[anʼana]]viy tartibda [[toq]]i terilib, [[toʻsin]] va [[vassa]]lari chiroyli ([[gul]]lar solinib) boʻyalgan, ular kichik xonaqohda 4 ustunga, katta xonaqoxda 5 ustunga tayangan. Kichik xonaqoh ancha qadimiy hisoblanadi. Uning koʻhna [[devor]]i [[sinch]]li boʻlib, keyinroq unga tutashtirib katta xonaqoh va umumiy peshayvon barpo etilgan.

Masjidning balandligi 11 metrni tashkil etadi. Umumiy maydon esa 32x32 metr.

Mehrob atrofida [[suls]] yozuvida yozilgan [[bitik]]lr bilan [[bezash sanʼati|bezatilgan]]. Uning ichidagi [[bezak]]li yozuvlarda 1519—1520, 1562—1563, 1748 va 1807—1808-yillar (qurilgan va taʼmir qilingan sanalar) yozuvi saqlangan. Devor boʻylab [[koshin]]lar [[mozaika]] [[uslub]]ida joylashtirilgan. Shuningdek, [[arab tili|arab]] va nomaʼlum tildagi [[yozuv]]lar bilan [[jilolash|jilolangan]].

Katta xonaqohning [[zeb-ziynat buyumlari|zeb-ziynatidagi]] [[sezuvchanlik|taʼsirchanligi]] koshinkori bezaklaridagi gullaridadir. Mehrob va devoridagi [[naqsh]] bezaklari yaxshi saqlangan. Izora [[jiyak]]larida qora zaminga sariq va havorang koshin parchalari yopishtirilgan, koʻk, havorang va oq [[hoshiya]]lar berilgan. Izoralar sathi 3 xil tuzilishda yulduzchali [[girih]]lar va kora rangli „sakkizliklar“ bilan qoplangan, oʻrtasiga tillarang [[boʻyoqlar|boʻyokdar]] ishlangan. Quyi qismi asosiy sathdan kulrang [[marmar]]li silliq hoshiyalar bilan ajratilgan, [[zarhal]] bilan qoplangan.

Masjidning yuksak mahorat bilan ishlanganligi uning derazalaridagi [[oʻyma]] [[ganch]] panjaralaridan, ustunlari, marmar [[poyustun]] va boshqalaridan ham maʼlum.

== Langarota maqbarasi ==
Langarota [[maqbara]]sidagi yodgorliklar [[XV asr|&lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asr]] oxiri — &lt;nowiki&gt;XVI&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalarida bunyod etilgan. Nufuzli Langar shayxlari Muhammad Sodiq (1465—1545), Abul Hasan (1491—1592 yillarda vafot etgan) va boshqalarning sagʻanalari, shuningdek, [[Temuriylar|Temuriy]] [[malika]]lar sagʻanasi va ulardagi yozuvlar saqlangan.

Maqbara (umumiy maydoni 140x12,5 m) [[peshtoq]]i [[gumbaz]]li, bir [[xona]]li (umumiy maydoni 5,2x5,2 m), toʻrt tomonlama kesishgan [[ravoq]]qa tayangan. [[Qalqon]]simon [[bagʻal]]lari [[toʻr]]simon, [[tokcha]]lari [[muqarnas]] naqshli, ravoqlari ikki qavatli rangli oʻyma ganch bilan qirqma usulida bezatilgan. Maqbara [[sirt]]iga [[gʻisht]]lar „[[bandak]]“ va „[[mavj (bezak)|mavj]]“ uslubida terilgan&lt;ref&gt;{{OʻzME manba
 | 
 | muallif = B. Nasriddinov
 | 5
 | 440
}}&lt;/ref&gt;.

== Taʼmirlanishi ==
Masjid katta xonaqohidagi ustunning yuqori qismidagi yozuvlarga koʻra, bu masjid usta Muhammadiyor tomonidan [[Hijriy yil|hijriy]] 1362-yil ([[milodiy]] [[1905-yil]]) da taʼmirlangan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Langar ota masjidi haqida eshitganmisiz? |url=https://sammuslim.uz/oz/press/news/langar-ota-masjidi-haqida-eshitganmisiz |website=sammuslim.uz |accessdate=08-2023}}&lt;/ref&gt;.

Sovet ittifoqi davrida hokimiyat tomonidan mazkur hududni taʼmirlash uchun bir qator ishlar amalga oshirilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Langar-Ota |url=https://meros.uz/object/langar-ota |website=meros.uz |accessdate=08-2023}}&lt;/ref&gt;.

Bugungi kunda bu masjida koʻfiy yozuvida yozilgan [[Qurʼon|Qur’oni karimning]] mashhur nusxasi Katta Langar Qur’oning faksimili nusxasi saqlanib kelinmoqda.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
{{OʻzME manba
 | Langarota masjidi
 | muallif = B. Nasriddinov
 | 5
 | 440
}}
== Havolalar ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=A8hxRPCDrW8 Langar ota masjidining koʻrinishi]
{{OʻzME}}

[[Turkum:Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari]]
[[Turkum:Qashqadaryo masjidlari]]</text>
      <sha1>q3int4gqpqpi046b7sud91yehidtvnh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lochinsimonlar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>520712</id>
    <revision>
      <id>6181514</id>
      <parentid>6179218</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T03:04:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8492" sha1="d2gjunq80l61gs711xvdabaakjnm0n6" xml:space="preserve">{{taxobox
| name = Lochinsimonlar
| fossil_range = {{fossilrange|30.2|0}}
| image =Maakotka_(Aquila_chrysaetos)_by_Jarkko_Järvinen_(crop).jpg
| image_caption = Aquila chrysaetos 
|regnum=[[Hayvonlar]]
|subregnum=Eumetazoa
|phylum=[[Xordalilar]]
|subphylum=[[Umurtqalilar]]
|classis=[[Qushlar]]
|subclassis=[[Yelpigʻich dumli qushlar]]
|infraclassis=[[Yangi tanglayli qushlar]]
|ordo=[[Lochinsimonlar]]
|subordo=
|infraordo=
|familia=
|genus=
|binomial_authority=[[Richard Bowdler Sharpe|Sharpe]], [[1874]]
|binomial=Falconiformes
| subdivision_ranks = Oilalari
| subdivision = * [[Lochinlar]] (Falconidae)
|diversity_link=}}'''Lochinsimonlar''' ({{Lang-la|Falconiformes}}) — Qushlar sinfining bir turkumi. 58 [[tur (biologiya)|tur]]i maʼlum. [[Tumshuq|Tumshugʻi]] oʻtkir. [[Qanot (biologiya)|Qanot]]lari uzun va kambar, ilik suyagi kalta, [[barmoqlar]]i uzun. Nari bilan modasining rangi oʻxshash. Baʼzi turlari [[uya]] quradi. 2—6 ta [[tuxum]] qoʻyadi. [[Antarktida]]dan tashqari, hamma hududlarda tarqalgan. Mayda sut emizuvchiyaar, qushlar, sudralib yuruvchilar, suvda va kuruklikda yashovchilarni qirib foyda keltiradi&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Taksonomiyasi va Sistematikasi ==
Turkum 1 hozirda mavjud oilalardan (''Falconidae'') va 3 yoqolib ketgan oiladan iborat. 

* Lochinlar oilasi (''Falconidae'') — 3 kenja oila, 10 urugʻ va 65 tur&lt;ref&gt;Gill, Frank; Donsker, David; Rasmussen, Pamela, eds. (February 2025). &quot;Hoatzin, New World vultures, Secretarybird, raptors&quot;. ''IOC World Bird List Version 15.1''. International Ornithologists' Union. Retrieved 21 March 2025.&lt;/ref&gt;.

Qushlar sistematikasida [[yirtqich qushlar]] yagona turkumi mavjud deb hisoblangan. Bir qator morfologik belgilar asosida bu turkumga [[Qarchigʻaysimonlar|qarchig‘aysimonlar]], lochinsimonlar, mirzoqushlar va baliqqiyg‘irlar kiritilgan. Bu turkum turli manbalarda qarchig‘aysimonlar turkumi, lochinsimonlar turkumi yoki kunduzgi [[yirtqich qushlar]] turkumi deb atalishi mumkun edi. Lotin tilida Accipitriformes yoki Falconiformes nomlari qo‘llangan. Ko‘pchilik olimlar Amerika griflari (''Cathartidae'') oilasini  ham ushbu turkum tarkibiga mansub deb hisoblaganlar. 2008-yildan boshlab o‘tkazilgan turli genom solishtirish tadqiqotlari, Amerika griflari, yirtqich qushlarga nisbatan, [[laylaklar]] oilasiga yaqinroq ekanligini ko‘rsatdi. Lochinlar esa qarchig‘aylarga emas, balki, [[Toʻtilar|to‘tiqushlar]] va [[Chumchuqsimonlar|chumchuqsimonlarga]] yaqinroq ekanligini ko‘rsatdi va ''Australaves'' deb ataladigan qushlar guruhiga kiritildi. Qarchig‘aylar, griflar va boyqushlar esa ''Afroaves'' deb ataladigan boshqa alohida guruhga kiritildi&lt;ref&gt;Hackett, Shannon J.; Kimball, Rebecca T.; Reddy, Sushma; Bowie, Rauri C. K.; Braun, Edward L.; Braun, Michael J.; Chojnowski, Jena L.; Cox, W. Andrew; et al. (2008). &quot;A Phylogenomic Study of Birds Reveals Their Evolutionary History&quot;. ''Science''. '''320''' (5884): 1763–68. Bibcode:2008Sci...320.1763H. doi:10.1126/science.1157704. &lt;nowiki&gt;PMID 18583609&lt;/nowiki&gt;. S2CID 6472805.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jarvis, E.D.; et al. (2014). &quot;Whole-genome analyses resolve early branches in the tree of life of modern birds&quot;. ''Science''. '''346''' (6215): 1320–1331. Bibcode:2014Sci...346.1320J. doi:10.1126/science.1253451. PMC 4405904. &lt;nowiki&gt;PMID 25504713&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Prum, Richard O.; Berv, Jacob S.; Dornberg, Alex; Field, Daniel J.; Townsend, Jeffrey P.; Lemmon, Emily Moriarty; Lemmon, Alan R. (2015). &quot;A comprehensive phylogeny of birds (Aves) using targeted next-generation DNA sequencing&quot;. ''Nature''. '''526''' (7574): 569–573. Bibcode:2015Natur.526..569P. doi:10.1038/nature15697. &lt;nowiki&gt;PMID 26444237&lt;/nowiki&gt;. S2CID 205246158.&lt;/ref&gt;. Natijada, an’anaviy ravishda bitta kunduzgi yirtqich qushlar turkumiga kiritib kelingan qushlar aslida uch xil turkumga mansubligi aniqlandi: qarchig‘aysimonlar (Accipitriformes), lochinsimonlar (Falconiformes) va Amerika griflari turkumi (Cathartiformes)&lt;ref&gt;{{статья|ссылка=http://www.owlpages.info/downloads/A_Phylogenomic_Study_of_Birds_Reveals_Their_Evolutionary_History.pdf|ref=Hackett, Shannon J. et al|автор=Hackett, Shannon J.; Kimball, Rebecca T.; Reddy, Sushma; Bowie, Rauri C. K.; Braun, Edward L.; Braun, Michael J.; Chojnowski, Jena L.; Cox, W. Andrew; Han, Kin-Lan; Harshman, John; Huddleston, Christopher J.; Marks, Ben D.; Miglia, Kathleen J.; Moore, William S.; Sheldon, Frederick H.; Steadman, David W.; Witt, Christopher C.; Yuri, Tamaki|заглавие=A Phylogenomic Study of Birds Reveals Their Evolutionary History|год=2008|язык=en|издание=[[Science]]|тип=журнал|месяц=June|число=27|том=320|номер=5884|страницы=1763—1768|doi=10.1126/science.1157704|pmid=18583609|archivedate=2013-08-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130819210747/http://owlpages.info/downloads/A_Phylogenomic_Study_of_Birds_Reveals_Their_Evolutionary_History.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''Erich D. Jarvis, Siavash Mirarab, Andre J. Aberer, Bo Li, Peter Houde, Cai Li, Simon Y. W. Ho, Brant C. Faircloth, Benoit Nabholz, Jason T. Howard, Alexander Suh, Claudia C. Weber, Rute R. da Fonseca, Jianwen Li, Fang Zhang, Hui Li, Long Zhou, Nitish Narula, Liang Liu, Ganesh Ganapathy, Bastien Boussau, Md. Shamsuzzoha Bayzid, Volodymyr Zavidovych, Sankar Subramanian, Toni Gabaldón, Salvador Capella-Gutiérrez, Jaime Huerta-Cepas, Bhanu Rekepalli, Kasper Munch, et al.''&amp;#x20;Whole-genome analyses resolve early branches in the tree of life of modern birds&amp;#x20;(англ.)&amp;#x20;// Science&amp;#x20;: журнал.&amp;#x20;— 2014.&amp;#x20;— 1 December&amp;#x20;(vol. 346, no. 6215).&amp;#x20;— P. 1320—1331.&amp;#x20;— doi:10.1126/science.1253451.&amp;#x20;— &lt;nowiki&gt;PMID 25504713&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;.

'''Kladogramma'''
{{clade| style=font-size:80%;line-height:90%
|label1=[[Telluraves]] 
            |label=[[Telluraves]] 
            |1={{clade
               |label1=[[Accipitrimorphae]]
               |1={{clade
                  |1=[[Cathartiformes]][[File:Vintage Vulture Drawing white background.jpg|30 px]]
                  |2=[[Qarchigʻaysimonlar|Accipitriformes]] [[File:Golden Eagle Illustration white background.jpg|40 px]]
                  }}
               |2=[[Yapaloqsimonlar|Strigiformes]][[File:Cuvier-12-Hibou à huppe courte.jpg|40 px]]
               |label3=[[Coraciimorphae]]
               |3={{clade
                  |1=[[Coliiformes]] [[File:ColiusCastanonotusKeulemans.jpg|50px]]
                  |label2=[[Cavitaves]]
                  |2={{clade
                     |1=[[Leptosomiformes]][[File:Leptosomus discolor - 1825-1834 - Print - Iconographia Zoologica - Special Collections University of Amsterdam - UBA01 IZ16700267.tif|50px]]
                     |label2=
                     |2={{clade
                        |1=[[Trogoniformes]][[File:Harpactes fasciatus 1838 white background.jpg|40 px]]
                        |label2=[[Picocoraciae]]
                        |2={{clade
                           |1=[[Bucerotiformes]] [[File:A monograph of the Bucerotidæ, or family of the hornbills (Plate II) (white background).jpg|50px]]
                           |label2=[[Picodynastornithes]]
                           |2={{clade
                              |1=[[Koʻkqargʻasimonlar|Coraciiformes]][[File:Cuvier-46-Martin-pêcheur d'Europe.jpg|50 px]]
                              |2=[[Piciformes]][[File:Dendrocopos major -Durham, England -female-8 white background.jpg|50px]]
                              }}
                           }}
                        }}
                     }}
                  }}
               |label4=[[Australaves]]
               |4={{clade
                  |1=[[Kariamasimonlar|Cariamiformes]][[File:Cariama cristata 1838 white background.jpg|50 px]]
                  |label2=[[Eufalconimorphae]]
                  |2={{clade
                     |1=[[Lochinsimonlar|Falconiformes]][[File:NewZealandFalconBuller white background.jpg|35 px]]
                     |label2=[[Psittacopasserae]]
                     |2={{clade
                        |1=[[Toʻtilar|Psittaciformes]][[File:Pyrrhura lucianii - Castelnau 2.jpg|60 px]]
                        |2=[[Chumchuqsimonlar|Passeriformes]][[File:Cuvier-33-Moineau domestique.jpg|50 px]]
                        }}
                     }}
                  }}
               }}
            }}
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

[[Turkum:Qushlar]]


{{bird-stub}}</text>
      <sha1>d2gjunq80l61gs711xvdabaakjnm0n6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jaloliddin Oxunov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>545882</id>
    <revision>
      <id>6181336</id>
      <parentid>6077429</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T14:44:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <origin>6181336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2270" sha1="ooujyfzmekxnml194uragsvhgvmbxks" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | ismi                 = 
 | asl ismi             = 
 | tasvir               = 
 | tasvir_eni           = 
 | izoh                 = 
 | tavallud_paytidagi_ismi = 
 | tavallud_sanasi      = 
 | tavallud_joyi        = 
 | vafot_sanasi         = 
 | vafot_joyi           = 
 | fuqaroligi           = 
 | taʼlimi              = 
 | kasbi                = 
 | faoliyat_yillari     = 
 | boʻyi                = 
 | partiyasi            = 
 | unvoni               = 
 | turmush_oʻrtogʻi     = 
 | bolalari             = 
 | otasi                = 
 | onasi                = 
 | mukofotlari          = 
 | veb-sayt             = 
 | modul                = 
 | modul2               = 
 | modul3               = 
 | modul4               = 
 | modul5               = 
 | imzosi               = 
 | izohlar              = 
}}
'''Jaloliddin Sobitovich Oxunov''' (15-iyun 1932 — [[Fargʻona viloyati|Fargʻona]] — 14-iyun 1996) — [[Aktor|aktyor]], xonanda (dramatik bariton). [[Oʻzbekiston xalq artisti]] (1980). 1946—96 yillar [[Fargʻona teatri|Fargʻona teatrida]] ishlagan. Tohir ([[Sobir Abdulla|S.Abdulla]], „[[Tohir va Zuhra|Tohir va Zuxra]]“), Ravshan, Haydar ([[Komil Yashin]], T.Jalilov, „Ravshan va Zulxumor“, „Nurxon“), Norboyvachcha ([[Hamza Hakimzoda Niyoziy|Hamza]], X.Toʻxtasinov, „Paranji sirlari“), Niyoz (I.Sulton, „Nomaʼlum kishi“), shaqar hokimi (N.Gogol, „Revizor“), Nuroxun (J.Mashrabiy, [[Murtazoyev Muxtorjon|M. Murtazayev]], „Qumrining murodi“) va boshqa rollari bilan shuh-rat qozongan. Oxunov ijodiga jasur, matonatli kishilar obrazi yaqin boʻlib, qahramonlari harakterniy, ularning ichki kechinmalarini kuchli ehtiros orqali toʻliq ochib berish xos. Xonanda sifatida „Baland togʻlar“, „Ey goʻzal“, „Raqqosaga“, „Barnoga oʻxshatdim“, „Vaʼda berding“, „Sendan boʻlak“ sin-gari qoʻshiqlari bilan ham tanilgan&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}}

{{OʻzME}}
{{chala}}
{{DEFAULTSORT:Oxunov, Jaloliddin}}
[[Turkum:O‘zbekiston SSR xalq artistlari]]
[[Turkum:1932-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:15-iyunda tugʻilganlar]]
[[Turkum:14-iyunda vafot etganlar]]
[[Turkum:1996-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>ooujyfzmekxnml194uragsvhgvmbxks</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leonid Rumshevich</title>
    <ns>0</ns>
    <id>562941</id>
    <revision>
      <id>6181466</id>
      <parentid>4084293</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T21:26:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2386" sha1="l9i566lr7meqyjke4vr2w0t0ey9df7r" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Leonid Vladimirovich Rumshevich
| tasvir                   = 
| tasvir_eni               =
| izoh                     = 
| asl_ismi                 = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi|1905|5|13}}
| tavallud_joyi = [[Sankt-Peterburg]]
| vafot_sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|1953|5|30|1905|5|13}}
| vafot_joyi = [[Toshkent]]
| fuqaroligi =
| taʼlimi =
| kasbi =
| dini =
| faoliyat_yillari =
| asarlari =
| boʻyi =
| unvoni =
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| otasi =
| onasi =
| qarindoshlari =
| mukofotlari ={{Lenin ordeni}} {{Mehnat Qizil Bayroq ordeni}} {{Mehnat Qizil Bayroq ordeni}} {{Hurmat Belgisi ordeni}}
| veb-sayt =
| imzosi =
}}
'''Leonid Vladimirovich Rumshevich''' ([[1905-yil]] [[13-may]] [[Sankt-Peterburg]] – [[1953-yil]] [[30-may]] [[Toshkent]]) – [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet]] iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi.

== Hayoti ==
Leonid Rumshevich [[1905-yil]] [[13-may]]da [[Sankt-Peterburg]]da tugʻilgan.

[[1929]]-yildan boshlab iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faol boʻla boshlagan. [[1929|1929-1953]]-[[1953|yillarda]] Leningradda ishchi, Oʻrta Osiyo qishloq xoʻjaligi instituti talabasi, SoyuzNIHI seleksiya stansiyasining „Paxtalikul“ seleksiya punkti boshligʻi, Fargʻona paxta-beda tajriba stansiyasi direktori oʻrinbosari, 108F, 137F, 147F, 152F, 153F, 159F gʻoʻza navlarini yaratuvchisi boʻlgan.

Yangi ertapishar paxta navini ishlab chiqish va qishloq xoʻjaligiga joriy etish uchun u 1949-yilda ajoyib ixtirolari va ishlab chiqarish usullarini tubdan takomillashtirish uchun shaxsiy Stalin mukofoti bilan taqdirlangan.

Leonid Rumshevich [[1953-yil]] [[30-may]]da [[Toshkent]]da vafot etgan.

== Havolalar ==
* [https://qomus.info/encyclopedia/cat-r/rumshevich-leonid-vladimirovich-uz/ Румшевич]{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Энциклопедия хлопководства, Т. 2, стр. 201.

[[Turkum:Hurmat Belgisi ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Lenin ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Toshkentda vafot etganlar]]
[[Turkum:1953-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:30-mayda vafot etganlar]]
[[Turkum:Sankt-Peterburgda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1905-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:13-mayda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>l9i566lr7meqyjke4vr2w0t0ey9df7r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mahmud Salohiddinov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>564497</id>
    <revision>
      <id>6181760</id>
      <parentid>6178086</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:51:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20304" sha1="adq7ridbhzn3fbvmwxveqh5ylo8kyxe" xml:space="preserve">{{bu xushsifat maqola}}
{{Olim bilgiqutisi
| tasvir                 = Fayl:Mahmud Salohiddinov.png
| tavallud_sanasi        = {{Tugʻilgan sanasi|1933|5|23}}
| tavallud_joyi          = {{TavalludJoyi|Namangan}}, [[Namangan viloyati]], [[O‘zbekiston SSR]], [[SSSR]]
| vafot_sanasi           = {{vafot sanasi va yoshi|2018|4|27|1933|11|23}}
| vafot_joyi = {{VafotJoyi|Toshkent}} shahri, [[O‘zbekiston]]
| dafn etilgan joyi = [[Yalangʻoch-2 qabristoni]]
| istiqomat_joylari = [[Namangan shahri]] → [[Toshkent shahri]]
| fuqaroligi = {{SSSR}} → {{UZB}}
| nationality = [[Oʻzbek]]
| sohalari = [[xususiy hosilali differensial tenglama|Xususiy hosilali differensial tenglamalar]], [[integral tenglamalar]]
| ish_joylari = [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Matematika instituti|Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining Matematika instituti]] ([[1959]]–[[1985]]) &lt;br /&gt;
[[Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi]] ([[1984]]–[[1985]]) &lt;br /&gt;
[[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi|Oʻzbekiston Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirigi]] ([[1985]]–[[1988]])&lt;br /&gt;
[[Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi]] ([[1988]]–[[1994]])&lt;br /&gt;
| institutlar = [[Oʻzbekiston milliy universiteti|Oʻrta Osiyo Davlat universiteti]] ([[1958]]–[[1996]])&lt;br /&gt;
| taʼlimi = Oʻrta Osiyo Davlat universiteti (hozirgi [[Oʻzbekiston milliy universiteti]]) [[1950]]–[[1955]]&lt;br /&gt;
[[1955]]–[[1958-yil]]larda [[ aspirantura]]
| ilmiy_darajasi = [[ Fizika]]-[[matematika]] [[fan doktori|fanlari doktori]]
| ilmiy_unvoni = [[professor]]
| ilmiy_rahbari = [[Rossiya fanlar akademiyasi]]ning [[:ru:Математический институт имени В. А. Стеклова РАН|Matematika instituti]] rahbari [[:ru:Бицадзе, Андрей Васильевич|A. V. Bitsadze]]
| mukofotlari = {{Oʻzbekiston fan arbobi}} {{Beruniy nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti}} {{O‘zbekiston Respublikasi Faxriy yorlig‘i}} &lt;br /&gt; {{Buyuk xizmatlari uchun ordeni}} {{fidokorona xizmatlari uchun ordeni}} {{Mehnat shuhrati ordeni}}
 {{Hurmat Belgisi ordeni}}
| dini = [[Islom]], [[hanafiylik]]
}}
'''Mahmud Salohiddinovich Salohiddinov''' (1933-yil 23-noyabr, [[Namangan shahri]], [[O‘zbekiston SSR]], [[SSSR]] – 2018-yil 27-aprel&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.academy.uz/uz/news/akademik-maxmud-salohiddinov-olamdan-otdi |sarlavha=Akademik Maxmud Salohiddinov olamdan o‘tdi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250126200228/https://www.academy.uz/uz/news/akademik-maxmud-salohiddinov-olamdan-otdi |arxivsana=2025-01-26 |sana=academy.uz |qaralgan sana=5.9.2024 }}&lt;/ref&gt;, [[Toshkent]], [[O‘zbekiston]]) – [[sovet]] va [[oʻzbek]] matematik [[Olim|olimi]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://ilmiybaza.uz/document/ozbek-matematik-olimlari/ |sarlavha=O`zbek matematik olimlari |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250126200330/https://ilmiybaza.uz/document/ozbek-matematik-olimlari/ |arxivsana=2025-01-26 |sana=ilmiybaza.uz |qaralgan sana=6.9.2024 }}&lt;/ref&gt;, fizika-matematika [[Fan doktori|fanlari doktori]], [[professor]] (1969-yil)&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://mathnet.uz/Images/files/M_S_Salohiddinov%20hayoti%20va%20ilmiy%20faoliyati.pdf |sarlavha=АКАДЕМИК М.С.САЛОҲИДДИНОВНИНГ ҲАЁТИ ВА ИЛМИЙ ФАОЛИЯТИ ҲАҚИДА |sana=mehnat.uz |qaralgan sana=6.9.2024}}&lt;/ref&gt;, [[Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi]] va [[Oʻzbekiston xalqaro islom akademiyasi]] akademigi (1974-yil). Oʻzbekistonda [[Differensial tenglama|differensial tenglamalar]] sohasidagi ilmiy maktab tashkilotchisi va rahbari&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://nuu.uz/ilmiy-maktablar/ |sarlavha=Ilmiy maktablar |sana=nuu.uz |qaralgan sana=6.9.2024}}&lt;/ref&gt;. „[[Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi davlat mukofoti]]“ laureati (1974)&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Kompleks oʻzgaruvchining funksiyalari nazariyasi, T., 1970 (hamkorlikda); Uravneniya smeshannosostavnogo tipa, T., 1974; Matematik fizika tenglamalari, T., 2002.&lt;/ref&gt;. 1974-yilda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi etib saylangan&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://kknews.uz/oz/15867.html |sarlavha=Akademik Mahmud Salohiddinov |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241224214018/https://kknews.uz/oz/15867.html |arxivsana=2024-12-24 |sana=kknews.uz |qaralgan sana=6.9.2024 |til=uz }}&lt;/ref&gt;.

Mahmud Salohiddinov 1958–1959-yillarda [[Oʻzbekiston milliy universiteti|Oʻrta Osiyo davlat universitetining]] matematik analiz kafedrasida [[oʻqituvchi]], 1980–1986, 1993–1996-yillarda differensial tenglamalar kafedrasi mudiri, 1959–1967-yillarda [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Matematika instituti|Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining Matematika institutida]] ilmiy xodim, boʻlim mudiri, ilmiy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari va 1959–1985-yillarda direktor lavozimida faoliyat yuritgan. 1984–1985-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti, keyinchalik 1988–1994-yillarda akademiya prezidenti, 1985–1988-yillarda [[Oʻzbekiston Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi|Oʻzbekiston Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vaziri]] va 1994–1997-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi fizika-matematika fanlari boʻlimi raisi lavozimida ishlagan&lt;sup&gt;[[Mahmud Salohiddinov#Faoliyati|[⇨]]]&lt;/sup&gt;.

[[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] [[Farmon|farmonlariga]] asosan „[[Oʻzbekiston fan arbobi|Oʻzbekiston fan arbobi“ faxriy unvoni]], „[[O‘zbekiston Respublikasining Faxriy yorlig‘i]]“, „[[Oʻzbekiston xalq maorifi aʼlochisi]]“, „[[„Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni|Buyuk xizmatlari uchun]]“, „[[Fidokorona xizmatlari uchun ordeni|Fidokorona xizmatlari uchun]]“, „[[Mehnat shuhrati ordeni|Mehnat shuhrati]]“ va „[[„Hurmat belgisi“ ordeni|Hurmat Belgisi“ ordenlari]] bilan taqdirlangan&lt;sup&gt;[[Mahmud Salohiddinov#Unvon va mukofotlari|[⇨]]]&lt;/sup&gt;.

== Tarjimai holi ==
Mahmud Salohiddinovich Salohiddinov 1933-yil 23-noyabrda [[Namangan|Namangan shahrida]] tavallud topgan{{sfn|М.Х.АХМЕДОВА, К.А.ГАЮБОВА|2019|p=12}}. Millati – [[Oʻzbeklar|oʻzbek]]. Dastlab oʻrta maʼlumotni [[Namangan|Namangan shahridagi]] 4-umumtaʼlim maktabida olgan&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;. 1950–1955-yillarda Oʻrta Osiyo davlat universiteti (hozirgi [[Oʻzbekiston milliy universiteti|Oʻzbekiston Milliy universiteti]]) ning fizika-matematika fakultetida matematik analiz mutaxassisligi boʻyicha tahsil olgan&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;{{sfn|Ummatov R|2022|p=316}}. 1955–1958-yillarda [[Oʻzbekiston milliy universiteti|Oʻrta Osiyo Davlat universitetida]] [[Aspirantura|aspiranturani]] tamomlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://m.xabaruz.com/uz/jamiyat/2018-yili-yoqotganlarimiz |sarlavha=2018-yili yo‘qotganlarimiz |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250126200248/https://m.xabaruz.com/uz/jamiyat/2018-yili-yoqotganlarimiz |arxivsana=2025-01-26 |sana=xabar.uz |qaralgan sana=6.9.2024 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://uza.uz/uz/posts/akademik-ma-mud-calo-iddinov-27-04-2018 |sarlavha=Академик Маҳмуд Cалоҳиддинов |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250126200047/https://uza.uz/uz/posts/akademik-ma-mud-calo-iddinov-27-04-2018 |arxivsana=2025-01-26 |sana=uza.uz |qaralgan sana=5.9.2024 |oy=aprel |yil=27 }}&lt;/ref&gt;.[[Fayl:Mahmud Salohiddinov qabri.jpg|thumb|250 px|Mahmud Salohiddinov qabri. [[Toshkent ]] [[Yalangʻoch-2 qabristoni]] ([[27-aprel]] [[2018-yil]])&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;.]]

== Faoliyati ==
Mahmud Salohiddinov 1958–1959-yillarda Oʻrta Osiyo Davlat universitetining matematik analiz kafedrasida [[Oʻqituvchi|oʻqituvchi]], 1980–1986, 1993–1996-yillarda differensial tenglamalar kafedrasi mudiri hamda 1959–1967-yillarda [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Matematika instituti|Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Matematika institutida]] ilmiy xodim, boʻlim mudiri, ilmiy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari va 1959–1985-yillarda direktor lavozimida faoliyat yuritgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://link.springer.com/article/10.1007/s10958-023-06585-w |sarlavha=TO MEMORY OF MAKHMUD S. SALAKHITDINOV |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230903030924/https://link.springer.com/article/10.1007/s10958-023-06585-w |arxivsana=2023-09-03 |sana=link.springer.com |qaralgan sana=5.9.2024 |doi=https://doi.org/10.1007/s10958-023-06585-w |til=en |nashriyot=Journal of Mathematical Sciences }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.savol-javob.com/ru/%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D1%83%D0%B4-%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%85%D0%B8%D0%B4%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2-1933-2018/ |sarlavha=Махмуд Салохиддинов (1933-2018) |sana=savol-javob.com |qaralgan sana=6.9.2024 |til=ru |arxivsana=2025-01-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250126200056/https://www.savol-javob.com/ru/%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D1%83%D0%B4-%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%85%D0%B8%D0%B4%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2-1933-2018/ }}&lt;/ref&gt;. 1984–1985-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti, keyinchalik 1988–1994-yillarda akademiya prezidenti, 1985–1988-yillarda [[Oʻzbekiston Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi|Oʻzbekiston Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vaziri]] va 1994–1997-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi fizika-matematika fanlari boʻlimi raisi lavozimida ishlagan&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://milliycha.uz/salohiddinov-mahmud-salohiddinovich/ |sarlavha=Salohiddinov Mahmud Salohiddinovich |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250126200009/https://milliycha.uz/salohiddinov-mahmud-salohiddinovich/ |arxivsana=2025-01-26 |sana=milliycha.uz |qaralgan sana=5.9.2024 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.tarix.uz/mahmud-salohiddinov-1933-2018.html |sarlavha=Mahmud Salohiddinov (1933-2018) |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250126200038/https://www.tarix.uz/mahmud-salohiddinov-1933-2018.html |arxivsana=2025-01-26 |sana=tarix.uz |qaralgan sana=6.9.2024 |til=uz }}&lt;/ref&gt;.

Shuningdek, olim Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining turli nashriyotlarida ham faoliyat yuritgan, jumladan, 1988–1997-yillarda „Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi maʼruzalari“, 1987–1988-yillarda „Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi axboroti“, 1991–2013-yillarda „Oʻzbekiston matematika jurnali“ ilmiy jurnallari bosh muharriri va tahrir hayʼati aʼzosi boʻlgan&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

1985-yildan 2000-yilgacha [[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashi]] va [[Parlament|parlamenti]] [[Deputat|deputati]] sifatida faoliyat yuritgan{{sfn|Ummatov R|2022|p=316}}&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://mathnet.uz/View/SectionsView/5025/6/5013/0 |sarlavha=SАLOHIDDINOV MАHMUD SАLOHIDDINOVICH |sana=mathnet.uz |qaralgan sana=5.9.2024}}&lt;/ref&gt;.

Mahmud Salohiddinovning akademik rahbari [[Rossiya fanlar akademiyasi]]ning [[:ru:Математический институт имени В. А. Стеклова РАН|Matematika instituti]] rahbari [[:ru:Бицадзе, Андрей Васильевич|A. V. Bitsadze]] boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://mathgenealogy.org/id.php?id=125318 |sarlavha=Makhmud Salakhitdinovich Salakhitdinov |sana=mathgenealogy.org |qaralgan sana=5.9.2024}}&lt;/ref&gt;. Olimning ilmiy-tadqiqot faoliyati asosan [[Xususiy hosilali differensial tenglama|xususiy hosilali differensial tenglamalar]] va [[Integral tenglamalar|integral tenglamalarga]] oiddir. 1958-yilda fizika-matematika fanlari nomzodi, 1967-yilning may oyida „Aralash-qoʻshma tipdagi uchinchi tartibli tenglamalar nazariyasiga oid“ mavzusida doktorlik ilmiy ishini himoya qilib, fizika-matematika fanlari doktori ilmiy darajasini olgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.mathnet.ru/rus/person20252 |sarlavha=Салахитдинов Махмуд Салахитдинович |sana=mathnet.ru |qaralgan sana=5.9.2024}}&lt;/ref&gt;. 1976-yil [[Differensial tenglama|differensial tenglamalar]] boʻyicha [[Bolgariya fanlar akademiyasi|Bolgariya Fanlar akademiyasining]] [[Matematika va informatika instituti|Matematika institutiga]] maʼruzalar oʻqish uchun taklif qilingan. Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy universiteti qoshidagi Matematika institutidagi fan doktori ilmiy darajasini beruvchi kengashining raisi, keyinchalik aʼzosi.

Xalqaro ilmiy va matematik kongresslarda hamda differensial tenglamalar boʻyicha oʻtkazilgan xalqaro simpozium va anjumanlarda ishtirok etgan&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
|-
! Yillar !! Shaharlar
|-
| 1966 || [[Moskva]]
|-
| 1970 || [[Nice]]
|-
| 1983 || [[Varshava]]
|-
| 1989 || [[Pekin]]
|-
| 1990 || [[Kioto]]
|-
| 1992 || [[Tehron]]
|-
| 1992, 1994 || [[Istanbul]]
|-
| 1976, 1985 || [[Sofiya]]
|-
| 1978 || [[Ashxobod]]
|-
| 1984 || [[Samara]]
|-
|1986, 1996, 2003, 2012
|[[Nalchik]]
|-
|1992, 2000, 2007
|[[Novosibirsk]]
|-
|1986, 1991
|[[Tbilisi]]
|-
|1991, 2006, 2009
|[[Olmaota]]
|}
Davlat va ilmiy delegatsiyalar aʼzosi sifatida turli davlatlarga safarlar qilgan&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Yillar
!Davlatlar
|-
|1970
|[[Suriya]]
|-
|1989
|[[Xitoy]]
|-
|1987, 1990, 1991, 1992
|[[Hindiston]]
|-
|1990
|[[Yaponiya]]
|-
|1991, 1992, 1994
|[[Turkiya]]
|-
|1992
|[[AQSh]]
|-
|1992
|[[Eron]]
|-
|1993
|[[Fransiya]]
|-
|1993
|[[Chili]]
|-
|1994, 2000, 2003, 2007, 2012
|[[Rossiya]]
|}
Olim 5 ta [[monografiya]], 6 ta [[darslik]], 6 ta oʻquv qoʻllanma hamda 236 ta ilmiy maqolalar muallifi hisoblanadi{{sfn|Ummatov R|2022|p=316}}.

== Kitoblari ==

=== Darsliklari ===
* {{Kitob manbasi |title=Oddiy differensial tenglamalar |author=Mahmud Salohiddinov |url=https://library-samdukf.uz/product/oddiy-differensial-tenglamalar-m-s-salohiddinov-f-n-nasritdinov-1994-1/ |publisher= |pages=350 |location=[[Oʻzbekiston]] |isbn= |year=1994 |editor=}}&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://library-samdukf.uz/product/oddiy-differensial-tenglamalar-m-s-salohiddinov-f-n-nasritdinov-1994-1/ |sarlavha=Oddiy differensial tenglamalar. M.S. salohiddinov, F.N. nasritdinov. 1994 (1) |sana=library-samdukf.uz |qaralgan sana=2.9.2024 |arxivsana=2024-08-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240814084301/https://library-samdukf.uz/product/oddiy-differensial-tenglamalar-m-s-salohiddinov-f-n-nasritdinov-1994-1/ }}&lt;/ref&gt;

* {{Kitob manbasi |title=Matematik fizika tenglamalari |author=Mahmud Salohiddinov |url=https://n.ziyouz.com/books/kollej_va_otm_darsliklari/matematika/Matematik%20fizika%20tenglamalari%20(M.Salohiddinov).pdf |publisher=[[Oʻzbekiston nashriyot-matbaa ijodiy uyi]] |pages=448 |location=[[Toshkent]] |isbn=5-640-03140-9 |year=2002 |editor=}}&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://library.dtpi.uz/book/4953b906-94ce-42f4-9a14-9f2074bbb62c |sarlavha=Matematik fizika tenglamalari (M.Salohiddinov) |sana=library.dtpi.uz |qaralgan sana=2.9.2024 |format=Ebook |arxivsana=2024-09-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240902154356/http://library.dtpi.uz/book/4953b906-94ce-42f4-9a14-9f2074bbb62c }}&lt;/ref&gt;
* {{Kitob manbasi |title=Integral tenglamalar |author=Mahmud Salohiddinov |url=http://kutubxona.adpi.uz/preview?filename=2integraltenglamalarmsalohiddinov.pdf |publisher=Yangiyul Poligraph Service nashryoti |pages=256 |location=[[Toshkent]] |isbn=978-9943-309-27-2 |year=2007 |editor= |language=[[oʻzbek]]}}&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://namdu.uz/books/159/ |sarlavha=Integral tenglamalar |sana=namdu.uz |qaralgan sana=5.9.2024}}&lt;/ref&gt;
* {{Kitob manbasi |title=Matematik fizika tenglamalari fanidan masalalar toplami |author=Mahmud Salohiddinov |url=https://unilibrary.uz/literature/23304 |publisher= |pages=370 |location=[[Toshkent]] |isbn=978-9943-4586-3-5 |year=2017 |editor= |language=[[oʻzbek]]}}&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://unilibrary.uz/literature/23304 |sarlavha=&quot;Matematik fizika tenglamalari&quot; fanidan masalalar toplami |sana=unilibrary.uz |qaralgan sana=5.9.2024 |arxivsana=2024-08-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240814084259/https://unilibrary.uz/literature/23304 }}&lt;/ref&gt;

== Unvon va mukofotlari ==
* „[[Oʻzbekiston fan arbobi]]“ faxriy unvoni (1984-yil){{sfn|Ummatov R|2022|p=316}}&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
* „[[Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi davlat mukofoti]]“ laureati (1974-yil)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/ru/2018/04/28/obituary/ |sarlavha=Скончался академик Махмуд Салахиддинов |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220517014335/https://www.gazeta.uz/ru/2018/04/28/obituary/ |arxivsana=2022-05-17 |sana=gazeta.ru |qaralgan sana=5.9.2024 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* „[[Buyuk xizmatlari uchun ordeni]]“ (2007-yil)&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;{{sfn|Ummatov R|2022|p=316}}&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
* „[[Fidokorona xizmatlari uchun ordeni]]“ (2017-yil)&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
* „[[Mehnat shuhrati ordeni]]“ (2003-yil)&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;{{sfn|Ummatov R|2022|p=316}}&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
* [[„Hurmat Belgisi“ ordeni]] (1976-yil){{sfn|Ummatov R|2022|p=316}}
* „[[Mustaqillik nishoni]]“ (1992-yil)&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
* [[O‘zbekiston Respublikasining Faxriy yorlig‘i|Oʻzbekiston Respublikasining Faxriy yorligʻi]]&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
* „[[Oʻzbekiston xalq maorifi aʼlochisi]]“ (1976-yil)&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
* [[Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston milliy universiteti|Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy universiteti]] ilmiy kengashi qaroriga asosan „[[Yuksak xizmatlari uchun]]“ belgisi bilan taqdirlangan (1992-yil)&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

== Vafoti va xotirasi ==
Mahmud Salohiddinov 2018-yil 27-aprel kuni 84 yoshida vafot etgan va [[Toshkent|Toshkent shahrining]] [[Mirzo Ulugʻbek tumani]]dagi [[Yalangʻoch-2 qabristoni|Yalangʻoch-2 qabristoniga]] dafn etilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.xabar.uz/uz/madaniyat/yana-bir-ogir-judolik-atoqli-matematik-olim-endi-oramizda-yoq |sarlavha=Таниқли дорбоз Турсунали Мамажонов 75 ёшида вафот этди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240607130302/https://www.xabar.uz/uz/madaniyat/yana-bir-ogir-judolik-atoqli-matematik-olim-endi-oramizda-yoq |arxivsana=2024-06-07 |sana=xabar.uz |qaralgan sana=6.9.2024 |til=uz }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/53543621?q=%2F53543621 |sarlavha=O‘zbekiston Fanlar akademiyasi sobiq prezidenti, akademik Mahmud Salohiddinov vafot etdi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250606053846/https://kun.uz/53543621?q=%2F53543621 |arxivsana=2025-06-06 |sana=kun.uz |qaralgan sana=5.9.2024 |til=uz }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. [[2018|2018-yil]] [[22-noyabr]] kuni akademik Mahmud Salohiddinovning 85 yilligi munosabati bilan Oʻzbekiston Fanlar akademiyasida „Differensial tenglamalarning zamonaviy muammolari va ularning tadbiqlari“ mavzusida respublika ilmiy konferensiyasi oʻtkazilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.academy.uz/uz/news/akademik-mahmud-salohiddinov-tavalludining-85-yilligiga-bagishlangan-konferensiya-bolib-otdi |sarlavha=Akademik Mahmud Salohiddinov tavalludining 85 yilligiga bagʻishlangan konferensiya boʻlib oʻtdi |qaralgan sana=2-09-2023 |sana=academy.uz |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240902153034/https://www.academy.uz/uz/news/akademik-mahmud-salohiddinov-tavalludining-85-yilligiga-bagishlangan-konferensiya-bolib-otdi |arxivsana=2024-09-02 |til=uz }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|3}}

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi|author=Ummatov R|title=Gʻaznai Namangon/ Ensiklopediya (3-jildli) 1-kitob/ Oltin odamlar|date=2022 |publisher=„Sharq“ |location=Toshkent |pages=448 |isbn=978-9943-8832-1-4|ref=Ummatov R}}
* {{Kitob manbasi|author=М.Х.АХМЕДОВА, К.А.ГАЮБОВА|title=Узбек тили|date=2019 |publisher=„Тошкент“ |location=Тошкент |pages=140 |isbn=|ref=М.Х.АХМЕДОВА, К.А.ГАЮБОВА}}

== Havolalar ==
* [[Fayl:2021_Facebook_icon.svg|20px]] [https://www.facebook.com/salohiddinovms/?locale=ru_RU Mahmud Salohiddinov Facebook sahifasi]
{{Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Prezidentlari}}
{{Tashqi havolalar}}
{{DEFAULTSORT:Salohiddinov, Mahmud}}
[[Turkum:Yalangʻoch-2 qabristoniga dafn etilganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi akademiklari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi prezidentlari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi vitse-prezidentlari]]
[[Turkum:Fizika-matematika fanlari doktorlari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston professorlari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston matematiklari]]</text>
      <sha1>adq7ridbhzn3fbvmwxveqh5ylo8kyxe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Seyiston (choʻl tekisligi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>566726</id>
    <revision>
      <id>6181486</id>
      <parentid>2857546</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T23:30:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nataev</username>
        <id>3628</id>
      </contributor>
      <comment>boshqa tillarga uladim</comment>
      <origin>6181486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="533" sha1="3ipoius3chxi9woz9nseb8w0op8p0e7" xml:space="preserve">{{Maʼnolari|Seyiston (maʼnolari)}}
'''Seyiston''' — Eron va Afgʻonistondagi gilli choʻl tekisligi. Urtacha bal. 500 m. Iklimi quruq, subtropik iqlim. Hududidan Hilmand, Hashrud. Farruhrud, Harirud va boshqa daryolar oqib oʻtadi. Markaziy qismida Hamun koʻllari joylashgan. Shoʻrxok, taqir, botqoqliklar bor. Choʻl oʻsimliklari, yulgʻun, saksovul oʻsadi. Koʻchmanchi chorvachilik, vohalarda dehqonchilik qilinadi.&lt;ref&gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>3ipoius3chxi9woz9nseb8w0op8p0e7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Teletayp</title>
    <ns>0</ns>
    <id>580076</id>
    <revision>
      <id>6181571</id>
      <parentid>2859911</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:06:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ZarinaRajabova</username>
        <id>283077</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Boshqa tillarga ulandi.</comment>
      <origin>6181571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="542" sha1="opq2k6v8zo6tto1jqod0uoey6zfbglt" xml:space="preserve">'''Teletayp''' (tele... va ing. type — mashinkada yozish) — axborotlarni qabul qilish va uzatish uchun moʻljallangan harf bosish apparati. Yozuv mashinasi yoki kompyuterdagiga oʻxshash klavishlari bor. Xabarlarni aloqa kanallari (T. tarmogʻi) boʻyicha uzatish uchun, shuningdek, maʼlumotlarga ishlov berish avtomatik tizimlari (EHM, kompyuterlar) da axborotni kiritish-chiqarish masiqurilmasi sifatida qoʻllanadi. Qabul qilishda axborotlar telegraf apparatidagi rulon qogʻozga avtomatik tarzda qayd kilinadi.

{{chala}}

{{OʻzME}}</text>
      <sha1>opq2k6v8zo6tto1jqod0uoey6zfbglt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sarlino Jozeffo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>605713</id>
    <revision>
      <id>6181579</id>
      <parentid>2857188</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:21:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ZarinaRajabova</username>
        <id>283077</id>
      </contributor>
      <comment>Boshqa tillarga ulandi</comment>
      <origin>6181579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="528" sha1="fv2l32m6mhsvthdui42w3j6kuy08plc" xml:space="preserve">SARLINO (Zarlino) Jozeffo (1517.22.4 - Venetsiya - 1590.14.2) - italyan kompozitori, musiqa nazariyotchisi. SanMarko sobori kapellasi rahbari (1565-yildan). Venetsiya akademiyasining aʼzosi. Diniy messa, motet, dunyoviy mazmundagi madrigallar muallifi. &quot;Garmoniya qoidalari&quot; (1558), &quot;Garmoniya dalillari&quot; (1571) va boshqa asarlarida kontrapunkt (qatʼiy uslub qoidalari), musika shakli (imitatsiya, fuga va boshqalar) hamda garmoniya (akkord, major va minor nazariyasi) taʼlimotlariga asos solgan.


{{OʻzME}}    


{{chala}}</text>
      <sha1>fv2l32m6mhsvthdui42w3j6kuy08plc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Elektr hisoblagich</title>
    <ns>0</ns>
    <id>613321</id>
    <revision>
      <id>6181319</id>
      <parentid>6051925</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T14:10:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vol71193</username>
        <id>44886</id>
      </contributor>
      <origin>6181319</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1171" sha1="0l8h6p4wc4ay4u2j38ypjwmjg27yq59" xml:space="preserve">[[Fayl:Holley DDS28 - электронный счётчик электроэнергии.jpg|thumb|Holley DDS28 (~2009)]]
'''Elektr hisoblagich''' — maʼlum vaqt oraligʻida sarflangan elektr energiyasini hisoblaydigan elektr oʻlchash asbobi. Oʻzgarmas tok va oʻzgaruvchan tok Elektr hisoblagichlari bor. Oʻzgarmas tok zanjirida magnitoelektrik, ferrodinamik, elektrolitik va elektrodinamik sistemalar, oʻzgaruvchan tok zanjirida induksion (aktiv va reaktiv energiyani hisobga oladigan) Elektr hisoblagichlar ishlatiladi. Elektrolitik sistemadan boshqa hamma sistemalarda Elektr hisoblagich mikroelektr dvigateldan iborat boʻlgani uchun ular koʻpincha motorli Elektr hisoblagich deb ataladi. Elektr hisoblagichda tekshiriladigan zanjirga ketma-ket va parallel ulanadigan tok hamda kuchlanish zanjirlari boʻladi.

Oʻlchash natijasi (kilovattsoat) disk oʻqi bilan chervyakli uzatma orqali biriktirilgan hisoblash mexanizmidan olinadi. Oʻzgaruvchan tok Elektr hisoblagichlari xonadonlarda, yoritish tarmoqdarida, kommunal xoʻjalikda, oʻzgarmas tok Elektr hisoblagichlari yirik korxonalarda ishlatiladi.

{{OʻzME}} &lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&gt;


{{chala}}</text>
      <sha1>0l8h6p4wc4ay4u2j38ypjwmjg27yq59</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qovurgʻa (bino)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>627231</id>
    <revision>
      <id>6181397</id>
      <parentid>2855534</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:44:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="365" sha1="8y895y97hyiyle5jw1n155ma0ggd0kg" xml:space="preserve">{{Maʼnolari|Qovurgʻa (maʼnolari)}}
'''Qovurgʻa (Qoburgʻa, Qobirgʻa)''' — [[bino]]larni mustahkam turishi uchun xizmat qiladigan boʻrtma meʼmoriy qism; [[gumbaz]] ichidagi koʻndalang tirgak [[devor]]lar; [[sinch]]li devorning yogʻoch qismi; [[oʻtov]]ni tashkil etuvchi asosiy konstruktiv [[oʻmrov]]i.

{{OʻzME}}    


{{chala}}

[[Turkum:Arxitektura]]</text>
      <sha1>8y895y97hyiyle5jw1n155ma0ggd0kg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qovgʻa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>627265</id>
    <revision>
      <id>6181395</id>
      <parentid>4307809</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:36:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="208" sha1="phl7nxe5ea91auxpij8vq92n5kjpc22" xml:space="preserve">'''Qovgʻa''' — [[ekliptika]]dagi 12 [[burj]]ning biri. [[Arab tili|Arabcha]] [[dalv]] (suvchi) deb ataladi (qarang [[Zodiak]]). 

{{chala}}{{OʻzME}}    

[[Turkum:Yil oylari]]
[[Turkum:Yulduz turkumlari]]</text>
      <sha1>phl7nxe5ea91auxpij8vq92n5kjpc22</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qoziaskar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>627345</id>
    <revision>
      <id>6181401</id>
      <parentid>5718495</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:51:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1665" sha1="1sy3k66j73h7ubfhoteteufjn8x2kcu" xml:space="preserve">'''Qoziaskar''', '''qozi oʻrdu''' — musulmon sharqi mamlakatlarida [[Harbiy xizmat|harbiy xizmatdagilarning]] boshlig'i. [[Xiva xonligi|Xiva xonligida]] [[lashkar]] va [[Qoʻshin|qoʻshindagi]] qonun-qoidalar ustidan nazorat qilib, [[Shariat|sharʼiy]] masalalarni hal qilgan. Baʼzi hollarda iltimosiga muvofiq harbiy boʻlmagan kishilarning ishlarini ham koʻrish uchun qabul qilgan. [[Xon]] safarga chiqqanida qoziaskar unga hamroh boʻlib, oʻz vazifasiga tegishli ishlar boʻyicha xonga shaxsan oʻzi maʼlumot bergan. Qoziaskar rasmiy qabul marosimlarida xonning oʻng tomonida [[Qozikalon|qozikalondan]] keyin, ikkinchi oʻrinda oʻtirgan;

2) [[Usmonli turk imperiyasi|Usmonli turk imperiyasida]] &lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalaridan [[Harbiy sudlar|harbiy-sud]] tabaqasi boshligʻi, sulton devoni aʼzosi. Qoziaskar harbiy ishlar, &lt;nowiki&gt;XV&lt;/nowiki&gt; asrda [[Shayx ul-islom|shayxulislom]] mansabi joriy etilguncha esa diniy ishlar yuzasidan ham devonga tushgan shikoyat arizalarini koʻrib oʻzining yakuniy qarorini chiqargan. 1481-yildan ikki ta qoziaskar boʻlgan:

# Rumeli qoziaskari (saltanatning [[Yevropa]] qismi uchun);
# Anadolu qoziaskari (saltanatning [[Osiyo]] va keyinchalik [[Afrika]] qismi uchun)

Rumeli qoziaskar rutbasi balandroq boʻlgan. Qoziaskarlarga shartli yer mulki (arpalik) va xazinadan maosh toʻlangan. Sulton Mahmud II ning harbiy islohotlari natijasida (&lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrning 20–30-yillari) qoziaskarlar real hokimiyatdan mahrum boʻlishgan, lekin 1922-yil sultonlik barham topguniga qadar oliy diniy martaba sifatida nomigagina mavjud boʻlgan{{OʻzME-Q}}.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}


{{OʻzME}}
{{chala}}</text>
      <sha1>1sy3k66j73h7ubfhoteteufjn8x2kcu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qozilar sudi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>627375</id>
    <revision>
      <id>6181402</id>
      <parentid>2855543</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:57:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2021" sha1="7a4auuk2ozrwn3erxlm6wmxfywvmb0t" xml:space="preserve">'''Qozilar sudi''' — islom paydo boʻlgan davrdan musulmon mamlakatlaridagi ayblovchi va ijro etuvchi asosiy davlat organi. Ularga xalifalar va hukmdorlarning noibi hisoblanadigan qozilar boshchilik qilgan. Qozilar turli daʼvo va janjallarni shariattya asoslanib hal qilganlar. Hozir ham bir qancha islom davlatlari (Saudiya Arabistoni, Yaman, Iroq, Eron, Pokiston va boshqalar)da Qozilar sudi oʻzining asosiy vazifalarini saqlab qolgan.

Urta Osiyo hududidagi xonliklarda har bir dahada Qozilar sudi boʻlgan. Ularda ish qoʻzgʻatish va dastlabki tergov bosqichlari yoʻq edi. Chunki hozirgi koʻrinishdagi tergov, prokuratura va advokatura organlarining oʻzi boʻlmagan. 1920-yil Buxoro va Xorazmda Qozilar sudi tugatildi. Yangi xalq sudlari tashkil etildi. Sovet xalq sudlari Buxoro va Xorazmning rus aholisi joylashgan hududida faoliyat koʻrsatgan boʻlsa, mahalliy xalq uchun shariatga asoslangan qozi xalq sudlari ish olib borgan. 1924-yil 5 yanvardagi &quot;Sud qurilishi toʻgʻrisidagi nizom&quot; BXSRda amalda boʻlgan sud tizimini qayta tuzdi va Qozilar sudida xalq maslahatchilari qatnashishini joriy etdi, bu bilan kollegial sud tizimini yoʻlga qoʻydi.

Tub musulmon aholi uchun sud ishidagi bu islohot natijasida sudning shakli oʻzgardi, endi yakkaboshchilik sudi kollegial sudga aylandi. Xalq sudida sudyalar, maslahatchilar boʻlib, sovetcha ish yuritish joriy qilinganligiga qaramay, mohiyatan Qozilar sudidan farqi yoʻqday edi. Qozilar sudini tugatish toʻgʻrisidagi qarorni musulmon ruhoniylari dinga tazyiq sifatida baholadilar. Shu sababli Turkistonda Qozilar sudiini qisman tiklash boshlandi. Bu haqda 1921-yil 6 oktabrda Turkiston MIKning dekreti eʼlon qilindi. 1922-yil 26 mayda TASSR hukumati respublikaning barcha hududida Qozilar sudini qayta tiklash haqida dekret chiqardi. Ana shu asosida Qozilar sudi yana bir necha yil ish olib bordi. Oʻzbekiston SSR XKSning 1928-yil 18 fevral qarori bilan u Oʻzbekistonda oʻz faoliyatini toʻxtatdi.

Shoiraxon Eshonova.

{{OʻzME}}    


{{chala}}</text>
      <sha1>7a4auuk2ozrwn3erxlm6wmxfywvmb0t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qozonliq</title>
    <ns>0</ns>
    <id>627399</id>
    <revision>
      <id>6181408</id>
      <parentid>6143947</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:09:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="658" sha1="68fuctgly8i9jk8m1dy2o6vmg35c02a" xml:space="preserve">'''Qozonliq''' — Bolgariyaning markaziy qismidagi shahar, Stara-Planina togʻlarining jan. etagida, Qozon-liq soyligida joylashgan. Aholisi 54 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). mashinasozlik, toʻqimachilik, oziq-ovqat, yogʻochsozlik sanoati korxonalari mavjud. Musiqa asboblari ishlab chiqariladi. Frakiylarning antik yozuvli gumbazsimon sagʻanasi (miloddan avvalgi &lt;nowiki&gt;IV—III&lt;/nowiki&gt; asrlar) saqlangan. Shahar atrofida dunyoga mashhur qozonliq atirguli, la-vanda plantatsiyalari barpo qilingan. Q.da efir moyli oʻsimliklarning tajriba st-yasi bor.

{{OʻzME}}

{{chala}}

[[Turkum:Bolgariya shaharlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha shaharlar]]</text>
      <sha1>68fuctgly8i9jk8m1dy2o6vmg35c02a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qozogʻiston arxarmerinosi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>627449</id>
    <revision>
      <id>6181405</id>
      <parentid>2855545</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:06:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1131" sha1="e0y1xuet2dljgm8kp770vyb10izd97g" xml:space="preserve">'''Qozogʻiston arxarmerinosi''' — goʻsht-jun yoʻnalishidagi mayin junli qoʻy zoti. 1930—50 yillarda Qozogʻistonda turlararo duragaylash usuli bilan chiqarilgan. Novokavkaz zotli ur-gʻochi merinosni ovlab oʻldirilgan yovvoyi arxar qoʻchqori urugʻi bilan urugʻlantirib olingan birinchi chatishma avlodni prekos va rambulye qoʻy zotlari bilan U arxar va mayin jugʻshi qoʻy zoti qoniga ega boʻlgan 3-chatishma avlod olinguncha chatishtirilgan. 3-chatishma avlodni zot ichida urchitib koʻpaytirildi. Chatishtirish yil boʻyi yaylovda boqish, maqsadli tanlash va saralash asosida olib borildi. Ushbu zot gavdasi yirik, suyaklari mustahkam. Qoʻchqorlari 90—115 (150) kg gacha, sovliqlari 55— 65 (90) kg gacha. Juni, asosan, 60 raqamli sifatga ega, uz. 8—9 sm. Qoʻchqorlaridan 7—8 (10&amp;nbsp;kg), urgʻochilaridan 3,2—3,5 (6&amp;nbsp;kg gacha) kg jun olinadi.

Serpushtligi 110—120%. Qozogʻiston arxarmerinosi tez yetiladigan zot, togʻoldi yaylovlari sharoitlariga yaxshi moslashgan. Qozogʻistonning Olmaota, Sharqiy Qozogʻiston va Pavlodar viloyatlarida urchitib koʻpaytiriladi.

{{OʻzME}}    


{{chala}}</text>
      <sha1>e0y1xuet2dljgm8kp770vyb10izd97g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qorayish</title>
    <ns>0</ns>
    <id>628300</id>
    <revision>
      <id>6181384</id>
      <parentid>6117771</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:24:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3127" sha1="hb9hgdsscmfotp3mp440bwwy9sq0nz3" xml:space="preserve">'''Qorayish''' (terining qorayishi) — odam terisining quyosh nuri yoki sunʼiy manbalar (simobli [[Kvars lampalar|kvars lampalari]]) taʼsirida qoramtir tus olishi, badanning toblanishi. Bunda [[Ultrabinafsha nurlanish|ultrabinafsha nurlar]] taʼsirida terining muguz qavatida [[Melaninlar|melanin]] pigmenti toʻplanadi va teri qoramtir tusga kiradi. Ultrabinafsha nurlar taʼsirida organizmda [[nerv sistemasi]] va [[ichki sekretsiya bezlari]] faoliyatini kuchaytiradigan, [[biologik faol moddalar]] hosil boʻladi, [[Metabolizm|moddalar almashinuvi]] yaxshilanadi, organizmning yuqumli kasalliklarga qarshiligi ortadi. Bundan tashqari, ultrabinafsha nurlar taʼsirida [[Yogʻ bezlari|yogʻ bezlaridan]] chiqadigan yogʻ tarkibidagi [[ergosterin]] moddasidan [[vitamin D]] hosil boʻladi. Bu vitamin [[suyak sistemasi]] uchun juda zarur boʻlib u yetishmaganda [[raxit]] paydo boʻladi, [[Kalsiy|kalsiyning]] ichakdan qonga soʻrilishini taʼminlaydi.

Qorayish kishi organizmining himoya reaksiyasi boʻlib, ultrabinafsha nurlar taʼsirida terining bazal qavat hujayralari yaxshi oʻsadi, muguz qavat qalinlashadi, natijada u ultrabinafsha nurlarni terining ichki qavatlariga oʻtkazmaydi, hujayralarni nobud boʻlishidan va quyosh nuri taʼsirida terini kuyish yoki oftob urishidan saqlaydi.

Terlash ham kishini oftob urishidan himoya qiluvchi omillardan hisoblanib, kishi terlaganda ter tarkibidagi [[urokanin kislota]] ultrabinafsha nurlarni koʻp yutadi, natijada organizm quyosh nuri taʼsiridan saqlanib qoladi. qorayish [[asta-sekin amalga oshirilishi lozim]]. Birinchi kuni oftobda 10— 15 min. oʻtirish va keyinchalik har kuni 10 min.dan oshirib borish kerak. Oftobda 1 — 1,5 soatdan ortiq oʻtirmaslik zarur. Issiq va oʻrtacha iqlimda yashovchi kishilar soat 11 — 12 gacha oftobda toblanishlari maqsadga muvofiq. Bunda boshga roʻmol oʻrash yoki cheti keng shlyapa kiyib, qora koʻzoynak taqib olish kerak. Koʻz shilliq pardasida quyosh nuridan saqlaydigan qavat yoʻqligidan ular yalligʻlanib qolishi ([[Konyuktivit|konʼyunktivit]]) mumkin. Qorin ochligida yoki ovqatlangan zahoti oftobda toblanishga ruxsat etilmaydi; kun tigʻida uxlash nihoyatda xavfli. Tez qorayish maqsadida quyosh nurida koʻp oʻtirish natijasida betoblik alomatlari (lohaslik, asabiylashish, bosh ogʻrigʻi, uyqusizlik, et uvishishi, harorat koʻtarilishi) dan tashqari teri kuyishi yoki oftob urishi mumkin.

Agar quyosh nurida toblangandan keyin teri achishib qizarsa, qizargan joyga qatiq, atir yoki araq surtish, teri asl holiga kelmaguncha quyosh vannalari qabul qilmaslik kerak. [[Teri]]ning qizargan joylari shishib, pufakchalar paydo boʻlsa, vrachga murojaat qilish lozim. Qorayish hamma uchun ham foydali deb boʻlmaydi. Keksa kishilar, 2 yoshgacha boʻlgan brlalar, homilador ayollar, shuningdek, [[oʻpka sili]], [[Yurak qon-tomir kasalligi|yurak-tomir kasalligi]], [[nevrasteniya]], [[qizil volchanka]] bilan ogʻrigan bemorlar quyosh nurida toblanmaganlari maʼqul, agar toblanish zarur boʻlsa, albatta, shifokor maslahati bilan qilish kerak.

{{OʻzME}}

[[Turkum:Simptom:Bosh ogʻrigʻi]]


{{med-stub}}</text>
      <sha1>hb9hgdsscmfotp3mp440bwwy9sq0nz3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qorakosov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>628308</id>
    <revision>
      <id>6181348</id>
      <parentid>2855388</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:36:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="975" sha1="j0rga2gpis1r06yi4rn4zj9fa1kot1l" xml:space="preserve">'''Qorakosov''' — ildiz boʻgʻzi va poya asosi qorayishi bilan kechadigan oʻsimlik kasalligi. Zamburugʻ va bakteriyalar qoʻzgʻatadi. Asosan, karam, kartoshka, sabzi, mevali daraxt koʻchatlari, dukkayuti yem-xashak va boshqa ekinlar zararlanadi. Karam Q.i karam va gulkaram, kolrabi, rediska va boshqalarni zararlaydi. Kasallangan oʻsimlik soʻliydi, ildiz boʻgʻzi qorayadi, chiriydi, koʻpincha ingichka ipli oq gʻubor bilan. qoplanadi. Q. bilan zararlangan koʻchat nobud boʻladi. Kartoshka Q.ini tuproq bakteriyasi qoʻzgʻatadi. Zararlangan oʻsimlik barglari sargʻayadi, buraladi va soʻliydi. Tuproq ustidan 10 sm gacha boʻlgan chuqurlikda poya qorayib chiriydi, kasallangan poyalar yerdan oson sugʻuriladi; tuganak hosil boʻlishi qiyin kechadi, hosil boʻlgan tuganagi ham zararlanadi.

Kurash choralari: urugʻlikni dorilash, sogʻlom urugʻ, koʻchat ekish; zararlangan oʻsimliklarni sugʻurib, daladan chiqarib tashlash.

{{OʻzME}}    


{{chala}}</text>
      <sha1>j0rga2gpis1r06yi4rn4zj9fa1kot1l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qorakuya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>628312</id>
    <revision>
      <id>6181349</id>
      <parentid>5101192</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:38:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1500" sha1="b0iermhsn1to43yp3eue1c06l719dli" xml:space="preserve">'''Qorakuya''' – zamburugʻlar qoʻzgʻatadigan oʻsimliklar kasalligi. Asosan, boshokli ekinlar kasallanib, qishloq xoʻjaligiga katta zarar yetkazadi. Zararlangan [[boshoq]], [[roʻvak]], [[soʻta]], poya, barg va ildiz boʻyinlari qora [[Sporalar|sporali]] massaga aylanadi. Quyidagi turlari koʻp uchraydi va ayniqsa, zararli: bugʻdoy va javdarning qattiq (badboʻy) Qorakuyasi oʻsimlik tugunchasini yemiradi va „qorakuya xaltachalari“ yoki alohida spora holida urugʻlarda saqlanadi. Zararlangan dondan nam havoda badboʻy hid keladi; [[arpa]] va sulining qattiq (tosh) qorakuyasi sporalari tugunchani zararlaydi, lekin roʻvak va boshoqlar zararlanmaydi, sporaning qattiq qora massasi boshoq qobigʻini teshib oʻtadi; bugʻdoy, arpa, [[suli]] va makkajoʻxorining chang qorakuyasi boshoq, roʻvak, soʻtalarni zararlaydi; [[javdar]] va [[bugʻdoy|bugʻdoyning]] poya Q.si poya (hamma qismlari va barglari)ni zararlaydi; makkajoʻxorining pufakchali holdagi qorakuyasi oʻsimlikning turli qismida qobiqli va spora bilan toʻlgan gʻudsalar hosil qiladi. Qorakuya zamburugʻlari sholi, [[qoʻnoq]], [[oq joʻxori]], [[chumiza]] kabi donli ekinlarda ham parazitlik qiladi. Kasallik natijasida gʻshsha ekinlari hosildorligi 20— 30% kamayib ketadi.

Kurash choralari: kasallikka chidamli navlar ekish; yuqori [[Agrotexnik himoya usuli|agrotexnika]], almashlab ekish. urugʻlarni tozalash va dorilash; urugʻlikni oftobga yoyish va boshqa

{{OʻzME}}


{{chala}}
[[turkum:Zamburugʻlar]]</text>
      <sha1>b0iermhsn1to43yp3eue1c06l719dli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qorasovuq</title>
    <ns>0</ns>
    <id>628486</id>
    <revision>
      <id>6181372</id>
      <parentid>5187360</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:48:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3113" sha1="3n0wsdmq11dimyjfazfu9556nmc4ply" xml:space="preserve">'''Qorasovuq''' — havoning oʻrtacha sutkalik temperaturasi musbat boʻlgan holda, oʻsimlik qoplami va tuproq usti havo qatlamining 0° va undan ham pasayishi. Bu hodisa yuz berganda barglar sovuq taʼsirida qora tus oladi, shuning uchun bahor va erta kuzda boʻladitan bu sovuqni dehqonlar odatda, qora sovuq deb ataydilar. Q. xavfi uning boshlanish muddati va davomiyligi, shuningdek, oʻsimlik turi, uning navi, rivojlanish fazasi va agrotexnika sharoitlariga bogʻliq. Dala ekinlari Q.larga chidamliliga qarab bir necha ekologik guruhlarga boʻlinadi. Q. toʻgʻrisidagi maʼlumotlar sovuq xavfi boʻlgan hududlarni belgilash, ekish muddatlarini aniqlash, issiqsevar oʻsimliklarni ratsional joylashtirish masalalarini hal qilish, qishloq xoʻjaligi ekinlarini yetishtirish sharoitlarini agroiqlimiy baholash, sovuqning zarariga qarshi tadbirlarni ishlab chiqish va boshqalarda qoʻllanadi. Q. hosilning sifatiga va miqdoriga katta ziyon yetkazadi. Q.lar sovuq havo massalarining boshqa rayonlardan (koʻpincha Arktikadan) kelishi (advektiv Q.) yoki tuproq yuzasi va oʻsimlik qoplamining tungi radiatsion sovishi (radiatsion Q.) natijasida vujudga keladi. Dehqonchilik uchun kech bahorgi Q. (ayniqsa, tuproq yuzasida) juda xavflidir, chunki bu vaqtda vegetatsiya davri boshlangan boʻlib, bunday sovuqlar oʻsimlik maysalarining qattiq shikastlanishiga olib kelishi mumkin (nihollar 0,5 dan — 1,5°da shikastlanadi, barglar qorayib ketadi). Janubiy rayonlarda (40° shim. kenglik janubrogʻida) Q.lar oʻrtacha olganda mart oyining ikkinchi yarmida tugaydi, shimolga borgan sayin uning tugash muddati kechikadi. Bahorda tuproq yuzasidagi eng kechki Q, asosan, may oyining birinchi yarmida kuzatiladi (Ustyurt, 44° shim. kenglikdan shimolroq-da). Q.ning qaysi muddatlarda yuz berishiga joyning relyefi, tuproq yuzasining xususiyati va boshqa omillar katta taʼsir koʻrsatadi. Baland joylarda Q.lar, odatda, kechroq tugaydi. Tuproq yuzasidagi birinchi kuzgi Q. Oʻrta Osiyoning jan. tekislik qismida (40° shim. kenglikkacha) 15 oktabrga qadar kuzatiladi. Shimolga borgan sari Q.ning oʻrtacha yuz berish muddati oktabr oyining boshlariga, Ustyurt platosida esa sentabrning oxiriga suriladi. Havodagi Q., odatda, tuproq yuzasiga nisbatan bir necha kun kechroq kuzatiladi. Oxirgi bahorgi Q. bilan birinchi kuzgi Q. orasidagi davr sovuqsiz davr deb ataladi. Oʻzbekistonda sovuqsiz davrning oʻrtacha koʻp yillik davomiyligi chegaralari juda katta va janubisharqiy qismida eng uzoq davom etadi. Tekisliklarda sovuqsiz davr 150—250, togʻlarda 50—150 kungacha.

Q. boʻlganda ekin maydonlarini isitish uchun turli usullar (tutatish, ekinlarni qogʻoz, plyonka va boshqa materi-allar bilan yopish) qoʻllanadi. Sugorma dehqonchilik mintaqalarida ekinlarni kech bahorgi va erta kuzgi vaqtinchalik Q.dan saqlash uchun dalalar sugʻoriladi. Q. zararini bartaraf etishda sovuqsiz davr qisqa boʻlgan hududlarda ertapishar navlarni ekish, sovuqqa chidamli navlarni yaratish. shuningdek, agrotexnika tadbirlarini oʻz vaqtida oʻtkazish muhim ahamiyatga ega. Hamidulla Abdullayev.

{{OʻzME}}    


{{chala}}</text>
      <sha1>3n0wsdmq11dimyjfazfu9556nmc4ply</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qoraterak</title>
    <ns>0</ns>
    <id>628561</id>
    <revision>
      <id>6181378</id>
      <parentid>2855454</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:55:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1063" sha1="m7otfqx16x30uqwikwczfz6vid3veha" xml:space="preserve">'''Qoraterak''' — toldoshlarga mansub daraxt. Rossiyaning Yevropa qismi, Sibir va Oʻrta Osiyoda koʻp tarqalgan. Ikki uyli oʻsimlik. Boʻyi 25 m gacha, diametri 4 m ga yetadi. Tanasi yoʻgʻon, kulrang poʻstloq bilan qoplangan. Bargi uchburchak, mayda arrasimon qirrali, uzun bandli, navbatlashib joylashgan. Barg chiqarishdan oldin gullaydi. Gullari mayda, bir jinsli, kuchala toʻpgulga yigʻilgan. Mevasi koʻp urugʻli, pishganda 2—4 pallaga boʻlinadigan koʻsakcha. Oʻzbekistonning deyarli hamma viloyatlarida manzarali daraxt sifatida oʻstiriladi. Toshkent viloyatining Ohangaron tumanida yovvoyi holda uchraydi. Q.ning barg kurtagi tarkibida efir moyi, smola. organik kislotalar, glikozidlar, osh-lovchi va boʻyoq moddaaar bor. Xalq tabobatida Q.ning barg kurtagidan tayyorlangan damlama haroratni pasaytiruvchi, yurak faoliyatini yaxshilovchi vosita sifatida ishlatiladi. Uruti, qalamchasi va ildiz bachkilaridan koʻpaytiriladi. Daraxtzorlar va daryo boʻylarida oʻrmonlar barpo qilishda foydalaniladi. Yogʻochi yumshoq.

{{chala}}{{OʻzME}}</text>
      <sha1>m7otfqx16x30uqwikwczfz6vid3veha</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qoratikan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>628563</id>
    <revision>
      <id>6181379</id>
      <parentid>2855457</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:57:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="694" sha1="k3wf3nn2k5it5edcbgidrarl7wt2t5d" xml:space="preserve">'''Qoratikan''' — it-jumrutdoshlarga mansub sertikan buta, baʼzan daraxtcha. Gʻarbiy va Oʻrta Osiyo, Kavkaz, Qrimda tarqalgan. Boʻyi 2–3 m. Barglari oddiy, bandli, seret, qiyshiq-tuxumsimon yoki qiyshiq-ellipssimon. Gullari ikki jinsli, mayda, koʻkimtir-sargʻish, barg qoʻltigʻidagi soyabonlarda joylashgan. Mevasi quruq, disksimon, qanotchali, diametri 15 – 25&amp;nbsp;mm, quruq, qizgʻishjigarrang. May oyida gullab, mevasi iyun—avgustda yetiladi. Q. yorugʻsevar, qurgʻoqchilikka chidamli. Poʻstlogʻi va mevasi tarkibida oshlovchi moddalar bor. Ildizi va bargi siydik haydovchi dori sifatida ishlatiladi. Yashil devorlar hosil etish uchun ekiladi.

{{OʻzME}}    


{{chala}}</text>
      <sha1>k3wf3nn2k5it5edcbgidrarl7wt2t5d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qoratol</title>
    <ns>0</ns>
    <id>628586</id>
    <revision>
      <id>6181380</id>
      <parentid>2855460</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:00:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="645" sha1="tbuoeaiuoi251ndvzry7im5akfndpw1" xml:space="preserve">{{Maʼnolari|Qoratol (maʼnolari)}}
'''Qoratol''' - toldoshlarga mansub daraxt turi. Boʻyi baland, 20 – 30 m, tanasi poʻstlogʻi, novdalari jigarrangqizil, tuksiz. Barglari nashtarsimon, qirralari yirik tishchali. Toʻpguli ayrim jinsli kuchala, barglari chiqishi bilan bir vaqtda gullaydi. Mevasi ikki chanokdi koʻsak. Urugʻi mayda, uzun tukli. Daryo boʻylarida, shoʻr tuproqlarda oʻsadi. Oʻzbekistonning shahar va qishloqlarida manzarali oʻsimlik sifatida ekiladi, ihota daraxtzorlari barpo etishda foydalaniladi. Novdasi (xivchini)dan savatlar toʻqiladi. Qalamchasi va poyalaridan ekib koʻpaytiriladi.

{{OʻzME}}    


{{chala}}</text>
      <sha1>tbuoeaiuoi251ndvzry7im5akfndpw1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qoraoʻrdak</title>
    <ns>0</ns>
    <id>628709</id>
    <revision>
      <id>6181356</id>
      <parentid>2855401</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:43:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="505" sha1="c9gs4fr6mvjfm7zl1emc1i0dr4m2k5z" xml:space="preserve">'''Qoraoʻrdak''' - gʻozsimonlar turkumining oʻrdaklar kenja oilasiga mansub qush. Oyoqlari kalta, qizil, panjalari yirik. Panjalari orasidagi pardalar keng. Qanoti nisbatan kichik, dumi kalta. Nari qora, modasi qora-qoʻngʻir tusda. Yev-ropa va Ob daryosi havzasida uya quradi. 6—10 ta tuxum qoʻyadi. Oʻrta Osiyoda qushlar uchib oʻtishi davrida uchraydi. Mollyuskalar, qisqichbaqasimonlar, mayda baliqlar bilan oziqlanadi. Soni kamligi tufayli xoʻjalik ahamiyatiga ega emas.

{{chala}}{{OʻzME}}</text>
      <sha1>c9gs4fr6mvjfm7zl1emc1i0dr4m2k5z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qoraqatdoshlar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>628986</id>
    <revision>
      <id>6181361</id>
      <parentid>2855419</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:45:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="788" sha1="j4bs1425xsvi7vt0h5e1j0gf5v2vn6m" xml:space="preserve">'''Qoraqatdoshlar''' - ikki urugʻpallalilarga mansub oʻsimliklar oilasi. Oʻt, buta va kichik daraxtlardan iborat. Barglari oddiy, yon bargchasiz, ketma-ket qarama-qarshi yoki rozetka holida joylashgan. Gullari ikki jinsli, aktinomorf, toj-barglari 5, baʼzan 4 ta, bittadan yoki toʻpgullarga yigʻilgan. Mevasi koʻsak-cha, 35 turkumi (600 turi) mavjud, asosan, Shimoliy yarim sharning sovuq va moʻʼtadil mintaqalarida, ayniqsa, togʻlarda tarqalgan. Oʻzbekistonda 4 turkumga mansub 6 turi oʻsadi. Bular ichida isteʼmol qilinadigan qoraqat keng tarqalgan. Q.ning toshyorar, gortenziya, filodelfiya turkumi vakillari manzarali oʻsimlik sifatida oʻstiriladi. Badan turi tarkibida 20% gacha oshlovchi moddalar bor. Q.ning hamma turlari asalarilar uchun oziq. 

{{chala}}{{OʻzME}}</text>
      <sha1>j4bs1425xsvi7vt0h5e1j0gf5v2vn6m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qorin pardasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>629144</id>
    <revision>
      <id>6181386</id>
      <parentid>3597968</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:26:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1855" sha1="qvjzhkdh51obxj8ebdpuu8hfbxd3qso" xml:space="preserve">'''Qorin pardasi''' - odam va hayvonlar qorin boʻshligʻi devorlarini ichki tomondan qoplab, uning ichidagi aʼzolarni oʻrab turadigan yupqa seroz parda. Qorin pardasining tashqi qavati mezoteliydan hosil boʻlib, birikti-ruvchi tolali toʻqima esa uning asosini tashkil etadi. Qorin pardasi ichki aʼzolarni oʻrab turuvchi visseral varaq va qorin devorini oʻrab turuvchi pariye-tal varaqdan iborat. Normal holatda varaklar oʻrtasidagi boʻshliqda seroz suyuqlik boʻladi. Qorin pardasi shu suyuqlik bilan namlanib turgani uchun qorin boʻshli-gʻidagi aʼzolar birbiri bilan ishqalanmaydi. Qorin pardasining tashqi boʻshligʻida yogʻ toʻqimalari, buyrak, buyrak usti bezi va siydik yoʻli joylashgan. Qorin pardasi bu aʼzolarni faqat oldingi yuzasinigina qoplab turadi. Ichki aʼzolar Qorin pardasi bilan har tomonlama (intra-peritoneal), uchala tomondan (mezo-peritoneal) yoki bir tomonlama (ekstraperitoneal) oʻralishi mumkin. Qorin pardasi ichaklar uchun tutqichlar hosil qiladi; ular oraligʻida yogʻ toʻqimalari, limfa tugunlari va qon tomirlar joylashgan. Qorin pardasi qorin boʻshligʻidagi aʼzolar oldida yogʻ qatlami — charvint hosil qiladi. Qorin pardasi hujayralari himoya xususiyatiga ega boʻlib, ular baʼzi kasalliklar (appenditsit, meʼda yarasining yorilib ketishi va boshqalar) da hamda operatsiyalarda qorin boʻshligʻiga tushgan mikroblarni nobud qiladi. shikastlanishlarda, ayrim operatsiyalar (mas, appenditsit) kechiktirilganda Qorin pardasining yalligʻlanishi — peritonit kuzatiladi.Qorin parda ichaklar uchun tutqichlar hosil qiladi. Qorin parda boshligʻida joylashgan ingichka ichak seroz parda bilan atroflicha oʻralgan boʻlib uning orqa tomonidagi ichak tutqich ildizi radix mesenteri qorin boʻshligʻining orqa devoriga borib yopishadi.

To'liq maqola: [[:uz:Qorin parda]]

{{OʻzME}}    


{{chala}}</text>
      <sha1>qvjzhkdh51obxj8ebdpuu8hfbxd3qso</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qorinkiprikli chuvalchanglar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>629156</id>
    <revision>
      <id>6181387</id>
      <parentid>2855478</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:29:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="819" sha1="2v14ymccs0vhi3oflkeqrnvtj64ad75" xml:space="preserve">'''Qorinkiprikli chuvalchanglar''' — birlamchi tana boʻshliqli chuvalchanglar sinfi. Tanasi yassi, uz. 0,05—1.5&amp;nbsp;mm. Tanasi boʻylab va uning keyingi uchida yopishqoq bezli naychalar joylashgan. Kipriklari faqat qorin tomonida boʻladi (nomi shundan). Sezgi organlari — tuygʻu qillar, hidlov chuqurchasi va pigment koʻzlar (fotoretseptorlar). Hazm qilish sistemasi — muskulli halqumdan boshlanadigan ichak. Ayirish sistemasi — bir juft shoxlangan naychalar tanasining yon tomonida tashkariga ochiladi. Qorinkiprikli chuvalchanglar — germafrodit yoki partenogenetik urgʻochilar. Dengiz va chuchuk suv havzalarida yashaydi. Bir hujayrali suvoʻtlar va mikroorganizmlar bilan oziqlanadi. 160 turi maʼlu.m. Qorinkiprikli chuvalchanglar faunasi Oʻzbekistonda oʻrganilmagan.

{{OʻzME}}    


{{chala}}</text>
      <sha1>2v14ymccs0vhi3oflkeqrnvtj64ad75</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qosim Shoshiy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>629209</id>
    <revision>
      <id>6181389</id>
      <parentid>6140369</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:31:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bekipediya sahifa nomini [[Qosim shoshiy]]dan [[Qosim Shoshiy]]ga yoʻnaltirish ustidan koʻchirdi: Notoʻgʻri yozilgan sarlavha</comment>
      <origin>6140369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="695" sha1="6jx0gyux2bqwbklia4q7h06w3ex49st" xml:space="preserve">'''Qosim shoshiy''' (toʻliq ismsharifi Abu Ali Hasan al-Qosim ibn Imom Abu Bakr Muhammad ibn Ali al Qaffol ash-Shoshiy) (&lt;nowiki&gt;X&lt;/nowiki&gt; asr) — faqih. Qaffol Shoshiyning oʻgʻli. Q.shahridan Xuroson va Iroq faqihlari taʼlim olishgan. Q.Sh. &quot;at-Taqrib fil-furuʼ&quot; (&quot;Furuʼga yaqinlashish&quot;) asari tufayli manbalarda ulugʻ imomlardan biri sifatida eʼtirof etilgan. Ibn Xallikonning yozishicha, &quot;bu asar shofiʼiy mazhabidagi moʻʼtabar kitoblardan boʻlib, kimning huzurida bu kitob boʻlsa, boshqasining hojati yoʻkdir&quot;. Islomshunoslikda Q.shahrining &quot;at-Taqrib&quot; asari turli fiqhiy manbalarni oʻrganish va tadqiq etishda muhim ahamiyat kasb etadi.

{{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}</text>
      <sha1>6jx0gyux2bqwbklia4q7h06w3ex49st</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181393</id>
      <parentid>6181389</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:34:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <origin>6181393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1608" sha1="cn6ub78qkst37a2rx1rbc3ahm5ri9y0" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | ismi                 = 
 | asl ismi             = 
 | tasvir               = 
 | tasvir_eni           = 
 | izoh                 = 
 | tavallud_paytidagi_ismi = 
 | tavallud_sanasi      = &lt;nowiki&gt;X&lt;/nowiki&gt; asr
 | tavallud_joyi        = 
 | vafot_sanasi         = 
 | vafot_joyi           = 
 | fuqaroligi           = 
 | taʼlimi              = 
 | kasbi                = 
 | faoliyat_yillari     = 
 | boʻyi                = 
 | partiyasi            = 
 | unvoni               = 
 | turmush_oʻrtogʻi     = 
 | bolalari             = 
 | otasi                = 
 | onasi                = 
 | mukofotlari          = 
 | veb-sayt             = 
 | modul                = 
 | modul2               = 
 | modul3               = 
 | modul4               = 
 | modul5               = 
 | imzosi               = 
 | izohlar              = 
}}
'''Qosim Shoshiy''' (toʻliq ism-sharifi '''Abu Ali Hasan al-Qosim ibn Imom Abu Bakr Muhammad ibn Ali al Qaffol ash-Shoshiy'''; &lt;nowiki&gt;X&lt;/nowiki&gt; asr) — faqih. [[Qaffol Shoshiy]]ning oʻgʻli. Qosim Shoshiydan Xuroson va Iroq faqihlari taʼlim olishgan. Qosim Shoshiy „at-Taqrib fil-furuʼ“ („Furuʼga yaqinlashish“) asari tufayli manbalarda ulugʻ imomlardan biri sifatida eʼtirof etilgan. [[Ibn Xallikon]]ning yozishicha, „bu asar shofiʼiy mazhabidagi moʻtabar kitoblardan boʻlib, kimning huzurida bu kitob boʻlsa, boshqasining hojati yoʻqdir“. Islomshunoslikda Qosim Shoshiyning „at-Taqrib“ asari turli fiqhiy manbalarni oʻrganish va tadqiq etishda muhim ahamiyat kasb etadi.

{{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}</text>
      <sha1>cn6ub78qkst37a2rx1rbc3ahm5ri9y0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Qosim Shoshiy</title>
    <ns>1</ns>
    <id>629210</id>
    <revision>
      <id>6181391</id>
      <parentid>1547661</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:31:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bekipediya [[Munozara:Qosim shoshiy]] sahifasini [[Munozara:Qosim Shoshiy]]ga koʻchirdi: Notoʻgʻri yozilgan sarlavha</comment>
      <origin>1547661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19" sha1="nd7qwtbms1u24nd8i8im7mkegofse9a" xml:space="preserve">{{OʻzME loyihasi}}</text>
      <sha1>nd7qwtbms1u24nd8i8im7mkegofse9a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qoʻl panjasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>630910</id>
    <revision>
      <id>6181411</id>
      <parentid>2855572</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:13:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="365" sha1="8zzfsx8abz6n7zj54kryy0hsvliap11" xml:space="preserve">'''Qoʻl panjasi''' - yerda yashovchi umurtqali hayvonlar oldingi oyogʻi va odam qoʻlining tirsak va bilak suyaklaridan keyingi qismi. Odamning Qoʻl panjasi murakkab harakatlarni bajaradi; u kaft usti suyaklari (8 ta), kaft suyaklari (5 ta) va harakatchan barmoklardan (3 ta falangadan iborat, bosh barmoqdan tashqari) tashkil topgan.

{{OʻzME}}    


{{chala}}</text>
      <sha1>8zzfsx8abz6n7zj54kryy0hsvliap11</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qoʻmsash</title>
    <ns>0</ns>
    <id>631007</id>
    <revision>
      <id>6181413</id>
      <parentid>2855579</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:15:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Hissiyotlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6181413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="499" sha1="0ltjgaspo0mwwjjseak57ozaniazllm" xml:space="preserve">'''Qoʻmsash''' — oʻz vatani, tugʻilgan yurti, yaqin kishisi (kishilari) yoki narsasidan umrbod yoki vaqtincha ajralgan, uzoqlashgan kishilarda roʻy beradigan ruhiy holat. Q. goʻdaklar-da, yosh bolalarda ota-onasiga, oʻrga nib qolgan yaqin kishilariga tan ichikish tarzida, katta kishilarda esa oʻz vataniga hayotining maʼlum davr va voqealariga nisbatan nostelgiya (yun.— qaytish, qaytib kelish — ogʻriq) tarzida kuzatiladi.

{{chala}}
{{no iwiki}}

{{OʻzME}}

[[Turkum:Hissiyotlar]]</text>
      <sha1>0ltjgaspo0mwwjjseak57ozaniazllm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qoʻngʻir temirtosh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>631114</id>
    <revision>
      <id>6181414</id>
      <parentid>2855583</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:17:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1531" sha1="l2kbgrj6b1udrr0mf9de3693ru76ci4" xml:space="preserve">'''Qoʻngʻir temirtosh''' - temir ru dasi, temir gidrooksidi (gyotit, gidrogyotit, lepidokrokit va boshqalar) ning kremniy va alyuminiy oksidlari va gidrooksidlari bilan birikmasi. Qoʻngʻir temirtosh — minerallarning yupqa dispers aralashmasi, rangi toʻq jigarrangdan och sariqqacha. Gʻovak, tuproqsimon massa, oolit, dukkakli, konkretsiya va stalaktitlar koʻrinishida boʻladi. Baʼ-zan tarkibida pirit, markazit va boshqa sulfidlar, temir tarkibli karbonatlar va oksidlar hamda qazilma organizmlar qoldiqlari uchraydi. Qoʻngʻir temirtosh — temir rudalarining eng koʻp tarqalgan turi, tarkibida 30% dan ortiq temir boʻlib va zararli aralashmalar — oltingugurt, fosfor va margi-mush kam boʻlsa sanoat ahamiyatiga ega boʻladi. Qoʻngʻir temirtoshning hosil boʻlishi Yer poʻstining yuqori zonasidagi oksidlanish jarayoni bilan bogʻliq. Ulardan metallurgiya sanoatida keng foydala-niladi. Qoʻngʻir temirtoshning eng yirik konlari: choʻkindi (dengiz, daryo, koʻl, botqoqlik) va oʻta asosli togʻ jinslarining nurash poʻstida vujudga keladi. Oolitli Qoʻngʻir temirtoshlarning dunyo boʻyicha eng yirik choʻkindi konlari: Rossiya Federatsiyasi (Gʻarbiy Sibir havzasi), Fransiya (Lo-taringiya)da bor. Xrom-nikelli choʻyan va poʻlatlarni quyish uchun xom ashyo hisoblanadigan oʻta asosli togʻ jinslarining (nikel, xrom va kobalt aralashmasi bilan) tabiiy legirlangan Qoʻngʻir temirtosh konlari AQSH, Rossiya Federatsiyasi (Ural), Kuba (Mayari) va Yangi Kaledoniyada mavjud.

{{OʻzME}}    


{{chala}}</text>
      <sha1>l2kbgrj6b1udrr0mf9de3693ru76ci4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qoʻngʻir tuproqlar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>631130</id>
    <revision>
      <id>6181418</id>
      <parentid>2855584</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:20:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1403" sha1="irmeha6vu5cm8e4rn8j5dbjfawbf5dn" xml:space="preserve">'''Qungʻir tuproqlar''', choʻl va dasht qoʻngʻir tuproqlari — tuproq tipi. Asosan, chala choʻllarda, Kaspiy va Orol dengizlarining shim. sohillari hamda Qozogʻiston past togʻlariningjan. qismida tarqalgan. Qungʻir tuproqlar yuvilmaydigan suv rejimiga ega boʻlgan, tuproqda nam yetarli boʻlmagan, bugʻlanish yogʻinlar miqdoriga nisbatan 4—5 marta koʻp, muhiti ishqoriy, iqlimi keskin kontinental — yozi issiq, qishi sovuq, yillik yogʻin miqdori 100 – 250&amp;nbsp;mm boʻlgan hududlarda shakllanadi. Tuproq hosil qiluvchi jinslar, asosan, lyossimon qumoqlar va turli darajada shoʻrlangan allyuvial-koʻl choʻkindilaridan iborat.

Qungʻir tuproqlar tarkibidagi gumus miqdoriga qarab 2 tipchaga boʻlinadi: tipik Qungʻir tuproqlar (gumus miqdori 1,5—2%) va och qoʻngʻir tusli Qungʻir tuproqlar (gumus miqdori 1 — 1,5%). Gumus miqdori mexanik tarkibiga koʻra yuqori qatlamlarda 1,5—2% gacha, qumoq va qumli tuproqlarda 0,4—1% atrofida. Umumiy azot tuproqning yuqori gorizontlarida 0,11-0,18, fosfor 0,06-0,2%. Qungʻir tuproqlardan, asosan, chorvachilikda qoʻylar boqish uchun yaylovlar sifatida foydalaniladi. Shamol eroziyasi kuchli rivojlanganligi sababli unga qarshi kurash tadbirlariga alohida eʼtibor beriladi. Yaylovlar holatini yaxshilashda liman usulida sugʻorishlan foydalanish mumkin.

Hodimat Maxsudov.

{{OʻzME}}    

[[Turkum:Tuproqshunoslik]]


{{chala}}</text>
      <sha1>irmeha6vu5cm8e4rn8j5dbjfawbf5dn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181419</id>
      <parentid>6181418</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:20:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Sahifaga xabar andozasi/andozalari qoʻshildi</comment>
      <origin>6181419</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1429" sha1="o6jwllyexrzczqt6a8i2d08iqfu54aj" xml:space="preserve">{{xatolar|sana=2026-06}}

'''Qungʻir tuproqlar''', choʻl va dasht qoʻngʻir tuproqlari — tuproq tipi. Asosan, chala choʻllarda, Kaspiy va Orol dengizlarining shim. sohillari hamda Qozogʻiston past togʻlariningjan. qismida tarqalgan. Qungʻir tuproqlar yuvilmaydigan suv rejimiga ega boʻlgan, tuproqda nam yetarli boʻlmagan, bugʻlanish yogʻinlar miqdoriga nisbatan 4—5 marta koʻp, muhiti ishqoriy, iqlimi keskin kontinental — yozi issiq, qishi sovuq, yillik yogʻin miqdori 100 – 250&amp;nbsp;mm boʻlgan hududlarda shakllanadi. Tuproq hosil qiluvchi jinslar, asosan, lyossimon qumoqlar va turli darajada shoʻrlangan allyuvial-koʻl choʻkindilaridan iborat.

Qungʻir tuproqlar tarkibidagi gumus miqdoriga qarab 2 tipchaga boʻlinadi: tipik Qungʻir tuproqlar (gumus miqdori 1,5—2%) va och qoʻngʻir tusli Qungʻir tuproqlar (gumus miqdori 1 — 1,5%). Gumus miqdori mexanik tarkibiga koʻra yuqori qatlamlarda 1,5—2% gacha, qumoq va qumli tuproqlarda 0,4—1% atrofida. Umumiy azot tuproqning yuqori gorizontlarida 0,11-0,18, fosfor 0,06-0,2%. Qungʻir tuproqlardan, asosan, chorvachilikda qoʻylar boqish uchun yaylovlar sifatida foydalaniladi. Shamol eroziyasi kuchli rivojlanganligi sababli unga qarshi kurash tadbirlariga alohida eʼtibor beriladi. Yaylovlar holatini yaxshilashda liman usulida sugʻorishlan foydalanish mumkin.

Hodimat Maxsudov.

{{OʻzME}}    

[[Turkum:Tuproqshunoslik]]


{{chala}}</text>
      <sha1>o6jwllyexrzczqt6a8i2d08iqfu54aj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qoʻngʻiroqgul</title>
    <ns>0</ns>
    <id>631238</id>
    <revision>
      <id>6181424</id>
      <parentid>2855588</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:24:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Tilga ulandi: {{no iwiki}} andozasini olib tashladim</comment>
      <origin>6181424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="981" sha1="bw4237i60skdha7ywu4avb7wv2gxfr1" xml:space="preserve">'''Qoʻngʻiroqgul''' - qoʻngʻiroqguldoshlar oilasiga mansub bir va koʻp yillik oʻtsimon oʻsimliklar turkumi. Shimoliy yarim sharning oʻrta kengliklarida, Yevropaning janubi va Old Osiyoda 300 ga yaqin turi tarqalgan. Baʼzi turlari manzarali. Uzbekistonda Q.ning 6 turi uchraydi, shundan Fedchenko Q.i keng tarqalgan. Boʻyi 10—25 sm, koʻp poyali, barglari keng tuxumsimon, keng el-lipssimon yoki yumaloq. Gullari toʻgʻri, baʼzan biroz zigomorf, shakli qoʻngʻiroqsimon, koʻk, zangori, oq, baʼzan binafsha rang, alohida joylashgan. Roʻvak, shingil va boshqa toʻpgullar hosil qiladi. Iyun—iyul oylarida gullab urugʻlaydi. Mevasi koʻsakcha. Togʻlarda qoyalarning yoriqla ridaoʻsadi. Manzarali turi urugʻidan, ildiz bachkilaridan va tupini boʻlish orqali koʻpaytiriladi. Baland boʻyli Q. guldasta qilish uchun, past boʻylilari esa gulzor chetlarini bezash uchun ekiladi. Ayrim turlarining ildiz va barglari ovqatga ishlatiladi.

{{OʻzME}}    


{{chala}}</text>
      <sha1>bw4237i60skdha7ywu4avb7wv2gxfr1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dmitriy Shokin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>657753</id>
    <revision>
      <id>6181720</id>
      <parentid>6173435</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:57:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranoxa</username>
        <id>221044</id>
      </contributor>
      <origin>6181720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10499" sha1="s7q9x3m4l0q0nzattkdy53brzy26rah" xml:space="preserve">{{Infobox sportchi
| headercolor    = lightblue
| name           = Dmitriy Shokin
| image          = Dmitriy Shokin 2018.jpg
| image_size      = 230px
| caption        = Shokin 2018-yilgi Osiyo o'yinlarida
| fullname       = 
| nickname       = 
| nationality    = Oʻzbek
| residence      = 
| birth_date     = {{birth date and age|1992|5|30|df=y}}
| birth_place    = {{TavalludJoyi|Toshkent}}, [[Oʻzbekiston]]&lt;ref name=r1&gt;[https://en.asiangames2018.id/athletes/athlete/SHOKIN-Dmitriy-3002245/ Dmitriy Shokin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180823105540/https://en.asiangames2018.id/athletes/athlete/SHOKIN-Dmitriy-3002245/ |date=23 August 2018 }}. asiangames2018.id&lt;/ref&gt;
| death_date     =
| death_place    =
| website        =
| country        =
| sport          = [[Taekvondo]]
| height = 193 cm &lt;ref name=r2&gt;{{cite web|url=https://www.rio2016.com/en/athlete/dmitriy-shokin |title=Dmitriy Shokin |website=rio2016.com |accessdate=19 August 2016 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160821023935/https://www.rio2016.com/en/athlete/dmitriy-shokin |archivedate=21 August 2016 }}&lt;/ref&gt;
| weight = 97kg
| event          =
| collegeteam    =
| club           =
| team           =
| turnedpro      =
| coach          = Fahriddin Umarov (klub)&lt;br /&gt;Akmal Ergashev (milliy)&lt;ref name=r1/&gt;
| retired        =
| coaching       =
| worlds         =
| regionals      =
| nationals      =
| olympics       =
| paralympics    =
| highestranking =
| pb             =
| medaltemplates =
{{MedalCountry|{{UZB}}}}
{{MedalCompetition|[[Jahon taekvondo federatsiyasi|Jahon Chempionatlari]]}}
{{MedalGold|[[2015-yilgi Jahon Taekvondo Chempionati|Chelyabinsk - 2015]]|+87 kg}}
{{MedalCompetition|[[Osiyo oʻyinlari]]}}
{{MedalSilver| [[2014-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari|2018 Incheon]] |+87 kg}}
{{MedalSilver| [[2018-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari|2018 Jakarta]] | +80 kg}}
{{MedalCompetition | [[Taekvondo boʻyicha Osiyo chempionati|Osiyo Chempionatlari]] }}
{{MedalGold| [[Taekvondo boʻyicha 2014-yilgi Osiyo chempionati|Tashkent - 2014]] | +87 kg }}
{{MedalGold| [[Taekvondo boʻyicha 2016-yilgi Osiyo chempionati|Pasay - 2016]] | +87 kg }}
{{MedalBronze| [[Taekvondo boʻyicha 2018-yilgi Osiyo chempionati|Ho Chi Minh - 2018]] | +87 kg }}
{{MedalCompetition | [[Universiada|Yozgi Universiada]] }}
{{MedalGold| [[2015-yilgi Yozgi Universiada|Gwangju - 2015]] |+87 kg]] }}
}}
'''Dmitriy Aleksandrovich Shokin''' ({{Lang-ru|Шокин, Дмитрий Александрович}}; 1992-yil [[Toshkent]] shahrida tugʻilgan) — Taekvondo boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. 2015-yilgi Universiada gʻolibi, 2015-yilgi jahon chempioni, 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari olimpiyachisi, ikki karra Osiyo chempioni.

== Biografiyasi ==
Shokin yetti yoshida taekvondo bilan shugʻullangan&lt;ref name=&quot;r1&quot; /&gt;. [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]]&lt;nowiki/&gt;ning turizm fakultetini tamomlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://web.archive.org/web/20180823105540/https://en.asiangames2018.id/athletes/athlete/SHOKIN-Dmitriy-3002245/|sarlavha=DMITRIY
SHOKIN|access-date=2026-06-22}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
Dmitriy Shokin 2014-yilda Toshkent shahrida oʻtkazilgan Osiyo chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritib, oʻzining yuqori sport mahoratini namoyon etdi &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://olympic.uz/ru/press/news/detail.php?ID=4262&amp;y=2014|title=В Ташкенте завершился Чемпионат Азии по Таэквондо (WTF)|publisher=«olympic.uz»|accessdate=2016-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160924042029/http://www.olympic.uz/ru/press/news/detail.php?ID=4262&amp;y=2014|archivedate=2016-09-24|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;. Shu yilning oʻzida [[Janubiy Koreya]]ning [[Inchxon|Incheon]] shahrida boʻlib oʻtgan [[2014-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari|XVII yozgi Osiyo oʻyinlari]]da kumush medal sovrindori boʻldi &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.uzreport.uz/news_10_r_141039.html|title=Дмитрий Шокин стал чемпионом Азии по таэквондо|publisher=«news.uzreport.uz»|accessdate=2016-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160723053514/http://news.uzreport.uz/news_10_r_141039.html|archivedate=2016-07-23|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, 2014-yil davomida BAA, Avstraliya va Fransiya kabi davlatlarda oʻtkazilgan nufuzli xalqaro musobaqalarda gʻolib va sovrindor sifatida eʼtirof etildi.

2015-yilda sportchi oʻz muvaffaqiyatlarini izchil davom ettirdi &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://worldtaekwondo2015.com/index.php/ru/novosti/item/481-dmitrij-shokin-stal-pervym-v-istorii-uzbekistana-chempionom-mira|title=Дмитрий Шокин стал первым в истории Узбекистана чемпионом мира|publisher=«worldtaekwondo2015.com»|accessdate=2016-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161026025036/http://worldtaekwondo2015.com/index.php/ru/novosti/item/481-dmitrij-shokin-stal-pervym-v-istorii-uzbekistana-chempionom-mira|archivedate=2016-10-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;. U Turkiya, Qatar, Avstraliya, Rossiya hamda Koreya Respublikasida tashkil etilgan Gran-pri turkumidagi yirik xalqaro turnirlarda muntazam ravishda sovrinli oʻrinlarni egalladi va xalqaro arenadagi barqarorligini yana bir bor tasdiqladi &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sports.uz/ru/other/2015/07/1926924/|title=Дмитрий Шокин стал чемпионом Универсиады|publisher=«sports.uz»}}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Июль 2019|bot=InternetArchiveBot}}&lt;/ref&gt;.

[[Fayl:Dmitriy shokin 1.jpg|thumb|200px|Dmitriy Shokin 2015-yilgi Jahon Taekvondo Chempionatida]]
Shu yilning eng yirik yutugʻi sifatida Rossiyaning [[Chelyabinsk]] shahrida oʻtkazilgan [[2015-yilgi Jahon Taekvondo Chempionati|Jahon chempionati]]da [[Jahon taekvondo federasiyasi|(WTF)]] barcha raqiblarini magʻlub etib, jahon chempioni unvonini qoʻlga kiritgani alohida taʼkidlash lozim &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.wtu.kr/441 |sarlavha=2015 Chelyabinsk World Taekwondo Championships (Day-6) |sana=2015/05/18 |qaralgan sana=2026.03.26 |til=ingliz |arxivsana=2026-04-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260426164328/https://www.wtu.kr/441 }}&lt;/ref&gt;. Shu tariqa, Dmitriy Shokin Oʻzbekiston taekvondo tarixida ilk bor jahon chempionati oltin medalini qoʻlga kiritgan sportchi sifatida tarixga kirdi. 2015-yil avgust oyi yakunlariga koʻra, u eng yuqori vazn toifasida jahon reytingida yetakchi sportchilar qatoridan joy oldi &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sports.uz/ru/other/2016/08/1981754/|title=Дмитрий Шокин не смог выйти в финал Олимпиады-2016|publisher=«sports.uz»}}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Июль 2019|bot=InternetArchiveBot}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://daryo.uz/k/2016/08/21/taekvondo-dmitriy-shokin-rio-2016-dagi-songgi-jangida-koreyalik-sportchidan-yengildi/|title=Таэквондо. Дмитрий Шокин Рио—2016 даги сўнгги жангида кореялик спортчидан енгилди|publisher=«daryo.uz»|lang=uz}}&lt;/ref&gt;.

2016-yilgi Braziliyaning Rio-de-Janeyro shahrida boʻlib oʻtgan navbatdagi Jahon Chempionatida [[Jahon taekvondo federasiyasi|(WTF)]] +87 kg vazn toifasida amaldagi jahon chempioni Dmitriy Shokin chorak final bosqichida braziliyalik Miguel Soaresni 3:0 hisobida magʻlub etdi. Yarim finalda esa eronlik Omid Amidi ustidan 5:0 hisobida gʻalaba qozondi. Final bahsida Dmitriy Shokin AQSh vakili Jonathan Healeyni 4:3 hisobida magʻlub etib, chempionlikni qoʻlga kiritdi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://uza.uz/en/posts/dmitry-shokin-won-the-gold-at-the-international-taekwondo-to-22-02-2016 |sarlavha=Dmitry Shokin Won the Gold at the International Taekwondo Tournament in Brazil |sana=22.02.2016 |qaralgan sana=08.04.2026}}&lt;/ref&gt;.

[[2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]]da Shokin birinchi raqam ostida saralangan sportchi sifatida ishtirok etdi. U yarim final bosqichida nigeriyalik [[Abdulrazzak Issouf]]ga 2:8 hisobida imkoniyatni boy berdi. Keyinchalik bronza medali uchun kechgan bahsda esa [[2008-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari|2008-yilgi Olimpiada]] chempioni [[Cha Dong-min]]ga yutqazib, musobaqani 5-oʻrin bilan yakunladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.olympics.com/en/olympic-games/rio-2016/results/taekwondo/-80-kg-men |sarlavha=Rio 2016 Taekwondo + 80 kg men Results |sana=20.08.2016 |qaralgan sana=08.04.2026 |til=ingliz}}&lt;/ref&gt;.

[[Fayl:Dmitriy shokin 2018.webp|thumb|200px|Dmitriy Shokin 2018-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari finalida]]
[[2018-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari|2018-yil Indoneziyada]] boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarining taekvondo boʻyicha bahslarida Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi Dmitriy Shokin kumush medalni qoʻlgan kiritdi. +80kg vazn toifasida finaldagi bahsda eronlik [[Said Rajabi]] bilan kuch sinashdi. Ammo 2:1 hisobda borayotgan Shokin soʻnggi lahzalarda tashabbusni raqibga berib qoʻydi va 2:3 hisobida magʻlubiyatga uchrab, kumush medalni qoʻlga kiritdi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://sports.uz/oz/news/view/Taekvondo-Dmitriy-Shokin-Osiyo-oyinlari-kumush-medali-sohibi-21-08-2018 |sarlavha=Taekvondo: Dmitriy Shokin Osiyo o‘yinlari kumush medali sohibi |sana=21.08.2018 |qaralgan sana=08.04.2026 |til=o'zbek}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Otabek |first=Matnazarov |date=21.08.2018 |title=Dmitriy Shokin kumush medal sohibiga aylandi |work=Kun.uz |url=https://kun.uz/25378852 |access-date=08.04.2026}}&lt;/ref&gt;.

Sportchi hozirda oʻzining „Shokin jamoasi“ nomli taekvondo jamoasiga murabbiylik qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.instagram.com/shokin_tkd_team?igsh=bzQ1YmpjMnd6eXMw |sarlavha=Shokin tkd team}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Loyiha|Sport|Olympic rings with white rims.svg|40}}
{{Commons turkum|Dmitriy Shokin}}

* [https://www.taekwondodata.com/dmitriy-shokin.akh4.html Dmitriy Shokin] TaekwondoData.com saytida
* [https://www.olympedia.org/athletes/136425 Dmitriy Shokin] Olimpiada saytida
{{DEFAULTSORT:Shokin, Dmitriy}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak taekvondochilar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston uchun Osiyo oʻyinlari kumush medali sohiblari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonning FISU Jahon Universiadasida oltin medali olgan sportchilari]]
[[Turkum:21-asrda Oʻzbekiston sportchilari]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bitiruvchilari]]</text>
      <sha1>s7q9x3m4l0q0nzattkdy53brzy26rah</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181721</id>
      <parentid>6181720</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T09:01:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranoxa</username>
        <id>221044</id>
      </contributor>
      <origin>6181721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10457" sha1="3gojhr1pt70xqijjfn9vbey3zcwj16e" xml:space="preserve">{{Infobox sportchi
| headercolor    = lightblue
| name           = Dmitriy Shokin
| image          = Dmitriy Shokin 2018.jpg
| image_size      = 230px
| caption        = Shokin 2018-yilgi Osiyo o'yinlarida
| fullname       = 
| nickname       = 
| nationality    = Oʻzbek
| residence      = 
| birth_date     = {{birth date and age|1992|5|30|df=y}}
| birth_place    = {{TavalludJoyi|Toshkent}}, [[Oʻzbekiston]]&lt;ref name=r1&gt;[https://en.asiangames2018.id/athletes/athlete/SHOKIN-Dmitriy-3002245/ Dmitriy Shokin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180823105540/https://en.asiangames2018.id/athletes/athlete/SHOKIN-Dmitriy-3002245/ |date=23 August 2018 }}. asiangames2018.id&lt;/ref&gt;
| death_date     =
| death_place    =
| website        =
| country        =
| sport          = [[Taekvondo]]
| height = 193 cm &lt;ref name=r2&gt;{{cite web|url=https://www.rio2016.com/en/athlete/dmitriy-shokin |title=Dmitriy Shokin |website=rio2016.com |accessdate=19 August 2016 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160821023935/https://www.rio2016.com/en/athlete/dmitriy-shokin |archivedate=21 August 2016 }}&lt;/ref&gt;
| weight = 97kg
| event          =
| collegeteam    =
| club           =
| team           =
| turnedpro      =
| coach          = Fahriddin Umarov (klub)&lt;br /&gt;Akmal Ergashev (milliy)&lt;ref name=r1/&gt;
| retired        =
| coaching       =
| worlds         =
| regionals      =
| nationals      =
| olympics       =
| paralympics    =
| highestranking =
| pb             =
| medaltemplates =
{{MedalCountry|{{UZB}}}}
{{MedalCompetition|[[Jahon taekvondo federatsiyasi|Jahon Chempionatlari]]}}
{{MedalGold|[[2015-yilgi Jahon Taekvondo Chempionati|Chelyabinsk - 2015]]|+87 kg}}
{{MedalCompetition|[[Osiyo oʻyinlari]]}}
{{MedalSilver| [[2014-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari|2018 Incheon]] |+87 kg}}
{{MedalSilver| [[2018-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari|2018 Jakarta]] | +80 kg}}
{{MedalCompetition | [[Taekvondo boʻyicha Osiyo chempionati|Osiyo Chempionatlari]] }}
{{MedalGold| [[Taekvondo boʻyicha 2014-yilgi Osiyo chempionati|Tashkent - 2014]] | +87 kg }}
{{MedalGold| [[Taekvondo boʻyicha 2016-yilgi Osiyo chempionati|Pasay - 2016]] | +87 kg }}
{{MedalBronze| [[Taekvondo boʻyicha 2018-yilgi Osiyo chempionati|Ho Chi Minh - 2018]] | +87 kg }}
{{MedalCompetition | [[Universiada|Yozgi Universiada]] }}
{{MedalGold| [[2015-yilgi Yozgi Universiada|Gwangju - 2015]] |+87 kg]] }}
}}
'''Dmitriy Aleksandrovich Shokin''' ({{Lang-ru|Шокин, Дмитрий Александрович}}; 1992-yil [[Toshkent]] shahrida tugʻilgan) — Taekvondo boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. 2015-yilgi Universiada gʻolibi, 2015-yilgi jahon chempioni, 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari olimpiyachisi, ikki karra Osiyo chempioni.

== Biografiyasi ==
Shokin yetti yoshida taekvondo bilan shugʻullangan&lt;ref name=&quot;r1&quot; /&gt;. [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]]&lt;nowiki/&gt;ning turizm fakultetini tamomlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://en.asiangames2018.id/athletes/athlete/SHOKIN-Dmitriy-3002245/|sarlavha=DMITRIY SHOKIN|access-date=2026-06-22}}&lt;/ref&gt; .

== Faoliyati ==
Dmitriy Shokin 2014-yilda Toshkent shahrida oʻtkazilgan Osiyo chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritib, oʻzining yuqori sport mahoratini namoyon etdi &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://olympic.uz/ru/press/news/detail.php?ID=4262&amp;y=2014|title=В Ташкенте завершился Чемпионат Азии по Таэквондо (WTF)|publisher=«olympic.uz»|accessdate=2016-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160924042029/http://www.olympic.uz/ru/press/news/detail.php?ID=4262&amp;y=2014|archivedate=2016-09-24|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;. Shu yilning oʻzida [[Janubiy Koreya]]ning [[Inchxon|Incheon]] shahrida boʻlib oʻtgan [[2014-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari|XVII yozgi Osiyo oʻyinlari]]da kumush medal sovrindori boʻldi &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.uzreport.uz/news_10_r_141039.html|title=Дмитрий Шокин стал чемпионом Азии по таэквондо|publisher=«news.uzreport.uz»|accessdate=2016-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160723053514/http://news.uzreport.uz/news_10_r_141039.html|archivedate=2016-07-23|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, 2014-yil davomida BAA, Avstraliya va Fransiya kabi davlatlarda oʻtkazilgan nufuzli xalqaro musobaqalarda gʻolib va sovrindor sifatida eʼtirof etildi.

2015-yilda sportchi oʻz muvaffaqiyatlarini izchil davom ettirdi &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://worldtaekwondo2015.com/index.php/ru/novosti/item/481-dmitrij-shokin-stal-pervym-v-istorii-uzbekistana-chempionom-mira|title=Дмитрий Шокин стал первым в истории Узбекистана чемпионом мира|publisher=«worldtaekwondo2015.com»|accessdate=2016-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161026025036/http://worldtaekwondo2015.com/index.php/ru/novosti/item/481-dmitrij-shokin-stal-pervym-v-istorii-uzbekistana-chempionom-mira|archivedate=2016-10-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;. U Turkiya, Qatar, Avstraliya, Rossiya hamda Koreya Respublikasida tashkil etilgan Gran-pri turkumidagi yirik xalqaro turnirlarda muntazam ravishda sovrinli oʻrinlarni egalladi va xalqaro arenadagi barqarorligini yana bir bor tasdiqladi &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sports.uz/ru/other/2015/07/1926924/|title=Дмитрий Шокин стал чемпионом Универсиады|publisher=«sports.uz»}}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Июль 2019|bot=InternetArchiveBot}}&lt;/ref&gt;.

[[Fayl:Dmitriy shokin 1.jpg|thumb|200px|Dmitriy Shokin 2015-yilgi Jahon Taekvondo Chempionatida]]
Shu yilning eng yirik yutugʻi sifatida Rossiyaning [[Chelyabinsk]] shahrida oʻtkazilgan [[2015-yilgi Jahon Taekvondo Chempionati|Jahon chempionati]]da [[Jahon taekvondo federasiyasi|(WTF)]] barcha raqiblarini magʻlub etib, jahon chempioni unvonini qoʻlga kiritgani alohida taʼkidlash lozim &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.wtu.kr/441 |sarlavha=2015 Chelyabinsk World Taekwondo Championships (Day-6) |sana=2015/05/18 |qaralgan sana=2026.03.26 |til=ingliz |arxivsana=2026-04-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260426164328/https://www.wtu.kr/441 }}&lt;/ref&gt;. Shu tariqa, Dmitriy Shokin Oʻzbekiston taekvondo tarixida ilk bor jahon chempionati oltin medalini qoʻlga kiritgan sportchi sifatida tarixga kirdi. 2015-yil avgust oyi yakunlariga koʻra, u eng yuqori vazn toifasida jahon reytingida yetakchi sportchilar qatoridan joy oldi &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sports.uz/ru/other/2016/08/1981754/|title=Дмитрий Шокин не смог выйти в финал Олимпиады-2016|publisher=«sports.uz»}}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Июль 2019|bot=InternetArchiveBot}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://daryo.uz/k/2016/08/21/taekvondo-dmitriy-shokin-rio-2016-dagi-songgi-jangida-koreyalik-sportchidan-yengildi/|title=Таэквондо. Дмитрий Шокин Рио—2016 даги сўнгги жангида кореялик спортчидан енгилди|publisher=«daryo.uz»|lang=uz}}&lt;/ref&gt;.

2016-yilgi Braziliyaning Rio-de-Janeyro shahrida boʻlib oʻtgan navbatdagi Jahon Chempionatida [[Jahon taekvondo federasiyasi|(WTF)]] +87 kg vazn toifasida amaldagi jahon chempioni Dmitriy Shokin chorak final bosqichida braziliyalik Miguel Soaresni 3:0 hisobida magʻlub etdi. Yarim finalda esa eronlik Omid Amidi ustidan 5:0 hisobida gʻalaba qozondi. Final bahsida Dmitriy Shokin AQSh vakili Jonathan Healeyni 4:3 hisobida magʻlub etib, chempionlikni qoʻlga kiritdi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://uza.uz/en/posts/dmitry-shokin-won-the-gold-at-the-international-taekwondo-to-22-02-2016 |sarlavha=Dmitry Shokin Won the Gold at the International Taekwondo Tournament in Brazil |sana=22.02.2016 |qaralgan sana=08.04.2026}}&lt;/ref&gt;.

[[2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]]da Shokin birinchi raqam ostida saralangan sportchi sifatida ishtirok etdi. U yarim final bosqichida nigeriyalik [[Abdulrazzak Issouf]]ga 2:8 hisobida imkoniyatni boy berdi. Keyinchalik bronza medali uchun kechgan bahsda esa [[2008-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari|2008-yilgi Olimpiada]] chempioni [[Cha Dong-min]]ga yutqazib, musobaqani 5-oʻrin bilan yakunladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.olympics.com/en/olympic-games/rio-2016/results/taekwondo/-80-kg-men |sarlavha=Rio 2016 Taekwondo + 80 kg men Results |sana=20.08.2016 |qaralgan sana=08.04.2026 |til=ingliz}}&lt;/ref&gt;.

[[Fayl:Dmitriy shokin 2018.webp|thumb|200px|Dmitriy Shokin 2018-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari finalida]]
[[2018-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari|2018-yil Indoneziyada]] boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarining taekvondo boʻyicha bahslarida Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi Dmitriy Shokin kumush medalni qoʻlgan kiritdi. +80kg vazn toifasida finaldagi bahsda eronlik [[Said Rajabi]] bilan kuch sinashdi. Ammo 2:1 hisobda borayotgan Shokin soʻnggi lahzalarda tashabbusni raqibga berib qoʻydi va 2:3 hisobida magʻlubiyatga uchrab, kumush medalni qoʻlga kiritdi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://sports.uz/oz/news/view/Taekvondo-Dmitriy-Shokin-Osiyo-oyinlari-kumush-medali-sohibi-21-08-2018 |sarlavha=Taekvondo: Dmitriy Shokin Osiyo o‘yinlari kumush medali sohibi |sana=21.08.2018 |qaralgan sana=08.04.2026 |til=o'zbek}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Otabek |first=Matnazarov |date=21.08.2018 |title=Dmitriy Shokin kumush medal sohibiga aylandi |work=Kun.uz |url=https://kun.uz/25378852 |access-date=08.04.2026}}&lt;/ref&gt;.

Sportchi hozirda oʻzining „Shokin jamoasi“ nomli taekvondo jamoasiga murabbiylik qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.instagram.com/shokin_tkd_team?igsh=bzQ1YmpjMnd6eXMw |sarlavha=Shokin tkd team}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Loyiha|Sport|Olympic rings with white rims.svg|40}}
{{Commons turkum|Dmitriy Shokin}}

* [https://www.taekwondodata.com/dmitriy-shokin.akh4.html Dmitriy Shokin] TaekwondoData.com saytida
* [https://www.olympedia.org/athletes/136425 Dmitriy Shokin] Olimpiada saytida
{{DEFAULTSORT:Shokin, Dmitriy}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak taekvondochilar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston uchun Osiyo oʻyinlari kumush medali sohiblari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonning FISU Jahon Universiadasida oltin medali olgan sportchilari]]
[[Turkum:21-asrda Oʻzbekiston sportchilari]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bitiruvchilari]]</text>
      <sha1>3gojhr1pt70xqijjfn9vbey3zcwj16e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181723</id>
      <parentid>6181721</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T09:02:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranoxa</username>
        <id>221044</id>
      </contributor>
      <origin>6181723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10500" sha1="8pzllw56evm6yidz1r3rrsw9dwbpx48" xml:space="preserve">{{Infobox sportchi
| headercolor    = lightblue
| name           = Dmitriy Shokin
| image          = Dmitriy Shokin 2018.jpg
| image_size      = 230px
| caption        = Shokin 2018-yilgi Osiyo o'yinlarida
| fullname       = 
| nickname       = 
| nationality    = Oʻzbek
| residence      = 
| birth_date     = {{birth date and age|1992|5|30|df=y}}
| birth_place    = {{TavalludJoyi|Toshkent}}, [[Oʻzbekiston]]&lt;ref name=r1&gt;[https://en.asiangames2018.id/athletes/athlete/SHOKIN-Dmitriy-3002245/ Dmitriy Shokin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180823105540/https://en.asiangames2018.id/athletes/athlete/SHOKIN-Dmitriy-3002245/ |date=23 August 2018 }}. asiangames2018.id&lt;/ref&gt;
| death_date     =
| death_place    =
| website        =
| country        =
| sport          = [[Taekvondo]]
| height = 193 cm &lt;ref name=r2&gt;{{cite web|url=https://www.rio2016.com/en/athlete/dmitriy-shokin |title=Dmitriy Shokin |website=rio2016.com |accessdate=19 August 2016 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160821023935/https://www.rio2016.com/en/athlete/dmitriy-shokin |archivedate=21 August 2016 }}&lt;/ref&gt;
| weight = 97kg
| event          =
| collegeteam    =
| club           =
| team           =
| turnedpro      =
| coach          = Fahriddin Umarov (klub)&lt;br /&gt;Akmal Ergashev (milliy)&lt;ref name=r1/&gt;
| retired        =
| coaching       =
| worlds         =
| regionals      =
| nationals      =
| olympics       =
| paralympics    =
| highestranking =
| pb             =
| medaltemplates =
{{MedalCountry|{{UZB}}}}
{{MedalCompetition|[[Jahon taekvondo federatsiyasi|Jahon Chempionatlari]]}}
{{MedalGold|[[2015-yilgi Jahon Taekvondo Chempionati|Chelyabinsk - 2015]]|+87 kg}}
{{MedalCompetition|[[Osiyo oʻyinlari]]}}
{{MedalSilver| [[2014-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari|2018 Incheon]] |+87 kg}}
{{MedalSilver| [[2018-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari|2018 Jakarta]] | +80 kg}}
{{MedalCompetition | [[Taekvondo boʻyicha Osiyo chempionati|Osiyo Chempionatlari]] }}
{{MedalGold| [[Taekvondo boʻyicha 2014-yilgi Osiyo chempionati|Tashkent - 2014]] | +87 kg }}
{{MedalGold| [[Taekvondo boʻyicha 2016-yilgi Osiyo chempionati|Pasay - 2016]] | +87 kg }}
{{MedalBronze| [[Taekvondo boʻyicha 2018-yilgi Osiyo chempionati|Ho Chi Minh - 2018]] | +87 kg }}
{{MedalCompetition | [[Universiada|Yozgi Universiada]] }}
{{MedalGold| [[2015-yilgi Yozgi Universiada|Gwangju - 2015]] |+87 kg]] }}
}}
'''Dmitriy Aleksandrovich Shokin''' ({{Lang-ru|Шокин, Дмитрий Александрович}}; 1992-yil [[Toshkent]] shahrida tugʻilgan) — Taekvondo boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. 2015-yilgi Universiada gʻolibi, 2015-yilgi jahon chempioni, 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari olimpiyachisi, ikki karra Osiyo chempioni.

== Biografiyasi ==
Shokin yetti yoshida taekvondo bilan shugʻullangan&lt;ref name=&quot;r1&quot; /&gt;. [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]]&lt;nowiki/&gt;ning turizm fakultetini tamomlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://web.archive.org/web/20180823105540/https://en.asiangames2018.id/athletes/athlete/SHOKIN-Dmitriy-3002245/|sarlavha=DMITRIY SHOKIN|access-date=2026-06-22}}&lt;/ref&gt; .

== Faoliyati ==
Dmitriy Shokin 2014-yilda Toshkent shahrida oʻtkazilgan Osiyo chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritib, oʻzining yuqori sport mahoratini namoyon etdi &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://olympic.uz/ru/press/news/detail.php?ID=4262&amp;y=2014|title=В Ташкенте завершился Чемпионат Азии по Таэквондо (WTF)|publisher=«olympic.uz»|accessdate=2016-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160924042029/http://www.olympic.uz/ru/press/news/detail.php?ID=4262&amp;y=2014|archivedate=2016-09-24|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;. Shu yilning oʻzida [[Janubiy Koreya]]ning [[Inchxon|Incheon]] shahrida boʻlib oʻtgan [[2014-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari|XVII yozgi Osiyo oʻyinlari]]da kumush medal sovrindori boʻldi &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.uzreport.uz/news_10_r_141039.html|title=Дмитрий Шокин стал чемпионом Азии по таэквондо|publisher=«news.uzreport.uz»|accessdate=2016-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160723053514/http://news.uzreport.uz/news_10_r_141039.html|archivedate=2016-07-23|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, 2014-yil davomida BAA, Avstraliya va Fransiya kabi davlatlarda oʻtkazilgan nufuzli xalqaro musobaqalarda gʻolib va sovrindor sifatida eʼtirof etildi.

2015-yilda sportchi oʻz muvaffaqiyatlarini izchil davom ettirdi &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://worldtaekwondo2015.com/index.php/ru/novosti/item/481-dmitrij-shokin-stal-pervym-v-istorii-uzbekistana-chempionom-mira|title=Дмитрий Шокин стал первым в истории Узбекистана чемпионом мира|publisher=«worldtaekwondo2015.com»|accessdate=2016-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161026025036/http://worldtaekwondo2015.com/index.php/ru/novosti/item/481-dmitrij-shokin-stal-pervym-v-istorii-uzbekistana-chempionom-mira|archivedate=2016-10-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;. U Turkiya, Qatar, Avstraliya, Rossiya hamda Koreya Respublikasida tashkil etilgan Gran-pri turkumidagi yirik xalqaro turnirlarda muntazam ravishda sovrinli oʻrinlarni egalladi va xalqaro arenadagi barqarorligini yana bir bor tasdiqladi &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sports.uz/ru/other/2015/07/1926924/|title=Дмитрий Шокин стал чемпионом Универсиады|publisher=«sports.uz»}}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Июль 2019|bot=InternetArchiveBot}}&lt;/ref&gt;.

[[Fayl:Dmitriy shokin 1.jpg|thumb|200px|Dmitriy Shokin 2015-yilgi Jahon Taekvondo Chempionatida]]
Shu yilning eng yirik yutugʻi sifatida Rossiyaning [[Chelyabinsk]] shahrida oʻtkazilgan [[2015-yilgi Jahon Taekvondo Chempionati|Jahon chempionati]]da [[Jahon taekvondo federasiyasi|(WTF)]] barcha raqiblarini magʻlub etib, jahon chempioni unvonini qoʻlga kiritgani alohida taʼkidlash lozim &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.wtu.kr/441 |sarlavha=2015 Chelyabinsk World Taekwondo Championships (Day-6) |sana=2015/05/18 |qaralgan sana=2026.03.26 |til=ingliz |arxivsana=2026-04-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260426164328/https://www.wtu.kr/441 }}&lt;/ref&gt;. Shu tariqa, Dmitriy Shokin Oʻzbekiston taekvondo tarixida ilk bor jahon chempionati oltin medalini qoʻlga kiritgan sportchi sifatida tarixga kirdi. 2015-yil avgust oyi yakunlariga koʻra, u eng yuqori vazn toifasida jahon reytingida yetakchi sportchilar qatoridan joy oldi &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sports.uz/ru/other/2016/08/1981754/|title=Дмитрий Шокин не смог выйти в финал Олимпиады-2016|publisher=«sports.uz»}}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Июль 2019|bot=InternetArchiveBot}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://daryo.uz/k/2016/08/21/taekvondo-dmitriy-shokin-rio-2016-dagi-songgi-jangida-koreyalik-sportchidan-yengildi/|title=Таэквондо. Дмитрий Шокин Рио—2016 даги сўнгги жангида кореялик спортчидан енгилди|publisher=«daryo.uz»|lang=uz}}&lt;/ref&gt;.

2016-yilgi Braziliyaning Rio-de-Janeyro shahrida boʻlib oʻtgan navbatdagi Jahon Chempionatida [[Jahon taekvondo federasiyasi|(WTF)]] +87 kg vazn toifasida amaldagi jahon chempioni Dmitriy Shokin chorak final bosqichida braziliyalik Miguel Soaresni 3:0 hisobida magʻlub etdi. Yarim finalda esa eronlik Omid Amidi ustidan 5:0 hisobida gʻalaba qozondi. Final bahsida Dmitriy Shokin AQSh vakili Jonathan Healeyni 4:3 hisobida magʻlub etib, chempionlikni qoʻlga kiritdi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://uza.uz/en/posts/dmitry-shokin-won-the-gold-at-the-international-taekwondo-to-22-02-2016 |sarlavha=Dmitry Shokin Won the Gold at the International Taekwondo Tournament in Brazil |sana=22.02.2016 |qaralgan sana=08.04.2026}}&lt;/ref&gt;.

[[2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]]da Shokin birinchi raqam ostida saralangan sportchi sifatida ishtirok etdi. U yarim final bosqichida nigeriyalik [[Abdulrazzak Issouf]]ga 2:8 hisobida imkoniyatni boy berdi. Keyinchalik bronza medali uchun kechgan bahsda esa [[2008-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari|2008-yilgi Olimpiada]] chempioni [[Cha Dong-min]]ga yutqazib, musobaqani 5-oʻrin bilan yakunladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.olympics.com/en/olympic-games/rio-2016/results/taekwondo/-80-kg-men |sarlavha=Rio 2016 Taekwondo + 80 kg men Results |sana=20.08.2016 |qaralgan sana=08.04.2026 |til=ingliz}}&lt;/ref&gt;.

[[Fayl:Dmitriy shokin 2018.webp|thumb|200px|Dmitriy Shokin 2018-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari finalida]]
[[2018-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari|2018-yil Indoneziyada]] boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarining taekvondo boʻyicha bahslarida Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi Dmitriy Shokin kumush medalni qoʻlgan kiritdi. +80kg vazn toifasida finaldagi bahsda eronlik [[Said Rajabi]] bilan kuch sinashdi. Ammo 2:1 hisobda borayotgan Shokin soʻnggi lahzalarda tashabbusni raqibga berib qoʻydi va 2:3 hisobida magʻlubiyatga uchrab, kumush medalni qoʻlga kiritdi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://sports.uz/oz/news/view/Taekvondo-Dmitriy-Shokin-Osiyo-oyinlari-kumush-medali-sohibi-21-08-2018 |sarlavha=Taekvondo: Dmitriy Shokin Osiyo o‘yinlari kumush medali sohibi |sana=21.08.2018 |qaralgan sana=08.04.2026 |til=o'zbek}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Otabek |first=Matnazarov |date=21.08.2018 |title=Dmitriy Shokin kumush medal sohibiga aylandi |work=Kun.uz |url=https://kun.uz/25378852 |access-date=08.04.2026}}&lt;/ref&gt;.

Sportchi hozirda oʻzining „Shokin jamoasi“ nomli taekvondo jamoasiga murabbiylik qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.instagram.com/shokin_tkd_team?igsh=bzQ1YmpjMnd6eXMw |sarlavha=Shokin tkd team}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Loyiha|Sport|Olympic rings with white rims.svg|40}}
{{Commons turkum|Dmitriy Shokin}}

* [https://www.taekwondodata.com/dmitriy-shokin.akh4.html Dmitriy Shokin] TaekwondoData.com saytida
* [https://www.olympedia.org/athletes/136425 Dmitriy Shokin] Olimpiada saytida
{{DEFAULTSORT:Shokin, Dmitriy}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak taekvondochilar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston uchun Osiyo oʻyinlari kumush medali sohiblari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonning FISU Jahon Universiadasida oltin medali olgan sportchilari]]
[[Turkum:21-asrda Oʻzbekiston sportchilari]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bitiruvchilari]]</text>
      <sha1>8pzllw56evm6yidz1r3rrsw9dwbpx48</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mahmud Qosimov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>667493</id>
    <revision>
      <id>6181757</id>
      <parentid>6109501</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:48:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16355" sha1="gjgrcoh922gykhzztk376186444k1qi" xml:space="preserve">{{Harbiy arbob
 | ismi             = Mahmud Tojiqulovich Qosimov
 | asl ismi         = 
 | tasvir        = [[Fayl:Косимов.JPG|220px|center]]
 | faoliyati turi   = 
 | tavallud sanasi  = [[1901]]
 | tavallud joyi    = [[Andijon]]
 | vafot sanasi     = [[1963]]
 | vafot joyi       = [[Fargʻona shahri]]da
 | fuqaroligi = [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]]
 | xizmat_yillari = 1920 — 1963
 | jang = [[Birinchi jahon urushi]]&lt;br&gt;[[Ikkinchi jahon urushi]]
 | unvoni = general-mayor
 | mukofotlari      = {{{!}} style=&quot;background: transparent&quot;
{{!}} {{Lenin ordeni}}{{!!}}{{Lenin ordeni}}{{!!}}{{Qizil Bayroq ordeni}}{{!!}}{{Qizil Bayroq ordeni}}
{{!}}-
{{!}} {{Qizil Bayroq ordeni}}{{!!}}{{Qizil Bayroq ordeni}}{{!!}}{{Vatan urushi ordeni (1)}}{{!!}}{{Qizil Yulduz ordeni}}
{{!}}-
{{!}} {{Hurmat Belgisi ordeni}}{{!!}}{{„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali}}{{!!}}{{Sovet armiyasi va flotining 30 yilligi yubiley medali}}{{!!}}{{SSSR qurolli kuchlarini 40-yilligi}}
{{!}}}
}}
'''Mahmud Tojiqulovich Qosimov''' ([[1901]] yil, [[Andijon|Andijon shahri]] — 1963-yil, [[Fargʻona shahri]]) — [[Oʻzbekiston]]ning atoqli [[davlat]], [[siyosat]] va jamoat [[arbob]]i, [[sovet]] harbiy qoʻmondoni, birinchi oʻzbek polk komandirlaridan biri, armiya generali, [[Fargʻona viloyati]] [[Harbiy komissarlik|harbiy komissari]], [[SSSR]]ning [[Eron]]dagi [[elchixona]]si harbiy [[attashe]]si, [[Oʻzbekiston]]da va [[Qirgʻiziston]]da [[sovet]] [[hokimiyat]]ini oʻrnatish uchun [[kurash]]chisi, [[bosmachilik]]ka qarshi [[kurash]]gan.

== Olgan bilimi ==
* [[Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti|V.I. Lenin nomli Birlashgan Oʻrta Osiyo harbiy maktabi]] ([[1929]]).

== Urushlarda qatnashgani ==
* [[Birinchi jahon urushi]] (chegara qismi, vzvod, eskadron, polk komandiri;
* [[Ikkinchi jahon urushi]] (724-oʻqchi polk komandiri).

== Hayot yoʻli ==
'''Mahmud Tojiqulovich Qosimov''' [[1901]] yili [[Andijon]] shahrida tugʻilgan, birinchi oʻzbek polk komandirlaridan, armiya polkovnigi, [[Oʻzbekiston]] va [[Qirgʻiziston]]dagi [[bosmachilik]] bilan [[kurash]] faol qatnashchisi, urush fahriysi, ([[1946]] yildan) [[Fargʻona viloyati]] [[Harbiy komissarlik|harbiy komissari]], [[SSSR]]ning [[Eron]]dagi [[elchixona]]sida harbiy [[attashe]]si boʻlgan.

[[Qizil Armiya]] safida [[1920]] yildan. Kommunistik partiya safida 1926-yildan. Chaqirilish joyi: [[Andijon tumani]] [[Harbiy komissarlik|harbiy komissarligi]].

[[1929]] yil noyabr oyida [[Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti|V.I. Lenin nomli Birlashgan Oʻrta Osiyo harbiy maktabining]] oʻnta bitiruvchisi-aʼlochisi [[Oʻrta Osiyo]] OGPU chegara va ichki qoʻshinlar boshqarmasiga har xil lavozimlarga tayinlandi. Ushbu oʻnta yosh qizil komandirlar ichida: Qosimov Mahmud, Hamidov Xaydar Qurbonovich, Sobirov Abduvalilar bor edi.

1930-yillari Xitoyda harbiy maslahatchi boʻlgan.

[[17-iyul]] [[1943]] yildan [[Ikkinchi jahon urushi]] (Janubiy front) qatnashchisi.

May [[1944]] yil holatiga Janubiy front 315-oʻqchi diviziyasining 724-oʻqchi polki komandiri oʻrinbosari.

[[30-may]] [[1944]] yili mayor M.Qosimov Qizil bayroq ordeni bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=naroda |url=https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie34648277/Pamyat |qaralgan sana=2016-04-26 |arxivsana=2020-11-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201128114916/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie34648277/Pamyat/ }}&lt;/ref&gt;.

[[28-sentabr]] [[1944]] yildan [[6-fevral]] [[1946]] yilgacha podpolkovnik, Janubiy front 315-oʻqchi diviziyasining 724-oʻqchi polki komandiri, keyinchalik 4-Ukrain fronti, alohida Primorsk armiyasi, [[Oliy bosh qoʻmondon]] stavkasi zahirasi&lt;ref&gt;[http://forum.patriotcenter.ru/index.php?topic=61253.0Komandiri 724-go strelkovogo polka]&lt;/ref&gt;.

[[Sovet Armiyasi]] harbiy kuchlari safida [[Melitopol]] operatsiyasida, [[Nikopol]]-[[Krivoy Rog]] operatsiyasida, [[Krim]] strategik operatsiyasida, [[Zakarpatye viloyati|Sharqiy-Karpat]] strategik operatsiyasida, Germaniyani ozod etishda va boshqalarda qatnashgan.

[[1946]] yildan polkovnik, [[Fargʻona viloyati]] [[Harbiy komissarlik|harbiy komissari]].

[[SSSR]]ning [[Eron]]dagi [[elchixona]]sida harbiy [[attashe]]si boʻlib ishlagan&lt;ref&gt;[http://portalus.ru/modules/biographies/rus_readme.php?subaction=showfull&amp;id=1452933917&amp;archive=&amp;start_from=&amp;ucat=&amp;Biografii znamenitostey]&lt;/ref&gt;.

== Qosimovlar oilasi ==
Turmush oʻrtogʻi-Karomatxon Nishonboyevna Nishonova ([[Oʻsh shahri]]da tugʻilgan) — 26-iyun 1986-yili Fargʻona shahrida vafot tgan. [[SSSR]]ning [[Eron]]dagi [[elchixona]]si qoshidagi tibbiy kasalxonada ishlagan.
Farzandlari:

1) [[Qosimov, Anvar Mahmudovich|Anvar Qosimov]] ([[1933]] yili [[Oʻsh shahri]]da tugʻilgan) yetakchi [[sovet]], [[oʻzbek]] [[Sharqshunoslik|sharqshunosi]], [[Hindshunoslik|hindshunos]], [[Turkiyshunoslik|turkshunos]], tashqi siyosat va [[Xalqaro iqtisodiy aloqalar|xalqaro aloqalar]] boʻyicha [[Ekspertiza|eksperti]], tarix fanlari [[doktor]]i, [[professor]], Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiysi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Dissertatsiya Ivanko A.I. |url=http://www.lib.ua-ru.net/diss/cont/213842.html |access-date=2016-01-17 |archivedate=2016-01-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160126103503/http://www.lib.ua-ru.net/diss/cont/213842.html }}&lt;/ref&gt;. Oʻzbekiston Kompartiya Markaziy Qoʻmitasining targʻibot-tashviqot boʻlimi mudiri, [[SSSR]] tashqi ishlar vazirligi markaziy apparatida, [[SSSR]]ning [[Turkiya]]dagi [[elchixona]]sining maslahatchisi, Toshkent Jahon iqtisodiyoti va diplomatiyasi dorilfununi va [[Toshkent sharqshunoslik instituti|Toshkent Sharqshunoslik oliygoxi]] [[kafedra]]si mudiri, [[professor]]i, tarix fanlari [[doktor]]i, bir necha oʻnlab ilmiy kitoblar muallifi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Kasimov Anvar Maxmudovich |url=http://sharqshunos.uz/kasyimov-anvar-mahmudovich-doktor-istoricheskih-nauk-professor-zaslujennyiy-nastavnik-molodeji-respubliki-uzbekistan/ |access-date=2016-01-17 |archivedate=2016-01-16 |archiveurl=https://archive.today/20160116145535/http://sharqshunos.uz/kasyimov-anvar-mahmudovich-doktor-istoricheskih-nauk-professor-zaslujennyiy-nastavnik-molodeji-respubliki-uzbekistan/ }}&lt;/ref&gt;.
[[Vetnam]] Sotsialistik Respublikasi [[Prezident]]ining (SRV № 571/2005/ QD/CTN, Xanoy, [[7-iyun]] [[2005]] yildagi „Doʻstlik [[orden]]lari va [[medal]]lari bilan taqdirlash toʻgʻrisida“gi qaroridan koʻchirma: „Za bolshie zaslugi v okazanii pomoщi Vetnamu v podgotovke nauchnix kadrov, v ukreplenii drujbi i mnogostoronnego sotrudnichestva mejdu Vetnamom i Uzbekistanom“ nagradit Medalyu „Drujbi“ SRV Kasimova Anvara Maxmudovicha-professora Universiteta mirovoy ekonomiki i diplomatii i Tashkentskogo instituta Vostokovedeniya.

Toʻrtta farzandi bor: qizlari Mumtoz Abdurazzoqova (1966, [[Sharqshunoslik|sharqshunos]]), [[Nazokat Qosimova]] (1969, professor) va oʻgʻillari Mahmud Qosimov (1979, [[Sharqshunoslik|sharqshunos]]), Muzaffar Qosimov (1981, [[iqtisod]]chi, [[tadbirkor]]).

Uning qizi [[Nazokat Qosimova|Qosimova Nazokat Anvarovna]] siyosiy fanlar [[doktor]]i&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Kasimova Nazokat Anvarovna |url=http://ceasia.ru/uzbekistan/kasimova-nazokat-anvarovna.html |access-date=2016-01-17 |archivedate=2016-01-16 |archiveurl=https://archive.today/20160116174547/http://ceasia.ru/uzbekistan/kasimova-nazokat-anvarovna.html }}&lt;/ref&gt;, Toshkent Jahon iqtisodiyoti va diplomatiyasi dorilfununi [[professor]]i&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Biografiya Kasimovoy N.A. |url=http://so-l.ru/news/show/kasimova_nazokat_anvarovna_k |access-date=2016-01-17 |archivedate=2016-01-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160128124619/http://so-l.ru/news/show/kasimova_nazokat_anvarovna_k }}&lt;/ref&gt;, Oʻzbekiston Respublikasi [[Oliy taʼlim]]i [[islohot]]i boʻyicha milliy [[Ekspertiza|eksperti]]&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Natsionalnaya komanda ekspertov |url=http://www.tempus.uz/index_ru.php?tnth |access-date=2016-01-17 |archivedate=2016-01-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160127104958/http://www.tempus.uz/index_ru.php?tnth }}&lt;/ref&gt;, 50 dan oshiq ilmiy adabiyot muallifi&lt;ref&gt;[http://cyberleninka.ru/article/n/natsionalnye-modeli-inostrannoy-pomoschi Natsionalnie modeli inostrannoy pomoщi]&lt;/ref&gt;.

2) Sanjar Mahmudovich Qosimov 3-[[Hukumat]] kasalxonasi bosh shifokori, [[Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti|Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining]] Doʻrmon qarorgoxi rahbari, [[Rossiya]]ning [[Kislovodsk]] shahrida joylashgan [[Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti|Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] ish boshqarmasi qoshidagi „Oʻzbekiston“ [[sanatoriy]]ning direktori&lt;ref&gt;[http://www.med-otzyv.ru/clinics/9-russia/106-stavropolskiy-kray/17852-uzbekistan-sanatoriy Meditsinskiy sentr Renessans]&lt;/ref&gt; (Manzili: 357700, [[Rossiya]], [[Stavropol oʻlkasi]], [[Kislovodsk]] shahri, Mira shohkoʻchasi, 21. Telefon: (87937) 3-10-91, 3-07-66 (f), 3-03-56, 3-13-85, 3-12-24)&lt;ref&gt;[http://www.rosmed.ru/clinics/show/18401 Sanatoriy Uzbekistan]&lt;/ref&gt;.

3) Gulchehra [[Oʻzbekiston milliy universiteti|Toshkent davlat dorilfununi]] tarix [[kulliyot]]i [[dekan]]i.

4) Raʼno [[Fargʻona universiteti|Fargʻona davlat dorilfununi]] [[iqtisodiyot]] [[kulliyot]]i [[dekan]]i, turmush oʻrtogʻi [[Alisher Abdujalilovich Otaboyev]] [[1997]] yilgacha [[Fargʻona]] shahar [[hokim]]i, [[Fargʻona viloyati]] [[hokim]]ining 1 oʻrinbosari ([[1997]]-[[15-yanvar]] [[2000-yil]]), [[Fargʻona viloyati]] [[hokim]]i ([[15-yanvar]] [[2000]] yil-[[15-oktabr]] [[2004]] yil)&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Gubernator Ferganskoy oblasti |url=http://www.centrasia.ru/cnt2.php?st=1063354002 |access-date=2016-01-17 |archivedate=2018-06-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180629235709/http://www.centrasia.ru/cnt2.php?st=1063354002 }}&lt;/ref&gt;, 174 sonli [[Beshariq tumani|Beshariq]] saylov okrugidan 2 chaqirilishdagi [[Oliy Majlis]] [[deputat]]i (oktabr [[2000]]-[[2004]] yillar). [[&quot;El-yurt hurmati&quot; ordeni]] ([[27-avgust]] [[2002]] yil) bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Alisher Otaboev |url=http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1013880659 |access-date=2016-01-17 |archivedate=2018-06-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180629235734/http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1013880659 }}&lt;/ref&gt;.

5) Guljahon Mahmudovna Qosimova ([[13-fevral]] [[1950]] yil [[Fargʻona]] shahrida tugʻilgan) [[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi]] [[deputat]]i, [[Fargʻona universiteti|Fargʻona davlat dorilfununi]] prorektori, ingliz tili [[kulliyot]]i [[dekan]]i, ingliz tili [[kafedra]]si mudiri, tarix fanlari nomzodi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Fakultet filologii FGU |url=http://www.greatuniver.ru/about |access-date=2016-01-17 |archivedate=2016-04-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160411163921/http://www.greatuniver.ru/about }}&lt;/ref&gt;.
Kasimova Guljahon Maxmudovna „Opit razvitiya narodnogo obrazovaniya i podgotovki kadrov v sovetskom Uzbekistane i ego znachenie dlya stran sotsialisticheskoy orientatsii“ (Seredina 60- nachalo 80-x godov): avtoreferat dissertatsii kandidata istoricheskix nauk: 07.00.02 AN UzSSR. Institut istorii, Tashkent 1989 g., 23 s&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Kniga Kasimovoy Guldjaxon |url=http://www.any-book.ru/book/show/id/67654 |access-date=2015-12-11 |archivedate=2015-12-11 |archiveurl=https://archive.today/20151211172258/http://www.any-book.ru/book/show/id/67654 }}&lt;/ref&gt;.

Birinchi oʻzbek generali, polk komandirlaridan biri boʻlgan ajoyib inson Mahmud Qosimov haqidagi yorqin xotira [[Oʻzbekiston]] xalqining yorqin xotirasida abadiy saqlanib qoladi.

== Olgan [[mukofot]]lari ==
* Qizil Yulduz ordeni (SSSR MIQ mart 1936-yildagi qarori).
* Qizil bayroq ordeni (Farmon № 49/n 30.05.[[1944]] yil)
* Qizil bayroq ordeni (Farmon 3.11.[[1944]] yil)
* Lenin ordeni (Farmon 9.11.[[1945]] yil)
* Qizil bayroq ordeni (Farmon 15.11.[[1950]] yil)
* Hurmat Belgisi ordeni (Farmon 11.01.[[1957]] yil)
* [[„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali]] (Farmon 9.05.1945)
* [[«Sovet armiyasi va flotining 30 yilligi» yubiley medali|&quot;Sovet armiyasi va flotining 30 yilligi&quot; yubiley medali]] (Farmon 22.02.1948)
* Sovet Ittifoqi qurolli kuchlarining 40-yilligi medali (Farmon 18.12.1957)

== Abadiylashtirish ==
* General Mahmud Qosimov nomi bilan nomlangan:
* [[Oʻzbekiston]] poytaxti [[Toshkent]] shahrida koʻcha.
* [[Fargʻona shahri]]dagi markaziy shohkoʻchalardan biri sobiq Kommunistlar shohkoʻchasi Mahmud Qosimov nomiga nomlangan. M.Qosimov va [[Navoiy]] shohkoʻchalari kesilishida [[Fargʻona viloyati]] [[Hokimlik|hokimligi]] binosi joylashgan.
* [[Andijon]] shahrida koʻcha.
* [[Polkovnik]] Mahmud Qosimovning shaxsiy arxiv ishi [[Oʻzbekiston]] davlat arxivlarida saqlanmoqda&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.rusarchives.ru/guide/lf_ussr/kar_kva.shtml|title=Личные архивные фонды в государственных хранилищах СССР|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Cnq9ueDZ?url=http://www.rusarchives.ru/guide/lf_ussr/kar_kva.shtml|archivedate=2012-12-10|accessdate=2016-01-17}} {{Webarxiv|url=https://www.webcitation.org/6Cnq9ueDZ?url=http://www.rusarchives.ru/guide/lf_ussr/kar_kva.shtml |date=2012-12-10 }}&lt;/ref&gt;:

[[Andijon viloyat oʻlkashunoslik muzeyi|Andijon viloyati oʻlkashunoslik muzeyi]] OKM, № 4304-4316, 19 ed. xr., [[1921]]-[[1954]] yillar.

[[Oʻzbekiston madaniyati va sanʼati tarixi davlat muzeyi]] № 3015, 33 ed. xr., [[1930]]-[[1958]] yillar.

== [[Adabiyot]] ==
# Oʻzbekiston sovet Ensiklopediyasi, Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi, Toshkent, 1971-1980-yillar.
# P.N. Luknitskiy „Vremya za nas“ toʻplami. 1960-yil.
# Adham Rahmat „Oʻzbek generallari“, [[Toshkent]], [[1965]] yil.
# Adham Rahmat „Mujestva ne zanimat“, Hujjatli qissa. Adadi 75000, [[Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi|Gʻafur Gʻulom nomli Adabiyot va sanʼat nashriyoti]], [[Toshkent]], [[1975]] yil.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://newspaperarchive.com/obituary-clipping-may-21-1963-2113348/ Mahmud Qosimovga taʼziyanoma], „Sovet Oʻzbekistoni“ gazetasi
* [https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie34648277/ Pamyat naroda]
* [https://web.archive.org/web/20130416000542/http://www.rusarchives.ru/guide/lf_ussr/kar_kva.shtml Lichnie arxivnie fondi v gosudarstvennix xraniliщax SSSR]
* [http://forum.patriotcenter.ru/index.php?topic=61253.0 Komandiri 724-go strelkovogo polka]
* [http://portalus.ru/modules/biographies/rus_readme.php?subaction=showfull&amp;id=1452933917&amp;archive=&amp;start_from=&amp;ucat=&amp; Biografii znamenitostey]
* [http://forum.patriotcenter.ru/index.php?topic=22435.220 Forum poiskovix dvijeniy]
* [http://forum.patriotcenter.ru/index.php?topic=22435.225;wap2 Forum poiskovix dvijeniy]
* [http://forum.patriotcenter.ru/index.php?topic=22435.230;wap2 Forum poiskovix dvijeniy]
* [http://libmonster.ru/m/person/view/Kosimov-Maxmud-Tojikulovich Biografii izvestnix person]{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

{{DEFAULTSORT:Qosimov, Mahmud}}
[[Turkum:1901-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Shaxsiyatlar]]
[[Turkum:Birinchi jahon urushi qatnashchilari]]
[[Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari]]
[[Turkum:Andijonda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Fargʻonada vafot etganlar]]
[[Turkum:Fargʻonada dafn etilganlar]]
[[Turkum:Oʻzbeklar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston yetakchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston siyosati]]
[[Turkum:Oʻzbekiston siyosatchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston tarixi]]
[[Turkum:Oʻzbekiston davlat arboblari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston generallari]]
[[Turkum:Davlat yetakchilari]]
[[Turkum:Lenin ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Bosmachilik]]
[[Turkum:Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Fargʻona shahar ijroiya qoʻmitasi raislari]]
[[Turkum:Fargʻonada vafot etganlar]]
[[Turkum:Qirgʻiziston inqilobchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston inqilobchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Kompartiyasi Fargʻona viloyati qoʻmitasi aʼzolari]]
[[Turkum:Sovet harbiy xizmatchilari - Basmachilarga qarshi kurash ishtirokchilari]]
[[Turkum:Fargʻona viloyati kishilari]]
[[Turkum:Andijon viloyati kishilari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]</text>
      <sha1>gjgrcoh922gykhzztk376186444k1qi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Majid Qodiriy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>668653</id>
    <revision>
      <id>6181766</id>
      <parentid>6078089</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T11:22:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15590" sha1="ph2c5s9opj38b5gmcht8l1c6oetxr4o" xml:space="preserve">[[Fayl:Abdulmajid Qodiriy.jpg|thumb|Majid Qodiriy 1918-yilda]]
[[Fayl:Signature of Majid Qodiriy.jpg|thumb|Majid Qodiriy imzosi]]
'''Majid Qori Qodiriy (Qodirov)''' ({{lang-ru| Маджид Кадыри (Кадыров)}}; asl ismi Sayyid Abd-ul-Majid-xon Qori Sayyid Abd-ul-Qodir-xon Qori oʻgʻli مجید قَارِئ قادری ({{lang-ru|Абд-ул-Маджид-хан Кары Кадыри}}; 2-may 1886-yil&lt;ref&gt;Tajimai-holda 1880-yil deb koʻrsatilgan. NKVD tergov „delo“sida 1876-yil deb koʻrsatilgan.&lt;/ref&gt;, Qori-Yogʻdi mahallasi, Shayxantohur dahasi, [[Toshkent]] — 4-oktabr 1938-yil, Yunusobod (hozirgi „Shaxidlar xotirasi“ majmuasi joylashgan yer), Toshkent) — oʻzbek olimi, adib, birinchi oʻzbek tilidagi chop etilgan darsliklarning muallifi,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ziyouz.uz/ilm-fan/tarix/ulu-bek-dolimov-zhadidchilikning-tamal-toshi|title=Улуғбек Долимов. Жадидчиликнинг тамал тоши|author=Давронбек|publisher=www.ziyouz.uz|accessdate=2016-04-07|arxivsana=2016-04-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160419062545/http://www.ziyouz.uz/ilm-fan/tarix/ulu-bek-dolimov-zhadidchilikning-tamal-toshi}}&lt;/ref&gt; xususan, adabiyot, tarix va arifmetika darsliklari, [[Turkiston]] oʻlkasidagi [[jadidchilik]] harakati asoschilaridan biri.

== Tarjimai hol ==
Majid Qodiriy (Qodirov), Toshkentning Shayxantohur dahasida joylashgan Qori-yogʻdi mahallasida imom oilasida tavallud topgan. Avval eski usul maktabini, keyin esa madrasada tahsil olgan. [[Mudarris]]likni „usuli-savtiya“ (eski-usul) keyin esa „usuli-jadidiya“ (yangi-usul) maktablarida boshlagan, keyinchalik [[madrasa]] va rus-tuzem maktablarida ham mehnat qilgan.

[[Fors]], [[arab]], [[turkiy]], [[rus]] va [[ingliz]] tillarini bilgan.

[[1906-yil]]dan boshlab rus-tuzem maktablarida matematikadan dars berishni boshlagan, [[1917-yil]]dagi qizil inqilobidan oldin Toshkentdagi oʻrta maktablarda dars bergan hamda ularda mudirlik qilgan.

1918-[[1921-yil]]larda jadidchilik harakati tomonidan tashkil etilgan 6-Turon maktabida mudir.

[[1918-yil]]dan Kommunistik partiyaga aʼzolikka qabul qilingan.

1920-1921-yillarda Toshkentdagi Tabiat va tarix pedlaboratoriyasi mudiri.

1921-yil Toshkentdagi Boyskaut maktabida dars bergan.

[[1921-yil]]ning  1-5  yanvarida Toshkentda birinchi o'lka o'zbek tili va imlosi qurultoyida  maxsus taklif etilgan hayat a'zosi sifatida ishtirok etgan.
(1921-yil yanvarda bo'lg'on birinchi o'lka o'zbek til va imlo qurultoyining chiqarg'on qarorlari. - Toshkent.: Turkiston Jumxuriyatining davlat nashriyoti. - 1922.) 

[[1921-yil]]da [[Turkiston]] davlat universitetining eski-shahar ishchi fakultetida oʻzbek tilidan dars berishni boshlagan.

1921-1923-yillarda Turkiston davlat universitetining „Ishchi facultet“da dekan., shu vaqtning oʻzida Turkiston davlat universiteti qoshidagi „Tadqiqot“ laboratoriyasida mudir.
[[1923-yil]]ning 23 mart kuni „[[Mehnat Qahramoni]]“ unvoni berilgan.

1923-1925-yillarda Tabiatni asrash muzeyi mudiri.

[[1924-yil]] Toshkent Vaqf shoʻbasi hodimi.

[[1925-yil]]dan boshlab [[Oʻrta Osiyo]] osoriatiqalarni saqlash qoʻmitasi hodimi.

[[1925-yil]]da [[Parij]]da ochilgan koʻrgazmada yangi tashkil etilgan [[Oʻzbekiston respublikasi]]ning vakili sifatida borgan. Parijga ketayotib, [[Berlin]]da toʻxtab, [[Germaniya]]da tahsil olayotgan oʻzbek talabalari bilan uchrashgan &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://ziyouz.uz/uzbek-matbuoti/qayta-qurish/----1989-sp-200161827|title=Шерали Турдиев. Маърифат қалдирғочлари (1989)|author=Administrator|publisher=ziyouz.uz|accessdate=2016-04-07}}&lt;/ref&gt;.

[[1928-yil]]da Oʻrta osiyo davlat universiteti qoshidagi „Fizika kabineti“da mudirlik qilgan.

1928-1930-yillarda Oʻrta osiyo davlat universitetining „ishchi fakulteti“da dekan hamda tarix kabinetining boshligʻi lavozmini egallagan.

[[1929-yil]]da partiyadan oʻchirilgan, [[1930-yil]]ning boshida ishdan boʻshatilgan.

Uning partiyadan oʻchirilib, ishdan boʻshatilishiga, ayrim proletariat va sovetparastlarning tuhmatlari hamda 1929-1930-yillarda matbuotda bosilgan felyetonlar ham sababchi boʻlgan. Bu felyetonlarda isboti topilmagan gumonlar bilan ayblangan.

Majid Qodiriy [[1930-yil]]dan keyin ham mudarrislik faoliyatini [[Oʻrta osiyo]] davlat universitetida davom ettirdi.

[[1937-yil]]da „xalq dushmani“ sifatida SSSR NKVD tomonidan hibisga olingan. Tergov ishlarida [[1938-yil]]ning 2 aprelida hibisga olingan deb yozilgan [http://lists.memo.ru/dnew/f008.htm rasman] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160419003813/http://lists.memo.ru/dnew/f008.htm |date=2016-04-19 }}.

[[1938-yil]]ning 12 sentabr kuni&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://lists.memo.ru/dnew/f008.htm|title=Списки жертв - дополнения|publisher=lists.memo.ru|accessdate=2016-04-07|arxivsana=2016-04-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160419003813/http://lists.memo.ru/dnew/f008.htm}}&lt;/ref&gt; NKVDning „troyka“si tomonidan otib tashlashga hukm qilingan [http://stalin.memo.ru/spiski/pg10114.htm Prigovor]{{Deadlink|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (VK VS SSSR, 05.10.1938 — VMN), jazo Turkistonning tarixida enq qonli kun boʻlib qolgan kun — 1938 yilning 5 oktabr kuni ijroga keltirilgan (''AP RF, op.24, delo 418, list 114).''

Oʻzbek millatining eng oldi-isloxchilaridan 507 tasi shu kuni „xalq dushmani“ deb hukm qilingan va hozirgi Yunusoboddagi Oq-tepada otib tashlangan. Shu joyda mustaqillikka erishilgandan soʻng „Shaxidlar xotirasi“ majmuasi qurilgan.

13.02.1958 sanada SSSRning Harbiy kollegiyasi tomonidan aybsiz deb topilib — „oʻlimdan soʻng reabilitasiya“ qilingan va kommunistik partiyaga qayta kiritilgan.

== Oilasi ==
Majid Qodiriy va umr yoʻldoshi Mehrinisoxon Mirsagatovalarda 6 farzand boʻlgan, oʻgʻillari Quddusxon, Ramzixon, Rashodxon, Erkinxon va Oʻtkirxonlar va qizlari Nafisaxon.

Afsuski Majid Qodiriyni ota-onalari haqida maʼlumotlar saqlanib qolmagan, qisqa maʼlumot Majid Qodiriyning oʻz qoʻli bilan Oʻzbekiston SSR xalq taʼlimi komissariati uchun toʻldirilgan tarjimai-holida keltirilgan. Majid Qodiriyning otalari Abdul-Qodirxon Qori diniy idora hodimi boʻlgan (tarjimai holning asl nus’hasi Oʻzbekiston markaziy arxivida saqlanadi). „Xalq dushmani“ sifatida xibsga olingandan soʻng, NKVD tomonidan taʼqibdan qoʻrqib koʻp doʻstlari va qarindoshlari uzoqlashib ketgan. Mehrinisoxonim bolalarini taʼqibdan asrab qolish uchun oʻzining ota-onasi va turmush oʻrtogʻi Majid Qodiriy hamda uning ota-onasi haqida gapirmaslikka harakat qilgan.

== Maorif ishlari ==
Majid Qodiriy birinchi oʻzbek tilida chop etilgan va yangi-uslub maktablarida taʼlimga tadbiq etilgan arifmetika (Majid Qori, &quot;Hisob (Matematikadan boshlangʻich taʼlim asoslari) 1-Juz“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1424558880|title=Джадидизм - как школа модернизации ислама в Центральной Азии, - Р.Бобохонов {{!}} TsentrAziya|publisher=www.centrasia.ru|accessdate=2016-04-08|archivedate=2016-04-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160416144329/http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1424558880}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160416144329/http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1424558880 |date=2016-04-16 }}&lt;/ref&gt;,), Toshkent [[1910-yil]] (1913 va 1915-yillarda „Turkiston Kutubhonasi“ nashriyoti tomonidan qayta nashr qilingan), &quot;Hisob 2-Juz“, Toshkent 1914y., [[geografiya]] (Majid Qori, „Jugrofiya“, Toshkent 1911-yil) va chigʻatoy-turkiy (oʻzbek) tilda grammatika kitoblarining muallifidir. Shuningdek nashr faoliyati bilan jadidlardan boʻlgan [[Saidrasul Aziziy]], [[Munavvar Qori Abdurashidxonov]], [[Muhammad Rasuliy]], [[Shokirjon Abdurahimjonov]], [[Abdulla Avloniy]], [[Xamza Niyoziy]], [[Abduvohid Munzim]], [[Sadriddin Ayniy]] va boshqalar ishtirok etgan.
Yangi-usul maktablarida taʼlim jarayonining muvaffaqiyatli rivojlanishiga usha davrda yagona oʻquv metodikasining yoʻqligi halaqit berayotgan edi. [[Musulmon]] maktablarida yangi oʻqitish uslubining joriy etilishi tarafdorlari bu masalani bir necha marta turli darajalarda muhokama qilishgan edi. [[1910-yil]]ning sentyabrida Munavvar Qori Abdurashidxonov [[Turkiston]]da davlat darajasida umumiy dasturlar va darsliklar joriy etilishini soʻrab maktab taʼlim islohotini amalga oshirish boʻyicha Davlat dumasiga ariza yubordi. Xuddi shu masala [[1914-yil]]ning may oyida Shayhantohur daha qozisining uyida toʻplangan keng koʻlamda ilgʻor milliy ziyolilar vakillari tomonidan muhokama etiladi. Yigʻilish ishtirokchilari yagona oʻquv metodikasining joriy etilishi maktab taʼlim jarayonini muvaffaqiyatini hamda oʻquvchilarni bir maktabdan ikkinchi maktabga oʻtishida muammolardan xalos boʻlish yoʻli sifatida taʼkidlashgan. Yigʻilishda yagona oʻquv metodikasini ishlab chiqish hamda tadbiq etish boʻyicha mas’ul qoʻmita hodimlarini tasdiqlashdi, ularga yangi usul maktab muallimlari: Munavvar Qori Abdurashidxonov, Qori Samigʻ Ziyoyev, Shokirjon Muhammad Rasul Abdulloh Avloniy, „Sadoi Turkiston“ gazetasining korrektori va rus-tuzem maktabi muallimi ustoz tuzatish Oʻsha paytda ishlagan: uchrashuv maktablar novometodnyh oʻqituvchilar, jumladan, yagona oʻquv rejasi rivojlantirish uchun vakolatli qoʻmita saylanadi Rossiya-tuzem maktablari Abdul Majid Qori Qodiriy tasdiqlandilar (Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy arxivi. fond R-461, 1 jild , 1260 ish , 22 varaq).

Turkiston jadidlari taʼlim muassalarida dunyoviy fanlarni joriy qilish bilan birga anʼanaviy fanlarni isloh qilishga ulkan hissa qoʻshishgan va ilm olish hohishi boʻlgan kam taʼminlangan oilalarga bebaho yordam koʻrsatdi. Ularning saʼy-harakatlari tufayli Toshkentda „Turon“ xayriya jamgʻarmasi, [[Buxoro]]da „Tarbiyai atfol“, Qoʻqonda „Gʻayrat“, oʻndan ortiq korxona, noshirlik uylari, kutubxonalar tashkil etildi. [[1909-yil]]da taʼsis qilingan „Jamiyati xayriya“ birinchi xayriya jamgʻarmasi taʼsischilari boʻlib Munavvarqori va Avloniylar boʻldi. Bu jamiyatning asosida, [[1913-yil]]da Toshkentning ziyolilari hamda badavlat insonlari tarafidan „Turon“ jamiyati tashikil etildi. Bu jamiyat negizida „Turon“ drama-truppasi, „Turon“ kutubxonasi va oʻquv zali, „Turkiston kutubxonasi“ nashriyoti tashkil etildi. Jamiyat negizidagi „6-chi Turon“ maktabda [[1918-yil]]da tashkil etilgandan boshlab to [[1921-yil]]da Turkiston davlat universitetiga ishga oʻtishga qadar Majid Qodiriy mudirlik qilgan.

[[1923-yil]]da „Turkiston“ gazetasining 1 yanvar sonida chop etilgan sonida yangi uslub taʼlim dasturlarini targʻib qilish uchun „Nashri- Maorif“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://e-tarix.uz/milliyat-insholari/jadid-matbuoti/909-maqola.html|title=Мунавварқори Абдурашидхонов. Туркистон шўролар жумҳуриятидаги маорифпарвар ёшларга хитоб (1923)|author=Абу Муслим|publisher=e-tarix.uz|accessdate=2016-04-08}}&lt;/ref&gt; jamiyatini tashkil etilgani haqida maʼlum qilindi. Bu jamiyat asoschilari sifatida Munavvar-Qori Abdurashidxonov, Mannon Ramz Shokirjon Rahimiy, Zahiriddin aʼlam Elbek, Shahid Eson, Salimxon Tillaxonov, Hamid Sulaymon, Holmuhammad Ohundiy va Majid Qodiriylar ish yuritdilar.

Majid Qodiriy Turkistonni taʼlim sohasida islohotlarni amalga oshirish va oʻzbek xalqining savodxonlik darajasini oshirish yoʻli bilan oʻzbek xalqini ozodlikka olib chiqishning ashaddiy tarafdori edi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://e-tarix.uz/milliyat-insholari/jadid-matbuoti/909-maqola.html|title=Мунавварқори Абдурашидхонов. Туркистон шўролар жумҳуриятидаги маорифпарвар ёшларга хитоб (1923)|author=Абу Муслим|publisher=e-tarix.uz|accessdate=2016-04-07}}&lt;/ref&gt; .

Professor Naim Karimov oʻzining „Jadidchilikni asos topishi — milliy gʻoyaning asosi sifatida“ &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://mytashkent.uz/2010/08/28/vozniknovenie-dzhadidizma-kak-pervoosnovyi-natsionalnoy-idei-chast-1/|title=Возникновение джадидизма как первоосновы национальной идеи. Часть 1|publisher=Письма о Ташкенте|accessdate=2016-04-08}}&lt;/ref&gt; maqolasida Turkiston jadidlarini shunday taʼriflaydi: „Eng yaxshi vakillari jadidchilikning eng yaxshi vakillari, ular koʻpchilikni tashkil etgan albatta, xalqqa va Vataniga xizmat qilgan. Ularning butun hayoti katta tarixiy missiya - mazlum xalqqa ziyo nurini yogʻdirish, unga baxtli hayot sari yoʻlni koʻrsatish, oʻziga nisbatan hurmat va gʻurur hissini uygʻotish, uning ota-bobolari yashagan yerga egalik hissini uqtirishga bagʻishlandi.“ Majid Qori Qodiriy — ziyoli inson, yuksak maʼnaviyat sohibi hamda buyuk oʻzbek xalqining farzandi va oʻz davrining qahramoni sifatida odamlarning hotirasida qoldi.

== Matbuotda eʼlon qilingan maqolalar ==
1.Insoniyat nadir?. Sadoyi Turkiston gazetasi, 4 aprel 1914y.

2. Eski shahar Shayxantohur daha Oqmasjid mahallasidagi 3 bolalar bogʻchasida „Ishchi fakultet“ ochilur. „Qizil bayroq“, 10 noyabr 1921 yil soni.

3.Eski Toshkent fakulteti toʻgʻrisida. „Qizil bayroq“, 1 avgust 1922 yil soni.

4.Tajriba kabinetlari . „Qizil bayroq“, 13 aprel 1923 yil soni.

5.Axloqsiz bolalar uyi ochilsin. „Turkiston“ 13 yanvar 1924 yil soni.

6.Oʻqish yiliga obyom. „Turkiston“ 31 oktyabr 1924 yil soni.

7.Maorif uyining rasm kushodi. „Turkiston“ 17 iyul 1924 yil soni.

8.Zarafshon muzofotida tarix, osoriatiqalar qoʻmitasi. „Qizil Oʻzbekiston“ 16 mart 1925 yil soni.

9.Oʻzbekiston muzasi. „Qizil Oʻzbekiston“ 24 mart 1925 yil soni.

9.Boylarning maqtanish uyasi. „Yer yuzi“ jurnali, 2-son, 1925 yil.

11.Parij xotiralari. „Yer yuzi“ jurnali, 3-son, 1925 yil.

12.Parijda Oʻzbekiston. „Yer yuzi“ jurnali, 7-son, 1926 yil.

13.&quot;Nozik madaniyat&quot; joylashgan yer. „Yer yuzi“ jurnali, 20-son, 1927 yil.

14.Jahon yo;llarining manzili. „Yer yuzi“ jurnali, 23-son, 1927 yil.

15.Chopqir otlar. „Yer yuzi“ jurnali, 25-son, 1927 yil va boshqalar.


== Stalin-terrori (Siyosiy repressiya) ==
Majid Qodiriyning ismi (Majit Qodirov) Oʻzbekiston SSR boʻyicha „[[Stalin]]ning otish roʻyxatlari“ga kiritilgan. Bu roʻyxatga partiya, xalq xoʻjaligi, harbiy va ilm-fan sohasida ishlab kelgan yuqori va oʻrta darajadagi rahbarlari kirgan. Roʻyxatlar NKVD organlari tomonidan tergov yakunlanishi bilan tuzilib VKP(b) Markaziy Qoʻmitasi Siyosiy byurosiga tasdiqlash uchun yuborilgan. 2-5 aʼzo tomonidan tasdiqlanishi bilan tergov ishlari bilan „yuridik rasmiylashtirish“ uchun SSSR Oliy sudi Harbiy hay’atiga yuborilgan.
Roʻyxatlar toifalarga boʻlingan boʻlgan, 1-chi toifa (ular asosiy katta qismni tashkil qilishgan) otish, oʻlim jazosiga hukm qilinganlar boʻlgan. Oliy sudning harbiy hayyatining (bu holda — uning Toshkent tashrif sessiyasi) sudni maxsus tartibi deb atalmish, [[prokuror]] va advokat ishtirokisiz hukm chiqargan. Ishni koʻrib chiqish uchun koʻpi bilan 20-30 daqiqa ajratilgan, qaror ustidan shikoyat qilish imkoniyatisiz, hukmni ijroga yaqin soatlar ichida keltirilishi bilan amalga oshirilgan. Majid Qodiriy kiritilgan roʻyxat 12 sentyabr [[1938-yil]]da Stalin, Molotov va Jdanov tomonidan tasdiqlangan boʻlgan. (Axborot „Memorial“ fondi tomonidan [[2009-yil]]da taqdim edildi).


== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Sovet yozuvchilari]]</text>
      <sha1>ph2c5s9opj38b5gmcht8l1c6oetxr4o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anvar Chingizoʻgʻli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>672639</id>
    <revision>
      <id>6181477</id>
      <parentid>6110274</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T22:28:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ollin Masa</username>
        <id>260647</id>
      </contributor>
      <origin>6181477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1197" sha1="0fbs43g041m6xw6owth70aaaybdjonq" xml:space="preserve">[[Fayl:Enver Chingizoğlu.JPG|thumb|Anvar Chingizoʻgʻli (2013)]]

'''Anvar Chingizugli''' (1962-yil, 5-oktyabr) — Ozarbayjon yozuvchisi, tarixchi va jurnalist.

Baku universitetini tugatgan (1990). 1993-yildan „Az. TV“ jurnalida ishlagan. Ozarbayjon teleradiokomitetida katta muharrir, rais oʻrinbosari.

Chingizuglining ilmiy faoliyati [[Ozarbayjon]], [[Eron]] va unga qoʻshni Yaqin va Oʻrta Sharq davlatlari tarixi hamda madaniyati masalalariga bagʻishlangan.&quot;Araz&quot; gazetasida muharrir (1990—1993), „Az. TV“da jurnalist (1994-yildan).

Darslik va qoʻllanmalar yozgan („Qorabogʻ xonligi“, 2008-yil; „Qoradagʻ xonligi“, 2011-yil; „Sarabʻ xonligi“, 2013-yil).

Turkiy, moʻgʻul va Erondagi boshqa xalqlar tarixi haqida yirik tadqiqotlar yaratgan. Asarlari Ozarbayjon xalqininq XVIII-XIX asrlardagi tarixi, [[Qorabogʻ fojiasi]], turkiy tilli xalqlarinq oʻzaro qardoshligi haqida.

== Adabiyotlar ==
{{commons category|Ənvər Çingizoğlu}}

[[Turkum:Ozarbayjon tarixchilari]]
[[Turkum:Ozarbayjonlik yozuvchilar]]
[[Turkum:Ozarbayjon jurnalistlari]]
[[Turkum:Ozarbayjon gazeta muharrirlari]]
[[Turkum:1962-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:10-mayda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>0fbs43g041m6xw6owth70aaaybdjonq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tabiiy yoʻldosh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>672747</id>
    <revision>
      <id>6181340</id>
      <parentid>6095506</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:09:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35566-56</username>
        <id>282873</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ PEYTİ İQ Səviyyədə</comment>
      <origin>6181340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="548" sha1="35luhkjyw5pk4zmjjoivqfc1bmo9i3u" xml:space="preserve">[[File:Phobos &amp; Deimos full.gif|thumb|[[Mars|Marsning]] [[Fobos]] va [[Deymos]] yoʻldoshlari]]
'''Tabiiy yoʻldosh''' — gravitatsiya taʼsirida  biron-bir jism atrofida aniq traektoriyada aylanuvchi [[fazoviy jism]].&lt;ref&gt;[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA_(%D0%BA%D0%BE%D1%81%D0%BC%D0%BE%D1%81) Yoʻldoshlar haqida(rus.)]&lt;/ref&gt; Ana dilimizdə: Yalnızca Təkcə Rəsulov Elçin adlı ətin səmadan ətrafında süzən yoldaş olaraq YER RİTM Adətinə ümimi mənsubiyyətidir.

== Manbalar ==
{{chala}}</text>
      <sha1>35luhkjyw5pk4zmjjoivqfc1bmo9i3u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lachin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673181</id>
    <revision>
      <id>6181377</id>
      <parentid>6080114</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:53:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58668" sha1="bp17n8quqpfqd9v8l4pspf19h3u248h" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| oʻzbekcha nomi = Lachin

|gerb =
| mavqe = Shahar
| mamlakat = Оzarbayjon
| tuman = Lachin tumani
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 
| mintaqa xaritasi oʻlchami =
| tuman xaritasi oʻlchami =
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| lat_dir = N | lat_deg = 39 | lat_min = 38 | lat_sec = 27
| lon_dir = E | lon_deg = 46 | lon_min = 32 | lon_sec = 49
| maydon = 
| rasmiy til = ozarbayjoncha
| aholi = 	7 829 (1989 yıl)
| sanalgan yil = 
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib =  Oʻgʻoʻ
| telefon kodi = +994 26
| sayt = http://lachin-ih.gov.az/
}}

'''Lachin''' — [[Ozarbayjon Respublikasi]]&lt;nowiki/&gt;dagi shahar, Lachin tumanidagi administrativ markaz. Ozarbayjon poytaxti [[Boku|Boku shahri]]dan shosse yoʻli uzunligi 450&amp;nbsp;km., Xonkendi stansiyasi temir yoʻli uzunligi 60&amp;nbsp;km. Shimoldan Kelbadjar, sharqdan – Xodjali, Shusha hamda Xodjavend, janubdan esa Gubadlin tumanlari bilan, gʻarbdan esa Armaniston Respublikasi bilan chegaradosh. Bu yerda dunyodagi eng qadimgi daraxt hisoblangan – temir daraxt, katta miqdordagi dorivor oʻsimliklar oʻsadi, kobalt, uran, simob, oltin, temir, turli rangdagi marmar qatlamlariva konlari, shuningdek koʻpgina maʼdanli suv manbalari mavjud.&lt;ref name=&quot;azerbaycanli.org&quot; /&gt;

== Tarixi ==
Avval Lachin Abdallar deb nomlangan, 1923&lt;ref name=&quot;R2&quot;/&gt; yildan boshlab shahar maqomini olgan, 1926-yildan boshlab Lachin deb nomlana boshladi. 1930-yilda Lachin administrativ tumani tashkil etilganidan soʻng, Lachin shahri uning markaziga aylandi.
[[Fayl:Berdzor060.JPG|thumb|left|Shaharning panoramasi|300px]]
Tagi Shaxbazi Lachin uchun joyni tanlagan va uni shunday nomlagan. Hudud maydoni - 1,84 ming kvadrat kilometr, aholi soni - 72,4 ming (01.04.2013)  kishi.   Lachin tumanida 1 shahar (Lachin), 1 aholi punkti (Gaygi) va 125 qishloq boʻlgan.&lt;ref name=&quot;azerbaycanli.org&quot; /&gt;

„Lachin“ toponimi oykonim sifatida 1924-yildan boshlab xaritamizdan joy egalladi. Bundan oldin u oʻzini „Yukari Lachin“ nomi bilan oʻzini saqlab qoldi. Qadimiy xaritalarni oʻrganish qisman shuni koʻrsatadiki, muhim tepalik bilan bir qatorda, [[Kichik Kavkaz]] togʻ tizmasidagi Qorabogʻ togʻ tekisliklaridagi eng katta tizma hisoblangan Lachin choʻqqisi eʼtiborni tortadi. Bu choʻqqi Katta Kirs va Kichik Kirs choʻqqilari bilan birga Yuqori Qorabogʻ viloyatida uchburchakni tashkil qiladi. Bu choʻqqi Qorabogʻ togʻlari tizmasi markazida, janubi gʻarbda joylashgan.&lt;ref name=&quot;R3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R4&quot; /&gt;

Izlanishlar shuni koʻrsatadiki, „Lachin“ nomi geografik, tarixiy, adabiy manbalarda uchraydi. Manbalardan bizga maʼlumki, „Lachin“ toponimi — oronimdir, yaʼni togʻ nomidir. Lekin bu toponim huddi fuqarolik huquqi kabi oʻzida oykonim shaklini qozondi. Buni biz Lachin soʻzi ishtirok etgan qishloqlar nomidan koʻrishimiz mumkin: [[Shusha tumani|Shusha]]da Lachinlar, [[Kalbajar tumani]]da Lachin qishlogʻi, Kalbajar tumanidagi Lachingaya qal’asi va boshqalar.&lt;ref name=&quot;R5&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R6&quot; /&gt;

Avval taʼkidlanganidek, adabiy manbalardan bu nom haqida maʼlumot yegʻdik va ularda „Lachin“ nomini uchratish mumkin. Hozirda yaqin oʻtmishda bu nomni topish juda oson. Bugungi kunda bunday ismlar ham uchramoqda. Bu ism haqida maʼlumot toʻplaganda, mashhur hind shoiri Amir Xosrav Dexlavi hayoti haqidagi manbalarda uning otasining ismi „Lachin“ eʼtiborimizni tortdi. Otasining ismi: „Amir Maxmud Shams Lachin“. Tarixiy manbalardan shu maʼlum boʻldiki, uning ota-bobolari Oʻrta Osiyo bosib olinishi sababli Hindistonga kelishgan. Oʻsha davrlarda ''&quot;Lachin&quot;'' turkiy qabilasi [[Turkmaniston]]&lt;nowiki/&gt;ning Koperdag janubida qoʻnim topgan. Hindistonda yashab ijod qilgan oʻz davrining buyuk shoiri Amir Xosrav Dexlavi nomida oʻz qabilasi nomi ham mavjud.&lt;ref name=&quot;R7&quot; /&gt;

Shuni taʼkidlash kerakki, „Lachin“ turkiy qabilasi XVIII asrning boshlarida Turkmanistonning janubiy hududida yashagan. Moʻgʻullar bosqini davrida Lachin qabilasining bir qismi [[Ozarbayjon]]&lt;nowiki/&gt;da qoʻnim topdi. Ular Gargachay va Xakarchay basseynlari yaqinidagi Xalifalida, Xachin hukmronligiga qarashli [[Qorabogʻ]]&lt;nowiki/&gt;ning yuqori qismida, joylashishdi. Lachin turkiy qabilasining bir qismi esa Hindistonda joylashdi.&lt;ref name=&quot;R8&quot; /&gt;

[[Fayl:Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonunun inzibati xəritəsi.jpg|thumb|right|Ozarbayjon Respublikasi Lachin tumanining ma'muriy xaritasi|300px]]

Oʻrta asrlarda Ozarbayjonda Lachin qalʼasi va Lachin shahri boʻlgan. Qorabogʻda qalʼaning mavjudligi haqida Kirakos Gandjeli taʼkidlab oʻtgan. Uning yozishicha, Lachin Gasan Djalal&lt;nowiki/&gt;ning qalʼalaridan biri boʻlgan. Ozarbayjonda oʻrta asrlarda shuningdek, Lachin shahri ham boʻlgan, u shaharda pullar quyib chiqarilgan. Bu shahar Chobani xonlari davrida yanada yuksaldi.&lt;ref name=&quot;R9&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;R10&quot; /&gt;

Lachin — boy tarixiy oʻtmishga ega hudud. Lachinning yodgorliklari miloddan avvalgi I-II ming yilliklarga toʻgʻri kelgan Xojavand viloyatidagi Azix va Jabrayil tumanidagi Taglar gʻorlariga qaraganda hali ham qadrli va noyobdir.
XII-asr oxiri - XIII-asr boshlarida Qorabogʻning togʻli qismida Albaniya Xachin knyazligi oʻrnatildi. Ushbu printsip hozirgi Lachin viloyatini ham qamrab olgan. Shuning uchun Togʻli Qorabogʻning boshqa mintaqalarida boʻlgani kabi bu joylarda xoch nomi bilan bogʻliq yangi nomlar va toponimlar paydo boʻldi. Hozirgi Lachinning Xachinyali qishlogʻi, Boʻzlining Xachin qishlogʻi va Xachin Dashi deb nomlangan joy bunga misoldir.&lt;ref name=&quot;lach18&quot;/&gt;

Keyinchalik Xachin knyazligi hududida Xachin, Varach, Dizag, Gulustan (Talish) va Chilabord bilan birga Qorabogʻ-Albaniya shohlari barpo etildi.
[[1828]] yildagi Rus-Eron urushlaridan keyin imzolangan Turkmanchay shartnomasiga koʻra, mintaqa Rossiyaga Shimoliy Ozarbayjonning bir qismi sifatida qoʻshildi. Rossiya homiyligida Usmonli imperiyasi va Erondan armanlarni Janubiy Kavkazga ommaviy koʻchirish boshlandi. Biroq, armanlarni Lachin mintaqasida joylashtirish imkoni boʻlmadi.
Ozarbayjonda xonliklar tugatilgandan soʻng, Lachin viloyati [[1829]] yilda yangi tashkil etilgan Qorabog 'viloyatiga qoʻshildi va [[1868]] yilda hozirgi Lachin yangi tashkil etilgan [[Zangezur]] okrugiga qoʻshildi. Zangezur tumani Yelizavetpol viloyati ([[Ganja]] viloyati) tarkibiga kirgan, [[1918]]-[[1922]] yillarda esa [[Qorabogʻ|Qorabog]] 'viloyati tarkibiga kirgan.&lt;ref name=&quot;lach18&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Laçın həsrətimizin 18-ci ili |url=http://www.anl.az/down/meqale/xalqcebhesi/xalqcebhesi_may2009/79121.htm |qaralgan sana=2020-05-18 |arxivsana=2020-06-11 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200611163253/http://www.anl.az/down/meqale/xalqcebhesi/xalqcebhesi_may2009/79121.htm }}&lt;/ref&gt;

[[1905]]-[[1907]] va [[1914]]-[[1920]] yillarda Arman qurolli guruhlari tomonidan Zangezur mintaqasida, shu jumladan, Lachinda sodir etilgan qirgʻinlar natijasida yarim millionga yaqin musulmonlar oʻldirildi.&lt;ref name=&quot;lach19&quot;/&gt;

[[Ozarbayjon Demokratik Respublikasi]] tashkil etilganidan keyin ham Armanistonning Qorabogʻ va Zangezurni egallab olishga daʼvolari natijasida qirgʻinlar davom etmoqda. Armaniston qoʻmondoni Andronik oʻz qurolli kuchlari bilan Qorabogʻga Gorus, Lachin, Shushadan kirib, arman aholisini Ozarbayjon hukumatiga qarshi qoʻzgʻatmoqchi, provokatsiyalar uyushtirmoqda va mintaqada itoatsizlikni keltirib chiqardi. Shu maqsadda Andronikus bir necha ming kishilik qoʻshini bilan Zabux qishlogʻini kesib oʻtib, Lachin tomon yurishni boshladi. Bundan xabardor boʻlgan Qorabog 'general-gubernatori Xosrov aka Sultonovning ukasi Sulton aka Sultonov oʻz partizan guruhi bilan Lachin-Zabux yoʻlidagi jarda pistirma qildi. Bu yerda taxminan bir kun davomida juda qonli janglar boʻlib oʻtdi. Ushbu janglarda general Andronik deyarli barcha kuchini yoʻqotdi va bir necha kishi bilan qochishga muvaffaq boʻldi. Ushbu jangdan keyin vodiy xalq orasida &quot;Qonli vodiy&quot; deb nomlandi.
Ushbu magʻlubiyatdan keyin ham arman jangarilari mintaqada koʻpincha qirgʻinlarni amalga oshirmoqdalar. Andranik Rossiyaning moliyaviy koʻmagi bilan Ozarbayjonning ushbu mintaqasini beqarorlashtirish va Zangezur va Qorabog 'erlarini egallab olish uchun doimiy ravishda yangi qurolli guruhlarni yaratgan.&lt;ref name=&quot;lach19&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Andronikə qan udduran &quot;Qanlı dərə&quot; |url=http://anl.az/down/meqale/movqe/2011/may/175931.htm |qaralgan sana=2020-05-18 |arxivsana=2020-06-11 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200611133345/http://anl.az/down/meqale/movqe/2011/may/175931.htm }}&lt;/ref&gt;

[[Fayl:Sus, Lachin corridor.jpg|thumb|right|Lachin yo'lagi|300px]]

[[Ozarbayjon Demokratik Respublikasi]] hukumati mamlakatning hududiy yaxlitligini taʼminlash uchun Zangezurga qoʻshinlar joʻnatmoqda. Togʻ tomon yoʻnaltirilgan janglarda Sulton aka Sultonov boshchiligidagi Lachin qurolli guruhlari ham qatnashadilar. Jang ozarbayjon qoʻshinlarining muvaffaqiyati bilan boshlangan boʻlsa-da, togʻni ushlab turishning iloji boʻlmadi. Tez orada viloyat Oltin Armiya boʻlinmalari tomonidan egallab olindi.

[[1920]] yil [[30 noyabr]]da Ozarbayjon Kompartiyasi Markaziy Komitetining Siyosiy va tashkiliy byurolarining qoʻshma yigʻilishining qarori bilan Zangezur tumani 2 qismga boʻlingan va natijada 6 742 kv.m. 3.105 kv. Km. versti Ozarbayjon SSR tarkibiga kirdi, shu jumladan Laçin, 3637 kv. km. verstning bir qismi Armanistonga berilgan edi. Ozarbayjon SSRning qolgan qismi Shusha okrugiga kiritilgan. [[1923]] yil [[7 iyul]]da Togʻli Qorabogʻ Muxtoriyatining tashkil etilishi natijasida Shusha tumani ikkiga boʻlindi - Shusha viloyati, shu jumladan Shusha shahri Togʻli Qorabogʻ Muxtoriyatining tarkibiga kirdi. Ushbu davrda Shusha tumanining Togʻli Qorabogʻ Respublikasiga kirmaydigan qismida maʼmuriy markazni tashkil etish zarurati paydo boʻldi. Kurdiston okrugi hozirgi Lachin, Gubadli va Kalbajar tumanlarini oʻz ichiga olgan hududda tashkil etilgan. Maʼmuriy markaz vaqtincha Shushada joylashgan boʻlsa-da, oʻsha yili 1923-yilda Lachin va Abdallar qishloqlari oʻrtasida kichik shaharcha qurildi va avtohalokat markazi oʻsha erga koʻchirildi. Yengillik va yaqin atrofdagi qishloqning nomini hisobga olgan holda Tagi Shahbazi tashabbusi bilan shahar Lachin deb nomlandi.&lt;ref name=&quot;lach20&quot;&gt;[https://aztehsil.com/news/8660-lacinsiz-27-il.html Laçınsız 27 il]&lt;/ref&gt;

Maʼmuriy jihatdan avariya Kalbajar, Goturlu, Kurdhaji, Garigishlag, Xakari (Murodxonli) va Pusyan (Gubadli) tumanlaridan iborat boʻlgan. 1930-yilda Ozarbayjon SSRda favqulodda maʼmuriy hududiy birliklar tugatildi va ularning hududlarida tumanlar tashkil etildi. Yuqorida taʼkidlab oʻtilganidek, 3 ta tuman - Lachin, Gubadli va Kalbajar tashkil etildi.&lt;ref name=&quot;lach20&quot;/&gt;

[[Fayl:View of the ruined Malibey village in Lachin District.jpg|thumb|left|Lachin tumanining Malibey qishlog'i (arman ishg'olidan keyin)|300px]]

Ozarbayjonning gʻarbiy erlarini egallab olgan va bu erlarda davlat qurgan armanlar Ozarbayjonga qarshi yangi, yirikroq hududiy daʼvolarni ilgari surishni boshladilar. Ular Qorabogʻni Armanistonga qoʻshib olish masalasini koʻtarishdi va Lachin mintaqasini yoʻq qilish yoʻllarini toʻsiq sifatida koʻrib chiqdilar. Sovet Ittifoqi davrida armanlar bir necha bor maʼmuriy markaz sifatida Lachinni tugatishga urinishgan, ammo ularning tashabbuslari samara bermadi. Buning oʻrniga 1970-1980-yillarda ular Gulebird, Cicimli, Malibey, Garigishlag, Sadinlar va boshqa qishloqlardagi yuzlab gektar erlarni va umuman Garagol platosini egallab olishga muvaffaq boʻlishdi.&lt;ref name=&quot;lach20&quot;/&gt;

== Lachin tumanining bosib olinishi ==
Mintaqada dunyodagi eng noyob daraxtlar hisoblangan qizil temir oʻrmonlar, koʻplab mineral suvlar, kobalt, uran, simob, oltin, temir, turli xil rangdagi marmar konlari, dorivor oʻsimliklarning haddan tashqari koʻpligi va boshqalar mavjud. Bu yerda.
Tagi Shahbazi Simurg Lachin shahrini tanladi va unga bu nom berdi. Tagi Shahbazi Simurg Ozarbayjonning birinchi Boku rektori boʻlgan. U Ozarbayjonda yozuvchi, publitsist va pedagog sifatida tanilgan. Taʼkidlash joizki, Laçin viloyati [[1924]] yilda tashkil etilgan.

Armaniston Respublikasining [[Ozarbayjon]]ga qarshi hududiy daʼvolari va harbiy tajovuzlari natijasida [[1992]] yil [[18 may]]da Lachin viloyati Armaniston qurolli kuchlari tomonidan bosib olingan.
[[1992]] yil 8 mayda Shusha armanlar tomonidan bosib olingandan soʻng, Armaniston qurolli kuchlari ogʻir artilleriya bilan Lachin viloyati markaziga intensiv ravishda oʻq uzdilar.&lt;ref name=&quot;lach&quot;&gt;[http://kars.mfa.gov.az/news/4/3067 Azərbaycanın Laçın rayonunun Ermənistan tərəfindən işğal olunmasından 26 il ötür.]&lt;/ref&gt;.

[[1992]] yil [[16]]-[[17]] mayga oʻtar kechasi Armaniston armiyasi Shushaning Turshsu hududiga va Armanistonning Gorus viloyati yoʻnalishiga hujum qildi va [[18 may]]da Lachinni egallab oldi. Mintaqani egallab olgan qurolli kuchlarning aksariyati Laçin yoʻlagi orqali kirishdi.
Muhim geostrategik mavqega ega boʻlgan Lachinning bosib olinishi Ozarbayjon iqtisodiyotiga jiddiy zarar etkazdi. Bosqinchilik natijasida Lachin viloyati aholisi etnik tozalashga tortildi, 300 dan ortiq harbiy va tinch aholi halok boʻldi va bedarak yoʻqoldi. Xozirgi kunda Ozarbayjonning turli viloyatlarida 77000 dan ortiq lachinliklar majburiy koʻchirilgan.&lt;ref name=&quot;lach&quot;/&gt;

Armaniston mintaqadagi davlat va xususiy mulkka jiddiy zarar etkazdi. Shunday qilib, 217 madaniy, 101 ta taʼlim, 142 sogʻliqni saqlash muassasalari, 462 savdo, 30 ta aloqa, 2 ta avtotransport va turli ishlab chiqarish obʼektlari talon-toroj qilindi va yoʻq qilindi.
54 dunyo va 200 dan ortiq mahalliy ahamiyatga ega tarixiy obidalar vayron qilingan. VI-asrdagi Alban Agoglan maʼbadi, XIV-asrdagi Malik Ajdar qabri, Garagishlag qishlogʻidagi masjid va Zabux qishlogʻidagi qadimiy qabriston.

[[Fayl:...Ծիծեռնավանք.jpg|thumb|right|Agoglan ma'badi|300px]]

Lachin tarix muzeyi va uning qadimiy oltin, kumush va bronza tangalari talon-toroj qilindi. Shuningdek, kumush sumka, talon-toroj qilingan Lachin tarix muzeyining eksponati Londondagi Sothebyʼs auksionida 80 ming dollarga sotildi.
Armaniston Jeneva konventsiyalari boʻyicha majburiyatlarini tajovuzkor sifatida qoʻpol ravishda buzib, Lachin mintaqasini qayta nomlash, mintaqaning tabiiy boyliklarini talon-toroj qilish va daromad manbaiga aylantirish, asosan Suriyadan kelgan arman qochoqlari uchun maqsadli turar-joy siyosatini olib borish orqali demografik tarkibini oʻzgartirish kabi noqonuniy xatti-harakatlarni amalga oshirdi. davom etmoqda.
Inson huquqlari boʻyicha Yevropa sudi (ECHR) Ozarbayjon fuqarolarining foydasiga, Ozarbayjonning Lachin viloyatida Chiragovlar va boshqalarning Armanistonga qarshi daʼvo arizasini koʻrib chiqdi.&lt;ref name=&quot;lach&quot;/&gt;

Qarorning 19 va 20-bandlarida, shuningdek, Laçin viloyatiga, xususan, Lachin shahriga 1992-yil may oyi oʻrtalarida Laachinga amalga oshirilgan havo hujumlari, koʻplab uylarning vayron qilinishi, shaharning talon-toroj qilinishi va yonib ketishi haqida soʻz boradi. Atrofdagi qishloqlarning butunlay vayron boʻlishi va Ozarbayjon erlarining bosib olinishi tasdiqlandi.

Armanistonning kuchayib borayotgan harbiy tajovuzi sharoitida BMT Xavfsizlik Kengashi Ozarbayjon hududlarini bosib olishni va Ozarbayjonning hududiy yaxlitligini, suverenitetini va hududiy yaxlitligini qoralaydigan 822 (1993), 853 (1993), 874 (1993) va 884 (1993) rezolyutsiyalarni 1993-yilda qabul qildi. Qorabog 'Ozarbayjonning ajralmas qismi ekanligini tasdiqlab, bosqinchi kuchlarni bosib olingan hududlardan zudlik bilan, soʻzsiz va toʻliq chiqarib yuborilishini talab qildi.
Ammo Armaniston BMT Xavfsizlik Kengashi rezolyutsiyalarining talablarini bajarmaydi va Ozarbayjonning bosib olingan hududlarini anneksiya qilish siyosatini olib bormoqda.&lt;ref name=&quot;lach&quot;/&gt;

[[2020]]-yil [[10-noyabr]]da imzolangan tinchlik shartnomasiga koʻra, [[1 dekabr]] kuni Armaniston Qurolli birlashmalari Lchin tumanini boʻshatgan holda Ozarbayjon Qurolli kuchlariga topshirdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url = https://president.az/articles/45923 |title = Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ermənistan Respublikasının baş naziri və Rusiya Federasiyasının Prezidentinin Bəyanatı|date = 2020}}&lt;/ref&gt;

[[Fayl:Лачин кара гел.jpg|thumb|left|Karagol ko'li|300px]]

== Geografiyasi ==

Lachin nomini tilga olganda, uni koʻrgan inson koʻz oldida oʻziga maftun qiladigan va eʼtiborni tortadigan goʻzal panorama keladi. Viloyatning quyi qismida, Zangezur togʻ etagida, Artiz, Salag va Merkiz togʻlari bir – biridan masofada, ulardan biron masofada, Xustun, Kyapyaz, Kechyaldag togʻ massivlari qad koʻtargan, ular ortida Pirdavan, Gadjaran, Kichin togʻlari koʻrinmoqda. Zangezur togʻ massivlari choʻqqilari ayrim joylarda dengiz sathidan 3906 metrga yetadi va doimiy qorlar bilan qoplangan.&lt;ref name=&quot;azerbaycanli.org&quot; /&gt;

=== Minkend ===

Minkend — Ozarbayjon Respublikasining Lochın rayoni Minkend qishloq maʼmuriy-hududiy doirasidagi qishloq.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url = https://www.stat.gov.az/menu/5/source/Inzibati_tes.pdf |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200416203250/https://www.stat.gov.az/menu/5/source/Inzibati_tes.pdf |archivedate = 2020-04-16 |title = İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı |author = Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi |date = 2019 |publisher = stat.gov.az |accessdate = 2020-04-16 |language = az}}&lt;/ref&gt;

[[1992]] yilda [[Armaniston Respublikasi]] qurollı dan bosib olindi. 
2020-yil 10-noyabrdagi uch tomonlama, Ozarbayjon-Rossiya-Armaniston orasidagi kelishuvga muvofiq 2020-yil 1-dekabrda ishgʻoldan ozod qilindi. Hozir Ozarbayjon Qurolli kuchlari nazoratida.

Minkend qishlogʻi [[Qorabogʻ|Qorabog]]ʼ platosida joylashgan. Etnooykonimdir. Bu qishloq oʻz nomi bilan qadimgi turkiy tilli mingimin qabilasi nomini aks ettiradi (manbalarda nomi mingat deb ham yuritiladi). [[VII]]-[[VIII]] asrlarda Oʻgʻuz Konfederatsiyasi tarkibida boʻlgan minglar XII-XIII asrlarda qipchoqlarning, XIII-XIV asrlarda esa Oltin Oʻrdadagı yirik qabila uyushmalaridan biri boʻlgan. Temur davrida (XIV asr) boʻlib oʻtgan siyosiy voqealarda faol ishtirok etgan minglar keyinchalik turli hududlarga oʻrnashib olgan. Ozarbayjonda ular qurgan minglab yangi aholi maskanlari, jumladan, Minkend ular nomi bilan ataladi. Hozirda ozarbayjonlar yashayotgan qishloq aholisining etnik tarkibi maʼlum tarixiy voqealar tufayli bir necha marta oʻzgardi. Bu Mingchivan qishloqi (Zangilan tumani), Mingiz mahallasi (Ordubad shahri), Mingishlog, Mingi, Kattaming, Mingon (Oʻzbekiston) va Mingiston (Tojikiston) ham minglar bilan bogʻliq.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Minkənd|first=|title=|date=Bakı|publisher=Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti|location=2007|isbn=978-9952-34-156-0|page=304|pages=|url=http://www.lib.az/users/1/upload/files/Azrbaycan_toponimlrinin_ensiklopedik_II.pdf|accessdate=8 iyul 2017|chapterurl=http://www.lib.az/users/1/upload/files/Azrbaycan_toponimlrinin_ensiklopedik_II.pdf|archive-date=2021-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210712153142/http://www.lib.az/users/1/upload/files/Azrbaycan_toponimlrinin_ensiklopedik_II.pdf}}&lt;/ref&gt;

Qishloqning boshqa bir nomi Shahsuvarli edi. Minkend qishlogʻi asosan xarak, qora-tom, tom, shirvony-tom (mahalliy sharoitlarga koʻra qazilgan yer osti qazilmalaridan tayyorlangan binolar) deb nomlangan xususiy binolardan iborat boʻlgan. Vaqt oʻtishi bilan mahalliy qurilish materiallari (mahalliy daryo toshlari yoki qoyalar, ohak-tosh aralashmasi, mahalliy yogʻoch turlaridan olingan taxta materiallari) dan tosh uylar qurildi

Qishloq hududida Kavqaz Albaniyasi davriga oid binolarining qoldiqlari, turli xil yozuvli tosh yodgorliklar, alban qabristonlarining qoldiqlari saqlanib qolgan. Bunga ajoyib misol qishloq hududida joylashgan Minkend ibodatxonasi boʻlib, u [[XV asr]]da qurilgan deb hisoblanadi.

Minkend qishlogʻida yashovchi odamlardan olingan maʼlumotlarga koʻra, bu hududlarda maskunlashgan birinchi odamlar Husaynlar avlodlari boʻlgan. Shunday qilib, oʻn yettinchi asrning oxiri, oʻn sakkizinchi asrning boshlarida Daralayaz tumanidan Zangezur tumaniga koʻchgan Husayn ismli kishi bu joylarga kelib, yashash uchun ana shu yerni tanlagan. Uning toza havosi, billur buloqlari, yashil oʻrmon va chorva uchun oʻtloqlar  koʻpligi Husaynlar naslidan keyin boshqalarda qiziqish uygʻotgan va shunday qilib, necha-necha avlod kelishi bilan katta qishloq, Minkend qishloqi paydo boʻlgan.

Qishloqda oʻrta maktab, klub, kutubxona, kino binosi va shifoxona bor edi.

Qishloqning madaniy, iqtisodiy va ijtimoiy hayotidagi muayyan yuksalishlar XVIII asr oxirida yanada rivojlandi. [[1890]] yilda Minkend qishloq maktabiga asos solindi. Oʻz faoliyatini 42 nafar oʻquvchi bilan boshlagan „Rus-Tatar-Ozarbayjon maktabida“ darslar turk va rus tillarida oʻqitildi. Bu maktabda shariat darslari ham oʻtilgan. Maktabda birinchi shariat darsi Mulla Vali Karbaloiy oʻgʻli, boshqa darslar Rasul Tohirov, rus tili darslari esa Geladze tomonidan oʻqitilgan. 1896 ildə maktabga ilk ozarbayjon, Rasul bey Tohirov direktor etib tayinlandi. 1912-kimdir bir sinfli, 1920-yilda kimdir ikki sinfli, [[1920]] yildan [[1940]] yilga qadar yetti yillik tugallanmagan oʻrta maktab 1940-yildan soʻng esa oʻrta maktab sifatida faoliyat koʻrsatgan. [[1979]] yilda sobiq prezident [[Haydar Aliyev]]in farmoni bilan Minkend qishlogʻida maktab uchun 620 oʻrinli yangi bino qurilib, oʻsha davrning eng zamonaviy uskunalari bilan jihozlandi.

Qishloqda xonaki usul bilan ip yigirish, gilam toʻqish mashgʻulot turlaridan biri edi. Deyarli koʻp oilalarda toʻquv dastgohi (hana va yer hanasi) boʻlgan. Aholi oʻzi tayyorlagan jun, paxta va ipak kalavalardan gilam, sholcha, palos, farmash, xurjun,  darparda va boshqa ashyolar tayyorlangan.

Emandan va grabdan turli roʻzgʻor buyumlari, shu jumladan, idish-tovoq, togʻora,  kuv,  kosa, shayinli tarozi, yung tarash uchun taroq, hana, darparda və keng arqon toʻqish üçün yer hanasi va hokazo shunday ashyolarga misol boʻla oladi.

Minkend daryosi ustidagi ikki bukrili koʻprik, shuningdek Abadxeyir deb nomlangan hududdagi bir bukrili koʻprik va Minkend ibodatxonasi qishloqda joylashgan tarixiy yodgorliklardir.

Qishloq [[Boku]] shahridan 505&amp;nbsp;km gʻarbda shosse yoʻli bilan, tuman markazidan 55&amp;nbsp;km shimoli gʻarbda shosse yoʻli bilan, kichik Kavkaz togʻlarida, Qorabogʻ platosining janubi-gʻarbiy yonbagʻrida, [[Armaniston]] bilan chegarada joylashgan. [[Xonkendi]] temiryol stansiyasi bilan shosse yol orasidagi masofa 127 kmdan iborat. Qishloq oʻrmon va oqar suv boʻyida, baland togʻlar etagida joylashgan. Oʻrmonlarda nomi Qizil Kitobga kiritilgan qizil eman, shuningdek archa, yovvoyi meva va reza mevalar, maysazorlarida shifobaxsh giyohlar oʻsadi. Qishloq oʻrmonlarida asosiy oʻrmon hosil qiluvchi daraxt turlaridan eng koʻp tarqalganlari eman va grabdir.

Hakarichayning bir irmogʻi boʻlgan Minkend daryosi qishloq hududidan oʻtadi. Oʻz manbaini qishloq hududidagi tepaliklardan boshlagan buloqlar Minkend daryosi (Hakarichay) oʻzaniga qoshiladi. Iqlim sharoitiga qarab daryo va buloqlardagi suv hajmi mavsumiy tarzda oshib, kamayib boradi. Bahorning oxiri va yoz oylarida qishloqdagi ayrim daryo va buloqlarning suvi kamayib yoki butunlay qurib qoladi. Ammo yogʻin miqdoriga qarab bahor va kuz fasllarida oqar suv va buloqlar oʻz oqimini butunlay tiklaydi.

Dengiz sathidan 1600 metr balandlikda joylashgan Minkend qishlogʻi hududida odatdagi buloqlar bilan birga issiq suvli narzan tipidagi buloqlar ham bor. Ushbu buloqlar bikarbonat-xlorid-natriy-magniy-kaltsiy xususiyatlariga ega boʻlib va iliq 280J Narzandir.

Bu suvlar Lachin va uning atrofidagi hududlar aholisi uchun sevimli muolaja vositasi hisoblanadi. Shu bilan birga Minkend hududida Narzan tipidagi sovuq mineral suvli boshqa buloqlarni ham uchratish mumkin.

Iqlimi yozda salqin va qishda sovuq. Oʻrtacha yillik harorat 1&amp;nbsp;°C dan 8&amp;nbsp;°C orasida oʻzgaradi. Yogʻingarchiliklarning yillik miqdori 700–800&amp;nbsp;mm gacha boʻladi.

1914-yil 1 yanvar sanasida olingan maʼlumotlarga koʻra, qishloqda har ikki jinsdan ozarbayjonlar va asosan etnik kurdlardan iborat 1,532 nafar aholi yashar edi.&lt;ref&gt;&quot;Кавказский календарь на 1915 год&quot;. Издан по распоряжению Наместника его Императорскаго Величиства на Кавказе, под редакцией А.А.Эльзенгера и Н.П.Стельмащука, Тифлис. Типография Канцелярии Наместника Е.И.В. на Кавказе, казённый дом. 1914./Оглавление: Глава — Отдел статистический: Список населенных мест Кавказа, стр. 158&lt;/ref&gt;

Aholisi [[1991]] yilda 2306 nafar boʻlgan.
[[2006]] yil statstikasiga koʻra qishloqda 2150 aholi bor edi.
[[2009]] yil dekabr oyidagi  maʼlumotga asosan qishloqda 2704 aholi istiqomat qilagan.
Qorabogʻ urushi vaqtida qishloq aholisidan 14 nafari shahid boʻlgan.

=== Oqbuloq === 
Oqbuloq — [[Ozarbayjon Respublikasi]]ning Lachin rayoni Oqbuloq qishloq maʼmuriy hududidagi qishloq.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url = https://www.stat.gov.az/menu/5/source/Inzibati_tes.pdf |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200416203250/https://www.stat.gov.az/menu/5/source/Inzibati_tes.pdf |archivedate = 2020-04-16 |title = İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı |author = Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi |date = 2019 |publisher = stat.gov.az |accessdate = 2020-04-16 |language = az}}&lt;/ref&gt;

Tuman markazidan taxminan 62&amp;nbsp;km shimoli-gʻarbda joylashgan.

Asosini [[Eron]]dan koʻchib kelgan kurd qabilalari solgan deb taxmin qilinadi. Ozarbayjonda Sovet hokimiyati oʻrnatilgach, u mintaqaning qizil Kurdiston deb atalgan viloyati tarkibida edi.

Hojazsu daryosining oʻng irmogʻi sohilida joylashgan. Oʻtmishda qishloq hududi Zangezur viloyatida yashagan oqkorpu qabilasining qishlash joyi boʻlgan.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=&quot;Ağbulaq (Laçın)&quot;. Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti.|first=|title=|date=Bakı|publisher=Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti|location=2007|isbn=978-9952-34-155-3|page=44|pages=|url=http://www.lib.az/users/1/upload/files/Azerbaycan_toponimlerinin_ensiklopedik_lugeti.pdf|accessdate=8 iyul 2017}}&lt;/ref&gt;

Shahid Amir Askarov nomidagi oʻrta maktab bor. Oʻrta maktab, klub, kutubxona, shifoxona, pochta boʻlimi, 3 doʻkon va boshqa ijtimoiy obyektləri bor edi.

[[2006]] yilgi statistika maʼlumotlariga koʻra, qishloq aholisi 50 kishini tashkil etgan.
Arman manbalarining [[2014]] ilga oid olan maʼlumotiga maʼlumotlarga koʻra, qishloqda 42 oila yashaydi.&lt;ref name=&quot;lacin&quot;&gt;[http://lacin.info/lent/560-shgal-olunmush-lachin-rayonunun-qarakechdi-kendinde-yeni-mekteb-istifadeye-verilib.html İşğal olunmuş Laçın rayonunun Qarakeçdi kəndində yeni məktəb istifadəyə verilib.]{{Deadlink|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }} lacin.info {{az}}&lt;/ref&gt;

Aholisi 998 nafardir.

Taniqli insonlari:
* Baxshi Jabbor  — baxshi, Lochin tumanining „İşıqlı“ ( Nurli) baxshi ansambli badiiy rahbari, birinchi Butunittifoq ijodiyot festivali gʻolibi (1977).
* Sharif Ogʻayor — shoir, yozuvchi, Ozarbayjon Yozuvchilar Birligi aʼzosi.
* Babek Xudoyorov — ADNAni bitirgan 
* Əmir Əsgərov — şəhid

Shahidlari
* Imron Salim oʻgʻlu Imronov (1939-?)
* Nabat Alish qizi Imranova (1947-?)
* Amir Ollohquli oʻgʻli Asgərov (1924-?)
* Zarifa Sari qizi Mamadova (1938-?)
* Jafarquli Baxtiyor oʻgʻli Baxtiyorov (1947-?)

== Moddiy-madaniy merosi ==
Lachin tumanida 200 gacha tarixiy, madaniy va meʼmoriy yodgorliklar, oʻnlab qoʻrgʻonlar, qalʼa turidagi arxeologik nuqtai nazardan muhim yodgorliklar, koʻpgina qabr yodgorliklari, stel, ot, qoʻy haykallari, syujetli toshlar, shuningdek, koʻpgina tabiiy boyliklar, qimmatli maʼdanli suvlar boʻlgan. Yuqorida taʼkidlanganlarning barchasi 1992-yilning 18 mayidan boshlab Armaniston Respublikasi tomonidan [[BMT Bosh Assambleyasining 62/243 sonli rezolyutsiyasi|okkupatsiya qilingan]].&lt;ref name=&quot;azerbaycanli.org&quot; /&gt;

=== Agʻogʻlan monastiri ===

[[Fayl:...Ծիծեռնավանք.jpg|thumb|left|Agʻogʻlan monastiri|300px]]

Agʻogʻlan monastiri - Lachin rayoni hududida, [[Ozarbayjon]]-[[Armaniston]] chegarasi yaqinida joylashgan [[V]]-[[VI]] asrlar oid bazilika. Monastir Syunik viloyatining oʻn ikki tumanidan biri boʻlgan Axaechk tumani hududida joylashgan. Afsonaga koʻra, monastir majmuasi eski politeist ibodatxonasi hududida qurilgan. Xristian imoniga koʻra, monastirda Avliyo Georgiyning xoki saqlanadi.

Yodgorlik qurilish tarixiga ega emas; ammo uning meʼmoriy xususiyatlariga asoslanib, qurilishning uchta asosiy bosqichini bosib oʻtgan deb hisoblashadi. Dastlabki bosqichdagi cherkov ravoqsiz bazilika boʻlib, oddiy toʻrtburchak shaklga ega edi.

Bazilikaning uzun ichki qismi toʻrt juft ustun bilan uch yoʻlakka boʻlinadi. Oʻrta qismi yarim aylana ravoq bilan tugaydi. Binoning chetlari boʻylab choʻzilgan yon yoʻlaklar esa altar chetlaridagi yon xonalar bilan tugaydi. Yolaklar oval shaklda: yon qismlar qoplami yarim doira, markaziy qism qoplami esa oʻqsimon shaklda boʻladi. Qurbongoh yaqqol ifodalangan qubba bilan yopilgan. Qurbongoh ravoqi ostida markaziy yolakka ochilgan qubbasimon shaklidagi uch xor joyi bor. Qurbongoh va ravoqqa biriktirilgan qismlarning pastki tomoni yaxshi kesilgan bazaltdan, devorlarning yuqori qismidan, erkin turgan pilonlar va qubbasimon qoplamalar goʻvak togʻ jinslaridan qurilgan.

Monastir Syunik viloyatining oʻn ikki tumanidan biri boʻlgan Axaechk tumani hududida joylashgan. XV asrda tumani ikki qismga boʻlingan: Shimoliy qismi Xozoraberd, janubiy qismi esa Kashatag deb atalgan. Agʻogʻlan monastiri aynan janubiy qism hududida tushgan.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi | last = Hewsen | first = Robert H. | title = Armenia: A Historical Atlas | year = 2001|location=Chicago| publisher =University of Chicago Press | ISBN= 0-226-33228-4 | pages = 100–104, 121–123 }}&lt;/ref&gt;

Afsonaga koʻra, monastir majmuasi eski politeist ibodatxonasi hududida qurilgan. Xristian imoniga koʻra, monastirda Avliyo Georgiyning xoki saqlanadi. Tatev yepiskopligiga boʻysungan monastir [[XIII]] asr tarixchisi Stepanos Orbeli va XVII asr tarixchisi Tovma Vanandetsi tomonidan yirik diniy markaz sifatida tilga olinadi.

[[Fayl:Sarı Aşığın abidəsi (XVII əsr).jpg|thumb|right|Sari Oshiq qabri (arman ishg'olidan keyin)|300px]]

Monastir ilk bor IX asr voqealari munosabati bilan tarixiy manbalarda tilga olingan:

{{cquote|''Syunik knyazi Filippe Tatev monastiri foydasiga yaqinlikdagi yashash yerlarini yepiskop Dovudga 1000 dirhamga sotdi (siylov qildi)... bu haqda quyidagi matn tuzildi. 299 yilda (milodiy 844) ... va Sisarnaveng igumeni Stepanos guvohligi bilan''&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Сюнийский епископ|first=Степанос|title=История|date=1861|publisher=Изд. Эмина|location=Москва|page=150-153}}&lt;/ref&gt;}} Bu maʼlumotlar tadqiqotchilar uchun maʼbadni IX asrga oid deyishlari uchun asos boʻlib xizmat qilgan.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Щеблыкин|first=И.П|title=Архитектура VIII-X веков|publisher=кн. ААЭН|location=Баку|page=43}}&lt;/ref&gt;

G. Mammadovaning qayd etishicha, ''„Taxmin qilish mumkinki, 844 yilda Sisarnaveg juda keng va taniqli monastiri edi, uning xizmatkori baxshish hujjatida guvoh deb koʻrsatilgan. Maʼbadning meʼmoriy xususiyatlari, albatta, uning qurilishi tarixi yanada qadimiy davrga tegishli ekanligini aytish imkonini beradi“''&lt;ref name=&quot;Мамедова55&quot;&gt;{{Harvnb|Мамедова |2004|p=55}}&lt;/ref&gt;  Tadqiqotchining fikricha, Agʻogʻlan ibodatxonasining qurilishi tarixi VI asrga toʻgʻri keladi.&lt;ref name=&quot;Мамедова59&quot;&gt;{{Harvnb|Мамедова |2004|p=59}}&lt;/ref&gt;

[[1613]] yilda monastirni oʻrab turgan qalʼa devorlari mustahkamlanib, gumbazli asosiy kirish darvozasi qurilgan. Bu haqda maʼlumotni oʻz ichiga olgan arman tilidagi qabrtoshi [[1989]]-yildan [[1992]]-yilgacha boʻlgan davrda, Lachin viloyati Ozarbayjon nazoratida boʻlgan davrda gʻoyib boʻlgan.&lt;ref&gt;Karapetian, Samvel. ''Armenian Cultural Monuments in the Region of Karabagh''. Yerevan: Gitutiun Publishing House, 2001, səh. 145.&lt;/ref&gt; Asosiy cherkov binosi va qoʻngʻiroq minorasi [[1779]] yilda taʼmirlangan. Bu haqda xabar bergan cherkov tosh lavhasi [[1967]] yilda gʻoyib boʻlgan.&lt;ref&gt;Hasratyan, Murad M. ''Tsitsernavank''. Yerevan: Vneshtorgizdat, 1990, səh. 5.&lt;/ref&gt;

XIX asrda monastir cherkovi Zeyve qishlogʻidagi arman aholisi tomonidan foydalanililgan va Avliyo Stefan cherkovi deb atalgan. Zeyvaning arman aholisi 1905-yilda arman-tatar qirgʻini paytida qishloqni tark etgan va hech qachon qaytmagan. Sovet davrida cherkov tarixiy yodgorlik sifatida himoya ostiga olingan.&lt;ref&gt;Karapetian. ''Armenian Cultural Monuments'', p. 137.&lt;/ref&gt;

Yodgorlik qurilish tarixiga ega emas; ammo uning meʼmoriy xususiyatlariga asoslanib, qurilishning uchta asosiy bosqichini bosib oʻtgan deb hisoblashadi. Dastlabki bosqichdagi cherkov ravoqsiz bazilika boʻlib, oddiy toʻrtburchak shaklga ega edi.

Janubiy devordagi darvoza shakliga muvofiq qurilishning birinchi bosqichi V-VI asrlarga toʻgʻri keladi.&lt;ref&gt;Donabedian, Patrick and Jean-Michel Thierry, ''Armenian Art''. New York: H.N. Abrams in association with Prelacy of the Armenian Apostolic Church of America-Catholicosate of Cilicia, 1989, səh. 509.&lt;/ref&gt; Biroq, alternativ nuqtai nazarga koʻra, maʼbad dastlabki bosqichda majusiy maʼbad vazifasini oʻtagan va bu bosqich uchinchi asrga toʻgʻri keladi.&lt;ref&gt;Hasratyan. ''Tsitsernavank'', səh. 5-6.&lt;/ref&gt;

Qurilishning ikkinchi bosqichida bazilikaga derazasiz ravoq qoʻshilgan (toʻrtburchak ichki qismining sharqiy tomonida ichkaridan qurilgan) va tashqi devorlarning yuqori qismi qoʻshilgan. Qurilishning bu bosqichi VI asrni qamrab oladi. Bu bosqichda yoʻlaklarni kiraverishdan ajratib turuvchi arkada yogʻoch ustunlar bilan qurilgan. Qurilishning uchinchi bosqichiga tegishli tosh qubbalar va ustunlar yogʻoch oʻtmishdoshlarini almashtirdi. Kapitellar uslubi asosida qurilishning bu bosqichi VI asr oxiri-X asr boshlariga toʻgʻri keladi.&lt;ref&gt;Donabedian and Thierry. ''Armenian Art'', səh. 509.&lt;/ref&gt;

Bazilikaning uzun ichki qismi toʻrt juft ustun bilan uch yoʻlakka boʻlinadi. Oʻrta qismi yarim aylana ravoq bilan tugaydi. Binoning chetlari boʻylab choʻzilgan yon yoʻlaklar esa altar chetlaridagi yon xonalar bilan tugaydi. Yolaklar oval shaklda: yon qismlar qoplami yarim doira, markaziy qism qoplami esa oʻqsimon shaklda boʻladi. Qurbongoh yaqqol ifodalangan qubba bilan yopilgan. Qurbongoh ravoqi ostida markaziy yolakka ochilgan qubbasimon shaklidagi uch xor joyi bor. Qurbongoh va ravoqqa biriktirilgan qismlarning pastki tomoni yaxshi kesilgan bazaltdan, devorlarning yuqori qismidan, erkin turgan pilonlar va qubbasimon qoplamalar goʻvak togʻ jinslaridan qurilgan.&lt;ref name=&quot;Мамедова55&quot;/&gt;

Maʼbad binosida mustahkamlash ishlari izlari bor. Misol uchun, pilasters keyinchalik shimoliy qismda qurilgan va Markaziy ustunlar bir yoki ikki tomondan mustahkamlangan. Oʻrta qism ikki qatlamli boʻlib, yon tomonlari bir qatlamli qoplamaga ega, Sharqiy qismida rotonda shaklidagi kichik qoʻngʻiroq minorasi mavjud. Yorugʻlik Janubiy devordagi ikkita katta oyna, gʻarbiy devordagi yupqa derazalar va oʻrta navning qarama-qarshi qismlarida joylashgan derazalar orqali taʼminlandi.&lt;ref name=&quot;Мамедова55&quot;/&gt;

Bazilikaning dekorativ urbanizatsiyasi bizning davrmizga faqat parchalar holida yetib kelgan. Ustun kapitellari ilk xristian davri Kavkaz meʼmorchiligiga xos geometrik naqshlar bilan bezatilgan yupqa tosh plitalardan iborat.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Саинян|first=А.|title=Архитектура Касахской базилики|publisher=АН. Арм. ССР|location=Ереван|page=121}}&lt;/ref&gt; Yon fasadlardagi yupqa derazalar ham islomgacha boʻlgan davr Kavkaz meʼmorchiligida eng koʻp tarqalgan elementlardan biridir.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Высоцкий|first=А.И.|title=Проблема датировки в раннесредневековой архитектуре стран Закавказия|date=1977|location=Ереван|page=113|edition=III респ. конф. по проб културы и иск. Армении, Тезисы докладов}}&lt;/ref&gt;

Shimoliy devorda freskalar qoldiqlari bilan suvoq materiallar parchalari mavjud. G. Mammadovaning fikricha, bu fakt ''„... maʼbadning ichki devorlari tashqi devorlarga nisbatan qattiqroq toshdan qurilganligi va pilon va ravoqlardan farqli oʻlaroq, nozik qirilgan tosh bilan qoplanmaganligi bilan izohlanadi. Shimoliy devordagi qoldiqlarga qaraganda, maʼbadning ichki devorlari suvalgan va freskalar bilan bezatilgan deb koʻrsatish mumkin“.''&lt;ref name=&quot;Мамедова55&quot;/&gt;

G. Mammadova Maʼbad devorlarining freskali bezaklari uning konfessional mansubligi haqidagi savolga oydinlik kiritishga yordam berishi mumkinligini taʼkidlaydi. Shunday qilib, VI asrning ikkinchi yarmida katolikos Movses koʻrsatmalaridan soʻng monofizit gregorian cherkovi cherkovlar arxitekturasida monumental rangtasvirdan foydalanishni maʼqullamadi.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last1=Яралов|first1=Ю.C.|title=Строительная техника Византии|publisher=Всеобщая история архитектуры, т.3|location=Москва|edition=56}}&lt;/ref&gt; Freskalar rangtasviri X asr boshlaridan Armaniston hududida keng yoyila boshladi. Janubiy Kavkazdagi ilk xristianlik cherkovlarida freskalarning mavjudligi ibodatxonaning Xalsedonizm bilan bogʻlanishiga asos boʻlib xizmat qiladi.&lt;ref name=&quot;Мамедова57&quot;&gt;{{Harvnb|Мамедова |2004|p=57}}&lt;/ref&gt; Janubiy Kavkazdagi Sisarnaveng bazilikasining eng yaqin analogi Kaxetiyadagi Kachareti bazilikasi hisoblanadi.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Чубинашвили|first=Г.|title=Архитектура Кахетии|publisher=Изд. АН Груз. СССР|location=Тбилиси|page=58}}&lt;/ref&gt;

== Madaniyat, taʼlim va tibbiyot muassasalari ==
[[BMT Bosh Assambleyasining 62/243 sonli rezolyutsiyasi|Okkupatsiyadan oldin]] bu yerda 217 madaniy muassasalar, 142 sogʻliqni saqlash obyektlari, 133 boshqarma va muassasalar, 100 umumtaʼlim maktablari, 5 maktabgacha taʼlim muassasalari, 5 musiqa maktablari, 1 maktab internat, 1 oʻrta taʼlim kasb – texnik bilim yurti, 1 aloqa uyi va hokazo boʻlgan.&lt;ref name=&quot;azerbaycanli.org&quot; /&gt;
* Tarix va o'lkashunoslik muzeyi Lachin shahridagi 5000 eksponat.
* Davlat san'at galereyasida 50 ta ekspozitsiya Laçin shahrida joylashgan.
* Sari Ashiq yodgorlik muzeyi Gulebird qishlog'ida 500 ta eksponat.
* Mishni qishlog'ida muzey 250 eksponat.

== Madaniy va meʼmoriy yodgorliklari ==
Viloyatda 300 ga yaqin tarixiy, madaniy va meʼmoriy yodgorliklar, oʻnlab qoʻriqxonalar, qalʼa tipidagi arxeologik yodgorliklar, koʻp sonli maqbaralar, toshchalar, otlar, qoʻchqor figuralari, qoyatosh toshlari, shuningdek koʻplab tabiiy boyliklar, qimmatbaho mineral suvlar mavjud boy.
Ushbu hududdagi yodgorliklarning aksariyati Kavkaz Albaniya davridagi yodgorliklardir. Olimlarimiz fikriga koʻra, Kavkaz alban davridagi ushbu yodgorliklarning aksariyati bizning eramizdan avvalgi nasroniylik davriga tegishli.
Ushbu joylarning murakkab er sharoitlari va ob-havosi koʻplab daryolar kesishmalarida va yoʻllarning oʻtish qiyin qismlarida koʻpriklar qurishga olib keldi. Ular asosan bitta kemerli yoki ikki kamarli koʻpriklardir.
Arman qurolli kuchlari tomonidan Lachin hududini bosib olish paytida mintaqadagi tarixiy, madaniy va diniy yodgorliklarning aksariyati yoʻq qilindi. Tumandagi quyidagi yodgorliklar tumandagi yodgorliklarning atigi 70 foizini tashkil qiladi.

[[Fayl:Berdzor075.JPG|thumb|left|Hakari choy|300px]]

* Abdallar (Beylik) qishloq hududida: [[XVIII asr]]ning Xakari daryosidagi koʻprik, temirdan yasalgan temir davri, qabriston.
* Zabux qishlogʻi hududida: suyak qabristoni, [[XVI asr]] Xallanli qabristoni.
* Malibey qishlogʻi hududida: qadimiy qabriston.
* [[IX asr]]dagi Agoglan qal'asi, Kosalar qishlogʻi hududidagi qadimiy qabriston.
* Sultonlar (Husulu) qishlogʻi hududida: [[1761]] yildagi Sulton Ahmad saroyi, [[XIV asr]]ning qadimiy qabristoni.
* Soltanbaba maqbarasi, Shayx Ahmad maqbarasi, maqbarasi, Zeyva qishlogʻi hududidagi qadimiy qabriston.
* Gʻaribishlag qishlogʻi hududidagi [[XI asr]] masjidi, Damirovlu Pir-ibodatxonasi.
* Sadinlar qishlogʻining markazidagi [[XVII asr]] ibodatxonasi.
* Hajilar qishlogʻida: qadimiy qabriston, buloq (yodgorlik).
* Vagazin qishlogʻi hududidagi ibodatxona.
* [[XV asr]] bolalar minorasi, katta buloq, Korja bulogʻi, Gushchu qishlogʻi hududidagi Sadinlar qal'asi.
* Qal'a, Mirik qishlogʻi hududidagi [[XV asr]] ibodatxonasi.
* Boʻzlu qishlogʻi hududidagi qabriston, Xachin Yali hududidagi [[XV asr]] Xachin toshi.
* Ahmadli qishlogʻi hududida [[XVII asr]]ga oid &quot;Vang&quot; qabristoni.
* [[XV asr]]ning Minkend daryosi ustidagi ikki kamarli koʻprik, Minkend qishlogʻi hududida, Abakxeyir hududidagi bitta kamarli koʻprik. Ma'bad.
* Sheylanli qishlogʻi hududidagi Birtagli koʻprigi.
* Garagol hududidagi masjid va qabriston.
* Xoʻjaz qishlogʻidagi gʻor, ibodatxona.
* Bulag (yodgorlik), Soyugbulag qishlogʻi hududidagi ibodatxona.
* Zabux qishlogʻidagi koʻprik (1988-yilda buzilgan).
* [[XV asr]]dagi Qizlar qabriga oʻrnatilgan yodgorlik, Temir davri minorasi, Temir asrning Qiz tepasi (tepasi), Oʻrta asrlarning qadimiy qabristoni, Bayati Sari Ashiq maqbarasi.
* [[XVI asr]]dagi Malik Ajdar maqbarasi, [[XVI]]-XVII-[[XV]] asrlarga oid mozor, Oʻrta asrlarning Choʻpon toshchasi va Cicimli qishlogʻi hududidagi qadimiy qabriston.
* [[XVII asr]]dagi Xalifa maqbarasi, Malxalaf qishlogʻi hududidagi qadimiy qabriston. Buzilgan koʻprik.
* Ashagi Farajan qishlogʻi hududidagi [[X]] asr ibodatxonasi, Farajon Gulabird yoʻlidagi koʻprik, qadimiy qabriston.
* [[XVII asr]] bahori Sus qishlogʻi hududida.
* [[XVII asr|XVII-asr]] bahori, qadimiy qabriston, Seyidlar qishlogʻi hududidagi Pirjanchay ustidan qadimiy koʻprik.
* [[XVII asr]] bahori, Pirjaxon qishlogʻi hududida [[XI asr]] Govur qal'asi.
* Korjabulag qishlogʻi hududidagi ibodatxona.
* Ziyrik qishlogʻi hududidagi temir asridagi Rizvan oʻrmonidagi hoy.
* Arikli qishlogʻi hududidagi XVI asrdagi Garashaggal maqbarasi, Araxish qabristoni va qadimiy qabriston.
* Pichanis qishlogʻi hududidagi ibodatxona.
* Shalva qishlogʻi hududidagi ibodatxona.
* Gorchu qishlogʻi hududidagi ibodatxona.
* Lachindagi (1941-1945) Ulugʻ Vatan urushi qurbonlari xotirasiga bagʻishlangan yodgorlik majmuasi.

[[1924]] yildan keyin mintaqada qurilgan koʻpriklar, buloqlar, yodgorlik va yodgorlik majmualari va boshqalar.&lt;ref&gt;http://karabakh-az.com/index.php?do=static&amp;page=lachin{{Deadlink|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Lachin tumanidagi tarixiy va madaniy yodgorliklarning nomlari roʻyxati ==
=== Arxitektura yodgorliklari ===

* Ikitagli koʻprigi, [[XVII asr]], Abdallar qishlogʻi
* Ikitagli koʻprigi, [[XVIII asr]], Zabux qishlogʻi
* Agoglan qal'asi majmuasi, [[XV asr]] Kosalar qishlogʻi
* Sulton Ahmad saroyi, [[1730]] yil, Sultonlar qishlogʻi
* Hamza Sulton saroyi, [[1761]] yil, Sultonlar qishlogʻi
* Sultonbaba maqbarasi, [[XVIII asr]], Zeyva qishlogʻi
* Shayx Ahmad maqbarasi, [[XVIII asr]], Zeyva qishlogʻi
* Maqbarasi, [[XVII asr]], Zeyva qishlogʻi
* Kafir-qala,  Zeyva qishlogʻi
* Masjid, [[XVIII asr]], Gariqishlag qishlogʻi
* Gala, Gariqishlag qishlogʻi
* Damiovlu piri sovme, [[XVI]]-[[XIII asr]]lar, Gushchu qishlogʻi
* Masjid, [[XVI asr|XVI –asr]], Gariqishlag qishlogʻi
* Buloq, Hajilar qishlogʻi
* Tegirmon, Oʻrta asrlar, Gariqishlag qishlogʻi
* Sovme, XVII-[[XVIII asr]]lar, Gariqishlag qishlogʻi
* Sovme, [[XVI asr]],  Gariqishlag qishlogʻi
* Sovme, [[X asr]] Sadinlar qishlogʻi
* Sovme, [[XVI asr]], Gariqishlag qishlogʻi
* Bulag (Boybuloq), [[1858]] yil, Gushchu qishlogʻi
* Bulag (Korjabulag), [[1890]] yil, Gushchu qishlogʻi
* Gala (Qal'a), qadimgi davr, Gushchu qishlogʻi
* Qal'a (Sadinlar qal'asi), qadimgi davr, Gushchu qishlogʻi
* Pir Gushchu qishlogʻi
* Qora tom, oʻrta asr, Gushchu qishlogʻi
* Qora tom, oʻrta asr,  Gushchu qishlogʻi
* Mening uyim, oʻrta asr, Gushchu qishlogʻi
* Mening uyim, oʻrta asr, Gushchu qishlogʻi
* Tegirmon, oʻrta asr,  Gushchu qishlogʻi
* Ma'bad, [[XV]]-[[XI asr]]lar, Varazug qishki lageri
* Varazug ma'badi qish
* Ma'bad, [[XIII asr]], Mirik qishlogʻi
* Qal'a, qadimgi, Mirik qishlogʻi
* Sovma, [[XVI asr]], Mirik qishlogʻi
* Bahor (Behbudali bulogʻi), XVIII asr, Mirik qishlogʻi
* Tegirmon, Oʻrta asr, Mirik qishlogʻi
* Mening uyim, Oʻrta asr, Mirik qishlogʻi
* Mening uyim, Oʻrta asrlar, Mirik qishlogʻi
* Qora tom, Oʻrta asrlar
* Qora peshtoq, oʻrta asrlar, Mirik qishlogʻi
* Koʻprik, [[1970]], Mirik qishlogʻi
* Gʻor (Dark kaha), Mirik qishlogʻi
* Sovma, [[XVII asr]], Ahmadli qishlogʻi
* Koʻprik (Seyid Amir koʻprigi), [[1970]] yil, Ahmadli qishlogʻi
* Suv tegirmoni, Oʻrta asrlar, Galacha qishlogʻi
* Ikitagli koʻprigi, Minkend qishlogʻi
* Ma'bad, XVII-XIV asrlar, Minkend qishlogʻi
* Sovme, [[XVI]] asr,  Minkend qishlogʻi
* Suv tegirmoni, Oʻrta asrlar, Minkend qishlogʻi
* Sovma, [[XIII]] asr, Garakeshdi qishlogʻi
* Birtagli koʻprigi, Sheylanli qishlogʻi
* Ikitagli koʻprigi, Sheylanli qishlogʻi
* Qora peshtoq, oʻrta asr, Sheylanli qishlogʻi
* Qora peshtoq, oʻrta asr, Sheylanli qishlogʻi
* Qora peshtoq, oʻrta asr, Sheylanli qishlogʻi
* Koʻprik, oʻrta asr, Sheylanli qishlogʻi
* Qora tom, oʻrta asr, Qatos qishlogʻi
* Qora tom, oʻrta asr, Qatos qishlogʻi
* Sovme, oʻrta asr, Qatos qishlogʻi
* Ma'bad, [[XV]]-[[XI asr]]larga oid,  Xojaz qishlogʻi
* Qora peshtoq, oʻrta asr, Xojaz qishlogʻi
* Qora peshtoq, oʻrta asr, Xojaz qishlogʻi
* Gʻor ma'badi, qadimgi Xojaz qishlogʻi
* Sovme, [[VI]]-[[VII asr]]larga oid Xojaz qishlogʻi
* Ma'bad, XVII-[[XIV]], Pikenis qishlogʻi
* Qora tom, oʻrta asrlar, Pixenis qishlogʻi
* Sovme, oʻrta asrlar, Pixenis qishlogʻi
* Sanduga, oʻrta asrlar, Pixenis qishlogʻi
* Qora tom, oʻrta asrlar, Pixenis qishlogʻi
* Maqbaralar (Almammed-2), oʻrta asrlar, Pichanis qishlogʻi
* Buloq (Soyuqbulag) Soyuqbulag qishlogʻi
* Qora peshtoq, oʻrta asrlar, Soyugbulag qishlogʻi
* Sovme, oʻrta asr, Soyugbulag qishlogʻi
* Maqbara, oʻrta asrlar, Soyugbulag qishlogʻi
* Qora peshtoq, oʻrta asrlar, Soyugbulag qishlogʻi
* Malik Ajdar maqbarasi, [[XV asr]], Cicimli qishlogʻi
* Qora tomi, Oʻrta asrlar, Tsicimli qishlogʻi
* Qor gumbazi, [[XVII asr]], Cicimli qishlogʻi
* Maqbara, oʻrta asrlar, Tsitsimli qishlogʻi
* Maqbara, oʻrta asrlar, Gulebird qishlogʻi
* Tegirmon, oʻrta asrlar, Gulebird qishlogʻi
* Qora peshtoq, Oʻrta asrlar, Gulebird qishlogʻi
* Xalifaning qabri, [[XVII asr]], Malxalaf qishlogʻi
* Qora tom, oʻrta asrlar, Malxalaf qishlogʻi
* Buzilgan koʻprik, oʻrta asrlar, Malxalaf qishlogʻi
* Sovme, oʻrta asrlar, Farajon qishlogʻi
* Koʻprik, oʻrta asrlarning quyi Farajon qishlogʻi
* Qora peshtoq, oʻrta asrlar, Ashagi Farajan qishlogʻi
* Qora peshtoq, oʻrta asrlar, Sus qishlogʻi
* Bitta koʻprik, Seyidlar qishlogʻi
* Bahor, oʻrta asr Seyidlar qishlogʻi
* Qora peshtoq, oʻrta asrlar, Seyidlar qishlogʻi
* Tegirmon, oʻrta asrlar, Seyidlar qishlogʻi
* Qora peshtoq, oʻrta asrlar, Seyidlar qishlogʻi
* Qora peshtoq, oʻrta asrlar, Pirjaxon qishlogʻi
* Koʻprik, oʻrta asr, Pirjaxon qishlogʻi
* Bahor, oʻrta asrlar,  Pirjaxon qishlogʻi
* Gavur qal'asi, oʻrta asrlar,  Pirjaxon qishlogʻi
* Qora peshtoq, oʻrta asrlar,  Korcabulag qishlogʻi
* Qora peshtoq, oʻrta asrlar,  Korcabulag qishlogʻi
* Sovma, [[X]]-[[XI asr]]lar, Arikli qishlogʻi
* Qora tom, oʻrta asrlar, Arikli qishlogʻi
* Qorasaqqal maqbara, oʻrta asrlar,  Arikli qishlogʻi
* Qabr (Araxish), Arikli qishlogʻi
* Qora tom, oʻrta asrlar,  Arikli qishlogʻi
* Sovme, XVII Shalva qishlogʻi
* Qora peshtoq, oʻrta asrlar,  Shalva qishlogʻi
* Mening uyim, oʻrta asrlar,  Shalva qishlogʻi
* Sovme, [[XVI asr]], Gorchu qishlogʻi
* Qora tom, oʻrta asrlar,  Gorchu qishlogʻi
* Qora tom, oʻrta asrlar,  Gorchu qishlogʻi
* Sovme, oʻrta asrlar,  Sonasar qishlogʻi
* Qora tom, oʻrta asrlar,  Sonasar qishlogʻi
* Garasaggal platosi gʻori 
* Qora peshtoq, oʻrta asrlar,  Mishni qishlogʻi
* Mishni qishlogʻi, oʻrta asrlar
* Ma'bad, [[XVI]]-[[XIII asr]]lar, Alxasli qishlogʻi
* Qora tom, oʻrta asrlar,  Alxasli qishlogʻi
* Sovme, oʻrta asrlar,  Alxasli qishlogʻi
* Gavur Gala, oʻrta asrlar,  Alxasli qishlogʻi
* Sovma, [[XV asr]], Hajisamli qishlogʻi
* Qora tom, oʻrta asrlar,  Hajisamli qishlogʻi
* Sovme Bulovluk, oʻrta asrlar,  Kishpeya tumani 
* Maqbarasi (Qara Murtuza), oʻrta asrlar, Pixenis qishlogʻi
* Maqbarasi (Almammed-1), oʻrta asrlar, Pikenis qishlogʻi
* Maqbarasi (Jabrayil aka), oʻrta asrlar, Pikenis qishlogʻi
* Qadimgi qal'a, oʻrta asrlar, Hajilar qishlogʻi
* Maqbara (Qaratel Pashabey qizi),  oʻrta asrlar,  Bulovlik qishlogʻi
* Murtuza aka onasining Arafli hududidagi maqbarasi, oʻrta asrlar

== Lachin tumanining taniqli shaxslari ==
[[Fayl:Laçın şəhidlərinə abidə.JPG|thumb|left|Ozarbayjonning Agjabedi viloyatining Taxtakorpu qishlog'ida Lachin shahidlari xotirasiga o'rnatilgan yodgorlik]]
* [[:az:Ələsgər Novruzov|Alasgar Xanlar oʻgʻli Novruzov]] - [[:az:Azərbaycanın Milli Qəhrəmanlarının siyahısı|Ozarbayjonning Milliy Qahramoni]], Qorabog 'urushi qatnashchisi.
* [[:az:Əvəz Verdiyev|Avaz Hoshim ogli Verdiyev]] — Sovet Ittifoqi Qahramoni, Ikkinchi Jahon urushi qatnashchisi.
* [[:az:Fazil Mehdiyev|Fozil Umud oʻgʻli Mehdiyev]]  [[:az:Azərbaycanın Milli Qəhrəmanlarının siyahısı|Ozarbayjonning Milliy Qahramoni]], Qorabog 'urushi qatnashchisi.
* Firudin aka Daryali - armiya generali.
* [[:az:İskəndər bəy Sultanov (II)|Iskandar aka Sultonov]] — Toshnaksutyun va Armaniston terrorizmiga qarshi kurashning faol ishtirokchisidir.
* [[:az:İsrafil Şahverdiyev|Israfil Shahverdi ogli Shahverdiyev]] — [[:az:Azərbaycanın Milli Qəhrəmanlarının siyahısı|Ozarbayjonning Milliy Qahramoni]], Qorabog 'urushi qatnashchisi.
* [[:az:Kamil Nəsibov|Komil Balada oʻgʻli Nasibov]] — [[:az:Azərbaycanın Milli Qəhrəmanlarının siyahısı|Ozarbayjonning Milliy Qahramoni]], Qorabog 'urushi qatnashchisi.
* [[:az:Müseyib İlyasov|Museyib Ilyasov]] - Ozarbayjonda xalq ta'limi tarqalishida beqiyos xizmatlari boʻlgan ziyolilar, Shushada ochilgan Darulmu'allimning birinchi tashkilotchisi va direktori.
* [[:az:Nurməmməd bəy Şahsuvarov|Nurmammad bey Odilxon oʻgʻli Shaxsuvarov]] — [[Ozarbayjon Demokratik Respublikasi]] davrida Vazirlar Kengashi raisi.
* Oqtay Gulali oʻgʻli Gulaliyev — [[:az:Azərbaycanın Milli Qəhrəmanlarının siyahısı|Ozarbayjonning Milliy Qahramoni]], Qorabog 'urushi qatnashchisi.
* Gara Murtuza aka — [[XVIII asr]]dagi Panaxali xon Sarijali-Javanshir qoʻmondoni, Qorabogʻning Xajisamli tumanining bekasi.
* Gorkhazm Abish oʻgʻli Eyvazov — [[:az:Azərbaycanın Milli Qəhrəmanlarının siyahısı|Ozarbayjonning Milliy Qahramoni]], Qorabog 'urushi qatnashchisi.
* [[:az:Rövşən Cavadov|Rovshan Javadov]] — Ozarbayjon ichki ishlar vazirining oʻrinbosari, OMON qoʻmondoni
* [[:az:Sarı Aşıq|Sari Ashiq]] — XVII-asrda yashagan mashhur ozarbayjon ashugʻi.
* [[:az:Sultan bəy Sultanov|Sulton aka Sultonov]] — milliy qahramon.
* Vugar Novruzov — yuridik fanlar doktori, Moldova Ozarbayjonlar kongressi raisi.
* [[:az:Xanlar Məmmədov|Xanlar Mammadov]] — Ozarbayjon Kompartiyasi Lachin tuman qoʻmitasining birinchi kotibi, Lachin tumani ijroiya hokimiyatining rahbari, Ozarbayjon Respublikasining xalq deputati, [[:az:Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi|Ozarbayjon Respublikasi Milliy Majlisining]] a'zosi.
* [[:az:Xosrov bəy Sultanov|Xosrov bey Sultanov]] — [[Ozarbayjon Demokratik Respublikasi]] birinchi mudofaa vaziri, Qorabog 'general-gubernatori, shifokor.
* [[:az:Zöhrab Qarayev|Zohrab Garaev]] — Ozarbayjon davlat tibbiyot universiteti professori

== Foydali suv manbalari ==
Lachinda koʻpgina foydali suv manbalari boʻlgan, 20 dan ortiq suv manbalari shifobahsh hisoblanadi. Odamlar qadimdan bu maʼdanli manbalarning shifobahsh hususiyatlari haqida bilishgan va davolanish uchun ularni isteʼmol qilishgan. Xalq orasida bu manbalarning moʻjizali shifobahsh hususiyatlari uchun – bosh uchun buloq, koʻz uchun buloq, tish uchun buloq, oshqozon uchun buloq va hokazo deb nom bergan. Bu manbalar asosan Minkend, Molla-Ahmedli, Mirik va hokazo aholi yashash joylari yaqinida boʻlgan. Bu manbalar atrofida odamlar dam olish uchun yegʻilgan va shu maqsad bilan ular bu joylarni obodonlashtirgan. Yoz oylarida bu yerga Qorabogʻ, Zangezur va ayniqsa Boku hamda Sumgaitning issiq joylaridan dam olish va davolanish uchun kelishgan.&lt;ref name=&quot;azerbaycanli.org&quot; /&gt;

== Xorijiy oʻtishlar ==
[http://karabakhmedia.az/isgal/40-lachin-rayonu.html karabakhmedia.az] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171001213641/http://karabakhmedia.az/isgal/40-lachin-rayonu.html |date=2017-10-01 }}

== Adabiyot ==
* Lachin viloyati va uning toponimi: qisqa entsiklopedik lugʻat / N. Tapdikogʻlu; ilmiy tahrir B. Budagov, Boku: Araz, 2005, 370 b.
* Daryodan tomchi: Lachin viloyati aholisidan toʻplangan folklor namunalari / B. Kavanli; tahrirlangan M. Qasimli; soʻz boshligʻi M. E. Tahmazli, Kavanli, Baxtiyor. Boku: Nargiz, 2013, 267 b.
* Lachin viloyati onomastik birliklarining lingvistik tahlili: filol. e. n a. terlash al uchun tahrirlangan dis.: 10.02.01 / E. Sh. Abishov; Nasimi nomi. Tilshunoslik In-tu. Boku: 2006, 146 b.
* Lachin / Nazim Tapdiqoglu toponimlari; Muharrir: Orif Quliyev. Boku: 2002-yil, 152 b.
* Lachin 85 / Z. Nabibeyli; tahrirlangan Sh. Alishov, I. Jalilbeyli. Boku: Araz, 2009, 149 b.
* Tarix fojiasi: Lachin / F. Ismayilov; tahrirlangan N. Asadov; ing. tili. tahrirlangan V. Mastaliyev. Boku: Nurlar, 2003. 47 b.
* Lachin: haqiqatlar, mulohazalar, tarixiy qadriyatlar [Matn] / F. I. Ismaylov; ilmiy tahrir Q.Haciyev; bosh muharrir. V. Abishov. Boku: Nurlar, 2012, 183 b.
* Zangozur Lachinning oltin toji / Z. Nabibeyli; tahrirlangan Sh. Orif; sharhlovchi va ilmiy rahbar Sh. Tağıyeva; ilmiy tahrir F. Suleymanov. Boku: UniPrint, 2009, 270 b.
* Laçin latifalari / I. Qahramon; tahrirlangan va muqaddima. A Cahangir; dizayner E. Talishxonov. Boku: [&quot;OL&quot; MChJ], 2014, 194 b.
* Lachin: (Zangazurning oltin toji) / N. Mammadov; bosh maslahatchi va ilmiy muharrir. Y. Mahmudov. Boku: [ADPU], 2019, 376 b.
* Bu mamlakat boyoʻgʻli boʻlib qolmaydi (Matn): Lachin, Gubadli, Zangilon va Jabrayil viloyatlaridan toʻplangan folklor namunalari / Toʻplangan va tuzilgan. V. Nabioglu, M. Garadashli, A. Askar. Qizil. Nargiz, Boku: Yozuvchi, 1995, 240 b.
* Lachin viloyati urf-odatlari, toponimlari va dialekt soʻzlari (uslubiy qoʻllanmalar) / A. U. Aliyev; ilmiy tahrir V. I. Israfilov, Boku: [p. n.], 2017. 117 b.
* Kirs togʻining jasur oʻgʻillari / Samadxan Beylaganli, Tunzala, Umudgizi, Boku: Tafakkur, 2004, 80 b.
* Kirs togʻining jasur oʻgʻillari / Samadxan Beylaganli, Tunzala, Umudgizi, Boku: Tafakkur, 2004, 80 b.
* Bu yoʻl Lachinga boradi ...: / Velish Garagö; Muharrir: A.Mirzali, Boku: Tarjimon, 2000, 108 b.
* Aka-uka Sulton aka va Xosrov aka / Z. Nabibeyli; tahrirlangan I. Mammadli, Boku: Nurlar, 2011, 173 b.
* Jannat vodiysi [Matn] / R. Tahmazli; tahrirlangan va muqaddima. O. Eltac. Boku: MM-S, 2019, 276 b.
* Qorabog 'vatani / Shahrza Agaev, Tayiba Xuseynova; Ilmiy muharrir.V. Piriyev, Boku: Nosir, 2008, 88 b.
* Bizni kutayotgan erlarimiz: / S. Oruc; tahrirlangan va dizayner YV Orujov; maslahatchisi M. İ. Abbosov; Boku: Adiloglu, 2010, 204 b.
* Qorabog 'urush gʻoyasi: Millatchilik - Terrorizm-Genotsid / Sh. N. Salamov, Shuhrat Nosirovich. (Shuhrat Barlas), Tbilisi: Universal, 2016, 274 p.
* XIX-XX asrlarda Turkiston va Janubiy Kavkaz.: Dashnaki Fargʻonadan Qorabogʻgacha / Sh. N. Salamov; Toshkent: Yangi asr avlodi, 2015-yil, 303 b.
* Fargʻonadan Qorabogʻgacha boʻlgan toshnaki (Elektron manba): film / avt. skript Sh. Salamov; rejissor-operator E. Mamedov; Toshkent, Ram SEL Film, 2016-yil

== Manbalar ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;R2&quot; &gt;{{Kitob manbasi |language=Rusian |title=Ozarbayjon SSR Oliy Soveti Prezidiumi. &quot;Ozarbayjon SSR, 1961-yilning 1 yanvaridagi administrativ – hududiy bo’linishi&quot;. |page=8 |publisher=Ozarbayjon davlat nashriyoti |date=1961 |location=Boku}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;R3&quot; &gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://azerbaycanli.org/az/page498.html |access-date=2017-04-04 |archivedate=2017-04-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170405073624/http://azerbaycanli.org/az/page498.html }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;R4&quot; &gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.virtualkarabakh.az/read.php?lang=1&amp;menu=32&amp;id=78#.WOOWAUXyhdh |access-date=2017-04-04 |archivedate=2017-04-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170405073632/http://www.virtualkarabakh.az/read.php?lang=1&amp;menu=32&amp;id=78#.WOOWAUXyhdh }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;R5&quot; &gt;http://ebooks.azlibnet.az/book/Bk5zDEay.pdf&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;R6&quot; &gt;https://bdrnk.wordpress.com/2011/02/12/lacin-rayonu-tarixi-v%C9%99-isgali/&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;R7&quot; &gt;http://scwra.gov.az/structure/166/?La%C3%A7%C4%B1n%20rayonunun%20%C9%99sir%20abid%C9%99l%C9%99ri&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;R8&quot; &gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://karabakhinfo.com/19505 |access-date=2017-04-04 |archivedate=2016-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160512174053/http://karabakhinfo.com/19505 }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;R9&quot; &gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://yknews.az/lacin/ |access-date=2017-04-04 |archivedate=2017-04-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170405170408/http://yknews.az/lacin/ }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;R10&quot; &gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.elibrary.az/cgi/irbis64r/cgiirbis_64.exe |access-date=2017-04-04 |archivedate=2017-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171019131136/http://elibrary.az/cgi/irbis64r/cgiirbis_64.exe }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;azerbaycanli.org&quot;&gt;http://www.azerbaycanli.org/az/page498.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130623012541/http://www.azerbaycanli.org/az/page498.html |date=2013-06-23 }} azerbaycanli.org&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

[[Turkum:Ozarbayjon shaharlari]]</text>
      <sha1>bp17n8quqpfqd9v8l4pspf19h3u248h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Levon Mirzoyan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>678370</id>
    <revision>
      <id>6181481</id>
      <parentid>6106897</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T22:38:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15248" sha1="6ryjled2czdnw5efuo7l6jn2o1n4fsb" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi
|ismi            = Levon Isayevich Mirzoyan
|tasvir           = Levon Mirzoyan.jpg
|lavozimi          = [[Qozogʻiston]] SSR KP MK 1-kotibi
|boshlanish davri      = [[1936-yil]] [[5-dekabr]]dan
|tugash davri        = [[1938-yil]] [[3-may]]gacha
|oʻtmishdoshi     = lavozim ta’sis etilgan
|vorisi       = [[Nikolay Skvortsov]]
|lavozimi_2          = [[Ozarbayjon]] SSR KP MK 1-kotibi
|boshlanish davri_2      =[[1926-yil]]dan
|tugash davri_2        =[[1929-yil]]gacha
|oʻtmishdoshi_2     = [[Sergey Kirov]]
|vorisi_2       = [[Nikolay Gikalo]]
|tavallud sanasi      ={{birth date|1887|12|11}}
|tavallud joyi = {{TavalludJoyi|Shusha tumani}}
|vafot sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|1939|2|26|1887|12|11|mf=yes}}
|vafot joyi = {{VafotJoyi|Moskva}}
|partiyasi = [[KPSS]]
|xotini = Yuliya Tevossyan
}}
'''Levon Isayevich Mirzoyan''' ({{lang-hy|Լևոն Եսայիի Միրզոյան}}; {{lang-ru|Левон Исаевич Мирзоян}}) – [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] davlat va partiya arbobi&lt;ref name=&quot;dates&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Mirzoyan Levon Isaevich |url=http://lists.memo.ru/d22/f481.htm |qaralgan sana=2024-02-27 |arxivsana=2016-03-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304113405/http://lists.memo.ru/d22/f481.htm }}&lt;/ref&gt;. [[Ozarbayjon Kommunistik partiyasi (SSR)|Ozarbayjon Kompartiyasi]] Markaziy Komitetining birinchi kotibi (1926-1929), Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi Qozogʻiston viloyat qoʻmitasi kotibi (1933-1937), [[Oʻzbekiston]] KP MK birinchi kotibi. Qozogʻiston (1937-1938).

== Biografiyasi ==
Yelizavetpol viloyatining Shusha tumanida dehqon oilasida tugʻilgan, [[Armanlar|asli arman]]. [[1917|1917-yili]] RSDLP (b) ga qoʻshildi. 1919-yildan – partiyaviy ishda. 1920-yildan – Ozarbayjon kasaba uyushmalari kengashi raisi. Ozarbayjon SSR Ishchi-dehqon inspeksiyasi hay’ati aʼzosi&lt;ref&gt;&lt;nowiki&gt;Декрет АзРевКом № 208 от 28 сентября 1920&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&lt;nowiki&gt;Декрет АзРевКом № 248 от 18 октября 1920&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;.

Mirzoyan ham, [[Sergey Kirov|Kirov]] ham Kommunistik partiya Boku qoʻmitasi kotibi boʻlib, motam oyi hisoblangan [[Muharram]] oyining [[Ashuro]] kunida [[Shialik|shialarning]] yurishlarini kuch bilan toʻxtatish toʻgʻrisida oʻzboshimchalik bilan buyruq bergandi{{Sfn|Баберовски|2010}}.

[[1925|1925-yil]] yanvarda Ozarbayjon partiya organi „Kommunist“ nashrida Bokudagi turklar ([[ozarbayjonlar]])ga nisbatan til kamsitilishidan shikoyat qiluvchi maqola eʼlon qilindi va Binagadi qishlogʻidagi rus yigʻilishi qatnashchilarining nutqlarini [[Ozarbayjon turkchasi|turkiy (ozarbayjon) tiliga]] tarjima qilishga qarshi boʻlgan komsomol yacheykasi aʼzolari tanqid qilindi. Boku komiteti kotibi Mirzoyan shaxsan [[Lazar Kaganovich|Kaganovichga]] tergov natijalari haqida hisobot berdi. Unga koʻra, gazetaning tanqidiy hujumlari toʻqima edi{{Sfn|Баберовски|2010}}.

1930-yillarda Bokuda mehnatkashlarning, asosan, ozarbayjonlarning ahvoli halokatli edi, ular ochlikdan qiynalardi, kiyim-kechak va tibbiy asbob-uskunalar yetishmas edi. Boku iqtisodiyotining asosi boʻlgan „Azneft“ kompaniyasi neftchilar hisobiga jahon bozoriga neft tashidi, soliq toʻlamadi va shahar infratuzilmasini rivojlantirishda ishtirok etmadi. Toʻgʻridan-toʻgʻri markazga boʻysunuvchi „Azneft“ korxonasi ishini mahalliy partiya tashkiloti nazorat qilish huquqiga ega emas edi. Bunday vaziyatda Mirzoyan Butunittifoq Kompartiyasi (bolsheviklar) Markaziy Qoʻmitasiga bir necha bor murojaat qilib, „Azneft“dan mahalliy byudjetga badal toʻlashni talab qilgan. 1927-yilda turkiy ishchilar bilan rus va arman mutaxassislari oʻrtasida boʻlib oʻtgan mojaroda ishchilarga qaraganda 10 baravar koʻp maosh oladigan Mirzoyan turkiy ishchilar tomonini egallab, ularning malakali ishlarga imtiyozli foydalanish huquqini qoʻllab-quvvatladi (mahalliylashtirish deb ataladi). Shunday boʻlsa-da, Mirzoyan barcha asosiy oʻrinlarni turklar egallashi kerak degan radikal tubjoylashuvga qarshi edi{{Sfn|Баберовски|2010}}.

1926-1929-yillarda [[Ozarbayjon Sovet Sotsialistik Respublikasi|Ozarbayjon]] Kompartiyasi (bolsheviklar) Markaziy Komitetining birinchi kotibi.

[[1927|1927-yili]] Boku shahar partiya qoʻmitasi respublika rahbariyati tomonidan turkiy tilni jadal oʻrganish toʻgʻrisida qaror qabul qildi, biroq oʻsha yilning oktabr oyida Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi Tashkilot byurosi deyarli hech kim bu tilni oʻrganmayotganligini tan oldi. Eng kamida Bokuda ruslar turkiy tilni oʻrganishga qarshilik koʻrsatdi. Turkiy gazeta va darsliklarning taqchilligi shu darajada ediki, rus tilidan foydalanishdan bosh tortish bilimning yoʻqolishiga olib kelardi. Ruslarda turkiy tilni oʻrganishga ragʻbat yoʻq edi, turkiy mutaxassislar esa texnik adabiyotlarni tushunish uchun [[Rus tili|rus tilini]] oʻrganishga majbur boʻldilar. Mirzoyan rus va arman muhandis-texnik xodimlaridan turkiy tilda soʻzlash talabini notoʻgʻri deb hisobladi{{Sfn|Баберовски|2010}}.

[[Ozarbayjon Sovet Sotsialistik Respublikasi|Ozarbayjon SSRda]] kommunistik rahbarlik elitasi orasida qarindosh-urugʻchilik amaliyoti keng tarqalgan edi. Nufuzli oilalar oʻz qarindoshlarini davlat apparatida lavozimlarga ishga joylashtirdilar. Baberovskiyning taʼkidlashicha, Mirzoyan Ozarbayjon Markaziy Qoʻmitasi kotibi sifatida oʻz qarindoshlarini mahalliy hokimiyat organlariga yuqori lavozimlarga tayinlagan, ammo agar kommunistlar oʻz taʼsirini yoʻqotishni xohlamasalar, bu tartibdan boshqa hech narsa yoʻq edi{{Sfn|Баберовски|2010}}.

1929-yil 1-iyulda Siyosiy byuro Ozarbayjon partiya va davlat rahbariyatini oʻzgartirish toʻgʻrisida qaror qabul qildi. Stalin va uning safdoshlariga koʻra, Ozarbayjon partiya tashkiloti „sogʻlom“, ammo ular uning siyosiy rahbariyatini „qoniqarsiz“ deb hisoblashgan. Kamchiliklar uchun asosiy mas’uliyat, birinchi navbatda, Boku partiya qoʻmitasining rahbari sifatida respublikaning koʻp millatli markazi ustidan hukmronlikni amalga oshirgan Levon Mirzoyan zimmasida edi. Shu tariqa, Ozarbayjon rahbariyatining Mirzoyan, Qorayev, Qosimov va boshqa aʼzolari oʻz lavozimlaridan chetlatildi{{Sfn|Баберовски|2010}}.

1929-1933-yillarda Perm viloyat qoʻmitasining kotibi, keyin KPSS (b) Ural viloyat qoʻmitasining ikkinchi kotibi. 1933-1938-yillarda – KPSS (b) Qozogʻiston viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi, [[Qozogʻiston|Qozogʻiston]] KP (b) Markaziy Qoʻmitasining birinchi kotibi. [[SSSR Markaziy ijroiya qoʻmitasi|SSSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi]] aʼzosi. [[Lenin ordeni|Lenin ordeni bilan]] taqdirlangan.

Bolsheviklarning Butunittifoq Kommunistik partiyasi Markaziy Komiteti aʼzoligiga nomzod (1927-1934). Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi Markaziy Komiteti aʼzosi (1934-1938).

Mirzoyan 1932-1933-yillardagi ocharchilik tashkilotchilaridan biri Goloshchekin oʻrniga 1933-yil 21-yanvarda Qozogʻiston viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi lavozimiga tayinlandi. Yangi rahbar 1931-1933 yillarda qiyin vaziyatga duch keldi. Qozogʻistonda 1 milliondan (Robert Conquest hisob-kitoblariga koʻra) 2 milliongacha (Abilxoʻjev, Kazinboyev va [[Maqash Tatimov|Tatimov]] hisob-kitoblariga koʻra, 1989-yil), mahalliy aholining 48 foizi vafot etgan yoki Qozogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasini tark etgan&lt;ref&gt;''[[Татимов, Макаш Байгалиевич|Tatimov M. B.]]'' Sotsialnaya obuslovlennost demograficheskix protsessov. – Alma-Ata: Nauka KazSSR, 1989. – S. 124. – ISBN 5-628-00145-7&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.heritagenet.unesco.kz/kz/content/history/portret/goloshekin.htm |sarlavha=Ф. И. Голощёкин |qaralgan sana=2014-08-14 |arxivsana=2015-09-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150924025803/http://www.heritagenet.unesco.kz/kz/content/history/portret/goloshekin.htm}}&lt;/ref&gt;. Mirzoyan [[Lazar Kaganovich|Kaganovichga]] yozgan maktublaridan birida shunday deb yozgan edi: „''Men Moskvadan Qozogʻistondagi vaziyat ogʻir ekanligiga ishonch bilan chiqdim, lekin bu yerda koʻrganlarim barcha kutganlarimdan oshib ketdi''“&lt;ref name=&quot;Shepel&quot;&gt;''Shepel V.'' [http://www.archive.president.kz/up_files/publications/shepel_publication_27.pdf Levon Mirzoyan i Kazaxstan. Godi velikix ispitaniy] // Arxiv Prezidenta Kazaxstana ([https://web.archive.org/web/20140813213922/http://www.archive.president.kz/up_files/publications/shepel_publication_27.pdf kopiya])&lt;/ref&gt;. ''Och qolganlarga yordam berish muammosi ayniqsa keskin edi. Odamlar oʻlim yoqasida qolishdi: „…'' ''yoʻlda va hatto shaharlarda politsiya deyarli har kuni ochlikdan oʻlganlarning jasadlarini olib ketishadi. Nonni talon-taroj qilish va oʻgʻirlash tom maʼnoda dahshatli''“&lt;ref name=&quot;Shepel&quot; /&gt;.

1933-yilda Qozogʻiston yaxshi hosil olishga muvaffaq boʻldi, chorva mollarini ommaviy qirgʻin qilish toʻxtatildi va chorva sonining koʻpayishi kuzatildi&lt;ref name=&quot;Shepel2&quot;&gt;''Shepel V.'' [http://www.archive.president.kz/up_files/publications/shepel_publication_27.pdf Levon Mirzoyan i Kazaxstan. Godi velikix ispitaniy] // Arxiv Prezidenta Kazaxstana ([https://web.archive.org/web/20140813213922/http://www.archive.president.kz/up_files/publications/shepel_publication_27.pdf kopiya])&lt;/ref&gt;. Mirzoyan buyrugʻi bilan uch yil davomida kolxozchilarga 1 million 117 ming bosh chorva mollari tarqatildi&lt;ref name=&quot;Gabdullin&quot;&gt;''[[Габдуллин, Бигельды Кайрдосович|Bigeldi Gabdullin]].'' [http://old.camonitor.com/archives/2448 Levon Mirzoyan. Nemnogo solnsa v xolodnoy vode] // [[:en:Central Asia Monitor|Central Asia Monitor]] ([https://web.archive.org/web/20140813220735/http://old.camonitor.com/archives/2448 kopiya])&lt;/ref&gt;. Ulba GESi qurilishi boshlandi, Polimer metallar zavodi va Chimkent qoʻrgʻoshin zavodi qurilishi, [[Qaragʻanda koʻmir havzasi|Qaragʻanda koʻmir havzasini]] oʻzlashtirish davom ettirildi. Qozogʻistonda sanoat rayonlari shakllandi, Emba tumanida geologiya-qidiruv ishlari kengaytirildi va yangi neft konlari ishga tushirildi. 1935-yil oxirida uzunligi qariyb 800 km boʻlgan Guryev – Orsk neft quvurining qurilishi yakunlandi. Mahalliy aholining sanoatdagi ulushi 1930-yillarning oʻrtalarida 46,5% ni tashkil etdi&lt;ref name=&quot;Shepel2&quot; /&gt;.

Mirzoyan rahbarligida Qozogʻiston yozuvchilarining birinchi qurultoyi tayyorlandi va oʻtkazildi, Qozoq musiqali teatri, Qozogʻiston davlat filarmoniyasi, Qozogʻiston Fanlar akademiyasi tashkil etildi, qozoq shoiri [[Abay Qoʻnonboyev|Abay]] „reabilitatsiya qilindi“&lt;ref name=&quot;Gabdullin2&quot;&gt;''[[Габдуллин, Бигельды Кайрдосович|Bigeldi Gabdullin]].'' [http://old.camonitor.com/archives/2448 Levon Mirzoyan. Nemnogo solnsa v xolodnoy vode] // [[:en:Central Asia Monitor|Central Asia Monitor]] ([https://web.archive.org/web/20140813220735/http://old.camonitor.com/archives/2448 kopiya])&lt;/ref&gt;.

1936-yilda Qozogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi ittifoq respublikasiga aylantirildi, 1937-yilda Mirzoyan rahbarligida ishlab chiqilgan Qozogʻiston Konstitutsiyasi qabul qilindi&lt;ref name=&quot;Shepel3&quot;&gt;''Shepel V.'' [http://www.archive.president.kz/up_files/publications/shepel_publication_27.pdf Levon Mirzoyan i Kazaxstan. Godi velikix ispitaniy] // Arxiv Prezidenta Kazaxstana ([https://web.archive.org/web/20140813213922/http://www.archive.president.kz/up_files/publications/shepel_publication_27.pdf kopiya])&lt;/ref&gt;.

Stalin va [[Georgiy Malenkov|Malenkovning]] 1937-yilda Butunittifoq Bolsheviklar Kommunistik partiyasi Markaziy Komitetining fevral-mart plenumidagi nutqlarida Mirzoyan boshqa viloyat rahbarlari qatori mahalliy „shaxsga sigʻinish“ va qarindosh-urugʻchilikni avj oldirgani uchun tanqid qilindi. Mirzoyan tashabbusi bilan respublikaning eng baland togʻining [[Xontangri|Xon Tengri]] nomi „Mirzoyan choʻqqisi“ deb oʻzgartirildi. Baberovskiy taʼkidlaganidek, bu tanqid Stalin hukmronligiga asoslangan shaxsiy feodal ittifoqlar siyosatini qoʻllab-quvvatlagan boʻlsa, Mirzoyan oʻzining shaxsiy hokimiyat doirasini markaz xizmatiga berishdan koʻra, uni doimiy ravishda kengaytirib bordi{{Sfn|Баберовски|2010}}. Xavfsizlik xizmati xodimi M.Shraderning xotiralariga koʻra, Qozogʻistonda rasmiy bayramlarda Mirzoyanning portretlari Stalinning rasmiy suratlaridan bir necha barobar kattaroq binolarga osib qoʻyilgan{{Sfn|Баберовски|2010}}.

Ommaviy qatagʻonlar davrida respublikada yetakchi oʻrinni egallab, partiya koʻrsatmalarini aniq bajargan Mirzoyan, ularga oʻzi ham aralashgan&lt;ref name=&quot;Shepel4&quot;&gt;''Shepel V.'' [http://www.archive.president.kz/up_files/publications/shepel_publication_27.pdf Levon Mirzoyan i Kazaxstan. Godi velikix ispitaniy] // Arxiv Prezidenta Kazaxstana ([https://web.archive.org/web/20140813213922/http://www.archive.president.kz/up_files/publications/shepel_publication_27.pdf kopiya])&lt;/ref&gt;.Mirzoyan keng miqyosdagi qatagʻon davrida markaz faoliyatiga taʼsir oʻtkaza olmaganini anglab, hech boʻlmaganda ayrim mahalliy rahbarlarga qarshi asossiz ayblovlarga qarshi chiqishga harakat qilib, kadrlarni yoʻq qilish emas, balki tarbiyalash zarur, deb hisobladi&lt;ref name=&quot;Shepel4&quot; /&gt;.

1938-yilning qishida Mirzoyan surgun qilingan [[Koreyslar|koreyslarni]] janubdan Qozogʻistonning shimoliga koʻchirish toʻgʻrisidagi buyruqqa qarshi chiqdi, ular sholi yetishtirish bilan shugʻullana olmadi. 1938-yil 15-mayda Mirzoyan [[Iosif Stalin|Stalindan]] [[Moskva|Moskvaga]] borish talab qilingan telegramma oladi va 16-mayda Qozogʻiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti uni birinchi kotiblik vazifasidan ozod qiladi. 23-mayda Moskvaga ketayotganida Mirzoyan hibsga olinib, Lefortovoga joylashtirildi&lt;ref name=&quot;Shepel5&quot;&gt;''Shepel V.'' [http://www.archive.president.kz/up_files/publications/shepel_publication_27.pdf Levon Mirzoyan i Kazaxstan. Godi velikix ispitaniy] // Arxiv Prezidenta Kazaxstana ([https://web.archive.org/web/20140813213922/http://www.archive.president.kz/up_files/publications/shepel_publication_27.pdf kopiya])&lt;/ref&gt;. 1939-yil 26-fevralda SSSR Oliy sudi Harbiy kollegiyasining hukmi bilan otib oʻldirilgan. Moskvada Donskoye qabristonida „talab qilinmagan kullar qabriga“ dafn qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://lists.memo.ru/index13.htm |sarlavha=Москва, расстрельные списки — Донской крематорий |qaralgan sana=2014-01-21 |arxivsana=2014-06-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140613064214/http://lists.memo.ru/index13.htm}}&lt;/ref&gt;. 1958-yilda reabilitatsiya qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |nashriyot=// Newtimes.kz |url=http://newtimes.kz/obshchestvo/item/3438-ulitsy-mirzoyana-v-astane-bolshe-net |sarlavha=Улицы Мирзояна в Астане больше нет |qaralgan sana=2014-07-04 |arxivurl=https://archive.today/20140704073112/http://newtimes.kz/obshchestvo/item/3438-ulitsy-mirzoyana-v-astane-bolshe-net |arxivsana=2014-07-04}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Mirzoyan, Levon}}
{{Ozarbayjon Prezidentlari}}
{{Qozogʻiston davlat rahbarlari}}

[[Turkum:Ozarbayjon Kompartiyasi Markaziy Komitetining birinchi kotiblari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]</text>
      <sha1>6ryjled2czdnw5efuo7l6jn2o1n4fsb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Beshkapa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>685308</id>
    <revision>
      <id>6181304</id>
      <parentid>6181119</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:20:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Adabiyotlar */</comment>
      <origin>6181304</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4560" sha1="43b7z5kfgdtorfm83xlhstvt71ioxta" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti 
| oʻzbekcha nomi                     = Beshkapa &lt;br /&gt; &lt;small&gt;{{Lang-chg|بيش كه په}}&lt;/small&gt;
| mavqe                              = Shaharcha
| mamlakat                           = Oʻzbekiston
| mintaqa turi                       = viloyat
| mintaqa                            = Fargʻona viloyati
| jadvalda mintaqa                   =
| tuman turi                         = tuman
| tuman                              = Rishton tumani
| jadvalda tuman                     =
| jamoat turi                        =
| jamoat                             =
| jadvalda jamoat                    =
| qaram                              =
| gerb                               =
| bayroq                             =
   |lat_dir = N|lat_deg= 40|lat_min= 25|lat_sec=08
   |lon_dir = E|lon_deg= 71|lon_min= 12|lon_sec=42
  |CoordAddon                        =
  |CoordScale                        =          
| mamlakat xaritasi oʻlchami         = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami          =
| tuman xaritasi oʻlchami            =
| mamlakat xaritasi                  =
| mintaqa xaritasi                   =
| tuman xaritasi                     =
| ichki bolinishi                    = Yuqori va Pastki Beshkapa
| rahbar turi                        = MFY raislari
| rahbar                             =
| asos solingan                      = {{Taxminan }}&lt;nowiki&gt;XVIII—XIX&lt;/nowiki&gt; asrlar
| ilk eslatilishi                    =
| avvalgi nomlari                    = Beshqoʻrgon, Beshqutlugʻ{{Manba kerak}}
| qachondan beri                     =
| maydon                             =
| balandlik turi                     =
| AP markazi balandligi              =
| iqlim                              =
| rasmiy til                         =
| aholi                              =
| sanalgan yil                       =
| zichlik                            =
| aglomeratsiya                      =
| milliy tarkib                      =
| konfessiyaviy tarkib               =
| etnoxronim                         =
| vaqt mintaqasi                     = +5
| DST                                =
| telefon kodi                       =
| pochta indeksi                     =
| pochta indekslari                  =
| sayt                               =
| avtomobil kodi                     =
| identifikator turi                 =
| raqamli identifikator              =
| Commons turkumi                    =
}}
'''Beshkapa''' ({{lang-ru|Бешкапа}}; {{Lang-chg|بيش كه په}}) — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Fargʻona viloyati]] [[Rishton tumani]]ga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.&lt;ref&gt;[http://static.norma.uz/documents/15.12.08/68.rtf POSTANOVLYeNIYe KABINYeTA MINISTROV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN 13.03.2009 g. N 68 O DOPOLNITYeLNIX MYeRAX PO SOVYeRShYeNSTVOVANIYu ADMINISTRATIVNO-TYeRRITORIALNOGO USTROYSTVA NASYeLYeNNIX PUNKTOV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN]&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==
1928-yildagi maʼmuriy-hududiy boʻlinishga koʻra, ushbu aholi punkti [[Fargʻona okrugi]]ning [[Rishton tumani]]ga qarashli Beshkapa qishloq shoʻrosi ({{lang-ru|Беш-капа}}, {{lang-chg|بيش كه په ق/ش}}) tarkibiga kirgan. Oʻsha davrdagi statistik roʻyxatga koʻra, mazkur qishloqda ({{lang-ru|Беш-капа}}, {{lang-chg|بيش كه په}}) jami 286 ta xoʻjalik (xonadon) roʻyxatga olingan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}.

Shuningdek, Beshkapa qishloq shoʻrosining oʻzida va unga qarashli Paski-buloqboshi-poyon ({{lang-ru|Паски-булак-баши-поен}}, {{lang-chg|پاسكى بولاق باشى پايان}}) va Yuqori-buloqboshi-bolo ({{lang-ru|Юкары-булак-баши-бало}}, {{lang-chg|يوقارى بولاق باشى بالا}}) qishloqlarini ham qoʻshib hisoblaganda jami 550 ta xonadon mavjud boʻlgan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi |title=Список населенных пунктов Узбекской ССР 1928 года. Часть VII. Округ Фергана |year=1929 |author=Центральное статистическое управление Узбекской ССР |editor=Руберг В. А. |language= [[ruscha]] |publisher=Издание {{comment|ЦСУ УзССР|Центральное статистическое управление Узбекской ССР}} |location=[[Samarqand]] | pages=22 |ref=ЦСУ УзССР}}

{{chala}}

{{no iwiki}}
{{Rishton tumani aholi punktlari}}

[[Turkum:Fargʻona viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari]]</text>
      <sha1>43b7z5kfgdtorfm83xlhstvt71ioxta</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boʻjay</title>
    <ns>0</ns>
    <id>685309</id>
    <revision>
      <id>6181327</id>
      <parentid>6181016</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T14:34:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <origin>6181327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5279" sha1="mkvzm10wr4tjmvgegzxuzwncj5qxxsd" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti 
| oʻzbekcha nomi                     = Bujay &lt;br /&gt; {{lang-ru| Бужай}}
| mavqe                              = Shaharcha
| mamlakat                           = Oʻzbekiston
| mintaqa turi                       = viloyat
| mintaqa                            = Fargʻona viloyati
| jadvalda mintaqa                   = 
| tuman turi                         = tuman
| tuman                              = Rishton tumani
| jadvalda tuman                     = 
| jamoat turi                        =
| jamoat                             =
| jadvalda jamoat                    =
| qaram                              =
| gerb                               = 
| bayroq                             =
   |lat_dir = N|lat_deg= 40|lat_min= 25|lat_sec=05
   |lon_dir = E|lon_deg= 71|lon_min= 14|lon_sec=38
  |CoordAddon                        =
  |CoordScale                        =          
| mamlakat xaritasi oʻlchami         = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami          =
| tuman xaritasi oʻlchami            =
| mamlakat xaritasi                  =
| mintaqa xaritasi                   =
| tuman xaritasi                     =
| ichki bolinishi                    =
| rahbar turi                        =  
| rahbar                             =  
| asos solingan                      =  
| ilk eslatilishi                    =
| avvalgi nomlari                    = 
| qachondan beri                     = 
| maydon                             = 
| balandlik turi                     =
| AP markazi balandligi              =   
| iqlim                              =
| rasmiy til                         =
| aholi                              =  
| sanalgan yil                       =
| zichlik                            =
| aglomeratsiya                      =
| milliy tarkib                      = 
| konfessiyaviy tarkib               = 
| etnoxronim                         =
| vaqt mintaqasi                     = +5
| DST                                = 
| telefon kodi                       = 
| pochta indeksi                     =  
| pochta indekslari                  =
| sayt                               = 
| avtomobil kodi                     = 
| identifikator turi                 =
| raqamli identifikator              =
| Commons turkumi                    =
}}
'''Boʻjay''' ({{lang-ru|Бужай}}) — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Fargʻona viloyati]] [[Rishton tumani]]ga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.&lt;ref&gt;[http://static.norma.uz/documents/15.12.08/68.rtf ПОСТАНОВЛЕНИЕ КАБИНЕТА МИНИСТРОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН 13.03.2009 г. N 68 О ДОПОЛНИТЕЛЬНЫХ МЕРАХ ПО СОВЕРШЕНСТВОВАНИЮ АДМИНИСТРАТИВНО-ТЕРРИТОРИАЛЬНОГО УСТРОЙСТВА НАСЕЛЕННЫХ ПУНКТОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН]&lt;/ref&gt;

== Etimologiyasi va toponimikasi ==
Qishlogʻi nomi 1928-yilgi tarixiy manbalarda [[ruscha]] „{{lang-ru2|Буджай}}“, [[eski oʻzbek yozuvi]]da esa „{{lang-chg2|بو جای}}“ shakllarida qayd etilgan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}. Mazkur joy nomining kelib chiqishi toʻgʻrisida turlicha qarashlar mavjud. Xalq etimologiyasiga koʻra, mahalliy aholi ushbu toponimni „bu“ koʻrsatish olmoshi va „joy“ otining oʻzaro birikishidan vujudga kelgan deb izohlaydi{{sfn|Xudoyberganov|2022|p=87}}. Biroq ilmiy-etnografik tadqiqotlarda, xususan toponimist olim J. Oxunovning 1984-yilgi ishlarida keltirilishicha, qirgʻiz qabilalarining bir urugʻi „boʻjay“ deb yuritilgan{{sfn|Xudoyberganov|2022|p=61}}. Shunga koʻra, qishloq nomining shakllanishi mazkur etnonim (urugʻ nomi) bilan bogʻliq degan faraz ilmiy jihatdan haqiqatga yaqinroq deb baholanadi{{sfn|Xudoyberganov|2022|p=87}}.

== Tarixi ==
1928-yildagi maʼmuriy-hududiy boʻlinishga oid statistik maʼlumotlarga koʻra, aholi punkti [[Fargʻona okrugi]]ning [[Rishton tumani]] tasarrufidagi Budjay qishloq shoʻrosi tarkibiga kirgan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=22}}. Oʻsha davrdagi roʻyxatga olish natijalariga koʻra, ushbu qishloq shoʻrosida jami 479 ta xoʻjalik roʻyxatga olingan boʻlib, bevosita Budjay qishlogʻining oʻzida esa 203 ta xoʻjalik istiqomat qilgan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=22}}.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi |title=Список населенных пунктов Узбекской ССР 1928 года. Часть VII. Округ Фергана |year=1929 |author=Центральное статистическое управление Узбекской ССР |editor=Руберг В. А. |language= [[ruscha]] |publisher=Издание {{comment|ЦСУ УзССР|Центральное статистическое управление Узбекской ССР}} |location=[[Samarqand]] | pages=22 |ref=ЦСУ УзССР}}
* {{Kitob manbasi |title=Oʻzbekiston joy nomlarining izohli lugʻati |last=Xudoyberganov |first=R. Y.|year=2022 |editor=Z. Doʻsimov, N. Uluqov|edition=(Birinchi nashr) |publisher=Donishmand ziyosi |location=Toshkent |pages=624 | |isbn=978-9943-7673-7-9 }}

{{chala}}
{{Rishton tumani aholi punktlari}}

[[Turkum:Fargʻona viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari]]</text>
      <sha1>mkvzm10wr4tjmvgegzxuzwncj5qxxsd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181328</id>
      <parentid>6181327</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T14:34:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tarixi */</comment>
      <origin>6181328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5279" sha1="k544rvwtivnq5god76p4jzsaakl9yll" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti 
| oʻzbekcha nomi                     = Bujay &lt;br /&gt; {{lang-ru| Бужай}}
| mavqe                              = Shaharcha
| mamlakat                           = Oʻzbekiston
| mintaqa turi                       = viloyat
| mintaqa                            = Fargʻona viloyati
| jadvalda mintaqa                   = 
| tuman turi                         = tuman
| tuman                              = Rishton tumani
| jadvalda tuman                     = 
| jamoat turi                        =
| jamoat                             =
| jadvalda jamoat                    =
| qaram                              =
| gerb                               = 
| bayroq                             =
   |lat_dir = N|lat_deg= 40|lat_min= 25|lat_sec=05
   |lon_dir = E|lon_deg= 71|lon_min= 14|lon_sec=38
  |CoordAddon                        =
  |CoordScale                        =          
| mamlakat xaritasi oʻlchami         = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami          =
| tuman xaritasi oʻlchami            =
| mamlakat xaritasi                  =
| mintaqa xaritasi                   =
| tuman xaritasi                     =
| ichki bolinishi                    =
| rahbar turi                        =  
| rahbar                             =  
| asos solingan                      =  
| ilk eslatilishi                    =
| avvalgi nomlari                    = 
| qachondan beri                     = 
| maydon                             = 
| balandlik turi                     =
| AP markazi balandligi              =   
| iqlim                              =
| rasmiy til                         =
| aholi                              =  
| sanalgan yil                       =
| zichlik                            =
| aglomeratsiya                      =
| milliy tarkib                      = 
| konfessiyaviy tarkib               = 
| etnoxronim                         =
| vaqt mintaqasi                     = +5
| DST                                = 
| telefon kodi                       = 
| pochta indeksi                     =  
| pochta indekslari                  =
| sayt                               = 
| avtomobil kodi                     = 
| identifikator turi                 =
| raqamli identifikator              =
| Commons turkumi                    =
}}
'''Boʻjay''' ({{lang-ru|Бужай}}) — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Fargʻona viloyati]] [[Rishton tumani]]ga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.&lt;ref&gt;[http://static.norma.uz/documents/15.12.08/68.rtf ПОСТАНОВЛЕНИЕ КАБИНЕТА МИНИСТРОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН 13.03.2009 г. N 68 О ДОПОЛНИТЕЛЬНЫХ МЕРАХ ПО СОВЕРШЕНСТВОВАНИЮ АДМИНИСТРАТИВНО-ТЕРРИТОРИАЛЬНОГО УСТРОЙСТВА НАСЕЛЕННЫХ ПУНКТОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН]&lt;/ref&gt;

== Etimologiyasi va toponimikasi ==
Qishlogʻi nomi 1928-yilgi tarixiy manbalarda [[ruscha]] „{{lang-ru2|Буджай}}“, [[eski oʻzbek yozuvi]]da esa „{{lang-chg2|بو جای}}“ shakllarida qayd etilgan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}. Mazkur joy nomining kelib chiqishi toʻgʻrisida turlicha qarashlar mavjud. Xalq etimologiyasiga koʻra, mahalliy aholi ushbu toponimni „bu“ koʻrsatish olmoshi va „joy“ otining oʻzaro birikishidan vujudga kelgan deb izohlaydi{{sfn|Xudoyberganov|2022|p=87}}. Biroq ilmiy-etnografik tadqiqotlarda, xususan toponimist olim J. Oxunovning 1984-yilgi ishlarida keltirilishicha, qirgʻiz qabilalarining bir urugʻi „boʻjay“ deb yuritilgan{{sfn|Xudoyberganov|2022|p=61}}. Shunga koʻra, qishloq nomining shakllanishi mazkur etnonim (urugʻ nomi) bilan bogʻliq degan faraz ilmiy jihatdan haqiqatga yaqinroq deb baholanadi{{sfn|Xudoyberganov|2022|p=87}}.

== Tarixi ==
1928-yildagi maʼmuriy-hududiy boʻlinishga oid statistik maʼlumotlarga koʻra, aholi punkti [[Fargʻona okrugi]]ning [[Rishton tumani]] tasarrufidagi Budjay qishloq shoʻrosi tarkibiga kirgan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}. Oʻsha davrdagi roʻyxatga olish natijalariga koʻra, ushbu qishloq shoʻrosida jami 479 ta xoʻjalik roʻyxatga olingan boʻlib, bevosita Budjay qishlogʻining oʻzida esa 203 ta xoʻjalik istiqomat qilgan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi |title=Список населенных пунктов Узбекской ССР 1928 года. Часть VII. Округ Фергана |year=1929 |author=Центральное статистическое управление Узбекской ССР |editor=Руберг В. А. |language= [[ruscha]] |publisher=Издание {{comment|ЦСУ УзССР|Центральное статистическое управление Узбекской ССР}} |location=[[Samarqand]] | pages=22 |ref=ЦСУ УзССР}}
* {{Kitob manbasi |title=Oʻzbekiston joy nomlarining izohli lugʻati |last=Xudoyberganov |first=R. Y.|year=2022 |editor=Z. Doʻsimov, N. Uluqov|edition=(Birinchi nashr) |publisher=Donishmand ziyosi |location=Toshkent |pages=624 | |isbn=978-9943-7673-7-9 }}

{{chala}}
{{Rishton tumani aholi punktlari}}

[[Turkum:Fargʻona viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari]]</text>
      <sha1>k544rvwtivnq5god76p4jzsaakl9yll</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181329</id>
      <parentid>6181328</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T14:35:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Etimologiyasi va toponimikasi */</comment>
      <origin>6181329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5203" sha1="00og9y51zt499sopzjogtzpcuc578aq" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti 
| oʻzbekcha nomi                     = Bujay &lt;br /&gt; {{lang-ru| Бужай}}
| mavqe                              = Shaharcha
| mamlakat                           = Oʻzbekiston
| mintaqa turi                       = viloyat
| mintaqa                            = Fargʻona viloyati
| jadvalda mintaqa                   = 
| tuman turi                         = tuman
| tuman                              = Rishton tumani
| jadvalda tuman                     = 
| jamoat turi                        =
| jamoat                             =
| jadvalda jamoat                    =
| qaram                              =
| gerb                               = 
| bayroq                             =
   |lat_dir = N|lat_deg= 40|lat_min= 25|lat_sec=05
   |lon_dir = E|lon_deg= 71|lon_min= 14|lon_sec=38
  |CoordAddon                        =
  |CoordScale                        =          
| mamlakat xaritasi oʻlchami         = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami          =
| tuman xaritasi oʻlchami            =
| mamlakat xaritasi                  =
| mintaqa xaritasi                   =
| tuman xaritasi                     =
| ichki bolinishi                    =
| rahbar turi                        =  
| rahbar                             =  
| asos solingan                      =  
| ilk eslatilishi                    =
| avvalgi nomlari                    = 
| qachondan beri                     = 
| maydon                             = 
| balandlik turi                     =
| AP markazi balandligi              =   
| iqlim                              =
| rasmiy til                         =
| aholi                              =  
| sanalgan yil                       =
| zichlik                            =
| aglomeratsiya                      =
| milliy tarkib                      = 
| konfessiyaviy tarkib               = 
| etnoxronim                         =
| vaqt mintaqasi                     = +5
| DST                                = 
| telefon kodi                       = 
| pochta indeksi                     =  
| pochta indekslari                  =
| sayt                               = 
| avtomobil kodi                     = 
| identifikator turi                 =
| raqamli identifikator              =
| Commons turkumi                    =
}}
'''Boʻjay''' ({{lang-ru|Бужай}}) — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Fargʻona viloyati]] [[Rishton tumani]]ga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.&lt;ref&gt;[http://static.norma.uz/documents/15.12.08/68.rtf ПОСТАНОВЛЕНИЕ КАБИНЕТА МИНИСТРОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН 13.03.2009 г. N 68 О ДОПОЛНИТЕЛЬНЫХ МЕРАХ ПО СОВЕРШЕНСТВОВАНИЮ АДМИНИСТРАТИВНО-ТЕРРИТОРИАЛЬНОГО УСТРОЙСТВА НАСЕЛЕННЫХ ПУНКТОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН]&lt;/ref&gt;

== Etimologiyasi ==
Qishlogʻi nomi 1928-yilgi tarixiy manbalarda [[ruscha]] „{{lang-ru2|Буджай}}“, [[eski oʻzbek yozuvi]]da esa „{{lang-chg2|بو جای}}“ shakllarida qayd etilgan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}. 

Mazkur joy nomining kelib chiqishi toʻgʻrisida turlicha qarashlar mavjud. Xalq etimologiyasiga koʻra, mahalliy aholi ushbu toponimni „bu“ koʻrsatish olmoshi va „joy“ otining oʻzaro birikishidan vujudga kelgan deb izohlaydi. Biroq ilmiy-etnografik tadqiqotlarda, xususan toponimist olim J. Oxunovning 1984-yilgi ishlarida keltirilishicha, qirgʻiz qabilalarining bir urugʻi „boʻjay“ deb yuritilgan. Shunga koʻra, qishloq nomining shakllanishi mazkur etnonim (urugʻ nomi) bilan bogʻliq degan faraz ilmiy jihatdan haqiqatga yaqinroq deb baholanadi{{sfn|Xudoyberganov|2022|p=87}}.

== Tarixi ==
1928-yildagi maʼmuriy-hududiy boʻlinishga oid statistik maʼlumotlarga koʻra, aholi punkti [[Fargʻona okrugi]]ning [[Rishton tumani]] tasarrufidagi Budjay qishloq shoʻrosi tarkibiga kirgan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}. Oʻsha davrdagi roʻyxatga olish natijalariga koʻra, ushbu qishloq shoʻrosida jami 479 ta xoʻjalik roʻyxatga olingan boʻlib, bevosita Budjay qishlogʻining oʻzida esa 203 ta xoʻjalik istiqomat qilgan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi |title=Список населенных пунктов Узбекской ССР 1928 года. Часть VII. Округ Фергана |year=1929 |author=Центральное статистическое управление Узбекской ССР |editor=Руберг В. А. |language= [[ruscha]] |publisher=Издание {{comment|ЦСУ УзССР|Центральное статистическое управление Узбекской ССР}} |location=[[Samarqand]] | pages=22 |ref=ЦСУ УзССР}}
* {{Kitob manbasi |title=Oʻzbekiston joy nomlarining izohli lugʻati |last=Xudoyberganov |first=R. Y.|year=2022 |editor=Z. Doʻsimov, N. Uluqov|edition=(Birinchi nashr) |publisher=Donishmand ziyosi |location=Toshkent |pages=624 | |isbn=978-9943-7673-7-9 }}

{{chala}}
{{Rishton tumani aholi punktlari}}

[[Turkum:Fargʻona viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari]]</text>
      <sha1>00og9y51zt499sopzjogtzpcuc578aq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181330</id>
      <parentid>6181329</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T14:37:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bekipediya [[Bujay]] sahifasini [[Boʻjay]]ga koʻchirdi: Notoʻgʻri yozilgan sarlavha</comment>
      <origin>6181329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5203" sha1="00og9y51zt499sopzjogtzpcuc578aq" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti 
| oʻzbekcha nomi                     = Bujay &lt;br /&gt; {{lang-ru| Бужай}}
| mavqe                              = Shaharcha
| mamlakat                           = Oʻzbekiston
| mintaqa turi                       = viloyat
| mintaqa                            = Fargʻona viloyati
| jadvalda mintaqa                   = 
| tuman turi                         = tuman
| tuman                              = Rishton tumani
| jadvalda tuman                     = 
| jamoat turi                        =
| jamoat                             =
| jadvalda jamoat                    =
| qaram                              =
| gerb                               = 
| bayroq                             =
   |lat_dir = N|lat_deg= 40|lat_min= 25|lat_sec=05
   |lon_dir = E|lon_deg= 71|lon_min= 14|lon_sec=38
  |CoordAddon                        =
  |CoordScale                        =          
| mamlakat xaritasi oʻlchami         = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami          =
| tuman xaritasi oʻlchami            =
| mamlakat xaritasi                  =
| mintaqa xaritasi                   =
| tuman xaritasi                     =
| ichki bolinishi                    =
| rahbar turi                        =  
| rahbar                             =  
| asos solingan                      =  
| ilk eslatilishi                    =
| avvalgi nomlari                    = 
| qachondan beri                     = 
| maydon                             = 
| balandlik turi                     =
| AP markazi balandligi              =   
| iqlim                              =
| rasmiy til                         =
| aholi                              =  
| sanalgan yil                       =
| zichlik                            =
| aglomeratsiya                      =
| milliy tarkib                      = 
| konfessiyaviy tarkib               = 
| etnoxronim                         =
| vaqt mintaqasi                     = +5
| DST                                = 
| telefon kodi                       = 
| pochta indeksi                     =  
| pochta indekslari                  =
| sayt                               = 
| avtomobil kodi                     = 
| identifikator turi                 =
| raqamli identifikator              =
| Commons turkumi                    =
}}
'''Boʻjay''' ({{lang-ru|Бужай}}) — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Fargʻona viloyati]] [[Rishton tumani]]ga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.&lt;ref&gt;[http://static.norma.uz/documents/15.12.08/68.rtf ПОСТАНОВЛЕНИЕ КАБИНЕТА МИНИСТРОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН 13.03.2009 г. N 68 О ДОПОЛНИТЕЛЬНЫХ МЕРАХ ПО СОВЕРШЕНСТВОВАНИЮ АДМИНИСТРАТИВНО-ТЕРРИТОРИАЛЬНОГО УСТРОЙСТВА НАСЕЛЕННЫХ ПУНКТОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН]&lt;/ref&gt;

== Etimologiyasi ==
Qishlogʻi nomi 1928-yilgi tarixiy manbalarda [[ruscha]] „{{lang-ru2|Буджай}}“, [[eski oʻzbek yozuvi]]da esa „{{lang-chg2|بو جای}}“ shakllarida qayd etilgan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}. 

Mazkur joy nomining kelib chiqishi toʻgʻrisida turlicha qarashlar mavjud. Xalq etimologiyasiga koʻra, mahalliy aholi ushbu toponimni „bu“ koʻrsatish olmoshi va „joy“ otining oʻzaro birikishidan vujudga kelgan deb izohlaydi. Biroq ilmiy-etnografik tadqiqotlarda, xususan toponimist olim J. Oxunovning 1984-yilgi ishlarida keltirilishicha, qirgʻiz qabilalarining bir urugʻi „boʻjay“ deb yuritilgan. Shunga koʻra, qishloq nomining shakllanishi mazkur etnonim (urugʻ nomi) bilan bogʻliq degan faraz ilmiy jihatdan haqiqatga yaqinroq deb baholanadi{{sfn|Xudoyberganov|2022|p=87}}.

== Tarixi ==
1928-yildagi maʼmuriy-hududiy boʻlinishga oid statistik maʼlumotlarga koʻra, aholi punkti [[Fargʻona okrugi]]ning [[Rishton tumani]] tasarrufidagi Budjay qishloq shoʻrosi tarkibiga kirgan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}. Oʻsha davrdagi roʻyxatga olish natijalariga koʻra, ushbu qishloq shoʻrosida jami 479 ta xoʻjalik roʻyxatga olingan boʻlib, bevosita Budjay qishlogʻining oʻzida esa 203 ta xoʻjalik istiqomat qilgan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi |title=Список населенных пунктов Узбекской ССР 1928 года. Часть VII. Округ Фергана |year=1929 |author=Центральное статистическое управление Узбекской ССР |editor=Руберг В. А. |language= [[ruscha]] |publisher=Издание {{comment|ЦСУ УзССР|Центральное статистическое управление Узбекской ССР}} |location=[[Samarqand]] | pages=22 |ref=ЦСУ УзССР}}
* {{Kitob manbasi |title=Oʻzbekiston joy nomlarining izohli lugʻati |last=Xudoyberganov |first=R. Y.|year=2022 |editor=Z. Doʻsimov, N. Uluqov|edition=(Birinchi nashr) |publisher=Donishmand ziyosi |location=Toshkent |pages=624 | |isbn=978-9943-7673-7-9 }}

{{chala}}
{{Rishton tumani aholi punktlari}}

[[Turkum:Fargʻona viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari]]</text>
      <sha1>00og9y51zt499sopzjogtzpcuc578aq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181334</id>
      <parentid>6181330</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T14:41:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tarixi */</comment>
      <origin>6181334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5215" sha1="j568n7vylktv0rd02vhccydz5sy3vh4" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti 
| oʻzbekcha nomi                     = Bujay &lt;br /&gt; {{lang-ru| Бужай}}
| mavqe                              = Shaharcha
| mamlakat                           = Oʻzbekiston
| mintaqa turi                       = viloyat
| mintaqa                            = Fargʻona viloyati
| jadvalda mintaqa                   = 
| tuman turi                         = tuman
| tuman                              = Rishton tumani
| jadvalda tuman                     = 
| jamoat turi                        =
| jamoat                             =
| jadvalda jamoat                    =
| qaram                              =
| gerb                               = 
| bayroq                             =
   |lat_dir = N|lat_deg= 40|lat_min= 25|lat_sec=05
   |lon_dir = E|lon_deg= 71|lon_min= 14|lon_sec=38
  |CoordAddon                        =
  |CoordScale                        =          
| mamlakat xaritasi oʻlchami         = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami          =
| tuman xaritasi oʻlchami            =
| mamlakat xaritasi                  =
| mintaqa xaritasi                   =
| tuman xaritasi                     =
| ichki bolinishi                    =
| rahbar turi                        =  
| rahbar                             =  
| asos solingan                      =  
| ilk eslatilishi                    =
| avvalgi nomlari                    = 
| qachondan beri                     = 
| maydon                             = 
| balandlik turi                     =
| AP markazi balandligi              =   
| iqlim                              =
| rasmiy til                         =
| aholi                              =  
| sanalgan yil                       =
| zichlik                            =
| aglomeratsiya                      =
| milliy tarkib                      = 
| konfessiyaviy tarkib               = 
| etnoxronim                         =
| vaqt mintaqasi                     = +5
| DST                                = 
| telefon kodi                       = 
| pochta indeksi                     =  
| pochta indekslari                  =
| sayt                               = 
| avtomobil kodi                     = 
| identifikator turi                 =
| raqamli identifikator              =
| Commons turkumi                    =
}}
'''Boʻjay''' ({{lang-ru|Бужай}}) — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Fargʻona viloyati]] [[Rishton tumani]]ga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.&lt;ref&gt;[http://static.norma.uz/documents/15.12.08/68.rtf ПОСТАНОВЛЕНИЕ КАБИНЕТА МИНИСТРОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН 13.03.2009 г. N 68 О ДОПОЛНИТЕЛЬНЫХ МЕРАХ ПО СОВЕРШЕНСТВОВАНИЮ АДМИНИСТРАТИВНО-ТЕРРИТОРИАЛЬНОГО УСТРОЙСТВА НАСЕЛЕННЫХ ПУНКТОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН]&lt;/ref&gt;

== Etimologiyasi ==
Qishlogʻi nomi 1928-yilgi tarixiy manbalarda [[ruscha]] „{{lang-ru2|Буджай}}“, [[eski oʻzbek yozuvi]]da esa „{{lang-chg2|بو جای}}“ shakllarida qayd etilgan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}. 

Mazkur joy nomining kelib chiqishi toʻgʻrisida turlicha qarashlar mavjud. Xalq etimologiyasiga koʻra, mahalliy aholi ushbu toponimni „bu“ koʻrsatish olmoshi va „joy“ otining oʻzaro birikishidan vujudga kelgan deb izohlaydi. Biroq ilmiy-etnografik tadqiqotlarda, xususan toponimist olim J. Oxunovning 1984-yilgi ishlarida keltirilishicha, qirgʻiz qabilalarining bir urugʻi „boʻjay“ deb yuritilgan. Shunga koʻra, qishloq nomining shakllanishi mazkur etnonim (urugʻ nomi) bilan bogʻliq degan faraz ilmiy jihatdan haqiqatga yaqinroq deb baholanadi{{sfn|Xudoyberganov|2022|p=87}}.

== Tarixi ==
1928-yildagi maʼmuriy-hududiy boʻlinishga oid statistik maʼlumotlarga koʻra, aholi punkti [[Fargʻona okrugi]]ning [[Rishton tumani]] tasarrufidagi Budjay (oʻsha vaqtdagi nomi; hozirgini nomi Boʻjay) qishloq shoʻrosi tarkibiga kirgan. Oʻsha davrdagi roʻyxatga olish natijalariga koʻra, ushbu qishloq shoʻrosida jami 479 ta xoʻjalik roʻyxatga olingan boʻlib, bevosita Budjay qishlogʻining oʻzida esa 203 ta xoʻjalik istiqomat qilgan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi |title=Список населенных пунктов Узбекской ССР 1928 года. Часть VII. Округ Фергана |year=1929 |author=Центральное статистическое управление Узбекской ССР |editor=Руберг В. А. |language= [[ruscha]] |publisher=Издание {{comment|ЦСУ УзССР|Центральное статистическое управление Узбекской ССР}} |location=[[Samarqand]] | pages=22 |ref=ЦСУ УзССР}}
* {{Kitob manbasi |title=Oʻzbekiston joy nomlarining izohli lugʻati |last=Xudoyberganov |first=R. Y.|year=2022 |editor=Z. Doʻsimov, N. Uluqov|edition=(Birinchi nashr) |publisher=Donishmand ziyosi |location=Toshkent |pages=624 | |isbn=978-9943-7673-7-9 }}

{{chala}}
{{Rishton tumani aholi punktlari}}

[[Turkum:Fargʻona viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari]]</text>
      <sha1>j568n7vylktv0rd02vhccydz5sy3vh4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181335</id>
      <parentid>6181334</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T14:42:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <origin>6181335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5212" sha1="1a3ys118nnwpd7iebtiwykh20xmkmgm" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti 
| oʻzbekcha nomi                     = Boʻjay
| mavqe                              = Shaharcha
| mamlakat                           = Oʻzbekiston
| mintaqa turi                       = viloyat
| mintaqa                            = Fargʻona viloyati
| jadvalda mintaqa                   = 
| tuman turi                         = tuman
| tuman                              = Rishton tumani
| jadvalda tuman                     = 
| jamoat turi                        =
| jamoat                             =
| jadvalda jamoat                    =
| qaram                              =
| gerb                               = 
| bayroq                             =
   |lat_dir = N|lat_deg= 40|lat_min= 25|lat_sec=05
   |lon_dir = E|lon_deg= 71|lon_min= 14|lon_sec=38
  |CoordAddon                        =
  |CoordScale                        =          
| mamlakat xaritasi oʻlchami         = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami          =
| tuman xaritasi oʻlchami            =
| mamlakat xaritasi                  =
| mintaqa xaritasi                   =
| tuman xaritasi                     =
| ichki bolinishi                    =
| rahbar turi                        =  
| rahbar                             =  
| asos solingan                      =  
| ilk eslatilishi                    =
| avvalgi nomlari                    = 
| qachondan beri                     = 
| maydon                             = 
| balandlik turi                     =
| AP markazi balandligi              =   
| iqlim                              =
| rasmiy til                         =
| aholi                              =  
| sanalgan yil                       =
| zichlik                            =
| aglomeratsiya                      =
| milliy tarkib                      = 
| konfessiyaviy tarkib               = 
| etnoxronim                         =
| vaqt mintaqasi                     = +5
| DST                                = 
| telefon kodi                       = 
| pochta indeksi                     =  
| pochta indekslari                  =
| sayt                               = 
| avtomobil kodi                     = 
| identifikator turi                 =
| raqamli identifikator              =
| Commons turkumi                    =
}}
'''Boʻjay''' ({{lang-ru|Бужай}}; {{lang-chg|بو جای}}) — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Fargʻona viloyati]] [[Rishton tumani]]ga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.&lt;ref&gt;[http://static.norma.uz/documents/15.12.08/68.rtf ПОСТАНОВЛЕНИЕ КАБИНЕТА МИНИСТРОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН 13.03.2009 г. N 68 О ДОПОЛНИТЕЛЬНЫХ МЕРАХ ПО СОВЕРШЕНСТВОВАНИЮ АДМИНИСТРАТИВНО-ТЕРРИТОРИАЛЬНОГО УСТРОЙСТВА НАСЕЛЕННЫХ ПУНКТОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН]&lt;/ref&gt;

== Etimologiyasi ==
Qishlogʻi nomi 1928-yilgi tarixiy manbalarda [[ruscha]] „{{lang-ru2|Буджай}}“, [[eski oʻzbek yozuvi]]da esa „{{lang-chg2|بو جای}}“ shakllarida qayd etilgan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}. 

Mazkur joy nomining kelib chiqishi toʻgʻrisida turlicha qarashlar mavjud. Xalq etimologiyasiga koʻra, mahalliy aholi ushbu toponimni „bu“ koʻrsatish olmoshi va „joy“ otining oʻzaro birikishidan vujudga kelgan deb izohlaydi. Biroq ilmiy-etnografik tadqiqotlarda, xususan toponimist olim J. Oxunovning 1984-yilgi ishlarida keltirilishicha, qirgʻiz qabilalarining bir urugʻi „boʻjay“ deb yuritilgan. Shunga koʻra, qishloq nomining shakllanishi mazkur etnonim (urugʻ nomi) bilan bogʻliq degan faraz ilmiy jihatdan haqiqatga yaqinroq deb baholanadi{{sfn|Xudoyberganov|2022|p=87}}.

== Tarixi ==
1928-yildagi maʼmuriy-hududiy boʻlinishga oid statistik maʼlumotlarga koʻra, aholi punkti [[Fargʻona okrugi]]ning [[Rishton tumani]] tasarrufidagi Budjay (oʻsha vaqtdagi nomi; hozirgini nomi Boʻjay) qishloq shoʻrosi tarkibiga kirgan. Oʻsha davrdagi roʻyxatga olish natijalariga koʻra, ushbu qishloq shoʻrosida jami 479 ta xoʻjalik roʻyxatga olingan boʻlib, bevosita Budjay qishlogʻining oʻzida esa 203 ta xoʻjalik istiqomat qilgan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi |title=Список населенных пунктов Узбекской ССР 1928 года. Часть VII. Округ Фергана |year=1929 |author=Центральное статистическое управление Узбекской ССР |editor=Руберг В. А. |language= [[ruscha]] |publisher=Издание {{comment|ЦСУ УзССР|Центральное статистическое управление Узбекской ССР}} |location=[[Samarqand]] | pages=22 |ref=ЦСУ УзССР}}
* {{Kitob manbasi |title=Oʻzbekiston joy nomlarining izohli lugʻati |last=Xudoyberganov |first=R. Y.|year=2022 |editor=Z. Doʻsimov, N. Uluqov|edition=(Birinchi nashr) |publisher=Donishmand ziyosi |location=Toshkent |pages=624 | |isbn=978-9943-7673-7-9 }}

{{chala}}
{{Rishton tumani aholi punktlari}}

[[Turkum:Fargʻona viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari]]</text>
      <sha1>1a3ys118nnwpd7iebtiwykh20xmkmgm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oq-yer (Rishton tumani)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>685315</id>
    <revision>
      <id>6181296</id>
      <parentid>6181079</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:13:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Adabiyotlar */</comment>
      <origin>6181296</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4265" sha1="luo1ej7k4yifsf48owdx5009qbr7glq" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti 
| oʻzbekcha nomi                     = Oq-yer &lt;br/&gt;&lt;small&gt;{{lang-chg|ئاق يير}}&lt;/small&gt;
| mavqe                              = Shaharcha
| mamlakat                           = Oʻzbekiston
| mintaqa turi                       = viloyat
| mintaqa                            = Fargʻona viloyati
| jadvalda mintaqa                   = 
| tuman turi                         = tuman
| tuman                              = Rishton tumani
| jadvalda tuman                     = 
| jamoat turi                        =
| jamoat                             =
| jadvalda jamoat                    =
| qaram                              =
| gerb                               = 
| bayroq                             =
   |lat_dir = N|lat_deg= 40|lat_min= 22|lat_sec=57
   |lon_dir = E|lon_deg= 71|lon_min= 15|lon_sec=31
  |CoordAddon                        =
  |CoordScale                        =          
| mamlakat xaritasi oʻlchami         = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami          =
| tuman xaritasi oʻlchami            =
| mamlakat xaritasi                  =
| mintaqa xaritasi                   =
| tuman xaritasi                     =
| ichki bolinishi                    =
| rahbar turi                        =  
| rahbar                             =  
| asos solingan                      =  
| ilk eslatilishi                    =
| avvalgi nomlari                    = 
| qachondan beri                     = 
| maydon                             = 
| balandlik turi                     =
| AP markazi balandligi              =   
| iqlim                              =
| rasmiy til                         = [[oʻzbek tili]]
| aholi                              =  
| sanalgan yil                       =
| zichlik                            =
| aglomeratsiya                      =
| milliy tarkib                      = 
| konfessiyaviy tarkib               = 
| etnoxronim                         =
| vaqt mintaqasi                     = +5
| DST                                = 
| telefon kodi                       = 
| pochta indeksi                     =  
| pochta indekslari                  =
| sayt                               = 
| avtomobil kodi                     = 
| identifikator turi                 =
| raqamli identifikator              =
| Commons turkumi                    =
}}
'''Oq-yer''' ({{lang-ru|Ак-ер}} yoki {{Lang-ru2|Ак-ир}}{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}; {{Lang-chg|ئاق يير}}{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}) — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Fargʻona viloyati]] [[Rishton tumani]]ga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan&lt;ref&gt;[http://static.norma.uz/documents/15.12.08/68.rtf ПОСТАНОВЛЕНИЕ КАБИНЕТА МИНИСТРОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН 13.03.2009 г. N 68 О ДОПОЛНИТЕЛЬНЫХ МЕРАХ ПО СОВЕРШЕНСТВОВАНИЮ АДМИНИСТРАТИВНО-ТЕРРИТОРИАЛЬНОГО УСТРОЙСТВА НАСЕЛЕННЫХ ПУНКТОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН]&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
1928-yildagi maʼmuriy-hududiy boʻlinishga koʻra, ushbu aholi punkti [[Fargʻona okrugi]]ning [[Rishton tumani]]ga qarashli '''Oq yer qishloq shoʻrosi''' ({{lang-chg|ئاق يير ق/ش}}) tarkibiga kirgan. Hujjatlardan maʼlum boʻlishicha, mazkur qishloq shoʻrosi faqat bitta — '''Oq yer''' ({{lang-chg|ئاق يير}}, ruscha manbada „{{Lang-ru2|Ак-ир}}“ deb koʻrsatilgan) qishlogʻidan iborat boʻlgan. Oʻsha davrdagi statistik roʻyxatga koʻra, hududda jami 903 ta xoʻjalik (xonadon) roʻyxatga olingan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi |title=Список населенных пунктов Узбекской ССР 1928 года. Часть VII. Округ Фергана |year=1929 |author={{comment|ЦСУ УзССР|Центральное статистическое управление Узбекской ССР}} |editor=Руберг В. А. |language= [[ruscha]] |publisher=Издание ЦСУ УзССР |location=[[Samarqand]] |ref=ЦСУ УзССР}}

{{chala}}

{{Rishton tumani aholi punktlari}}
[[Turkum:Fargʻona viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari]]</text>
      <sha1>luo1ej7k4yifsf48owdx5009qbr7glq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181297</id>
      <parentid>6181296</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:14:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Adabiyotlar */</comment>
      <origin>6181297</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4376" sha1="qv1zq9j63psxffi9sj5ew7cued0uil8" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti 
| oʻzbekcha nomi                     = Oq-yer &lt;br/&gt;&lt;small&gt;{{lang-chg|ئاق يير}}&lt;/small&gt;
| mavqe                              = Shaharcha
| mamlakat                           = Oʻzbekiston
| mintaqa turi                       = viloyat
| mintaqa                            = Fargʻona viloyati
| jadvalda mintaqa                   = 
| tuman turi                         = tuman
| tuman                              = Rishton tumani
| jadvalda tuman                     = 
| jamoat turi                        =
| jamoat                             =
| jadvalda jamoat                    =
| qaram                              =
| gerb                               = 
| bayroq                             =
   |lat_dir = N|lat_deg= 40|lat_min= 22|lat_sec=57
   |lon_dir = E|lon_deg= 71|lon_min= 15|lon_sec=31
  |CoordAddon                        =
  |CoordScale                        =          
| mamlakat xaritasi oʻlchami         = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami          =
| tuman xaritasi oʻlchami            =
| mamlakat xaritasi                  =
| mintaqa xaritasi                   =
| tuman xaritasi                     =
| ichki bolinishi                    =
| rahbar turi                        =  
| rahbar                             =  
| asos solingan                      =  
| ilk eslatilishi                    =
| avvalgi nomlari                    = 
| qachondan beri                     = 
| maydon                             = 
| balandlik turi                     =
| AP markazi balandligi              =   
| iqlim                              =
| rasmiy til                         = [[oʻzbek tili]]
| aholi                              =  
| sanalgan yil                       =
| zichlik                            =
| aglomeratsiya                      =
| milliy tarkib                      = 
| konfessiyaviy tarkib               = 
| etnoxronim                         =
| vaqt mintaqasi                     = +5
| DST                                = 
| telefon kodi                       = 
| pochta indeksi                     =  
| pochta indekslari                  =
| sayt                               = 
| avtomobil kodi                     = 
| identifikator turi                 =
| raqamli identifikator              =
| Commons turkumi                    =
}}
'''Oq-yer''' ({{lang-ru|Ак-ер}} yoki {{Lang-ru2|Ак-ир}}{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}; {{Lang-chg|ئاق يير}}{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}) — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Fargʻona viloyati]] [[Rishton tumani]]ga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan&lt;ref&gt;[http://static.norma.uz/documents/15.12.08/68.rtf ПОСТАНОВЛЕНИЕ КАБИНЕТА МИНИСТРОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН 13.03.2009 г. N 68 О ДОПОЛНИТЕЛЬНЫХ МЕРАХ ПО СОВЕРШЕНСТВОВАНИЮ АДМИНИСТРАТИВНО-ТЕРРИТОРИАЛЬНОГО УСТРОЙСТВА НАСЕЛЕННЫХ ПУНКТОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН]&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
1928-yildagi maʼmuriy-hududiy boʻlinishga koʻra, ushbu aholi punkti [[Fargʻona okrugi]]ning [[Rishton tumani]]ga qarashli '''Oq yer qishloq shoʻrosi''' ({{lang-chg|ئاق يير ق/ش}}) tarkibiga kirgan. Hujjatlardan maʼlum boʻlishicha, mazkur qishloq shoʻrosi faqat bitta — '''Oq yer''' ({{lang-chg|ئاق يير}}, ruscha manbada „{{Lang-ru2|Ак-ир}}“ deb koʻrsatilgan) qishlogʻidan iborat boʻlgan. Oʻsha davrdagi statistik roʻyxatga koʻra, hududda jami 903 ta xoʻjalik (xonadon) roʻyxatga olingan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi |title=Список населенных пунктов Узбекской ССР 1928 года. Часть VII. Округ Фергана |year=1929 |author={{comment|ЦСУ УзССР|Центральное статистическое управление Узбекской ССР}} |editor=Руберг В. А. |language= [[ruscha]] |publisher=Издание {{comment|ЦСУ УзССР|Центральное статистическое управление Узбекской ССР}} |location=[[Samarqand]] |ref=ЦСУ УзССР}}

{{chala}}

{{Rishton tumani aholi punktlari}}
[[Turkum:Fargʻona viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari]]</text>
      <sha1>qv1zq9j63psxffi9sj5ew7cued0uil8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181298</id>
      <parentid>6181297</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:16:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Adabiyotlar */</comment>
      <origin>6181298</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4387" sha1="b2e1rv7qblpo1fvgcg9f6wapcd7zho1" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti 
| oʻzbekcha nomi                     = Oq-yer &lt;br/&gt;&lt;small&gt;{{lang-chg|ئاق يير}}&lt;/small&gt;
| mavqe                              = Shaharcha
| mamlakat                           = Oʻzbekiston
| mintaqa turi                       = viloyat
| mintaqa                            = Fargʻona viloyati
| jadvalda mintaqa                   = 
| tuman turi                         = tuman
| tuman                              = Rishton tumani
| jadvalda tuman                     = 
| jamoat turi                        =
| jamoat                             =
| jadvalda jamoat                    =
| qaram                              =
| gerb                               = 
| bayroq                             =
   |lat_dir = N|lat_deg= 40|lat_min= 22|lat_sec=57
   |lon_dir = E|lon_deg= 71|lon_min= 15|lon_sec=31
  |CoordAddon                        =
  |CoordScale                        =          
| mamlakat xaritasi oʻlchami         = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami          =
| tuman xaritasi oʻlchami            =
| mamlakat xaritasi                  =
| mintaqa xaritasi                   =
| tuman xaritasi                     =
| ichki bolinishi                    =
| rahbar turi                        =  
| rahbar                             =  
| asos solingan                      =  
| ilk eslatilishi                    =
| avvalgi nomlari                    = 
| qachondan beri                     = 
| maydon                             = 
| balandlik turi                     =
| AP markazi balandligi              =   
| iqlim                              =
| rasmiy til                         = [[oʻzbek tili]]
| aholi                              =  
| sanalgan yil                       =
| zichlik                            =
| aglomeratsiya                      =
| milliy tarkib                      = 
| konfessiyaviy tarkib               = 
| etnoxronim                         =
| vaqt mintaqasi                     = +5
| DST                                = 
| telefon kodi                       = 
| pochta indeksi                     =  
| pochta indekslari                  =
| sayt                               = 
| avtomobil kodi                     = 
| identifikator turi                 =
| raqamli identifikator              =
| Commons turkumi                    =
}}
'''Oq-yer''' ({{lang-ru|Ак-ер}} yoki {{Lang-ru2|Ак-ир}}{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}; {{Lang-chg|ئاق يير}}{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}) — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Fargʻona viloyati]] [[Rishton tumani]]ga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan&lt;ref&gt;[http://static.norma.uz/documents/15.12.08/68.rtf ПОСТАНОВЛЕНИЕ КАБИНЕТА МИНИСТРОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН 13.03.2009 г. N 68 О ДОПОЛНИТЕЛЬНЫХ МЕРАХ ПО СОВЕРШЕНСТВОВАНИЮ АДМИНИСТРАТИВНО-ТЕРРИТОРИАЛЬНОГО УСТРОЙСТВА НАСЕЛЕННЫХ ПУНКТОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН]&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
1928-yildagi maʼmuriy-hududiy boʻlinishga koʻra, ushbu aholi punkti [[Fargʻona okrugi]]ning [[Rishton tumani]]ga qarashli '''Oq yer qishloq shoʻrosi''' ({{lang-chg|ئاق يير ق/ش}}) tarkibiga kirgan. Hujjatlardan maʼlum boʻlishicha, mazkur qishloq shoʻrosi faqat bitta — '''Oq yer''' ({{lang-chg|ئاق يير}}, ruscha manbada „{{Lang-ru2|Ак-ир}}“ deb koʻrsatilgan) qishlogʻidan iborat boʻlgan. Oʻsha davrdagi statistik roʻyxatga koʻra, hududda jami 903 ta xoʻjalik (xonadon) roʻyxatga olingan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi |title=Список населенных пунктов Узбекской ССР 1928 года. Часть VII. Округ Фергана |year=1929 |author={{comment|ЦСУ УзССР|Центральное статистическое управление Узбекской ССР}} |editor=Руберг В. А. |language= [[ruscha]] |publisher=Издание {{comment|ЦСУ УзССР|Центральное статистическое управление Узбекской ССР}} |location=[[Samarqand]] | pages=22 |ref=ЦСУ УзССР}}

{{chala}}

{{Rishton tumani aholi punktlari}}
[[Turkum:Fargʻona viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari]]</text>
      <sha1>b2e1rv7qblpo1fvgcg9f6wapcd7zho1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>American Dad!</title>
    <ns>0</ns>
    <id>699056</id>
    <revision>
      <id>6181512</id>
      <parentid>5992131</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T02:39:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Stephan1000000</username>
        <id>46619</id>
      </contributor>
      <comment>399</comment>
      <origin>6181512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3050" sha1="42fvsonbeissf5w39thtudktoza057g" xml:space="preserve">{{Telekoʻrsatuv bilgiqutisi
| show_name          = American Dad!
| tasvir             = American dad logo.svg|250px
| izoh               = 
| genre              = [[Animatsion]] [[sitkom]]&lt;ref name=ZapOverview&gt;{{veb manbasi|url=http://www.zap2it.com/tv/american-dad/SH007164450000|title=American Dad|publisher=|qaralgan sana=2020-08-23|arxivsana=2016-08-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160805023333/http://zap2it.com/tv/american-dad/SH007164450000/}}&lt;/ref&gt;
| creator = {{Plainlist|
* [[Seth MacFarlane]]
* [[Mike Barker (produser)|Mike Barker]]
* [[Matt Weitzman]]
}}
| voices = {{Plainlist|
* Seth MacFarlane
* [[Wendy Schaal]]
* [[Scott Grimes]]
* [[Rachael MacFarlane]]
* [[Dee Bradley Baker]]
* [[Jeff Fischer (aktyor)|Jeff Fischer]]
* [[Patrick Stewart]]
}}
| opentheme = &quot;Good Morning, U.S.A.&quot;
| endtheme = 
| composer = {{Plainlist|
* Walter Murphy
* [[Joel McNeely]]
* [[Ron Jones]]
}}
| location =
| country = {{AQSh}}
| language = [[Ingliz tili|Inglizcha]]
| num_seasons = 22
| num_episodes = 399
| list_episodes = American Dad! qismlari roʻyxati
| executive producer = {{Plainlist|
* Seth MacFarlane
* Mike Barker (2005–15)
* Matt Weitzman
* Brian Boyle
* Rick Wiener (2007–15)
* Kenny Schwartz (2006–14)
* [[David A. Goodman]]
* [[David Zuckerman]]
* [[Richard Appel]]
* [[Steve Callaghan]] (2014)
}}
| camera =
| runtime = 22-24 daqiqa
| company = {{Plainlist|
* [[Fox Television Animation]]
* Underdog Productions
* [[Fuzzy Door Productions]]
* [[20th Television]]
}}
| network = {{Plainlist| 
* [[Fox Broadcasting Company]] (2005—2014)
* [[TBS]] (2014-bugun)
}}
| first_aired = {{Start date|2005|2|6}}
| last_aired = bugun
| website = http://www.tbs.com/shows/american-dad.html
}}

'''American Dad!''' — Amerika [[animatsion]] [[televizion serial]]i. Yaratuvchisi [[Seth MacFarlane]], [[Mike Barker]] va [[Matt Weitzman]] boʻlib, [[Fox Broadcasting Company|FOX]] va [[TBS]] telekanalida namoyish etilgan.

== Ovoz berganlar ==
* [[Seth MacFarlane]] ovozi Stan Smith va Roger
* [[Wendy Schaal]] ovozi Francene Smith
* [[Scott Grimes]] ovozi Steve Smith
* [[Rachael MacFarlane]] ovozi Hayley Smith
* [[Dee Bradley Baker]] ovozi Klaus Heisler
* [[Jeff Fischer (aktyor)|Jeff Fischer]] ovozi Jeff Smith
* [[Patrick Stewart]] ovozi Avery Bullock
* [[Curtis Armstrong]] ovozi Schmuley „Snot“ Lonstein 
* [[Daisuke Suzuki (aktyor)|Daisuke Suzuki]] ovozi Toshi Yoshida
* [[Eddie Kaye Thomas]] ovozi Barry Robinson
* [[Kevin Michael Richardson]] ovozi Brian Lewis

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Rasmiy sayt|http://www.tbs.com/shows/american-dad.html}}
* {{IMDbda film|0397306}}

[[Turkum:AQSh teleseriallari]]
[[Turkum:Animatsion teleseriallar]]
[[Turkum:Fox Broadcasting Company dasturlari]]
[[Turkum:Ingliz tilidagi televizion shoular]]
[[Turkum:2000-yillar teleseriallari]]
[[Turkum:2000-yillar animatsion teleseriallari]]
[[Turkum:2010-yillar teleseriallari]]
[[Turkum:2010-yillar animatsion teleseriallari]]
[[Turkum:2020-yillar teleseriallari]]
[[Turkum:2020-yillar animatsion teleseriallari]]</text>
      <sha1>42fvsonbeissf5w39thtudktoza057g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi munozarasi:Wikipediyaga narsa qo'shish</title>
    <ns>3</ns>
    <id>703348</id>
    <revision>
      <id>6181749</id>
      <parentid>6072644</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:26:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36245-29</username>
        <id>283158</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sayiddiyor Nabijonov */ yangi mavzu</comment>
      <origin>6181749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4759" sha1="nx69w1gcggqws7r8v46ufhk8wcl12j6" xml:space="preserve">{{hello|[[Foydalanuvchi:Asadbek Botirqulov|&lt;span style=&quot;font-family: Lucida Calligraphy &quot;&gt;&lt;b style=&quot;color: #008000&quot;&gt;Asad&lt;/b&gt;&lt;b style=&quot;color:#f10&quot;&gt;bek&lt;/b&gt;&lt;b style=&quot;color:#008000&quot;&gt; Botirqulov&lt;/b&gt;]] [[Image:Bouncywikilogo.gif|25px]]&lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Asadbek Botirqulov|&lt;span style=&quot;color:blue;font-family:Lucida Calligraphy&quot;&gt;'''(munozara!)'''&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]]  07:27, 4-Dekabr 2020 (UTC)}}

== Bellingshausen, Faddey Faddeevich ==

'''Faddey Faddeevich Bellingshausen''' ( [[:ru:Немецкий_язык|nemischa:]]  ''Fabian Gottlieb Benjamin von Bellingshausen''  ; [[:ru:1779_год|1779-yil]] 18  ( [[:ru:29_августа|29]] )-avgust   , Lagentage [[:ru:Мыза|Manor (hozirgi]] [https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9B%D0%B0%D1%85%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%B7%D0%B5&amp;action=edit&amp;redlink=1 Lahetaguse] qishlog'i [[:ru:Сааремаа| ), Ösel]] oroli  , [[:ru:Лифляндская_губерния|Livoniya gubernatorligi]]  – [[:ru:1852_год|1852-yil]] 13  ( [[:ru:25_января|25]] )-yanvar  , [[:ru:Кронштадт|Kronshtadt]] , [[:ru:Санкт-Петербургская_губерния|Sankt-Peterburg gubernatorligi]] ) – [[:ru:Российская_империя|rus]] dengizchisi, [[:ru:Адмирал_(Российская_империя)|admiral (1843),]] [[:ru:Антарктида|Antarktida]] kashfiyotchilaridan biri . [[:ru:1845_год|1845-yil]] 19-sentabrdan  ( [[:ru:1_октября|1-]] oktabr )  beri [[:ru:Русское_географическое_общество|Rossiya Geografiya Jamiyatining haqiqiy a'zosi .]]

[[Foydalanuvchi:Normat 696969|Normat 696969]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Normat 696969|munozara]]) 07:20, 2026-yil 18-aprel (UTC)

== '''Marg'ilon shahar kichik bo'linishlar(tumanlar,mavzelar''') ==

Marg'ilon shahar kundan kunga kattalashib borar ekan, aholini jamlash va shaharni kordinatalarini oson topish va tushunush uchun tumanlar yani shahar ichki bo'linishlar katta rol oynaydi. Hozirgi kunda Marg'ilonda 5 ta tumanbor bo'liib ular: '''Mustaqillik tumani,Ahmad Yassaviy tumani, Yangi Marg'ilon tumani, Sarmazor va Navoiy tumanlaridir''''''Qalin matn'''. Bu shaharliklar aytadigan joylardir. [[Maxsus:Contributions/&amp;#126;2026-26754-84|&amp;#126;2026-26754-84]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&amp;#126;2026-26754-84|talk]]) 11:22, 2026-yil 6-may (UTC)

== Nabijonov Muhammadrasul Farhod o'g'li ==

Nabijonov Muhammadrasul Farhod o‘g‘li — 2009-yilda Farg‘ona viloyati, Marg‘ilon shahrida tavallud topgan. U yoshligidan ilm-fan va san’atga qiziqib, ayniqsa rassomchilik va kulolchilik yo‘nalishlarida o‘z iste’dodini namoyon etgan. Ushbu qiziqishlari sababli u turli tanlov va ko‘riklarda faol ishtirok etib, xalqaro miqyosda ham muvaffaqiyatlarga erishgan. Xususan, Belarus Respublikasi poytaxti Minsk shahrida o‘tkazilgan nufuzli tanlovda faxrli 1-o‘rinni egallagan.

Qolaversa, u mental arifmetikaga ham katta qiziqish bildiradi. Onasi tomonidan bolalikdan to‘g‘ri yo‘naltirilgani va doimiy e’tibor qaratilgani sababli, hozirgi kunda u O‘zbekiston hamda Markaziy Osiyo miqyosida mental arifmetika bo‘yicha yuqori natijalarga erishgan.

Ta’lim faoliyatini Farg‘ona viloyati Toshloq tumanidagi “Beruniy avlodlari” maktabida davom ettirib, yuqori sinflarda puxta bilim olgan. Maktab davrida u nafaqat o‘qishda, balki turli ijtimoiy va madaniy tadbirlarda ham faol qatnashib, tengdoshlari orasida o‘zining intiluvchanligi va mas’uliyati bilan ajralib turgan.

Hozirgi kunda u Toshkent davlat transport litseyida tahsil olib, zamonaviy bilim va ko‘nikmalarni egallash ustida ishlamoqda. U xorijiy tillarni o‘rganishga ham alohida e’tibor qaratib, o‘z salohiyatini yanada rivojlantirishni maqsad qilgan.

Kelajakda Nabijonov Muhammadrasul Farhod o‘g‘li yuqori malakali mutaxassis bo‘lib yetishish, o‘z sohasi bo‘yicha yurt ravnaqiga hissa qo‘shish hamda xalqaro miqyosda faoliyat yuritishni maqsad qilgan. [[Maxsus:Contributions/&amp;#126;2026-26754-84|&amp;#126;2026-26754-84]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&amp;#126;2026-26754-84|talk]]) 11:27, 2026-yil 6-may (UTC)

== Sayiddiyor Nabijonov  ==

'''SAYIDDIYOR''' '''''NABIJONOV'''''  '''Farhod og'ili- u 2014 yilda Marg'ilon shahrida Tavulud topgan.''' U ko'plab musobaqalarda qantnashib kelmoqda: '''FARG'ONA, NAMANGAN, TOSHKENT, BUXRO, NAVOYI, VILOYATLARDI ''MENTAL ARIFMETIKA''''' Bo'yicha '''KO'PLAB yutuqlarga erishib kelmoqda U''' ''hozirda YOSH iqdtorli O'quvchilardan Bittasi U'' '''DASTURLASH''' ''boyicha mutaxassiz u yosh bolishiga qarmay ko'plab'' '''YUTUQLAR''' ''egasi Bolib kelmoqda'' 

[[Maxsus:Contributions/&amp;#126;2026-36245-29|&amp;#126;2026-36245-29]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&amp;#126;2026-36245-29|talk]]) 10:26, 2026-yil 22-iyun (UTC)</text>
      <sha1>nx69w1gcggqws7r8v46ufhk8wcl12j6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181751</id>
      <parentid>6181749</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:28:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36245-29</username>
        <id>283158</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sayiddiyor Nabijonov */ Javob</comment>
      <origin>6181751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4916" sha1="dmiyvd7h6y16kebo2zuea3vil167glv" xml:space="preserve">{{hello|[[Foydalanuvchi:Asadbek Botirqulov|&lt;span style=&quot;font-family: Lucida Calligraphy &quot;&gt;&lt;b style=&quot;color: #008000&quot;&gt;Asad&lt;/b&gt;&lt;b style=&quot;color:#f10&quot;&gt;bek&lt;/b&gt;&lt;b style=&quot;color:#008000&quot;&gt; Botirqulov&lt;/b&gt;]] [[Image:Bouncywikilogo.gif|25px]]&lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Asadbek Botirqulov|&lt;span style=&quot;color:blue;font-family:Lucida Calligraphy&quot;&gt;'''(munozara!)'''&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]]  07:27, 4-Dekabr 2020 (UTC)}}

== Bellingshausen, Faddey Faddeevich ==

'''Faddey Faddeevich Bellingshausen''' ( [[:ru:Немецкий_язык|nemischa:]]  ''Fabian Gottlieb Benjamin von Bellingshausen''  ; [[:ru:1779_год|1779-yil]] 18  ( [[:ru:29_августа|29]] )-avgust   , Lagentage [[:ru:Мыза|Manor (hozirgi]] [https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9B%D0%B0%D1%85%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%B7%D0%B5&amp;action=edit&amp;redlink=1 Lahetaguse] qishlog'i [[:ru:Сааремаа| ), Ösel]] oroli  , [[:ru:Лифляндская_губерния|Livoniya gubernatorligi]]  – [[:ru:1852_год|1852-yil]] 13  ( [[:ru:25_января|25]] )-yanvar  , [[:ru:Кронштадт|Kronshtadt]] , [[:ru:Санкт-Петербургская_губерния|Sankt-Peterburg gubernatorligi]] ) – [[:ru:Российская_империя|rus]] dengizchisi, [[:ru:Адмирал_(Российская_империя)|admiral (1843),]] [[:ru:Антарктида|Antarktida]] kashfiyotchilaridan biri . [[:ru:1845_год|1845-yil]] 19-sentabrdan  ( [[:ru:1_октября|1-]] oktabr )  beri [[:ru:Русское_географическое_общество|Rossiya Geografiya Jamiyatining haqiqiy a'zosi .]]

[[Foydalanuvchi:Normat 696969|Normat 696969]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Normat 696969|munozara]]) 07:20, 2026-yil 18-aprel (UTC)

== '''Marg'ilon shahar kichik bo'linishlar(tumanlar,mavzelar''') ==

Marg'ilon shahar kundan kunga kattalashib borar ekan, aholini jamlash va shaharni kordinatalarini oson topish va tushunush uchun tumanlar yani shahar ichki bo'linishlar katta rol oynaydi. Hozirgi kunda Marg'ilonda 5 ta tumanbor bo'liib ular: '''Mustaqillik tumani,Ahmad Yassaviy tumani, Yangi Marg'ilon tumani, Sarmazor va Navoiy tumanlaridir''''''Qalin matn'''. Bu shaharliklar aytadigan joylardir. [[Maxsus:Contributions/&amp;#126;2026-26754-84|&amp;#126;2026-26754-84]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&amp;#126;2026-26754-84|talk]]) 11:22, 2026-yil 6-may (UTC)

== Nabijonov Muhammadrasul Farhod o'g'li ==

Nabijonov Muhammadrasul Farhod o‘g‘li — 2009-yilda Farg‘ona viloyati, Marg‘ilon shahrida tavallud topgan. U yoshligidan ilm-fan va san’atga qiziqib, ayniqsa rassomchilik va kulolchilik yo‘nalishlarida o‘z iste’dodini namoyon etgan. Ushbu qiziqishlari sababli u turli tanlov va ko‘riklarda faol ishtirok etib, xalqaro miqyosda ham muvaffaqiyatlarga erishgan. Xususan, Belarus Respublikasi poytaxti Minsk shahrida o‘tkazilgan nufuzli tanlovda faxrli 1-o‘rinni egallagan.

Qolaversa, u mental arifmetikaga ham katta qiziqish bildiradi. Onasi tomonidan bolalikdan to‘g‘ri yo‘naltirilgani va doimiy e’tibor qaratilgani sababli, hozirgi kunda u O‘zbekiston hamda Markaziy Osiyo miqyosida mental arifmetika bo‘yicha yuqori natijalarga erishgan.

Ta’lim faoliyatini Farg‘ona viloyati Toshloq tumanidagi “Beruniy avlodlari” maktabida davom ettirib, yuqori sinflarda puxta bilim olgan. Maktab davrida u nafaqat o‘qishda, balki turli ijtimoiy va madaniy tadbirlarda ham faol qatnashib, tengdoshlari orasida o‘zining intiluvchanligi va mas’uliyati bilan ajralib turgan.

Hozirgi kunda u Toshkent davlat transport litseyida tahsil olib, zamonaviy bilim va ko‘nikmalarni egallash ustida ishlamoqda. U xorijiy tillarni o‘rganishga ham alohida e’tibor qaratib, o‘z salohiyatini yanada rivojlantirishni maqsad qilgan.

Kelajakda Nabijonov Muhammadrasul Farhod o‘g‘li yuqori malakali mutaxassis bo‘lib yetishish, o‘z sohasi bo‘yicha yurt ravnaqiga hissa qo‘shish hamda xalqaro miqyosda faoliyat yuritishni maqsad qilgan. [[Maxsus:Contributions/&amp;#126;2026-26754-84|&amp;#126;2026-26754-84]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&amp;#126;2026-26754-84|talk]]) 11:27, 2026-yil 6-may (UTC)

== Sayiddiyor Nabijonov  ==

'''SAYIDDIYOR''' '''''NABIJONOV'''''  '''Farhod og'ili- u 2014 yilda Marg'ilon shahrida Tavulud topgan.''' U ko'plab musobaqalarda qantnashib kelmoqda: '''FARG'ONA, NAMANGAN, TOSHKENT, BUXRO, NAVOYI, VILOYATLARDI ''MENTAL ARIFMETIKA''''' Bo'yicha '''KO'PLAB yutuqlarga erishib kelmoqda U''' ''hozirda YOSH iqdtorli O'quvchilardan Bittasi U'' '''DASTURLASH''' ''boyicha mutaxassiz u yosh bolishiga qarmay ko'plab'' '''YUTUQLAR''' ''egasi Bolib kelmoqda'' 

[[Maxsus:Contributions/&amp;#126;2026-36245-29|&amp;#126;2026-36245-29]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&amp;#126;2026-36245-29|talk]]) 10:26, 2026-yil 22-iyun (UTC)

:zor [[Maxsus:Contributions/&amp;#126;2026-36245-29|&amp;#126;2026-36245-29]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&amp;#126;2026-36245-29|talk]]) 10:28, 2026-yil 22-iyun (UTC)</text>
      <sha1>dmiyvd7h6y16kebo2zuea3vil167glv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181752</id>
      <parentid>6181751</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:29:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36245-29</username>
        <id>283158</id>
      </contributor>
      <origin>6181752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5180" sha1="iq7yn2exwi4c97fxybtxmpzu0tf6n4t" xml:space="preserve">{{hello|[[Foydalanuvchi:Asadbek Botirqulov|&lt;span style=&quot;font-family: Lucida Calligraphy &quot;&gt;&lt;b style=&quot;color: #008000&quot;&gt;Asad&lt;/b&gt;&lt;b style=&quot;color:#f10&quot;&gt;bek&lt;/b&gt;&lt;b style=&quot;color:#008000&quot;&gt; Botirqulov&lt;/b&gt;]] [[Image:Bouncywikilogo.gif|25px]]&lt;sup&gt;[[Foydalanuvchi munozarasi:Asadbek Botirqulov|&lt;span style=&quot;color:blue;font-family:Lucida Calligraphy&quot;&gt;'''(munozara!)'''&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]]  07:27, 4-Dekabr 2020 (UTC)}}

== Bellingshausen, Faddey Faddeevich ==

'''Faddey Faddeevich Bellingshausen''' ( [[:ru:Немецкий_язык|nemischa:]]  ''Fabian Gottlieb Benjamin von Bellingshausen''  ; [[:ru:1779_год|1779-yil]] 18  ( [[:ru:29_августа|29]] )-avgust   , Lagentage [[:ru:Мыза|Manor (hozirgi]] [https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9B%D0%B0%D1%85%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%B7%D0%B5&amp;action=edit&amp;redlink=1 Lahetaguse] qishlog'i [[:ru:Сааремаа| ), Ösel]] oroli  , [[:ru:Лифляндская_губерния|Livoniya gubernatorligi]]  – [[:ru:1852_год|1852-yil]] 13  ( [[:ru:25_января|25]] )-yanvar  , [[:ru:Кронштадт|Kronshtadt]] , [[:ru:Санкт-Петербургская_губерния|Sankt-Peterburg gubernatorligi]] ) – [[:ru:Российская_империя|rus]] dengizchisi, [[:ru:Адмирал_(Российская_империя)|admiral (1843),]] [[:ru:Антарктида|Antarktida]] kashfiyotchilaridan biri . [[:ru:1845_год|1845-yil]] 19-sentabrdan  ( [[:ru:1_октября|1-]] oktabr )  beri [[:ru:Русское_географическое_общество|Rossiya Geografiya Jamiyatining haqiqiy a'zosi .]]

[[Foydalanuvchi:Normat 696969|Normat 696969]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Normat 696969|munozara]]) 07:20, 2026-yil 18-aprel (UTC)

== '''Marg'ilon shahar kichik bo'linishlar(tumanlar,mavzelar''') ==

Marg'ilon shahar kundan kunga kattalashib borar ekan, aholini jamlash va shaharni kordinatalarini oson topish va tushunush uchun tumanlar yani shahar ichki bo'linishlar katta rol oynaydi. Hozirgi kunda Marg'ilonda 5 ta tumanbor bo'liib ular: '''Mustaqillik tumani,Ahmad Yassaviy tumani, Yangi Marg'ilon tumani, Sarmazor va Navoiy tumanlaridir''''''Qalin matn'''. Bu shaharliklar aytadigan joylardir. [[Maxsus:Contributions/&amp;#126;2026-26754-84|&amp;#126;2026-26754-84]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&amp;#126;2026-26754-84|talk]]) 11:22, 2026-yil 6-may (UTC)

== Nabijonov Muhammadrasul Farhod o'g'li ==

Nabijonov Muhammadrasul Farhod o‘g‘li — 2009-yilda Farg‘ona viloyati, Marg‘ilon shahrida tavallud topgan. U yoshligidan ilm-fan va san’atga qiziqib, ayniqsa rassomchilik va kulolchilik yo‘nalishlarida o‘z iste’dodini namoyon etgan. Ushbu qiziqishlari sababli u turli tanlov va ko‘riklarda faol ishtirok etib, xalqaro miqyosda ham muvaffaqiyatlarga erishgan. Xususan, Belarus Respublikasi poytaxti Minsk shahrida o‘tkazilgan nufuzli tanlovda faxrli 1-o‘rinni egallagan.

Qolaversa, u mental arifmetikaga ham katta qiziqish bildiradi. Onasi tomonidan bolalikdan to‘g‘ri yo‘naltirilgani va doimiy e’tibor qaratilgani sababli, hozirgi kunda u O‘zbekiston hamda Markaziy Osiyo miqyosida mental arifmetika bo‘yicha yuqori natijalarga erishgan.

Ta’lim faoliyatini Farg‘ona viloyati Toshloq tumanidagi “Beruniy avlodlari” maktabida davom ettirib, yuqori sinflarda puxta bilim olgan. Maktab davrida u nafaqat o‘qishda, balki turli ijtimoiy va madaniy tadbirlarda ham faol qatnashib, tengdoshlari orasida o‘zining intiluvchanligi va mas’uliyati bilan ajralib turgan.

Hozirgi kunda u Toshkent davlat transport litseyida tahsil olib, zamonaviy bilim va ko‘nikmalarni egallash ustida ishlamoqda. U xorijiy tillarni o‘rganishga ham alohida e’tibor qaratib, o‘z salohiyatini yanada rivojlantirishni maqsad qilgan.

Kelajakda Nabijonov Muhammadrasul Farhod o‘g‘li yuqori malakali mutaxassis bo‘lib yetishish, o‘z sohasi bo‘yicha yurt ravnaqiga hissa qo‘shish hamda xalqaro miqyosda faoliyat yuritishni maqsad qilgan. [[Maxsus:Contributions/&amp;#126;2026-26754-84|&amp;#126;2026-26754-84]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&amp;#126;2026-26754-84|talk]]) 11:27, 2026-yil 6-may (UTC)

== Sayiddiyor Nabijonov  ==

'''SAYIDDIYOR''' '''''NABIJONOV'''''  '''Farhod og'ili- u 2014 yilda Marg'ilon shahrida Tavulud topgan.''' U ko'plab musobaqalarda qantnashib kelmoqda: '''FARG'ONA, NAMANGAN, TOSHKENT, BUXRO, NAVOYI, VILOYATLARDI ''MENTAL ARIFMETIKA''''' Bo'yicha '''KO'PLAB yutuqlarga erishib kelmoqda U''' ''hozirda YOSH iqdtorli O'quvchilardan Bittasi U'' '''DASTURLASH''' ''boyicha mutaxassiz u yosh bolishiga qarmay ko'plab'' '''YUTUQLAR''' ''egasi Bolib kelmoqda'' 

[[Maxsus:Contributions/&amp;#126;2026-36245-29|&amp;#126;2026-36245-29]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&amp;#126;2026-36245-29|talk]]) 10:26, 2026-yil 22-iyun (UTC)

:zor [[Maxsus:Contributions/&amp;#126;2026-36245-29|&amp;#126;2026-36245-29]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&amp;#126;2026-36245-29|talk]]) 10:28, 2026-yil 22-iyun (UTC)

@[[Foydalanuvchi:Wikipediyaga narsa qo'shish|Wikipediyaga narsa qo'shish]] https://aka.ms/snapshotbugs?ref=game [[Maxsus:Contributions/&amp;#126;2026-36245-29|&amp;#126;2026-36245-29]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&amp;#126;2026-36245-29|talk]]) 10:29, 2026-yil 22-iyun (UTC)</text>
      <sha1>iq7yn2exwi4c97fxybtxmpzu0tf6n4t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Quyoshlanish</title>
    <ns>0</ns>
    <id>707880</id>
    <redirect title="Qorayish" />
    <revision>
      <id>6181381</id>
      <parentid>6075551</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:01:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qorayish]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6181381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21" sha1="44ein74qcx2gwxfsdw7l3uchuq9yuhp" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Qorayish]]</text>
      <sha1>44ein74qcx2gwxfsdw7l3uchuq9yuhp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Behzod Musayev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>709257</id>
    <revision>
      <id>6181437</id>
      <parentid>6108733</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T18:39:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Umarxon III</username>
        <id>18267</id>
      </contributor>
      <comment>+</comment>
      <origin>6181437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7715" sha1="2c3rlx7yx2fcgesnm74u2t3ysl22uzo" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi
|ismi=Behzod Anvarovich Musayev
|asl ismi=Бехзод Анварович Мусаев
|tasvir=Behzod_Musayev.jpg
|uzunlik=260px
|lavozimi=[[O‘zbekiston Respublikasi Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vazirligi|Oʻzbekiston Respublikasi kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vaziri]]
|boshlanish davri= [[2022-yil]] [[30-dekabr]]dan 
|tugash davri=[[2024-yil]] [[23-sentyabr]]gacha
|prezident=[[Shavkat Mirziyoyev]]
|premyer=[[Abdulla Oripov (siyosatchi)]]
|oʻtmishdoshi= lavozim taʼsis etilgan
|vorisi=[[Botir Zohidov]]
|lavozimi_2=[[Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi|Oʻzbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash vaziri]]
|boshlanish davri_2=[[2021-yil]] [[11-noyabr]]dan
|tugash davri_2=[[2022-yil]] [[28-dekabr]]gacha
|prezident_2=[[Shavkat Mirziyoyev]]
|premyer_2=[[Abdulla Aripov]]
|oʻtmishdoshi_2=[[Abduhakim Hojiboyev]]
|vorisi_2=[[Amrillo Inoyatov]]
|lavozimi_3=[[Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi]] raisi
|boshlanish davri_3=[[2018-yil]] [[11-may]]
|tugash davri_3=[[2020-yil]] [[14-may]]
|prezident_3=[[Shavkat Mirziyoyev]]
|premyer_3=[[Abdulla Oripov (siyosatchi)]]
|oʻtmishdoshi_2=[[Botir Parpiyev]]
|vorisi_3=[[Sherzod Qudbiyev]]
|bayroq = Flag_of_Uzbekistan.svg
|bayroq_2 = Flag_of_Uzbekistan.svg
|bayroq_3 = Flag_of_Uzbekistan.svg
|bayroq_4 = Flag_of_Uzbekistan.svg
|bayroq_5 = Flag_of_Uzbekistan.svg
|bayroq_6 = Flag_of_Uzbekistan.svg
|bayroq2=Emblem of Uzbekistan.svg
|bayroq2_2=Emblem of Uzbekistan.svg
|bayroq2_3=Emblem of Uzbekistan.svg
|bayroq2_4=Emblem of Uzbekistan.svg
|bayroq2_5=Emblem of Uzbekistan.svg
|bayroq2_6=Emblem of Uzbekistan.svg
|tavallud sanasi={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1973|12|12}}
|tavallud joyi={{TavalludJoyi|Toshkent}}, [[OʻzSSR]]
|mainwidth=350px|mukofotlari={{Mehnat shuhrati ordeni}}
}}
'''Behzod Anvarovich Musayev''' (1973-yil, [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston SSR]], [[SSSR]]) – oʻzbekistonlik iqtisodchi va davlat arbobi. 2024-yildan Oʻzbekiston [[tashqi mehnat migratsiyasi agentligi]] direktori. 2021—2022-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash vaziri. 2020—2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining ijtimoiy rivojlanish boʻyicha oʻrinbosari. 2018-2020-yillarda Oʻzbekiston davlat soliq qoʻmitasi raisi. 2022—2024-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi kambagallikni qisqartirish va bandlik vaziri.

== Biografiyasi ==
1973-yil Toshkent shahrida tugʻilgan.

1995-yilda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini iqtisodchi mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tsue.uz/ru/university/graduators/behzod-musayev-anvarovich|title=TDIU|first=Tashkent State University of|last=Economics|website=tsue.uz|access-date=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. 2004-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasining Oliy biznes maktabini biznes menejmenti mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. Iqtisod fanlari nomzodi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://uz.sputniknews.ru/20200514/V-Uzbekistane-naznachen-zamestitel-premera-po-voprosam-sotsrazvitiya-14134185.html|title=В Узбекистане назначен заместитель премьера по вопросам соцразвития|lang=ru|first=Sputnik|last=Узбекистан|website=Sputnik Узбекистан|date=20200514T1835+0500|access-date=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;.

1995—1998 – [[Oʻzbekiston milliy banki]] xodimi.

1998—2006 – Moliya vazirligida ish olib borgan va boʻlim boshligʻigacha koʻtarilgan. Moliya vazirligida Behzod Musayev davlatning qimmatli qogʻozlar bozorini, soʻngra ilmiy va ijtimoiy muassasalarni moliyalashtirish ustidan nazoratni amalga oshirgan.

2006-yildan 2010-yilgacha [[Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi]] raisi boʻlgan. 

2010-yildan 2011-yilgacha davlat soliq qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari boʻlib ishlagan. 2018-yil mart oyida esa ushbu lavozimga qayta tayinlangan&lt;ref name=&quot;ria&quot;&gt;{{Telegram2|davletovuz/16915|Davletov|lang=uz|logo=1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmx&quot;&gt;{{Telegram2|Press_Secretary_Uz/2853|PMX|lang=uz|logo=1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://kun.uz/uz/news/2022/12/30/prezident-farmoni-bilan-17-ta-yangi-lavozim-tayinlovi-amalga-oshirildi |sarlavha=Prezident farmoni bilan 17 ta yangi lavozim tayinlovi amalga oshirildi|vebsayt=[[Kun.uz]]}}&lt;/ref&gt;.

2018-yilning may oyida davlat soliq qoʻmitasi rahbari lavozimini egallagan&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Sherzod Kudbiyev — Soliq qo‘mitasi raisi, Bexzod Musayev — bosh vazir o‘rinbosari etib tayinlanishi kutilmoqda|url=https://www.gazeta.uz/oz/2020/05/13/kudbiev-musaev/|website=Газета.uz|date=2020-05-13|access-date=2026-06-21|lang=uz-Latn|archive-url=http://web.archive.org/web/20231003095300/https://www.gazeta.uz/oz/2020/05/13/kudbiev-musaev/|archive-date=2023-10-03}}&lt;/ref&gt;. 

2020-yil 14-mayda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev farmoni bilan Bosh vazirning ijtimoiy rivojlanish boʻyicha oʻrinbosari etib tayinlandi&lt;ref&gt;{{Cite news|title=«Nima uchun men iqtisodchini vazir qilib qo‘ydim?» Prezident — Behzod Musayev haqida|url=https://www.gazeta.uz/oz/2022/03/18/musayev/|website=Газета.uz|date=2022-03-18|access-date=2026-06-21|lang=uz-Latn|archive-url=http://web.archive.org/web/20240619114239/https://www.gazeta.uz/oz/2022/03/18/musayev/|archive-date=2024-06-19}}&lt;/ref&gt;. 

[[2021-yil]] [[11-noyabr]]da [[Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi|Oʻzbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash vaziri]] etib tayinlangan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kun.uz/ru/news/2020/07/30/bexzod-musayev-budet-vremenno-ispolnyat-obyazannosti-ministra-zdravooxraneniya|title=Бехзод Мусаев будет временно исполнять обязанности министра здравоохранения|lang=ru|last=kun.uz|website=Kun.uz|access-date=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;.

2022-yildan 2024-yilgacha Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vaziri lavozimida ishlagan. 2024-yil 23-sentyabrda vazirlik huzuridagi [[Tashqi mehnat migratsiyasi agentligi]] direktori etib tayinlangan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://daryo.uz/2024/09/23/sobiq-vazir-behzod-musayev-tashqi-mehnat-migratsiyasi-agentligi-direktori-etib-tayinlandi/|title=Sobiq vazir Behzod Musayev Tashqi mehnat migratsiyasi agentligi direktori etib tayinlandi|lang=uz-Latn-UZ|first=Online Service|last=Group|website=Daryo|date=2024-09-23|access-date=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. 2025-yil mart oyida migratsiya agentligining [[Koreya Respublikasi]]dagi vakolatxonasi rahbari lavozimida faoliyat olib borgan Azizbek Toshtemirov korrupsion jinoyatlar va firibgarlikda ayblanib, xalqaro qidiruvga berilgan. U agentlikda avj olgan korrupsiyada Behzod Musayevni ayblagan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://qalampir.uz/|title=Migratsiya agentligining sobiq mulozimi qidiruvga berildi|lang=uz|website=Qalampir.uz|access-date=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://qalampir.uz/|title=Musayevga bog‘lanayotgan korrupsion sxema bo‘yicha Migratsiya agentligi tilga kirdi|lang=uz|website=Qalampir.uz|access-date=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;.
== Mukofotlari ==
* [[Mehnat shuhrati ordeni]] bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Кто получил государственные награды ко Дню независимости|url=https://www.gazeta.uz/ru/2020/08/29/reward/|website=Газета.uz|date=2020-08-29|access-date=2026-06-21|lang=ru|archive-url=http://web.archive.org/web/20251010055730/https://www.gazeta.uz/ru/2020/08/29/reward/|archive-date=2025-10-10}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Musayev, Behzod}}
{{Oʻzbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash vazirlari}}
[[Turkum:Oʻzbekistonlik iqtisodchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston davlat qoʻmitalari raislari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]</text>
      <sha1>2c3rlx7yx2fcgesnm74u2t3ysl22uzo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Tahrirlar soniga koʻra botlar roʻyxati</title>
    <ns>4</ns>
    <id>712592</id>
    <revision>
      <id>6181277</id>
      <parentid>6180692</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T12:01:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>17813</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maʼlumotlar yangilandi</comment>
      <origin>6181277</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11157" sha1="cgkk251gci9aujf6q727ijr95y1k40s" xml:space="preserve">{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:MalikxanBot|MalikxanBot]] || [[Special:Contributions/MalikxanBot|{{formatnum:799438}}]]
|-
| 2 || [[User:ProgrammerBot|ProgrammerBot]] || [[Special:Contributions/ProgrammerBot|{{formatnum:680582}}]]
|-
| 3 || [[User:DastyorBot|DastyorBot]] || [[Special:Contributions/DastyorBot|{{formatnum:516159}}]]
|-
| 4 || [[User:Ximik1991Bot|Ximik1991Bot]] || [[Special:Contributions/Ximik1991Bot|{{formatnum:197605}}]]
|-
| 5 || [[User:CoderSIBot|CoderSIBot]] || [[Special:Contributions/CoderSIBot|{{formatnum:187765}}]]
|-
| 6 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:149603}}]]
|-
| 7 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:110026}}]]
|-
| 8 || [[User:MerlIwBot|MerlIwBot]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:91745}}]]
|-
| 9 || [[User:TXiKiBoT|TXiKiBoT]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:80410}}]]
|-
| 10 || [[User:Escarbot|Escarbot]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:69842}}]]
|-
| 11 || [[User:Legobot|Legobot]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:67152}}]]
|-
| 12 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:44439}}]]
|-
| 13 || [[User:Addbot|Addbot]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:28914}}]]
|-
| 14 || [[User:SieBot|SieBot]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:28363}}]]
|-
| 15 || [[User:YFdyh-bot|YFdyh-bot]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:27350}}]]
|-
| 16 || [[User:OchilovBot|OchilovBot]] || [[Special:Contributions/OchilovBot|{{formatnum:23928}}]]
|-
| 17 || [[User:VolkovBot|VolkovBot]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:19249}}]]
|-
| 18 || [[User:ArthurBot|ArthurBot]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:18710}}]]
|-
| 19 || [[User:Luckas-bot|Luckas-bot]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:16696}}]]
|-
| 20 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:11369}}]]
|-
| 21 || [[User:Uzgen bot|Uzgen bot]] || [[Special:Contributions/Uzgen bot|{{formatnum:10709}}]]
|-
| 22 || [[User:ZéroBot|ZéroBot]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:10554}}]]
|-
| 23 || [[User:WikitanvirBot|WikitanvirBot]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:10294}}]]
|-
| 24 || [[User:JAnDbot|JAnDbot]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:10206}}]]
|-
| 25 || [[User:Thijs!bot|Thijs!bot]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:9691}}]]
|-
| 26 || [[User:MelancholieBot|MelancholieBot]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:8873}}]]
|-
| 27 || [[User:RedBot|RedBot]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:8357}}]]
|-
| 28 || [[User:タチコマ robot|タチコマ robot]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:8161}}]]
|-
| 29 || [[User:Acebot|Acebot]] || [[Special:Contributions/Acebot|{{formatnum:6989}}]]
|-
| 30 || [[User:EdgarsBot|EdgarsBot]] || [[Special:Contributions/EdgarsBot|{{formatnum:6807}}]]
|-
| 31 || [[User:KLBot2|KLBot2]] || [[Special:Contributions/KLBot2|{{formatnum:6601}}]]
|-
| 32 || [[User:Makecat-bot|Makecat-bot]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:6542}}]]
|-
| 33 || [[User:AlleborgoBot|AlleborgoBot]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:5802}}]]
|-
| 34 || [[User:MBHbot|MBHbot]] || [[Special:Contributions/MBHbot|{{formatnum:5359}}]]
|-
| 35 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:5211}}]]
|-
| 36 || [[User:LaaknorBot|LaaknorBot]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:4667}}]]
|-
| 37 || [[User:Vagobot|Vagobot]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:4451}}]]
|-
| 38 || [[User:IluvatarBot|IluvatarBot]] || [[Special:Contributions/IluvatarBot|{{formatnum:4449}}]]
|-
| 39 || [[User:Loveless|Loveless]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:4445}}]]
|-
| 40 || [[User:Zorrobot|Zorrobot]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:4173}}]]
|-
| 41 || [[User:JackieBot|JackieBot]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:4132}}]]
|-
| 42 || [[User:KamikazeBot|KamikazeBot]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:3687}}]]
|-
| 43 || [[User:FoxBot|FoxBot]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:3658}}]]
|-
| 44 || [[User:CarsracBot|CarsracBot]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:3570}}]]
|-
| 45 || [[User:Ptbotgourou|Ptbotgourou]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:3390}}]]
|-
| 46 || [[User:BotMultichill|BotMultichill]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:3244}}]]
|-
| 47 || [[User:Alexbot|Alexbot]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:3100}}]]
|-
| 48 || [[User:HRoestBot|HRoestBot]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:2983}}]]
|-
| 49 || [[User:TjBot|TjBot]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:2650}}]]
|-
| 50 || [[User:Purbo T|Purbo T]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:2576}}]]
|-
| 51 || [[User:PipepBot|PipepBot]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:2201}}]]
|-
| 52 || [[User:JYBot|JYBot]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:2189}}]]
|-
| 53 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:2110}}]]
|-
| 54 || [[User:DragonBot|DragonBot]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:2081}}]]
|-
| 55 || [[User:Darkicebot|Darkicebot]] || [[Special:Contributions/Darkicebot|{{formatnum:1852}}]]
|-
| 56 || [[User:Idioma-bot|Idioma-bot]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:1848}}]]
|-
| 57 || [[User:MastiBot|MastiBot]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:1725}}]]
|-
| 58 || [[User:Dinamik-bot|Dinamik-bot]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:1716}}]]
|-
| 59 || [[User:Rubinbot|Rubinbot]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:1590}}]]
|-
| 60 || [[User:Ripchip Bot|Ripchip Bot]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:1537}}]]
|-
| 61 || [[User:Mjbmrbot|Mjbmrbot]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:1451}}]]
|-
| 62 || [[User:Amirobot|Amirobot]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:1434}}]]
|-
| 63 || [[User:IanraBot|IanraBot]] || [[Special:Contributions/IanraBot|{{formatnum:1365}}]]
|-
| 64 || [[User:Rezabot|Rezabot]] || [[Special:Contributions/Rezabot|{{formatnum:1358}}]]
|-
| 65 || [[User:Synthebot|Synthebot]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:1316}}]]
|-
| 66 || [[User:AvicBot|AvicBot]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:1257}}]]
|-
| 67 || [[User:GhalyBot|GhalyBot]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:1239}}]]
|-
| 68 || [[User:Movses-bot|Movses-bot]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:1187}}]]
|-
| 69 || [[User:HerculeBot|HerculeBot]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:1068}}]]
|-
| 70 || [[User:Robbot|Robbot]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:1022}}]]
|-
| 71 || [[User:D'ohBot|D'ohBot]] || [[Special:Contributions/D'ohBot|{{formatnum:1005}}]]
|-
| 72 || [[User:YiFeiBot|YiFeiBot]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:998}}]]
|-
| 73 || [[User:SilvonenBot|SilvonenBot]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:977}}]]
|-
| 74 || [[User:MystBot|MystBot]] || [[Special:Contributions/MystBot|{{formatnum:972}}]]
|-
| 75 || [[User:TinucherianBot II|TinucherianBot II]] || [[Special:Contributions/TinucherianBot II|{{formatnum:953}}]]
|-
| 76 || [[User:Jotterbot|Jotterbot]] || [[Special:Contributions/Jotterbot|{{formatnum:892}}]]
|-
| 77 || [[User:AvocatoBot|AvocatoBot]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:881}}]]
|-
| 78 || [[User:StigBot|StigBot]] || [[Special:Contributions/StigBot|{{formatnum:804}}]]
|-
| 79 || [[User:Almabot|Almabot]] || [[Special:Contributions/Almabot|{{formatnum:801}}]]
|-
| 80 || [[User:SassoBot|SassoBot]] || [[Special:Contributions/SassoBot|{{formatnum:790}}]]
|-
| 81 || [[User:Justincheng12345-bot|Justincheng12345-bot]] || [[Special:Contributions/Justincheng12345-bot|{{formatnum:761}}]]
|-
| 82 || [[User:HiW-Bot|HiW-Bot]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:722}}]]
|-
| 83 || [[User:Gerakibot|Gerakibot]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:587}}]]
|-
| 84 || [[User:YaxshiBot|YaxshiBot]] || [[Special:Contributions/YaxshiBot|{{formatnum:577}}]]
|-
| 85 || [[User:SpBot|SpBot]] || [[Special:Contributions/SpBot|{{formatnum:542}}]]
|-
| 86 || [[User:TechBot|TechBot]] || [[Special:Contributions/TechBot|{{formatnum:541}}]]
|-
| 87 || [[User:DarafshBot|DarafshBot]] || [[Special:Contributions/DarafshBot|{{formatnum:541}}]]
|-
| 88 || [[User:Byrialbot|Byrialbot]] || [[Special:Contributions/Byrialbot|{{formatnum:488}}]]
|-
| 89 || [[User:PixelBot|PixelBot]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:433}}]]
|-
| 90 || [[User:DSisyphBot|DSisyphBot]] || [[Special:Contributions/DSisyphBot|{{formatnum:406}}]]
|-
| 91 || [[User:CasualBot|CasualBot]] || [[Special:Contributions/CasualBot|{{formatnum:403}}]]
|-
| 92 || [[User:Chobot|Chobot]] || [[Special:Contributions/Chobot|{{formatnum:366}}]]
|-
| 93 || [[User:CocuBot|CocuBot]] || [[Special:Contributions/CocuBot|{{formatnum:364}}]]
|-
| 94 || [[User:JhsBot|JhsBot]] || [[Special:Contributions/JhsBot|{{formatnum:335}}]]
|-
| 95 || [[User:Memty Bot|Memty Bot]] || [[Special:Contributions/Memty Bot|{{formatnum:327}}]]
|-
| 96 || [[User:AlnoktaBOT|AlnoktaBOT]] || [[Special:Contributions/AlnoktaBOT|{{formatnum:316}}]]
|-
| 97 || [[User:Louperibot|Louperibot]] || [[Special:Contributions/Louperibot|{{formatnum:297}}]]
|-
| 98 || [[User:Nallimbot|Nallimbot]] || [[Special:Contributions/Nallimbot|{{formatnum:291}}]]
|-
| 99 || [[User:AZatBot~uzwiki|AZatBot~uzwiki]] || [[Special:Contributions/AZatBot~uzwiki|{{formatnum:285}}]]
|-
| 100 || [[User:DixonDBot|DixonDBot]] || [[Special:Contributions/DixonDBot|{{formatnum:201}}]]
|-
| 101 || [[User:MahdiBot|MahdiBot]] || [[Special:Contributions/MahdiBot|{{formatnum:199}}]]
|-
| 102 || [[User:Sz-iwbot|Sz-iwbot]] || [[Special:Contributions/Sz-iwbot|{{formatnum:169}}]]
|-
| 103 || [[User:DirlBot|DirlBot]] || [[Special:Contributions/DirlBot|{{formatnum:116}}]]
|-
| 104 || [[User:Obersachsebot|Obersachsebot]] || [[Special:Contributions/Obersachsebot|{{formatnum:114}}]]
|-
| 105 || [[User:NobelBot|NobelBot]] || [[Special:Contributions/NobelBot|{{formatnum:96}}]]
|-
| 106 || [[User:SantoshBot|SantoshBot]] || [[Special:Contributions/SantoshBot|{{formatnum:92}}]]
|-
| 107 || [[User:AmphBot|AmphBot]] || [[Special:Contributions/AmphBot|{{formatnum:79}}]]
|-
| 108 || [[User:Muro Bot|Muro Bot]] || [[Special:Contributions/Muro Bot|{{formatnum:75}}]]
|-
| 109 || [[User:DennyBot|DennyBot]] || [[Special:Contributions/DennyBot|{{formatnum:74}}]]
|-
| 110 || [[User:Dexbot|Dexbot]] || [[Special:Contributions/Dexbot|{{formatnum:74}}]]
|-
| 111 || [[User:WikimediaNotifier|WikimediaNotifier]] || [[Special:Contributions/WikimediaNotifier|{{formatnum:73}}]]
|-
| 112 || [[User:Zwobot|Zwobot]] || [[Special:Contributions/Zwobot|{{formatnum:61}}]]
|-
| 113 || [[User:TohaomgBot|TohaomgBot]] || [[Special:Contributions/TohaomgBot|{{formatnum:58}}]]
{{/end}}</text>
      <sha1>cgkk251gci9aujf6q727ijr95y1k40s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Faol foydalanuvchilar reytingi</title>
    <ns>4</ns>
    <id>712595</id>
    <revision>
      <id>6181276</id>
      <parentid>6180691</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T12:01:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>17813</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maʼlumotlar yangilandi</comment>
      <origin>6181276</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22292" sha1="0egu51s32mpfrxfo5rcwa4qj1s0qw4n" xml:space="preserve">{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] || [[Special:Contributions/MrKrasav4ik|{{formatnum:569}}]] || {{Permissions|MrKrasav4ik}}
|-
| 2 || [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] || [[Special:Contributions/Abdufattohov Ibrohimjon|{{formatnum:508}}]] || {{Permissions|Abdufattohov Ibrohimjon}}
|-
| 3 || [[User:Bekipediya|Bekipediya]] || [[Special:Contributions/Bekipediya|{{formatnum:365}}]] || {{Permissions|Bekipediya}}
|-
| 4 || [[User:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] || [[Special:Contributions/Ahror Akramovich|{{formatnum:345}}]] || {{Permissions|Ahror Akramovich}}
|-
| 5 || [[User:Lochinovamarjona|Lochinovamarjona]] || [[Special:Contributions/Lochinovamarjona|{{formatnum:234}}]] || {{Permissions|Lochinovamarjona}}
|-
| 6 || [[User:Quwanishbaev Berdiyar|Quwanishbaev Berdiyar]] || [[Special:Contributions/Quwanishbaev Berdiyar|{{formatnum:228}}]] || {{Permissions|Quwanishbaev Berdiyar}}
|-
| 7 || [[User:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] || [[Special:Contributions/Bobonorova Hulkar|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|Bobonorova Hulkar}}
|-
| 8 || [[User:Bakhrieva 03|Bakhrieva 03]] || [[Special:Contributions/Bakhrieva 03|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Bakhrieva 03}}
|-
| 9 || [[User:Azizxon Muzaffarov|Azizxon Muzaffarov]] || [[Special:Contributions/Azizxon Muzaffarov|{{formatnum:145}}]] || {{Permissions|Azizxon Muzaffarov}}
|-
| 10 || [[User:Humoyun Qodirov|Humoyun Qodirov]] || [[Special:Contributions/Humoyun Qodirov|{{formatnum:127}}]] || {{Permissions|Humoyun Qodirov}}
|-
| 11 || [[User:Ranoxa|Ranoxa]] || [[Special:Contributions/Ranoxa|{{formatnum:106}}]] || {{Permissions|Ranoxa}}
|-
| 12 || [[User:BilimNuri|BilimNuri]] || [[Special:Contributions/BilimNuri|{{formatnum:105}}]] || {{Permissions|BilimNuri}}
|-
| 13 || [[User:Sherzod11W|Sherzod11W]] || [[Special:Contributions/Sherzod11W|{{formatnum:90}}]] || {{Permissions|Sherzod11W}}
|-
| 14 || [[User:Oblakulova|Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Oblakulova|{{formatnum:76}}]] || {{Permissions|Oblakulova}}
|-
| 15 || [[User:Xumoshox Ismoilova|Xumoshox Ismoilova]] || [[Special:Contributions/Xumoshox Ismoilova|{{formatnum:75}}]] || {{Permissions|Xumoshox Ismoilova}}
|-
| 16 || [[User:Muhammadjon1510|Muhammadjon1510]] || [[Special:Contributions/Muhammadjon1510|{{formatnum:66}}]] || {{Permissions|Muhammadjon1510}}
|-
| 17 || [[User:Miraziz Xolmirzayev|Miraziz Xolmirzayev]] || [[Special:Contributions/Miraziz Xolmirzayev|{{formatnum:57}}]] || {{Permissions|Miraziz Xolmirzayev}}
|-
| 18 || [[User:AnvarxonM|AnvarxonM]] || [[Special:Contributions/AnvarxonM|{{formatnum:55}}]] || {{Permissions|AnvarxonM}}
|-
| 19 || [[User:Panpanchik|Panpanchik]] || [[Special:Contributions/Panpanchik|{{formatnum:53}}]] || {{Permissions|Panpanchik}}
|-
| 20 || [[User:~2026-35580-03|~2026-35580-03]] || [[Special:Contributions/~2026-35580-03|{{formatnum:51}}]] || {{Permissions|~2026-35580-03}}
|-
| 21 || [[User:Akobir abdimuminov|Akobir abdimuminov]] || [[Special:Contributions/Akobir abdimuminov|{{formatnum:48}}]] || {{Permissions|Akobir abdimuminov}}
|-
| 22 || [[User:Miss Kamola|Miss Kamola]] || [[Special:Contributions/Miss Kamola|{{formatnum:43}}]] || {{Permissions|Miss Kamola}}
|-
| 23 || [[User:Gulyora Jamolova|Gulyora Jamolova]] || [[Special:Contributions/Gulyora Jamolova|{{formatnum:42}}]] || {{Permissions|Gulyora Jamolova}}
|-
| 24 || [[User:Tilkobles|Tilkobles]] || [[Special:Contributions/Tilkobles|{{formatnum:36}}]] || {{Permissions|Tilkobles}}
|-
| 25 || [[User:Tim124865|Tim124865]] || [[Special:Contributions/Tim124865|{{formatnum:35}}]] || {{Permissions|Tim124865}}
|-
| 26 || [[User:Hasan Xamidovich|Hasan Xamidovich]] || [[Special:Contributions/Hasan Xamidovich|{{formatnum:29}}]] || {{Permissions|Hasan Xamidovich}}
|-
| 27 || [[User:~2026-35267-81|~2026-35267-81]] || [[Special:Contributions/~2026-35267-81|{{formatnum:28}}]] || {{Permissions|~2026-35267-81}}
|-
| 28 || [[User:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Sitora Oblakulova|{{formatnum:27}}]] || {{Permissions|Sitora Oblakulova}}
|-
| 29 || [[User:Umarxon III|Umarxon III]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:21}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 30 || [[User:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] || [[Special:Contributions/Divandagi ekspert|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|Divandagi ekspert}}
|-
| 31 || [[User:Husanowar|Husanowar]] || [[Special:Contributions/Husanowar|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|Husanowar}}
|-
| 32 || [[User:Shaxzoda1606|Shaxzoda1606]] || [[Special:Contributions/Shaxzoda1606|{{formatnum:19}}]] || {{Permissions|Shaxzoda1606}}
|-
| 33 || [[User:ZUHRAOSTONOVA|ZUHRAOSTONOVA]] || [[Special:Contributions/ZUHRAOSTONOVA|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|ZUHRAOSTONOVA}}
|-
| 34 || [[User:Immabout|Immabout]] || [[Special:Contributions/Immabout|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Immabout}}
|-
| 35 || [[User:Maxmuda Bozorova|Maxmuda Bozorova]] || [[Special:Contributions/Maxmuda Bozorova|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Maxmuda Bozorova}}
|-
| 36 || [[User:Roziqova Maryam|Roziqova Maryam]] || [[Special:Contributions/Roziqova Maryam|{{formatnum:9}}]] || {{Permissions|Roziqova Maryam}}
|-
| 37 || [[User:Asliddin Choriev|Asliddin Choriev]] || [[Special:Contributions/Asliddin Choriev|{{formatnum:9}}]] || {{Permissions|Asliddin Choriev}}
|-
| 38 || [[User:~2026-35147-15|~2026-35147-15]] || [[Special:Contributions/~2026-35147-15|{{formatnum:8}}]] || {{Permissions|~2026-35147-15}}
|-
| 39 || [[User:Vapoyeva Dinora|Vapoyeva Dinora]] || [[Special:Contributions/Vapoyeva Dinora|{{formatnum:7}}]] || {{Permissions|Vapoyeva Dinora}}
|-
| 40 || [[User:~2026-35652-38|~2026-35652-38]] || [[Special:Contributions/~2026-35652-38|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|~2026-35652-38}}
|-
| 41 || [[User:Rajabov Alisher Abdukarimovich|Rajabov Alisher Abdukarimovich]] || [[Special:Contributions/Rajabov Alisher Abdukarimovich|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Rajabov Alisher Abdukarimovich}}
|-
| 42 || [[User:WorldArchivist|WorldArchivist]] || [[Special:Contributions/WorldArchivist|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|WorldArchivist}}
|-
| 43 || [[User:Jmabel|Jmabel]] || [[Special:Contributions/Jmabel|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Jmabel}}
|-
| 44 || [[User:Scientific Research Journal1|Scientific Research Journal1]] || [[Special:Contributions/Scientific Research Journal1|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Scientific Research Journal1}}
|-
| 45 || [[User:Javoxir Yorqulov|Javoxir Yorqulov]] || [[Special:Contributions/Javoxir Yorqulov|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Javoxir Yorqulov}}
|-
| 46 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 47 || [[User:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] || [[Special:Contributions/Mirishkorlik|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Mirishkorlik}}
|-
| 48 || [[User:~2026-35121-88|~2026-35121-88]] || [[Special:Contributions/~2026-35121-88|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|~2026-35121-88}}
|-
| 49 || [[User:Aida Raimjonova|Aida Raimjonova]] || [[Special:Contributions/Aida Raimjonova|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Aida Raimjonova}}
|-
| 50 || [[User:Normuratov7|Normuratov7]] || [[Special:Contributions/Normuratov7|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Normuratov7}}
|-
| 51 || [[User:~2026-35734-41|~2026-35734-41]] || [[Special:Contributions/~2026-35734-41|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-35734-41}}
|-
| 52 || [[User:Uzsport|Uzsport]] || [[Special:Contributions/Uzsport|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Uzsport}}
|-
| 53 || [[User:Zebo Kamolova|Zebo Kamolova]] || [[Special:Contributions/Zebo Kamolova|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Zebo Kamolova}}
|-
| 54 || [[User:Maxamadjonova Muslima|Maxamadjonova Muslima]] || [[Special:Contributions/Maxamadjonova Muslima|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Maxamadjonova Muslima}}
|-
| 55 || [[User:Jasurjon Abdimuradov|Jasurjon Abdimuradov]] || [[Special:Contributions/Jasurjon Abdimuradov|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Jasurjon Abdimuradov}}
|-
| 56 || [[User:NDG|NDG]] || [[Special:Contributions/NDG|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|NDG}}
|-
| 57 || [[User:Vol71193|Vol71193]] || [[Special:Contributions/Vol71193|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Vol71193}}
|-
| 58 || [[User:Bobur Mirkamiljanov|Bobur Mirkamiljanov]] || [[Special:Contributions/Bobur Mirkamiljanov|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Bobur Mirkamiljanov}}
|-
| 59 || [[User:Mokhnigina|Mokhnigina]] || [[Special:Contributions/Mokhnigina|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Mokhnigina}}
|-
| 60 || [[User:Sodirjon Abdurahmonov|Sodirjon Abdurahmonov]] || [[Special:Contributions/Sodirjon Abdurahmonov|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Sodirjon Abdurahmonov}}
|-
| 61 || [[User:Anas1712|Anas1712]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Anas1712}}
|-
| 62 || [[User:~2026-34776-61|~2026-34776-61]] || [[Special:Contributions/~2026-34776-61|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-34776-61}}
|-
| 63 || [[User:~2026-36017-91|~2026-36017-91]] || [[Special:Contributions/~2026-36017-91|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-36017-91}}
|-
| 64 || [[User:Abduolim Ahmadjonov|Abduolim Ahmadjonov]] || [[Special:Contributions/Abduolim Ahmadjonov|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Abduolim Ahmadjonov}}
|-
| 65 || [[User:~2026-36153-22|~2026-36153-22]] || [[Special:Contributions/~2026-36153-22|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-36153-22}}
|-
| 66 || [[User:Charosss19|Charosss19]] || [[Special:Contributions/Charosss19|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Charosss19}}
|-
| 67 || [[User:Sheisrasulova|Sheisrasulova]] || [[Special:Contributions/Sheisrasulova|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Sheisrasulova}}
|-
| 68 || [[User:Stephan1000000|Stephan1000000]] || [[Special:Contributions/Stephan1000000|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Stephan1000000}}
|-
| 69 || [[User:Nataev|Nataev]] || [[Special:Contributions/Nataev|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Nataev}}
|-
| 70 || [[User:-Lemmy-|-Lemmy-]] || [[Special:Contributions/-Lemmy-|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|-Lemmy-}}
|-
| 71 || [[User:Voksid|Voksid]] || [[Special:Contributions/Voksid|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Voksid}}
|-
| 72 || [[User:Mainculprit|Mainculprit]] || [[Special:Contributions/Mainculprit|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Mainculprit}}
|-
| 73 || [[User:Javlon Abdusattorov|Javlon Abdusattorov]] || [[Special:Contributions/Javlon Abdusattorov|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Javlon Abdusattorov}}
|-
| 74 || [[User:Javapediya|Javapediya]] || [[Special:Contributions/Javapediya|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Javapediya}}
|-
| 75 || [[User:~2026-35169-42|~2026-35169-42]] || [[Special:Contributions/~2026-35169-42|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-35169-42}}
|-
| 76 || [[User:Lucymim|Lucymim]] || [[Special:Contributions/Lucymim|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Lucymim}}
|-
| 77 || [[User:Heitor100YT|Heitor100YT]] || [[Special:Contributions/Heitor100YT|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Heitor100YT}}
|-
| 78 || [[User:Rxvs13|Rxvs13]] || [[Special:Contributions/Rxvs13|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Rxvs13}}
|-
| 79 || [[User:LNTG|LNTG]] || [[Special:Contributions/LNTG|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|LNTG}}
|-
| 80 || [[User:~2026-35303-23|~2026-35303-23]] || [[Special:Contributions/~2026-35303-23|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-35303-23}}
|-
| 81 || [[User:Kontributor 2K|Kontributor 2K]] || [[Special:Contributions/Kontributor 2K|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Kontributor 2K}}
|-
| 82 || [[User:~2026-35469-70|~2026-35469-70]] || [[Special:Contributions/~2026-35469-70|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35469-70}}
|-
| 83 || [[User:Malikxan|Malikxan]] || [[Special:Contributions/Malikxan|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Malikxan}}
|-
| 84 || [[User:~2026-32336-59|~2026-32336-59]] || [[Special:Contributions/~2026-32336-59|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-32336-59}}
|-
| 85 || [[User:Wagentje|Wagentje]] || [[Special:Contributions/Wagentje|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Wagentje}}
|-
| 86 || [[User:Valdomarychhh|Valdomarychhh]] || [[Special:Contributions/Valdomarychhh|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Valdomarychhh}}
|-
| 87 || [[User:~2026-35902-96|~2026-35902-96]] || [[Special:Contributions/~2026-35902-96|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35902-96}}
|-
| 88 || [[User:~2026-30611-00|~2026-30611-00]] || [[Special:Contributions/~2026-30611-00|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-30611-00}}
|-
| 89 || [[User:Дилдора Тажибоева|Дилдора Тажибоева]] || [[Special:Contributions/Дилдора Тажибоева|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Дилдора Тажибоева}}
|-
| 90 || [[User:~2026-33897-00|~2026-33897-00]] || [[Special:Contributions/~2026-33897-00|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-33897-00}}
|-
| 91 || [[User:Zafer|Zafer]] || [[Special:Contributions/Zafer|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Zafer}}
|-
| 92 || [[User:DimiDimi|DimiDimi]] || [[Special:Contributions/DimiDimi|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|DimiDimi}}
|-
| 93 || [[User:IvanScrooge98|IvanScrooge98]] || [[Special:Contributions/IvanScrooge98|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|IvanScrooge98}}
|-
| 94 || [[User:~2026-35907-37|~2026-35907-37]] || [[Special:Contributions/~2026-35907-37|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35907-37}}
|-
| 95 || [[User:掬茶|掬茶]] || [[Special:Contributions/掬茶|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|掬茶}}
|-
| 96 || [[User:Tokisaki Kurumi|Tokisaki Kurumi]] || [[Special:Contributions/Tokisaki Kurumi|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Tokisaki Kurumi}}
|-
| 97 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 98 || [[User:~2026-35811-72|~2026-35811-72]] || [[Special:Contributions/~2026-35811-72|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35811-72}}
|-
| 99 || [[User:~2026-36055-12|~2026-36055-12]] || [[Special:Contributions/~2026-36055-12|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-36055-12}}
|-
| 100 || [[User:Juan carlos perez rodriguez|Juan carlos perez rodriguez]] || [[Special:Contributions/Juan carlos perez rodriguez|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Juan carlos perez rodriguez}}
|-
| 101 || [[User:~2026-35610-64|~2026-35610-64]] || [[Special:Contributions/~2026-35610-64|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35610-64}}
|-
| 102 || [[User:Latibova Farida|Latibova Farida]] || [[Special:Contributions/Latibova Farida|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Latibova Farida}}
|-
| 103 || [[User:~2026-35484-31|~2026-35484-31]] || [[Special:Contributions/~2026-35484-31|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35484-31}}
|-
| 104 || [[User:Serdar Scholar|Serdar Scholar]] || [[Special:Contributions/Serdar Scholar|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Serdar Scholar}}
|-
| 105 || [[User:Urbicapus|Urbicapus]] || [[Special:Contributions/Urbicapus|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Urbicapus}}
|-
| 106 || [[User:~2026-35598-91|~2026-35598-91]] || [[Special:Contributions/~2026-35598-91|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35598-91}}
|-
| 107 || [[User:~2026-34651-68|~2026-34651-68]] || [[Special:Contributions/~2026-34651-68|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-34651-68}}
|-
| 108 || [[User:Jommy3210|Jommy3210]] || [[Special:Contributions/Jommy3210|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Jommy3210}}
|-
| 109 || [[User:Miraxakakka|Miraxakakka]] || [[Special:Contributions/Miraxakakka|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Miraxakakka}}
|-
| 110 || [[User:~2026-35856-27|~2026-35856-27]] || [[Special:Contributions/~2026-35856-27|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35856-27}}
|-
| 111 || [[User:~2026-35963-59|~2026-35963-59]] || [[Special:Contributions/~2026-35963-59|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35963-59}}
|-
| 112 || [[User:Shirin Khaydaralieva|Shirin Khaydaralieva]] || [[Special:Contributions/Shirin Khaydaralieva|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Shirin Khaydaralieva}}
|-
| 113 || [[User:Ollin Masa|Ollin Masa]] || [[Special:Contributions/Ollin Masa|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Ollin Masa}}
|-
| 114 || [[User:Sobit55|Sobit55]] || [[Special:Contributions/Sobit55|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Sobit55}}
|-
| 115 || [[User:~2026-35250-92|~2026-35250-92]] || [[Special:Contributions/~2026-35250-92|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35250-92}}
|-
| 116 || [[User:Raximov Abror|Raximov Abror]] || [[Special:Contributions/Raximov Abror|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Raximov Abror}}
|-
| 117 || [[User:~2026-35367-85|~2026-35367-85]] || [[Special:Contributions/~2026-35367-85|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35367-85}}
|-
| 118 || [[User:~2026-35048-56|~2026-35048-56]] || [[Special:Contributions/~2026-35048-56|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35048-56}}
|-
| 119 || [[User:Icodense|Icodense]] || [[Special:Contributions/Icodense|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Icodense}}
|-
| 120 || [[User:~2026-34997-70|~2026-34997-70]] || [[Special:Contributions/~2026-34997-70|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-34997-70}}
|-
| 121 || [[User:Imamaddinov Bayram|Imamaddinov Bayram]] || [[Special:Contributions/Imamaddinov Bayram|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Imamaddinov Bayram}}
|-
| 122 || [[User:Xasanov Doston|Xasanov Doston]] || [[Special:Contributions/Xasanov Doston|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Xasanov Doston}}
|-
| 123 || [[User:Farangiz Zoirova|Farangiz Zoirova]] || [[Special:Contributions/Farangiz Zoirova|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Farangiz Zoirova}}
|-
| 124 || [[User:M7|M7]] || [[Special:Contributions/M7|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|M7}}
|-
| 125 || [[User:Radjabov Bunyod Abduxalilovich|Radjabov Bunyod Abduxalilovich]] || [[Special:Contributions/Radjabov Bunyod Abduxalilovich|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Radjabov Bunyod Abduxalilovich}}
|-
| 126 || [[User:Miss Muxlisa|Miss Muxlisa]] || [[Special:Contributions/Miss Muxlisa|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Miss Muxlisa}}
|-
| 127 || [[User:Kagansky|Kagansky]] || [[Special:Contributions/Kagansky|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Kagansky}}
|-
| 128 || [[User:KiranBOT|KiranBOT]] || [[Special:Contributions/KiranBOT|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|KiranBOT}}
|-
| 129 || [[User:Lopezsuarez|Lopezsuarez]] || [[Special:Contributions/Lopezsuarez|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Lopezsuarez}}
|-
| 130 || [[User:~2026-34774-81|~2026-34774-81]] || [[Special:Contributions/~2026-34774-81|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-34774-81}}
|-
| 131 || [[User:Yokubjon Juraev|Yokubjon Juraev]] || [[Special:Contributions/Yokubjon Juraev|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Yokubjon Juraev}}
|-
| 132 || [[User:Ennerynand|Ennerynand]] || [[Special:Contributions/Ennerynand|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Ennerynand}}
|-
| 133 || [[User:PHISERAPH|PHISERAPH]] || [[Special:Contributions/PHISERAPH|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|PHISERAPH}}
|-
| 134 || [[User:~2026-35227-84|~2026-35227-84]] || [[Special:Contributions/~2026-35227-84|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35227-84}}
|-
| 135 || [[User:~2026-35313-99|~2026-35313-99]] || [[Special:Contributions/~2026-35313-99|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35313-99}}
|-
| 136 || [[User:Komilkhuja|Komilkhuja]] || [[Special:Contributions/Komilkhuja|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Komilkhuja}}
|-
| 137 || [[User:~2026-35241-90|~2026-35241-90]] || [[Special:Contributions/~2026-35241-90|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35241-90}}
|-
| 138 || [[User:Ohunjon|Ohunjon]] || [[Special:Contributions/Ohunjon|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Ohunjon}}
|-
| 139 || [[User:Wikisurgery94|Wikisurgery94]] || [[Special:Contributions/Wikisurgery94|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Wikisurgery94}}
|-
| 140 || [[User:Ibrokhim098|Ibrokhim098]] || [[Special:Contributions/Ibrokhim098|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Ibrokhim098}}
|-
| 141 || [[User:~2026-35522-49|~2026-35522-49]] || [[Special:Contributions/~2026-35522-49|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35522-49}}
|-
| 142 || [[User:Fotrus|Fotrus]] || [[Special:Contributions/Fotrus|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Fotrus}}
|-
| 143 || [[User:Shokirov Qobil|Shokirov Qobil]] || [[Special:Contributions/Shokirov Qobil|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Shokirov Qobil}}
|-
| 144 || [[User:Samira 180|Samira 180]] || [[Special:Contributions/Samira 180|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Samira 180}}
|-
| 145 || [[User:~2026-33950-64|~2026-33950-64]] || [[Special:Contributions/~2026-33950-64|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-33950-64}}
|-
| 146 || [[User:~2026-35443-03|~2026-35443-03]] || [[Special:Contributions/~2026-35443-03|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35443-03}}
|-
| 147 || [[User:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]] || [[Special:Contributions/Muzaffar Murodovich|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Muzaffar Murodovich}}
|-
| 148 || [[User:Bestalex|Bestalex]] || [[Special:Contributions/Bestalex|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Bestalex}}
|-
| 149 || [[User:~2026-35431-31|~2026-35431-31]] || [[Special:Contributions/~2026-35431-31|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35431-31}}
|-
| 150 || [[User:~2026-35379-86|~2026-35379-86]] || [[Special:Contributions/~2026-35379-86|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35379-86}}
|-
| 151 || [[User:Begijon2005|Begijon2005]] || [[Special:Contributions/Begijon2005|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Begijon2005}}
|-
| 152 || [[User:~2026-35375-79|~2026-35375-79]] || [[Special:Contributions/~2026-35375-79|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35375-79}}
|-
| 153 || [[User:~2026-35354-51|~2026-35354-51]] || [[Special:Contributions/~2026-35354-51|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35354-51}}
|-
| 154 || [[User:~2026-35133-18|~2026-35133-18]] || [[Special:Contributions/~2026-35133-18|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35133-18}}
|-
| 155 || [[User:~2026-35199-70|~2026-35199-70]] || [[Special:Contributions/~2026-35199-70|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35199-70}}
|-
| 156 || [[User:~2026-35352-74|~2026-35352-74]] || [[Special:Contributions/~2026-35352-74|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35352-74}}
|-
| 157 || [[User:~2026-35410-58|~2026-35410-58]] || [[Special:Contributions/~2026-35410-58|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-35410-58}}
|-
| 158 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Ziv}}
{{/end}}</text>
      <sha1>0egu51s32mpfrxfo5rcwa4qj1s0qw4n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lee Jung-jae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>714213</id>
    <revision>
      <id>6181459</id>
      <parentid>6089740</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T20:00:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14824" sha1="bn96939ejmz9xwzu1al76rs7u0z17cu" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Lee Jung-jae
| tasvir                   = 210305 이정재 (cropped).jpg
| izoh                     = Lee 2021-yilda
| tavallud sanasi          = {{nowrap|{{Birth date and age|1972|12|15}}}}
| tavallud joyi            = [[Seul]], Janubiy Koreya
| vafot sanasi             = 
| vafot joyi               = 
| turmush oʻrtogʻi         =
| taʼlimi                  =
| fuqaroligi               = {{KOR}}
| kasbi                    = {{hlist|Aktyor|biznesmen|kinorejissyor|model}}
| mukofotlari              =
| faoliyat_yillari         = 1993 — hozirgacha
| bolalari                 =
| sayt                     =
}}'''Lee Jung-jae''' ({{lang-ko|이정재}}; 15-dekabr 1972-yilda tugʻilgan) [[janubiy koreya]]lik [[aktyor]] va [[Model (shaxs)|model]]dir. U foliyatini model sifatida debyut qilish bilan boshlagan boʻlsa, keyinchalik televideniyeda aktyorlik boʻlib faoliyatini yuritgan, „Tuygʻular“ (1994) teleserialida va „Qum soati“ (1995) diniy dramasida rol oʻynadi. „Romantika“ (1998) filmidagi muvaffaqiyatili rolidan soʻng Leening kino faoliyati boshlandi. U turli janrlarda, jumladan, „Dengiz boʻyidagi uy“ (2000) va „Kamalak ustida“ (2002) kabi romantik filmlarda, „Sovgʻa“ melodramasida (2001), shuningdek, „O, birodarlar“ kabi mashhur komediyalarda rol oʻynagan. U „Quyosh koʻtaruvchi shahar“ (1999) va „Qoʻlqon“ (2010) uchun „Fantasporto“ filmi uchun „Moviy ajdaho“ mukofotida „Eng yaxshi aktyor“ nominatsiyasini qoʻlga kiritdi. Lee 2021-yilda [[Netflix]]da tarqatilgan „[[Squid Game]]“ serialida rol oʻynadi.

== Qonun bilan bogʻliq muammolar ==
1999-yilda oʻzining BMW avtomobili qoʻshni boʻlakda mashina bilan toʻqnashib ketganidan soʻng, Lee mast holda haydaganlikda ayblangan. Uning qonida 0,222 % spirt borligi aniqlandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://newslibrary.naver.com/viewer/index.naver?articleId=1999091400239131005&amp;editNo=1&amp;printCount=1&amp;publishDate=1999-09-14&amp;officeId=00023&amp;pageNo=31&amp;printNo=24475&amp;publishType=00010|title=네이버 뉴스 라이브러리|work=NAVER Newslibrary|accessdate=2021-10-14}}&lt;/ref&gt;. Lee bundan tashqari 2002-yilda avtohalokatda ham ayblangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|language=ko|url=https://news.naver.com/main/read.naver?mode=LSD&amp;mid=sec&amp;oid=020&amp;aid=0000147301&amp;sid1=001|title=[연예]영화배우 이정재 음주운전 적발|work=news.naver.com|accessdate=2021-10-14}}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiyasi ==

=== Film ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Yil
! Nomi
! Roli
! class=&quot;unsortable&quot; | Izohlar
! class=&quot;unsortable&quot; | Manba(lar)
|-
|1994
|''The Young Man''
|Lee Han
|
|
|-
| 1996 || ''Albatross''|| Pyeong-san ||
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1997 || ''Fire Bird'' || Young-hoo ||
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=|date=9-noyabr 1996-yil|title=영화 `불새' 마카오 로케 이모저모|url=https://news.naver.com/main/read.naver?mode=LSD&amp;mid=sec&amp;oid=001&amp;aid=0004117978&amp;sid1=001|url-status=live|access-date=10-oktyabr 2021-yil|website=Yonhap News|language=ko}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Roh|first=Ji-hoon|date=31-oktyabr 2015-yil|title=인천상륙작전 이정재, ʻ97년 불새에 나왔던 그를 아십니까?’|url=https://entertain.naver.com/read?oid=215&amp;aid=0000385972|url-status=live|access-date=10-oktyabr 2021-yil|website=Korea Economic TV|language=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''Father vs. Son'' || Park Soo Seok ||
|
|-
| 1998 || ''An Affair''|| Woo-in ||
|
|-
| rowspan=2 | 1999 || ''[[City of the Rising Sun]]'' || Hong-ki ||
|
|-
| ''The Uprising'' || Lee Jae-su ||
|
|-
| rowspan=3 | 2000 || ''Interview'' || Eun-seok ||
|
|-
| ''[[Il Mare]]'' || Han Sung-hyun ||
|
|-
| ''Asako in Ruby Shoes'' || Woo-in ||
|
|-
| rowspan=3 | 2001 || ''[[Last Present]]'' || Jung Yong-ki ||
|
|-
| ''MOB 2025'' || Dust || [[Qisqa hajmli film]]
|
|-
| ''[[The Last Witness]]'' || izquvar Oh ||
|
|-
| 2002 || ''[[Over the Rainbow]]'' || Lee Jin-su ||
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Kang|first=Su-jin|date=13-may 2002-yil|title=[씨네리뷰]'오버 더 레인보우' 이정재-장진영 아름다운 변신|url=https://entertain.naver.com/read?oid=020&amp;aid=0000129143|url-status=live|access-date=9-oktyabr 2021-yil|website=Donga Ilbo|language=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2003 || ''Oh! Brothers'' || Oh Sang-woo ||
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Yoo|first=Jae-hyuk|date=13-may 2003-yil|title=&quot;멜로이미지 벗고 활달한 청년으로&quot;..새영화 '오! 브러더스' 이정재|url=https://news.naver.com/main/read.naver?mode=LSD&amp;mid=sec&amp;oid=015&amp;aid=0000614145&amp;sid1=001|url-status=live|access-date=9-oktyabr 2021-yil|website=Korea Economy|language=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2005 || ''[[Typhoon]]'' || Kang Se-jong ||
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Kwon|first=Tae-wan|date=26-may 2005-yil|title=[포토]장동건 이정재,`친구'의 氣냐, `모래시계' 氣냐('태풍' 부산촬영)|url=https://entertain.naver.com/read?oid=117&amp;aid=0000011616|url-status=live|access-date=9-oktyabr 2021-yil|website=My Daily|language=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2008 || ''[[The Accidental Gangster and the Mistaken Courtesan]]'' || Cheon-doong ||
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Kim|first=Eun-gu|date=18-noyabr 2008-yil|title=이정재-김석훈, '1724 기방난동사건' 피 튀는 액션신의 비밀은?|url=https://entertain.naver.com/read?oid=018&amp;aid=0002040971|url-status=live|access-date=9-oktyabr 2021-yil|website=E Daily|language=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2010 || ''[[The Housemaid]]'' || Hoon ||
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Jo|first=Kyung-i|date=1-dekabr 2010-yil|title=이정재, 2011년 남자판 '하녀'로 돌아온다!|url=https://entertain.naver.com/read?oid=109&amp;aid=0002159586|url-status=live|access-date=9-oktyabr 2021-yil|website=OSEN|language=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=2 | 2012 || ''El Fin del Mundo'' || || [[Qisqa hajmli film]]
|
|-
| ''[[The Thieves]]'' || Pew Pei ||
|
|-
| rowspan=2 | 2013 || ''[[New World]]'' || Lee Ja-sung ||
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Jeong|first=Myung-hwa|date=6-fevral 2013-yil|title=이정재 &quot;'모래시계'가 벌써 20여년 전, 나이 많이 먹었다&quot;|url=https://entertain.naver.com/read?oid=111&amp;aid=0000318701|url-status=live|access-date=9-oktyabr 2021-yil|website=Joy News 24|language=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[The Face Reader]]'' || [[Sejo of Joseon|Prince Suyang]] ||
|
|-
| 2014 || ''[[Big Match]]'' || Choi Ik-ho ||
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Lim|first=Ju-ri|date=24-noyabr 2014-yil|title=Lee makes about-face in ʻBig Match’|url=https://koreajoongangdaily.joins.com/2014/11/27/movies/Lee-makes-aboutface-in-Big-Match/2997847.html|url-status=live|access-date=10-oktyabr 2021-yil|website=Korea JoongAng Daily|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015 || ''[[Assassination (2015 film)|Assassination]]'' || Yeom Seok-jin ||
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Park|first=Soo-jung|date=30-avgust 2015-yil|title=이정재 암살 천만 돌파 기념..신현준, 커피차 선물 공약 이행 {{!}} 텐아시아|url=https://tenasia.hankyung.com/topic/article/2015083033244|url-status=live|access-date=9-oktyabr 2021-yil|website=Ten Asia|language=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=2 | 2016 || ''[[Tik Tok (film)|Tik Tok]]'' ||Jiang Cheng-jun ||
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Choi|first=Yoon-na|date=19-aprel 2016-yil|title=이정재, 韓中 합작영화 ʻ역전의 날’ 홍보 위해 중국 베이징 방문 - 열린세상 열린방송 MBN|url=https://star.mbn.co.kr/view.php?sc=71600002&amp;year=2016&amp;no=283523|url-status=live|access-date=10-oktyabr 2021-yil|website=MBN Star|language=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Operation Chromite (film)|Operation Chromite]]'' || Jang Hak-soo ||
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Shin|first=So-won|date=27-iyul 2016-yil|title='인천상륙작전' 이정재 &quot;리암니슨, 사명감 갖고 열연&quot; 감탄|url=https://entertain.naver.com/read?oid=117&amp;aid=0002793872|url-status=live|access-date=9-oktyabr 2021-yil|website=My Daily|language=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=2 |2017
|''[[Warriors of the Dawn]]''
|To-woo
|
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Kim|first=Sol-ji|date=6-iyun 2017-yil|title=[M+인터뷰①] 이정재, ʻ대립군’으로 변화를 꾀하다 - 열린세상 열린방송 MBN|url=https://star.mbn.co.kr/view.php?sc=71600002&amp;year=2017&amp;no=377953|url-status=live|access-date=9-oktyabr 2021-yil|website=MBN Star|language=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Along With the Gods: The Two Worlds]]''
| rowspan=&quot;2&quot; |God of Death (King Yeomra)
|
|
|-
|2018
|''[[Along with the Gods: The Last 49 Days]]''
|
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Jung|first=Yu-jin|date=25-iyul 2018-yil|title=[인터뷰] 이정재 &quot;'신과함께' 쌍천만? 800만명 넘겼으면&quot;|url=https://www.news1.kr/articles/3381417|url-status=live|access-date=9-oktyabr 2021-yil|website=News1|language=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2019
|''[[Svaha: The Sixth Finger]]''
| Pastor Park
|
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Park|first=Jin-hai|date=18-fevral 2019-yil|title=[INTERVIEW] Lee Jung-jae less flamboyant in 'Svaha'|url=https://m.koreatimes.co.kr/pages/article.asp?newsIdx=263963|url-status=live|access-date=9-oktyabr 2021-yil|website=The Korea Times}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Trade Your Love]]''
|Lawyer
|Kameo
|
|-
|2020
|[[Deliver Us from Evil (2020 film)|''Deliver Us from Evil'']]
|Sun Ray
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=3-oktyabr 2019-yil|title=HWANG Jung-min and LEE Jung-jae to DELIVER US FROM EVIL|url=http://koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?blbdComCd=601006&amp;seq=5238&amp;mode=VIEW|work=Korean Film Biz Zone|access-date=16-fevral 2020-yil|archive-date=4-oktyabr 2020-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20201004182022/http://koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?blbdComCd=601006&amp;seq=5238&amp;mode=VIEW|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=2 {{TBA}} || ''Wiretap'' ||Ko Chang-sun
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=6-aprel 2017-yil|title=LEE Jung-jae and KIM Woo-bin Listen to CHOI Dong-hoon’s WIRETAP|url=http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=1&amp;blbdComCd=601006&amp;seq=4246&amp;mode=VIEW&amp;returnUrl=&amp;searchKeyword=|website=Korean Film Biz Zone|access-date=28-mart 2020-yil|archive-date=8-mart 2021-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308023558/http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?pageIndex=1&amp;blbdComCd=601006&amp;seq=4246&amp;mode=VIEW&amp;returnUrl=&amp;searchKeyword=|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| '' Hunt ''
| Park Pyung-ho
|Produser
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=20-aprel 2017-yil|title=LEE Jung-jae to Debut as a Producer on NAMSAN|url=http://koreanfilm.or.kr/jsp/news/news.jsp?pageIndex=1&amp;blbdComCd=601006&amp;seq=4266&amp;mode=VIEW&amp;returnUrl=&amp;searchKeyword=|work=Korean Film Biz Zone|access-date=27-yanvar 2018-yil|archive-date=24-iyul 2021-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724045420/http://koreanfilm.or.kr/jsp/news/news.jsp?pageIndex=1&amp;blbdComCd=601006&amp;seq=4266&amp;mode=VIEW&amp;returnUrl=&amp;searchKeyword=|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|author=Kim Ji-won|date=11-mart 2021-yil|title=전혜진·진선규 측 &quot;이정재 감독 데뷔작 '헌트' 출연 긍정 검토&quot; [공식]|language=ko|website=Ten Asia|url=https://entertain.naver.com/movie/now/read?oid=312&amp;aid=0000473845|access-date=11-mart 2021-yil|archive-date=24-iyul 2021-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724045401/https://entertain.naver.com/movie/now/read?oid=312&amp;aid=0000473845|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

=== Televideniye ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Yil
! Nomi
! Kanal
! Rol
!Izohlar
! class=&quot;unsortable&quot; | Manba(lar)
|-
| rowspan=2 | 1993 || ''Dinosaur Teacher'' || [[Seoul Broadcasting System|SBS]]||
|
|
|-
| ''Feelings'' || || Han Joon
|
|
|-
| 1995 || ''Love Is Blue'' || rowspan=&quot;4&quot; | [[Seoul Broadcasting System|SBS]]||
|
|
|-
| 1995 || ''[[Sandglass (TV series)|Sandglass]]'' || Baek Jae-hee
|
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Kim|first=Tae-eun|date=1-yanvar 2005-yil|title=고현정 최민수 박상원 '모래시계' 삼총사 종횡무진|url=https://entertain.naver.com/read?oid=108&amp;aid=0000005436|url-status=live|access-date=9-oktyabr 2021-yil|website=Star News|language=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1997 || ''Snail'' || Dong-cheol
|
|
|-
| 1998 || ''[[White Nights 3.98]]'' || Lee Young-jun
|
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=|date=25-iyul 2013-yil|title=김종학 PD 영면 ③ 그와 함께한 5명의 명 스타|url=https://www.edaily.co.kr/news/read?newsId=01207046602878128&amp;mediaCodeNo=258|url-status=live|access-date=9-oktyabr 2021-yil|website=E Daily|language=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2007 || ''[[Air City]]'' || rowspan=&quot;2&quot; |[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]]|| Kim Ji-sung
|
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Kim|first=Soo-jin|date=8-iyul 2007-yil|title='에어시티' 최지우-이정재, 일과 사랑의 기다림으로 마무리|url=https://entertain.naver.com/read?oid=108&amp;aid=0000072085|url-status=live|access-date=9-oktyabr 2021-yil|website=Star News|language=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2009 || ''[[Triple (TV series)|Triple]]'' || Shin Hwal
|
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|date=31-iyul 2009-yil|title=ʻ트리플’ 이정재, &quot;배우로서 한 단계 발전한 밑거름&quot;|url=https://entertain.naver.com/read?oid=109&amp;aid=0002041254|url-status=live|access-date=9-oktyabr 2021-yil|website=OSEN|language=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2019 || ''[[Chief of Staff (TV series)|Chief of Staff]]'' || [[JTBC]]|| rowspan=&quot;2&quot; | Jang Tae-joon
|
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Kim|first=Ha-jin|date=19-mart 2019-yil|title=이정재, JTBC 보좌관 출연…10년 만에 안방극장 복귀|url=https://www.hankyung.com/entertainment/article/2019031994674|url-status=live|access-date=9-oktyabr 2021-yil|website=Hankyung|language=ko|arxivsana=2021-10-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211009172427/https://www.hankyung.com/entertainment/article/2019031994674}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2021
|''[[Delayed Justice]]''
|[[Seoul Broadcasting System|SBS]]
|Kameo (19-qism)
|
|-
|''[[Dramaworld|Dramaworld 2]]''
|Viki
|
|Kameo (8-9-qism)
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|last=Lee|first=Lee Jung-hyun|last2=Park|first2=So-yeon|date=24-aprel 2021-yil|title=K드라마 클리셰를 B급 감성으로 풀어낸 '드라마월드'|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20210419126800005|url-status=live|access-date=13-oktyabr 2021-yil|website=Yonhap News|language=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Squid Game]]'' || [[Netflix]]|| Seong Gi-hun
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|author=Bae Hyo-joo|date=11-avgust 2021-yil|title=이정재, 456억 향한 질주&quot; 넷플릭스 ʻ오징어 게임’ 9월17일 공개[공식]|language=ko|trans-title=Lee Jung-jae, sprinting towards 45.6 billion” Netflix ʻSquid Game’ released on September 17th [Official]|work=Newsen|publisher=Naver|url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=609&amp;aid=0000477957|access-date=11-avgust 2021-yil|archive-date=11-avgust 2021-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20210811010113/https://entertain.naver.com/now/read?oid=609&amp;aid=0000477957|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:1972-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:15-dekabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Janubiy Koreyalik erkak aktyorlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aktyorlar]]</text>
      <sha1>bn96939ejmz9xwzu1al76rs7u0z17cu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Asila Mirzayorova</title>
    <ns>0</ns>
    <id>715966</id>
    <revision>
      <id>6181725</id>
      <parentid>5974198</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T09:17:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranoxa</username>
        <id>221044</id>
      </contributor>
      <origin>6181725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10151" sha1="gftja9iwx0x8fsftmpe8da9tk0k7z1z" xml:space="preserve">{{Sportchi bilgiqutisi
| ism                   = Asila Mirzayorova
| tasvir                = Asila Mirzayorova in 2024.jpg
| tasvirizoh            = Asila Mirzayorova 2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida
| jins                  = ayol
| tugilgan_paytdagi_ism = Asila Ubaydulla qizi Mirzayorova
| laqablar              =
| fuqarolik             = {{UZB}}
| sport = [[yengil atletika|para yengil atletika]]
| klub =
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|7|3}}
| tavallud_yer = {{TavalludJoyi|Qarshi}}, [[Qashqadaryo viloyati]], [[Oʻzbekiston]]
| vafot_sana =
| vafot_yer =
| faoliyat_yillar =
| faol_tomon =
| murabbiylar =
| boy =
| vazn =
| mukofotlar ={{Oʻzbekiston iftixori sohibi}}
| vebsayt =
}}
{{Medallar
 |uzunlik = 255px
 |tasvir = 
 |medallar = 
{{musobaqa|[[Yozgi Paralimpiada oʻyinlari]]}}
{{medal|Kumush|[[2020-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|Tokio 2020]]|uzunlikka sakrash T11}}
{{medal|Oltin|[[2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|Parij 2024]]|uzunlikka sakrash T11}}
{{musobaqa|[[Para yengil atletika boʻyicha Jahon chempionati|Jahon chempionati]]}}
{{medal|Oltin|[[Para yengil atletika boʻyicha 2023-yilgi Jahon chempionati|Parij 2023]]|uzunlikka sakrash T11}}
{{medal|Oltin|[[Para yengil atletika boʻyicha 2024-yilgi Jahon chempionati|Kobe 2024]]|uzunlikka sakrash T11}}
}}
'''Asila Ubaydulla qizi Mirzayorova''' (1999-yil 3-iyul, [[Qarshi]], [[Qashqadaryo viloyati]], [[Oʻzbekiston]]) – oʻzbekistonlik para yengil atletikachi. Yengil atletikaning uzunlikka sakrash yoʻnalishidagi musobaqalarda ishtirok etadi. Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. [[2020-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|2020-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida]] kumush medali sovrindori, [[Yozgi Paraosiyo oʻyinlari|Yozgi Paraosiyo oʻyinlarida]] bronza medali sohibasi. Shuningdek, Paralimpiya chempioni&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/08/30/oltin/ |sarlavha=Parij-2024: Paralimpiyachi Asila Mirzayorova oltin medalni qo‘lga kiritdi |sana=30-avgust 2024-yil |qaralgan sana=31-avgust 2024-yil}}&lt;/ref&gt;.  

== Tarjimayi holi ==
Asila 1999-yilda Qarshi shahrida tugʻilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|til=uz|url=http://nkgz.uz/read/ni-dnya-bez-kriminala-17-letnyaya-devushka-ubila-svoego-pyushchego-ottsa111|sarlavha=Спортсменка из Кашкадарьи – серебряный призер Паралимпиады|work=nkgz.uz|kirish sanasi=2021-09-05|qaralgan sana=2021-11-28|arxivsana=2021-09-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210905091012/http://nkgz.uz/read/ni-dnya-bez-kriminala-17-letnyaya-devushka-ubila-svoego-pyushchego-ottsa111}}&lt;/ref&gt;. 15 yoshiga qadar u mutlaq koʻrish qobiliyatiga ega boʻlgan va [[Musiqa maktablari|musiqa maktabida]] [[pianino]] chalishni oʻrgangan. Boshidan olgan jarohatdan soʻng koʻrish qobiliyatini yoʻqotgan va keyinchalik sport bilan shugʻullana boshlagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|til=ru|url=https://www.gazeta.uz/ru/2021/08/27/paraolympics/|sarlavha=Паралимпиада-2020. Асила Мирзаëрова завоевала «серебро»|work=Газета.uz|sana=2021-08-27|kirish sanasi=2021-09-05}}&lt;/ref&gt;.

[[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti|Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida]] ([[TDIU]]) tahsil olgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://tsue.uz/en/news/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universitetida-talabalar-ligasi-sport-musobaqalarining-ochilish-marosimi-bolib-otdi|sarlavha=Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida “Talabalar ligasi” sport musobaqalarining ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi|date=2024-09-27|access-date=2026-06-22}}e&lt;/ref&gt;.

2021-yilda [[Oʻzbekiston belgisi]] koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|til=uz|url=https://olamsport.com/oz/news/asila-mirzayorova-etirof-etildi|sarlavha=Asila Mirzayorova etirof etildi|work=Olamsport.com|kirish sanasi=2021-09-05}}&lt;/ref&gt;. 2021-yilda [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] [[Shavkat Mirziyoyev|Shavkat Mirziyoyevning]] farmoni bilan unga [[Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi]] unvoni berilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|til=uz|url=https://uza.uz/ru/posts/o-nagrazhdenii-gruppy-sportsmenov-i-trenerov-dobivshixsya-vysokix-rezultatov-na-hvi-letnix-paralimpiyskix-igrax-v-gorode-tokio_300696|sarlavha=О награждении группы спортсменов и тренеров, добившихся высоких результатов на ХVI летних Паралимпийских играх в городе Токио|muallif=uza.uz|work=Uza.uz|sana=2021-09-10|kirish sanasi=2021-09-10}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
2016-yildan murabbiy Sardor Abduxoliqov rahbarligida paralimpiya sporti bilan shugʻullana boshlagan. 2017-yildan boshlab xalqaro musobaqalarda qatnasha boshlagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|til=en-us|url=http://../../../en/results/athletics/athlete-profile-n1727375-mirzayorova-asila.htm|sarlavha=Athletics MIRZAYOROVA Asila - Tokyo 2020 Paralympics|work=..|kirish sanasi=2021-09-05}}{{Deadlink|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yili paraatletika boʻyicha Oʻzbekiston chempionatida gʻolib chiqdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|til=ru|url=http://usport.uz/ru/news/view?id=852|sarlavha=Чемпионат паралимпийцев|work=usport.uz|kirish sanasi=2021-09-05|arxivsana=2021-09-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210905091012/http://usport.uz/ru/news/view?id=852}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yili oʻsmirlar oʻrtasidagi Para-Osiyo oʻyinlarida uzunlikka sakrashda oltin medalni qoʻlga kiritgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://kknews.uz/uz/6402.html|sarlavha=Паралимпиячиларимизнинг навбатдаги муваффақияти – Қорақалпоғистон Ахборот Агентлиги|work=kknews.uz|kirish sanasi=2021-09-05|qaralgan sana=2021-11-28|arxivsana=2021-09-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210905091012/https://kknews.uz/uz/6402.html}}&lt;/ref&gt;. 2018-yili [[Jakarta|Jakartada]] ([[Indoneziya]]) boʻlib oʻtgan [[2018-yiligi Yozgi Para-Osiyo oʻyinlari|Yozgi Paraosiyo oʻyinlarida]] uzunlikka sakrashda 4,47 metr natija bilan bronza medalini qoʻlga kiritgan. 2019-yilda [[Dubay|Dubayda]] ([[Birlashgan Arab Amirliklari|BAA]]) boʻlib oʻtgan [[2019-yiligi Yengil atletika bo'yicha Jahon chempionati (HPK)|Yengil atletika boʻyicha Jahon chempionatida (HPK)]] 4,44 metr natija bilan yettinchi oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|til=en|url=https://www.paralympic.org/dubai-2019/schedule/info-live-results/atdu19/eng/zp/engzp_athletics-sport-pdf-files.htm|sarlavha=Dubai 2019 - Schedule &amp; Results|work=International Paralympic Committee|kirish sanasi=2021-09-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.paralympic.org/static/info/resATDU19/pdf/ATDU19/AT/ATDU19_AT_C73P_ATWL11100.pdf&lt;/ref&gt;.

2021-yilda Dubayda (BAA) Paralimpiya yengil atletika boʻyicha Gran-pri bosqichida uzunlikka sakrash boʻyicha oltin medalni qoʻlga kiritgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|til=ru|url=https://yuz.uz/ru/news/gran-pri-v-dubae-paralimpiyts-uzbekistana-zavoevali-24-medali|sarlavha=Гран-при в Дубае: паралимпийцы Узбекистана завоевали 24 медали|work=https://yuz.uz|kirish sanasi=2021-09-05}}&lt;/ref&gt;. [[Tokio|Tokioda]] ([[Yaponiya]]) boʻlib oʻtgan Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida T11 toifasida uzunlikka sakrash bahslarida 4,91 metrga sakrab, oʻyinlarning kumush medalini qoʻlga kiritgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|til=ru|url=https://olympic.uz/ru/news/1126|sarlavha=Начинаем утро с хороших новостей: Асила Мирзаëрова стала серебряным призëром Токио-2020!|work=Национальный олимпийский комитет Узбекистана|kirish sanasi=2021-09-05}}{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

2023-yilda [[Parij|Parij shahrida]] [[Para yengil atletika boʻyicha 2023-yilgi Jahon chempionati|Para yengil atletika boʻyicha Jahon chempionatida]] uzunlikka sakrash T11 boʻyicha ayollar oʻrtasida 5,13 metrga sakrash bilan oltin medalni qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Paris 2023 Para Athletics World Championships {{!}} Live Results |url=https://www.paralympic.org/athletics/live-results/info-live-results/athd23/eng/zz/ZZS105A_ATHD23ATWL11%40%40%40ENG.htm |access-date=2023-11-04 |website=International Paralympic Committee |language=en}}&lt;/ref&gt;. Ushbu natija bilan Asila Mirzayorova [[2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari]]ga yoʻllanma oldi&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.paralympic.org/athletics/live-results/info-live-results/athd23/eng/zz/ZZS105A_ATHD23ATWL11@@@ENG.htm|title=World Para Athletics Live Results|website= paralympic.org- official website of International Paralympic Committee |accessdate= 2023-10-03}}&lt;/ref&gt;.

2024-yilgi Parij Paralipiadasida uzunlikka sakrash bahsida 5,24 metrga sakrab, musobaqa rekordini yangiladi va oltin medalni qoʻlga kiritdi.
== Mukofotlari ==
* Yilning eng yaxshi ayol paralimpiyachisi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=“Milliy sport mukofoti-2023” o‘z g‘oliblarini aniqladi |url=https://olympic.uz/oz/news/6264 |website=olympic.uz |accessdate=7-sentabr 2024-yil}}&lt;/ref&gt;
*  „[[Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi]]“ faxriy unvoni (2021-yil)
*  „[[Oʻzbekiston iftixori]]“ faxriy unvoni (2024-yil)&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Париж шаҳрида бўлиб ўтган ХVII ёзги Паралимпия ўйинларида юксак натижаларга эришган спортчи ва мураббийлардан бир гуруҳини мукофотлаш тўғрисида  Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармони |url=https://president.uz/uz/lists/view/7538 |website=president.uz |accessdate=12-sentabr 2024-yil}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Mirzayorova, Asila}}
[[Turkum:Kishilar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston para-yengil atletikachilari]]
[[Turkum:Paralimpiada oʻyinlaridagi oʻzbekistonlik kumush medal sohiblari]]
[[Turkum:Paralimpiya oʻyinlaridagi oʻzbekistonlik oltin medal sohiblari]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bitiruvchilari]]
{{Oʻzbekiston iftixori}}</text>
      <sha1>gftja9iwx0x8fsftmpe8da9tk0k7z1z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Makmaffin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>724111</id>
    <revision>
      <id>6181775</id>
      <parentid>4765420</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T11:51:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3007" sha1="ibi5gdjjboj0x4d0wf2mc6ao5myf8l0" xml:space="preserve">{{Orphan|date=avgust 2024}}

{{Taom bilgiqutisi
|nomi = Makmaffin 
|tasvir = McD-Egg-McMuffin.jpg
}}
'''Makmaffin''' — bu sendvichlari oilasiga taalluqli boʻlib, deyarli yarim asr davomida [[McDonald's]] fast-fud xalqaro tarmogʻiga tashrif buyuruvchilarga taklif qilingan (faqatgina nonushta uchun) nonushta yeguligi hisoblanadi. Tuxumli makmaffin oilasiga Benedikt tuxumiga birinchi va asosiyligi oʻziga xos oʻrindosh boʻldi (ingliz maffin, vetchina, tuxum, golland sousi).

== Taomning tavsifi ==
Standart makmaffin AQSh va Kanadada anʼanaviy ravishda vetchina (Kanada bekoni) va Amerika pishlogʻi boʻlaklaridan iborat boʻlib, u yumaloq shaklda qovurilgan tuxum bilan birlashtiriladi. Bularning barchasi oldindan ozgina qovurib olingan va [[Sariyogʻ|sariyogʻ bilan surtilgan]] ingliz muffini bilan birga dasturxonga tortiladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://nutrition.mcdonalds.com/nutritionexchange/nutrition_ingredients.html|title=McDonald's USA — USA Core Menu Items by Ingredients|website=web.archive.org|date=2009-04-26|accessdate=2020-08-12|archive-date=2009-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090426045305/http://nutrition.mcdonalds.com/nutritionexchange/nutrition_ingredients.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|lang=ru|url=http://mcdonalds123.ru/menyu/makmaffin.html|title=МакМаффин {{!}} Vse o Makdonalds|author=McDonalds123.ru|website=|date=|publisher=|accessdate=2020-08-12|arxivsana=2020-07-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200710013707/http://mcdonalds123.ru/menyu/makmaffin.html}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
McDonald’s tuxumli sendvich retsepti ilk bora 1972-yilda McDonald’s franshizasining egasi va tuxum Benedikt tuxumining katta muxlisi Xerbert „Xerb“ Peterson (Santa-Barbara, Kaliforniya) tomonidan taklif&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{veb manbasi|lang=en|url=https://www.latimes.com/local/la-me-peterson27mar27-story.html|title=Egg McMuffin inventor Herb Peterson dies at 89|author=|website=Los Angeles Times|date=2008-03-27|publisher=|accessdate=2020-08-12}}&lt;/ref&gt; qilingan. Peterson yangi retseptni kompaniyaning oʻsha paytdagi prezidenti Rey Krokga tomonidan taqdim etdi, u nonushta sendvichlari kontseptsiyasini yangi bozor segmentini ochish yoʻlida muhim qadamga aylangan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|lang=en|url=https://archive.org/details/grindingitoutmak00kroc_0|title=Grinding it out : Ray Kroc : Free Download, Borrow, and Streaming|website=Internet Archive|accessdate=2020-08-12}}&lt;/ref&gt;. The Egg McMuffin vakolatli nomi ostida ushbu yegulikning birinchi rasmiy savdosi 1972-yilda Bellevilleda ([[Nyu-Jersi]] shtati) yoʻlga kiritilgan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{veb manbasi|lang=en|url=https://nationaltoday.com/national-egg-mcmuffin-day/|title=NATIONAL EGG MCMUFFIN DAY — 2-mart 2020-yil|author=|website=National Today|date=2020-03-02|publisher=|accessdate=2020-08-12}}&lt;/ref&gt;.

== Qiziqarli faktlar ==

* 2-mart kuni, AQShda Milliy Egg McMuffin&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt; kuni keng nishonlanadi

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{chala}}

[[Turkum:McDonald's]]</text>
      <sha1>ibi5gdjjboj0x4d0wf2mc6ao5myf8l0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Larissa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>725512</id>
    <revision>
      <id>6181417</id>
      <parentid>3876627</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:19:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3480" sha1="rt2l4qli53wwzjf3t53hbf4luwcof9g" xml:space="preserve">'''Larissa'''&lt;ref&gt;[https://namedb.ru/name/larisa/ Лариса] // Namedb.ru.&lt;/ref&gt; ({{lang-grc|Λάρισα}}) — yunon mifologiyasida Argos nimfasi[[Nimfalar|.]] Shuningdek, fessaliy nimfasi deb ataladi.
[[Fayl:Thessaly_Larissa_Drachm.xcf|right|thumb|300x300px| &lt;small&gt;Old tomonida Larissaning old tasviri bilan kumush draxma. Orqa tomonda otda chavandoz tasvirlangan. Miloddan avvalgi 380-365-yillarda Larissa shahrida ishlab chiqarilgan.&lt;/small&gt; ]]
[[Fayl:Larissa_drachma.jpg|right|thumb|300x300px| &lt;small&gt;Larissa nimfasi tasvirlangan kumush draxma. Orqa tomonda: jilovli chopayotgan ot, shuningdek, ΑΑ va ΑΑΙΣΑ yozuvlari. Miloddan avvalgi 410-405-yillarda Larisa shahrida ishlab chiqarilgan.&lt;/small&gt;]]

== Mifologiya ==
Geograf Pausaniasning taʼriflariga koʻra, Larisa Argos shohi Triopning oʻgʻli Pelasgusning qizi edi&lt;ref&gt;[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Paus.+2.24.1&amp;fromdoc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0160 ''Pausanias''. Description of Greece. 2. 24. 1.] // Perseus.&lt;/ref&gt;. Tarixchi Hellanicus, Larissaning [[Poseydon|Poseydondan]] Achaeus, Phthias va Pelasgusni oʻgʻillari bor, deb daʼvo qildi. Ularning oʻgʻillari Argosni tark etib, Tesaliyaga yetib kelishdi va u yerdan vahshiy aholini quvib chiqarishdi. Ular yangi yerni uch qismga boʻlishdi, ularning har biri navbati bilan aka-ukalar sharafiga nomlangan: Phthiotis, Achaea va Pelasgiotida&lt;ref&gt;[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Dionysius_of_Halicarnassus/1B*.html ''Dionysius of Halicarnassus''. The Roman Antiquities. 1. 17. 3] // Penelope.&lt;/ref&gt;.

Argos akropolisi, shuningdek, boshqa ikkita shaharning akropollari (Larissa va Peneadagi), ehtimol bu nimfa&lt;ref&gt;''William Smith''. Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology. — 1849. — S. 722.&lt;/ref&gt; sharafiga nomlangan.

== Numizmatikada ==
Miloddan avvalgi 400-yildan 340-yilgacha boʻlgan davrda Larissa shahrida chiqarilgan oddiy draxmalarning [[Avers|old tomonida]] Larissa tasvirlangan. Uning tangalarga bosilgan surati yuzining toʻrtdan uch qismiga, sochlari toʻkilgan&lt;ref name=&quot;otto&quot;&gt;''Otto Mørkholm''. Early Hellenistic Coinage from the Accession of Alexander to the Peace of Apamaea (336—188 BC). — Cambridge: Cambridge University Press, 1991. — P. 85. ISBN 0-521-39504-6.&lt;/ref&gt;. Bu uslub Sirakuzan tetradraxmalarida boshqa nimfa [[Aretusa|Arethusa]] boshini tasvirlagan Kimondan koʻchirilgan&lt;ref name=&quot;otto&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;jen&quot;&gt;''Jennifer S. Larson''. Greek Nymphs: Myth, Cult, Lore. — Oxford: Oxford University Press, 2001. — P. 165—166. ISBN 0-19-514465-1.&lt;/ref&gt;. Tesaliyadan toʻplangan dalillarga koʻra, bu tanga chop etilishi miloddan avvalgi 320-yilgacha boʻlgan&lt;ref&gt;''A. R. Bellinger''. The Thessaly hoard on 1938. In: INC Rome Atti, 1965. P. 57—60.&lt;/ref&gt;. Boshqa tangalarda Larissa buloq yonida hidriya bilan oʻtirgani tasvirlangan, bu uning nimfa maqomini tasdiqlaydi&lt;ref name=&quot;jen&quot; /&gt;.

== Astronomiyada ==
1981-yil 24-mayda Neptunning yoʻldoshi astronomlar Garold Reitesma, Uilyam Xabbard, Larri Lebofskiy va keyinchalik Larissa nomini olgan Devid Tolen tomonidan kashf qilindi.

== Manbalar ==
&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;
== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20130615205542/http://larissatora.com/larissa_prefecture.php LarissaTora.com] // Archive today.
* [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/image?lookup=Perseus:image:1990.26.0909 Silver coin with head of Larissa] // Image of Dewing 1397.
[[Turkum:Argolide Afsonalari]]</text>
      <sha1>rt2l4qli53wwzjf3t53hbf4luwcof9g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lukáš Krpálek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>726970</id>
    <revision>
      <id>6181618</id>
      <parentid>6092170</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:22:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9178" sha1="n02henb7vozjs7qz588o21wfjiiop2a" xml:space="preserve">{{Sportchi bilgiqutisi
| ism                   = Lukáš Krpálek
| tasvir                = Lukáš Krpálek - Rio 2016.jpg
| tasvirizoh            =
| jins                  = erkak
| tugilgan_paytdagi_ism = 
| laqablar              =
| fuqarolik             = {{CZE}}
| sport = [[dzudo]]
| klub =
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|11|15}}
| tavallud_yer = [[Jihlava]], [[Czech and Slovak Federative Republic]]
| vafot_sana =
| vafot_yer =
| faoliyat_yillar =
| faol_tomon =
| murabbiylar = Petr Latsina
| boy =
| vazn = 100 kg
| medallar =
| vebsayt =
}}
{{Medallar
 |uzunlik = 255px
 |tasvir = 
 |medallar = 
{{musobaqa|[[Yozgi Olimpiada oʻyinlari]]}}
{{medal|Oltin|[[2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari|Rio-de-Janeyro 2016]]|100 kg}}
{{medal|Oltin|[[2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari|Tokio 2020]]|100 kg}}
{{musobaqa|[[Dzudo boʻyicha Jahon chempionati]]}}
{{medal|Bronza|[[2011-yilgi dzudo boʻyicha Jahon chempionati|Parij 2011]]|100 kg}}
{{medal|Bronza|[[2013-yilgi dzudo boʻyicha Jahon chempionati|Rio-de-Janeyro 2013]]|100 kg}}
{{medal|Oltin|[[2014-yilgi dzudo boʻyicha Jahon chempionati|Chelyabinsk 2014]]|100 kg}}
{{medal|Oltin|[[2019-yilgi dzudo boʻyicha Jahon chempionati|Tokio 2019]]|100 kg}}
{{musobaqa|[[Yevropa oʻyinlari]]}}
{{medal|Kumush|[[2015-yilgi Yozgi Yevropa oʻyinlari|Baku 2015]]|100 kg}}
{{musobaqa|[[Dzudo boʻyicha Yevropa chempionati]]}}
{{medal|Oltin|[[2013-yilgi dzudo boʻyicha Yevropa chempionati|Budapesht 2013]]|100 kg}}
{{medal|Oltin|[[2014-yilgi dzudo boʻyicha Yevropa chempionati|Montpellier 2014]]|100 kg}}
{{medal|Bronza|[[2017-yilgi dzudo boʻyicha Yevropa chempionati|Varshava 2017]]|100 kg}}
{{medal|Oltin|[[2018-yilgi dzudo boʻyicha Yevropa chempionati|Tel-Aviv 2018]]|100 kg}}
{{medal|Bronza|[[2021-yilgi dzudo boʻyicha Yevropa chempionati|Lissabon 2021]]|100 kg}}
{{musobaqa|[[Universiada]]}}
{{medal|Oltin|[[2013-yilgi Yozgi Universia|Qozon 2013]]|100 kg}}
{{medal|Oltin|[[2013-yilgi Yozgi Universia|Qozon 2013]]|ochiq toifa}}
}}
'''Lukáš Krpálek''' (tugʻ. 1990-yil 15-noyabr, [[Jihlava]], [[Czech and Slovak Federative Republic]]) — chex [[dzudo]]chi, 100 kgdan ortiq vazn toifasida, Chexiya terma jamoasi aʼzosi. [[2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]] ishtirokchi, [[2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]] va [[2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]] chempioni, ikki karra Jahon chempioni, uch karra Yevropa chempioni. [[2015-yilgi Yevropa oʻyinlari|2015-yilgi Yevropa oʻyinlarining]] kumush medali sovrindori, 2013-yilgi Yozgi Universiadaning ikki karra chempioni. Chexiya dzyudosi tarixidagi birinchi Olimpiya chempioni va Chexiya tarixidagi dzyudo boʻyicha Olimpiya medalining ikkinchi sovrindori (bundan oldin [[Vladimír Kocman]] 1980-yilda [[Moskva]]da boʻlib oʻtgan Olimpiadada [[Chexoslovakiya]]ning birinchi bronza medalini olishga muvaffaq boʻlgan). Umuman olganda, u oʻz faoliyati davomida 21 marta yirik turnirlarda gʻolib chiqqan&lt;ref&gt;https://sport.idnes.cz/lukas-krpalek-zlato-z-cancunu-d2u-/sporty.aspx?c=A181015_080733_sporty_ald&lt;/ref&gt;.

== Biografiyasi ==
1990-yilda Jihlava shahrida tugʻilgan. U dastlab [[karate]] bilan shugʻullanishni xohlaganini aytdi, lekin uni ushbu sport turiga kiritgan amakisi tasodifan seksiyalarni aralashtirib yubordi. Mixalning akasi ham dzyudochi&lt;ref&gt;https://www.ijf.org/judoka/10647&lt;/ref&gt;. 2015-yilda Krpálek Eva Kaderkovaga turmushga chiqdi, 2016-yilda ular Antonin ismli oʻgʻilli va 2018-yilda Mariana ismli qizi bor edi.

Lukáš Krpálek ikki marta (2016 va 2019-yillarda) [[Chexiya]]da yilning eng yaxshi sportchi deb tan olingan&lt;ref&gt;http://sportovecroku.cz/druha-vyhra-lukas-krpalek-je-sportovcem-roku-2019/&lt;/ref&gt;. Shaxsiy murabbiy — Petr Latsina&lt;ref&gt;https://www.ijf.org/judoka/619&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://sport.aktualne.cz/ostatni-sporty/trenerem-roku-je-petr-lacina-kouc-judistickeho-sampiona-krpa/r~3f41cc70dc2811e6a78c002590604f2e/&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
2006-yilda kadetlar (16 yoshgacha) oʻrtasidagi Yevropa chempionatining kumush medali sovrindori boʻldi. 2008-yilda oʻsmirlar (20 yoshgacha) oʻrtasida Jahon va Yevropa chempioni boʻldi&lt;ref&gt;https://www.idnes.cz/sport/ostatni/usmevny-omyl-odstartoval-drahu-mladika-jenz-ted-sbira-medaile.A080916_085756_sporty_ot&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.idnes.cz/sport/ostatni/judista-krpalek-se-po-suverennim-vykonu-stal-juniorskym-mistrem-sveta.A081024_113754_sporty_pes&lt;/ref&gt;. 2009-yilda u oʻsmirlar oʻrtasida Jahon chempioni&lt;ref&gt;https://www.idnes.cz/sport/ostatni/nebudu-vyhravat-abych-nemusel-pred-novinare-tvrdi-judisticky-mistr-sveta.A091027_142008_sporty_pes&lt;/ref&gt; va oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining kumush medali sovrindori boʻldi&lt;ref&gt;https://www.sport.cz/ostatni/ostatni/clanek/156181-judista-krpalek-na-me-junioru-neobhajil-zlato-a-skoncil-druhy.html&lt;/ref&gt;.

2011-yilda Jahon chempionatining bronza medali sovrindori boʻldi&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=https://sport.tn.nova.cz/clanek/sport/ostatni-sporty/ms-v-judu-krpalek-bude-bojovat-o-medaili.html |access-date=2022-05-22 |archivedate=2021-07-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210730203346/https://sport.tn.nova.cz/clanek/sport/ostatni-sporty/ms-v-judu-krpalek-bude-bojovat-o-medaili.html }}&lt;/ref&gt;. 2012-yilda u (23 yoshgacha)&lt;ref&gt;https://www.idnes.cz/sport/ostatni/judista-krpalek-je-mistrem-evropy-do-23-let.A121118_163307_sporty_par&lt;/ref&gt; yoshlar oʻrtasida Yevropa chempioni boʻldi va [[2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari|Yozgi Olimpiada oʻyinlari]] 7-oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;https://www.idnes.cz/oh/londyn-2012/lukas-krpalek-skoncil-na-olympiade-judo.A120802_115502_oh-ostatni-sporty_mah&lt;/ref&gt;.

2013-yilda Yevropa chempioni boʻldi va Jahon chempionatining bronza medalini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://fighternews.cz/judo-krpalek-obhajil-bronz-na-ms/ |qaralgan sana=2022-05-22 |arxivsana=2021-07-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210730200341/http://fighternews.cz/judo-krpalek-obhajil-bronz-na-ms/ }}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, Qozondagi Universiadada ikkita oltin medalni qoʻlga kiritdi, shu jumladan ochiq vazn toifasida&lt;ref&gt;https://tass.ru/v-centre-vnimaniya/632229&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.gazeta.ru/sport/news/2013/07/10/n_3031869.shtml&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.allsportinfo.ru/index.php?id=73081&amp;b=16&amp;l=40&lt;/ref&gt;. 2014-yilda Jahon va Yevropa chempioni boʻldi&lt;ref&gt;https://www.kommersant.ru/doc/2557211&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://sport.ceskatelevize.cz/clanek/ostatni/krpalek-vybojoval-pro-ceske-judo-historicke-zlato/5bdec1510d663b6fe8e16540&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.idnes.cz/sport/ostatni/mistrovstvi-evropy-judistu-krpalek.A140426_141652_sporty_ald&lt;/ref&gt;. 2015-yilda Yevropa oʻyinlarining kumush medalini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;https://sport.ceskatelevize.cz/clanek/olympijske-hry/evropske-hry-baku-2015/krpalek-ziskal-v-baku-stribro-ostatni-cesti-judiste-neuspeli/5bde524c0d663b6fe8d2792d&lt;/ref&gt;.

2016-yilda [[Rio-de-Janeyro]]da ([[Braziliya]]) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 100&amp;nbsp;kg vazn toifasida [[ozarbayjon]]lik dzyudochi [[Elmar Gasimov]]ni magʻlub etib chempion boʻldi&lt;ref&gt;https://www.eurosport.ru/judo/rio/2016/story_sto5718108.shtml&lt;/ref&gt;.

2017-yilda u 100 kgdan ortiq ogʻir vazn toifasida chiqish qilib, Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori boʻldi&lt;ref&gt;https://sport.ceskatelevize.cz/clanek/ostatni/bronzovy-krpalek-vazim-si-kazde-medaile-je-to-pro-me-obrovsky-uspech/5bd8344b0d663b6fe8705af0&lt;/ref&gt;. 2018-yilda Yevropa chempioni boʻldi&lt;ref&gt;https://www.sport.cz/ostatni/bojove-sporty/clanek/984353-bravo-judista-krpalek-je-potreti-evropskym-sampionem.html&lt;/ref&gt;.

2019-yilda Tokioda ([[Yaponiya]]) boʻlib oʻtgan Olimpiya oldidan Jahon chempionatida u chempionlik unvoni uchun kurashda [[yaponiyalik]] raqibi [[Hisayoshi Harasawa]]dan ustun kelib, oltin medalni qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;https://rsport.ria.ru/20190831/1558113090.html&lt;/ref&gt;.

2021-yilda [[Lissabon]]da ([[Portugaliya]]) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Krpalek 100 kgdan ortiq vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.ceskenoviny.cz/zpravy/judista-krpalek-ziskal-na-me-bronz/2019571 |qaralgan sana=2022-05-22 |arxivsana=2021-07-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210730200341/https://www.ceskenoviny.cz/zpravy/judista-krpalek-ziskal-na-me-bronz/2019571 }}&lt;/ref&gt;.

2021-yilda Tokioda boʻlib oʻtgan Olimpiada oʻyinlarida u 100&amp;nbsp;kg dan yuqori vazn toifasida chempion boʻlib, oltin medalni qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;https://www.sport-express.ru/olympics/tokyo2020/judo/news/cheshskiy-dzyudoist-krpalek-vo-vtoroy-raz-podryad-stal-olimpiyskim-chempionom-1818104/&lt;/ref&gt;. Finalda Krpalek [[gruziya]]lik dzyudochi [[Guram Tushishvili]]ni magʻlub etdi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Dzyudo boʻyicha erkaklar oʻrtasida yarim yengil vazn toifasida jahon chempionlari}}

{{DEFAULTSORT:Krpalek, Lukas}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1990-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:15-noyabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi dzyudochilar]]
[[Turkum:2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi dzyudochilar]]
[[Turkum:2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi dzyudochilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>n02henb7vozjs7qz588o21wfjiiop2a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Makrolidlar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>729440</id>
    <revision>
      <id>6181786</id>
      <parentid>5435912</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T11:57:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10073" sha1="6ibj6t3w0yocrqno8ghhxzw5bu9a574" xml:space="preserve">[[Fayl:Erythromycin_A.svg|thumb| Eritromitsin makrolidlar sinfining asosiy vakili hisoblanadi.]]
'''Makrolidlar''' – bu dorilar guruhi asosan [[antibiotiklar]]dan tashkil topgan, ularning kimyoviy tuzilishi makrosiklik 14 yoki 16 aʼzoli [[Laktonlar|lakton]] halqasiga asoslangan boʻlib, unga bir yoki bir nechta [[Uglevodlar|uglevod]] qoldiqlari biriktirilgan. Makrolidlar poliketidlar sinfiga kiradi, tabiiy kelib chiqishga ega birikmalar hisoblanadi.

Makrolidlar shuningdek quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

* 9 va 10 [[uglerod]] atomlari orasidagi 14 aʼzoli lakton halqasiga azot atomini kiritish natijasida olingan 15 aʼzoli makrosiklik tuzilma boʻlgan '''azalidlar''' ;
* '''Ketolidlar''' 14 aʼzoli makrolidlar boʻlib, ularda keto guruhi uglerod 3 da lakton halqasiga biriktirilgan.

Bundan tashqari, makrolidlar guruhi nominal ravishda [[Immunodepressantlar|immunosupressant]] preparatni oʻz ichiga oladi – ''takrolimus'', uning kimyoviy tuzilishi 23 aʼzoli lakton halqasi.

Makrolidlar eng kam zaharli antibiotiklar qatoriga kiradi. Makrolid antibiotiklari mikroblarga qarshi vositalarning eng xavfsiz guruhlaridan biri boʻlib, bemorlar tomonidan yaxshi oʻzlashtiriladi. Makrolidlarni qoʻllashda gemato- va nefrotoksiklik, xondro- va artropatiya rivojlanishi, markaziy asab tizimiga toksik taʼsir, fotosensitivlik va boshqa antimikrob dorilar sinfiga xos boʻlgan bir qator nojoʻya dori reaksiyalari, xususan ogʻir toksik-allergik sindromlar va antibiotik bilan bogʻliq diareya juda kam uchraydi&lt;ref&gt;'' Sinopalnikov A. I., Andreeva I. V., Stesyuk O. U.'' Bezopasnost makrolidnix antibiotikov: kriticheskiy analiz// Klinicheskaya meditsina. – 2012. – s.23.&lt;/ref&gt;.anafilaktik reaksiyalar kuzatilmagan.

== Tarixi ==
Makrolidlar sinfini boshlab bergan eritromitsin [[1952|1952-yilda]] Amerika farmatsevtika kompaniyasi „Eli Lili“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.moitabletki.ru/lilly.html}}&lt;/ref&gt;olimlari tomonidan tuproq [[Aktinomitsetlar|aktinomitsetasi]] Streptomyces erythreus va [[Penitsillin|penitsillinlarga]] allergiyasi bor bemorlarda muqobil dori sifatida gramm-musbat [[bakteriyalar]] keltirib chiqaradigan infektsiyalarni davolashda ishlatilgan. Eritromitsin bugungi kungacha shifokorlar arsenalida oʻz oʻrnini saqlab qoldi.

Makrolidlar doirasining kengayishi 70-80-yillarda mikoplazmalar, xlamidiyalar, kampilobakterlar va legionellalar kabi hujayra ichidagi patogenlarga qarshi yuqori faolligi tufayli sodir boʻlgan.

Bu farmakokinetik va mikrobiologik koʻrsatkichlari yaxshilangan yangi makrolid preparatlarini ishlab chiqish va klinikaga joriy etish, shuningdek, baʼzi bir eski makrolidlarni, masalan, spiramitsinni batafsilroq oʻrganish uchun ragʻbat boʻldi.

1996-yilda Yangi Kaledon ''Leucascandra caveolata'' gubkalarda 18-aʼzoli makrolidlarning yangi guruhi topildi, bu Leucascandrolide A&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Статья|автор=D'Ambrosio M., Guerriero A., Pietra F. Debitus C.|заглавие=Leucascandrolide A, a New Type of Macrolide: The First Powerfully Bioactive Metabolite of Calcareous Sponges (Leucascandra caveolata, a New Genus from the Coral Sea)|ссылка=http://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/pleins_textes_7/b_fdi_59-60/010026206.pdf|язык=en|издание=Helvetica Chimica Acta|тип=journal|год=1996|месяц=2|число=7|том=79|номер=1|страницы=51—60|issn=|doi=10.1002/hlca.19960790107}}&lt;/ref&gt; deb ataladi.

== Umumiy xususiyatlar ==

* asosan bakteriostatik taʼsir;
* gram-musbat kokklarga ([[Streptokokk|streptokokklar]], [[Stafilokokk|stafilokokklar]]) va hujayra ichidagi va membrana parazitlariga (mikoplazmalar, xlamidiyalar, kampilobakteriyalar va legionellalar) qarshi faollik;
* toʻqimalarda yuqori kontsentratsiyalar (plazmadan yuqori darajadagi tartiblar);
* b-laktamlar bilan oʻzaro [[allergiya]] yoʻq;
* past toksiklik.

== Makrolidlar tasnifi ==
Makrolid antibiotiklari olinish usullari va kimyoviy tuzilish asoslariga qarab bir necha guruhlarga boʻlinadi.
{| class=&quot;wide&quot;
!
! width=&quot;30%&quot; | 14 aʼzo
! width=&quot;30%&quot; | 15 aʼzoli (''azalidlar'')
! width=&quot;30%&quot; | 16 aʼzo
|-
! tabiiy
| valign=&quot;top&quot; | eritromitsin&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; oleandomisin
| valign=&quot;top&quot; |
| valign=&quot;top&quot; | midekamitsin&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; spiramitsin&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; leykomitsin&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; josamitsin
|-
! prodorilar
| valign=&quot;top&quot; | ''eritromitsin efirlari:''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; propionil, etil süksinat&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; ''eritromitsin tuzlari:''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; stearat, askorbat, fosfat, suksinat&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; ''eritromitsin ester tuzlari:''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; estolat, propionilmerkaptosuksinat, acistrat, atsetilsisteinat&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; ''oleandomitsin tuzlari:''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; gidroxlorid, fosfat&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; ''oleandomisin esterlari:''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; troleandomitsin
| valign=&quot;top&quot; |
| valign=&quot;top&quot; | ''midekamitsin tuzlari:''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; asetat (miyokamitsin)
|-
! yarim sintetik
| valign=&quot;top&quot; | [[roksitromitsin]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; [[klaritromitsin]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; diritromitsin&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; fluritromitsin&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; ''ketolidlar:''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; telitromitsin
| valign=&quot;top&quot; | [[azitromitsin]]
| valign=&quot;top&quot; | rokitamitsin
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* {{Статья|автор=Карбон К., Пул М. Д.|заглавие=Значение новых макролидов при лечении внебольничных инфекций дыхательных путей: обзор экспериментальных и клинических данных|ссылка=http://www.antibiotic.ru/cmac/2000_2_1/047.htm|издание=Клиническая микробиология и антимикробная химиотерапия|тип=|место=|год=2000|том=2|номер=1|страницы=47—58|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305023659/http://www.antibiotic.ru/cmac/2000_2_1/047.htm}}
* {{Статья|автор=Карпов О. И.|заглавие=Оригинальные препараты и копии макролидов: тенденции противостояния|ссылка=http://www.pharmateca.ru/cgi-bin/statyi.pl?sid=70&amp;mid=1085056570&amp;magid=6&amp;full=1|издание=Фарматека. Хирургия, Урология, Анестезиология, Реаниматология, Современные аспекты антибиотикотерапии|тип=|место=|год=2012|том=|номер=3/4 (82)|страницы=}}{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (nedostupnaya ssilka)
* {{Статья|автор=Синопальников А. И., Андреева И. В., Стецюк О. У.|заглавие=БЕЗОПАСНОСТЬ МАКРОЛИДНЫХ АНТИБИОТИКОВ: КРИТИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ|ссылка=|издание=Клиническая медицина|тип=|год=2012|номер=3|страницы=23-30}}
* {{Книга|автор=Страчунский Л. С., Козлов С. Н.|часть=|заглавие=Макролиды в современной клинической практике|оригинал=|ссылка=http://www.antibiotic.ru/books/macrolid/intro.shtml|издание=|место=|издательство=|год=|том=|страницы=|страниц=|isbn=5-88590-837-0}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130414223446/http://antibiotic.ru/books/macrolid/intro.shtml |date=2013-04-14 }}
* {{Книга|автор=Страчунский Л. С., Козлов С. Н.|часть=|заглавие=Современная антимикробная химиотерапия. Руководство для врачей|оригинал=|ссылка=http://www.antibiotic.ru/books/mach/index.shtml|издание=|место=М.|издательство=Боргес|год=2002|том=|страницы=|страниц=432|isbn=5-94630-002-4}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200929173924/http://antibiotic.ru/books/mach/index.shtml |date=2020-09-29 }}

== Havolalar ==

* [http://www.antibiotic.ru/ab/042-47.shtml Antibiotiklar va antimikrob terapiya] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20111010200642/http://www.antibiotic.ru/ab/042-47.shtml |date=2011-10-10 }} Arxivnaya kopiya
* [http://www.antibiotic.ru/cmac/pdf/12_1_041.pdf Homiladorlik va laktatsiya davrida makrolidlarni qoʻllashning dolzarb jihatlari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160305023623/http://www.antibiotic.ru/cmac/pdf/12_1_041.pdf |date=2016-03-05 }}
* [https://web.archive.org/web/20120813053731/http://www.pharmateca.ru/magazines/source/2004/3-4/pdf/ft082_6_1.pdf Asl preparatlar va preparatlar – Rossiya Federatsiyasida eng keng tarqalgan makrolidlarning nusxalari]
* [http://pharmakolog.ru/eritromitsin/ Eritromitsin – birinchi makrolid]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (mavjud havola)
* Spirovet – veterinariya tibbiyotida foydalanish. http://www.ceva-russia.ru/Produkciya-kompanii/Spisok-preparatov/SPIROVET {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220526225638/https://www.ceva-russia.ru/Produkciya-kompanii/Spisok-preparatov/SPIROVET |date=2022-05-26 }}
[[Turkum:Makrolidlar va azalidlar]]</text>
      <sha1>6ibj6t3w0yocrqno8ghhxzw5bu9a574</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La Liga (2021-22)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>729846</id>
    <revision>
      <id>6181339</id>
      <parentid>6131371</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:07:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68287" sha1="jd0cdwuims08msvhteoibqwebdiw273" xml:space="preserve">{{ futbol liga mavsumi bilgiqutisi
| competirion = [[La Liga]]
| season = [[:en:2021–22 in Spanish football|2021–22]]
| logo = 
| image = 
| pixels = &lt;!-- width of image in pixels (px) --&gt;
| alt = 
| caption = 
| dates = {{nowrap|13-avgust 2021-yil – &lt;br /&gt; 22-may 2022-yil}}
| competition = [[La Liga]]
| winners = [[Real Madrid CF|Real Madrid]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;35chi titul&lt;/small&gt;
| relegated = [[Granada CF|Granada]]&lt;br&gt;[[Levante UD|Levante]]&lt;br&gt;[[Deportivo Alavés|Alavés]]
| continentalcup1 = [[2022–23 UEFA Liga Chempionati|Liga Chempionati]]
| continentalcup1 qualifiers = Real Madrid&lt;br&gt;[[FC Barcelona|Barcelona]]&lt;br&gt;[[Atlético Madrid]]&lt;br&gt;[[Sevilla FC|Sevilla]]
| continentalcup2 = [[2022–23 UEFA Yeropa Ligasi|Yeropa Ligasi]]
| continentalcup2 qualifiers = [[Real Betis]]&lt;br&gt;[[Real Sociedad]]
| continentalcup3 = [[2022–23 UEFA Yevropa Konferens Ligasi|Yevropa Konferens Ligasi]]
| continentalcup3 qualifiers = [[Villarreal CF|Villarreal]]
| relegated = [[Burnley F.C.|Burnley]]&lt;br&gt;[[Watford F.C.|Watford]]&lt;br&gt;[[Norwich City F.C.|Norwich City]]
| matches = 380
| total goals = 951
| league topscorer section = Eng koʻp gollar
| league topscorer = [[Karim Benzema]]&lt;br&gt;(27 gol)
| biggest home win = {{nowrap|Real Madrid 6–0 Levante}}&lt;br&gt;(12-may 2022-yil)&lt;br&gt;
| biggest away win = Mallorca 2–6 Granada&lt;br&gt;(7-may 2022-yil)&lt;br&gt;Rayo Vallecano 1–5 Villarreal&lt;br&gt;(12-may 2022-yil)
| highest scoring = {{nowrap|Sevilla 5–3 Levante}}&lt;br&gt;(24-oktyabr 2021-yil)&lt;br&gt;Mallorca 2–6 Granada&lt;br&gt;(7-may 2022-yil)
| longest wins = Barcelona&lt;br&gt;Real Madrid&lt;br&gt;(7 oʻyin)
| longest unbeaten = Barcelona&lt;br&gt;Sevilla&lt;br&gt;(15 oʻyin)
| longest winless = Levante&lt;br&gt;(19 oʻyin)
| longest losses = [[Getafe CF|Getafe]]&lt;br&gt;Mallorca&lt;br&gt;(7 oʻyin)
| highest attendance = 86,422&lt;br&gt;{{nowrap|Barcelona 1–2 Real Madrid}}&lt;br&gt;(24-oktyabr 2021-yil)
| lowest attendance = 583&lt;br&gt;{{nowrap|[[Rayo Vallecano]] 4–0 Granada}}&lt;br&gt;(29-avgust 2021-yil)
| attendance = 8,675,104
| average attendance = 22,829
| prevseason = [[2020–21 La Liga|2020–21]]
| nextseason = ''[[2022–23 La Liga|2022–23]]''
}}

'''2021–22 yilgi La Liga''', '''La Liga Santander''' nomi bilan ham tanilgan, Ispaniyaning asosiy futbol musobaqasi [[La Liga]]ning 91-mavsumi boʻldi. U 2021-yil 13-avgustda boshlangan va 2022-yil 22-mayda yakunlangan. Uchrashuvlar 2021-yil 30-iyun kuni eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{veb manbasi| url= https://www.marca.com/futbol/primera-division/2021/06/16/60c9ce4946163f8d548b467d.html| title= Hay acuerdo: la Liga 2021-22 empieza el fin de semana del 13-15 de agosto|publisher = Marca |language=es | date= 16-iyun 2021-yil| access-date= 17-iyun 2021-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://cdn1.sefutbol.com/pdf/calendario_1d_2122.pdf |title=Primera División Calendario |publisher=SEFutbol |language=es |date=30-iyun 2021-yil |access-date=30-iyun 2021-yil |arxivsana=2021-07-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210702075311/https://cdn1.sefutbol.com/pdf/calendario_1d_2122.pdf }}&lt;/ref&gt;.

2021-yil 24-iyun kuni [[Ispaniya]] Vazirlar Kengashi [[COVID-19 pandemiyasi]] kontekstida “yangi norma”ni tartibga soluvchi qirollik farmoniga oʻzgartirish kiritish orqali tomoshabinlar stadionlarga toʻliq sigʻimda qaytishi mumkinligiga qaror qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url = https://www.mundodeportivo.com/futbol/laliga/20210624/410214800104/el-publico-volvera-a-los-estadios-con-total-normalidad-la-proxima-temporada.html|title= El Publico volvera a los escenarios con total normalidad la proxima temporada| website= Mundo Deportivo| date= 24-iyun 2021-yil| access-date= 24-iyun 2021-yil }}&lt;/ref&gt;.

&quot;Atletiko Madrid&quot; oʻtgan mavsumda oʻn birinchi chempionlikni qoʻlga kiritgan holda amaldagi chempion boʻldi. &quot;Espanyol&quot;, &quot;Malyorka&quot; va &quot;Rayo Valyekano&quot; 2020-21-yilgi mavsumda Segunda divizionidan koʻtarilgan klublar sifatida qoʻshildi. Ular o'tgan mavsumda Segundaga tushib ketgan &quot;Ueska&quot;, &quot;Valyadolid&quot; va &quot;Eybar&quot;ni almashtirdilar.

&quot;[[Real Madrid CF|Real Madrid]]&quot; 30-aprel kuni &quot;Espanyol&quot; ustidan 4:0 hisobida gʻalaba qozonganidan soʻng, toʻrtta oʻyin oʻtkazib, rekord darajadagi 35-chempionlikni qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|url=https://www.laliga.com/en-GB/news/real-madrid-proclaimed-champions-of-laliga-santander-2021-22|title=Real Madrid proclaimed champions of LaLiga Santander 2021/22|publisher=La Liga|date=30-aprel 2022-yil|access-date=30-aprel 2022-yil|archive-date=2022-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220604074500/https://www.laliga.com/en-GB/news/real-madrid-proclaimed-champions-of-laliga-santander-2021-22|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

Bu La Liganing 2003-04 yildan beri birinchi mavsumi boʻlib, unda liganing barcha vaqtlardagi eng yaxshi toʻpurari Lionel Messi yoki Serxio Ramos ishtirok etmagan.

== Jamoalar ==
===Koʻtarilish va tushish (mavsum oldi)===
Ligada jami yigirmata jamoa kurash olib bordi, jumladan 2020–21 mavsumidan oʻn yettita jamoa va 2020–21 Segunda divizionidan uchtasi koʻtarildi. Bunga Segunda divizionining ikkita eng yaxshi jamoasi va pley-off bosqichi gʻoliblari kiradi.
=== Segunda Divizioniga tushib ketgan jamoalar===
La Ligadan tushib ketgan birinchi jamoa 2021-yil 16-may kuni “ Valensiya ”ga 1:4 hisobida magʻlub boʻlganidan soʻng “ Eybar ” boʻldi va yetti yillik faoliyatini yuqori ligada yakunladi. 2021-yil 22-may kuni mavsumning soʻnggi oʻyinida “Atletiko Madrid” ga qarshi oʻz uyida 1:2 hisobida magʻlub boʻlgan “ Valyadolid ” ikkinchi ligaga tushib ketdi va uch yillik yuqori ligada qolishini yakunladi. 2021-yil 22-may kuni mavsumning soʻnggi oʻyinida “Valensiya” ga qarshi oʻyinda 0:0 hisobida durang oʻynagan “Ueska” uchinchi va oxirgi ligaga tushib ketgan jamoa boʻlib , darhol ikkinchi divizionga qaytishga majbur boʻldi.

===Segunda Divizionidan koʻtarilgan jamoalar===
2021-yilning 8-mayida “Espanyol” “Saragosa”ga qarshi 0:0 hisobidagi durangdan soʻng yuqori ligaga qaytishga ishonch hosil qilib, matematik jihatdan koʻtarilgan birinchi jamoa boʻldi. 2021-yil 18-may kuni Almeriyaning Kartagenaga 2:3 hisobida magʻlub boʻlganidan keyin “Malyorka” koʻtarilgan ikkinchi jamoa boʻldi. Ikkala jamoa ham bir mavsum safarda boʻlganidan soʻng darhol birinchi divizionga qaytishdi. 2021-yil 20-iyun kuni “Jirona” ga qarshi pley-off finalida 3:2 hisobida gʻalaba qozongan va ikki yillik tanaffusdan soʻng qaytgan “Rayo Valyekano” uchinchi va yakuniy koʻtarilgan jamoa boʻldi 

=== Stadionlar va oʻtkazilishi ===
{{Location map+|Spain|width=500|float=right|caption=Jamoalar '''2021–22 yilgi La Liga'''sida joylashuvlari|places=
{{location map~ |Spain |lat=40.4168|long= -3.7038|label= &lt;small&gt;[[Madrid (avtonom jamoat)|Madrid avtonomiyasi]]&lt;/small&gt;|mark=Blue pog.svg|position=bottom}}
{{Location map~ |Spain |lat=43.2641327 |long=-2.949438 |label=&lt;small&gt;{{nowrap|[[Athletic Bilbao]]}}&lt;/small&gt; |position=left}}
{{Location map~ |Spain |lat=42.837072 |long=-2.688243 |label=&lt;small&gt;[[Deportivo Alavés|Alavés]]&lt;/small&gt; |position=left}}
{{Location map~ |Spain |lat=41.380889 |long=2.1228167 |label=&lt;small&gt;[[FC Barcelona|Barcelona]]&lt;/small&gt; |position=right}}
{{Location map~ |Spain |lat=36.502778 |long=-6.273056 |label=&lt;small&gt;[[Cádiz CF|Cádiz]]&lt;/small&gt; |position=left}}
{{Location map~ |Spain |lat=42.211854 |long=-8.73972 |label=&lt;small&gt;[[RC Celta de Vigo|Celta Vigo]]&lt;/small&gt; |position=right}}
{{Location map~ |Spain |lat=38.267111 |long=-0.663272 |label=&lt;small&gt;[[Elche CF|Elche]]&lt;/small&gt; |position=bottom}}
{{Location map~ |Spain |lat=41.347973 |long=2.074765 |label=&lt;small&gt;[[RCD Espanyol|Espanyol]]&lt;/small&gt; |position=left}}
{{Location map~ |Spain |lat=37.152925 |long=-3.595744 |label=&lt;small&gt;[[Granada CF|Granada]]&lt;/small&gt; |position=bottom}}
{{Location map~ |Spain |lat=39.494703 |long=-0.363842 |label=&lt;small&gt;[[Levante UD|Levante]]&lt;/small&gt; |position=left}}
{{Location map~ |Spain |lat=39.589936 |long=2.6300778 |label=&lt;small&gt;[[RCD Mallorca|Mallorca]]&lt;/small&gt; |position=bottom}}
{{Location map~ |Spain |lat=42.796675 |long=-1.637128 |label=&lt;small&gt;[[CA Osasuna|Osasuna]]&lt;/small&gt; |position=bottom}}
{{Location map~ |Spain |lat=37.356419 |long=-5.981750 |label=&lt;small&gt;[[Real Betis]]&lt;/small&gt; |position=left}}
{{Location map~ |Spain |lat=43.301393 |long=-1.973682 |label=&lt;small&gt;{{nowrap|[[Real Sociedad]]}}&lt;/small&gt; |position=right}}
{{Location map~ |Spain |lat=37.384039 |long=-5.970583 |label=&lt;small&gt;[[Sevilla FC|Sevilla]]&lt;/small&gt;
|position=right}}
{{Location map~ |Spain |lat=39.474604 |long=-0.358225 |label=&lt;small&gt;[[Valencia CF|Valencia]]&lt;/small&gt; |position=right}}
{{Location map~ |Spain |lat=39.944128 |long=-0.103472 |label=&lt;small&gt;[[Villarreal CF|Villarreal]]&lt;/small&gt; |position=right}}

&lt;!--DISPLAY OF COMMUNITY OF MADRID TEAMS IN BOTTOM RIGHT CORNER--&gt;
{{Location map~ |Spain |mark=TransparentPlaceholder.png |marksize=1 |lat=36.0 |long=-0.5 |label_size=80|label='''{{nowrap|[[:en:Football in Madrid|Madrid avtonomiyasi]] jamoalari:}}'''&lt;br&gt;
[[Atlético Madrid]]&lt;br&gt;
[[Getafe CF|Getafe]]&lt;br&gt;
[[Rayo Vallecano]]&lt;br&gt;
[[Real Madrid CF|Real Madrid]]|position=right}}
}}
{{Location map+ |Spain Community of Madrid|width=250|float=right| caption=Madrid avtonomiyasi jamoalari '''2021–22 yilgi La Liga'''sida |places=
{{Location map~ |Spain Community of Madrid |lat=40.325728 |long=-3.714950 |label=&lt;small&gt;[[Getafe CF|Getafe]]&lt;/small&gt; |position=right}}
{{Location map~ |Spain Community of Madrid |lat=40.436227 |long=-3.6000022 |label=&lt;small&gt;{{nowrap|[[Atlético Madrid]]}}&lt;/small&gt; |position=right}}
{{Location map~ |Spain Community of Madrid |lat=40.453054 |long=-3.688344 |label=&lt;small&gt;[[Real Madrid CF|Real Madrid]]&lt;/small&gt; |position=top}}
{{Location map~ |Spain Community of Madrid |lat=40.391828 |long=-3.658586 |label=&lt;small&gt;{{nowrap|[[Rayo Vallecano]]}}&lt;/small&gt; |position=left}}
}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
|-
! Jamoa
! Joylashuvi
! Stadion
! Sigʻimi
|-
|[[Deportivo Alavés|Alavés]]
|[[Vitoria-Gasteiz]]
|[[Mendizorrotza Stadium|Mendizorroza]]
| align=&quot;center&quot;  | 19,840&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Instalaciones {{!}} Alavés - Web Oficial|url=https://www.deportivoalaves.com/club/instalaciones|access-date=29-may 2021-yil|website=Instalaciones {{!}} Alavés - Web Oficial|language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Athletic Bilbao]]||[[Bilbao]]||[[San Mamés Stadium (2013)|San Mamés]]|| align=&quot;center&quot; |{{Nts|53289}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=The Stadium|url=https://www.athletic-club.eus/en/san-mames/the-stadium|publisher=Athletic Bilbao|access-date=1-iyul 2019-yil|arxivsana=2022-04-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220406002724/https://www.athletic-club.eus/en/san-mames/the-stadium}}&lt;/ref&gt;
|-
| data-sort-value=&quot;Madrid&quot; | [[Atlético Madrid]]
| [[Madrid]]
| [[Metropolitano Stadium|Wanda Metropolitano]]
| align=&quot;center&quot; | 68,456&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=A spectacular stadium|url=http://en.atleticodemadrid.com/atm/features|access-date=3-mart 2021-yil|website=Wanda Metropolitano}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[FC Barcelona|Barcelona]]||[[Barcelona]]||[[Camp Nou]]|| align=&quot;center&quot; |{{Nts|99354}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Facilities - Camp Nou|url=https://www.fcbarcelona.com/en/club/facilities/camp-nou|publisher=FC Barcelona|access-date=3-mart 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Cádiz CF|Cádiz]]||[[Cádiz]]||[[Nuevo Mirandilla]]|| align=&quot;center&quot; |20,724&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://espanaestadios.com/2018/08/11/cadiz-estadio-Nuevo-Mirandilla/|title=Estadio Nuevo Mirandilla|publisher=Cádiz CF|language=es|access-date=19-oktyabr 2019-yil}}{{Deadlink|date=iyun 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[RC Celta de Vigo|Celta Vigo]]||[[Vigo]]||[[Balaídos|Abanca-Balaídos]]|| align=&quot;center&quot; |{{Nts|29000}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Facilities|url=http://www.rccelta.es/index.php/en/club-en/facilities|publisher=Celta Vigo|access-date=1-iyul 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Elche CF|Elche]] || [[Elche]] || [[Estadio Manuel Martínez Valero|Martínez Valero]] || align=center | {{Nts|33732}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.elchecf.es/club/estadio-martinez-valero|publisher=Elche CF|title=Estadio Martínez Valero|access-date=30-may 2016-yil|language=es|archive-date=22-dekabr 2015-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222234615/http://www.elchecf.es/club/estadio-martinez-valero|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[RCD Espanyol|Espanyol]]||[[Barcelona]]||[[RCDE Stadium]]|| align=&quot;center&quot; |{{Nts|40000}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Facilities - RCDE Stadium|url=https://www.rcdespanyol.com/en/instalations|publisher=RCD Espanyol|access-date=1-iyul 2019-yil|arxivsana=2015-12-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151218073440/https://www.rcdespanyol.com/en/instalations}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Getafe CF|Getafe]]||[[Getafe]]||[[Coliseum Alfonso Pérez]]|| align=&quot;center&quot; |{{Nts|17393}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.getafecf.com/Elclub/DatosGenerales.aspx|title=Datos Generales|publisher=Getafe CF|access-date=16-may 2016-yil|language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Granada CF|Granada]]||[[Granada]]||[[Estadio Nuevo Los Cármenes|Nuevo Los Cármenes]]||align=&quot;center&quot; | {{Nts|19336}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.granadacf.es/club/datos-del-club|title=Datos del Club|publisher=Granada CF|language=es|date=1-iyul 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Levante UD|Levante]]||[[Valencia]]||[[Estadi Ciutat de València|Ciutat de València]]|| align=&quot;center&quot; |{{Nts|26354}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://stadiumdb.com/stadiums/esp/estadi_ciutat_de_valencia |title=Estadi Ciutat de Valencia |publisher=StadiumDB |date=20-iyul 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[RCD Mallorca|Mallorca]]||[[Palma de Mallorca|Palma]]||[[Visit Mallorca Stadium|Visit Mallorca Estadi]]||align=center| {{Nts|24262}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://stadiumdb.com/stadiums/esp/ono_estadi|title=Son Moix Iberostar Estadi (Son Moix)|publisher=StadiumDB|access-date=13-iyul 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[CA Osasuna|Osasuna]]||[[Pamplona]]||[[El Sadar Stadium|El Sadar]]|| align=&quot;center&quot; |{{Nts|23576}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.osasuna.es/el-club/instalaciones.html|title=Instalaciones - Estadio El Sadar|publisher=CA Osasuna|language=es|access-date=1-iyul 2019-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716130202/https://www.osasuna.es/el-club/instalaciones.html|archive-date=16-iyul 2019-yil|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Rayo Vallecano]]||[[Madrid]]||[[Campo de Fútbol de Vallecas|Vallecas]]|| align=&quot;center&quot; |{{Nts|14708}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://www.rayovallecano.es/club/estadio |title=Estadio de Vallecas |publisher=Rayo Vallecano |language=es |access-date=20-iyul 2018-yil |arxivsana=2017-07-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170708210040/http://www.rayovallecano.es/club/estadio }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Real Betis]]||[[Seville]]||[[Estadio Benito Villamarín|Benito Villamarín]]|| align=&quot;center&quot; |{{Nts|60721}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://www.realbetisbalompie.es/club/estadio-benito-villamarin/ |title=Estadio Benito Villamarín |publisher=Real Betis |language=es |access-date=4-iyul 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Real Madrid CF|Real Madrid]]||[[Madrid]]||[[Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu]]|| align=&quot;center&quot; |{{Nts|81044}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Santiago Bernabéu Stadium|url=https://www.realmadrid.com/en/santiago-bernabeu-stadium|publisher=Real Madrid CF|access-date=7-mart 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Real Sociedad]]||[[San Sebastián]]||[[Anoeta Stadium|Anoeta]]|| align=&quot;center&quot; |{{Nts|39500}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Facilities - Anoeta|url=https://www.realsociedad.eus/en/club/facilities?area=#/anoeta|publisher=Real Sociedad|access-date=1-iyul 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Sevilla FC|Sevilla]]||[[Seville]]||[[Ramón Sánchez Pizjuán Stadium|Ramón Sánchez Pizjuán]]|| align=&quot;center&quot; |{{Nts|43883}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Sevilla F.C. |url=https://www.sevillafc.es/es/el-club/la-entidad/sevilla-fc |publisher=Sevilla FC |access-date=3-mart 2021-yil |language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Valencia CF|Valencia]]||[[Valencia]]||[[Mestalla Stadium|Mestalla]]|| align=&quot;center&quot; |{{Nts|55000}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Facilities - Mestalla|url=https://www.valenciacf.com/en/club/facilities/mestalla|access-date=1-iyul 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Villarreal CF|Villarreal]]||[[Villarreal]]||[[Estadio de la Cerámica]]|| align=&quot;center&quot; |{{Nts|24890}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://estadiodelaceramica.villarrealcf.es/es/informacion|title=Estadio de la Cerámica|publisher=Estadio de la Cerámica|access-date=1-iyul 2019-yil|language=es|arxivsana=2019-07-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190712220432/https://estadiodelaceramica.villarrealcf.es/es/informacion}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

=== Xodimlar va homiylar ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;
|+
! Jamoa
! Murabbiy
! Kapitan
! Kiyim ishlab chiqaruvchi
! Kiyim homiysi
|-
|{{nobreak|Alavés}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Julio Velázquez]]}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Víctor Laguardia]]}}
|[[Kelme (company)|Kelme]]
|{{nobreak|Zøtapay, XM{{ref|n1|1}}, Integra Energía{{ref|n2|2}}, Silken Hoteles{{ref|n3|3}}, InnJoo{{ref|n3|3}}}}
|-
|{{nobreak|Athletic Bilbao}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Marcelino García Toral|Marcelino]]}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Iker Muniain]]}}
|[[New Balance]]
|{{nobreak|[[Kutxabank]]}}
|-
|{{nobreak|Atlético Madrid}}
|{{nobreak|{{flagicon|Argentina}} [[Diego Simeone]]}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Koke (footballer, born 1992)|Koke]]}}
|[[Nike, Inc.|Νike]]
|{{nobreak|[[Plus500]], [[Ria Money Transfer]],{{ref|n1|1}} [[Hyundai Motor Company|Hyundai]]{{ref|n2|2}}}}
|-
|{{nobreak|Barcelona}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Xavi]]}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Sergio Busquets]]}}
|Nike
|{{nobreak|[[Rakuten]], [[UNICEF]]{{ref|n1|1}}}}
|-
|{{nobreak|Cádiz}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Sergio (footballer, born 1976)|Sergio]]}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[José Mari (footballer, born 1987)|José Mari]]}}
|[[Macron (sportswear)|Macron]]
|{{nobreak|Bitci, Jobchain,{{ref|n1|1}} Floki Inu{{ref|n2|2}}}}
|-
|{{nobreak|Celta Vigo}}
|{{nobreak|{{flagicon|Argentina}} [[Eduardo Coudet]]}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Hugo Mallo]]}}
|[[Adidas]]
|{{nobreak|[[Estrella Galicia|Estrella Galicia 0,0]], [[Abanca]],{{ref|n1|1}} AIX Investment Group,{{ref|n2|2}} Grupo Recalvi{{ref|n3|3}}}}
|-
|{{nobreak|Elche}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Francisco (footballer, born 1978)|Francisco]]}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Gonzalo Verdú]]}}
|Νike
|{{nobreak|TM Grupo Inmobiliario, Sfidante{{ref|n1|1}}}}
|-
|{{nobreak|Espanyol}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Luis Blanco (footballer, born 1978)|Luis Blanco]]}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[David López (footballer, born 1989)|David López]]}}
|Kelme
|{{nobreak|[[Riviera Maya]], [[Digi Communications]],{{ref|n1|1}} Reale Seguros,{{ref|n2|2}} Global Racing Oil{{ref|n3|3}}}}
|-
|{{nobreak|Getafe}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Quique Sánchez Flores]]}}
|{{nobreak|{{flagicon|Togo}} [[Djené]]}}
|[[Joma]]
|{{nobreak|Tecnocasa Group}}
|-
|{{nobreak|Granada}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Aitor Karanka]]}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Víctor Díaz (footballer, born 1988)|Víctor Díaz]]}}
|Νike
|{{nobreak|[[Platzi]], Caja Rural Granada{{ref|n1|1}}}}
|-
|{{nobreak|Levante}}
|{{nobreak|{{flagicon|Italy}} [[Alessio Lisci]]}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[José Luis Morales (footballer, born 1987)|José Luis Morales]]}}
|Macron
|{{nobreak|Gedesco, [[Baleària]],{{ref|n1|1}} Sesderma{{ref|n1|1}}}}
|-
|{{nobreak|Mallorca}}
|{{nobreak|{{flagicon|Mexico}} [[Javier Aguirre]]}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Manolo Reina]]}}
|Nike
|{{nobreak|αGEL, Alua Hotels &amp; Resorts,{{ref|n1|1}} Juaneda,{{ref|n1|1}} OK Mobility,{{ref|n2|2}} [[Air Europa]],{{ref|n3|3}} [[Specialized Bicycle Components|Specialized]]{{ref|n3|3}}}}
|-
|{{nobreak|Osasuna}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Jagoba Arrasate]]}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Oier Sanjurjo]]}}
|Adidas
|{{nobreak|Verleal, Clínica Universidad de Navarra{{ref|n3|3}}}}
|-
|{{nobreak|Rayo Vallecano}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Andoni Iraola]]}}
|{{nobreak|{{flagicon|Argentina}} [[Óscar Trejo]]}}
|[[Umbro]]
|{{nobreak|Digi Communications}}
|-
|{{nobreak|Real Betis}}
|{{nobreak|{{flagicon|Chile}} [[Manuel Pellegrini]]}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Joaquín (footballer, born 1981)|Joaquín]]}}
|[[Kappa (company)|Kappa]]
|{{nobreak|Finetwork, LegacyFX,{{ref|n1|1}} Reale Seguros,{{ref|n2|2}} MuchBetter{{ref|n3|3}}}}
|-
|{{nobreak|Real Madrid}}
|{{nobreak|{{flagicon|Italy}} [[Carlo Ancelotti]]}} 
|{{nobreak|{{flagicon|Brazil}} [[Marcelo (footballer, born 1988)|Marcelo]]}}
|Adidas
|{{nobreak|[[Emirates (airline)|Emirates]]}}
|-
|{{nobreak|Real Sociedad}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Imanol Alguacil]]}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Asier Illarramendi]]}}
|Macron
|{{nobreak|Finetwork, Kutxabank,{{ref|n1|1}} Reale Seguros{{ref|n2|2}}}}
|-
|{{nobreak|Sevilla}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Julen Lopetegui]]}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Jesús Navas]]}}
|Νike
|{{nobreak|NAGA, Socios.com,{{ref|n1|1}}{{ref|n3|3}} [[Valvoline]]{{ref|n2|2}}}}
|-
|{{nobreak|Valencia}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[José Bordalás]]}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[José Gayà]]}}
|[[Puma (brand)|Puma]]
|{{nobreak|Socios.com, Samtrade FX,{{ref|n1|1}} Sailun Tyres,{{ref|n2|2}} [[Škoda Auto|Škoda]]{{ref|n3|3}}}}
|-
|{{nobreak|Villarreal}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Unai Emery]]}}
|{{nobreak|{{flagicon|Spain}} [[Mario Gaspar]]}}
|Joma
|{{nobreak|Pamesa Cerámica, Color Star Technology{{ref|n2|2}}}}
|}
:1. {{note|n1}}&lt;small&gt;Futbolka orqasida.&lt;/small&gt;
:2. {{note|n2}}&lt;small&gt;Futbolka yengida.&lt;/small&gt;
:3. {{note|n3}}&lt;small&gt;Shortda.&lt;/small&gt;

===Murabbiylar oʻzgarishi===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!Jamoa
!Murabbiy&lt;br/&gt;ketkan
!Sababi
!Ketkan&lt;br/&gt;sanasi	
!Jadvalda&lt;br/&gt;joylashuvi	
!Oʻzgargan&lt;br/&gt;murabbiy	
!Oʻzgarish&lt;br/&gt;sanasi

|-
|Valencia
|{{flagicon|ESP}} [[Voro (footballer)|Voro]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://es.besoccer.com/noticia/javi-gracia-destituido-valencia-987437|title=OFICIAL: Javi Gracia, destituido del Valencia|trans-title=OFFICIAL: Javi Gracia, dismissed from Valencia|website=Besoccer|language=es|date=3-may 2021-yil|access-date=3-may 2021-yil|arxivsana=2021-05-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210503104853/https://es.besoccer.com/noticia/javi-gracia-destituido-valencia-987437}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |Vaqtincha, mavsumni oxiri
| align=&quot;center&quot; |22-may 2021
| align=&quot;center&quot; rowspan=&quot;4&quot; |''Mavsumdan oldin	''
|{{flagicon|ESP}} [[José Bordalás]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.valenciacf.com/en/article/en-official-statement-jose-bordalas-2021-05-27|title=Official Statement: José Bordalás|publisher=Valencia CF|date=27-may 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; rowspan=&quot;2&quot; |27 May 2021
|-
|Getafe
|{{flagicon|ESP}} [[José Bordalás]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.marca.com/futbol/getafe/2021/05/26/60ae1e2cca47419f188b471a.html|title=Así fue la despedida de Bordalás en sala de prensa|date=26-may 2021-yil|website=Marca}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |Mutual consent
| align=&quot;center&quot; |26-may 2021
|{{flagicon|ESP}} [[Míchel (footballer, born 1963)|Míchel]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.xinhuanet.com/english/2021-05/27/c_139973536.htm|title=Michel Gonzalez returns to Getafe for second spell as first team coach|date=27-may 2021-yil|website=www.xinhuanet.com|qaralgan sana=2022-05-29|arxivsana=2021-08-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210814224454/http://www.xinhuanet.com/english/2021-05/27/c_139973536.htm}}&lt;/ref&gt;
|-
|Real Madrid
|{{flagicon|FRA}} [[Zinedine Zidane]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=El Real Madrid deja claro que es Zidane el que se marcha: &quot;Es hora de respetar su decisión&quot;|url=https://www.marca.com/futbol/real-madrid/2021/05/27/60af7096ca474136098b460b.html|date=27-may 2021-yil|access-date=27-may 2021-yil|website=Marca|language=es}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; rowspan=&quot;2&quot;|Isteʼfo
| align=&quot;center&quot; |27-may 2021
|{{nobreak|{{flagicon|ITA}} [[Carlo Ancelotti]]}}&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Η Ρεάλ Μαδρίτης ανακοίνωσε την επιστροφή του Κάρλο Αντσελότι|url=https://www.sport24.gr/football/i-real-madritis-anakoinose-tin-epistrofi-toy-karlo-antseloti.9250137.html|access-date=1-iyun 2021-yil|website=www.sport24.gr|language=el}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |1-iyun 2021
|-
|Granada
|{{flagicon|ESP}} [[Diego Martínez Penas|Diego Martínez]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.granadacf.es/noticia/comunicado-diego-martinez|title=Comunicado &amp;#124; Diego Martínez|publisher=Granada CF|language=es|date=27-may 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |27-may 2021
| {{flagicon|ESP}} [[Robert Moreno]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.granadacf.es/noticia/comunicado-robert-moreno-nuevo-entrenador-del-granada-cf|title=Comunicado &amp;#124; Robert Moreno, nuevo entrenador del Granada CF|publisher=Granada CF|language=es|date=18-iyun 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |18-iyun 2021
|-
|Levante
|{{flagicon|ESP}} [[Paco López (footballer)|Paco López]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.levanteud.com/es/info/paco-lopez-deja-de-ser-entrenador-del-levante-ud|title=Paco López deja de ser entrenador del Levante UD|publisher=Levante UD|language=es|date=3-oktyabr 2021-yil|access-date=3-oktyabr 2021-yil|arxivsana=2021-10-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211003215052/https://www.levanteud.com/es/info/paco-lopez-deja-de-ser-entrenador-del-levante-ud}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; |Boʻshagan
| align=&quot;center&quot; |3-oktyabr 2021
| align=&quot;center&quot; |18chi
| {{flagicon|ESP}} [[Javier Pereira (footballer)|Javier Pereira]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.levanteud.com/es/info/javier-pereira-se-convierte-en-entrenador-del-levante-ud|title=Javier Pereira se convierte en entrenador del Levante UD|publisher=Levante UD|language=es|date=7-oktyabr 2021-yil|access-date=7-oktyabr 2021-yil|arxivsana=2021-10-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211007061723/https://www.levanteud.com/es/info/javier-pereira-se-convierte-en-entrenador-del-levante-ud}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |7-oktyabr 2021
|-
|Getafe
|{{flagicon|ESP}} [[Míchel (footballer, born 1963)|Míchel]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.getafecf.com/Noticia/tabid/137/Article/7755/Comunicado-Oficial.aspx|title=Comunicado Oficial|publisher=Getafe CF|language=es|date=4-oktyabr 2021-yil|access-date=4-oktyabr 2021-yil|arxivsana=2021-10-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211004153221/http://getafecf.com/Noticia/tabid/137/Article/7755/Comunicado-Oficial.aspx}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |4-oktyabr 2021
| align=&quot;center&quot; |20chi
| {{flagicon|ESP}} [[Quique Sánchez Flores]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.getafecf.com/Noticia/tabid/137/Article/7760/Quique-Sanchez-Flores-Cada-partido-una-final.aspx|title=Quique Sánchez Flores: &quot;Cada partido, una final&quot;|publisher=Getafe CF|language=es|date=6-oktyabr 2021-yil|access-date=6-oktyabr 2021-yil|arxivsana=2021-10-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211006143814/https://www.getafecf.com/Noticia/tabid/137/Article/7760/Quique-Sanchez-Flores-Cada-partido-una-final.aspx}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |6-oktyabr 2021
|-
|Barcelona
|{{flagicon|NED}} [[Ronald Koeman]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.fcbarcelona.es/en/futbol/primer-equipo/noticias/2311932/koeman-destituido-como-tecnico-del-primer-equipo
|title=Ronald Koeman relieved of his duties as first team coach|publisher=FC Barcelona|date=28-oktyabr 2021-yil|access-date=28-oktyabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |27-oktyabr 2021
| align=&quot;center&quot; |9chi
|{{flagicon|ESP}} [[Xavi]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://www.forbes.com/sites/tomsanderson/2021/11/05/club-legend-xavi-hernandez-becomes-new-fc-barcelona-head-coach/?sh=66b4f3c8123b |title=FC Barcelona Appoint Club Legend Xavi Hernandez As New Head Coach |first=Tom |last=Sanderson |work=Forbes |date=5-noyabr 2021-yil |access-date=5-noyabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |5-noyabr 2021
|-
|Elche
|{{flagicon|ESP}} [[Fran Escribá]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.elchecf.es/noticia/oficial-fran-escriba|title=OFICIAL {{!}} Fran Escribá|trans-title=OFFICIAL {{!}} Fran Escribá|publisher=Elche CF|language=es|date=21-noyabr 2021-yil|access-date=21-noyabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |21-noyabr 2021
| align=&quot;center&quot; |18chi
|{{flagicon|ESP}} [[Francisco (footballer, born 1978)|Francisco]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.elchecf.es/noticia/oficial-francisco-nuevo-entrenador-del-elche-c-f|title=OFICIAL {{!}} Francisco, nuevo entrenador del Elche C.F.|trans-title=OFFICIAL {{!}} Francisco, new manager of Elche C.F.|publisher=Elche CF|language=es|date=28-noyabr 2021-yil|access-date=28-noyabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |28-noyabr 2021
|-
|Levante
|{{flagicon|ESP}} [[Javier Pereira (footballer)|Javier Pereira]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.levanteud.com/es/info/comunicado-oficial-del-levante-ud-53|title=Comunicado oficial del Levante UD|trans-title=Official statement from Levante UD|publisher=Levante UD|language=es|date=29-noyabr 2021-yil|access-date=29-noyabr 2021-yil|arxivsana=2021-11-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211130014005/https://www.levanteud.com/es/info/comunicado-oficial-del-levante-ud-53}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |29-noyabr 2021
| align=&quot;center&quot; |20chi
|{{flagicon|ITA}} [[Alessio Lisci]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.levanteud.com/es/info/comunicado-oficial-del-levante-ud-54|title=Comunicado oficial del Levante UD|trans-title=Official statement from Levante UD|publisher=Levante UD|language=es|date=7-dekabr 2021-yil|access-date=7-dekabr 2021-yil|arxivsana=2021-12-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211207165728/https://www.levanteud.com/es/info/comunicado-oficial-del-levante-ud-54}}&lt;/ref&gt;
|align=&quot;center&quot; | 7-dekabr 2021
|-
|Alavés
|{{flagicon|ESP}} [[Javier Calleja]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.deportivoalaves.com/noticia/javier-calleja-deja-de-ser-entrenador-del-deportivo-alaves|title=Javier Calleja deja de ser entrenador del Deportivo Alavés|trans-title=Javier Calleja stops being the coach of Deportivo Alavés|publisher=Deportivo Alavés, S.A.D.|language=es|date=28-dekabr 2021-yil|access-date=28-dekabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |28-dekabr 2021
| align=&quot;center&quot; |18chi
|{{flagicon|ESP}} [[José Luis Mendilibar]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.deportivoalaves.com/noticia/jose-luis-mendilibar-nuevo-entrenador-del-deportivo-alaves|title=José Luis Mendilibar, nuevo entrenador del Deportivo Alavés|trans-title=José Luis Mendilibar, new coach of Deportivo Alavés|publisher=Deportivo Alavés, S.A.D.|language=es|date=28-dekabr 2021-yil|access-date=28-dekabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |28-dekabr 2021
|-
|Cádiz
|{{flagicon|ESP}} [[Álvaro Cervera]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.cadizcf.com/noticia/alvaro-cervera-deja-de-ser-entrenador-del-cadiz|title=Álvaro Cervera deja de ser entrenador del Cádiz|trans-title=Álvaro Cervera leaves as manager of Cádiz|publisher=Cádiz CF|language=es|date=11-yanvar 2022-yil|access-date=11-yanvar 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |11-yanvar 2022
| align=&quot;center&quot; |19chi
|{{flagicon|ESP}} [[Sergio (footballer, born 1976)|Sergio]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.cadizcf.com/noticia/sergio-gonzalez-nuevo-entrenador-del-cadiz|title=Sergio González, nuevo entrenador del Cádiz|trans-title=Sergio González, new manager of Cádiz|publisher=Cádiz CF|language=es|date=11-yanvar 2022-yil|access-date=11-yanvar 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |11-yanvar 2022
|-
|Granada
|{{flagicon|ESP}} [[Robert Moreno]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.granadacf.es/noticia/comunicado-robert-moreno-deja-de-ser-entrenador-del-granada-cf|title=Comunicado {{!}} Robert Moreno deja de ser entrenador del Granada CF|trans-title=Press release {{!}} Robert Moreno stops being coach of Granada CF|publisher=Granada CF|language=es|date=5-mart 2022-yil|access-date=17-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |6-mart 2022
| align=&quot;center&quot; |17chi
|{{flagicon|ESP}} [[Rubén Torrecilla]] (caretaker)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.granadacf.es/noticia/comunicado-primer-equipo-granada-cf|title=Comunicado|trans-title=Press release|publisher=Granada CF|language=es|date=6-mart 2022-yil|access-date=17-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |6-mart 2022
|-
|Mallorca
|{{flagicon|ESP}} [[Luis García (footballer, born 1972)|Luis García]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.rcdmallorca.es/en/content/news/news/luis-garcia-plaza-leaves-rcd-mallorca|title=Luis García Plaza leaves RCD Mallorca|publisher=RCD Mallorca|date=22-mart 2022-yil|access-date=22-mart 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |22-mart 2022
| align=&quot;center&quot; |18chi
|{{nobreak|{{flagicon|MEX}} [[Javier Aguirre]]}}
| align=&quot;center&quot; |24-mart 2022
|-
|Alavés
|{{flagicon|ESP}} [[José Luis Mendilibar]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.deportivoalaves.com/noticia/jose-luis-mendilibar-deja-de-ser-entrenador-del-deportivo-alaves|title=José Luis Mendilibar deja de ser entrenador del Deportivo Alavés
|trans-title=José Luis Mendilibar ceases to be coach of Deportivo Alavés|publisher=Deportivo Alavés, S.A.D.|language=es|date=3-aprel 2022-yil|access-date=5-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |3-aprel 2022
| align=&quot;center&quot; |20chi
|{{flagicon|ESP}} [[Julio Velázquez]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.deportivoalaves.com/noticia/julio-velazquez-nuevo-entrenador-del-deportivo-alaves|title=Julio Velázquez, nuevo entrenador del Deportivo Alavés
|trans-title=Julio Velázquez, new coach of Deportivo Alavés|publisher=Deportivo Alavés, S.A.D.|language=es|date=5-aprel 2022-yil|access-date=5-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |5-aprel 2022
|-
|Granada
|{{flagicon|ESP}} [[Rubén Torrecilla]]
| align=&quot;center&quot; |Mavsumning oxiri
| align=&quot;center&quot; |18-aprel 2022
| align=&quot;center&quot; |18chi
|{{flagicon|ESP}} [[Aitor Karanka]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.granadacf.es/noticia/aitor-karanka-nuevo-tecnico-del-granada-cf|title=Aitor Karanka, nuevo técnico del Granada CF|trans-title=Aitor Karanka, new coach of Granada CF|publisher=Granada CF|language=es|date=18-aprel 2022-yil|access-date=18-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
| align=&quot;center&quot; |18-aprel 2022
|-
|Espanyol
|{{flagicon|ESP}} [[Vicente Moreno]]
| align=&quot;center&quot; |Boʻshagan
| align=&quot;center&quot; |13-may 2022
| align=&quot;center&quot; |13chi
|{{flagicon|ESP}} [[Luis Blanco (footballer, born 1978)|Luis Blanco]] (caretaker)
| align=&quot;center&quot; |13-may 2022
|}

== Liga jadvali ==
{{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|source=[https://www.laliga.com/en-GB/laliga-santander/classification LaLiga Santander]

&lt;!--Update team positions here--&gt;
|team_order=RMA, BAR, ATM, SEV, BET, RSO, VIL, ATH, VAL, OSA, CEL, RAY, ELC, ESP, GET, MLL, CAD, GRA, LEV, ALA

&lt;!--Update team qualifications here (defined below)--&gt;
|result1=CLGS |result2=CLGS |result3=CLGS |result4=CLGS |result5=ELGS |result6=ELGS|result7=ECLPO |result18=REL |result19=REL |result20=REL

&lt;!--Head-to-head--&gt;
|hth_RAY=Head-to-head points: Rayo Vallecano 9, Elche 7, Espanyol 1.
|hth_ELC=RAY
|hth_ESP=RAY
|hth_GET=Head-to-head points: Getafe 8, Mallorca 5, Cádiz 2.
|hth_MLL=GET
|hth_CAD=GET

&lt;!--Update team results here and then (if needed) positions above. Don't forget to update the date (update parameter).--&gt;
|update=complete
|win_ALA=8 |draw_ALA=7 |loss_ALA=23|gf_ALA=31|ga_ALA=65&lt;!--Alavés--&gt; 
|win_ATH=14|draw_ATH=13|loss_ATH=11|gf_ATH=43|ga_ATH=36&lt;!--Athletic Bilbao--&gt;
|win_ATM=21|draw_ATM=8 |loss_ATM=9 |gf_ATM=65|ga_ATM=43&lt;!--Atlético Madrid--&gt;
|win_BAR=21|draw_BAR=10|loss_BAR=7 |gf_BAR=68|ga_BAR=38&lt;!--Barcelona--&gt;
|win_CAD=8 |draw_CAD=15|loss_CAD=15|gf_CAD=35|ga_CAD=51&lt;!--Cádiz--&gt;
|win_CEL=12|draw_CEL=10|loss_CEL=16|gf_CEL=43|ga_CEL=43&lt;!--Celta Vigo--&gt;
|win_ELC=11|draw_ELC=9 |loss_ELC=18|gf_ELC=40|ga_ELC=52&lt;!--Elche--&gt;
|win_ESP=10|draw_ESP=12|loss_ESP=16|gf_ESP=40|ga_ESP=53&lt;!--Espanyol--&gt;
|win_GET=8 |draw_GET=15|loss_GET=15|gf_GET=33|ga_GET=41&lt;!--Getafe--&gt;
|win_GRA=8 |draw_GRA=14|loss_GRA=16|gf_GRA=44|ga_GRA=61&lt;!--Granada--&gt;
|win_LEV=8 |draw_LEV=11|loss_LEV=19|gf_LEV=51|ga_LEV=76&lt;!--Levante--&gt;
|win_MLL=10|draw_MLL=9 |loss_MLL=19|gf_MLL=36|ga_MLL=63&lt;!--Mallorca--&gt;
|win_OSA=12|draw_OSA=11|loss_OSA=15|gf_OSA=37|ga_OSA=51&lt;!--Osasuna--&gt;
|win_RAY=11|draw_RAY=9 |loss_RAY=18|gf_RAY=39|ga_RAY=50&lt;!--Rayo Vallecano--&gt;
|win_BET=19|draw_BET=8 |loss_BET=11|gf_BET=62|ga_BET=40&lt;!--Real Betis--&gt;
|win_RMA=26|draw_RMA=8 |loss_RMA=4 |gf_RMA=80|ga_RMA=31&lt;!--Real Madrid --&gt;
|win_RSO=17|draw_RSO=11|loss_RSO=10|gf_RSO=40|ga_RSO=37&lt;!--Real Sociedad--&gt;
|win_SEV=18|draw_SEV=16|loss_SEV=4 |gf_SEV=53|ga_SEV=30&lt;!--Sevilla--&gt;
|win_VAL=11|draw_VAL=15|loss_VAL=12|gf_VAL=48|ga_VAL=53&lt;!--Valencia--&gt;
|win_VIL=16|draw_VIL=11|loss_VIL=11|gf_VIL=63|ga_VIL=37&lt;!--Villarreal--&gt;

&lt;!--Team definitions (wikilinks in table)--&gt;
|name_ALA=[[Deportivo Alavés|Alavés]]
|name_ATH=[[Athletic Bilbao]]
|name_ATM=[[Atlético Madrid]]
|name_BAR=[[FC Barcelona|Barcelona]]
|name_CAD=[[Cádiz CF|Cádiz]]
|name_CEL=[[RC Celta de Vigo|Celta Vigo]]
|name_ELC=[[Elche CF|Elche]]
|name_ESP=[[RCD Espanyol|Espanyol]]
|name_GET=[[Getafe CF|Getafe]]
|name_GRA=[[Granada CF|Granada]]
|name_LEV=[[Levante UD|Levante]]
|name_MLL=[[RCD Mallorca|Mallorca]]
|name_OSA=[[CA Osasuna|Osasuna]]
|name_RAY=[[Rayo Vallecano]]
|name_BET=[[Real Betis]]
|name_RMA=[[Real Madrid CF|Real Madrid]]
|name_RSO=[[Real Sociedad]]
|name_SEV=[[Sevilla FC|Sevilla]]
|name_VAL=[[Valencia CF|Valencia]]
|name_VIL=[[Villarreal CF|Villarreal]]

&lt;!--Status--&gt;
|status_RMA=C
|status_GRA=R
|status_LEV=R
|status_ALA=R

&lt;!--Table settings and rules--&gt;
|show_limit=5
|class_rules = 1) Points; 2) Head-to-head points; 3) Head-to-head goal difference; 4) Goal difference; 5) Goals scored; 6) Fair-play points (Note: Head-to-head record is used only after all the matches between the teams in question have been played)&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://cdn1.sefutbol.com/sites/default/files/pdf/reglamento_general_junio_2019.pdf |title=Reglamento General – Art. 201 |publisher=[[Royal Spanish Football Federation]] |language=Spanish |access-date=3-mart 2021-yil |arxivsana=2019-08-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190817174947/https://cdn1.sefutbol.com/sites/default/files/pdf/reglamento_general_junio_2019.pdf }}&lt;/ref&gt;

&lt;!--Qualification and relegation column definitions--&gt;
|res_col_header=QR
|col_CLGS=green1   |text_CLGS=[[2022–23 UEFA Champions League|Champions League guruhiga]] kvalifikatsiyalandi
|col_ELGS=blue1    |text_ELGS={{nowrap|[[2022–23 UEFA Europa League|Europa League guruhiga]] kvalifikatsiyalandi}}
|col_ECLPO=yellow1 |text_ECLPO={{nowrap|[[2022–23 UEFA Europa Conference League|Europa Conference League play-off]]iga kvalifikatsiyalandi}}
|col_REL=red1      |text_REL=[[2022–23 EFL Championship|EFL Championship]]dan chiqdi

|note_res_ELGS=Since the winners of the [[2021–22 Copa del Rey]], Real Betis, qualified for European competition based on league position, the Europa League berth awarded to the Copa del Rey winners was passed to the sixth-placed team, and the Europa Conference League berth awarded to the sixth-placed team was passed to the seventh-placed team.
|note_res_ECLPO=ELGS

}}

==Natijalar==
{{#invoke:sports results|main
| update        = complete 
| a_note        = yes
| matches_style = FBR
|team_order=RMA, BAR, ATM, SEV, BET, RSO, VIL, ATH, VAL, OSA, CEL, RAY, ELC, ESP, GET, MLL, CAD, GRA, LEV, ALA

| name_ALA = [[Deportivo Alavés|Alavés]]
| name_ATH = [[Athletic Bilbao]]
| name_ATM = [[Atlético Madrid]]
| name_BAR = [[FC Barcelona|Barcelona]]
| name_CAD = [[Cádiz CF|Cádiz]]
| name_CEL = [[RC Celta de Vigo|Celta Vigo]]
| name_ELC = [[Elche CF|Elche]]
| name_ESP = [[RCD Espanyol|Espanyol]]
| name_GET = [[Getafe CF|Getafe]]
| name_GRA = [[Granada CF|Granada]]
| name_LEV = [[Levante UD|Levante]]
| name_MLL = [[RCD Mallorca|Mallorca]]
| name_OSA = [[CA Osasuna|Osasuna]]
| name_RAY = [[Rayo Vallecano]]
| name_BET = [[Real Betis]]
| name_RMA = [[Real Madrid CF|Real Madrid]]
| name_RSO = [[Real Sociedad]]
| name_SEV = [[Sevilla FC|Sevilla]]
| name_VAL = [[Valencia CF|Valencia]]
| name_VIL = [[Villarreal CF|Villarreal]]

| match_ALA_ATH = 0–0
| match_ALA_ATM = 1–0
| match_ALA_BAR = 0–1
| match_ALA_CAD = 0-1
| match_ALA_CEL = 1–2
| match_ALA_ELC = 1–0
| match_ALA_ESP = 2–1
| match_ALA_GET = 1–1
| match_ALA_GRA = 2–3
| match_ALA_LEV = 2–1
| match_ALA_MLL = 0–1
| match_ALA_OSA = 0–2
| match_ALA_RAY = 1–0
| match_ALA_BET = 0–1
| match_ALA_RMA = 1–4
| match_ALA_RSO = 1–1
| match_ALA_SEV = 0–0
| match_ALA_VAL = 2–1
| match_ALA_VIL = 2–1

| match_ATH_ALA = 1–0
| match_ATH_ATM = 2–0
| match_ATH_BAR = [[Athletic–Barcelona clásico|1–1]]
| match_ATH_CAD = 0–1
| match_ATH_CEL = 0–2
| match_ATH_ELC = 2–1
| match_ATH_ESP = 2–1
| match_ATH_GET = 1–1
| match_ATH_GRA = 2–2
| match_ATH_LEV = 3–1
| match_ATH_MLL = 2–0
| match_ATH_OSA = 2–0
| match_ATH_RAY = 1–2
| match_ATH_BET = 3–2
| match_ATH_RMA = [[El Viejo Clásico|1–2]]
| match_ATH_RSO = [[Basque derby|4–0]]
| match_ATH_SEV = 0–1
| match_ATH_VAL = 0–0
| match_ATH_VIL = 2–1

| match_ATM_ALA = 4–1
| match_ATM_ATH = 0–0
| match_ATM_BAR = 2–0
| match_ATM_CAD = 2–1
| match_ATM_CEL = 2–0
| match_ATM_ELC = 1–0
| match_ATM_ESP = 2–1
| match_ATM_GET = 4–3
| match_ATM_GRA = 0–0
| match_ATM_LEV = 0–1
| match_ATM_MLL = 1–2
| match_ATM_OSA = 1–0
| match_ATM_RAY = 2–0
| match_ATM_BET = 3–0
| match_ATM_RMA = [[Madrid Derby|1–0]]
| match_ATM_RSO = 2–2
| match_ATM_SEV = 1–1
| match_ATM_VAL = 3–2
| match_ATM_VIL = 2–2

| match_BAR_ALA = 1–1
| match_BAR_ATH = [[Athletic–Barcelona clásico|4–0]]
| match_BAR_ATM = 4–2 
| match_BAR_CAD = 0–1
| match_BAR_CEL = 3–1
| match_BAR_ELC = 3–2
| match_BAR_ESP = [[Derbi barceloní|1–0]]
| match_BAR_GET = 2–1
| match_BAR_GRA = 1–1
| match_BAR_LEV = 3–0
| match_BAR_MLL = 2–1
| match_BAR_OSA = 4–0
| match_BAR_RAY = 0–1
| match_BAR_BET = 0–1
| match_BAR_RMA = [[El Clásico|1–2]]
| match_BAR_RSO = 4–2
| match_BAR_SEV = 1–0
| match_BAR_VAL = 3–1
| match_BAR_VIL = 0–2

| match_CAD_ALA = 0–2
| match_CAD_ATH = 2–3
| match_CAD_ATM = 1–4
| match_CAD_BAR = 0–0
| match_CAD_CEL = 0–0
| match_CAD_ELC = 3–0
| match_CAD_ESP = 2–2
| match_CAD_GET = 1–1
| match_CAD_GRA = 1–1
| match_CAD_LEV = 1–1 
| match_CAD_MLL = 1–1 
| match_CAD_OSA = 2–3
| match_CAD_RAY = 2–0
| match_CAD_BET = 1–2
| match_CAD_RMA = 1–1
| match_CAD_RSO = 0–2
| match_CAD_SEV = 0–1
| match_CAD_VAL = 0–0
| match_CAD_VIL = 1–0

| match_CEL_ALA = 4–0
| match_CEL_ATH = 0–1 
| match_CEL_ATM = 1–2
| match_CEL_BAR = 3–3
| match_CEL_CAD = 1–2
| match_CEL_ELC = 1–0
| match_CEL_ESP = 3–1
| match_CEL_GET = 0–2
| match_CEL_GRA = 1–0
| match_CEL_LEV = 1–1
| match_CEL_MLL = 4–3
| match_CEL_OSA = 2–0
| match_CEL_RAY = 2–0 
| match_CEL_BET = 0–0
| match_CEL_RMA = 1–2
| match_CEL_RSO = 0–2
| match_CEL_SEV = 0–1
| match_CEL_VAL = 1–2
| match_CEL_VIL = 1–1

| match_ELC_ALA = 3–1
| match_ELC_ATH = 0–0
| match_ELC_ATM = 0–2
| match_ELC_BAR = 1–2
| match_ELC_CAD = 3–1
| match_ELC_CEL = 1–0
| match_ELC_ESP = 2–2
| match_ELC_GET = 3–1
| match_ELC_GRA = 0–0
| match_ELC_LEV = 1–1
| match_ELC_MLL = 3–0
| match_ELC_OSA = 1–1
| match_ELC_RAY = 2–1
| match_ELC_BET = 0–3
| match_ELC_RMA = 1–2
| match_ELC_RSO = 1–2
| match_ELC_SEV = 1–1
| match_ELC_VAL = 0–1
| match_ELC_VIL = 1–0

| match_ESP_ALA = 1–0
| match_ESP_ATH = 1–1
| match_ESP_ATM = 1–2
| match_ESP_BAR = [[Derbi barceloní|2–2]]
| match_ESP_CAD = 2–0
| match_ESP_CEL = 1–0
| match_ESP_ELC = 1–2
| match_ESP_GET = 2–0
| match_ESP_GRA = 2–0
| match_ESP_LEV = 4–3
| match_ESP_MLL = 1–0
| match_ESP_OSA = 1–1
| match_ESP_RAY = 0–1
| match_ESP_BET = 1–4
| match_ESP_RMA = 2–1
| match_ESP_RSO = 1–0
| match_ESP_SEV = 1–1
| match_ESP_VAL = 1–1
| match_ESP_VIL = 0–0

| match_GET_ALA = 2–2
| match_GET_ATH = 0–0
| match_GET_ATM = 1–2
| match_GET_BAR = 0–0
| match_GET_CAD = 4–0
| match_GET_CEL = 0–3
| match_GET_ELC = 0–1
| match_GET_ESP = 2–1
| match_GET_GRA = 4–2
| match_GET_LEV = 3–0
| match_GET_MLL = 1–0
| match_GET_OSA = 1–0
| match_GET_RAY = 0–0
| match_GET_BET = 0–0
| match_GET_RMA = 1–0
| match_GET_RSO = 1–1
| match_GET_SEV = 0–1
| match_GET_VAL = 0–0
| match_GET_VIL = 1–2

| match_GRA_ALA = 2–1
| match_GRA_ATH = 1–0
| match_GRA_ATM = 2–1
| match_GRA_BAR = 1–1
| match_GRA_CAD = 0–0
| match_GRA_CEL = 1–1
| match_GRA_ELC = 0–1
| match_GRA_ESP = 0-0
| match_GRA_GET = 1–1
| match_GRA_LEV = 1–4
| match_GRA_MLL = 4–1
| match_GRA_OSA = 0–2
| match_GRA_RAY = 2–2
| match_GRA_BET = 1–2
| match_GRA_RMA = 1–4
| match_GRA_RSO = 2–3
| match_GRA_SEV = 1–0
| match_GRA_VAL = 1–1
| match_GRA_VIL = 1–4

| match_LEV_ALA = 3–1
| match_LEV_ATH = 0–0
| match_LEV_ATM = 2–2
| match_LEV_BAR = 2–3
| match_LEV_CAD = 0–2
| match_LEV_CEL = 0–2
| match_LEV_ELC = 3–0
| match_LEV_ESP = 1–1
| match_LEV_GET = 0–0
| match_LEV_GRA = 0–3
| match_LEV_MLL = 2–0
| match_LEV_OSA = 0–0
| match_LEV_RAY = 1–1
| match_LEV_BET = 2–4
| match_LEV_RMA = 3–3
| match_LEV_RSO = 2–1
| match_LEV_SEV = 2–3
| match_LEV_VAL = [[Valencia derby|3–4]]
| match_LEV_VIL = 2–0

| match_MLL_ALA = 2–1
| match_MLL_ATH = 3–2
| match_MLL_ATM = 1–0
| match_MLL_BAR = 0–1
| match_MLL_CAD = 2–1
| match_MLL_CEL = 0–0
| match_MLL_ELC = 2–2
| match_MLL_ESP = 1–0
| match_MLL_GET = 0–0
| match_MLL_GRA = 2–6
| match_MLL_LEV = 1–0
| match_MLL_OSA = 2–3
| match_MLL_RAY = 2–1
| match_MLL_BET = 1–1 
| match_MLL_RMA = 0–3
| match_MLL_RSO = 0–2
| match_MLL_SEV = 1–1 
| match_MLL_VAL = 0–1
| match_MLL_VIL = 0–0

| match_OSA_ALA = 1–0
| match_OSA_ATH = 1–3
| match_OSA_ATM = 0–3
| match_OSA_BAR = 2–2
| match_OSA_CAD = 2–0
| match_OSA_CEL = 0–0
| match_OSA_ELC = 1–1
| match_OSA_ESP = 0–0
| match_OSA_GET = 1–1
| match_OSA_GRA = 1–1
| match_OSA_LEV = 3–1
| match_OSA_MLL = 0–2
| match_OSA_RAY = 1–0
| match_OSA_BET = 1–3
| match_OSA_RMA = 1–3
| match_OSA_RSO = 0–2
| match_OSA_SEV = 0–0
| match_OSA_VAL = 1–4
| match_OSA_VIL = 1–0

| match_RAY_ALA = 2–0
| match_RAY_ATH = 0–1
| match_RAY_ATM = 0–1
| match_RAY_BAR = 1–0 
| match_RAY_CAD = 3–1
| match_RAY_CEL = 0–0 
| match_RAY_ELC = 2–1
| match_RAY_ESP = 1–0
| match_RAY_GET = 3–0
| match_RAY_GRA = 4–0 
| match_RAY_LEV = 2–4
| match_RAY_MLL = 3–1
| match_RAY_OSA = 0–3
| match_RAY_BET = 1–1
| match_RAY_RMA = 0–1
| match_RAY_RSO = 1–1 
| match_RAY_SEV = 1–1
| match_RAY_VAL = 1–1
| match_RAY_VIL = 1–5

| match_BET_ALA = 4–0
| match_BET_ATH = 1–0
| match_BET_ATM = 1–3
| match_BET_BAR = 1–2
| match_BET_CAD = 1–1
| match_BET_CEL = 0–2
| match_BET_ELC = 0–1
| match_BET_ESP = 2–2
| match_BET_GET = 2–0
| match_BET_GRA = 2–0
| match_BET_LEV = 3–1 
| match_BET_MLL = 2–1
| match_BET_OSA = 4–1
| match_BET_RAY = 3–2
| match_BET_RMA = 0–1
| match_BET_RSO = 4–0
| match_BET_SEV = [[Seville derby|0–2]]
| match_BET_VAL = 4–1
| match_BET_VIL = 0–2

| match_RMA_ALA = 3–0
| match_RMA_ATH = [[El Viejo Clásico|1–0]]
| match_RMA_ATM = [[Madrid Derby|2–0]]
| match_RMA_BAR = [[El Clásico|0–4]]
| match_RMA_CAD = 0–0
| match_RMA_CEL = 5–2
| match_RMA_ELC = 2–2
| match_RMA_ESP = 4–0
| match_RMA_GET = 2–0
| match_RMA_GRA = 1–0
| match_RMA_LEV = 6–0
| match_RMA_MLL = 6–1
| match_RMA_OSA = 0–0
| match_RMA_RAY = 2–1
| match_RMA_BET = 0–0
| match_RMA_RSO = 4–1
| match_RMA_SEV = 2–1
| match_RMA_VAL = 4–1
| match_RMA_VIL = 0–0

| match_RSO_ALA = 1–0 
| match_RSO_ATH = [[Basque derby|1–1]]
| match_RSO_ATM = 1–2
| match_RSO_BAR = 0–1
| match_RSO_CAD = 3–0
| match_RSO_CEL = 1–0
| match_RSO_ELC = 1–0
| match_RSO_ESP = 1–0
| match_RSO_GET = 0–0
| match_RSO_GRA = 2–0
| match_RSO_LEV = 1–0
| match_RSO_MLL = 1–0
| match_RSO_OSA = 1–0
| match_RSO_RAY = 1–0 
| match_RSO_BET = 0–0
| match_RSO_RMA = 0–2
| match_RSO_SEV = 0–0
| match_RSO_VAL = 0–0
| match_RSO_VIL = 1–3

| match_SEV_ALA = 2–2
| match_SEV_ATH = 1–0
| match_SEV_ATM = 2–1
| match_SEV_BAR = 1–1
| match_SEV_CAD = 1–1
| match_SEV_CEL = 2–2
| match_SEV_ELC = 2–0
| match_SEV_ESP = 2–0
| match_SEV_GET = 1–0
| match_SEV_GRA = 4–2
| match_SEV_LEV = 5–3
| match_SEV_MLL = 0–0
| match_SEV_OSA = 2–0
| match_SEV_RAY = 3–0
| match_SEV_BET = [[Seville derby|2–1]]
| match_SEV_RMA = 2–3
| match_SEV_RSO = 0–0
| match_SEV_VAL = 3–1
| match_SEV_VIL = 1–0

| match_VAL_ALA = 3–0 
| match_VAL_ATH = 1–1
| match_VAL_ATM = 3–3
| match_VAL_BAR = 1–4
| match_VAL_CAD = 0–0
| match_VAL_CEL = 2–0
| match_VAL_ELC = 2–1
| match_VAL_ESP = 1–2
| match_VAL_GET = 1–0
| match_VAL_GRA = 3–1
| match_VAL_LEV = [[Valencia derby|1–1]]
| match_VAL_MLL = 2–2
| match_VAL_OSA = 1–2
| match_VAL_RAY = 1–1
| match_VAL_BET = 0–3
| match_VAL_RMA = 1–2
| match_VAL_RSO = 0–0
| match_VAL_SEV = 1–1
| match_VAL_VIL = [[Derbi de la Comunitat|2–0]]

| match_VIL_ALA = 5–2
| match_VIL_ATH = 1–1
| match_VIL_ATM = 2–2
| match_VIL_BAR = 1–3
| match_VIL_CAD = 3–3
| match_VIL_CEL = 1–0
| match_VIL_ELC = 4–1
| match_VIL_ESP = 5–1
| match_VIL_GET = 1–0
| match_VIL_GRA = 0–0
| match_VIL_LEV = 5–0
| match_VIL_MLL = 3–0
| match_VIL_OSA = 1–2
| match_VIL_RAY = 2–0
| match_VIL_BET = 2–0
| match_VIL_RMA = 0–0
| match_VIL_RSO = 1–2
| match_VIL_SEV = 1–1
| match_VIL_VAL = [[Derbi de la Comunitat|2–0]]

|source=[https://www.laliga.com/en-ES/laliga-santander/results La Liga]
}}

===Positions by round===

=== Raundlar boʻyicha joylashuvlari ===
Jadvalda har hafta oʻyinlardan keyin jamoalarning oʻrinlari koʻrsatilgan. Xronologik oʻzgarishlarni saqlab qolish uchun har qanday kechiktirilgan oʻyinlar dastlab rejalashtirilgan raundga kiritilmaydi, lekin ular darhol keyin oʻynaladigan toʻliq raundga qoʻshiladi.

&lt;!--Leave teams in alphabetical order, there is a tool to sort teams in numerical order--&gt;
{{#invoke:sports rbr table|table|sortable=y|legendpos=br
&lt;!--Update team positions here--&gt;
|team1=RMA |team2=BAR |team3=ATM |team4=SEV |team5=BET |team6=RSO |team7=VIL |team8=ATH |team9=OSA |team10=CEL |team11=VAL |team12=RAY |team13=ESP |team14=GET |team15=ELC |team16=MLL |team17=CAD |team18=GRA |team19=LEV |team20=ALA

&lt;!-- Round by round positions --&gt;
|name_ALA = [[Deportivo Alavés|Alavés]]
| pos_ALA = 19/19/20/20/20/20/19/19/19/18/16/17/14/14/15/17/17/18/18/18/18/19/19/18/19/19/19/19/19/20/20/20/20/19/20/20/20/20
|name_ATH = [[Athletic Bilbao]]
| pos_ATH = 12/11/9 /5 /5 /9 /10/7 /9 /8 /8 /8 /8 /8 /8 /9 /11/10/10/9 /10/9 /8 /8 /8 /8 /8 /8 /8 /8 /8 /8 /8 /8 /8 /8 /8 /8
|name_ATM = [[Atlético Madrid]]
| pos_ATM = 4 /2 /5 /3 /2 /2 /4 /2 /4 /4 /6 /4 /4 /4 /2 /4 /4 /5 /4 /4 /4 /4 /5 /5 /5 /5 /4 /4 /4 /3 /4 /4 /4 /4 /4 /3 /3 /3
|name_BAR = [[FC Barcelona|Barcelona]]
| pos_BAR = 3 /4 /4 /7 /7 /8 /6 /9 /7 /9 /9 /9 /9 /7 /7 /7 /8 /7 /5 /6 /6 /5 /4 /4 /4 /4 /3 /3 /3 /2 /2 /2 /2 /2 /2 /2 /2 /2
|name_CAD = [[Cádiz CF|Cádiz]]
| pos_CAD = 6 /9 /12/16/13/14/15/15/16/17/18/18/16/16/17/18/18/19/19/19/19/18/18/19/18/18/18/18/17/17/18/16/17/17/16/16/18/17
|name_CEL = [[RC Celta de Vigo|Celta]]
| pos_CEL = 16/16/18/18/18/16/13/16/15/14/14/15/15/15/13/14/14/14/12/14/12/12/10/10/9 /10/10/10/11/11/12/11/12/12/11/11/10/11
|name_ELC = [[Elche CF|Elche]]
| pos_ELC = 10/17/15/10/12/15/16/14/14/15/15/16/18/18/18/16/16/17/17/16/15/15/14/14/13/13/14/14/14/15/15/13/14/13/14/14/15/13
|name_ESP = [[RCD Espanyol|Espanyol]]
| pos_ESP = 13/14/16/15/16/13/14/13/11/11/10/11/11/11/9 /11/9 /11/11/11/11/13/13/13/14/14/12/12/12/12/11/12/13/14/13/13/13/14
|name_GET = [[Getafe CF|Getafe]]
| pos_GET = 17/18/19/19/19/19/20/20/20/20/20/20/20/19/19/19/19/16/16/17/16/16/15/16/15/15/15/15/15/14/14/15/15/15/15/15/14/15
|name_GRA = [[Granada CF|Granada]]
| pos_GRA = 15/12/17/17/17/18/18/17/17/16/17/14/17/17/16/15/15/12/13/13/14/14/16/17/17/17/17/17/16/16/16/17/18/18/17/17/16/18
|name_LEV = [[Levante UD|Levante]]
| pos_LEV = 9 /8 /13/14/15/17/17/18/18/19/19/19/19/20/20/20/20/20/20/20/20/20/20/20/20/20/20/20/20/19/19/19/19/20/19/19/19/19
|name_MLL = [[RCD Mallorca|Mallorca]]
| pos_MLL = 8 /5 /6 /8 /9 /11/12/12/13/12/12/12/13/13/14/12/12/15/15/15/17/17/17/15/16/16/16/16/18/18/17/18/16/16/18/18/17/16
|name_OSA = [[CA Osasuna|Osasuna]]
| pos_OSA = 14/15/8 /11/8 /10/9 /5 /5 /6 /7 /7 /7 /9 /11/10/10/13/14/12/13/11/12/9 /10/11/11/11/10/10/10/9 /9 /9 /9 /9 /9 /10
|name_RAY = [[Rayo Vallecano]]
| pos_RAY = 20/20/10/12/10/6 /5 /6 /6 /7 /5 /6 /6 /6 /6 /6 /6 /4 /6 /7 /7 /8 /9 /11/11/12/13/13/13/13/13/14/11/11/12/12/12/12
|name_BET = [[Real Betis]]
| pos_BET = 7 /10/14/9 /11/7 /7 /10/8 /5 /4 /5 /5 /5 /5 /3 /3 /3 /3 /3 /3 /3 /3 /3 /3 /3 /5 /5 /5 /5 /5 /5 /5 /5 /5 /5 /5 /5
|name_RMA = [[Real Madrid CF|Real Madrid]]
| pos_RMA = 1 /3 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /2 /2 /2 /2 /2 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1 /1
|name_RSO = [[Real Sociedad]]
| pos_RSO = 18/7 /7 /4 /4 /3 /2 /3 /1 /1 /1 /1 /1 /2 /3 /5 /5 /6 /7 /5 /5 /6 /7 /6 /7 /6 /6 /6 /6 /6 /6 /6 /6 /6 /6 /6 /6 /6
|name_SEV = [[Sevilla FC|Sevilla]]
| pos_SEV = 2 /1 /2 /6 /6 /4 /3 /4 /3 /3 /3 /3 /3 /3 /4 /2 /2 /2 /2 /2 /2 /2 /2 /2 /2 /2 /2 /2 /2 /4 /3 /3 /3 /3 /3 /4 /4 /4
|name_VAL = [[Valencia CF|Valencia]]
| pos_VAL = 5 /6 /3 /2 /3 /5 /8 /8 /10/10/11/10/10/10/10/8 /7 /8 /9 /10/9 /10/11/12/12/9 /9 /9 /9 /9 /9 /10/10/10/10/10/11/9
|name_VIL = [[Villarreal CF|Villarreal]]
| pos_VIL = 11/13/11/13/14/12/11/11/12/13/13/13/12/12/12/13/13/9 /8 /8 /8 /7 /6 /7 /6 /7 /7 /7 /7 /7 /7 /7 /7 /7 /7 /7 /7 /7

| color_1  =gold   |text_1= [[2022–23 UEFA Champions League#Group stage|UEFA Champions League guruhida]] yetakchi
| color_2-4=green1 |text_2-4=[[2022–23 UEFA Champions League#Group stage|UEFA Champions League guruhida]]
| color_5-6=blue1  |text_5-6=[[2022–23 UEFA Europa League#Group stage|UEFA Europa League guruhida]]
| color_7=yellow1 |text_7=[[2022–23 UEFA Europa Conference League#Play-off round|Europa Conference League play-off round]]
| color_18-=red1   |text_18-=[[2022–23 Segunda División|Segunda División]]dan chiqadi

|source=[http://www.bdfutbol.com/en/t/t2021-22.html BDFútbol] 
|update=complete
}}

== Mavsum statistikasi ==
=== Eng koʻp gol ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!Oʻrin!!Oʻyinchi!!Klub!!Gollar&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.laliga.com/en-GB/leaderboard/all-leaders?stat_competition=laliga-santander&amp;stat=total_goals_ranking|title=All leaders in Goals|access-date=23-sentabr 2021-yil|publisher=La Liga|arxivsana=2020-10-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201002101734/https://www.laliga.com/en-GB/leaderboard/all-leaders?stat_competition=laliga-santander&amp;stat=total_goals_ranking}}&lt;/ref&gt;
|-
|1
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|FRA}} [[Karim Benzema]]
|align=&quot;left&quot;|Real Madrid
|27
|-
|2
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|ESP}} [[Iago Aspas]]
|align=&quot;left&quot;|Celta Vigo
|18
|-
|rowspan=2|3
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|ESP}} [[Raúl de Tomás]]
|align=&quot;left&quot;|Espanyol
|rowspan=2|17
|-
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|BRA}} [[Vinícius Júnior]]
|align=&quot;left&quot;|Real Madrid
|-
|rowspan=2|5
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|ESP}} [[Juanmi (footballer, born 1993)|Juanmi]]
|align=&quot;left&quot;|Real Betis
|rowspan=2|16
|-
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|TUR}} [[Enes Ünal]]
|align=&quot;left&quot;|Getafe
|-
|7
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|ESP}} [[Joselu]]
|align=&quot;left&quot;|Alavés
|14
|-
|8
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|ESP}} [[José Luis Morales (footballer, born 1987)|José Luis Morales]]
|align=&quot;left&quot;|Levante
|13
|-
|rowspan=2|9
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|ARG}} [[Ángel Correa]]
|align=&quot;left&quot;|Atlético Madrid
|rowspan=2|12
|-
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|NED}} [[Memphis Depay]]
|align=&quot;left&quot;|Barcelona
|}

===Eng yaxshi transferlar===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!Oʻrin!!Oʻyincho!!Klub!!Transferlar soni&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.laliga.com/en-GB/leaderboard/all-leaders?stat_competition=laliga-santander&amp;stat=total_assists_ranking|title=All leaders in Assists|access-date=23-sentabr 2021-yil|publisher=La Liga|arxivsana=2020-09-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200926053836/https://www.laliga.com/en-GB/leaderboard/all-leaders?stat_competition=laliga-santander&amp;stat=total_assists_ranking}}&lt;/ref&gt;
|-
|1
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|FRA}} [[Ousmane Dembélé]]
|align=&quot;left&quot;|Barcelona
|13
|-
|2
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|FRA}} [[Karim Benzema]]
|align=&quot;left&quot;|Real Madrid
|12
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|3
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|ESP}} [[Jordi Alba]]
|align=&quot;left&quot;|Barcelona
|rowspan=&quot;4&quot;|10
|-
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|ESP}} [[Iker Muniain]]
|align=&quot;left&quot;|Athletic Bilbao
|-
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|ESP}} [[Dani Parejo]]
|align=&quot;left&quot;|Villarreal
|-
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|BRA}} [[Vinícius Júnior]]
|align=&quot;left&quot;|Real Madrid
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|7
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|ESP}} [[Sergi Darder]]
|align=&quot;left&quot;|Espanyol
|rowspan=&quot;2&quot;|9
|-
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|ARG}} [[Óscar Trejo]]
|align=&quot;left&quot;|Rayo Vallecano
|-
|rowspan=2|9
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|FRA}} [[Nabil Fekir]]
|align=&quot;left&quot;|Real Betis
|rowspan=2|8
|-
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|CRO}} [[Luka Modrić]]
|align=&quot;left&quot;|Real Madrid
|}

===Zamora Trophy===
Zamora kubogi Marca gazetasi tomonidan gollar nisbati eng past boʻlgan darvozabonga topshirildi. Darvozabon kubokni qoʻlga kiritish uchun kamida 60 daqiqa va undan koʻp boʻlgan 28 ta oʻyin oʻtkazishi kerak edi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.ecured.cu/Trofeo_Zamora|title=Trofeo Zamora|work=EcuRed}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.marca.com/deporte/futbol/primera-division/zamora.html|title=Trofeo Zamora La Liga Santander|work=MARCA.com|date=4-sentabr 2017-yil }}&lt;/ref&gt;
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!Oʻrin
!Oʻyinchi
!Klub
!Gollar&lt;br&gt;against
!Oʻyinclar
!Oʻrtacha
|-
|1
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|MAR}} [[Yassine Bounou]]
|align=&quot;left&quot;|Sevilla
|24
|31
|0.77
|-
|2
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|BEL}} [[Thibaut Courtois]]
|align=&quot;left&quot;|Real Madrid
|29
|36
|0.81
|-
|3
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|ARG}} [[Gerónimo Rulli]]
|align=&quot;left&quot;|Villarreal
|28
|32
|0.88
|-
|rowspan=2|4
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|ESP}} [[Álex Remiro]]
|align=&quot;left&quot;|Real Sociedad
|32
|35
|rowspan=2|0.91
|-
|align=&quot;left&quot;|{{flagicon|ESP}} [[Unai Simón]]
|align=&quot;left&quot;|Athletic Bilbao
|31
|34
|}

=== Ketma-ket uch gol ===
{{main|List of La Liga hat-tricks}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Oʻyinchi!! Jamoasi!! Qarshi oʻynadi !! Natija!! Sana!! Raund
|-
|{{flagicon|FRA}} [[Karim Benzema]]
|Real Madrid
|Celta Vigo
|[https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2021-2022-laliga-santander-real-madrid-rc-celta-4 5–2 (H)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210913125617/https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2021-2022-laliga-santander-real-madrid-rc-celta-4 |date=2021-09-13 }}
|12 September 2021
|align=center|4
|-
|{{flagicon|ESP}} [[Marco Asensio]]
|Real Madrid
|Mallorca
|[https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2021-2022-laliga-santander-real-madrid-rcd-mallorca-6 6–1 (H)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210911175712/https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2021-2022-laliga-santander-real-madrid-rcd-mallorca-6 |date=2021-09-11 }}
|22 September 2021
|align=center|6
|-
|{{flagicon|HON}} [[Anthony Lozano]]
|Cádiz
|Villarreal
|[https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2021-2022-laliga-santander-villarreal-cf-cadiz-cf-11 3–3 (A)]{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|26 October 2021
|align=center|11
|-
|{{flagicon|ESP}} [[Juanmi (footballer, born 1993)|Juanmi]]
|Real Betis
|Levante
|[https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2021-2022-laliga-santander-real-betis-levante-ud-15 3–1 (H)]{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|28 November 2021
|align=center|15
|-
|{{flagicon|ESP}} [[Jorge Molina (footballer)|Jorge Molina]]
|Granada
|Mallorca
|[https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2021-2022-laliga-santander-granada-cf-rcd-mallorca-18 4–1 (H)]{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|19 December 2021
|align=center|18
|-
|{{flagicon|ESP}} [[Oihan Sancet]]
|Athletic Bilbao
|Osasuna
|[https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2021-2022-laliga-santander-ca-osasuna-athletic-club-19 3–1 (A)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20250823212224/https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2021-2022-laliga-santander-ca-osasuna-athletic-club-19 |date=2025-08-23 }}
|3 January 2022
|align=center|19
|-
|{{flagicon|NED}} [[Arnaut Danjuma]]
|Villarreal
|Granada
|[https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2021-2022-laliga-santander-granada-cf-villarreal-cf-25 4–1 (A)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220219150227/https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2021-2022-laliga-santander-granada-cf-villarreal-cf-25 |date=2022-02-19 }}
|19 February 2022
|align=center|25
|-
|{{flagicon|Gabon}} [[Pierre-Emerick Aubameyang]]
|Barcelona
|Valencia
|[https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2021-2022-laliga-santander-valencia-cf-fc-barcelona-25 4–1 (A)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220220183051/https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2021-2022-laliga-santander-valencia-cf-fc-barcelona-25 |date=2022-02-20 }}
|20 February 2022
|align=center|25
|-
|{{flagicon|ESP}} [[Yeremi Pino]]&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;
|Villarreal
|Espanyol
|[https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2021-2022-laliga-santander-villarreal-cf-rcd-espanyol-de-barcelona-26 5–1 (H)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220227145055/https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2021-2022-laliga-santander-villarreal-cf-rcd-espanyol-de-barcelona-26 |date=2022-02-27 }}
|27 February 2022
|align=center|26
|-
|{{flagicon|BRA}} [[Vinícius Júnior]]
|Real Madrid
|Levante
|[https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2021-2022-laliga-santander-real-madrid-levante-ud-36 6–0 (H)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220510070029/https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2021-2022-laliga-santander-real-madrid-levante-ud-36 |date=2022-05-10 }}
|12 May 2022
|align=center|36
|}

&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; – 4ta goʻl urgan futbolchi.

=== Hisoblar ===

* ''' Mavsumda birinchi gol:''' &lt;br&gt;{{flagicon|ESP}} [[Carlos Soler (footballer)|Carlos Soler]] [[Valencia CF|Valencia]] klubidan [[Getafe CF|Getafe]] qarshi (13-avgust 2021)&lt;ref&gt;{{veb manbasi | url=https://www.laliga.com/en-GB/laliga-santander/results/2021-22/gameweek-1 | title=Results of Matchday 1 of LaLiga Santander 2021/22 }}&lt;/ref&gt;

* ''' Mavsumda oxirgi gol:''' &lt;br&gt;{{flagicon|ESP}} [[Jon Guridi]] [[Real Sociedad]] klubidan [[Atlético Madrid]] qarshi (22-may 2022)&lt;ref&gt;{{veb manbasi | url=https://www.laliga.com/en-GB/laliga-santander/results/2021-22/gameweek-38 | title=Results of Matchday 38 of LaLiga Santander 2021/22 }}&lt;/ref&gt;

=== Jarimalar ===

==== Oʻyinchilar ====
* Eng koʻp sariq karta: '''15'''
** {{flagicon|PAR}} [[Omar Alderete]] (Valencia)
* Eng koʻp qizil karta: '''2'''
** {{flagicon|ESP}} [[Jorge Cuenca]] (Getafe)
** {{flagicon|ESP}} [[Raúl de Tomás]] (Espanyol)
** {{flagicon|ESP}} [[José Gayà]] (Valencia)
** {{flagicon|ESP}} [[Hugo Guillamón]] (Valencia)
** {{flagicon|CTA}} [[Geoffrey Kondogbia]] (Atlético Madrid)
** {{flagicon|FRA}} [[Jules Koundé]] (Sevilla)
** {{flagicon|ESP}} [[Hugo Mallo]] (Celta Vigo)
** {{flagicon|ESP}} [[Iñigo Martínez]] (Athletic Bilbao)
** {{flagicon|ARG}} [[Franco Russo]] (Mallorca)
** {{flagicon|ESP}} [[Roberto Soldado]] (Levante)
** {{flagicon|ESP}} [[Mikel Vesga]] (Athletic Bilbao)

==== Jamoa ====
* Eng koʻp sariq karta: '''123'''
** [[Valencia CF|Valencia]]
* Eng koʻp qizil karta: '''8'''
** [[Valencia CF|Valencia]]
** [[Getafe CF|Getafe]]
* Eng kam sariq karta: '''76'''
** [[Real Madrid CF|Real Madrid]]
** [[Real Sociedad]]
* Eng kam qizil karta: '''0'''
** [[Real Madrid CF|Real Madrid]]

==Sovrinlar==
===Oylik===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!rowspan=&quot;2&quot;|Oy
!colspan=&quot;2&quot;|[[:en:La Liga Player of the Month|Oy oʻyinchisi]]
!rowspan=&quot;2&quot;|Manba
|-
!Oʻyinchi
!Klub
|-
|Sentabr
|{{flagicon|FRA}} [[Karim Benzema]]
|Real Madrid
|align=center|&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|url=https://www.laliga.com/en-GB/news/karim-benzema-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-september|title=Karim Benzema named LaLiga Santander Player of the Month for September|date=8-oktyabr 2021-yil|access-date=17-oktyabr 2021-yil|publisher=La Liga|archive-date=2022-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20220125200338/https://www.laliga.com/en-GB/news/karim-benzema-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-september|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|Oktabr
|{{flagicon|FRA}} [[Robin Le Normand]]
|Real Sociedad
|align=center|&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|url=https://www.laliga.com/en-GB/news/robin-le-normand-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-october|title=Robin Le Normand named LaLiga Santander Player of the Month for October|date=5-noyabr 2021-yil|access-date=5-noyabr 2021-yil|publisher=La Liga|archive-date=2024-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20240819152743/https://www.laliga.com/en-GB/news/robin-le-normand-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-october|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|Noyabr
||{{flagicon|BRA}} [[Vinícius Júnior]]
|Real Madrid
|align=center|&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|url=https://www.laliga.com/en-GB/news/vini-jr-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-november|title=Vini Jr. named LaLiga Santander Player of the Month for November|date=10-dekabr 2021-yil|access-date=10-dekabr 2021-yil|publisher=La Liga|archive-date=2023-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230111043731/https://www.laliga.com/en-GB/news/vini-jr-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-november|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|Dekabr
||{{flagicon|ESP}} [[Juanmi (footballer, born 1993)|Juanmi]]
|Real Betis
|align=center|&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|url=https://www.laliga.com/en-GB/news/juanmi-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-december|title=Juanmi named LaLiga Santander Player of the Month for December|date=31-dekabr 2021-yil|access-date=31-dekabr 2021-yil|publisher=La Liga|archive-date=2023-01-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230101151420/https://www.laliga.com/en-GB/news/juanmi-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-december|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|Yanvar
||{{flagicon|ARG}} [[Ángel Correa]]
|Atlético Madrid
|align=center|&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|url=https://www.laliga.com/en-GB/news/angel-correa-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-january|title=Angel Correa named LaLiga Santander Player of the Month for January|date=2-fevral 2022-yil|access-date=4-fevral 2022-yil|publisher=La Liga|archive-date=2023-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230109185050/https://www.laliga.com/en-GB/news/angel-correa-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-january|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|Fevral
||{{flagicon|BEL}} [[Thibaut Courtois]]
|Real Madrid
|align=center|&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|url=https://www.laliga.com/en-GB/news/thibaut-courtois-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-february|title=Thibaut Courtois named LaLiga Santander Player of the Month for February|date=11-mart 2022-yil|access-date=11-mart 2022-yil|publisher=La Liga|archive-date=2023-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20230115190817/https://www.laliga.com/en-GB/news/thibaut-courtois-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-february|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|Mart
||{{flagicon|POR}} [[João Félix]]
|Atlético Madrid
|align=center|&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|url=https://www.laliga.com/en-GB/news/joao-felix-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-march|title=João Felix named LaLiga Santander Player of the Month for March|date=8-aprel 2022-yil|access-date=8-aprel 2022-yil|publisher=La Liga|archive-date=2022-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20220408173509/https://www.laliga.com/en-GB/news/joao-felix-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-march|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|Aprel
|{{flagicon|FRA}} [[Karim Benzema]]
|Real Madrid
|align=center|&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|url=https://www.laliga.com/en-GB/news/karim-benzema-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-april|title=Karim Benzema named LaLiga Santander Player of the Month for April|date=6-may 2022-yil|access-date=6-may 2022-yil|publisher=La Liga|archive-date=2023-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20230115190832/https://www.laliga.com/en-GB/news/karim-benzema-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-april|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}</text>
      <sha1>jd0cdwuims08msvhteoibqwebdiw273</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Madina (ism)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>731732</id>
    <revision>
      <id>6181730</id>
      <parentid>6117506</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T09:38:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3194" sha1="sjkxzp1u4ycxhdb0cq37mu2p5377mau" xml:space="preserve">{{Ism
| Turi = musulmon
| Oʻzbekcha ism = Madina
| Aslicha yozilishi = {{lang-ar|المدينة}}
| Tasvir =
| Tasvir eni =
| Tasvir izohi =
| Kelib chiqishi = arabcha
| Jins = ayol
| Talaffuzi =
| Etimologik maʼnosi =
| Ota_ismi_erk =
| Ota_ismi_ayo =
| Shakli_erkak =
| Shakli_ayol =
| Boshqa shakllari =
| Yasama shakllari = Madinaxon, Madinabonu
| Afgʻ. =
| Arab. = المدينة
| Fors. =
| Hind. =
| Ingl. =
| Lot. =
| Moʻgʻ. =
| Pahl. =
| Qad.turk. =
| Qad.yah. =
| Qirgʻ. =
| Qoz. = Mәdina
| Rus. = Madina
| Sans. =
| Sugʻd. =
| Sur. =
| Tat. =
| Toj. =
| Turkm. =
| Xit. =
| Yah. =
| Yun. =
| Chet tillardagi oʻxshashliklar = {{lang-az|Mədinə}}&lt;br /&gt;{{lang-de|Madina}}&lt;br /&gt;{{lang-ce|Мадина}}
| Izoh =
}}
'''Madina''' ({{lang-ar|المدينة}} — kelib chiqishi [[arabcha]] boʻlgan xotin-qizlar [[ism]]i. [[Musulmon]]lar va ''Yevropa davlatlarida'' keng tarqalgan. Ismning kelib chiqishida koʻplab ''tarixiy manbalar'' mavjud. Madina [[Rus|rus]], [[Noʻgʻoy tili|nogʻoy]], [[Qoʻmiq tili|qoʻmiq]], [[Abxazlar|abxaz]] tillarida va [[Ozarbayjon|ozarbayjon]], [[Qozoqlar|qozoq]], [[Oʻzbeklar|oʻzbek]], [[Abaziya|abaz]], [[Boshqird|boshqird]], [[Ingushiya|ingush]], [[Kabardinlar|kabardin]]-cherkes, [[Mari|mari]], [[Osetinlar|osetin]], [[Tatariston|tatar]]larda keng qoʻllanadi. Bu ismning kelib chiqishi turli manbalarda turlicha koʻrsatilgan&lt;ref name=&quot;test1&quot;&gt;[http://www.kakzovut.ru/names/madina.html Znachenie imeni Madina].&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
* Arabcha talqinda. Saudiya Arabistonidagi muqaddas shahar, ziyoratgoh — ''Madinai Munavvara'' nomidan olingan. U „muqaddas shahar“ „oltin shahar“ deb tarjima qilinadi&lt;ref&gt;''Gafurov A.'' Imya i istoriya: Ob imenax arabov, persov, tadjikov i tyurkov. Slovar. — M.: Nauka, 1987. — S. 161.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Svodniy slovar lichnix imen narodov Severnogo Kavkaza / Otv. red. prof. R. Yu. Namitokova. — M.: FLINTA: Nauka, 2012. — S. 128, 473.&lt;/ref&gt;.

* Grekcha kelib chiqishi. Madina yunoncha „Madlina“ nomidan olingan boʻlib, „kuch berish“ degan maʼnoni anglatadi. Shuningdek, Maddalena (Magdalina) ismining shakldoshi&lt;ref name=&quot;test2&quot;&gt;[http://kurufin.ru/html/Italian_names/ital_m.html] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130509025210/http://kurufin.ru/html/Italian_names/ital_m.html |date=2013-05-09 }}, Maddalena.&lt;/ref&gt;.

* Inglizcha kelib chiqishi. Madina — Maden&lt;ref name=&quot;test3&quot;&gt;[http://kurufin.ru/html/Breton_names/breton_m.html] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130510060134/http://kurufin.ru/html/Breton_names/breton_m.html |date=2013-05-10 }}, Bretonskie imena.&lt;/ref&gt; (Madeni, Madenn) erkaklar isming qizlar va ayyollarga ishlatiladigan shakli, Breton tilidan tarjima qilinganda „baxtli, omadli“ degan maʼnoni anglatadi.

== Oʻxshash ismlar ==
Madina ismiga monand ismlar: ''Madine'', ''Madinat'', ''Madihat'', ''Madiyat'' &lt;ref&gt;''Gafurov A.'' Imya i istoriya: Ob imenax arabov, persov, tadjikov i tyurkov. Slovar. — M.: Nauka, 1987. — S. 161.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Svodniy slovar lichnix imen narodov Severnogo Kavkaza / Otv. red. prof. R. Yu. Namitokova. — M.: FLINTA: Nauka, 2012. — S. 128, 473.&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}


{{ism-stub}}</text>
      <sha1>sjkxzp1u4ycxhdb0cq37mu2p5377mau</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lockheed/Boeing F-22 Raptor</title>
    <ns>0</ns>
    <id>732072</id>
    <revision>
      <id>6181515</id>
      <parentid>3875886</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T03:05:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7579" sha1="p6mjpiavvcekwv02gk2attjdbz19noe" xml:space="preserve">{{Samolyot
|nomi = Lockheed/Boeing F-22 Raptor
|tasvir = [[File:F-22_Raptor_edit1_(cropped).jpg|thumb|center|250px|]]
|tip = kam seziluvchi ko'p maqsadli qiruvchi
|yaratuvchi = Lockheed Martin Corporation
|ishlab_chiqaruvchi = Lockheed Martin Aeronautics, Boeing Defense, Space &amp; Dynamics
|davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]]
|birinchi_parvoz = YF-22: 29-sentabr 1991, F-22: 7-sentabr 1994
|xizmatga_kirish = [[2005]]
|holati = foydalanilmoqda
|konstruktor = 
|foydalanuvchilar = AQSH HHK
|birlikning_narxi = 146,2 mln$ (qo'shimcha soliqlarsiz)
|loyiha_narxi = 66,7 mlrd$ (seriyali ishlab chiqarish bilan narxi 74 mlrd$)
|ishlab_chiqarish_yillari = [[1997]] — [[2011]]
|ishlab_chiqarilgan soni = jami: 197, seriyali: 187
|asos model = 
YF-22}}
'''F-22 „Raptor“''' ({{lang-en|Raptor — хищная птица}}) — beshinchi avlod koʻp maqsadli qiruvchi samolyoti, Lockheed Martin, [[Boeing]] va General Dynamics tomonidan dushman samolyotlariga qarshi kurashish, qoʻshinlar va orqadagi obyektlarni havo hujumlaridan himoya qilish, koddiy va murakkab ob-havo sharoitida kechayu kunduz dushman havo razvedkasiga qarshi turish uchun ishlab chiqilgan. F-22 harbiy hizmatga qabul qilinga dunyodagi birinchi beshinchi avlod qiruvchisi hisoblanadi.

== Tarixi ==

=== Beshinchi avlod qiruvchisi ustida ish boshlanishi ===
[[Fayl:Two_Lockheed-Boeing-General_Dynamics_YF-22s.jpg|right|thumb|200x200px| GE YF120 va P&amp;W YF119 dvigatellariga ega boʻlgan YF-22 prototiplari juftligi]]
1981-yilda AQSh harbiy havo kuchlari F-15 Eagle oʻrnini bosadigan yangi qiruvchi samolyot — Forward Frontline Fighter (ATF) uchun talablarni ishlab chiqdi. Yangi qiruvchi samolyot barcha soʻnggi ishlanmalarni, shu jumladan ilgʻor [[Avionika|avionikani]], yangi raqamli boshqariladigan [[Aviatsiya dvigateli|dvigatellarni]] oʻz ichiga olishi kerak edi, shuningdek u radarlada kam seziladigan va koʻp funksiyali boʻlishi ham kerak edi.

1986-yil iyul oyida beshinchi avlod qiruvchi loyihasi uchun tanlov eʼlon qilindi. Oʻsha yilning oktabr oyida ikkita jamoa tanlandi — Lockheed/[[Boeing]]/General Dynamics va Northrop/McDonnell Duglas, ular 50 oy ichida yangi qiruvchi samolyotni yaratishi kerak edi. 1986-yilga kelib, har bir jamoa ikkita prototip samolyotni — YF-22 va [[Northrop/McDonnell Douglas YF-23|YF-23]] samolyotlarini yaratishdi; 80-yillarning oxiriga kelib ATF dasturini ishlab chiqish uchun katta mablagʻ sarflandi, shuning uchun kompaniyalar yon koʻrish radari, optik joylashuv stantsiyasi va raketa hujumidan ogohlantirish tizimidan (F-22 samolyotlarida oʻrnatilgan AN/ALR-94 tizimi) voz kechishga majbur boʻldilar. Samolyotga boʻlgan talablar rivojlanish dasturining narxini oshirmaslik uchun tushirildi, keyin esa seriyali samolyotlar uchun ham shunday qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://books.google.com/books?id=uCI5KhlGM4kC&amp;pg=PA108&amp;lpg=PA108&amp;dq=F-22+IRST&amp;source=bl&amp;ots=qYDD_BkP4a&amp;sig=jMI4iv4XEqLRBDfCeo5letwe3fE&amp;hl=en&amp;ei=uZ63Su-CFo-e6gPzp9DpCQ&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=1|sarlavha=Advanced tactical fighter to F-22 raptor: origins of the 21st century air … by David C. Aronstein, Michael J. Hirschberg, стр. 108|kirish sanasi=2017-09-28|arxivsana=2021-01-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210112153323/https://books.google.com/books?id=uCI5KhlGM4kC&amp;pg=PA108&amp;lpg=PA108&amp;dq=F-22+IRST&amp;source=bl&amp;ots=qYDD_BkP4a&amp;sig=jMI4iv4XEqLRBDfCeo5letwe3fE&amp;hl=en&amp;ei=uZ63Su-CFo-e6gPzp9DpCQ&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=1}}&lt;/ref&gt;.

1990-yil 23-aprelda AQSh Harbiy-havo kuchlari Lockheed/Boeing/General Dynamics kompaniyalar guruhini beshinchi avlod qiruvchi samolyotlari uchun tanlov gʻolibi deb eʼlon qildi.

=== ATF dasturi va F-22 Raptor ===

Seriyali ishlab chiqarishdan oldingi ilk mashina [[1997|1994]] [[7-sentabr|yil 7-sentabrda]] havoga koʻtarildi. Prototip bilan solishtirganda, F-22 vertikal ravishda boshqariladigan tortish vektoriga ega kuchliroq dvigatellar bilan jihozlangan (prototipda 18 920 kgf ga nisbatan 19 748 kgf), samolyotning korpusi qisman oʻzgartirildi: qanot shakli, baandlik rullari, burun pardasi, uchuvchi kabinasi fonari oldinga surildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.globalsecurity.org/military/systems/aircraft/images/f-22_yf-22_comp.jpg|sarlavha=YF-22/F-22A comparison diagram|kirish sanasi=2010-03-26|arxivsana=2011-06-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110623125734/http://www.globalsecurity.org/military/systems/aircraft/images/f-22_yf-22_comp.jpg}}&lt;/ref&gt;.

Samolyotning seriyali ishlab chiqarilishi [[2001|1997-yilda]] boshlangan. [[2003|1999]] [[14-yanvar|yil 14-yanvarda]] birinchi seriyali F-22 Nevada choʻlida joylashgan Nellis harbiy bazasiga yetkazib berildi. 2004-yilda birinchi marta [[Langley (Virginia)|Lengli]] havo bazasida joylashgan&lt;ref name=&quot;af.mil&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20120624091835/http://www.af.mil/news/story.asp?storyID=123022371 F-22 excels at establishing air dominance] {{недоступная ссылка|число=12|месяц=08|год=2013|url=http://www.af.mil/news/story.asp?storyID=123022371|id=20100326}}&lt;/ref&gt; 27-taktik qiruvchi eskadriliya jangovar boʻlinmasi butunlay yangi qiruvchilarga ega boʻldi.

2006-yilda yettita jangovar navbatchi eskadriliyani jihozlash uchun 382 ta samolyot sotib olish rejalashtirilgan boʻlsa, 2008-yilda sotib olish rejasi 188 ta samolyotga qisqartirildi, ulardan 127 tasi allaqachon qurilgan. Iqtisodiy inqiroz va samolyotning katta narxi AQSh hukumatini ushbu samolyotni sotib olishdan voz kechishga va F-35 dasturiga eʼtibor berishga majbur qildi.

2009-yil 21-yanvarda bir guruh AQSh kongressmenlari Prezident [[Barack Obama|Barak Obamaga]] maktub yuborishdi, unda ular S-200/300 havo hujumidan mudofaa tizimlarini dunyo boʻylab tarqatish F-22 ishlab chiqarishni davom ettirishning uchun asosiy argument ekanligni taʼkidlashdi.

2009-yil 6-aprelda Pentagonning 2010-yilgi byudjeti loyihasini eʼlon qilish doirasida AQSh Mudofaa vaziri Robert Geyts 2011-yilda 187 ta mashinadan iborat F-22 qiruvchi samolyotlarini ishlab chiqarishni yakunlash rejalarini eʼlon qildi [1]. Oʻsha yilning iyul oyida Kongress F-35 koʻp maqsadli qiruvchi samolyotlarini ishlab chiqish dasturiga harajatlarni koʻpaytirish foydasiga 2010-yildan boshlab&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://news.bigmir.net/world/169194/|sarlavha=Конгресс США отказался финансировать закупки истребителей пятого поколения|kirish sanasi=2009-07-31|arxivsana=2009-08-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090804000812/http://news.bigmir.net/world/169194}}&lt;/ref&gt; qiruvchi samolyotni sotib olishni koʻpaytirishdan bosh tortdi. Iyul oyida AQSh Senati 2010-yilgi harbiy byudjetni F-22 Raptor&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=|sana=2009-07-22|url=http://www.lenta.ru/news/2009/07/22/fighter/|sarlavha=Сенат США отказался выделить средства на производство F-22|nashriyot=[[Lenta.ru]]|kirish sanasi=|til=ru|arxivsana=2012-02-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120212122722/http://www.lenta.ru/news/2009/07/22/fighter/}}&lt;/ref&gt; ishlab chiqarish uchun ajratilgan 1,75 milliard dollarga qisqartirish uchun ovoz berdi.

[[2011|2011-yil dekabr oyida]] soʻnggi ishlab chiqarilgan F-22A qiruvchi samolyoti Lockheed Martin korporatsiyasining yigʻish sexini tark etdi; u 1997-yildan beri ishlab chiqarilgan 195-F-22A boʻldi va 2012-yil 2-mayda u AQSh harbiy-havo kuchlariga yetkazib berilgan soʻnggi, 187-ishlab chiqarish qiruvchisi boʻldi.

== Manbalar ==

[[Turkum:Beshinchi avlod qiruvchilari]]
[[Turkum:Lockheed samolyotlari]]</text>
      <sha1>p6mjpiavvcekwv02gk2attjdbz19noe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Magnum Cash &amp; Carry</title>
    <ns>0</ns>
    <id>732137</id>
    <revision>
      <id>6181740</id>
      <parentid>6170847</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:08:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6746" sha1="4cfn80z25oythgbinzguqrx60fzmi1w" xml:space="preserve">{{Shirkat bilgiqutisi|nomi=Magnum Cash &amp; Carry|tasvir=Magnum Cash &amp; Carry.svg|turi=[[Masʼuliyati cheklangan jamiyat]]|maqomi=[[Supermarket]]|asos solingan=[[2007]]|faoliyati=[[Chakana savdo]], [[ulgurji savdo]]|joylashuvi=[[Olmaota]], {{KAZ}}|aylanma_daromad=[[360]] mlrd [[KZT]] ([[2021]])|ishchilar_soni=12 mingdan ortiq ([[2021]])|sayt=https://magnum.kz/kz|tillar=[[Qozoq tili]], [[rus tili]]|direktori=Azamat Osmanov}}

'''Magnum Cash &amp; Carry''' Qozogʻistondagi [[Qozogʻiston|eng]] yirik chakana savdo tarmogʻi va mamlakatdagi oʻnta yirik xususiy kompaniyalardan biridir. Asosiy faoliyat-isteʼmol tovarlarini sotish&lt;ref name=&quot;сілтеме1&quot;&gt;[https://forbes.kz/leader/50_krupneyshih_chastnyih_kompaniy_1546912511/ 50 крупнейших частных компаний РК — 2018: рейтинг Forbes Kazakhstan] forbes.kz&lt;/ref&gt;. Kompaniyada turli formatdagi 184 ta savdo majmualari (gipermarketlar, supermarketlar, shuningdek, “Magnum-express” va “Magnum daily” kichik formatdagi doʻkonlar) mavjud.

== Taʼsischilar ==
Magnum Cash &amp; Carry LLP asoschisi:

* «Caspian Trading Investment Co. Shoʻba MChJ &quot;Mas'uliyati cheklangan jamiyati.

== Boshqaruv ==

* Boshqaruv raisi – Azamat Osmanov

== Tarixi ==
Kompaniya oʻz tarixini 2007-yil 14-sentabrida, Olmaotada Magnum doʻkoni birinchi marta ochilgandan boshlagan. „Magnum“ soʻzi {{lang-la|magnum (n. gen.)}} - „buyuk, buyuk“ degan maʼnoni anglatadi.

Qozogʻistonning 12 ta shahrida doʻkonlar tarmogʻi mavjud: [[Olmaota]], [[Nur-Sulton]], [[Qaskelen|Kaskelen]], [[Qaragʻandi|Qaragʻanda]], [[Taldiqoʻrgʻan|Taldiqoʻrgʻon]], [[Chimkent]], [[Petropavl|Petropavlovsk]], [[Qiziloʻrda|Qiziloʻrda]], [[Taraz]], [[Turkiston (shahar)|Turkiston]], [[Oʻskemen|Ust-Kamenogorsk]], [[Yesik|Issiq]], shuningdek, [[Toshkent]], Oʻzbekiston. Magnum Cash &amp; Carry sotuvchilarining umumiy soni kuniga 350 000 dan ortiq kishini tashkil qiladi. Xodimlar soni 12 ming kishidan oshadi.

Magnum Cash&amp;Carry tarmogʻi 2021-yil dekabr oyi boshida Oʻzbekistonda ikkita doʻkon ochadi. Bu haqda kompaniya boshqaruvi raisi Azamat Osmonov K21: Qozogʻiston oʻsish forumida ma’lum qildi, deb xabar beradi “Kapital.kz” biznes-axborot markazi muxbiri.

“Dekabr oyi boshida biz Oʻzbekistonda birinchi gipermarket va supermarketni ochyapmiz. Biz hamkorlarimizdan, hozirgi distribyutorlardan (doʻkonlar ochish boʻyicha – Tahr.), ular ham ushbu bozor bilan qanday munosabatda boʻlishni oʻrganishni juda intiqlik bilan kutamiz”, — deb hisoblaydi Azamat Osmonov.

U Oʻzbekiston bozoriga kirish Magnum Cash&amp;Carry tarmogʻi uchun ustuvor vazifa ekanligini tushuntirdi. “Mamlakatimizga kiritilayotgan Rossiya sarmoyalari goʻyo xorijiy emas va biznes modelimizga biroz tahdid soladi. Chunki Qozogʻistonda rus brendlarining evolyutsiyasi va keyingi hukmronligi bilan oʻsha tarkibiy islohotlar va ajratilgan imtiyozlar (biznes uchun – Tahr.) katta xavf ostida. Shuning uchun biz uchun Oʻzbekiston bozoriga kirish ustuvor vazifa boʻladi”, deb ta’kidladi tarmoq rahbari.

Azamat Osmonov yana bir bor oʻz pozitsiyasini eslatdi - mahalliy riteylerlar rossiyalik futbolchilar bilan tengsiz sharoitda.

Magnum Cash&amp;Carry rossiyalik oʻyinchilar bilan raqobatdan qoʻrqmaydi, ammo uning rahbarining soʻzlariga koʻra, rossiyalik chakana sotuvchilarni moliyalashtirish qiymati Qozogʻistonnikiga qaraganda 40% past. “Bunga bir qancha omillar ta’sir qiladi. Rossiyada likvid birja mavjud, eng yaxshi 5 rus chakana sotuvchisi (birjada - Ed.) rublda yiliga 6-8% ga joylashtirilgan, bizda boshqa kurs mavjud. Shuning uchun biz halol raqobat bilan platoga erishmoqchimiz”, - deydi Azamat Osmonov.

== Magnum haqida faktlar ==

* Qozogʻistonliklar Magnum tarmogʻida 350 milliondan ortiq xarid qilishgan.
* Magnum savdo majmualarining umumiy maydoni taxminan 400 ming kvadrat metrni tashkil qiladi.
* Magnum tarmogʻida 1200 ta etkazib beruvchilar ishlaydi, shu jumladan Qozogʻiston tovarlarining 700 dan ortiq yetkazib beruvchilari.
* Magnum davlatning manzilli ijtimoiy yordam dasturida hamkori hisoblanadi. 90 mingdan ortiq koʻp bolali oila farzandlari Magnum orqali oylik kafolatlangan ijtimoiy oziq-ovqat paketlari va har chorakda nooziq-ovqat paketlari oladi.
* Magnum Qozogʻistonning chakana savdo sohasidagi eng yirik soliq toʻlovchilaridan biri hisoblanadi: kompaniyaning 14 yillik faoliyati davomida byudjetga 58 milliard tengedan ortiq mablagʻ oʻtkazilgan.
* Magnum mahsulotlarining qariyb 50% Qozogʻistonda ishlab chiqariladi&lt;ref name=&quot;факті&quot;&gt;[https://www.zakon.kz/4937593-11-faktov-o-magnum.html 11 фактов о Magnum] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190820164930/https://www.zakon.kz/4937593-11-faktov-o-magnum.html |date=2019-08-20 }} zakon.kz&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://tengrinews.kz/money/Magnum-rasskazali-kakie-trebovaniya-vyistavlyayut-353109/ В Magnum рассказали, какие требования выставляют поставщикам] tengrinews.kz&lt;/ref&gt;.
* Magnum Qozogʻistonning 100 ta eng yirik soliq toʻlovchilaridan biri hisoblanadi[https://lsm.kz/343-kompanii].

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* &lt;small&gt;[https://magnum.kz Magnum Cash &amp; Carry chakana savdo tarmog'ining rasmiy sayti]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;[https://magnumopt.kz/ Magnum Cash &amp; Carry rasmiy sayti]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;[https://www.facebook.com/Magnumkz/ Magnum Cash &amp; Carry kompaniyasining Facebookdagi rasmiy sahifasi]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;[https://www.instagram.com/magnum.kz/?hl=ru Magnum Cash &amp; Carry’ning Instagram’dagi rasmiy sahifasi]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;[https://www.youtube.com/channel/UCmFrCseUUVpOuQR648jNZjA Magnum Cash &amp; Carry - bu rasmiy YouTube kanali]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;[http://www.zakon.kz/4933798-kazahstanskie-fermery-i-riteyl-kak.html Qozog'iston fermerlari va chakana sotuvchilari: mahsulotlarni peshtaxtalarda qanday olish mumkin] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190820164944/https://www.zakon.kz/4933798-kazahstanskie-fermery-i-riteyl-kak.html |date=2019-08-20 }} (ruscha)zakon.kz&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;[https://tengrinews.kz/money/reteyleryi-kazahstana-glavnyiy-nash-konkurent-bazar-eto-359094/ Qozogʻiston chakana sotuvchilari: &quot;Bizning asosiy raqobatchimiz bozor va bu davlat uchun muammo&quot;] (ruscha)tengrinews.kz&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;[https://m.kapital.kz/economic/74720/retejl-rynok-konsolidiruetsya-slabye-odinochki-ujdut.html Chakana savdo: bozor birlashtirilgan, zaif singllar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190820164933/https://m.kapital.kz/economic/74720/retejl-rynok-konsolidiruetsya-slabye-odinochki-ujdut.html |date=20-avgust 2019-yil }} Мұрағатталған 20 ni tark etadi 2019-yil avgust ichida.(ruscha) kapital.kz&lt;/small&gt;
[[Turkum:Qozogʻiston shirkatlari]]</text>
      <sha1>4cfn80z25oythgbinzguqrx60fzmi1w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Madonna Taddei</title>
    <ns>0</ns>
    <id>734876</id>
    <revision>
      <id>6181731</id>
      <parentid>3980879</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T09:46:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5920" sha1="h77axte1wp53casnj132i4qzs3gize9" xml:space="preserve">'''Madonna Taddei''' ({{Lang-it|Tondo Taddei}}) — [[Michelangelo|Mikelanjelo]] tomonidan taxminan 1504−1506 yillarda Taddeo Taddei uchun yaratilgan dumaloq marmar barelyef{{Sfn|Вазари|1970}}. [[1821|1821-yilda uni]] Jorj Bomon sotib oldi ({{Lang-en|George Beaumont}}) va [[1830]]-yildan beri asar Qirollik Badiiy Akademiyasi kolleksiyasiga kiradi.

== Tavsif ==
Haykal kichkina Iisus va Ioann cho‘qintiruvchi bilan o‘tirgan Bibi Maryamni tasvirlaydi. Iisus onasining tizzalari ustida tondoning butun tekisligi bo‘ylab cho‘zilib yotibdi va o‘ng yelkasidan orqasiga qarab, uning ustida turgan va unga qushni uzatayotgan Ioannoga qarayapti. Iisus qo‘rqib ketganga o‘xshaydi, onasi esa ularning o‘yinlarini biroz jilmayib kuzatib turibdi&lt;ref&gt;Malcolm Easton. Tondo Taddei: Perepuganniy Iisus? (angl.) = The Taddei Tondo: A Frightened Jesus? // Journal of the Warburg and Courtauld Institutes. — 1969. — Vip. 32. — S. 391 —393.&lt;/ref&gt;. Bu yerda markaziy figura Madonna emas, balki bolaning o‘zi. Viktor Lazarevning so‘zlariga ko‘ra, [[Leonardo da Vinci|Leonardoning]] Mikelanjeloga taʼsirini ushbu tondoda kuzatish mumkin, chunki bu asarda &quot;beixtiyor Leonardoning „sfumatosini“ esga soladigan figuralarning yanada jonli joylashuvi, yanada moslashuvchan kompozitsion ritm, yumshoqroq shakllar va yorug‘lik soyasining boy oʻyinlari{{Sfn|Микеланджело. Поэзия. Письма|1983}}.

Bu tondo Pitti tondosidan ko‘ra lirik va quvnoqroq. Jeyms Xoll ({{Lang-en|James Hall}}) „bolali boshqa hech qaysi Madonnada bunday hissiy va syujetli-tematik zaryad mavjud emas“ deb hisoblaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052702303404704577313554191739884.html|muallif=James Hall.|sarlavha=Unfinished Business|nashriyot=The Wall Street Journal|iqtibos=''…no other Madonna and Child image packs such a powerful emotional and narrative punch''|til=en|arxivurl=https://www.webcitation.org/6BAA2eljm?url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052702303404704577313554191739884.html|arxivsana=2012-10-04|kirish sanasi=2012-06-30}}&lt;/ref&gt;. Rafaelning „Saʼva bilan Madonna“{{Sfn|Вазари|1970}} kayfiyati yaqin, lekin Mikelanjeloning kompozitsiyasi yanada dinamikroq&lt;ref name=&quot;mr&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mikelangelo.ru/txt/6tondmad.shtml|sarlavha=Скульптурные образы Мадонны «Тондо Тадеи» и «Тондо Питти» (1503-1505)|nashriyot=www.mikelangelo.ru|kirish sanasi=2012-07-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130911232045/http://www.mikelangelo.ru/txt/6tondmad.shtml|arxivsana=2013-09-11|qaralgan sana=2022-06-10}}&lt;/ref&gt;.

== Non finito texnikasi ==
Tondoning marmarlari Pitti tondosidan ham qo‘polroq ishlangan. Iisusning haykalchasi batafsilroq ishlangan bo‘lib, Mariya va Ioann cho‘qintiruvchining figuralari fonda deyarli ko‘rinmaydi&lt;ref name=&quot;mr&quot;/&gt;. [[Giorgio Vasari|Vazarining]] tondo haqida boshlangan, ammo tugallanmagan asar sifatida yozganiga qaramay{{Sfn|Вазари|1970}}, tadqiqotchilar bu haqda haligacha bahslashmoqda. Lazarev Vasarining fikriga qo‘shildi, ammo u bu to‘liqsizlikning „o‘ziga xos jozibasi borligini“ ham aytdi{{Sfn|Микеланджело. Поэзия. Письма|1983}}. Sanʼatshunos Uilyam Uollesning fikricha, haykaltaroshning ushbu asardagi „non-finito“ texnikasi obrazlarning to‘liqligini taʼkidlaydi va atmosfera fonini yaratadi{{Sfn|Wallace|2010}}. Erik Shilyanoning so‘zlariga ko‘ra, tondoning „nomukammalligi“ shubhali, chunki Taddeo buyurtmani rad etmagan va „silliqlash“ yoki ishlab tugatishni talab qilmagan{{Sfn|Scigliano|2005}}.

== Yana qarang ==
* ''[[Martini Q.'' Osservazioni sul tondo „Taddei“]] / / Antichita viva. — (1973) (5): 26 −71.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;
== Adabiyotlar ==
* {{Книга|автор=[[Вазари|Вазари Д.]]|заглавие=[[Жизнеописания прославленных живописцев, скульпторов и архитекторов]]|оригинал={{lang-it|Le Vite de’piu eccelenti Pittori, Scultori e Architetti}}|gorod=K.|izdatelstvo=Iskusstvo|god=1970|stranits=520|stranitsi=296&amp;nbsp;—429, 497&amp;nbsp;—507|ref=Vazari}} {{Uk icon}}
* {{Книга|заглавие=Микеланджело. Поэзия. Письма. Суждения современников / сост.&amp;nbsp;В.&amp;nbsp;Н.&amp;nbsp;Гращенков|город=М.|издательство=Искусство|год=1983|страниц=451|ref=Микеланджело. Поэзия. Письма}}
* {{Книга|автор=Эрпель Фриц.|заглавие=Микеланджело / Пер.&amp;nbsp;с нем.&amp;nbsp;Сергея Данильченко|город=Берлин|издательство=Хеншель|год=1990|страниц=72|isbn=3-362-00044-4|ref=Эрпель}}
* {{Книга|автор=Eric Scigliano.|заглавие=Michelangelo's Mountain: The Quest For Perfection In The Marble Quarries Of Carrara|издательство=Simon and Schuster|год=2005|страниц=352|ref=Scigliano}} {{En icon}}
* {{Книга|автор=John Addington Symonds.|заглавие=The Life of Michelangelo Buonarroti|год=1893|ссылка=http://www.manybooks.net/support/s/symondsj/symondsj11241124211242-8pdfLRG.pdf|ref=Symonds}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140718010047/http://manybooks.net/support/s/symondsj/symondsj11241124211242-8pdfLRG.pdf |date=2014-07-18 }} {{En icon}}
* {{Книга|автор=William Wallace.|заглавие=The Treasures of Michelangelo|издательство=Andre Deutsch|год=2010|isbn=978-0-233-00253-8|ref=Wallace}} {{En icon}}
[[Turkum: Mikelanjelo Haykallari]]
[[Turkum:marmar haykallar]]
[[Turkum:Injil hikoyalari uchun haykallar]]
[[Turkum: XVI asr haykallari]]
[[Turkum: Tsvetaevskaya kastlar to'plami]]</text>
      <sha1>h77axte1wp53casnj132i4qzs3gize9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Madrid politexnika universiteti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>737021</id>
    <revision>
      <id>6181733</id>
      <parentid>5903827</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T09:49:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23353" sha1="l24y9jh517f322lz0dygtr005fgj342" xml:space="preserve">'''Madrid politexnika universiteti''' ({{lang-es|Universidad Politécnica de Madrid}} , '''UPM''') davlat [[universitet]]i boʻlib, [[Ispaniya|Ispaniyaning]], [[Madrid]] shahrida joylashgan. U 1971-yilda XVIII-asrda boshlangan muhandislik va arxitekturaning turli texnik maktablarini birlashtirish natijasida tashkil etilgan.

''El Mundo'' tomonidan oʻtkaziladigan yillik universitetlar reytingiga koʻra, Madrid politexnika universiteti [[Ispaniya]]dagi eng yaxshi texnik universitetlar&lt;ref&gt;[http://www.elmundo.es/especiales/2008/05/cultura/50carreras/concertados.html 50 carreras]. elmundo.es. Retrieved on 2013-10-05.&lt;/ref&gt; roʻyxatida ikkinchi oʻrinda turadi. Uning muhandislik maktablarining aksariyati doimiy ravishda oʻz sohalari boʻyicha Ispaniyadagi yetakchi akademik muassasalar va Yevropadagi eng yaxshilari qatoriga kiradi.

UPM butun Yevropa boʻylab ellikta muhandislik maktablarini birlashtirgan TIME tarmogʻining bir qismidir.

== Tarix ==

Madrid politexnika universiteti (UPM) 1971-yilda tashkil etilgan, ammo uning markazlarining aksariyati yuz yoshdan oshgan va XVIII-XIX asrlarda tashkil etilgan. Ularning har biri 1971-yilda UPMni tashkil qilish uchun birlashgunga qadar oʻz mustaqilligini saqlab qoldi. Bir yarim asrdan koʻproq vaqt davomida ispan texnologiyalari tarixining katta qismi UPM arxitektura va muhandislik maktablari tomonidan yozilganligini aytish mubolagʻa boʻlmaydi. Ular koʻp yillar davomida deyarli yagona va baʼzi hollarda yagona maktab boʻlgan. Oʻqitish va tadqiqot sohasidagi barcha muhim shaxslar oʻzlarining tegishli markazlaridan talaba yoki oʻqituvchi sifatida oʻtishgan.

Ispaniyadagi texnologik tadqiqotlarning eng qadimiy yozuvlaridan biri bu Madriddagi Qirollik matematika akademiyasi boʻlib, unda oʻrganilgan texnik fanlarning asosini tashkil etuvchi toʻrtta liberal sanʼat boʻlgan arifmetika, geometriya, astronomiya va musiqa kvatriviumini bir chetga surib qoʻygan. monastir va sobor maktablarida, keyinroq Oʻrta asr va Uygʻonish davri universitetlarida. Qirollik matematika akademiyasi qirol Filipp II ning 1582-yilda Portugaliyaga tashrifidan qaytganidan soʻng uning gʻoyasi va shaxsiy tashabbusi bilan yaratilgan va u yerda u portugal kartograflari Ispaniyadagiga qaraganda ancha rivojlanganligini tushungan. Akademiya kasbni egallash huquqini beruvchi malakalarni bermadi. Uning nufuzi maʼruzachilar va oʻqitiladigan fanlarga asoslangan edi. Kartograflar, uchuvchilar, arxitektorlar va muhandislar shu tarzda tayyorlandiki, ikkinchisi maʼlum darajada eʼtirof etila boshladi. 1643-yilda Akademiya yopildi. Texnologik tadqiqotlarning ikkinchi tegishli yozuvi 1711-yilda qirol Filipp V tomonidan asos solingan armiya, shaharlar, portlar va chegara muhandislari korpusi edi. Bu sana ispan muhandislarining uyushgan kasbi sifatida asos solgan. 1716-yilda ularni tayyorlash uchun Barselonadagi Qirollik harbiy matematika maktabi tashkil etildi, garchi u 1720-yilgacha ochilmagan boʻlsa ham va bundan tashqari, qatʼiy harbiy kontekst bilan cheklangan.

=== Arxitektura ===

Hozirgi vaqtda Madrid politexnika universiteti tarkibiga kiruvchi barcha fanlar orasida birinchi boʻlib umumlashtirilgan tarzda emas, balki aniq va aniq maʼruzalarni boshlagan, chunki harbiy bilim bilan boshlangan muhandislik misoli, arxitektura boʻlgan. Maktab va Tasviriy sanʼat akademiyasi tashkil etildi. 1741-yildan beri qirolning birinchi haykaltaroshi G.D.Olivieri uyida Avliyo Ferdinandning uchta oliy sanʼati Qirollik akademiyasining taʼsis assambleyasi boʻlib oʻtdi, u yerda uning xususiy akademiyasiga ega boʻlgan va uni oʻrganishi akademiyaga yoʻl tayyorlagan. Assambleyada rasman tartibga solingan. Oʻn ikkita oʻqituvchi, har bir fan uchun toʻrttadan tayinlangan. Tasviriy sanʼat akademiyasiga bogʻliq boʻlgan yangi maktabning mashgʻulotlari Madridning Plaza meridagi Casa de la Panadería da boshlandi va 1773-yilgacha Akademiya hozirgi binosiga koʻchib oʻtgunga qadar davom etdi.

=== Dengiz arxitekturasi maktabi ===

Qirol Charlz III 13.08.1772-yilda Dengiz meʼmorlari korpusining boʻlajak aʼzolarini tayyorlash uchun dengiz arxitekturasi maktabiga asos solishni buyurdi (24.12.1770). Akademiya El-Ferrolda ochildi. Bir necha yillik oʻqitishdan soʻng bir qator qiyinchiliklar markazning yopilishiga olib keldi. Qizgʻin muzokaralardan soʻng fransuz dengiz arxitektorlari qabul qilindi va markaz 1848-yilda Kadisdagi Arsenal de la Carracada qayta ochildi. Ciudad Universitaria-da joylashgan bugungi dengiz arxitektorlari maktabi harbiy taʼlim bilan boshlangan va bugungi kunda butunlay fuqarolik maktabi boʻlgan ikkita UPM maktabidan biridir. Bir necha yil oʻtgach, xuddi shu narsa Aeronavtika maktabida sodir boʻldi.

=== Qurilish fakulteti ===

XIX-asr boshlarida, yaʼni 1802-yilda ispan maʼrifatparvarligining notiq notinch va izlanuvchan ruhining koʻzga koʻringan namoyandasi Avgustin de Betenkur tashabbusi bilan Ispaniyada eng yaxshisi hisoblangan Qurilish maktabi tashkil topdi. U 1808-yilning mayigacha Madriddagi Palacio del Buen Retiroda joylashgan.

1889-90 oʻquv yilining boshida talabalar va professorlar oʻz faoliyatini Alfonso XII koʻchasidagi yangi binoda davom ettirdilar, u yerda maktab Madriddagi Syudad Universitariadagi hozirgi joyiga koʻchguncha qoldi.

Ushbu maktab El Mundo tomonidan Ispaniyadagi eng yaxshi qurilish muhandislik maktabi sifatida tasniflangan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.nebrija.com/nebrija-medios/pdf/RankingMundo.pdf|sarlavha=Inicio - Actualidad Nebrija|ish=Actualidad Nebrija|kirish sanasi=29-sentabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt; va uning olti yillik darajasi Muhandislik va texnologiya boʻyicha akkreditatsiya kengashi (ABET) tomonidan sertifikatlangan.

=== Oʻrmon xoʻjaligi muhandisligi maktabi ===

Qirollik farmoni bilan 1835-yilda maxsus oʻrmon xoʻjaligi muhandisligi maktabi yaratildi, garchi u oʻz faoliyatini 1848-yilgacha Madridning Villavisiosa de Odon shahrida boshlagan boʻlsa ham.

=== Sanoat muhandisligi maktabi ===

Sanoat muhandislarining maʼruzalari Vergara vatanparvarlik seminari va Mamlakat doʻstlarining iqtisodiy uyushmalari faoliyatidan kelib chiqadi. Madridda Xose I 1809-yilda Parijdagiga taqlid qilingan Sanʼat konservatoriyasini ochdi. Qirollik Farmoni (18.08.1842) uni xuddi shu nom bilan qayta ochdi, ammo qisqa vaqt ichida u yana yopildi. Savdo vaziri Seijas Lozano Qirollik Sanoat Instituti va sanoat muhandisligi darajasini yaratish uchun qirollik farmoni (4.10.1850) imzoladi.

=== Qishloq xoʻjaligi, oziq-ovqat va biotizimlar muhandisligi maktabi ===

Jamoat ishlari vaziri Manuel Alonso Martines 1855-yil 1-oktabrda Markaziy qishloq xoʻjaligi maktabiga asos solgan. Dastlab u Aranjuezdagi qirollik mulkidagi „La Flamenca“ mulkida oʻrnatildi. 1868-yil 3-noyabrda yopildi va boshqa Farmon bilan (28.01.1869) darhol Madridga koʻchib oʻtdi. Bir nechta huquqiy meʼyorlar bilan ratifikatsiya qilingan, unga „La Florida“ yoki „La Moncloa“ deb nomlangan mulk, hozirgi Madrid universiteti kampusi, shuningdek, boshqa yaqin erlar berildi. Mulkda Alfonso XII qishloq xoʻjaligi institutining yangi binosi qurilgan. Keyinchalik u Milliy agronomiya instituti va bugungi kunda Madrid qishloq xoʻjaligi muhandisligi oliy texnik maktabi deb ataldi. Boshqa tadqiqotlar qatorida, u biotexnologiya boʻyicha bakalavr darajasiga ega boʻlib, u butun universitetning eng yuqori qabul darajasi talabiga ega (12.914/14).

=== Telekommunikatsiya muhandisligi maktabi (elektr va kompyuter muhandisligi) ===

Umumiy telegrafiya maktabi XX-asrda tashkil etilgan uchta oliy maktabning birinchisi edi. U Farmon bilan (3.06.1913) uchta boʻlimdan iborat boʻlgan va boshqa bir Farmon bilan (22.04.1920) Telekommunikatsiya muhandisi malakasi yaratilgan. 1912-yildan 1935-yilgacha u Madriddagi Paseo de Rekoletosdagi binoda, 1936-yilgacha Ferraz koʻchasida, soʻngra Madriddagi Ciudad Universitariaʼga koʻchirilgunga qadar Konde de Penalver koʻchasida joylashgan. Bu Ispaniyadagi eng nufuzli telekommunikatsiya maktablaridan biri. Aslida, ularning telekommunikatsiya darajasi 2008-yildan beri [http://main.abet.org/aps/AccreditedProgramsDetails.aspx?OrganizationID=6257 ABET] tomonidan akkreditatsiya qilingan dastur hisoblanadi.

=== Aviatsiya muhandisligi maktabi ===

1926 va 1928-yillarda Madriddagi Kuatro Vientos aerodromi yaqinida joylashgan aviatsiya muhandisi va Oliy aviatsiya muhandisligi maktabi deyarli bir vaqtda yaratilgan. Harbiy aviatsiya muhandislik akademiyasi Farmon bilan (15.10.1939) tashkil etilgan va boshqa bir qaror bilan fuqarolik xarakterini tiklagan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=E.U. Aeronautics Engineering|ish=Universidad Politécnica de Madrid (UPM)|url=https://www.upm.es/internacional/UPM/Centres/CampusCiudadUniversitaria/SchoolAeronauticsSpace}}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; „Texnik taʼlimni tashkil etish toʻgʻrisida“gi qonun (20.07.1957) unga hozirgi nomini Aeronavtika muhandisligi oliy texnik maktabi deb berdi. U Madriddagi Syudad Universitariyasidagi zamonaviy binoda tashkil etilgan. Hozirda Boloniya rejasi bilan oʻqitiladigan daraja Aerokosmik muhandislikdir. Muhandislik maktabi endi ETSIAE (Escuela Técnica Superior de Ingenieros Aeronáuticos y del Espacio) deb nomlanadi va Ispaniyadagi aviatsiya tadqiqotlarini olib borish uchun eng yaxshi muassasa hisoblanadi.

=== Kompyuter fanlari muhandisligi va matematika maktabi ===

Markazlarning eng yangisi Kompyuter fanlari maktabidir. Madridning Kompyuter fanlari instituti 1969-yilda universitet doirasidan tashqarida tashkil etilgan boʻlib, 1976-yilda oʻqishlar Universitet tarkibiga kirgunga qadar va bir vaqtning oʻzida Kompyuter fanlari maktabi tashkil etilgan. 1977-yil oktabr oyining birinchi kunidan boshlab u UPMga birlashtirildi. 1988-yildan beri u Montegancedo kampusida joylashgan.

Kompyuter fanlari maktabi matematika va kompyuter fanlari boʻyicha birinchi ispan bakalavriat darajasini taklif qiladi. Dastur matematika va informatika fanlarini oʻrganishni bir darajaga toʻplaydi, informatikaning matematik asoslariga va matematika uchun kompyuterga asoslangan vositalarga alohida eʼtibor beradi. U matematika va informatika fanlarini birlashtirib, bir-biriga eng mos keladigan sohalarga eʼtibor qaratadi va [[Massachusetts texnologiya instituti|Massachusets Texnologiya Instituti (MIT)]] kabi yetakchi jahon universitetlarida muvaffaqiyatli oʻqitilayotgan daraja kursini shakllantirish uchun ikki fan oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni taʼkidlaydi.

=== Jismoniy faollik va sport fanlari maktabi (INEF) ===

1998-yil 14-sentabrdan boshlab Jismoniy faollik va sport fanlari fakulteti (INEF) shoʻba markaz boʻlib, 2003-yil 1-oktabrda universitetga qoʻshildi.

=== Texnik yordamchilar muhandislik maktablari ===

Universitet texnik muhandislik maktablari asosan Oliy texnik maktablar bilan bir vaqtda yordamchilar yoki texnik xodimlarni tayyorlash uchun tashkil etilgan. Biroq, bu nomlar asta-sekin yoʻqolib, hozirgi nom va sifatlarga oʻz oʻrnini boʻshatib berdi.

== Taʼlim ==

Anʼanaga koʻra, Ispaniyada ikki darajadagi texnik tadqiqotlar mavjud edi. Muhandislik tadqiqotlari uchun {{Lang|es|Ingeniero Técnico}} deb nomlangan 3 yillik daraja bor edi (Texnik muhandis, taxminan bakalavr darajasiga teng) oʻz sohasidagi barcha vakolatlar va yuridik vakolatlarga ega va {{Lang|es|Ingeniero}} deb nomlangan 5 yoki 6 yillik darajaga ega (Muhandis, taxminan MSc darajasiga teng). {{Lang|es|Arquitecto Técnico}} deb nomlangan 3 yillik daraja mavjud edi (Texnik arxitektor) va {{Lang|es|Arquitecto}} deb nomlangan 5 yillik daraja (katta arxitektor). Boloniya jarayoni natijasida bu darajalar yoʻqoldi va yangi tuzilmada 4 yillik bakalavr darajalari va 1 yoki 2 yillik magistr darajalari mavjud boʻlib, ilgari [[Magistr|magistrlik darajasiga ega]] boʻlgan texnik muhandislar deb atalgan kasbiy va yuridik mas’uliyatni saqlab qoladi.

UPMda hali ham yoki qisman taqdim etiladigan baʼzi darajalar:

* Aerokosmik muhandislik ({{Lang|es|Ingeniería Aeroespacial}})
* Qishloq xoʻjaligi muhandisligi ({{Lang|es|Ingeniería Agronómica}})
* Arxitektura ({{Lang|es|Arquitectura}})
* Biotibbiyot muhandisligi
* Kimyoviy muhandislik ({{Lang|es|Ingeniería Química}})
* Kompyuter fanlari, dasturiy taʼminot muhandisligi, apparat muhandisligi va axborot tizimlari ({{Lang|es|Ingeniería en Informática}})
* Fuqarolik va hududiy muhandislik ({{Lang|es|Ingeniería de Caminos, Canales y Puertos}})
* Elektronika, axborot texnologiyalari va telekommunikatsiya muhandisligi ({{Lang|es|Ingeniero de Telecomunicación}})
* Energetika muhandisligi ({{Lang|es|Ingeniero de la Energía}})
* Geologiya muhandisligi ({{Lang|es|Ingeniero Geólogo}})
* Sanoat muhandisligi ({{Lang|es|Ingeniería de Organización Industrial}}).)
* [http://www.etsii.upm.es/estudios/grados/ingenieria_industrial.en.htm Sanoat texnologiyalari muhandisligi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180323030420/http://www.etsii.upm.es/estudios/grados/ingenieria_industrial.en.htm |date=2018-03-23 }} ({{Lang|es|Ingeniería Industrial or Ingeniería en Tecnologías Industriales}})
** Kichik 1: Avtomatik boshqaruv va elektronika
** Kichik 2: Elektrotexnika
** Kichik 3: Qurilish muhandisligi
** Kichik 4: Mashinasozlik
** Kichik 5: Materiallar (Metallurgiya muhandisligiga oʻxshash)
** Kichik 6: Sanoat boshqaruvi (sanoat muhandisligi kabi)
** Minor 7: Kimyo va atrof-muhit muhandisligi (Kimyoviy muhandislikka oʻxshash)
** Kichik 8: Energetika texnikasi (energetika muhandisligiga oʻxshash)
* Oʻrmon muhandisligi ({{Lang|es|Ingeniería de Montes}})
* Kon muhandisligi ({{Lang|es|Ingeniería de Minas}})
* Dengiz muhandisligi ({{Lang|es|Ingeniería Naval}}).

== Kampuslar ==

UPM maktablari birlashgan kampusda emas, balki butun Madrid boʻylab tarqalgan. Ular:

* Universitet shahri (''Ciudad Universitaria'') yoki Monkloa kampusi
* Montegancedo kampusi
* Janubiy kampus (Vallekas politexnika majmuasi)
* Downtown Campus (Madridning tarixiy markazi ichidagi maktablar).

== Tadqiqot ==

UPMning ilmiy-texnologik parki („Parque UPM“) davlat va xususiy institutlarning koʻmagi va ishtirokida yangi ilmiy-tadqiqot markazlari, biznes-inkubatorlar va ixtisoslashtirilgan laboratoriyalarni yaratish orqali Universitetning ilmiy-tadqiqot va ishlanma faoliyatini sezilarli darajada ragʻbatlantiradi.

„Parque UPM“ kontseptsiyasi muhandislik va arxitektura bilan bogʻliq boʻlgan turli ilmiy va texnologik sohalarni qamrab oladi. U geografik jihatdan turli joylarga tarqalgan, ularning barchasi Madrid mintaqasida joylashgan

* Universitet institutlari va markazlari :
** Quyosh energiyasi instituti
** Avtomobil tadqiqot instituti (INSIA),&lt;ref&gt;[http://www.insia-upm.es INSIA]. Insia-upm.es. Retrieved on 2013-10-05.&lt;/ref&gt; gibrid elektr transport vositalari tadqiqoti bilan.&lt;ref&gt;[http://www.ecoticias.com/20090311-vehiculo-electrico-hibrido.html Vehículo eléctrico híbrido] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090317191222/http://www.ecoticias.com/20090311-vehiculo-electrico-hibrido.html |date=2009-03-17 }}. Ecoticias.com. Retrieved on 2013-10-05.&lt;/ref&gt;
** Mikrogravitatsiya instituti Ignacio da Riva
** Ispaniya foydalanuvchilarni qoʻllab-quvvatlash va operatsiyalar markazi (E-USOC)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.eusoc.upm.es|sarlavha=E-USOC - Spanish User Support and Operations Centre|ish=E-USOC|kirish sanasi=29-sentabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
** Optoelektronika va mikrotexnologiya tizimlari instituti (ISOM)
** Madriddagi super hisoblash va vizualizatsiya markazi (CeSViMa)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.cesvima.upm.es|sarlavha=Portada|ish=Cesvima.upm.es|kirish sanasi=29-sentabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
** Transport tadqiqotlari markazi (TRANSYT)
** Biotibbiyot texnologiyalari markazi
** Lazer markazi
** Quyosh energiyasi instituti
** Yadro sintezi instituti
** Avtomobil tadqiqotlari instituti
** Mikrogravitatsiya instituti
** Optoelektronik tizimlar va mikrotexnologiyalar instituti
** Integral Domotic Center (CeDInt)&lt;ref&gt;[http://www.cedint.org CeDInt] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170510084737/http://www.cedint.org/ |date=2017-05-10 }}. CeDInt. Retrieved on 2013-10-05.&lt;/ref&gt;.

== Xalqaro ==

=== UPM ikki darajali diplom ===

UPM dunyoning bir qator universitetlaridagi mukammallik markazlari bilan 87 ta maxsus ikki diplom shartnomalarini imzoladi.

Ikki tomonlama diplom eng yaxshi talabalarga ikkita muhandislik turi boʻyicha oʻqishni birlashtirib, xalqaro daraja uchun oʻqish imkoniyatini beradi va shu bilan birga ularni kelajakdagi martaba uchun yaxshiroq tayyorlaydi. Oʻqishni tugatgandan soʻng, talabalar bir vaqtning oʻzida ular oʻqigan xorijiy universitet diplomiga qoʻshimcha ravishda UPM diplomiga ega boʻlishadi.

UPM bilan ikki darajali dasturlarga ega boʻlgan universitetlar roʻyxati koʻrsatilgan&lt;ref&gt;[http://www.upm.es/portal/site/institucional/menuitem.e29ff8272ddfb41943a75910dffb46a8/?vgnextoid=c54e127bab672110VgnVCM100000fdbf648aRCRD Universidad Politécnica de Madrid — Dobles titulaciones] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150402120125/http://www.upm.es/portal/site/institucional/menuitem.e29ff8272ddfb41943a75910dffb46a8/?vgnextoid=c54e127bab672110VgnVCM100000fdbf648aRCRD |date=2015-04-02 }}. Upm.es. Retrieved on 2013-10-05.&lt;/ref&gt;.

==== Fransiya ====

* [[Arts va Métiers ParisTech|Arts et Métiers ParisTech]] (ENSAM)
* [[Centrale Lille texnologiya instituti|École Centrale de Lill]]
* [[École Centrale de Lion]]
* [[École Centrale de Marsel]]
* [[École Centrale de Nantes]]
* [[École Centrale des Arts va Manufactures|École Centrale Parij (ECP)]]
* [[HEC Paris|École des Hautes Études Commerciales]] (HEC)
* [[École nationale des ponts et chaussées|École Nationale des Ponts et Chaussées (Ponts ParisTech)]]
* [[École nationale supérieure de genie industriel]]
* [[Mekanik va aerotexnika milliy oliy maktabi|École Nationale Supérieure de Mécanique va d’Aérotechnique]] (ENSMA)
* [[École nationale supérieure des Mines de Douai|École Nationale Supérieure des Mines de Douai]]
* [[École Nationale Supérieure des Mines de Nancy]]
* [[École nationale supérieure des mines de Nantes (Mines Nantes)|École Nationale Supérieure des Mines de Nantes]]
* [[École Nationale Supérieure des Mines de Parij|École Nationale Supérieure des Mines de Paris (Mines ParisTech)]]
* [[Sent-Etyen Mines milliy oliy oliygohi]]
* [[ENSTA ParisTech|École Nationale Supérieure des Techniques Avancees de Parij]] (ENSTA)
* [[École Nationale Supérieure des Télécommunications de Bretagne]]
* [[Parijdagi Telekommunikatsiyalar oliy milliy oliygohi]]
* [[Grenobl texnologiya instituti|Milliy oliy axborot va]] matematika ilovalari (ENSIMAG)
* [[École Politexnika]]
* [[École Supérieure d'Électricité|École Supérieure d'Électricité (Supélec)]]
* [[Tuluza Milliy Fanlar Applikatsiyalar Instituti|Tuluza Milliy Fanlar Ilmiy Instituti]] (INSA Tuluza)
* [[Institut supérieur de l'aéronautique va de l'space|Institut Supérieur de l’aéronautique va de l’space]] (ISAE-SUPAERO)

==== Germaniya ====

* [[Hochschule Gannover]]
* [[Mannheim amaliy fanlar universiteti|Hochschule Mannheim]]
* [[Berlin texnika universiteti|Berlin Technische Universität]]
* [[Darmshtadt texnika universiteti]]
* [[Myunxen Texnologiya Universiteti|Technische Universität Myunchen]]
* [[Shtutgart universiteti]]

==== Italiya ====

* [[Politecnico di Milano|Politexnico di Milano]]
* [[Torino politexnika]]
* [[Trento universiteti|Università degli Studi di Trento]]
* [[Neapol universiteti|Università degli Studi di Napoli Federico II]]

==== Belgiya ====

* [[Mons politexnika fakulteti]]
* [[Katolik de Luven universiteti|UCLouven]]
* [[Liej universiteti]]
** [[Gembloux Agro-Bio Tech]]
* [[Bruxelles bepul universiteti]]

==== Shvetsiya ====

* [[Kungliga Tekniska Högskolan|Kungliga Tekniska Xögskolan]] (KTH)
* [[Muhandislik fakulteti (LTH), Lund universiteti|Lunds Tekniska Högskola]]

==== Daniya ====

* [[Danmarks Tekniske Universiteti]]

==== Chex Respublikasi ====

* [[Chexiya hayot fanlari universiteti Praga|Praga Chexiya hayot fanlari universiteti]] (FFWS)

==== Buyuk Britaniya ====

* [[Krenfild universiteti]]
* [[Shimoliy-Sharqiy Uels oliy ta'lim instituti]] (NEWI)

==== Avstriya ====

* [[Wien Technische Universität]]

==== Qoʻshma Shtatlar ====

* [[Illinoys texnologiya instituti]], Chikago

==== Argentina ====

* [[Avstraliya Patagoniya milliy universiteti|Universidad Nacional de la Patagonia Austral]]

==== Peru ====

* [[Pontificia Universidad Católica del Peru]]

=== Boshqalar ===

UPM Yevropa muhandislik maktablarining aksariyati bilan Erasmus kelishuviga ega. Bundan tashqari, u boshqa koʻplab xalqaro shartnomalarga ega. Quyida turli xalqaro shartnomalarning qisqacha mazmuni keltirilgan:

# Erasmus grantlari
# Afina dasturi
# Magalhães dasturi
# Erasmus Mundus dasturi
# MIT almashinuvi&lt;ref&gt;[http://web.mit.edu/studyabroad/before/mit-madrid.html Study Abroad | MIT Global Education &amp; Career Development]. Web.mit.edu. Retrieved on 2013-10-05.&lt;/ref&gt;.
# GE4 dasturi
# Ispaniya Xitoy almashinuv dasturi
# Ispan hind dasturi
# Vulcanus dasturi
# Almashinuv dasturisiz talabalarning harakatchanligi
# EIT raqamli dasturi

== Taniqli bitiruvchilar ==

[[Fayl:Pedro_Duque.jpg|thumb|150x150px| Pedro Duke]]

* [[Florentino Peres]], [[Real Madrid CF]] raisi va ACS bosh direktori
* Práxedes Mateo Sagasta, etti marta Ispaniya bosh vaziri
* Fransisko Alvares Kaskos, Ispaniya vazirining sobiq oʻrinbosari
* Rafael Benites, futbol menejeri
* Xosep Borrell, siyosatchi, Yevropa parlamenti prezidenti va sobiq vazir
* Leopoldo Kalvo Sotelo, Ispaniyaning sobiq bosh vaziri
* Anxel Kabrera, Jorjiya texnologiya instituti prezidenti.
* Xayme Karuana, 2000-yildan 2006-yilgacha Ispaniya bankining sobiq rahbari
* Rafael del Pino, qurilish muhandisi, Ferrovial asoschisi va sobiq bosh direktori, Forbes maʼlumotlariga koʻra dunyoning 79-eng boy odami.
* Pedro Duke, kosmonavt
* Rafael Moneo, arxitektor
* Leonardo Torres y Kevedo, ixtirochi (bir nechta muhandislik sohalari)
* Antonio M. Peres, [[Kodak|Eastman Kodak]] bosh direktori
* Xuan Mata, Angliya Premer-ligasining „ [[Manchester United F.C.|Manchester Yunayted“]] klubining hujumkor yarim himoyachisi
* Antonio Luque, muhandis, fotovoltaik quyosh energiyasi kashshofi.

== Rasmlar galereyasi ==

&lt;gallery&gt;
Fayl:UPM--Flag detail.jpg| UPM bayrog'i
Fayl:UPM-IES--reloj.jpg| Quyosh energiyasi institutida quyosh soati
Fayl:UPM-Rectorado--04.jpg| Rektoratning kirishi
Fayl:UPM-CeSViMa-SupercomputadorMagerit.jpg| [[Magerit]] Superkompyuteri ([[Supercomputing and Visualization Center of Madrid|CeSViMa]])
Fayl:UPM-ETSIT--Sanz_Mancebo.jpg| ETSIT kirishi (Telekommunikatsiyalar Eng.)
Fayl:ETSAM edificio nuevo.JPG| ETSAM ichki qismlari (Arxitektura)
Fayl:Maquina vapor Watt ETSIIM.jpg| ETSII (Industrial Eng.) da Vattning bug' dvigateli
Fayl:UPM-FI--Bloque-5.jpg| FI binosi (Informatika muhandisligi)
&lt;/gallery&gt;

== Yana qarang ==

* [[Ispaniyadagi universitetlar ro'yxati]]
* [[O'rmon xo'jaligi universitetlari va kollejlari ro'yxati]]
* [[Sinov sinov maktablari ro'yxati]]
* [[Yevropa uchun eng yaxshi sanoat menejerlari]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Rasmiy sayt}}
* [https://www.youtube.com/user/upm Official video channel]


[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]
[[Turkum:Universitetlar]]</text>
      <sha1>l24y9jh517f322lz0dygtr005fgj342</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>740168</id>
    <revision>
      <id>6181456</id>
      <parentid>6053462</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T19:43:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5529" sha1="3dxzzkhwfssyyfd1huismpoen2fglgp" xml:space="preserve"> &lt;div class=&quot;ts-Врезка tright &quot; style=&quot;
    
   
   width:330px; 
    
   &quot;&gt;

&lt;div class=&quot;ts-Врезка-содержание&quot;&gt;
&lt;poem&gt;
                      Чтоб всякий ведал, как я названа,
                      Я - Лия, и, прекрасными руками
                      Плетя венок, я здесь брожу одна.

                      Для зеркала я уберусь цветами;
                      Сестра моя Рахиль с его стекла
                      Не сводит глаз и недвижима днями.

                      Ей красота её очей мила,
                      Как мне - сплетенный мной убор цветочный;
                      Ей любо созерцанье, мне - дела&lt;/poem&gt;
&lt;div class=&quot;ts-Врезка-подпись&quot; style=&quot;&quot;&gt;[[Dante Aligyeri|Dante Aligeri]], „Bojestvennaya Komediya“,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Chistiliщe, pesnya XXVII :100-108&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;'''Lea''' ([[Italyan tili|italyancha]] ''Lia'') — 1542-yilda [[Papa Yuliy]] II qabri uchun [[Michelangelo|Mikelanjelo]] tomonidan yaratilgan Yoqubning birinchi xotini, Rohilaning singlisi Leaning marmar haykali. „Lea“ „[[Moisea]]“ ning chap tomonidagi uyaga joylashtirilgan.

== Tavsifi ==
Uilyam Uollesning soʻzlariga koʻra, Lea „oʻychan olijanob, sokin ulugʻvorlikka toʻla“&lt;ref name=&quot;ww462&quot;&gt;William E. Wallace. The ''Treasures of Michelangelo'', p. 46&lt;/ref&gt;. U chap qoʻlida odamlarning harakatlarini kuzatish uchun oynani, oʻng qoʻlida esa hayot davomida insoniy fazilatlarni, oʻlimdan keyin esa ularni ulugʻlashni ifodalovchi gullar gulchambarini ushlab turadi&lt;ref name=&quot;lia2&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.mikelangelo.ru/txt/21stlea.shtml|sarlavha=Лия - «Жизнь Деятельная» (1545)|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130519150115/http://www.mikelangelo.ru/txt/21stlea.shtml|arxiv-sana=2013-05-19|kirish sanasi=2012-07-03|deadlink=no|qaralgan sana=2022-06-21|arxivsana=2013-05-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130519150115/http://www.mikelangelo.ru/txt/21stlea.shtml}}&lt;/ref&gt;. Erik Skiglianoning taʼkidlashicha, Liya juda „hayotiy“ va uning oyoqlari (…) yerga mahkam yopishgan va qorinning pastki  sohasidagi toʻplangan burmalar Bibliyadagi Leaning serfarzandligini ufodalaydi, chunki u Yoqubga olti oʻgʻil tugʻib bergan&lt;ref name=&quot;es2942&quot;&gt;Eric Scigliano, Michelangeloʻs Mountain, p. 294&lt;/ref&gt;.

Bibliyada opa-singillar Rohila va [[Lea]] bir-biriga qarama-qarshidir, bu ularni allegorik shaxslar deb hisoblash imkonini beradi:
{{Cquote|Leaning ko'zlari yaxshi ko’rmas edi, lekin Rohilaning ko’rinishi juda chiroyli va uning yuzi ham juda go’zal edi.29:17}}
Lea „faol hayot“ (lat. ''Vita activa'') ramzidir, chunki Dante uni shunday tasvirlagan. Reychel va uning katta singlisi&lt;ref name=&quot;lia3&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.mikelangelo.ru/txt/21stlea.shtml|sarlavha=Лия - «Жизнь Деятельная» (1545)|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130519150115/http://www.mikelangelo.ru/txt/21stlea.shtml|arxiv-sana=2013-05-19|kirish sanasi=2012-07-03|deadlink=no|qaralgan sana=2022-06-21|arxivsana=2013-05-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130519150115/http://www.mikelangelo.ru/txt/21stlea.shtml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ef152&quot;&gt;Erpel Frits, ''Mikelandjelo'', s. 15&lt;/ref&gt; Leaning yaratilishiga asos hisoblangan, bular, „faol“ Juliano va „mulohaza yurituvchi“ Lorenzo deʼ Medicilardir&lt;ref name=&quot;es2943&quot;&gt;Eric Scigliano, Michelangeloʻs Mountain, p. 294&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* {{kitob manbasi|author=[[Вазари|Вазари Д.]]|title=[[Жизнеописания прославленных живописцев, скульпторов и архитекторов]]|orig-year={{lang-it|Le Vite de’piu eccelenti Pittori, Scultori e Architetti}}|location=K.|publisher=Iskusstvo|year=1970|stranits=520|pages=296&amp;nbsp;—429, 497&amp;nbsp;—507|ref=Vazari}}{{Uk icon}}
* {{kitob manbasi|title=Микеланджело. Поэзия. Письма. Суждения современников / сост.&amp;nbsp;В.&amp;nbsp;Н.&amp;nbsp;Гращенков|location=М.|publisher=Искусство|year=1983|страниц=451|ref=Микеланджело. Поэзия. Письма}}
* {{kitob manbasi|author=Эрпель Фриц.|title=Микеланджело / Пер.&amp;nbsp;с нем.&amp;nbsp;Сергея Данильченко|location=Берлин|publisher=Хеншель|year=1990|страниц=72|isbn=3-362-00044-4|ref=Эрпель}}
* {{kitob manbasi|author=Eric Scigliano.|title=Michelangelo's Mountain: The Quest For Perfection In The Marble Quarries Of Carrara|url=https://archive.org/details/michelangelosmou00scig|publisher=Simon and Schuster|year=2005|страниц=352|ref=Scigliano}}{{En icon}}
* {{kitob manbasi|author=John Addington Symonds.|title=The Life of Michelangelo Buonarroti|year=1893|url=http://www.manybooks.net/support/s/symondsj/symondsj11241124211242-8pdfLRG.pdf|ref=Symonds}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140718010047/http://manybooks.net/support/s/symondsj/symondsj11241124211242-8pdfLRG.pdf |date=2014-07-18 }}{{En icon}}
* {{kitob manbasi|author=William Wallace.|title=The Treasures of Michelangelo|publisher=Andre Deutsch|year=2010|isbn=978-0-233-00253-8|ref=Wallace}}{{En icon}}
[[Turkum: Mikelanjelo Haykallari]]
[[Turkum:marmar haykallar]]
[[Turkum: eski Ahddagi haykallar]]</text>
      <sha1>3dxzzkhwfssyyfd1huismpoen2fglgp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qorin parda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>743042</id>
    <redirect title="Qorin pardasi" />
    <revision>
      <id>6181385</id>
      <parentid>3923154</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:26:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qorin pardasi]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6181385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26" sha1="0xb37x4ndd95ecp96lsiomyefu8054k" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Qorin pardasi]]</text>
      <sha1>0xb37x4ndd95ecp96lsiomyefu8054k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lestershir cho‘chqa go‘shtli pirog</title>
    <ns>0</ns>
    <id>744607</id>
    <revision>
      <id>6181471</id>
      <parentid>2676255</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T22:03:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5873" sha1="bj1fftp3tre20256167qpix6yvkx5on" xml:space="preserve">'''Lestershir choʻchqa goʻshtli pirogi''' yoki '''Melton Moubrey''' ({{Lang-en|Melton Mowbray pork pie}}) ― anʼanaviy ingliz sovuq goʻshtli pirogi. Nachinka yirik toʻgʻralgan choʻchqa goʻshtidan tayyorlanadi, qaynoq suvga qorilgan xamirda pishiriladi. Pishirgandan soʻng, pirog ichiga suyuq [[Хоlodets|galantir]] qoʻshiladi (bu holatda, oʻta toʻyingan ziravorli choʻchqa goʻshti bulyoni): goʻsht pishirish paytida kengayadi va keyin sovutilganda qisqaradi. Jele hosil boʻlgan boʻshliqlarni toʻldiradi, bu pirogni nam va uzoq vaqt saqlashga yordam beradi&lt;ref&gt;[http://oakden.co.uk/traditional-pork-pie-recipe/ Pork Pie | Traditional Recipe] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20161125233929/http://oakden.co.uk/traditional-pork-pie-recipe/ |date=2016-11-25 }}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;. Taom alohida yoki uydagi tuzlamalar, salat bilan gazak sifatida tortiladi.

== Himoyalangan geografik koʻrsatkichli taom tarixi ==
Goʻshtli sovuq pishiriqlarning variantlari deyarli butun Angliyada maʼlum boʻlsa-da, bu pirogning retsepti Lestershirdagi Melton Moubrey shahri uchun anʼanaviy boʻlib qolgan va shu nomlar bilan butun dunyoga mashhur boʻlgan. Shaklining qulayligi va uning toʻyimliligi mahalliy zodagonlar tomonidan birinchi marta XVIII-asrning oxirida tulkilarni ovlashda otboqar va xizmatchilarning juda kamtarona taomiga eʼtibor qaratganida eʼtirof qilingan&lt;ref name=&quot;HI&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://mmppa.co.uk/?page_id=14|sarlavha=History of Melton Mowbray Pork Pie|muallif=|sana=|ish=|nashriyot=Melton Mowbray Pork Pie Association|kirish sanasi=2016-12-29|til=en|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150502063519/http://mmppa.co.uk/?page_id=14|arxivsana=2015-05-02}}&lt;/ref&gt;. Oʻshandan beri taom minimal oʻzgarishlarga uchradi. Choʻchqa goʻshti pichoq bilan kesiladi, lekin qiyma holatiga emas, nachinka qoʻlda qaynoq suvga qorilgan xamirga solinadi. Boshqa choʻchqa goʻshtli ingliz piroglaridan farqli oʻlaroq, Melton Moubrey obruch yoki qoliplarsiz pishiriladi, shuning uchun ular notoʻgʻri, pastki qismida biroz kengroq boʻlgan oʻziga xos „piyoz shakli“ ni oladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://mmppa.co.uk/?page_id=8|sarlavha=Аутентичный Мелтон Моубрей|kirish sanasi=2016-12-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150704083320/http://mmppa.co.uk/?page_id=8|arxivsana=2015-07-04}}&lt;/ref&gt;. Retseptning bunday elementlari rasman biriktirib qoʻyildi, 2008-yilda Yevropa Komissiyasi arizani koʻrib chiqqandan 10-yil oʻtgach, taomga PGI (Himoyalangan geografik koʻrsatkich) maqomini berdi&lt;ref name=&quot;ВВС&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/leicestershire/7331238.stm|sarlavha=Pork pie makers celebrate status|muallif=|sana=04.04.2008|ish=|nashriyot=ВВС|kirish sanasi=2016-12-29|til=en}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshimcha talablar qoʻshildi, ularning dolzarbligi zamonaviy texnologiyalarning rivojlanishi bilan bogʻliq. Pishirishda faqat qoʻshimcha ishlov berilmagan: fermentatsiya, tuzlash, achitish qilinmagan choʻchqa goʻshti ishlatilishi kerak; hayvonlarni oʻstirishda sunʼiy ozuqa qoʻshimchalari va [[Antibiotiklar|antibiotiklardan]] foydalanmaslik kerak. Yangi soʻyilgan, ishlov berilmagan choʻchqa goʻshtidan foydalanish kesilganda mahsulotga pushti emas, balki tabiiy kulrang beradi, bu PGI boʻyicha yana bir koʻrsatkich&lt;ref name=&quot;HI&quot; /&gt;. ''Melton Mowbray pirog ishlab chiqaruvchilar uyushmasi'' (MMPPA {{Lang-en|Melton Mowbray Pork Pie Association}}) geografik nomi himoyalangan mahsulotlarni ishlab chiqarish va tarqatishni nazorat qilish uchun tashkil etilgan.

== Choʻchqa goʻshtli ingliz piroglarining boshqa variantlari ==
Angliyada choʻchqa goʻshtli pirog mavzusidagi oʻzgarish — Gala pie (≈ bayram pirogi) keng tarqalgan. Unda choʻchqa goʻshtiga tovuq goʻshti qoʻshiladi va markazga qaynatilgan tuxum qoʻyiladi.
[[Fayl:Pork_and_cherry_picnic_pie.jpg|left|thumb|200x200px| Piknik pirogi. Choʻchqa goʻshtidan nachinka klyukva bilan qoplangan.]]
Bunday pirog odatda buxanka nonga oʻxshash uzunchoq shaklda pishiriladi. Servirovka qilinganda u koʻndalangiga kesiladi va har bir porsiyaning kesimida nachinkaning barcha elementlari: tuxum sarigʻi, oqi, goʻsht koʻrinib turadi. Eng mohir oshpazlar, har bir boʻlak bir xil boʻlishi va faqat tuxum oqining qirralari boʻlgan porsiya boʻlmasligini taʼminlash uchun oldindan „uzun tuxum“ tayyorlashgan ({{Lang-en|long egg}}). Buning uchun ular oqsillarni sarigʻidan ajratib, ularni navbatma-navbat maxsus silindrlarda qaynatishgan. Hozirgi vaqtda bunday mahsulot oziq-ovqat korxonalarida ishlab chiqariladi, bundan tashqari, baʼzi oshxona protsessorlarida „uzun tuxum“ tayyorlash funksiyasi mavjud.

Melton Moubreyning yana bir varianti — Picnic pie (≈ Piknik pirogi). Odatda ular kichikroq va odatda choʻchqa goʻshtli nachinkaga qoʻshimcha ingredientlar: olma, rezavorlar, tuzlangan bodring, [[bekon]] va boshqalar qoʻshiladi. Baʼzi hollarda pirogning qattiq yuqori qismi qandolat panjarasi bilan almashtiriladi, bu esa nachinkani ochiq qiladi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;
== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20150502063519/http://mmppa.co.uk/?page_id=14 Официальный сайт MMPPA]
* [http://oakden.co.uk/melton-mowbray-pork-pie/ Рецепт Мелтон Моубрей] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220629104812/http://oakden.co.uk/melton-mowbray-pork-pie/ |date=2022-06-29 }} в домашних условиях{{ref-en}}.
* [http://zernograd.com/recipe/meltonskij-pirog-so-svininoj-melton-pork-pie/ Рецепт Мелтон Моубрей] в домашних условиях{{ref-ru}}.
* https://www.bbc.com/russian/features-53853207
[[Turkum: cho'chqa go'shti idishlari]]
[[Turkum: Buyuk Britaniya Oshxonasi]]
[[Turkum: Buyuk Britaniya PDO mahsulotlari]]
[[Turkum: Pies]]</text>
      <sha1>bj1fftp3tre20256167qpix6yvkx5on</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maia Sandu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>746336</id>
    <revision>
      <id>6181762</id>
      <parentid>6133118</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T11:07:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27028" sha1="rmgmnt14lgjc53trxlblzg4frp1i4md" xml:space="preserve">[[Fayl:Maia Sandu, President of Moldova in 2024 (cropped).jpg|thumb|Maia Sandu (2024)]]

'''Maya Grigoryevna Sandu''' — [[Moldova|Moldaviya]]ning davlat va siyosat arbobi. 2020-yil 24-dekabrdan Moldova Respublikasi Prezidenti hisoblanadi. Moldova Respublikasi taʼlim vaziri 2012-yil 24-iyuldan 2015-yil 30-iyulgacha Moldova Respublikasi parlamenti aʼzosi. 2016 va 2020-yilgi saylovlarda Moldova prezidentligiga nomzod.

== Biografiyasi ==
U 1972-yil 24-mayda [[Moldaviya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Moldaviya SSR]] Falesti viloyati&lt;ref name=&quot;tass&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://tass.ru/encyclopedia/person/sandu-mayya|sarlavha=Санду, Майя|nashriyot=[[ТАСС]]|kirish sanasi=2020-11-16}}&lt;/ref&gt; Risipeni qishlogʻida veterinar Gregori va oʻqituvchi Emiliya Sandu oilasida tugʻilgan.

1989—1994-yillarda Moldova Iqtisodiy taʼlim akademiyasi boshqaruv fakultetida tahsil olgan. 1995—1998-yillarda Moldova Prezidenti huzuridagi [[Davlat boshqaruvi akademiyasi]] magistraturasida xalqaro munosabatlar boʻyicha tahsil olgan. 2010-yilda Garvard Davlat boshqaruvi institutini tamomlagan.

Rumin, rus, ingliz&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|til=en|url=http://www.presedinte.md/rus/biography|sarlavha=Биография президента Республики Молдова Майи Санду|ish=www.presedinte.md|kirish sanasi=2021-08-12}}&lt;/ref&gt; va ispan&lt;ref name=&quot;tass&quot;/&gt; tillarini yaxshi biladi. [[Ruminiya]] fuqaroligiga ega&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lenta.ru/news/2020/12/03/sandu/|sarlavha=Санду отказалась считать проблемой свое румынское гражданство|ish=lenta.ru|kirish sanasi=2021-02-05}}&lt;/ref&gt;.

Turmushga chiqmagan, farzandi yoʻq&lt;ref name=&quot;tass&quot;/&gt;. [[Kishinyov|Kishinyovda]] 74 m² maydonli ikki xonali kvartirada yashaydi. Shuningdek, 2007-yilda ishlab chiqarilgan Toyota RAV4&lt;ref&gt;[https://www.rbc.ru/politics/16/11/2020/5fb120499a7947f5d94bd581 Noviy prezident Moldavii. 10 faktov o Maye Sandu :: Politika :: RBK]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://novayagazeta.ee/articles/34012/ Kto takaya Mayya Sandu: pervaya jenщina, izbrannaya prezidentom v istorii Respubliki Moldova › „Novaya gazeta Baltiya“]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://rg.ru/2020/11/16/chego-zhdat-ot-novogo-prezidenta-moldavii.html Chego jdat ot novogo prezidenta Moldavii — Rossiyskaya gazeta]&lt;/ref&gt; avtomobili bor.

== Professional faoliyat ==
1994-yil 1-iyuldan Maya Sandu Moldova Iqtisodiyot vazirligi Tashqi iqtisodiy aloqalar departamentining Yevropa Ittifoqi va [[Qora dengiz]] havzasi mamlakatlari bilan hamkorlik boʻlimi bosh mutaxassisi lavozimida ishlagan va 1996-yil iyun oyida Xalqaro iqtisodiy tashkilotlar bilan hamkorlik boʻyicha bosh boshqarmasida maslahatchi boʻlib ishlagan.

1997—1998-yillarda Xalqaro iqtisodiy tashkilotlar bilan hamkorlik bosh boshqarmasi oʻrinbosari vazifasini bajaruvchi boʻlib ishlagan.

1998—1999-yillarda [[Jahon banki|Jahon bankining]] [[Kishinyov|Kishinyovdagi]] ofisida maslahatchi, 1999—2005-yillarda esa iqtisodchi boʻlgan&lt;ref name=&quot;Alegeri.md/w/maia_sandu_2020-04-24&quot;&gt;{{Citation|url=http://alegeri.md/w/Maia_Sandu|title=Maia Sandu - alegeri.md|newspaper=Alegeri.md/w/maia_sandu|date=|access-date=April 23, 2020}}&lt;/ref&gt;.

2005—2006-yillarda Moldova Iqtisodiyot vazirligida Makroiqtisodiy siyosat va rivojlanish dasturlari bosh boshqarmasi direktori, 2007-yilning mart-sentyabr oylarida Moldovadagi Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot dasturi boʻyicha dastur koordinatori, 2007-yilda esa Moldova Iqtisodiyot vazirligida ish faoliyatini olib borgan.

2010—2012-yillarda [[Vashington (shahar)|Vashingtonda]] (AQSh [[Jahon banki|) Jahon banki]] ijrochi direktorining maslahatchisi boʻlgan&lt;ref name=&quot;Deutsche Welle&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.dw.com/en/ex-world-bank-economist-set-to-become-prime-minister-in-moldova/a-18604667|sarlavha=Ex-World Bank economist set to become prime minister in Moldova|nashriyot=www.dw.com/en|kirish sanasi=2015-07-24}}&lt;/ref&gt;.

== Taʼlim vaziri ==
2012-yil 24-iyulda u Moldova Taʼlim vaziri etib tayinlandi. Vazir sifatida u bir qator islohotlarni amalga oshirishni boshladi, xususan, milliy imtihonlarni oʻtkazish qoidalari oʻzgartirildi. Imtihon jarayonini nazorat qilish tizimi kuchaytirildi, koʻplab markazlarda bakalavriat imtihonlari oʻtkaziladigan xonalarga kirish joylariga metallizatorlar oʻrnatildi, barcha oʻquv xonalari videokuzatuv kameralari bilan jihozlandi. Shu bilan birgalikda firibgarlik bilan qoʻlga tushgan talabalarning barcha imtihon topshiriqlari natijalari bekor qilindi va talabalar qoʻshimcha sessiya topshirish imkoniyatlaridan ham mosufo qilindi. Bunday oʻzgarishlar jamiyatda bir qancha noroziliklarga sabab boʻldi va jamiyatning fikricha bunday qattiq imtihon talablar talabalarga ruhiy pisxologik bosim boʻladi deb hisobladilar&lt;ref&gt;[http://www.kem.kp.ru/daily/26157.5/3045220/?geoid=1&amp;cp=0 Ujasi BAKa — 2014 v Moldove: metalloiskateli, sudi i otmena vsex sdannix ekzamenov za spisivanie]&lt;/ref&gt;.

2014-yil oxirida yangi Taʼlim kodeksi loyihasi umumiy muhokamaga qoʻyildi. Ushbu loyihaga koʻra, taʼlim 18 yoshga toʻlgunga qadar majburiy boʻlishi mumkin, maktab direktorlari esa faqat ikki muddat davomida oʻz lavozimlarida qolishi mumkin, oʻquv dasturlariga [[ingliz tili]] majburiy kiritilishi mumkin, maktablarda [[rus tili]] ixtiyoriy oʻrganiladi. Bundan tashqari, oliy taʼlim muassasalarida yangi Yevropa tizimi boʻyicha baholash tizimi taklif etildi. Taʼlim kodeksi loyihasida turli bosqichlarda taʼlim sifatini taʼminlash va attestatsiyadan oʻtkazish boʻyicha yangi tuzilmalarni, yaʼni Milliy maktab inspektsiyasi va Kasb-hunar taʼlimi sifatini taʼminlash milliy agentligini, oliy taʼlim tizimida „Kasbiy taʼlim sifatini taʼminlash boʻyicha kengash“ni tashkil etish koʻzda tutilgan edi.

== Siyosiy faoliyat ==
2014-yil 7-sentyabrda Moldova Liberal-demokratik partiyasi tomonidan uyushtirilgan mitingda Mayya Sandu partiyaga qoʻshilganini eʼlon qildi&lt;ref&gt;[https://unimedia.info/stiri/maia-sandu-si-natalia-gherman-au-devenit-membri-pldm-81575.html Maia Sandu și Natalia Gherman au devenit membri PLDM], unimedia.md&lt;/ref&gt;. Biroq, 2015-yil may oyida u telekanallardan biriga bergan intervyusida „u partiyaning“ aʼzosi, ammo rasman qogʻozda PLDM aʼzosi emasligini&quot; aytdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://rtr.md/novosti/politika/majya-sandu-oficialno-ne-yavlyayus-chlenom-ldpm|sarlavha=Майя Санду: Официально не являюсь членом ЛДПМ|kirish sanasi=2016-11-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161018235420/http://rtr.md/novosti/politika/majya-sandu-oficialno-ne-yavlyayus-chlenom-ldpm|arxivsana=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;.

2015-yil oxirida Mayya Sandu oʻzining „Maya Sandu bilan bir qadam tashla“ Yevropaparast siyosiy harakatini yaratishini eʼlon qildi, keyinchalik u Harakat va birdamlik partiyasiga aylantirildi. 2016-yil 16-mayda boʻlib oʻtgan partiya taʼsis qurultoyida bir ovozdan Maya Sandu partiya raisi etib saylandi.

2016-yil kuzida 2016-yil 30-oktabrda boʻlib oʻtgan Prezident saylovida „Harakat va birdamlik“ partiyasidan nomzod sifatida koʻrsatildi. &quot; Qadr-qimmat va haqiqat &quot; partiyasi nomzodi Andrey Nastase bilan Xalqaro Respublika instituti va [[Konrad Adenauer]] jamgʻarmasi tomonidan oʻtkazilgan ijtimoiy soʻrovlar natijasida aniqlanadigan yagona nomzod koʻrsatish boʻyicha kelishuvga erishildi&lt;ref&gt;''Vladimir Solovyov''. [http://kommersant.ru/doc/3083877 Moldavii vidali prezidentskiy nabor] Gazeta „Kommersantʼ“ № 166 ot 09.09.2016, str. 5&lt;/ref&gt;. 15-oktabr kuni Maya Sandu oʻng-markazchi muxolifat kuchlarining prezidentlik saylovlarida yagona nomzodi boʻlishi rasman eʼlon qilindi va Andrey Nastase saylovdan oʻz nomzodini uning foydasiga qaytarib oldi&lt;ref&gt;[http://www.noi.md/ru/news_id/92570 Nestase ustupil v polzu Sandu s opredelyonnimi usloviyami]&lt;/ref&gt;. 2016-yil 30-oktabrda boʻlib oʻtgan prezidentlik saylovlarining birinchi bosqichida Maya Sandu 38,71 % ovoz bilan ikkinchi oʻrinni egalladi.

2016-yil 13-noyabrda boʻlib oʻtgan prezidentlik saylovining ikkinchi bosqichida 47,895 % ovoz bilan ikkinchi oʻrinni egallagan Mayya Sandu, saylovda 52,11 % ovoz olgan Igor Dodonga peshqadamlikni boy berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://cec.md/r/procese-verbale/prezidentiale-t2-2016/|sarlavha=Rezultate Preliminare Alegeri Prezidetiale 2016|muallif=ЦИК Республики Молдова.|ish=ЦИК Республики Молдова.|sana=2016-11-17|nashriyot=ЦИК Республики Молдова.|kirish sanasi=2016-11-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161114115525/http://cec.md/r/procese-verbale/prezidentiale-t2-2016/|arxivsana=2016-11-14}}&lt;/ref&gt;.

== Moldova Respublikasi Bosh vaziri ==
2019-yil 8-iyunda u [[Moldova|Moldova Respublikasining]] 13-bosh vaziri etib saylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.rbc.ru/rbcfreenews/5cfbfd939a79474ab3346f63|sarlavha=Премьер-министром Молдавии стала Майя Санду|nashriyot=РБК|kirish sanasi=2019-06-08}}&lt;/ref&gt;. Biroq ertasi kuni Konstitutsiyaviy sud bu qarorni bekor qildi va Pavel Filipni prezident vazifasini bajaruvchi lavozimga qaytardi.

Prezident [[Igor Dodon]] navbatdagi lavozimidan chetlashtirilgach va uning vakolatlari Pavel Filipga oʻtkazilgandan soʻng, 2019-yil 9-iyun kuni oʻzining birinchi farmoni bilan Moldova parlamentining 10-chaqiriq&lt;ref&gt;[https://www.rbc.ru/politics/09/06/2019/5cfcc23b9a79477ce7286beb Stavshiy i. o. prezidenta moldavskiy premer raspustil parlament / RBK, 9 iyunya 2019]&lt;/ref&gt; ni tarqatib yubordi. Shu bilan birga, parlament va yangi hukumat bu qarorni amalga oshirishdan bosh tortdi&lt;ref&gt;[https://news.rambler.ru/cis/42314861-parlament-i-kabmin-moldavii-otkazalis-podchinyatsya-ks/ Parlament i kabmin Moldavii otkazalis podchinyatsya KS.]&lt;/ref&gt;.

8-iyun kuni [[Yevropa Ittifoqi]] tinchlanishga chaqiruvchi bayonot eʼlon qildi va demokratik yoʻl bilan saylangan hukumat bilan ishlashga tayyorligini bildirdi, bunda qaysi hukumat haqida gap ketayotganiga aniqlik kiritilmagan&lt;ref name=&quot;golea&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Golea |first=Anatoli |date=2019-06-09 |title=Moldova crisis deepens as new president calls snap vote |work=Yahoo News |url=https://news.yahoo.com/moldova-faces-snap-polls-thousands-rally-131920795.html}}&lt;/ref&gt; edi. Oʻsha kuni Rossiya Bosh vaziri oʻrinbosari Dmitriy Kozak Demokratik partiyaning harakatlarini „ochiq-oydin jinoiy“ deb atadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://sputniknews.com/russia/201906091075747321-russian-deputy-prime-minister-slams-actions-of-former-ruling-moldovan-democratic-party-as-criminal/|sarlavha=Russian Deputy Prime Minister Slams Actions of Former Ruling Moldovan Democratic Party as 'Criminal'|ish=sputniknews.com|kirish sanasi=2019-06-10}}&lt;/ref&gt;. [[Fransiya]], [[Germaniya]], [[Polsha]], [[Shvetsiya]] va [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]] Sanduning yangi hukumatini qoʻllab-quvvatlashlarini eʼlon qildilar va vazminlikka chaqirdilar&lt;ref&gt;[https://www.foxnews.com/world/european-nations-russia-back-new-government-in-moldova European nations, Russia back new government in Moldova]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://alegeri.md/w/Guvernul_Maia_Sandu Pravitelstvo Sandu]&lt;/ref&gt;.

2019-yil 12-noyabrda Moldova parlamenti hukumatga ishonchsizlik votumini qabul qildi. Ushbu qaror uchun 101 deputatdan 52 nafari ovoz berdi. Ovoz berishga sabab Vazirlar Mahkamasining Moldova Bosh prokurorini saylash tartibini belgilovchi qonunchilikka oʻzgartirish kiritish tashabbusi boʻldi&lt;ref&gt;[https://lenta.ru/news/2019/11/12/sandu_vse/ Pravitelstvo Moldavii ushlo v otstavku]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://ria.ru/20191112/1560845570.html Parlament Moldavii otpravil v otstavku pravitelstvo Sandu]&lt;/ref&gt;.

=== Tashqi siyosat ===
Moldovaning Yevropa integratsiyasi, [[Yevropa Ittifoqi]] mamlakatining kirishi&lt;ref&gt;[https://lenta.ru/news/2020/11/30/prioritet/ Sandu zayavila o prioritete kursa na vstuplenie v YeS dlya Moldavii]&lt;/ref&gt;, [[Xalqaro valyuta jamgʻarmasi|Xalqaro valyuta jamgʻarmasi]] bilan hamkorlikni qayta tiklash&lt;ref&gt;[https://iz.ru/1104926/2020-12-26/sandu-vystupila-za-vozobnovlenie-otnoshenii-moldavii-s-mvf Sandu vistupila za vozobnovlenie otnosheniy Moldavii s MVF]&lt;/ref&gt; va [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] bilan yaqinlashish tarafdori&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Sandu i Xogan namereni „uglubit sotrudnichestvo“ |url=https://cenzura.md/sandu-i-hogan-namereny-uglubit-sotrudnichestvo/ |qaralgan sana=2022-07-03 |arxivsana=2021-01-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210130174601/https://cenzura.md/sandu-i-hogan-namereny-uglubit-sotrudnichestvo/ }}&lt;/ref&gt;.

2020-yil 29-dekabr kuni u Kishinyovda Ruminiya Prezidenti [[Klaus Iohannis|Klaus Yoxannisni]] qabul qildi. Uchrashuvdan soʻng u ''&quot;Respublika Ruminiya yordamida Yevropa makoniga qoʻshilishini&quot; taʼkidladi''&lt;ref&gt;[https://eurasia.expert/sandu-moldova-budet-integrirovatsya-v-evrosoyuz-s-pomoshchyu-rumynii/ Sandu: Moldova budet integrirovatsya v Yevrosoyuz s pomoщyu Ruminii]&lt;/ref&gt;. Ruminiya prezidenti, shuningdek, [[Buxarest]] Kishinyovga iqtisodiy inqirozga qarshi kurashish va islohotlarni amalga oshirish uchun 100 million yevro miqdorida grant berishga tayyorligini aytdi&lt;ref&gt;[https://ria.ru/20210329/moldaviya-1603245305.html Moldaviya lishilas vozmojnosti poluchit ot Ruminii 60 millionov evro]&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Official_visit_of_Maia_Sandu_to_Ukraine_-_2021-01-12_-_president.gov.ua_01.jpg|right|thumb| Mayya Sandu va Ukraina prezidenti [[Volodimir Zelenskiy|Vladimir Zelenskiy. Kiyev, 2021-yil 12-yanvar]]]]
2021-yil 12-yanvarda u [[Ukraina|Ukrainaga]] tashrif buyurib, prezident sifatida birinchi xorijiy tashrifini amalga oshirdi&lt;ref&gt;[https://www.rbc.ru/rbcfreenews/5ffcb2aa9a79472e58727244 Noviy prezident Moldavii poexala v perviy zarubejniy vizit na avtomobile]&lt;/ref&gt;. „Borispol“ aeroporti faxriy qorovuli uni „ Ukrainaga shon -sharaf“ soʻzlari bilan kutib oldi&lt;ref&gt;[https://www.kp.ru/daily/27225/4351206/ „Drujit protiv Moskvi“: Pochemu prezident Moldovi Sandu tak speshila k Zelenskomu]&lt;/ref&gt;. [[Ukraina prezidenti|Ukraina Prezidenti]] [[Volodimir Zelenskiy|Vladimir Zelenskiy]], Bosh vazir Denis Shmigal va Oliy Rada raisi Dmitriy Razumkov bilan boʻlib oʻtgan muzokaralarda ikki davlatning Yevropa integratsiyasi, savdo va energetika xavfsizligi sohalarida oʻzaro hamkorligi masalalari muhokama qildi; Shimoldan Dnestrni chetlab oʻtuvchi Dnestr orqali koʻprik bilan [[Kishinyov]] — Soroki — Yampol — [[Kiyev|Kiev]] yangi yoʻlini qurish boʻyicha kelishuvlarga erishildi&lt;ref&gt;[https://lenta.ru/news/2021/01/12/trassa_ukrmold/ Ukraina i Moldaviya dogovorilis postroit dorogu v obxod Pridnestrovya]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://lenta.ru/news/2021/01/12/sandu/ Sandu na vstreche s Zelenskim poprivetstvovala voennix frazoy „Slava Ukraine!“]&lt;/ref&gt;; Dnestryanıning Moldova tarkibiga yanada reintegratsiyasi, Moldova-Ukraina chegarasini birgalikda nazorat qilish va kontrabandaga qarshi kurash; shuningdek, Dnestr GESlar kaskadi doirasida yangi Ukraina GESlarini qurish boʻyicha&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Smojet li Sandu annulirovat sekretniy protokol Filata? |url=http://www.vedomosti.md/news/smozhet-li-sandu-annulirovat-sekretnyj-protokol-filata |qaralgan sana=2022-07-03 |arxivsana=2021-01-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210115074204/http://www.vedomosti.md/news/smozhet-li-sandu-annulirovat-sekretnyj-protokol-filata }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.kp.md/daily/27225/4351523/ Perviy vneshnepoliticheskiy blin prezidentu Moldovi Maye Sandu vishel komom]&lt;/ref&gt; kelishuvlarga erishishdi. Kelajakda yangi GESlar qurish qarori Moldovani ichimlik suvining muhim qismidan mahrum qilishi va mamlakat uchun ekologik falokatga aylanishi mumkinligi haqida aytib oʻtildi&lt;ref&gt;[https://eadaily.com/ru/news/2021/01/13/sandu-provalila-vizit-v-kiev-eyo-kuratory-nedovolny-socialisty Sandu provalila vizit v Kiev, eyo kuratori nedovolni — sotsialisti]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://eadaily.com/ru/news/2021/01/12/dlya-sandu-ukrainskoe-elektrichestvo-vazhnee-problem-ekologii Dlya Sandu ukrainskoe elektrichestvo vajnee problem ekologii]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Skolko stoit Dnestr? |url=http://www.vedomosti.md/news/skolko-stoit-dnestr |qaralgan sana=2022-07-03 |arxivsana=2021-01-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210115083937/http://www.vedomosti.md/news/skolko-stoit-dnestr }}&lt;/ref&gt;. Tashrif davomida u nomaʼlum askar qabridagi Abadiy shon-sharaf yodgorligida va Golodomor-genotsid milliy muzeyida halok boʻlgan ukrainaliklar xotirasini hurmat bajo keltirdi&lt;ref&gt;[https://president.md/rom/comunicate-de-presa/programul-vizitei-oficiale-a-presedintelui-maia-sandu-la-kiev Programma ofitsialnogo vizita Prezidenta Mayi Sandu v Kiev]&lt;/ref&gt;.

2021-yil 17-19 yanvar kunlari u [[Brussel (shahar)|Bryusselga]] tashrif buyurdi&lt;ref&gt;[https://noi.md/ru/politika/sandu-o-rezulitatah-vizita-v-bryusseli-u-moldovy-esti-ogromnye-vozmozhnosti-v-es Sandu — o rezultatax vizita v Bryussel: „U Moldovi est ogromnie vozmojnosti v YeS“]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.kp.md/online/news/4159059/ A mojno s vami sfotografirovatsya: Dvuxdnevnaya fotosessiya Sandu v Bryussele oboshlas byudjetu Moldovi v 45 tisyach leev]&lt;/ref&gt;. U Yevropa Ittifoqining tashqi ishlar va xavfsizlik siyosati boʻyicha Oliy vakili Xosep Borrel bilan muzokaralar oʻtkazdi, unda siyosiy muloqotni qayta tiklash va yevropalik sheriklar bilan yaqin hamkorlikni boshlash, Moldova uchun Covid-19 ga qarshi vaksinalarga tezroq kirishni taʼminlash masalalari muhokama qilindi. fuqarolar, shuningdek, Dnestryanı mintaqadagi vaziyatni muhokama qilishdi. Borrell Yevropa Ittifoqining tinch, inklyuziv va barqaror 5+2 kelishuv jarayoniga sodiqligini tasdiqladi va Moldova Respublikasining xalqaro miqyosda tan olingan chegaralar doirasida suvereniteti va hududiy yaxlitligini soʻzsiz qoʻllab-quvvatlashini taʼkidladi. U, shuningdek, muzokaralar olib bordi: Yevropa Ittifoqi bosh prokurori [[Laura Codruța Kövesi|Laura Koveshi]] bilan, unda tomonlar Moldovada adliya tizimini isloh qilish va Yevropa prokuraturasi bilan hamkorlik istiqbollarini muhokama qildi&lt;ref&gt;[https://eadaily.com/ru/news/2021/01/18/sandu-v-bryussele-prosit-pomoshchi-yusticiya-ey-ne-hochet-podchinyatsya Sandu v Bryussele prosit pomoщi: yustitsiya ey ne xochet podchinyatsya]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://laf.md/2021/01/18/vizit-maji-sandu-v-brjussel-prezident-vstretilas-s-glavnym-prokurorom-es-lauroj-koveshi/ Vizit Mayi Sandu v Bryussel: Prezident vstretilas s glavnim prokurorom YeS Lauroy Kyoveshi]&lt;/ref&gt;; Yevropa Komissiyasi Prezidenti [[Ursula von der Leyen|Ursula fon der Leyen]] bilan „Keyingi yillarda Moldova uchun moliyaviy yordam, shuningdek, Yevropa qadriyatlari va standartlariga yaqinlashish uchun Sharqiy sheriklik rolini“ muhokama qildi&lt;ref&gt;[https://ru.diez.md/2021/01/18/sandu-vstretilasy-v-bryussele-s-predsedatelem-i-vitse-predsedatelem-evropeyskoy-komissii/ Sandu vstretilas v Bryussele s predsedatelem i vitse-predsedatelem Yevropeyskoy komissii]&lt;/ref&gt;.

2021-yil 28-fevral kuni Yevropa Kengashi Prezidenti [[Charles Michel|Charlz Mishel]] Kishinyovga tashrif buyurdi, bu tashrif [[Yevropa Ittifoqi]] bilan assotsiatsiya toʻgʻrisidagi bitimlar imzolangan uchta Sharqiy hamkorlik mamlakatlari — Moldova, Ukraina, Gruziyaga safari doirasida boʻlib oʻtdi&lt;ref&gt;[https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/10785189 Glava Yevrosoveta posetit Ukrainu, Gruziyu, Moldaviyu s 28 fevralya po 3 marta]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://ria.ru/20210304/vizit-1599812249.html Vmeste protiv Moskvi: chto Yevrosoyuz obeщaet Moldavii, Gruzii i Ukraine]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://ria.ru/20210304/vizit-1599812249.html Vmeste protiv Moskvi: chto Yevrosoyuz obeщaet Moldavii, Gruzii i Ukraine]&lt;/ref&gt;.

=== Ichki siyosat ===

==== Bosh vazirni tayinlash va parlament inqirozi ====
Inauguratsiyadan bir kun oldin, 2020-yil 23-dekabrda Moldova hukumati toʻliq isteʼfoga chiqdi. 2020-yil 31-dekabrgacha bosh vazir vazifasini bajaruvchi amaldagi bosh vazir Ion Chiku oʻz xohishi bilan isteʼfoga chiqqan edi. Chiku bilan birgalikda Bosh vazir oʻrinbosari, Moliya vaziri Sergey Puskuta, Iqtisodiyot va infratuzilma vaziri Anatoliy Usatii va Sogʻliqni saqlash, mehnat va aholini ijtimoiy [[Suriya hududiy boʻlinishi|muhofaza]] qilish vaziri Viorika Dumbreveanu&lt;ref name=&quot;Чокой&quot;&gt;[https://ria.ru/20201231/moldaviya-1591708698.html Glava MID Chokoy stal vrio premera Moldavii]&lt;/ref&gt; Chicu kabi oʻz vazifalarini bajarishdan ixtiyoriy ravishda voz kechib, Vazirlar Mahkamasini tark etishgan edi. Vazirlar mahkamasining yangi tarkibini shakllantirish (ularning vazifalarini tegishli vazirliklar shtat kotiblari bajarishga kirishdilar)&lt;ref&gt;[https://m.point.md/ru/novosti/politika/stali-izvestny-imena-vrio-ministrov-zdravookhraneniia-ekonomiki-i-finansov Stali izvestni imena vrio ministrov zdravooxraneniya, ekonomiki i finansov]{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Hozirgi tashqi ishlar va Yevropa integratsiyasi vaziri Aureli Chokoy yangi bosh vazir vazifasini bajaruvchisi boʻldi.

Saylov vaʼdalarida, Mayya Sandu parlamentning 18 deputati siyosiy vektorni oʻzgartirganiga ishora qilib, ''&quot;mamlakatning qonun chiqaruvchi organini tarqatib yuborishning huquqiy usullarini&quot;'' aniqlash zarurligini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|til=ru|url=https://www.dw.com/ru/%D0%BA%D1%82%D0%BE-%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BA%D1%83%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D1%82-%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2-%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%8F-%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D0%BA-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%80%D0%BE%D1%87%D0%BD%D1%8B%D0%BC-%D0%B2%D1%8B%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%BC/a-53864006|sarlavha=Кто подкупает депутатов? Молдавия идет к досрочным выборам {{!}} DW {{!}} 18.06.2020|muallif=Deutsche Welle (www.dw.com)|ish=DW.COM|kirish sanasi=2021-04-25}}&lt;/ref&gt;. Barcha siyosiy tuzilmalar 10-chaqiriq parlamentni tarqatib yuborishni qoʻllab-quvvatladi.

2021-yil 25-yanvarda Sandu yangilangan Oliy Xavfsizlik Kengashining tarkibi toʻgʻrisidagi farmonni imzoladi.

==== Koronavirus pandemiyasi ====
Mamlakatda yangi [[Ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2|SARS-CoV-2]] virusining birinchi holati 2020-yil 7-martda qayd etilgan edi — Italiyadan qaytgan ayolda yangi koronavirus aniqlangan. Birinchi oʻlim 2020-yil 18-martda qayd etilgan edi. 2020-yil 17-martda parlament butun Moldova boʻylab 60 kunlik (17-mart — 15-may, 2020-yil) muddatga [[favqulodda holat]] eʼlon qilgan edi.

Maya Sandu lavozimga kirishganida mamlakatda kasallanganlar soni 139 435 tani tashkil etgan edi, shundan 123 924 nafari tuzalib ketdi, vafot etganlar soni esa 2 848 tani tashkil etdi.

2021-yil 28-fevralda Moldova Ruminiyadan 21 600 doza Britaniya-Shvetsiya [[Oxford–AstraZeneca COVID-19 vaksinasi|AstraZeneca]] vaksinasini oldi, bu Ruminiya Prezidenti Moldovaga tashrifi chogʻida vaʼda qilingan 200 000 doza COVID-19 vaksinalaridan iborat gumanitar yordam edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|til=ru|url=https://newsmaker.md/rus/novosti/rumyniya-predostavit-moldove-200-tys-doz-vaktsiny-ot-koronavirusa-o-chem-esche-dogovorilis-sandu-i-yohannis/|sarlavha=Румыния предоставит Молдове 200 тыс. доз вакцины от коронавируса. О чем еще договорились Санду и Йоханнис|ish=NewsMaker|sana=2020-12-29|kirish sanasi=2021-03-22}}&lt;/ref&gt;. 4-mart kuni Moldova COVAX dasturi doirasida birinchi 14 400 dozani oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|til=ru|url=https://news.un.org/ru/story/2021/03/1398152|sarlavha=Молдова первой в Европе получила вакцину против коронавируса от COVAX|ish=Новости ООН|sana=2021-03-05|kirish sanasi=2021-03-22|qaralgan sana=2022-07-03|arxivsana=2021-04-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210423092938/https://news.un.org/ru/story/2021/03/1398152}}&lt;/ref&gt;. 2021-yil 2-martdan boshlab mamlakatda davlat va xususiy klinikalarda aholini bepul emlash boshlandi&lt;ref&gt;[https://newsmaker.md/rus/novosti/dodon-soobschil-o-vozmozhnosti-vaktsinatsii-naseleniya-protiv-covid-v-chastnyh-klinikah/ Dodon soobщil o vozmojnosti vaksinatsii naseleniya protiv COVID-19 v chastnix klinikax]&lt;/ref&gt;. 2021-yil 26-fevralda respublikada roʻyxatga olingan Rossiyaning &quot; [[Sputnik V COVID-19 vaksinasi|Sputnik V]] &quot; vaksinasi 24-aprelda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|til=ru|url=https://ru.sputnik.md/society/20210319/34042178/eks-prezident-rm-vedetsya-sereznaya-rabota-dlya-polucheniya-vaktsiny-sputnik-v.html|sarlavha=Экс-президент РМ: ведется серьёзная работа для получения вакцины «Спутник V»|muallif=Алена Матвеева|ish=Sputnik Moldova|sana=2021-03-19|kirish sanasi=2021-03-20|arxivsana=2021-05-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210507111207/https://ru.sputnik.md/society/20210319/34042178/eks-prezident-rm-vedetsya-sereznaya-rabota-dlya-polucheniya-vaktsiny-sputnik-v.html}}&lt;/ref&gt; mamlakatga kirdi; AQSh-Germaniya vaktsinasi [[Pfizer/BioNTech COVID-19 vaksinasi|Pfizer/BioNTech]]&lt;ref&gt;[https://russian.rt.com/ussr/news/837833-dodon-postavka-sputnik-v-moldaviya Dodon nazval vozmojnie sroki dostavki „Sputnik V“ v Moldaviyu]&lt;/ref&gt; Moldovada ham roʻyxatga olindi

2021-yil 13-mart kuni Moldova Respublikasi Oliy Xavfsizlik Kengashi ''koronavirus pandemiyasi munosabati bilan ikki hafta muddatga favqulodda holat eʼlon qilishni tavsiya qildi: qanday cheklovlar joriy etilmoqda&quot;, — dedi'' Sandu&lt;ref&gt;[https://www.interfax.ru/world/755860 Administratsiya Sandu prizvala vvesti rejim ChP v Moldavii iz-za COVID-19]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://tass.ru/obschestvo/10898109 Pravitelstvu Moldavii porekomendovali vvesti rejim ChP na dve nedeli iz-za pandemii]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://tass.ru/obschestvo/10898109 Pravitelstvu Moldavii porekomendovali vvesti rejim ChP na dve nedeli iz-za pandemii]&lt;/ref&gt;.

=== Rossiya bilan aloqalar ===
Sanduning soʻzlariga koʻra '', „Yevropa taraqqiyoti va integratsiyalashuviga qaramay, Moldova hali ham Rossiya bilan yaxshi, konstruktiv munosabatlarni xohlaydi va biz buni muammosiz amalga oshirish mumkinligiga ishonamiz.'' ''Biz buning ustida ishlaymiz“''&lt;ref&gt;[https://www.rubaltic.ru/article/ekonomika-i-biznes/20210422-moldova-nashchupyvaet-novuyu-model-otnosheniy-byvshikh-sovetskikh-respublik-s-rossiey/ Moldova naщupivaet novuyu model otnosheniy bivshix sovetskix respublik s Rossiey]&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20160302172837/http://unimedia.info/tag/sandu-maia Maia Sandu, Guvernul Gaburici shahridagi Ministru al Educației]
* [https://esp.md/podrobnosti/2016/10/15/neizvestnoe-o-maye-sandu Maia Sandu haqida nomaʼlum], Balti mustaqil portali
* [https://unpaspentru.md/ Harakat va birdamlik partiyasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210123084223/https://www.unpaspentru.md/ |date=2021-01-23 }}
{{MDH davlat rahbarlari}}

[[Turkum:Ayol prezidentlar]]
[[Turkum:Ayol bosh vazirlar]]
[[Turkum:Harvard universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:1-darajali Knyaz Yaroslav Mudriy ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Ayol rahbarlar]]</text>
      <sha1>rmgmnt14lgjc53trxlblzg4frp1i4md</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La Belle Ferronnière portreti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>746669</id>
    <revision>
      <id>6181337</id>
      <parentid>5758821</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T14:49:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8333" sha1="kw2n1ikzf9hrdamksrkj2qjgoat9ufi" xml:space="preserve">{{Infobox rasm
| image_file= La Belle Ferronnière.jpg
| image_size=300px
| title= La Belle Ferronnière portreti
| other_language_1=  Fransuzcha
| other_title_1= La Belle Ferronnière
| artist=[[Leonardo da Vinci]]
| year=[[1490-1496]]
| type= Moybo'yoq
| height=62
| width=44
| city=[[Parij]] , [[Fransiya]]
| museum= Luvr muzeyi
}}
'''La Belle Ferronnière portreti''' — Mashhur italyan rassomi [[Leonardo da Vinci]] tomonidan XV asrning soʻngida chizilgan portret.&lt;ref&gt;{{veb manbasi |sarlavha=La Belle Ferronniere |url=https://www.leonardo-da-vinci.net/la-belle-ferronniere/ |vebsayt=Leonardo da Vinci |kirish sanasi=04.07.2022}}&lt;/ref&gt; Ushbu kartina shuningdek '''Nomaʼlum ayol portreti''' nomi bilan ham tanilgan. Ushbu rasm hozirda [[Luvr]] muzeyida saqlanib kelinmoqda.

== Leonardo da Vinci ==
[[Fayl:Leonardo da Vinci - presumed self-portrait - lossless.png|Leonardo_da_Vinci_-_presumed_self-portrait_-_lossless|left|size|250px|thumb|[[Leonardo da Vinci]]ning avtoportreti]]
Jahon madaniyati, sanʼati va ilm-fani tarixida [[Leonardo da Vinci]] (1452 — 1519) nafaqat [[Uyg’onish davri]]ning buyuk rassomi, haykaltaroshi, meʼmori, balki isteʼdodli ixtirochi muhandis, matematik, anatom sifatida ham yorqin iz qoldirgan.
[[Leonardo da Vinci]] uncha katta boʻlmagan [[Vinchi]] shahri yaqinida dunyoga keldi. U 14 yoshga toʻlganda otasi uni [[Florensiya]]ga olib keladi va Uygʻonish davrining koʻpgina maʼrifatli kishilari qatori har tomonlama iqtidor sohibi, oʻz davrining taniqli rassomi, haykaltaroshi va meʼmori [[Andrea Verrokio]]ning badiiy ustaxonasiga shogirdlikka beradi. Tez orada Leonardo nafaqat tengqurlari, balki ustozini ham ortda qoldirib, mohir rassom boʻlib yetishadi. Rassomning bu qadar tez kamol topishida uning tabiatga, atrof muhitdagi voqea va hodisalarga nisbatan oʻta sinchkovligi sabab boʻldi. U yoshligidan boshlab xotira daftari tutib, unda uylar va koʻchalar, qir-adirlar va bogʻlar, gullar va daraxtlar, goʻzal qizlarning yuz tuzilishi, yuzini yuvayotgan mushuk, otning tuyoqlari, matoning buklamalari kabi detallarni sinchkovlik va sabot bilan tasvirlab bordi. Undan oʻz hayoti davomida bitilgan 7 ming sahifaga yaqin xotira daftari qolgan. Uning qoʻlyozmalari orasida uchish apparatlari, parashyut, suv osti kemasi, avtomat toʻquv stanogi kabi ajoyib narsalarning loyihalarini topdilar. Bir necha yuz yillardan soʻng
bularning barchasi qaytadan ixtiro etildi. [[Samolyot]] paydo boʻlmasdan yuz yillar avval [[Leonardo da Vinci]] qushni eslatuvchi uchish apparatini yaratdi.
Lekin rassom — Leonardoning asarlariga anchagina baxtli taqdir nasib etdi. U yaratgan asarlardan uning zamondoshlari ham, ularning avlodlari ham zavqlanishgan.[[Leonardo da Vinci]] hayotining oxirgi ikki oʻn yilligini darbadarlikda, joydan joyga koʻchib yurib oʻtkazishga majbur boʻldi. Shu davrda yaratgan eng mashhur asari „[[Mona Liza]]“ portretidir (bu asarni yana „'''Jokonda'''“ deb ham atashadi). Unda shaharlik badavlat ayol biroz jilmaygan, xayolga choʻmgan, gʻamginroq holatda tasvirlangan. Bu goʻzal qiyofaga qarab ayolning boy va murakkab ichki dunyosini, uning oʻtkir aqlini his etish mumkin. Mona Liza tabiat manzarasi fonida tasvirlangan. Olisdagi togʻlar, osmon, daryo va daraxtlar — bularning hammasi yengilgina tuman bilan qoplangan.Darbadarlikda hayot kechirgan rassom umrining soʻnggi yillarini [[Fransiya]]da oʻtkazdi va [[Ambauza]] shahri yaqinida vafot etdi.
Buyuk rassomning oʻlmas asarlari hamon kelajak avlodlarga zavq bagʻishlamoqda. Rassom ijodiy merosini oʻrganishga boʻlgan qiziqish bugun ham soʻngan emas. Rassomning hech boʻlmaganda birgina asarini tomosha qilish uchun kishilar soatlab navbat kutishadi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=Davron |first1=Xurshid |sarlavha=LEONARDO DA VINCHI HIKMATLAR |url=https://kh-davron.uz/yangiliklar/muborak-kin/15-aprel-leonardo-da-vinchi.html |vebsayt=Xurshid Davron kutubxonasi |kirish sanasi=04.07.2022 |qaralgan sana=2022-07-04 |arxivsana=2022-07-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220705190950/https://kh-davron.uz/yangiliklar/muborak-kin/15-aprel-leonardo-da-vinchi.html }}&lt;/ref&gt;

== Tavsif ==
=== Portretdagi xonim ===
La Belle Ferronnière rasmining modeli kimligi haligacha sir boʻlib qolayotgan boʻlsa, „Leonardo Da Vinchi: Milan sudidagi rassom“ (Milan galereyasi, London , 2011-yil 9-noyabr — 2012-yil 5-fevral) koʻrgazmasida taxminiy variant ochiqlandi. Unga koʻra bu ayol, [[Milan]] gersogi boʻlgan [[Ludovico Sforza]]ning rafiqasi [[Beatrice d'Este]] deya taxmin qilingan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi |sarlavha=Maria Beatrice d'Este |url=https://geneee.org/maria+beatrice/d+este?til=ru |vebsayt=Geneee |kirish sanasi=04.07.2022 }}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
==== Beatrice d’Este ====

[[Fayl:Miniatura di Beatrice d'Este contorno ritagliato.jpg|Miniatura_di_Beatrice_d’Este_contorno_ritagliato|thumb|Sur’atdagi ayol deya taxmin qilinayotgan xonim [[Beatrice d'Este]]]]
'''Beatrice d’Este'''— 1475-yil 29-iyunda tavallud topgan va 1497-yil 3-yanvarda vafot etgan. Milan gersogi [[Ludovico Sforza]]ning rafiqasi. Qisqa umr koʻrganiga qaramasdan oʻz davrining muhim shaxslaridan biriga aylana olgan. Eri [[Ludovico Sforza]] bilan birgalikda Milan shahrini Yevropa Uygʻonish davrining poytaxtiga aylantira olgan. Oʻz qatʼiyati orqali urushlarda askarlarga jangovor rux bagʻishlab tura olgan.
Beatritsaning hozirgi zamonda ham, vafotidan keyin ham bizgacha yetib kelgan koʻplab portretlari mavjud.

=== Asar tavsifi ===
Rasm biroz kichik 62 × 44 sm oʻlchamli yongʻoq yogʻoch panelida moʻyqalam bilan chizilgan. Suratdagi xonim yonga burilgan holda tasvirlagan. Yuzida tabassum ifodasi yoʻq. Koʻzida qatiyat sezilib turadi. Rasmning qorongʻu foni Da Vinccining koʻplab sanʼat asarlarining oʻziga xos xususiyati boʻlib, u XVII asrdagi keyingi barokko asarlarining qorongʻu fonlarida aks ettirilgan. La Belle Ferronniere oʻsha davrga xos qizil libos kiygan, qora sochli oq ayolni tasvirlaydi.Uning aksessuari, peshonasidagi oddiy kichik tasma. Biroq, bu ayolga nafislik havosini berishga yordam beradi. Ayolning ifodasi nimani anglatishini aniq tahlil qilish qiyin, chunki u tomoshabinga bir oz egilib qaraydi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi |sarlavha=La Belle Ferronniere |url=https://www.leonardo-da-vinci.net/la-belle-ferronniere/ |vebsayt=Da Vinci Net |kirish sanasi=04.07.2022}}&lt;/ref&gt;
=== Etimologiya ===
La Belle Ferronniere iborasi tom maʼnoda „goʻzal temirchi“ degan maʼnoni anglatadi. Biroq, bu kontekstda „ferronniere“ rasmdagi ayolning peshonasiga taqqan bosh tasmasini nazarda tutadi. Ushbu bosh tasma oʻsha paytda „ferronniere“ nomi bilan mashhur edi.
== Kartinaning nusxalari ==
19-asrda Bu asar juda mashhur boʻlgan va tez-tez koʻchirilgan. Bunday keyingi nusxalar [[Chambéry]] va [[Dijon]]dagi tasviriy sanʼat muzeylarida saqlanib kelinadi. Shuningdek rasmning yana bir nusxasi mashhur boʻlgan boʻlib, uni asl nusxa sifatida sotishga ham urinishgan. Ammo 1920-yilda taniqli sanʼat sotuvchisi [[Ser Jozef Duvin]] [[Nyu-York World]]ga uning nusxasi ekanligi haqidagi fikrini eʼlon qilishga ruxsat berdi:
{{quotation|Muammolar 1920-yil 17-iyun kuni ertalab soat birda boshlandi. Londonda bo'lgan Duvinni New York World muxbirining telefon qo'ng'irog'i uyg'otdi. Bu muntazam fakt tekshiruvi edi: Kanzaslik xonim Andre Xan Leonardo da Vinchining &quot;La Belle Ferroniera&quot; rasmini sotmoqchi ekanligini e'lon qildi. Yarim uyg'ongan Duven mashinada javob berdi: &quot;Bu mumkin emas&quot;. Nega? muxbir bilmoqchi edi. — Chunki bu kartina Luvrda osilgan.}}
Rasm egasi Andre Lardu Xan xonim uni tuhmat qilgani uchun sudga berdi. Sud kutilmaganda juda shov-shuvli boʻlib chiqdi. Sudda koʻplab mashhur sanatshunoslar ishtirok etishdi va yakunda ikki rasm solishtirib koʻrilib, bu soxta surat ekanligi aniqlandi. 2010-yil yanvar oyida ushbu nusxa 1,5 million dollarga sotilgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi |sarlavha=La Belle Ferronniere |url=https://www.contemporary-art.org/Oil-Painting/La-belle-Ferroniere-Works-37448.html |vebsayt=contemporary |kirish sanasi=04.07.2022 |qaralgan sana=2022-07-04 |arxivsana=2022-07-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220705191136/https://www.contemporary-art.org/Oil-Painting/La-belle-Ferroniere-Works-37448.html }}&lt;/ref&gt;


== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>kw2n1ikzf9hrdamksrkj2qjgoat9ufi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lydia Miraoui</title>
    <ns>0</ns>
    <id>749004</id>
    <revision>
      <id>6181632</id>
      <parentid>5763609</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:59:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5979" sha1="2rjp8q43xvr3e894aneh2bfpmahg2ac" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Lydia Miraoui|tasvir=|izoh=|toʻliqism=Lydia Mounia Miraoui&lt;ref&gt;[http://www.cafonline.com/fr-fr/competitions/tn9thafricanwomenchampionship-namibia/teamdetails/playerdetails?CompetitionPlayerID=42pQBKbWSmSYyDHjcrqGjIKEj6jAJhMBM%2FyMLHsYYAdcg%2B3WCk4xI9vcWtxUzk0j&amp;TeamsIDs=cqTz5w1nR49g4qlSvrfTkHMGsETYiVjcYko2GB2g908QIqJne8vsRLwqez%2F6g%2BcN Lydia Mounia Miraoui]&lt;/ref&gt;|tavallud_sana={{Tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|1991|9|24}}|tavallud_joyi=[[Maubeuge]], Fransiya|boʻyi=|joriyklub=ASE Alger Centre|pozitsiya=Yarim himoyachi|yoshlikyillari1=1999-2004|yoshlikklublari1=FCE Arlac|yoshlikyillari2=2004-2008|yoshlikklublari2=[[Olympique Lyonnais Féminin|Olympique Lyon]]|yillar1=2006-2009|klublar1=Olympique Lyon B|isht1=44|gollar1=17|yillar2=2008-2010|klublar2=[[Olympique Lyonnais (Ladies)|Olympique Lyon]]|isht2=3|gollar2=0|yillar3=2010-2011|klublar3=[[UE L'Estartit|L’Estartit]]|isht3=|gollar3=|yillar4=2011-2012|klublar4=[[SC Freiburg (women)|Freiburg]]|isht4=13|gollar4=1|yillar5=2012-2013|klublar5=[[ASE Alger Centre]]|isht5=|gollar5=|yillar6=2014-2015|klublar6=[[Claix Football]]|isht6=12|gollar6=1|yillar7=2015-|klublar7=[[FCE Mérignac Arlac]]|isht7=|gollar7=|milliyyillar1=|milliyjamoa1=[[Jazoir]]|milliyisht1=|milliygollar1=}}

'''Lydia Mounia Miraoui''' (1991-yil 24-sentyabrda tugʻilgan)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.aupaathletic.com/lydia-miraoui-/futbolista/8111|sarlavha=LYDIA : Lydia Miraoui (Centrocampista)|ish=www.aupaathletic.com|til=es|kirish sanasi=2018-02-08}}&lt;/ref&gt; — fransuz asli jazoirlik futbolchi, [[Yarimhimoyachi|yarim himoyachi]] sifatida oʻynaydi. U Jazoir ayollar terma jamoasi aʼzosi boʻlgan.

== Faoliyati ==

=== Klub darajasida ===
Miraoui oʻz faoliyatini 8 yoshida des Ecureuils d’Arlac futbol klubida boshlagan va besh yildan soʻng 2004-yilda 13 yoshida „Olympique Lyon“ga qoʻshilgan&lt;ref name=&quot;Career&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |title=Le rêve de Miraoui |language=fr-fr |url=http://www.lestrepublicain.com/index.php/sport/item/17717-le-r%C3%AAve-de-miraoui |access-date=2018-02-08 |archive-date=2017-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201031537/http://www.lestrepublicain.com/index.php/sport/item/17717-le-r%C3%AAve-de-miraoui |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Lyonda u 2006-yilda Feminin Honneur Ligue — Phase Unique Reserve jamoasining OLning zaxira jamoasiga chaqirilgan&lt;ref name=&quot;Career&quot; /&gt;. Miraoui klub bilan 2006/2007-yilgi mavsumda gʻalaba qozongan, Lyonning oʻrinbosarlar jamoasi bilan liga 2-divizionga koʻtarilgan&lt;ref name=&quot;Career&quot; /&gt;. 2009-yil 24-may kuni &quot;Sent Brieuc &quot; ustidan 14:1 hisobida gʻalaba qozonib, 58-daqiqada Simone Gomesh oʻrniga zaxiradan maydonga tushgan, Miraoui „Olympique Lyon Feminin“ safida debyutini 2009-yilning 24-mayida Ayollar 1-divizionida oʻtkazgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.statsfootofeminin.fr/match.php?id=3502|sarlavha=Footofeminin.fr - Championnat de France de D1 2008-2009 - 21e journee - Lyon-Saint-Brieuc 14-1|ish=www.statsfootofeminin.fr|kirish sanasi=2018-02-08}}&lt;/ref&gt;. U „Lyon“ jamoasida ikki yil ichida 3 ta oʻyinda maydonga tushdi va [[Ispaniya]]ning &quot; UE L’Estartit &quot; jamoasiga oʻtdi&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120529231918/http://www.esportcatala.cat/cms2/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;catid=1:futbol&amp;id=3099:lestartit-fitxa-la-francesa-lydia-miraoui L’Estartit fitxa la francesa Lydia Miraoui] Esport Català&lt;/ref&gt;. 2011-yilning yozida Miraoui [[Germaniya]]ning Frauen Bundesligasida SC Freiburg bilan&lt;ref&gt;[http://www.scfreiburg.com/teams/frauen-m%C3%A4dchen/frauen-i/kader 2011-12 squad] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190816052458/http://www.scfreiburg.com/teams/frauen-m%C3%A4dchen/frauen-i/kader |date=2019-08-16 }} in Freiburgʻs website&lt;/ref&gt; shartnoma imzoladi va ular uchun 2011/2012-yilgi mavsumda 13ta oʻyin oʻtkazdi&lt;ref name=&quot;Career&quot; /&gt;. Keyingi mavsum Yevropani tark etib, ASE Alger Center jamoasi safiga Jazoir ayollar chempionatiga oʻynash uchun shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=farid |date=2014-02-21 |title=Interview: Lydia Miraoui, ASE Alger (EN Algérie) |language=fr-FR |work=DZBallon L'actu du football Algérien |url=http://dzballon.com/?p=9792 |access-date=2018-02-08 |archive-date=2019-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214095414/http://dzballon.com/?p=9792 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 2014-yilning yozida [[Fransiya]]ga qaytib, Claix Football bilan shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;[http://claixfoot.footeo.com/actualite/2014/09/12/d2f-blanzy-vs-claix-pour-la-1ere-journee-de-championnat.html CLAIX FOOTBALL milieu de terrain Lydia Miraoui, les ]&lt;/ref&gt;. 2015-yilning yozida AS Nensi bilan shartnoma imzolangan&lt;ref&gt;[https://www.facebook.com/footamateur62/posts/662435270522640 Nancy Transfers: Lydia Miraoui (Claix Foot)]&lt;/ref&gt; va bir yildan soʻng FCE Mérignac Arlac bilan shartnoma imzolagan holatda Merignacga qaytib kelgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.statsfootofeminin.fr/joueur.php?joueur=2385&amp;id=408|sarlavha=Footofeminin.fr - Lydia Miraoui - Championnat de France de D2 2015-2016 - Groupe B|ish=www.statsfootofeminin.fr|kirish sanasi=2018-02-08}}&lt;/ref&gt;.

=== Xalqaro faoliyati ===
Yarim [[Yarimhimoyachi|himoyachi]] jazoirlik xalqaro futbolchi, u 2010-yil Afrika chempionati&lt;ref&gt;[http://www.cafonline.com/userfiles/file/Comp/AWC2010/List_Players_AWC2010.pdf List of players in the Championship] [[Confederation of African Football]]&lt;/ref&gt; va 2014-yilda [[Namibiya]]da oʻtkazilgan Afrika ayollar chempionatida ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=2014-10-12 |title=2014 AFRICAN WOMEN CHAMPIONSHIP GUIDE |language=en-US |work=chibuogwu's Blog |url=https://itsstrictlysports.wordpress.com/2014/10/12/2014-african-women-championship-guide/ |access-date=2018-02-08}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Miraoui, Lydia}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Fransiyalik ayol futbolchilar]]
[[Turkum:Jazoirlik ayol futbolchilar]]</text>
      <sha1>2rjp8q43xvr3e894aneh2bfpmahg2ac</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Levaeva</title>
    <ns>0</ns>
    <id>750875</id>
    <revision>
      <id>6181476</id>
      <parentid>6089156</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T22:27:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8993" sha1="fyyi75gkibxzafu9zz4a4zjwxo5hhy9" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi|ismi=Levaeva}}

'''Anna Oleksandrivna Buxtiyarova''' (jins. [[1994]] [[1-iyun|yil 1-iyun]], [[Chukotka muxtor okrugi|Chukotskiy]], [[Rossiya]]), '''LEVAEVA''' sahna nomi bilan mashhur, rus [[Ashulachi|qoʻshiqchisi]], [[Qoʻshiqchi|muallif-ijrochi]], [[musiqachi]]. &quot;Rap fabrikasi&quot;, &quot;Invest Fest&quot;, &quot;Rossiya koʻchalari&quot;, &quot;Pop fabrikasi&quot; loyihalari ishtirokchisi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Annet - Танцуй, 2019 - слушайте песню онлайн {{!}} Музолента|url=https://muzolenta.ru/russkie-novinki/annet-zapisala-novuyu-pesnyu-tantsuj|sana=2019-01-22|kirish sanasi=2022-07-09|til=ru-RU|qaralgan sana=2022-07-17|arxivsana=2020-02-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200225085913/https://muzolenta.ru/russkie-novinki/annet-zapisala-novuyu-pesnyu-tantsuj}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|title=Поп Завод [LIVE] Annet (30-й выпуск / 1-й сезон). 24 года. Город: Москва, Россия.|url=https://www.youtube.com/watch?v=dlLhH-a5dXc|access-date=2022-07-09|language=uk-UA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.ap22.ru/paper/Iz-za-koronavirusa-yubiley-teatra-kukol-v-Rubtsovske-otprazdnovali-na-tri-mesyatsa-pozzhe.html|sarlavha=Из-за коронавируса юбилей театра кукол в Рубцовске отпраздновали на три месяца позже}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Biografiya ==

=== Bolalik va yoshlik ===
Anna [[1994]] [[1-iyun|yil 1-iyunda]] [[Rossiya|Rossiyaning]] shimolidagi [[Chukotka muxtor okrugi|Chukchi avtonom okrugining]] Anadir tumanidagi kichik avtonom okrugida tugʻilgan, u yerda 3 yoshigacha ota-onasi bilan yashagan. Shundan soʻng, Xanna Novosibirskka koʻchib oʻtdi va u yerda bolaligini Bukhtiyarovaning buvisi Olga Mykolayvna bilan oʻtkazdi! Annaning ota-onasi ajrashganligi sababli, Anna buvisi tomonidan tarbiyalanishi kerak edi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://muse100pro.ru/levaeva/amp/|sarlavha=Levaeva - Анна Бухтиярова|muallif=}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

Anna [[Novosibirsk|Novosibirskdagi]] Sovet tumanidagi 80-sonli maktabda oʻqidi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=levaeva в Apple Music|url=https://music.apple.com/ru/artist/levaeva/1508149086|kirish sanasi=2022-07-09|til=ru}}&lt;/ref&gt;.

== Oila ==

* Buvisi - Buxtiyarova Olga Mykolayivna - [[oshpaz]].

== Maxfiylik ==
Xanna munosabatlarda emas, lekin kelajakda ikkinchi yarmini topishni rejalashtirmoqda.

== Art ==

=== Musiqa faoliyati ===
Anna oʻz faoliyatini 2014-yilda boshlagan. U taniqli va noma'lum rassomlar bilan ishlagan. U Lyosha Svik va Rossiya san'at sanoatining boshqa san'atkorlarining qoʻshiqlarida qatnashgan. Ilgari u 2016-yildagi Invest Fest, Rap Factory, Streets of Russia, Pop Factory&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Подписан контракт на основной этап строительства СКИФа в Кольцово|url=http://www.naukogradpress.ru/glavnoe/2022/04/19/podpisan-kontrakt-na-osnovnoj-etap-stroitelstva-skifa-v-koltsovo/|sana=2022-04-19|kirish sanasi=2022-07-09|til=ru-RU|qaralgan sana=2022-07-17|arxivsana=2023-09-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230923072352/http://www.naukogradpress.ru/glavnoe/2022/04/19/podpisan-kontrakt-na-osnovnoj-etap-stroitelstva-skifa-v-koltsovo/}}&lt;/ref&gt; kabi loyihalarda ishtirok etgan. U 2017-yilda SH Keraning kontsertida maxsus mehmon boʻlgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Региональный проект и коворкинг «Моя территория» поменял статус на мультицентр|url=https://tumentoday.ru/2017/10/06/regionalnyj-proekt-i-kovorking-moya-territoriya-pomenyal-status-na-multicentr/|kirish sanasi=2022-07-09|til=ru|ism=Тюменская область|muallif=сегодня|qaralgan sana=2022-07-17|arxivsana=2021-12-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211215121645/https://tumentoday.ru/2017/10/06/regionalnyj-proekt-i-kovorking-moya-territoriya-pomenyal-status-na-multicentr/}}&lt;/ref&gt;.

== Diskografiya ==

=== Boʻydoqlar ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Yil
! Ism
! Yorliq
! Format
|-
| [[2017|2017-yil]]
| Bepul (feat. Lyosha Svik)
| OneMuz
| Raqamli tarqatish&lt;ref&gt;{{Citation|title=Альбом «Свободны - Single» (Леша Свик &amp; levaeva)|url=https://music.apple.com/ru/album/свободны-single/1511629772|date=2017-09-03|access-date=2022-07-09|language=ru}}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
| [[2019]]
| gapirma
| Levaeva
| Raqamli tarqatish
|-
| [[2019]]
| Koʻrishlar
| Yongʻin musiqa yorligʻi
| Raqamli tarqatish&lt;ref&gt;{{Citation|title=Альбом «Взгляды - Single» (levaeva)|url=https://music.apple.com/ru/album/взгляды-single/1488919891|date=2019-11-16|access-date=2022-07-09|language=ru}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[2020]]
| fikrlar
| OneMuz
| Raqamli tarqatish
|-
| [[2020]]
| Men choʻkib ketaman
| OneMuz
| Raqamli tarqatish
|-
| [[2020]]
| Koʻmir yonadi
| XUDOYON
| Raqamli tarqatish&lt;ref&gt;{{Citation|title=Альбом «Дотлеет уголёк - Single» (levaeva)|url=https://music.apple.com/ru/album/%D0%B4%D0%BE%D1%82%D0%BB%D0%B5%D0%B5%D1%82-%D1%83%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%91%D0%BA-single/1544740103|date=2020-12-25|access-date=2022-07-09|language=ru|arxiv-sana=2022-07-09|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20220709114251/https://music.apple.com/ru/album/%D0%B4%D0%BE%D1%82%D0%BB%D0%B5%D0%B5%D1%82-%D1%83%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%91%D0%BA-single/1544740103|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[2021|2021-yil]]
| Paloroid (feat. lola)
| OneMuz
| Raqamli tarqatish&lt;ref&gt;{{Citation|title=Альбом «Палороид - Single» (levaeva &amp; lola)|url=https://music.apple.com/ru/album/%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B8%D0%B4-single/1548725193|date=2021-01-06|access-date=2022-07-09|language=ru|arxiv-sana=2022-07-09|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20220709114351/https://music.apple.com/ru/album/%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B8%D0%B4-single/1548725193|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[2021|2021-yil]]
| Vaqtinchalik (feat. Bohdan Art)
| XUDOYON
| Raqamli tarqatish
|-
| [[2021|2021-yil]]
| Lover - Follower (feat. Bohdan Art)
| XUDOYON
| Raqamli tarqatish&lt;ref&gt;{{Citation|title=Альбом «Lover - Follower - Single» (levaeva &amp; Богдан арт)|url=https://music.apple.com/ru/album/lover-follower-single/1558998005|date=2021-03-26|access-date=2022-07-09|language=ru|arxiv-sana=2022-07-09|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20220709114347/https://music.apple.com/ru/album/lover-follower-single/1558998005|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[2021|2021-yil]]
| Mening aybim emas
| XUDOYON
| Raqamli tarqatish&lt;ref&gt;{{Citation|title=Альбом «Не моя вина - Single» (levaeva)|url=https://music.apple.com/ru/album/не-моя-вина-single/1562887025|date=2021-04-30|access-date=2022-07-09|language=ru}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
| [[2021|2021-yil]]
| Mening aybim emas (Stereochet remix)
| XUDOYON
| Raqamli tarqatish&lt;ref&gt;{{Citation|title=Альбом «Не моя вина (Stereochet Remix) - Single» (levaeva)|url=https://music.apple.com/ru/album/%D0%BD%D0%B5-%D0%BC%D0%BE%D1%8F-%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B0-stereochet-remix-single/1565365260|date=2021-05-14|access-date=2022-07-09|language=ru|arxiv-sana=2022-07-09|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20220709115754/https://music.apple.com/ru/album/%D0%BD%D0%B5-%D0%BC%D0%BE%D1%8F-%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B0-stereochet-remix-single/1565365260|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[2021|2021-yil]]
| Boncuklar
| XUDOYON
| Raqamli tarqatish&lt;ref&gt;{{Citation|title=Альбом «Бусы - Single» (levaeva)|url=https://music.apple.com/ru/album/%D0%B1%D1%83%D1%81%D1%8B-single/1567244597|date=2021-05-28|access-date=2022-07-09|language=ru|arxiv-sana=2022-07-09|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20220709114352/https://music.apple.com/ru/album/%D0%B1%D1%83%D1%81%D1%8B-single/1567244597|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[2021|2021-yil]]
| Nikes
| XUDOYON
| Raqamli tarqatish
|-
| [[2021|2021-yil]]
| Modaga mos pati
| Zone musiqa
| Raqamli tarqatish&lt;ref&gt;{{Citation|title=Альбом «Модное пати - Single» (levaeva)|url=https://music.apple.com/ru/album/модное-пати-single/1577427935|date=2021-08-06|access-date=2022-07-09|language=ru}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[2021|2021-yil]]
| Kullar
| Okean musiqa
| Raqamli tarqatish&lt;ref&gt;{{Citation|title=Альбом «Пепел - Single» (levaeva)|url=https://music.apple.com/ru/album/пепел-single/1584826612|date=2021-09-10|access-date=2022-07-09|language=ru}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[2022]]
| Qush
| OneMuz
| Raqamli tarqatish
|}

== Eslatmalar ==
{{Manbalar|2}}

== Havolalar ==

* [https://vk.com/egorrays1 Rasmiy sayt]{{Oʻlikhavola|date=may 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Tashqi havolalar|solo_singer}}
[[Turkum:1994-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1-iyunda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>fyyi75gkibxzafu9zz4a4zjwxo5hhy9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Daveigh Chase</title>
    <ns>0</ns>
    <id>751690</id>
    <revision>
      <id>6181558</id>
      <parentid>6147212</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:51:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirjalol Maxmudjonovich</username>
        <id>125666</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|1 */</comment>
      <origin>6181558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11690" sha1="1yirkyhppfmfx1do6ydxeu9b9wrkecg" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Daveigh Chase|portret=Daveigh Chase LF adjusted.jpg|tugʻilgan paytidagi ismi={{nowrap| Daveigh Elizabeth Chase-Schwallier}}|tavallud sanasi={{tugʻilgan sanasi|1990|07|24}}|tavallud joyi=[[Las Vegas]], [[Nevada]], [[AQSh]]|vafot sanasi=|vafot joyi=|kasbi=Aktrisa, qoʻshiqchi, model|faoliyat_yillari=1998-yildan hozirgi kungacha|turmush oʻrtogʻi=|sayt=}}
'''Daveigh Elizabeth Chase''' (1990-yil 24-iyulda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa, qoʻshiqchi va model. U oʻz faoliyatini Richard Kellyning „''Donni Darko''“ filmida Samantha Darko rolini oʻynashdan oldin kichik televizion rollarda paydo boʻlishdan boshlagan. Keyinchalik u 2002-yilda bolalar antagonisti Samara Morgan rolida paydo boʻlishidan oldin [[Studio Ghibli]] „''Spirited Away''“ filmining [[Ingliz tili|inglizcha]] dublyajida va Disneyning „''[[Lilo &amp; Stitch]]''“ animatsion filmida Lilo ''Pelekai'' va uning keyingi franshizasida ovozlarini taqdim etgan.

Chase 2006—2011-yillar oraligʻida u koʻpxotinli oilada tarbiyalangan sosiopatik oʻsmir Rhonda Volmerni tasvirlab, [[HBO]] telekanalining „''[[:en:Big_Love|Big Love]]“'' serialida yordamchi rol oʻynadi. 2009-yilda u „''Donnie Darko“ning'' davomi boʻlgan ''&quot;S. Darko''&quot; filmida Samantha Darko rolini takrorladi. U 2016-yilda „''Jack Goes Home“'' qoʻrqinchli filmida paydo boʻlgan.

== Yoshligi ==
Chase 1990-yil 24-iyulda [[Nevada]] shtatining [[Las Vegas|Las-Vegas]] shahrida tugʻilgan&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|title=Disney Voice Actors: A Biographical Dictionary|last=Hischak, Thomas S.|page=41|publisher=McFarland|isbn=978-0-786-48694-6|year=2011}}&lt;/ref&gt;. Ota-onasi Cathy Chase va John Schwallier ajrashgandan keyin uning ismi Daveigh Elizabeth Chasega oʻzgartirildi&lt;ref name=&quot;Film Reference.com&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Daveigh Chase Biography (1990–)|url=http://www.filmreference.com/film/25/Daveigh-Chase.html|ish=Theater, Film and Television Biographies|qaralgan sana=29-aprel 2012-yil}}&lt;/ref&gt;. Chase Oregon shtatining Albani shahrida katta boʻlgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|ish=Albany Democrat-Herald|sarlavha=Big break: Albany girl follows her dreams of performing directly into the spotlight|sana=16-avgust 2002-yil|qaralgan sana=27-noyabr 2017-yil|muallif=Gehrett, Les|url=http://democratherald.com/big-break-albany-girl-follows-her-dreams-of-performing-directly/article_17d3d555-aa58-567d-adf4-2ac19188d313.html}}&lt;/ref&gt;.

== Aktyorlik faoliyati ==
Chasening katta tanaffusi 2002-yilda [[The Walt Disney Company|Disneyning]] „''Lilo &amp; Stitch“'' animatsion filmida Gavayi qizi Lilo Pelekaining ovozi sifatida bosh rolni egallashi bilan sodir boʻldi. Filmda Liloning it qiyofasida yupqa niqoblangan gʻalati va buzgʻunchi koʻk oʻzga sayyoralik bilan qanday doʻstlashgani va uni „Stitch“ deb atagani va unga [[:en:Elvis_Presley|Elvis Presley]] musiqasidan namuna sifatida oʻzini qanday tutishni oʻrgatmoqchi ekanligi haqida hikoya qilinadi. Oʻzining ijrosi uchun Chase 2003-yilda Enni mukofotini qoʻlga kiritdi va keyingi „''Lilo &amp; Stitch: The Series“'' teleserialida suratga tushdi. Chase, shuningdek, „''Spirited Away''“ [[anime]] yapon filmining Amerika dublyajida bosh qahramon Chihiro Ogino, 10 yoshli yapon qizi rolini ham ijro etdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Thill|ism=Scott|sana=20-sentabr 2002-yil|url=http://www.popmatters.com/film/reviews/s/spirited-away.shtml|sarlavha=Spirited Away|iqtibos=She also starred in the box-office film Donnie Darko as Samantha Darko, the youngest sister of the Darko family (2001)|nashriyot=[[PopMatters]]|qaralgan sana=5-avgust 2008-yil}}&lt;/ref&gt;.

2002-yilda Chase ''&quot;The Ring''&quot; badiiy filmida Samara Morgan rolini oʻynadi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Wilson |first=Jess |date=1-may 2015-yil |title=You won't believe what the girl from The Ring looks like now... |work=mirror |url=https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/ring-star-daveigh-chase-transformed-5617578 |access-date=28-mart 2017-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |title=The Creepy Girl From The Ring Is All Grown Up and Beautiful! |work=Us Weekly |url=http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/the-ring-girl-daveigh-chase-is-grown-up-beautiful-then-now-photos-2015243 |access-date=28-mart 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Chase [[:en:Mike_Myers_(actor)|Mike Myers]], [[:en:Colin_Farrell|Colin Farrell]], [[:en:Willem_Dafoe|Willem Dafoe]] va [[:en:Daniel_Day-Lewis|Daniel Day-Lewis]] ortda qoldirib, oʻzining ijrosi uchun MTV Movie Awards mukofotida 2003-yilning eng yaxshi yovuz qahramoni mukofotiga sazovor boʻldi. „''The Ring“'', ''The Ring Two'' (2005) filmining davomida, Chase Samara Morgan roli uchun birinchi ''&quot;Ring'' &quot;dagi arxiv tasvirlaridan foydalangani uchun hisoblangan, biroq Kelli Stables barcha yangi arxiv tasvirlarini ijro etgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Thill|ism=cott|sana=30-mart 2015-yil|url=http://bloody-disgusting.com/news/3337984/heres-daveigh-chase-ring-never-appeared-monster-mania/|sarlavha=Here's Why Daveigh Chase of 'The Ringʻ (Allegedly) Never Appeared At Monster-Mania…|nashriyot=[[Bloody Disgusting]]|qaralgan sana=5-avgust 2008-yil}}&lt;/ref&gt;.

Chase 2017-yilning noyabr oyida oʻgʻirlangan mashinada haydagani uchun hibsga olingan edi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Francesa |first=Bacardi |date=29-noyabr 2017-yil |title='The Ringʻ actress arrested after riding in stolen car |publisher=Page Six |url=https://pagesix.com/2017/11/29/the-ring-actress-arrested-after-riding-in-stolen-car/ |access-date=24-aprel 2020-yil}}&lt;/ref&gt;. U 2018-yilda oʻlim arafasida turgan odamni tez yordam xonasi tashqarisida qoldirib ketganidan keyin 18 oy oʻtgach, giyohvand moddalarni saqlashda ayblanib, yana hibsga olingan&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Kindon |first=Frances |date=5-sentabr 2018-yil |title=The Ringʻs Daveigh Chase's murky past revealed following drug charge arrest |language=inglizcha |work=mirror |url=https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/rings-daveigh-chases-murky-past-13194952}}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiyasi ==

=== Film ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Rol
! Izohlar
|-
|1999
|''Her Married Lover''
|Granddaughter
|
|-
|2000
|''Robbers''
|Dentistʼs Daughter
|
|-
|2001
|''[[:en:Donnie_Darko|Donnie Darko]]''
|Samantha Darko
|
|-
|2001
|''[[:en:A.I._Artificial_Intelligence|A. I. Artificial Intelligence]]''
|Child Singer
| Oʻchirilgan sahnalar
|-
|2001
|''[[:en:Spirited_Away|Spirited Away]]''
|Chihiro
| (inglizcha versiyasi)
|-
|2002
|''[[:en:Lilo_&amp;_Stitch|Lilo &amp; Stitch]]''
|Lilo Pelekai
|
|-
|2002
|''[[:en:The_Ring_(2002_film)|The Ring]]''
|Samara Morgan
|
|-
|2003
|''[[:en:Haunted_Lighthouse|Haunted Lighthouse]]''
|Annabel
| Qisqa film
|-
|2003
|''[[:en:Carolina_(2003_film)|Carolina]]''
|Young Georgia Mirabeau
|
|-
|2003
|''Silence''
|Rachel Pressman
|
|-
|2003
|''[[:en:Stitch!_The_Movie|Stitch! The Movie]]''
|Lilo Pelekai
| Toʻgʻridan-toʻgʻri videoga
|-
|2003
|''[[:en:Beethoven's_5th_(film)|Beethovenʼs 5th]]''
|Sara Newton
| Toʻgʻridan-toʻgʻri videoga
|-
|2005
|''[[:en:Rings_(2005_film)|Rings]]''
|Samara Morgan
| Arxiv lavhalari
|-
|2005
|''[[:en:The_Ring_Two|The Ring Two]]''
|Samara Morgan
| Arxiv lavhalari
|-
|2006
|''[[:en:Leroy_&amp;_Stitch|Leroy &amp; Stitch]]''
|Lilo Pelekai
|
|-
|2009
|''[[:en:S._Darko|S. Darko]]''
|Samantha Darko
| Toʻgʻridan-toʻgʻri videoga
|-
|2010
|''In Between Days''
|Kent
| Qisqa film
|-
|2012
|''[[:en:Yellow_(2012_film)|Yellow]]''
|Young Mary Holmes
|
|-
|2012
|''[[:en:Little_Red_Wagon|Little Red Wagon]]''
|Kelley Bonner
|
|-
|2013
|''Madame Le Chat''
|Klutzy
| Qisqa film
|-
|2014
|''JacobJoseffAimee''
|Aimee
|
|-
|2015
|''Wild In Blue''
|Rachel
|
|-
|2016
|''[[:en:Jack_Goes_Home|Jack Goes Home]]''
|Shanda
|
|-
|2016
|''[[:en:American_Romance|American Romance]]''
|Krissy Madison
|
|-
|2017
|''[[:en:Rings_(2017_film)|Rings]]''
|Samara Morgan
| Arxiv lavhalari
|-
|}

=== Televideniye ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Rol
! Izohlar
|-
|1998
|''[[:en:Sabrina_the_Teenage_Witch_(1996_TV_series)|Sabrina the Teenage Witch]]''
| Qizaloq
|Epizod: „Christmas Amnesia“
|-
|1999
|''Michael Landon, The Father I Knew''
|Shawna Landon
| Televizion film
|-
|2000
|''[[:en:Charmed|Charmed]]''
|Christina Larson
|Epizod: „Pardon My Past“
|-
|2000
|''[[:en:The_Practice|The Practice]]''
|Jennifer Wakefield
|Epizod: „Appeal and Denial“
|-
|2000
|''[[:en:ER_(TV_series)|ER]]''
|Taylor Walker
|Epizod: „The Greatest of Gifts“
|-
|2000
|''From Where I Sit''
|Anna
| Televizion film
|-
|2000
|''Edgar MaCobb Presents''
|Sally
| Televizion film
|-
|2001
|''[[:en:Yes,_Dear|Yes, Dear]]''
|Brooke
|Epizod: „The Big Snip“
|-
|2001
|''{{sortname|The|Lot}}''
|Peggy Franklin
|Epizod: „Kids“
|-
|2001
|''[[:en:That's_Life_(2000_TV_series)|Thatʼs Life]]''
|Mary-Ellen
|Epizod: „Boo!“
|-
|2001
|''[[:en:Touched_by_an_Angel|Touched by an Angel]]''
|Heather Albright
|Epizod: „Heavenʼs Portal“
|-
|2001
|''[[:en:Inside_Schwartz|Inside Schwartz]]''
|Randi Johnson
|Epizod: „Comic Relief Pitcher“
|-
|2001
|''Say Uncle''
|Lucy Janik
| Televizion film
|-
|2002
|''[[:en:Family_Law_(American_TV_series)|Family Law]]''
|Jamie Garibaldi
|Epizod: „Blood and Water“
|-
|2002
|''[[:en:The_Rats_(2002_film)|The Rats]]''
|Amy Costello
| Televizion film
|-
|2003
|''[[:en:Fillmore!|Fillmore!]]''
|Joyce Summitt, Tracy Mabini
|Epizodlar: „Of Slain Kings on Checkered Fields“, „Links in a Chain of Honor“
|-
|2003
|''[[:en:Oliver_Beene|Oliver Beene]]''
|Joyce
| Bosh rol, 23 ta qism
|-
|2003-2006
|''[[:en:Lilo_&amp;_Stitch:_The_Series|Lilo &amp; Stitch: The Series]]''
|[[:en:Lilo_Pelekai|Lilo Pelekai]]
| Bosh rol; 65 ta qism
|-
|2004
|''[[:en:CSI:_Crime_Scene_Investigation|CSI: Crime Scene Investigation]]''
|Tessa Press
|Epizod: „Turn of the Screws“
|-
|2004
|''[[:en:Cold_Case_(TV_series)|Cold Case]]''
|Ariel Shuman
|Epizod: „The Sleepover“
|-
|2006-2011
|''[[:en:Big_Love|Big Love]]''
|[[:en:Rhonda_Volmer|Rhonda Volmer]]
| Bosh rol, 32-qism
|-
|2007
|''[[:en:Betsy's_Kindergarten_Adventures|Betsy’s Kindergarten Adventures]]''
|Betsy
| Bosh rol; 58-epizod
|-
|2008
|''[[:en:Without_a_Trace|Without a Trace]]''
|Diana Reed
|Epizod: „A Bend in the Road“
|-
|2009
|''[[:en:Mercy_(TV_series)|Mercy]]''
|Ashley Jeffries
|Epizod: „I’m Not That Kind of Girl“
|-
|2015
|''Killer Crush''
|Paige York
| Televizion film
|}

== Mukofotlar va nominatsiyalar ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Nomzod ish
! Mukofot
! Turkum
! Natija
|-
| 2002
|''[[:en:Touched_by_an_Angel|Touched by an Angel]]''
| Yosh sanatkor mukofotlari
| Drama serialidagi eng yaxshi spektakl: Yosh aktrisa ishtirokidagi mehmon
|Nomzod
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2003
| rowspan=&quot;2&quot; |''[[:en:The_Ring_(2002_film)|The Ring]]''
| Feniks kino tanqidchilari jamiyati mukofotlari
| Boshlovchi yoki yordamchi roldagi yoshlarning eng yaxshi ijrosi: Ayol
|Nomzod
|-
| MTV kino mukofotlari
| Eng yaxshi yovuz odam
|{{Yutuq}}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |''[[:en:Lilo_&amp;_Stitch|Lilo &amp; Stitch]]''
| Enni mukofotlari
| Animatsion film ishlab chiqarishda ajoyib ovoz ijrosi
|{{Yutuq}}
|-
| Feniks kino tanqidchilari jamiyati mukofotlari
| Boshlovchi yoki yordamchi roldagi yoshlarning eng yaxshi ijrosi: Ayol
|Nomzod
|-
| Yosh sanatkor mukofotlari
| Ovozli roldagi eng yaxshi ijro: 10 yosh yoki undan kichik
|{{Yutuq}}
|}

= Manbalar =
{{DEFAULTSORT:Chase, Daveigh}}
[[Turkum:Amerikalik ovoz aktrisalari]]
[[Turkum:Amerikalik televideniye aktrisalari]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1990-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Amerikalik ayol qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Amerikalik aktrisalar]]
[[Turkum:Amerikalik bola aktrisalar]]
[[Turkum:Amerikalik bola qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aktrisalar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha qoʻshiqchilar]]</text>
      <sha1>1yirkyhppfmfx1do6ydxeu9b9wrkecg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Magomed Nurbagandov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>757418</id>
    <revision>
      <id>6181741</id>
      <parentid>6092310</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:14:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10789" sha1="rgs5pg85konof5trae396ejbcelozcs" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat
|ismi                     = Magomed Nurbagandovich Nurbagandov
|asl ismi                 = 
|portret                  = 
|tavsif                   = 
|tugʻilgan paytidagi ismi =
|tavallud sanasi          = [[1985|1985-yil 9-yanvar]]
|tavallud joyi            = [[Dogʻiston]], [[Sergokala]], [[SSSR]]
|fuqoroligi               = 
|vafot sanasi             = {{vafot sanasi va yoshi|2016|7|10|1985|0|0}}
|vafot joyi = [[Dogʻiston]], [[Sergokala]]
|turmush oʻrtogʻi = [[]]
|otaonasi =
|otasi =
|onasi =
|bolalari =
|bilimi =
|partiyasi =
|sayt =
|imzo =
}}
'''Magomed Nurbagandovich Nurbagandov''' (1985-yil 9-yanvar, [[Sergokala]], [[Dogʻiston]], [[SSSR]] — 2016-yil 10-iyul, Sergokala) — [[Rossiya]] gvardiyasining Dogʻiston Respublikasidagi boshqarmasining Kaspiysk shahridagi xususiy xavfsizlik boʻlimi xodimi, politsiya leytenant, [[Rossiya Federatsiyasi Qahramoni]] (2016-yil vafotidan keyin). „Mehnat, birodarlar!“, qanotli boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|author=Вагабова С.|title=Обвиняемый в соучастии в убийстве братьев Нурбагандовых осуждён на 17 лет лишения свободы|url=https://chernovik.net/content/lenta-novostey/obvinyaemyy-v-souchastii-v-ubiystve-bratev-nurbagandovyh-osuzhden-na-17-let|date=2017-08-16|work=chernovik.net|publisher=Черновик|accessdate=2017-08-18|archive-date=2017-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170818135125/https://chernovik.net/content/lenta-novostey/obvinyaemyy-v-souchastii-v-ubiystve-bratev-nurbagandovyh-osuzhden-na-17-let|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.
== Biografiya ==
Magomed Nurbagandov millati dargin. Sergokala qishlogʻida tugʻilgan, Dogʻiston Respublikasining Uraxi qishlogʻida tugʻilgan. Magomed Nurbagandov Sergokala qishlogʻidagi 2-sonli litseyni oltin medal bilan, keyin Maxachqal’adagi Dogʻiston davlat universitetining yuridik fakultetini imtiyozli diplom bilan tugatgan.[[File:Nurbagandovy s Putinym.jpg|thumb|300px|Magomed Nurbagandovning ota-onasi V. Putin bilan, 2016-yil 22 sentyabr]]
Kaspiysk shahridagi Rossiya Tashqi ishlar federal xizmatining Dogʻiston Respublikasi boʻyicha boshqarmasi xususiy xavfsizlik boʻlimida yuridik maslahatchi boʻlib ishlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://kremlin.ru/events/president/news/52922 |title=Президент подписал Указ о присвоении звания Героя России (посмертно) Магомеду Нурбагандову |access-date=2016-09-21 |archive-date=2016-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160922135829/http://kremlin.ru/events/president/news/52922 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;.
== Jasorat va oʻlim ==
2016-yil 9-iyul kuni Magomed va uning qarindoshlari Sergʻoqal’a qishlogʻi yaqinidagi oʻrmonda dam olishdi. Ertalab besh nafar qurolli kishi ularning chodiriga yaqinlashib, qo‘pollik bilan lagerchilarni uyg‘ota boshladi. Qisqa ogʻzaki toʻqnashuvdan soʻng Magomedning amakivachchasi Abdurashid Nurbagandov otib oʻldirildi (oʻlimidan keyin Rossiya Federatsiyasi Prezidentining farmoni bilan „Jasorat“ ordeni bilan taqdirlandi), u Arsenning ukasi (omon qoldi), uni hujumchilardan biri tepdi. Nurbagandovning militsioner ekanligini bilgach, hujum qilganlar uni va ukasini mashina yukxonasiga itarib yuborishgan, so‘ng dam olish maskanidan biroz uzoqlashib, uni otib tashlashgan.
O‘zlarini „Islomiy davlat“ yollanganlari deb atagan hujumchilar sodir bo‘lgan barcha voqeani uyali telefon kamerasiga suratga olib, keyinroq videoni ekstremistik saytlardan biriga yuklagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=uWmrLkgmPXk|title=Работайте, братья|author=Hard molonlabe|date=2016-09-08|accessdate=2016-09-21|archive-date=2016-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160923061807/https://www.youtube.com/watch?v=uWmrLkgmPXk|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.
Keyinchalik ushbu guruhning bir necha jangarisi oʻldirildi, ikkitasi qoʻlga olindi. Halok bo‘lganlarning jasadlarini ko‘zdan kechirish chog‘ida videoyozuv uchun foydalanilgan mobil telefon topildi. Jangarilar videoxostingga montaj qilingan videoni yuklagani, undan Nurbagandovning qahramonligini namoyish qiluvchi epizodni kesib tashlashi aniq bo‘ldi. Qotillikdan oldin Magomed hamkasblarini ishdan ketishga chaqirishga majbur boʻlgan, ammo u shunday degan: „Ishlang, birodarlar!“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://regnum.ru/news/2546013.html|title=«Работайте, братья!» В Дагестане открыли бюст Герою России|author=|website=|date=|publisher=regnum.ru|accessdate=2018-12-28|archive-date=2018-12-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20181228115852/https://regnum.ru/news/2546013.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.
Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2016-yil 21-sentyabrdagi 486-sonli Farmoni bilan Nurbagandov xizmat burchini bajarishda ko‘rsatgan jasorati va qahramonligi uchun vafotidan keyin Rossiya Federatsiyasi Qahramoni unvoni bilan taqdirlandi. Prezident [[Vladimir Putin]] politsiyachining ota-onasi bilan uchrashuvda uni „haqiqiy qahramon, o‘lim tahdidi ostida qasamyod, burch va xalqiga sodiq qolgan haqiqiy inson“ deb atadi.
2017-yil 16-avgustda Dog‘iston Oliy sudi aka-uka Nurbagandovlar Aziz Djamaludinovlarning o‘ldirilishi bo‘yicha ayblanuvchini qattiq rejimli koloniyada 17 yilga ozodlikdan mahrum qilish va 100 ming rubl miqdorida jarima, shuningdek, ikki yil muddatga ozodlikdan mahrum qilish jazosiga hukm qildi. 2017-yilning 3-oktabr kuni Shimoliy Kavkaz okrugi harbiy sudi Nurbagandovning o‘ldirilishini videotasvirga olgan Artur Bekbolatovni qattiq rejimdagi koloniyada 24 yilga ozodlikdan mahrum qilish, so‘ngra ikki yilga ozodlikdan mahrum qilish haqida hukm chiqardi. Keyinchalik, Rossiya Federatsiyasi Oliy sudi Harbiy ishlar boʻyicha sudlov hay’ati Bekbolatovning jazosini umrbod qamoq jazosiga oʻzgartirdi. Nurbagandov qirg‘inining qolgan ishtirokchilari FSB tomonidan 2016-yil sentabr oyida o‘tkazilgan maxsus operatsiya davomida yo‘q qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201612210048?index=14&amp;rangeSize=1 |title=Указ Президента Российской Федерации от 20.12.2016 № 695 «О награждении государственными наградами Российской Федерации» |access-date=2016-12-21 |archive-date=2016-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161222001621/http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201612210048?index=14&amp;rangeSize=1 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;.
== Xotira ==
Magomed Nurbagandov nomi Sergoʻqal’a qishlogʻining markaziy koʻchasi sharafiga berilgan. 2016-yil 10-noyabrda Checheniston Respublikasi rahbarining farmoni bilan Grozniy shahrida ko‘cha ochildi, Sergo‘kala qishlog‘ida, maktabda, uyda va ko‘chada uchta yodgorlik plitasi o‘rnatildi. 2018-yil 27-dekabrda qahramonga byust o‘rnatildi. Rossiya Federatsiyasi Ichki ishlar vazirligi ko‘magida „Mehnat, birodarlar!“ men M.Nurbagandov&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.riadagestan.ru/news/society/k_trekhletiyu_podviga_nurbagandova_pochta_rossii_vypustila_300_tysyach_konvertov_s_ego_portretom/ |title=К трехлетию подвига Нурбагандова «Почта России» выпустила 300 тысяч конвертов с его портретом |access-date=2019-07-10 |archive-date=2019-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190710193315/https://www.riadagestan.ru/news/society/k_trekhletiyu_podviga_nurbagandova_pochta_rossii_vypustila_300_tysyach_konvertov_s_ego_portretom/ |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;.
„Rossiyaning oq turnalar“ milliy birligining maʼrifiy loyihasi Rossiya Federatsiyasida Rossiyaning zamonaviy vatanparvarlik va harbiy qoʻshigʻining „Mehnat, birodarlar!“(muallif-tuzuvchi Sergey Sokolkin), Magomed Nurbagandovga bagʻishlangan. Toʻrtta nashr allaqachon chiqarilgan. Antologiya maktablar, kadetlar korpusi, Naximov va Suvorov maktablari, harbiy qismlar, faxriylar va yoshlar tashkilotlariga bepul tarqatiladi. Kitob uchun tabrik soʻzlarini yozganlar: Rossiya Federatsiyasi Federal Majlisi Federatsiya Kengashi Raisi V.Va.Matvienko va Rossiya Federatsiyasi Prezidenti Administratsiyasi rahbarining birinchi oʻrinbosari S.Da.Kiriyenko&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://vsrf.ru/stor_pdf.php?id=1619680|title=Апелляционное определение Верховного суда РФ от 18 января 2018 г. № 205-АПУ17-45|author=|website=|date=|format=PDF|publisher=|accessdate=2018-03-19|archive-date=2018-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319214504/http://vsrf.ru/stor_pdf.php?id=1619680|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.
2016-yil 26-noyabrda Dog‘iston Respublikasi Daxadaevskiy tumanidagi Dibgalik o‘rta maktabiga Nurbagandov nomi berildi. 2017-yil may oyining oxirida Maxachqal’adagi Nikolaev koʻchasi „Aka-uka Nurbagandovlar“ koʻchasi deb oʻzgartirildi, rasmiy ochilish marosimidan soʻng u yerda ham unga haykal oʻrnatiladi. Uraxi va Krasnopartizansk qishloqlaridagi koʻchalarga „Uraxinskiy qishloq kengashi“ QK qishloq fuqarolar yigʻini deputatlari Kengashining qarori bilan nom berildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://tass.ru/obschestvo/4290492 |title=В Махачкале появилась улица имени братьев Нурбагандовых |access-date=2017-07-30 |archive-date=2017-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170730114141/http://tass.ru/obschestvo/4290492 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;.
2019-yil 10-iyulda Nurbagandov jasoratining uch yilligi munosabati bilan Maxachqal’adagi „Rossiya pochtasi“ filiali uning portreti tushirilgan 300 000 ta konvertni chiqardi. 2020-yilda Sergokalinsk 2-son oʻrta maktabga Magomed Nurbagandov nomi berildi&lt;ref name=&quot;G&quot;&gt;{{veb manbasi|author=Президент России|title=Указ|url=http://static.kremlin.ru/media/events/files/ru/Qw7bxqc6GfFtZSaWA8Sn6gU0ogx7evMA.pdf|date=2016-09-21|publisher=Администрация президента России|accessdate=2016-09-21|archive-date=2016-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160923022430/http://static.kremlin.ru/media/events/files/ru/Qw7bxqc6GfFtZSaWA8Sn6gU0ogx7evMA.pdf|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://static.kremlin.ru/media/events/files/ru/Qw7bxqc6GfFtZSaWA8Sn6gU0ogx7evMA.pdf Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2016-yil 21 sentyabrdagi 486-sonli farmoni 2016]
* [http://rabotaem-brat.ru — Ishlaymiz, uka!] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220307173353/https://rabotaem-brat.ru/ |date=2022-03-07 }}
[[Turkum: 2016-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum: 10-iyulda vafot etganlar]]
[[Turkum: 1985-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum: 9-yanvarda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>rgs5pg85konof5trae396ejbcelozcs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lee Yo-won</title>
    <ns>0</ns>
    <id>760703</id>
    <revision>
      <id>6181460</id>
      <parentid>6090653</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T20:09:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13815" sha1="74p6ozzohdw5zzjlijorj6pwzz2x99o" xml:space="preserve">{{Aktyor bilgiqutisi
| ismi             = Li Yo Von
| tasvir           = 190502_이요원.jpg
| eni              = 
| imzo             = 
| sarlavha         = 
| tugʻilgan_paytidagi_ismi = 
| tavalludi_sanasi = 1980-yil 9-aprel
| tavallud_joyi    = [[Seongnam]], [[Kyonnggido]], [[Koreya Respublikasi|Janubiy Koreya]]
| vafot_sanasi    = 
| vafot_joyi       = 
| fuqaroligi       =
| kasbi            = 
| filmlari         =
| janr             =
| amplua           =
| yoʻnalish        =
| faoliyat_yillari = 1997 - hozirgi kungacha
| turmush_oʻrtogʻi = Park Jin-woo
| bolalari         = 3
| qarindoshlari    =
| sovrinlar        =
| imdb_id          = 
| sayt             =
}}


'''Li Yo Von —''' Janubiy koreyalik aktrisa. 1980-yil 9-aprelda tugʻilgan. U eng mashhur [[Queen Seondeok|dramasi]] boʻlgan qirolicha Seondeok roli bilan mashhur.

== Karyera ==
Li Yo Von oʻrta maktabning ikkinchi kursida oʻqib yurganida, u modellik tanlovida gʻolib boʻlgan va birinchi marta Figaro moda jurnalining 1997-yil noyabr sonida model sifatida chiqqan. Uning bu harakati reklama roliklariga, keyin esa teleseriallar va filmlardagi kichik rollarga taklif qilinishga olib keldi. Garchi u Anarxik komediyadagi „Yoqilgʻi quyish shoxobchasiga hujum“ (1999) prokatidagi muvaffaqiyatidan soʻng jamoatchilik tomonidan tan olinsa ham, uning birinchi taniqli aktyorlik roli munozarali „Moviy tuman“ (2001) teledramasi boʻlib, u yerda 40 yoshlardagi turmush qurgan erkak bilan ishqiy munosabatda boʻlgan 20 yoshli ayol rolini oʻynadi.

Koʻp oʻtmay tanqidiy sevgilim „Mushukimga gʻamxoʻrlik qiling“ (2001) filmi davom etdi, buning uchun u 2009-yilda Elle Koreaga bergan intervyusida bir nechta yangi mukofotlarga sazovor boʻldi, u filmni oʻzining eng esda qolarli ishi deb taʼkidladi. Bu tomoshabinlar va tanqidchilar tomonidan yaxshi qabul qilinmagan Li ruhiy va jismonan charchaganini his qildi Daemano tarixiy dramasini („Buyuk ambitsiya“ 2002-yil) tugatgandan soʻng, u vaqtinchalik isteʼfoga chiqishi haqida hayratlanarli eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Shin|ism=Yong-ho|sarlavha=Lee Transforms, Playing Vixen or Angel|url=http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/article.aspx?aid=1890110|kirish sanasi=2012-11-18|ish=[[Korea JoongAng Daily]]|sana=10-iyun 2001-yil|arxivurl=https://archive.today/20120723230543/http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/article.aspx?aid=1890110|arxivsana=23-iyul 2012-yil}}&lt;/ref&gt;.

Yaqin vaqtda Li keyingi faoliyatida ''Take Care of My Cat'' (2001) filmida paydo boʻldi, buning uchun u bir nechta yangi mukofotlarga sazovor boʻldi. 2009-yilda ''Elle Koreaga'' bergan intervyusida u bu filmni oʻzining eng esda qolarli ishi sifatida tilga oldi.
Ammo tomoshabinlar va tanqidchilar tomonidan yaxshi qabul qilinmagan bir qancha katta ekranli yulduzli avtomobillarda rol oʻynagach, Li ruhiy va jismonan charchaganini his qildi „Daemang“ tarixiy dramasini (lit. „Buyuk ambitsiya“, 2002-) tugatgandan soʻng, u koʻngilochar sahnani vaqtincha tark etayotgani haqida hayratlanarli eʼlon qildi.

Li 2005-yilda „Moda 70“ davri dramasida bosh aktrisa sifatida muvaffaqiyatli aktyorlik faoliyatini amalga oshirdi, u bu tanlovni telerejissor Li Chje Gyu (ilgari Damo rejissori boʻlgan) bilan ishlashni xohlagani va bu odatiy sevgi boʻlmagani uchun tanlagan hikoyada 161 A ayolning hayot va martabadagi muvaffaqiyati tasvirlangan!

2007-yilda Li mashhur tibbiy drama romantik ''jarroh Bong Dal-xi'' rolini oʻynadi,&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Dr. Drama|url=http://english.donga.com/srv/service.php3?biid=2007010485908|ish=[[The Dong-a Ilbo]]|kirish sanasi=2013-07-30|sana=4-yanvar 2007-yil}}&lt;/ref&gt; uning keyingi qismi &quot; ''Yomon sevgi'' &quot; melodramasi reytingda qoniqarli muvaffaqiyatli boʻlmagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.hancinema.net/lee-yo-won-to-costar-kwon-sang-woo-in-bad-love-11240.html|sarlavha=Lee Yo-won to costar Kwon Sang-woo in Bad Love|sana=22-oktabr 2007-yil|ish=Hancinema|nashriyot=Broasia}}&lt;/ref&gt;. ''18-may kuni Li'' Kvanju qirgʻini haqidagi film va eng yuqori daromad keltiruvchi koreys filmlaridan biri boʻlgan ansambl tarkibining bir qismi sifatida yanada jiddiy yoʻlga oʻtdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Lee Yo-won Conjures the Spirits of May 18|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2007/07/25/2007072561009.html|kirish sanasi=2012-11-18|ish=[[The Chosun Ilbo]]|sana=25-iyul 2007-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Lee|ism=Hyo-won|sarlavha=''May 18'' Remembers Heroes of Gwangju|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2011/12/141_6269.html|ish=[[The Korea Times]]|kirish sanasi=2012-12-17|sana=10-iyul 2007-yil}}&lt;/ref&gt;.

Moʻrt qahramonlarni oʻynashdan charchagan Li &quot;''[[Queen Seondeok|Qirollik Seondeok]]'' „ (2009) dramasida Silla qirolichasi Seondeokni tasvirlab mashhurlikka erishdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Han|ism=Sang-hee|sarlavha=New Epic Drama to Bring Rivalry, Love to TV|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2010/07/201_45149.html|kirish sanasi=2012-11-18|ish=[[The Korea Times]]|sana=9-may 2009-yil}}&lt;/ref&gt;. Uning davomi boʻlgan ''“49 kun&quot;'' (2011) fantaziya melodramasida ikki tomonlama rollarni ijro etgani bilan tomoshabinlarga manzur boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Lee|ism=Ga-on|sarlavha=INTERVIEW: Actress Lee Yo-won - Part 1|url=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2011060815320402598|kirish sanasi=2012-11-18|ish=10Asia|sana=8-iyun 2011-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Lee|ism=Ga-on|sarlavha=INTERVIEW: Actress Lee Yo-won - Part 2|url=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2011060816242726851|kirish sanasi=2012-11-18|ish=10Asia|sana=8-iyun 2011-yil}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik u [[Choson|Joseon]] davridagi veterinar qirollik shifokoriga aylangan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Nam|ism=Woo-jeong|sarlavha=''Horse Doctor'' Lee Yo Won talks about her relationship with Cho Seung Woo|url=http://en.starnnews.com/news/index.html?no=127255|ish=StarN News|sana=25-sentabr 2012-yil|kirish sanasi=2014-03-19|arxivsana=2015-01-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150110190816/http://en.starnnews.com/news/index.html?no=127255}}&lt;/ref&gt; va [[chaebol]] ustidan hokimiyat kurashi haqidagi ''Oltin imperiyasi'' (2013), „ ''Ot shifokori“'' (2012) filmlarida paydo boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Cho|ism=Suyoun|sarlavha=Heroine of a hit series ''Empire of Gold'' Lee Yo won meets fashion magazine ELLE|url=http://www.bntnews.co.uk/app/news.php?nid=5175|ish=BNTNews|kirish sanasi=2014-03-19|sana=24-yanvar 2013-yil|arxivsana=2014-03-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140319221047/http://www.bntnews.co.uk/app/news.php?nid=5175}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.tenasia.com/ko-soo-lee-yo-won-to-struggle-for-power-and-money-in-the-golden-empire/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140328132354/http://www.tenasia.com/ko-soo-lee-yo-won-to-struggle-for-power-and-money-in-the-golden-empire/|arxivsana=28-mart 2014-yil|sarlavha=Ko Soo, Lee Yo-won to Struggle for Power and Money in New TV Series|sana=24-may 2013-yil|ish=10Asia}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Li biznesmen ayol va professional golfchi. U 2003-yil 10-yanvarda Park Jin Vuga turmushga chiqdi&lt;ref name=&quot;muscular&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Lee Yo-won said that she became more muscular thanks to her husband|url=http://www.hancinema.net/lee-yo-won-said-that-she-became-more-muscular-thanks-to-her-husband-25529.html|kirish sanasi=2012-11-18|ish=[[The Dong-a Ilbo]] via [[Hancinema]]|sana=18-oktabr 2010-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Actress Lee Yo-won ties knot with businessman|url=http://news.naver.com/main/read.nhn?mode=LSD&amp;mid=sec&amp;sid1=102&amp;oid=038&amp;aid=0000166808|kirish sanasi=2014-04-22|til=ko|sana=10-yanvar 2003-yil|nashriyot=[[Naver]]}}&lt;/ref&gt;. Ularning ikki qizi va bir oʻgʻli bor&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Lee Yo-Won and Family First Time Appearance Captured by Media Camera after 9 Years Marriage|url=http://www.dispatch.co.kr/r.dp?idx=3282|til=ko|ish=Dispatch|sana=9-avgust 2011-yil|kirish sanasi=20-iyul 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140808155652/http://www.dispatch.co.kr/r.dp?idx=3282|arxivsana=8-avgust 2014-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Actress Lee Yo-won gives birth to her 2nd child|url=http://eng.ajunews.com/view/20140725150508749|ish=AJU Business Daily|sana=25-iyul 2014-yil|kirish sanasi=2014-08-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Actress Lee Yo Won belatedly revealed to have given birth to her second child|url=http://www.allkpop.com/article/2014/07/actress-lee-yo-won-belatedly-revealed-to-have-given-birth-to-her-second-child|ish=[[Allkpop]]|sana=25-iyul 2014-yil|kirish sanasi=2014-07-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Actress Lee Yo Won revealed to have given birth to her third child|url=http://www.allkpop.com/article/2015/05/actress-lee-yo-won-revealed-to-have-given-birth-to-her-third-child|ish=[[Allkpop]]|sana=19-may 2015-yil|kirish sanasi=2015-05-19}}&lt;/ref&gt;. Ular 2003-yil dekabr, 2014-yil may va 2015-yil may oylarida tugʻilgan.

== Filmografiya ==

=== Film ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Yil
! scope=&quot;col&quot; | Sarlavha
! scope=&quot;col&quot; | Rol
! scope=&quot;col&quot; | Izohlar
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; | {{Abbr|Mnb.|Manba(lar)}}
|-
! scope=&quot;row&quot; | 1998-yil
| ''Erkak hidi''
| yosh Eun-he
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |1999-yil
| ''Yoqilgʻi quyish shoxobchasiga hujum qiling''
| Ggal-chi
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot; |2001-yil
| ''Mening mushukimga gʻamxoʻrlik qiling''
| Shin Xe-ju
|
|
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; |2002-yil
| ''AFRIKA''
| Li Ji-von
|
|
|-
| ''Ajablanadigan partiya''
| Vang Ha-yong
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2005-yil
| ''Romantika taqdir bilan uchrashganda''
| Yun-kyungga boring
|
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Nam So-young|sarlavha=광식이 동생 광태, ʻ섹시녀’와 바람둥이 동생 그리고 소심한 형…김주혁, 봉태규, 이요원, 김아중|url=http://www.kgdm.co.kr/news/articleView.html?idxno=484778|nashriyot=Gyeonggi-do Min Ilbo|sana=20-avgust 2017-yil|kirish sanasi=2-iyul 2021-yil|til=ko|qaralgan sana=2022-08-02|arxivsana=2021-07-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210709183231/http://www.kgdm.co.kr/news/articleView.html?idxno=484778}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2007-yil
| ''18-may''
| Park Shin-ae
|
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Cho Byung-kwan|sarlavha=이요원, '화려한 휴가'서 광주 아픔 상징적 대변 박신애 열연|url=https://sports.chosun.com/news/news_o2.htm?name=/news/entertainment/200707/20070725/77y17005.htm|nashriyot=Sports Chosun|sana=24-iyul 2007-yil|kirish sanasi=2-iyul 2021-yil|til=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2010-yil
| ''Retsept''
| Jang Xye-jin
|
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Lee Ye-ji|sarlavha=ʻ된장’ 류승룡-이요원-이동욱 출연, 미스터리 영화…ʻ줄거리는?’|url=http://www.topstarnews.net/news/articleView.html?idxno=626126|nashriyot=Top Star News|sana=17-may 2019-yil|kirish sanasi=2-iyul 2021-yil|til=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2012-yil
| ''Mukammal raqam''
| Bak Xva-sun
|
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Kim Yang-so|sarlavha=류승범X이요원 '용의자X', 日소설 '용의자X의 헌신' 영화화…155만 관객 동원|url=http://www.joynews24.com/view/1274962|nashriyot=Joy News24|sana=19-iyun 2020-yil|kirish sanasi=2-iyul 2021-yil|til=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2013-yil
| ''Afsona mushtlari''
| Xong Gyu-min
|
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Park Min-kyung|sarlavha=이요원, ʻ전설의 주먹’ 기자회견 불참 “ʻ마의’ 종방연”|url=https://www.segye.com/newsView/20130327004344|nashriyot=Segye|sana=28-mart 2013-yil|kirish sanasi=2-iyul 2021-yil|til=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | 2017-yil
| ''Mening kichik ukam''
| Oh Su Kyung
|
|&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Choi Song-hee|sarlavha=[아주스타 #데일리룩] '그래, 가족' 이요원, '화이트 룩'으로 시크한 매력 UP|url=https://www.ajunews.com/view/20170223091904561|nashriyot=Ajou Economic Daily|sana=23-fevral 2017-yil|kirish sanasi=2-iyul 2021-yil|til=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

=== Turli xillik ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:500px&quot;
! width=&quot;10&quot; |Year
!Title
!Episode
|-
|2008
|''tvN World Special „LOVE“''
|Vietnam
|}

=== Musiqa video ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:700px&quot;
! width=&quot;10&quot; |Yil
! Qoʻshiq nomi
! Rassom
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1998-yil
| „Iltimos, bolam yigʻlama“
| Chuqur
|-
| „VAYO! VAYO!“
| OPPA
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1999-yil
| „Meni kechirasanmi“
| A4
|-
| „Uning sevgilisiga“
| K2
|-
| 2000
| „Men sizni sevaman“
| Lavozim
|-
| 2001-yil
| „Senga baxt tilayman (Joy loyihasi — Sevgining 1 yili)“
| NEGA
|-
| 2002-yil
| „iyogyeejoejoejoeae“
| Ji Seo Ryon
|-
| 2006-yil
| „Suyuqlik“
| Vibe
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2007-yil
| „Sevgi salomi“
| rowspan=&quot;2&quot; | QarangYa
|-
| „Muz qoʻgʻirchoq“
|-
| 2009-yil
| „Men sevib qolganman“
| Shin Seung-hun
|-
| 2012-yil
| „Sevgi hammasi bir xil“
| Yangpa
|-
|}

== Diskografiya ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! width=&quot;10&quot; |Yil
! Qoʻshiq nomi
! Izohlar
|-
| 2009-yil
| „Bidam (qaygʻuli hikoya)“
| ''[[Queen Seondeok]]'' maxsus OST 2-qismidan trek
|-
|}

=== Roʻyxatlar ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
|+Nashriyot nomi, sanab oʻtilgan yil, roʻyxat nomi va joylashuvi
! scope=&quot;col&quot; | Nashriyotchi
! scope=&quot;col&quot; | Yil
! scope=&quot;col&quot; | Roʻyxat
! scope=&quot;col&quot; | Joylashtirish
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; | {{Abbr|Mnb.|Manba(lar)}}
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Forbes]]''
| 2010-yil
| Korea Power Celebrity| {{Gʻolib|22nd}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://jmagazine.joins.com/forbes/view/282629|sarlavha=Celebrity List|sana=23-fevral 2010-yil|ish=[[JoongAng Ilbo]]|til=ko|kirish sanasi=24-may 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
|}
{{manbalar}}

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1980-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Janubiy Koreyalik aktrisalar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aktrisalar]]</text>
      <sha1>74p6ozzohdw5zzjlijorj6pwzz2x99o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Laura Carmichael</title>
    <ns>0</ns>
    <id>763863</id>
    <revision>
      <id>6181436</id>
      <parentid>6094000</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T18:30:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10606" sha1="0dl90ihm45iegm04nm0bz8pbhssw3jx" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Laura Carmichael|portret=Laura Carmichael (48755229068) (cropped).jpg|tavsif=Carmichael, 2019-yilda|tugʻilgan paytidagi ismi=Laura Elizabeth Carmichael|tavallud sanasi={{tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|1986|7|16}}|tavallud joyi=[[Southampton]], [[Hampshire]], [[Angliya]]|kasbi=[[Aktrisa]]|faoliyat_yillari=2010-hozirgacha|bolalari=1 nafar}}
'''Laura Elizabeth Carmichae''' ([[16-iyul]], [[1986-yil]], [[London|Londonda]] tugʻilgan)&lt;ref name=&quot;tvg&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Laura Carmichael profile|url=https://www.tvguide.com/celebrities/laura-carmichael-360744/bio|ish=TV Guide|kirish sanasi=12 March 2015}}&lt;/ref&gt; [[britaniyalik]] [[kino]] va [[televideniye]] [[Aktrisa|aktrisasi]]. U [[ITV]] (Buyuk Britaniya) va [[PBS]] (AQSh) kanallarida efirga uzatilgan teleserial ''[[Downton Abbey]]'' nomli dramadagi Lady Edith Crawley roli bilan mashhur. Uning boshqa shartnomalari orasiga ''[[Marcella]]'' (2016) teleseriali&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/media/2015/nov/05/anna-friel-laura-carmichael-itv-marcella-hans-rosenfeldt|sarlavha=Anna Friel and Laura Carmichael to star in ITV crime drama Marcella|ism=Press|muallif=Association|sana=5 November 2015|ish=The Guardian}}&lt;/ref&gt; va ''[[A United Kingdom]]'' (2016) badiiy filmi kiradi&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://ca.hellomagazine.com/film/02017022433521/interview-downton-abbey-laura-carmichael-a-united-kingdom|sarlavha=Laura Carmichael on leaving Lady Edith behind and her new film 'A United Kingdom'|ism=HELLO!|muallif=Canada|ish=Hello|kirish sanasi=2022-08-03|arxivsana=2017-10-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171022193855/http://ca.hellomagazine.com/film/02017022433521/interview-downton-abbey-laura-carmichael-a-united-kingdom}}&lt;/ref&gt;.

== Yoshligi ==
Carmichael [[Angliya|Angliyaning]] [[Sautxempton|Southampton]] shahrida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;tvg&quot;/&gt;. U oilasidagi uch nafar qizning oʻrtanchasidir. Lauraning opasi Amy dasturiy taʼminotni ishlab chiqaruvchi kompaniyada ishlaydi, singlisi Olivia esa NHS bilan xayriya jamgʻarmasi tashkilotchisidir&lt;ref name=&quot;JWoods&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Woods |first=Judith |date=19 December 2015 |title=Downton Abbey's Laura Carmichael: 'Whoʻs to say a husband constitutes a happy ending?' |work=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/tvandradio/downton-abbey/12050130/Laura-Carmichael-on-Downton-Abbeys-Christmas-Special-and-Lady-Ediths.html |access-date=22 December 2015}}&lt;/ref&gt;.

Aktrisa Shirley Junior School, [[The Mountbatten School]],&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=My Inspirational Teacher: by Downton Abbey star Laura Carmichael|url=http://www.aworldatschool.org/news/entry/my-inspirational-teacher-by-downton-abbey-star-laura-carmichael-1582|nashriyot=aworldatschool.org|kirish sanasi=18 November 2015|arxivsana=2015-11-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151119070212/http://www.aworldatschool.org/news/entry/my-inspirational-teacher-by-downton-abbey-star-laura-carmichael-1582}}&lt;/ref&gt; va [[Peter Symonds College]] kabi taʼlim dargohlarida tahsil olgan&lt;ref name=&quot;Lloyd&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Jamie Lloyd Company (The Maids): Laura Carmichael biography|url=http://thejamielloydcompany.com/our-shows/the-maids/cast-creative-team/laura-carmichael|nashriyot=thejamielloydcompany.com|kirish sanasi=18 November 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160703174358/http://thejamielloydcompany.com/our-shows/the-maids/cast-creative-team/laura-carmichael|arxivsana=3 July 2016}}&lt;/ref&gt;. Carmichael [[Bristol|Bristoldagi]] [[Bristol Old Vic Theatre School]]&lt;nowiki/&gt;da oʻqigan va uni 2007-yilda tamomlagan. U Ikki yil davomida turli xil ishlarda, jumladan, oʻqituvchi yordamchisi, qabulxona xodimi va enaga boʻlib, chekka teatrlarda kichik suhbatlardan oʻtgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/theatre/theatre-features/9628225/Laura-Carmichael-interview-I-dont-seek-out-hopeless-girls-to-play.html|sarlavha=Laura Carmichael interview: 'I don't seek out hopeless girls to play'}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;independent.co.uk&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/features/laura-carmichael-i-felt-like-i-was-never-going-to-get-into-an-audition-room-downton-was-a-miracle-a6711216.html|sarlavha=Laura Carmichael: 'Downton was a miracle'|ish=[[Independent.co.uk]]|sana=27 October 2015}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==


Uning [[televideniye]] rollari orasida ''Tohe Heart of Thomas Hardy va'' ''End of Our Street'' kabi kartinalar kiradi&lt;ref name=&quot;Lloyd&quot;/&gt;. 2011-yilda u ''[[Tinker Tailor Soldier Spy]]'' filmida paydo boʻladi va shu bilan birga, 2014-yilda ''[[Madam Bovary]]'' filmida Henriette rolini gavdalantiradi&lt;ref name=&quot;Lloyd&quot; /&gt;.

2016-yilda Carmichael [[ITV|ITVning]] yangi televizion kriminal drama seriali ''[[Marcella]]''da Maddy Stevenson rolini oʻynagan. ''Marsella'' Britaniya Metropolitan politsiyasi detektivi va yolgʻiz onaning qotillik guruhiga qaytishiga eʼtibor qaratadi, bu skandinaviyancha teleserial ''[[The Bridge]]''ni yaratgan shved ssenariychisi Xans Rozenfeldtning birinchi inglizcha shousi boʻlgan&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;. 2016-yilda aktrisaning [[Jamie Lloyd]]&lt;nowiki/&gt;ning (Uzo Aduba bilan birgalikda) [[London|Londonning]] West Enddagi [[Trafalgar Studios]]&lt;nowiki/&gt;da ''The Maids'' spektaklida Madam rolini ijro etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://thejamielloydcompany.com/our-shows/the-maids/about-the-show|sarlavha=The Maids – Projects – The Jamie Lloyd Company|nashriyot=thejamielloydcompany.com|kirish sanasi=2022-08-03|arxivsana=2017-03-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170309003419/http://thejamielloydcompany.com/our-shows/the-maids/about-the-show}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mayo&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Mayo|ism=Doug|sarlavha=Jamie Lloyd to direct Uzo Aduba, Zawe Ashton and Laura Carmichael in The Maids|sana=6 November 2015|url=http://britishtheatre.com/jamie-lloyd-to-direct-uzo-aduba-zawe-ashton-and-laura-carmichael-in-the-maids|nashriyot=britishtheatre.com|kirish sanasi=18 November 2015}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

Carmichaelning oldingi muhim roli 2011-yilda David Harening [[Sheffild Crucible teatri|Sheffild Crucible teatrida]] Anna Friel (Yelena) va Ken Stott (Vanya) bilan birgalikda ijro etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.broadwayworld.com/articleamp.cfm?colid=192734&amp;ModPagespeed=off|sarlavha=Sheffield Theatres Announce Casting for The David Hare Season|qaralgan sana=2022-08-03|arxivsana=2017-10-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171023115618/https://www.broadwayworld.com/amp/c.php?url=Sheffield-Theatres-Announce-Casting-for-The-David-Hare-Season-20101210}}&lt;/ref&gt;. U 2009-yilda [[Battersea Arts Centre]] oʻtkazilgan Scratch festivalining bir qismi sifatida ''&quot;Reasons for Living'' filmida Laura rolini oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.offwestend.com/index.php/plays/view/3324|sarlavha=Scratch Festival, by Various at Battersea Arts Centre – Lavender Hill, Battersea London SW11 5TN – London UK – more on OffWestEnd.com – Listings and showtimes for over 80 Off West End theatres in London UK|nashriyot=offwestend.com|kirish sanasi=2022-08-03|arxivsana=2017-10-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171023010741/http://www.offwestend.com/index.php/plays/view/3324}}&lt;/ref&gt;. 2009-yil oxirida aktrisa [[William Shakespeare|Shakespeare]] tomonidan yozilgan ''[[:en:The_Tempest_(play)|The Tempest]]'' nomli gastrol spektaklida Miranda rolini ijro etdi&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|title=Review of Shakespeare's The Tempest (directed by Janice Honeyman) at the Courtyard Theatre, Stratford-upon-Avon and on tour, February–April 2009|first1=Annaliese|last=Connolly|date=1 December 2009|journal=Shakespeare|volume=5|issue=4|pages=462–464|doi=10.1080/17450910903370558}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Carmichael [[London]]&lt;nowiki/&gt;ning Camden shahrida istiqomat qiladi&lt;ref name=&quot;JWoods&quot;/&gt;. Aktrisa 2014-yildan beri ''[[Downton Abbey]]'' kartinasidagi hamkasbi [[Michael C. Fox]] bilan munosabatda boʻlib, 2016-yilda rasman turmush qurishgan&lt;ref&gt;{{Citation|title=Downton's Michael Fox on Filming With His Girlfriend Laura Carmichael {{!}} This Morning|url=https://www.youtube.com/watch?v=xiqnf0Uyd_Y|language=en|access-date=2021-08-21}}&lt;/ref&gt;. Ularning 2021-yil mart oyida tugʻilgan Luca ismli oʻgʻil farzandlari bor.

== Filmografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
!Sarlavha
!Rol
!Izohlar
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2009
|''House at the End of Our Street''
|Yvonne
|
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2010
|''The Heart of Thomas Hardy''
|Hardyning xizmatkori
|
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2010-2015
|''[[Downton Abbey]]''
|Lady Edith Crawley
|Asosiy tarkib; 52ta epizod
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2011
|''Tinker Tailor Soldier Spy''
|Sal
|
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2014
|''Madame Bovary''
|Henrietta
|
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2015
|''Burn Burn Burn''
|Seph
|
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2016
|''A United Kingdom''
|Muriel Williams
|
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2016
|''Marcella''
|Maddy Stevenson
|Takroriy rol; 4ta epizod
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2017
|''Man in an Orange Shirt''
|Daphne Talbot
|Takroriy rol; 1ta epizod
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2019-2020
|''The Spanish Princess''
|Margaret Pole, Countess of Salisbury
|Asosiy tarkib; 16ta epizod
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2019
|''Downton Abbey''
|Edith Pelham, Marchioness of Hexham
|
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2020
|''The Secrets She Keeps''
|Agatha
|Asosiy tarkib; 6ta epizod
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2022
|''Downton Abbey: A New Era''
|Edith Pelham, Marchioness of Hexham
|
|}

== Teatr sahnalarida ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
!Sarlavha
!Rol
!Izohlar
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2009
|''Reasons for Living''
|Laura
|BAC
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2009
|''The Tempest''
|Miranda/Ariel
|Buyuk Britaniya boʻylab gastrol
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2011
|''Plenty''
|Louise/Dorcas
|Sheffield Crucible Theatre
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2012
|''Uncle Vanya''
|Sonya
|Vaudeville Theatre
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2013
|''The Fitzrovia Radio Hour''
|Arabella
|Underglobe Theatre
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2016
|''The Maids''
|Madam
|Trafalgar Studios
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |2017
|''Apologia''
|Trudi
|Trafalgar Studios
|-
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* {{IMDbda kishi|3882295}}
* [https://www.nytimes.com/2016/02/01/arts/television/laura-carmichael-discusses-ediths-evolution-on-downton-abbey.html?&amp;moduleDetail=section-news-4&amp;action=click&amp;contentCollection=Television&amp;region=Footer&amp;module=MoreInSection&amp;version=WhatsNext&amp;contentID=WhatsNext&amp;pgtype=article January, 2016, NYTimes interview]
{{DEFAULTSORT:Carmichael, Laura}}
[[Turkum:Angliyalik televideniye aktrisalari]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1986-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Angliyalik aktrisalar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aktrisalar]]</text>
      <sha1>0dl90ihm45iegm04nm0bz8pbhssw3jx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Makhfi Badakhshi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>764235</id>
    <revision>
      <id>6181771</id>
      <parentid>6092507</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T11:47:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3779" sha1="t49u0yckwnph2w9b47nmeqnoknbk9gu" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi bilgiqutisi|milliy ismi til=مخفی بدخشی|tugʻilgan sanasi=[[1876]]|tugʻilgan joyi=[[Fayzobod, Badaxshon, Afgʻoniston]]|vafot sanasi=[[1963]]|vafot joyi=[[Fayzobod, Badaxshon, Afgʻoniston]]|tasvir=|faoliyati=Shoira}}'''Sayyida Maxfi-Badaxshiy'''  1876-1963) ({{lang-fa|سیده مخفی بدخشی}}  , [[Afgʻoniston|Afgʻonistonning]] [[Toshqoʻrgʻon|Xulm]] (Toshqoʻrgʻon)lik shoir edi. Uning birinchi nashri 1992-yilda oylik jurnal tomonidan chop etilgan. 1990-yillarda uning birinchi sheʼriy toʻplami [[Afgʻoniston|Afgʻonistonning]] [[Fayzobod]] shahrida nashr etilgan. Uning bir nechta asarlari ingliz tiliga tarjima qilingan. Sayyida oʻzining [[Gʻazal|gʻazallari]] bilan mashhur edi&lt;ref&gt;Adamec, Ludwig W. ''Historical Dictionary of Afghanistan''. 4th ed. Lanham, MD: Scarecrow, 2012. Print. Historical Dictionaries of Asia, Oceania, and the Middle East.&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Sayyida Maxfi-Badaxshiy Xulmdan [[Badaxshon|Badaxshonga]] koʻchib kelguniga qadar xususiy ta'lim olgan. Uning Mir Muhammad Gʻamgin va Mir Suhrab Shoh Savda degan ikki ukasi bor edi, ular ham shoir edilar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://openasia.org/en/g/wp-content/uploads/2013/08/armanshahr_27-28_english_.pdf|format=PDF|sarlavha=Armanshahr|sana=January 2013|ish=Openasia.org|kirish sanasi=2017-03-01|arxivsana=2017-02-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170223043130/http://openasia.org/en/g/wp-content/uploads/2013/08/armanshahr_27-28_english_.pdf}}&lt;/ref&gt;. 1951-yilda u zamondosh shoir Xalilulloh Xaliliyda taassurot qoldirdi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=http://worldcat.org/oclc/727126724|title=Historical Dictionary of Afghanistan|last=Adamec|first=Ludwig W.|publisher=Scarecrow Press|year=2012|isbn=978-0-8108-7815-0|location=Toronto|pages=279|oclc=727126724}}&lt;/ref&gt;.

1880—1901-yillarda [[Abdurahmon|Abdurahmonxon]] hukmronligida Maxfi-Badaxshiy oilasi [[Qandahor|Qandahorga]] surgun qilingan va u yerda 20 yil yashagan.

== Ishlar ==

* [[iarchive:SayyidaMakhfiBadakhsi-Dr.SayyidIkramuddinHisariyanFarsi|''Sayyida (forscha) haqida'']]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://archive.org/details/SayyidaMakhfiBadakhsi-Dr.SayyidIkramuddinHisariyanFarsi|sarlavha=Sayyida Makhfi Badakhsi - Dr. Sayyid Ikramuddin Hisariyan (Persian) : Free Download &amp; Streaming : Internet Archive|ish=Archive.org|kirish sanasi=2017-03-01}}&lt;/ref&gt;

* [https://www.wdl.org/en/item/13211/#regions=central-and-south-asia&amp;additional_subjects=Afghan+literature&amp;additional_subjects=Afghan+poetry&amp;additional_subjects=Poetry&amp;time_periods=1950-2010&amp;countries=AF Oylik “Qobul” jurnalida chop etilgan] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210404114031/https://www.wdl.org/en/item/13211/#regions=central-and-south-asia&amp;additional_subjects=Afghan+literature&amp;additional_subjects=Afghan+poetry&amp;additional_subjects=Poetry&amp;time_periods=1950-2010&amp;countries=AF |date=2021-04-04 }} (Qobul, 271-son, 20-jild, 11-son, 1950-yil, 24-avgust)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.wdl.org/en/item/13211/#regions=central-and-south-asia&amp;additional_subjects=Afghan+literature&amp;additional_subjects=Afghan+poetry&amp;additional_subjects=Poetry&amp;time_periods=1950-2010&amp;countries=AF|sarlavha=Kābul, Number 271, Volume 20, Issue 11, August 24, 1950 - World Digital Library|ish=Wdl.org|kirish sanasi=2017-03-01|qaralgan sana=2022-08-03|arxivsana=2021-04-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210404114031/https://www.wdl.org/en/item/13211/#regions=central-and-south-asia&amp;additional_subjects=Afghan+literature&amp;additional_subjects=Afghan+poetry&amp;additional_subjects=Poetry&amp;time_periods=1950-2010&amp;countries=AF}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;
[[Turkum:1876-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Afgʻon ayol yozuvchilari]]
[[Turkum:20-asr afgʻon shoirlari]]
[[Turkum:Afgʻon xalqi]]</text>
      <sha1>t49u0yckwnph2w9b47nmeqnoknbk9gu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>International Library of Social Science</title>
    <ns>0</ns>
    <id>768096</id>
    <revision>
      <id>6181353</id>
      <parentid>6179002</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:42:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6181353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20987" sha1="o6c5svckf22zybcmw7z1zxrfh3ldwdv" xml:space="preserve"> '''Charlz H. Kerr nashriyot kompaniyasi''' Amerika [[Noshirlik|nashriyot kompaniyasidir]] . Kompaniya 1886-yilda [[Chicago|Illinoys shtatining Chikago shahrida]] '''Charlz X. Kerr va Ko''' nomi bilan Charlz Xop Kerr tomonidan tashkil etilgan bo'lib, dastavval uning unitar qarashlarini targ'ib qilish uchun. Kerrning shaxsiy manfaatlari dindan populizmga, [[Marksizm|marksizmga]] o'tgani va u ishchilar harakati bilan qiziqa boshlagani sababli, kompaniya nashrlari ham xuddi shunday yo'l tutdi. 1920-yillarda Kerr firma ustidan nazoratni Amerika Proletar partiyasiga topshirdi, u oʻzining qirq yillik tashkiliy faoliyati davomida oʻzining rasmiy nashriyot uyi sifatida oʻz faoliyatini davom ettirdi.

Nazorat 1960-yillarning o'n yilligida yana o'tdi, bu safar kompaniyaga hozirgi faoliyat nomini bergan Dunyo sanoat ishchilarining g'oyalariga yaqin bo'lgan Chikago radikallari doirasiga o'tdi. Charlz H. Kerr nashriyoti 21-asrning ikkinchi o'n yilligida ham o'z faoliyatini davom ettirib, uni Amerikadagi eng qadimgi radikal kitob nashriyotiga aylantiradi.

Charlz H. Kerr nashriyot kompaniyasi kitoblarni nashr etishda davom etmoqda. Uning eng so'nggisi ''&quot;Urush qilmang, seving : syurrealizm 1968&quot;!'', Penelope Rosemont, Don LaCoss va Maykl Louning insholari bilan.

== Tarixi ==

=== Unitar kelib chiqishi ===
[[File:880303-unity-frontpage.jpg|right|thumb|308x308px| Jenkin Lloyd Jons tomonidan tahrirlangan va Charlz H. Kerr &amp; Co tomonidan nashr etilgan ''Unity'' jurnalining 10-yillik sonining ichki sahifasi.]]
1878-yil martda G'arbiy Unitar konferentsiyasining liberal tarafdorlari tomonidan &quot; ''Unity'' &quot; nomli jurnal nashr etildi&lt;ref name=&quot;Ruff29&quot;&gt;Allen Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade&quot;: Charles H. Kerr &amp; Company, Radical Publishers.'' Urbana, IL: University of Illinois Press, 1997; p. 29.&lt;/ref&gt;. Yangi yarim oylik jurnal tomonidan taqdim etilgan Unitar harakat qanoti yozma dogma to'plamiga tom ma'noda ishonishdan ko'ra shaxsiy xarakter haqiqiy &quot;dinning sinovi va mohiyati&quot; ekanligini ta'kidladi&lt;ref name=&quot;Ruff29&quot; /&gt;. Bu &quot;Birlik odamlari&quot; deb atalmish, unitarchilar orasida axloqning e'tiqoddan ustunligi haqidagi ushbu fundamental g'oyani kengroq qabul qilishga intildi - bu kunning eng konservativ cherkovi o'rtasida unchalik bahsli emas&lt;ref&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' pp. 29–30.&lt;/ref&gt; &quot;. ''Unitarian'' &quot; deb nomlangan oylik jurnal 1886-yil yanvar oyida &quot;Birlik odamlari&quot; g'oyalariga qarshi kurashish maqsadida tashkil etilgan - ular yangi &quot;Axloqiy madaniyat&quot; sifatida tavsiflangan narsa foydasiga [[Xristianlik|nasroniylikka]] putur yetkazadi&lt;ref&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' p. 31.&lt;/ref&gt;.

Dissident &quot;axloqiy&quot; unitaristlar va ko'proq konservativ &quot;doktrinal&quot; cherkov o'rtasidagi qarama-qarshilik qizib ketganligi sababli, birinchisi o'z qarashlarini aks ettiruvchi kitoblar va boshqa materiallarni markazlashtirilgan va tez nashr etish zarurligini his qildi. Jorjiyada tug'ilgan, 1860-yilda tug'ilgan, 1880-yillarning o'rtalarida ''Unity'' jurnalining xodimlariga qo'shilgan yosh yigit Charlz Xop Kerr 1886-yilda Chikagoda &quot;Birlik odamlari&quot; uchun &quot;Charlz H. Kerr va&quot; nomli nashriyotni tashkil etishga majbur bo'ldi. Co.&quot; &lt;ref&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' p. 30–32.&lt;/ref&gt; Birlik odamlari o'sha paytda paydo bo'lgan [[Evolutsiya|evolyutsion ilm]] -fan va ma'rifiy diniy e'tiqod - yoki Kerrning o'zi aytganidek, &quot;ratsional din va diniy [[ratsionalizm]] &quot; o'rtasidagi mustahkam aloqani targ'ib qilishga intildi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot;&gt;Charles H. Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business: How Socialist Literature is Being Circulated by Socialists.&quot; ''International Socialist Review,'' vol. 1, no. 10 (April 1901), p. 669.&lt;/ref&gt;.

Yangi paydo bo'lgan Kerr &amp; Co kompaniyasining flagmani &quot; ''Unity'' &quot; jurnalining o'zi edi, garchi ''&quot;Universitet'' &quot; deb nomlangan adabiy jurnal ham chop etilishidan oldin qisqacha nashr etilgan&lt;ref&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' p. 28.&lt;/ref&gt;. Kitob va jurnallardan tashqari, ilk Charlz H. Kerr &amp; Co butun mamlakat bo'ylab tashkil etilgan &quot;Birlik klublari&quot; tarmog'idan foydalanish uchun bir qator risolalar va madhiyalar ishlab chiqargan&lt;ref name=&quot;Ruff32&quot;&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' p. 32.&lt;/ref&gt;. O'rganilgan mavzular qiyosiy din, ilg'or Injil tanqidi, evolyutsion fan va tarixni o'z ichiga oladi&lt;ref name=&quot;Ruff32&quot; /&gt;. Unitariyaga oid materiallardan tashqari, Kerr she'riyat va adabiyotning bir qator jildlarini ham chop etdi&lt;ref&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' p. 40.&lt;/ref&gt;. Kompaniya iqtisod, siyosat va sotsiologiyaning vaqtinchalik mavzulariga o'tishdan oldin taxminan 7 yil davomida ushbu yo'nalishni saqlab qoldi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot;&gt;Charles H. Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business: How Socialist Literature is Being Circulated by Socialists.&quot; ''International Socialist Review,'' vol. 1, no. 10 (April 1901), p. 669.&lt;/ref&gt;.

=== Populistik davr ===
[[File:New-Time-cover-Dec1897.jpg|right|thumb|303x303px| ''The New Time'' (sobiq ''New Occasions)'' Charlz H. Kerr &amp; Co. tomonidan 1893-1898 yillarda nashr etilgan va ijtimoiy fantastika va populistik siyosiy va iqtisodiy mavzulardagi maqolalarni o'z ichiga olgan.]]
Charlz H. Kerr &amp; Co. birinchi marta 1893 yilda tashkil etilgan bo'lib, har bir aksiyaning nominal qiymati 10 dollar bo'lgan 1000 ta aktsiyaga ega bo'lib, umumiy bozor kapitallashuvi 10 000 dollarni tashkil etadi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot;&gt;Charles H. Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business: How Socialist Literature is Being Circulated by Socialists.&quot; ''International Socialist Review,'' vol. 1, no. 10 (April 1901), p. 669.&lt;/ref&gt;. O'sha yili firmaning diniy mavzulardan uzoqlashib, qattiq siyosatga yo'nalishi o'zgardi. Kompaniya 1897-yil iyul oyida ''The New Time'' ga o'zgartirilishidan oldin &quot; ''Yangi holatlar'' &quot; deb nomlangan yangi oylik jurnalni nashr qilishni boshladi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;. &quot;Yarim sotsialistik&quot; nashr [[muharrir]] Frederik Upham Adams boshchiligida mustaqil tijorat tashkiloti sifatida chiqarilishidan oldin 30 000 dan ortiq tirajga erishdi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;. Adams jurnalni egallab olganidan ko'p o'tmay moliyaviy qiyinchiliklarga duch keldi va tez orada nashr to'xtatildi va uning obuna ro'yxati BO Flower tomonidan tahrirlangan ''The Arena'' ga sotildi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;.

Kerr &amp; Co. 1890-yillarda Xalq partiyasining o'sishidan katta ta'sir ko'rsatdi va [[Pul islohotlari|pul islohoti]], temir yo'llarni tartibga solish, bank sanoatini hukumat nazorati va shunga o'xshash masalalar kabi mashhur populistik mavzular bo'yicha ko'plab nomlar chiqardi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot;&gt;Charles H. Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business: How Socialist Literature is Being Circulated by Socialists.&quot; ''International Socialist Review,'' vol. 1, no. 10 (April 1901), p. 669.&lt;/ref&gt;. Garchi bu unvonlarning ba'zilari [[Sotsializm|sotsializmning]] chetidan o'tgan bo'lsa-da, faqat 1899-yilning bahorida [[Karl Marx|Karl Marks]] tomonidan qo'llab-quvvatlangan xalqaro sotsializmga hal qiluvchi burilish amalga oshirildi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;. Kerr va Co. va AM Simons tomonidan tahrirlangan Chikagodagi yangi sotsialistik haftalik gazeta, ''The Workers Call o'rtasida tezda yaqin aloqa o'rnatildi''&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;.

=== Sotsialistik nashriyotchi ===
1900-yil yanvar oyida Simons yangi jurnalni chiqarish maqsadida Kerr &amp; Co. kompaniyasining vitse-prezidenti sifatida qabul qilindi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot;&gt;Charles H. Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business: How Socialist Literature is Being Circulated by Socialists.&quot; ''International Socialist Review,'' vol. 1, no. 10 (April 1901), p. 669.&lt;/ref&gt;. Bu 20-asrning dastlabki yigirma yilligida Amerikaning eng muhim sotsialistik davriy nashrlaridan biri sifatida paydo bo'lgan ''Xalqaro Sotsialistik Review'' (ISR) bo'ladi. Nashr 800 ga yaqin obunachi bilan ishga tushdi va birinchi yil oxiriga kelib bu jami to'rt baravar ko'paydi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt; .1901-yilning boshida Kerr tomonidan 10 000 nusxaga ko'paygan bosma nashrlar ommaviy ravishda sotilgan edi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;.

Firma sotsialistik nashriyot sifatida aktsiyalarni sotish orqali moliyalashtirildi, Kerrning shaxsan o'zi olgan 500 dollarlik aktsiyalari va kichik bir hovuch badavlat xayriyachilar va har biri 10 dollardan individual aktsiyalarni sotish orqali ishlab chiqarilgan biroz kattaroq miqdor&lt;ref name=&quot;OCPB670&quot;&gt;Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business,&quot; p. 670.&lt;/ref&gt;. Aktsiyadorlarga dividendlar to'lanmadi va ularga bahoni oshirish va'dasi berilmadi, aksincha, Kerr nashrlarini qopqoq narxidan chuqur chegirma bilan sotib olishga ruxsat berildi&lt;ref name=&quot;OCPB670&quot; /&gt;. Kompaniyaning cho'ntak o'lchamdagi &quot;Sotsializmning cho'ntak kutubxonasi&quot; turkumidagi 5 sentlik risolalar - har biri o'ziga xos qizil selofan bilan qoplangan - aktsiyadorlar tomonidan sotib olinganda 1000 nusxasi uchun 6 dollarga arzon narxda edi; Kerrning Karl Marks, [[Friedrich Engels|Frederik Engels]], Karl Kautskiy va boshqa yetakchi marksistik nazariyotchilarning &quot;Standart sotsialistik seriyasi&quot; ning kichik mato bilan bog'langan asarlari 50 foiz chegirma va yuk bilan sotilgan&lt;ref name=&quot;OCPB671&quot;&gt;Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business,&quot; p. 671.&lt;/ref&gt;.

Daromadli biznes modeli bo'lmasa-da, arzon sotsialistik adabiyot va'dasi Kerr aktsiyalarini sotib olishni Amerika Sotsial-demokratik partiyasi va uning to'g'ridan-to'g'ri vorisi Amerika Sotsialistik partiyasi aholisi uchun juda jozibador qildi&lt;ref name=&quot;OCPB670&quot;&gt;Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business,&quot; p. 670.&lt;/ref&gt;. Kompaniya va Amerikadagi uyushgan sotsialistik harakat o'rtasida juda yaqin aloqalar paydo bo'ldi, Kerr kitob hajmidagi qo'lyozmalarning asosiy qismini va kam sonli risolalarni nashr qilish bilan shug'ullanadi, Sotsialistik partiya esa o'z faoliyatini targ'ibot varaqalari va biroz qattiqroq nashr qilish bilan cheklab qo'ydi. bir qator risolalar, ayniqsa partiyaning dastlabki yillarida&lt;ref&gt;This relationship of Kerr as a private publisher closely affiliated with the organized Socialist Party is directly comparable to the place of the privately owned [[International Publishers]] with respect to the [[Communist Party, USA]] in later decades.&lt;/ref&gt;.

Kerr radikal ishchilar harakati madhiyasini fransuz tilidan tarjima qilgan &quot; Internationale &quot;; uning versiyasi Qo'shma Shtatlarda kuylangan [[Ingliz tili|inglizcha]] so'zlarga aylandi (garchi Britaniya va Irlandiyada boshqacha, anonim inglizcha tarjimasi kuylangan bo'lsa ham). Kerrning versiyasi IWWning ''Little Red Songbook kitobida'' keng tarqalgan. 1906 yilda Kerr Karl Marksning &quot; ''Kapital &quot;ning birinchi jildini nashr etdi.'' Kerr &amp; Co. ''ISR'' tahririyati xodimi Ernest Unterman tomonidan qilingan asl tarjimalardan foydalangan holda ''Capitalning'' 2 va 3 jildlarini nashr qilish bilan bu sa'y-harakatlarni davom ettirdi va shu tariqa ingliz tilida ushbu materialning dunyodagi birinchi noshiriga aylandi. Marksning “Kapital” asarining birinchi ingliz nashri bilan bir qatorda Kerr 1908 yilda [[Fridrix Nitsshe|Fridrix Nitsshening]] “ Odam juda insoniy ” asarining birinchi inglizcha nashrini &lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://catalog.hathitrust.org/Record/001386232|title=Human, all too human; a book for free spirits|year=1908|publisher=C. H. Kerr}}&lt;/ref&gt;, Belgiyada tug‘ilgan amerikalik jurnalist Aleksandr Xarvi tomonidan tarjima qilingan. 

=== Radikallashuvning kuchayishi ===
[[File:Isr-haywood-1305.jpg|right|thumb|297x297px| Oylik &quot; ''International Socialist Review'' &quot; jurnali Charlz H. Kerr &amp; Co kompaniyasining 1900-yilda ishga tushirilganidan to 1918-yilda vafot etguniga qadar flagmani edi.]]
1908-yilda nashriyotchi Charlz H. Kerr ''International Socialist Reviewning sxolastik va haddan tashqari nazariy nuqtai nazaridan norozi bo'lib,'' muharrir Simonsni ishdan bo'shatdi va o'zi qobiliyatli radikal Meri Marsi yordami bilan nashrning muharrirlik rolini o'z zimmasiga oldi. Kerrning tobora radikal bo'lgan siyosatini aks ettirgan holda, jurnalning siyosiy yo'nalishi sotsialistik harakatning chap qanotiga ko'chib o'tdi, bunda ish tashlash harakati va Jahon sanoat ishchilarining faoliyatidagi dolzarb voqealarga yangi urg'u berildi. Jurnal ham tez orada shaklini o'zgartirib, yorqinroq qog'ozda chop etilgan qisqaroq maqolalarni tasvirlash uchun grafiklardan ko'proq foydalandi. Sotsialistik partiyaning mo&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;tadil qanotini uzoqlashtirgan bir oz qutbli qaror bo'lsa-da, bu o'zgarishlardan keyingi yillarda ''ISRning'' aylanishi va ta'siri sezilarli darajada oshdi.

Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushi]] paytida AQSh hukumati Kerrning barcha nashrlariga pochta jo'natmalari imtiyozlarini rad etib, ularni 1917-yilgi josuslik to'g'risidagi qonunni g'alayonli tarzda buzganlikda aybladi. ''Taqiq ISR'' uchun halokatli zarba bo'ldi, eng yaxshi paytlarda hech qachon foydali nashr bo'lmagan.

Kanadada Kanada hukumati Kengashining 1918-yildagi buyrug'iga ko'ra, har qanday [[Kanadaliklar|kanadalik]] Charlz H. Kerr va Ko. tomonidan nashr etilgan har qanday adabiyotga ega bo'lishni noqonuniy qildi, 5000 dollar jarima yoki besh yillik qamoq jazosi bilan jazolandi&lt;ref&gt;R.W.H., &quot;'Liberty and Peace' in Canada,' ''The Socialist Standard'' [London], vol. 15, whole number 177 (May 1919) p. 77.&lt;/ref&gt;.

=== Urushdan keyingi davr ===
Urushdan so'ng darhol Charlz Kerr shotlandiyalik Detroytlik radikal Jon Keracher bilan yaqin aloqada bo'lib, uning &quot;Proletar universiteti&quot; harakati va uning marksistik adabiyotga bo'lgan ehtiyoji tufayli. 1920-yilda Keracher yashirin Amerika Kommunistik partiyasidan fraksiyani olib chiqib, kichik raqib tashkilot - Amerika Proletar partiyasini (PPA) tuzdi. Keracher 1924-yilda Kerr direktorlar kengashi a'zosi bo'ldi va 1928-yilda Charlz Kerr unga firmadagi nazorat aksiyalarining asosiy qismini sotdi.

Shundan so'ng Proletar partiyasi Kerr &amp; Co. faoliyatini nazorat qilib, Keracherning bir qator asarlarini, jumladan '', &quot;Xudolar qanday yaratilgan&quot;'' (1929), &quot; ''Prodyuserlar va parazitlar'' &quot; (1935), ''&quot;Bosh tuzatish sanoati'' &quot; (1935), &quot; ''Jinoyat: uning Sabab va oqibatlar'' (1937), ''Frederik Engels'' (1946)&lt;ref&gt;Allen Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade&quot;: Charles H. Kerr &amp; Co., Radical Publishers,'' p. 204.&lt;/ref&gt;. Kambag'al moliyaviy va tashkilotning kichik hajmi tufayli, PPA tomonidan nisbatan bir nechta qo'shimcha Kerr unvonlari nashr etilgan bo'lsa-da, kompaniyaning orqa ro'yxati, shubhasiz, kichik tashkilotning to'lov qobiliyatini saqlab qolishda bebaho edi.

=== 1960-yillarda yangi mulk ===
1960-yillarda Proletar partiyasi sahnadan chiqib ketganidan soʻng, Charlz X. Kerr va Ko. IWWga yaqin oʻrta gʻarbiy radikallar guruhi tomonidan oʻzining Charlz X. Kerr nashriyot kompaniyasi nomi ostida tirik qoldi. Bu guruh orasida edi. Fred V. Tompson, Jozef Giganti, Virjil J. Vogel va Burt Rosen . Ularning asosiy nashrlari orasida Devid Rodiger va Franklin Rozmont tomonidan tahrirlangan &quot;Haymarket albomi&quot; va folklorshunos Archi Grin va boshqalar tomonidan tahrirlangan &quot;Katta qizil qo'shiqlar kitobi&quot; Vobblies insholari va qo'shiqlari antologiyasi bor edi. Bugungi kunda kompaniya &quot;1886 yildan beri butun oila uchun qo'poruvchilik adabiyoti&quot; ni reklama qilmoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The History of the Charles H. Kerr Company * Charles H. Kerr Publishing Company|url=https://charleshkerr.com/page/history/|ish=charleshkerr.com|kirish sanasi=2022-08-05|arxivsana=2021-05-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210516045025/https://www.charleshkerr.com/page/history}}&lt;/ref&gt;.

== Kompaniya nashrlari ==

=== Jurnallar ===

* ''Birlik'' jurnali. &lt;small&gt;[[iarchive:UnityMagazine-volumes19And20|jild. 19-20 (1887-88)]] | [[iarchive:UnityMagazine-volumes21And22|jild. 21-22 (1888-89)]]&lt;/small&gt;
* ''New Time'' jurnali. (1897–1899).
* ''Xalqaro sotsialistik sharh.'' &lt;small&gt;[[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol01|jild. 1 (1900-01)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol02|jild. 2 (1901-02)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol03|jild. 3 (1902-03)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol04|jild. 4 (1903-04)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol05|jild. 5 (1904-05)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol06|jild. 6 (1905-06)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol07|jild. 7 (1906-07)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol08|jild. 8 (1907-08)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol09|jild. 9 (1908-09)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol10|jild. 10 (1909-10)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol11|jild. 11 (1910-11)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol12|jild. 12 (1911-12)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol13|jild. 13 (1912-13)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol14|jild. 14 (1913-14)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol15|jild. 15 (1914-15)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol16|jild. 16 (1915-16)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol17|jild. 17 (1916-17)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReviewVol.18-1917-18|jild. 18 (1917-18)]]&lt;/small&gt;

=== Xalqaro ijtimoiy fanlar kutubxonasi ===
Ijtimoiy fanlar xalqaro kutubxonasi 1906 yil boshida boshlangan. &quot;Sotsializm talabasi uchun ijobiy ajralmas&quot; deb ta'riflangan jildlar to'plami edi. &lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|date=July 1906|title=The International Library of Social Science}}&lt;/ref&gt; Har bir jildning narxi  US$ ( equivalent to $30 2021 yilda ). &lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|date=December 1909|title=International Library of Social Science}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Raqam
! Sarlavha
! Muallif
|-
| 1
| ''O'zgaruvchan tartib''
| Oskar Lovell Triggs
|-
| 2
| ''Yaxshiroq dunyo falsafasi''
| J. Xovard Mur
|-
| 3
| ''Umumjahon qarindoshlik''
| J. Xovard Mur
|-
| 4
| ''Ilmiy sotsializm tamoyillari''
| Charlz X. Vail
|-
| 5
| ''Jozef Ditsgenning ba'zi falsafiy insholari''
| Jozef Ditsgen
|-
| 6
| ''Tarixning materialistik kontseptsiyasining ocherklari''
| Antonio Labriola
|-
| 7
| ''Sevgining yoshi''
| Edvard Karpenter
|-
| 8
| ''Oldinga qarab: Ayolning maqomi haqida risola va boshqalar.''
| Filipp Rappaport
|-
| 9
| ''Falsafaning ijobiy natijasi''
| Jozef Ditsgen
|-
| 10
| ''Sotsializm va falsafa''
| Antonio Labriola
|-
| 11
| ''Inson va axloqning jismoniy asoslari''
| MH Fitch
|-
| 12
| ''Sotsialistik e'tiqod va fantaziyadagi inqilobiy insholar''
| Piter E. Burrowes
|-
| 13
| ''Marks iqtisodiyoti''
| Ernest Untermann
|-
| 14
| ''Amerika proletariatining yuksalishi''
| Ostin Lyuis
|-
| 15
| ''Karl Marksning nazariy tizimi''
| Lui B. Boudin
|-
| 16
| ''Ilmiy sotsializmning belgilari: Dyuhringga qarshi''
| [[Friedrich Engels|Fridrix Engels]]
|-
| 17
| ''Respublika, zamonaviy muloqot''
| NP Andresen
|-
| 18
| ''Xudo va mening qo'shnim''
| Robert Blatchford
|-
| 19
| ''Sotsializmning umumiy tushunchasi''
| Jon Spargo
|-
| 20
| ''Sotsializm va zamonaviy fan''
| Enriko Ferri
|-
| 21
| ''Sanoat muammolari''
| NA Richardson
|-
| 22
| ''Falsafaning qashshoqligi''
| [[Karl Marx|Karl Marks]]
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}

== Adabiyotlar ==

* Beasley Books, [https://web.archive.org/web/20160430023228/http://www.beasleybooks.com/home/plscatalog.pdf ''The Pocket Library of Socialism&quot;''], Chikago, IL: Beasley Books, nd
* Devid Kokran, &quot;Sotsialistik nashriyot&quot;, ''Tarix ustaxonasi,'' № 24 (1987 yil kuzi), bet.&amp;nbsp;162–165. [https://www.jstor.org/stable/4288787 JSTOR da] .
* Charlz H. Kerr, [http://www.marxisthistory.org/history/usa/parties/spusa/1903/0200-kerr-cooperationinpub.pdf &quot;Sotsialistik adabiyotda hamkorlik&quot;], Chikago: Charlz H. Kerr &amp; Co., nd [1903]. &lt;small&gt;-Kerning nashriyot uyini tushuntirgan risolasi.&lt;/small&gt;
* Susan Curtis Mernitz, &quot;Amerikaning eng qadimgi sotsialistik matbuotining diniy asoslari: Charlz H. Kerr nashriyot kompaniyasining yuz yillik eslatmasi&quot;, ''Mehnat / Le Travail,'' jild. 19 (1987 yil bahori), bet.&amp;nbsp;133–137. [https://www.jstor.org/stable/25142768 JSTOR da] .
* Allen M. Ruff, &quot;Illinoysdagi sotsialistik nashriyot: Charlz H. Kerr va Chikago kompaniyasi, 1886–1928&quot;, ''Illinoys tarixiy jurnali,'' jild. 79, yo'q. 1 (1986 yil bahori), bet.&amp;nbsp;19–32. [https://www.jstor.org/stable/40191917 JSTOR da] .

== Havolalar ==

* Tim Davenport (ed.), [http://www.marxisthistory.org/subject/usa/eam/spapubs-kerrlist.html &quot;Publications by Charles H. Kerr &amp; Co. (1885-1940s): Listed Alphabetically by Author&quot;], Early American Marxism website, www.marxisthistory.org/
* Allen Ruff, [[iarchive:CharlesHKerrPublishingCo.AndWisconsins21stCenturyPolitics|&quot;Charles H Kerr Publishing Co. and Wisconsin's 21st Century Politics&quot;]]. Shaping [[San Francisco]], 2011.&lt;small&gt;—Audio file.&lt;/small&gt;
* [https://archives.newberry.org/repositories/2/resources/219 Charles H. Kerr Company Records] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221206211812/https://archives.newberry.org/repositories/2/resources/219 |date=2022-12-06 }} at the Newberry Library
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Kutubxonalar]]
[[Turkum:Xalqaro kutubxonalar]]
[[Turkum:Qadimiy kutubxonalar]]
[[Turkum:Zamonaviy kutubxonalar]]
[[Turkum:Dunyodagi eng katta kutubxona]]</text>
      <sha1>o6c5svckf22zybcmw7z1zxrfh3ldwdv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181354</id>
      <parentid>6181353</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:43:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6181354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20986" sha1="nzr2rw5qxy0u4jk9sldmk5elwypxepv" xml:space="preserve"> '''Charlz H. Kerr nashriyot kompaniyasi''' Amerika [[Noshirlik|nashriyot kompaniyasidir]]. Kompaniya 1886-yilda [[Chicago|Illinoys shtatining Chikago shahrida]] '''Charlz X. Kerr va Ko''' nomi bilan Charlz Xop Kerr tomonidan tashkil etilgan bo'lib, dastavval uning unitar qarashlarini targ'ib qilish uchun. Kerrning shaxsiy manfaatlari dindan populizmga, [[Marksizm|marksizmga]] o'tgani va u ishchilar harakati bilan qiziqa boshlagani sababli, kompaniya nashrlari ham xuddi shunday yo'l tutdi. 1920-yillarda Kerr firma ustidan nazoratni Amerika Proletar partiyasiga topshirdi, u oʻzining qirq yillik tashkiliy faoliyati davomida oʻzining rasmiy nashriyot uyi sifatida oʻz faoliyatini davom ettirdi.

Nazorat 1960-yillarning o'n yilligida yana o'tdi, bu safar kompaniyaga hozirgi faoliyat nomini bergan Dunyo sanoat ishchilarining g'oyalariga yaqin bo'lgan Chikago radikallari doirasiga o'tdi. Charlz H. Kerr nashriyoti 21-asrning ikkinchi o'n yilligida ham o'z faoliyatini davom ettirib, uni Amerikadagi eng qadimgi radikal kitob nashriyotiga aylantiradi.

Charlz H. Kerr nashriyot kompaniyasi kitoblarni nashr etishda davom etmoqda. Uning eng so'nggisi ''&quot;Urush qilmang, seving : syurrealizm 1968&quot;!'', Penelope Rosemont, Don LaCoss va Maykl Louning insholari bilan.

== Tarixi ==

=== Unitar kelib chiqishi ===
[[File:880303-unity-frontpage.jpg|right|thumb|308x308px| Jenkin Lloyd Jons tomonidan tahrirlangan va Charlz H. Kerr &amp; Co tomonidan nashr etilgan ''Unity'' jurnalining 10-yillik sonining ichki sahifasi.]]
1878-yil martda G'arbiy Unitar konferentsiyasining liberal tarafdorlari tomonidan &quot; ''Unity'' &quot; nomli jurnal nashr etildi&lt;ref name=&quot;Ruff29&quot;&gt;Allen Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade&quot;: Charles H. Kerr &amp; Company, Radical Publishers.'' Urbana, IL: University of Illinois Press, 1997; p. 29.&lt;/ref&gt;. Yangi yarim oylik jurnal tomonidan taqdim etilgan Unitar harakat qanoti yozma dogma to'plamiga tom ma'noda ishonishdan ko'ra shaxsiy xarakter haqiqiy &quot;dinning sinovi va mohiyati&quot; ekanligini ta'kidladi&lt;ref name=&quot;Ruff29&quot; /&gt;. Bu &quot;Birlik odamlari&quot; deb atalmish, unitarchilar orasida axloqning e'tiqoddan ustunligi haqidagi ushbu fundamental g'oyani kengroq qabul qilishga intildi - bu kunning eng konservativ cherkovi o'rtasida unchalik bahsli emas&lt;ref&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' pp. 29–30.&lt;/ref&gt; &quot;. ''Unitarian'' &quot; deb nomlangan oylik jurnal 1886-yil yanvar oyida &quot;Birlik odamlari&quot; g'oyalariga qarshi kurashish maqsadida tashkil etilgan - ular yangi &quot;Axloqiy madaniyat&quot; sifatida tavsiflangan narsa foydasiga [[Xristianlik|nasroniylikka]] putur yetkazadi&lt;ref&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' p. 31.&lt;/ref&gt;.

Dissident &quot;axloqiy&quot; unitaristlar va ko'proq konservativ &quot;doktrinal&quot; cherkov o'rtasidagi qarama-qarshilik qizib ketganligi sababli, birinchisi o'z qarashlarini aks ettiruvchi kitoblar va boshqa materiallarni markazlashtirilgan va tez nashr etish zarurligini his qildi. Jorjiyada tug'ilgan, 1860-yilda tug'ilgan, 1880-yillarning o'rtalarida ''Unity'' jurnalining xodimlariga qo'shilgan yosh yigit Charlz Xop Kerr 1886-yilda Chikagoda &quot;Birlik odamlari&quot; uchun &quot;Charlz H. Kerr va&quot; nomli nashriyotni tashkil etishga majbur bo'ldi. Co.&quot; &lt;ref&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' p. 30–32.&lt;/ref&gt; Birlik odamlari o'sha paytda paydo bo'lgan [[Evolutsiya|evolyutsion ilm]] -fan va ma'rifiy diniy e'tiqod - yoki Kerrning o'zi aytganidek, &quot;ratsional din va diniy [[ratsionalizm]] &quot; o'rtasidagi mustahkam aloqani targ'ib qilishga intildi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot;&gt;Charles H. Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business: How Socialist Literature is Being Circulated by Socialists.&quot; ''International Socialist Review,'' vol. 1, no. 10 (April 1901), p. 669.&lt;/ref&gt;.

Yangi paydo bo'lgan Kerr &amp; Co kompaniyasining flagmani &quot; ''Unity'' &quot; jurnalining o'zi edi, garchi ''&quot;Universitet'' &quot; deb nomlangan adabiy jurnal ham chop etilishidan oldin qisqacha nashr etilgan&lt;ref&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' p. 28.&lt;/ref&gt;. Kitob va jurnallardan tashqari, ilk Charlz H. Kerr &amp; Co butun mamlakat bo'ylab tashkil etilgan &quot;Birlik klublari&quot; tarmog'idan foydalanish uchun bir qator risolalar va madhiyalar ishlab chiqargan&lt;ref name=&quot;Ruff32&quot;&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' p. 32.&lt;/ref&gt;. O'rganilgan mavzular qiyosiy din, ilg'or Injil tanqidi, evolyutsion fan va tarixni o'z ichiga oladi&lt;ref name=&quot;Ruff32&quot; /&gt;. Unitariyaga oid materiallardan tashqari, Kerr she'riyat va adabiyotning bir qator jildlarini ham chop etdi&lt;ref&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' p. 40.&lt;/ref&gt;. Kompaniya iqtisod, siyosat va sotsiologiyaning vaqtinchalik mavzulariga o'tishdan oldin taxminan 7 yil davomida ushbu yo'nalishni saqlab qoldi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot;&gt;Charles H. Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business: How Socialist Literature is Being Circulated by Socialists.&quot; ''International Socialist Review,'' vol. 1, no. 10 (April 1901), p. 669.&lt;/ref&gt;.

=== Populistik davr ===
[[File:New-Time-cover-Dec1897.jpg|right|thumb|303x303px| ''The New Time'' (sobiq ''New Occasions)'' Charlz H. Kerr &amp; Co. tomonidan 1893-1898 yillarda nashr etilgan va ijtimoiy fantastika va populistik siyosiy va iqtisodiy mavzulardagi maqolalarni o'z ichiga olgan.]]
Charlz H. Kerr &amp; Co. birinchi marta 1893 yilda tashkil etilgan bo'lib, har bir aksiyaning nominal qiymati 10 dollar bo'lgan 1000 ta aktsiyaga ega bo'lib, umumiy bozor kapitallashuvi 10 000 dollarni tashkil etadi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot;&gt;Charles H. Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business: How Socialist Literature is Being Circulated by Socialists.&quot; ''International Socialist Review,'' vol. 1, no. 10 (April 1901), p. 669.&lt;/ref&gt;. O'sha yili firmaning diniy mavzulardan uzoqlashib, qattiq siyosatga yo'nalishi o'zgardi. Kompaniya 1897-yil iyul oyida ''The New Time'' ga o'zgartirilishidan oldin &quot; ''Yangi holatlar'' &quot; deb nomlangan yangi oylik jurnalni nashr qilishni boshladi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;. &quot;Yarim sotsialistik&quot; nashr [[muharrir]] Frederik Upham Adams boshchiligida mustaqil tijorat tashkiloti sifatida chiqarilishidan oldin 30 000 dan ortiq tirajga erishdi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;. Adams jurnalni egallab olganidan ko'p o'tmay moliyaviy qiyinchiliklarga duch keldi va tez orada nashr to'xtatildi va uning obuna ro'yxati BO Flower tomonidan tahrirlangan ''The Arena'' ga sotildi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;.

Kerr &amp; Co. 1890-yillarda Xalq partiyasining o'sishidan katta ta'sir ko'rsatdi va [[Pul islohotlari|pul islohoti]], temir yo'llarni tartibga solish, bank sanoatini hukumat nazorati va shunga o'xshash masalalar kabi mashhur populistik mavzular bo'yicha ko'plab nomlar chiqardi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot;&gt;Charles H. Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business: How Socialist Literature is Being Circulated by Socialists.&quot; ''International Socialist Review,'' vol. 1, no. 10 (April 1901), p. 669.&lt;/ref&gt;. Garchi bu unvonlarning ba'zilari [[Sotsializm|sotsializmning]] chetidan o'tgan bo'lsa-da, faqat 1899-yilning bahorida [[Karl Marx|Karl Marks]] tomonidan qo'llab-quvvatlangan xalqaro sotsializmga hal qiluvchi burilish amalga oshirildi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;. Kerr va Co. va AM Simons tomonidan tahrirlangan Chikagodagi yangi sotsialistik haftalik gazeta, ''The Workers Call o'rtasida tezda yaqin aloqa o'rnatildi''&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;.

=== Sotsialistik nashriyotchi ===
1900-yil yanvar oyida Simons yangi jurnalni chiqarish maqsadida Kerr &amp; Co. kompaniyasining vitse-prezidenti sifatida qabul qilindi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot;&gt;Charles H. Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business: How Socialist Literature is Being Circulated by Socialists.&quot; ''International Socialist Review,'' vol. 1, no. 10 (April 1901), p. 669.&lt;/ref&gt;. Bu 20-asrning dastlabki yigirma yilligida Amerikaning eng muhim sotsialistik davriy nashrlaridan biri sifatida paydo bo'lgan ''Xalqaro Sotsialistik Review'' (ISR) bo'ladi. Nashr 800 ga yaqin obunachi bilan ishga tushdi va birinchi yil oxiriga kelib bu jami to'rt baravar ko'paydi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt; .1901-yilning boshida Kerr tomonidan 10 000 nusxaga ko'paygan bosma nashrlar ommaviy ravishda sotilgan edi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;.

Firma sotsialistik nashriyot sifatida aktsiyalarni sotish orqali moliyalashtirildi, Kerrning shaxsan o'zi olgan 500 dollarlik aktsiyalari va kichik bir hovuch badavlat xayriyachilar va har biri 10 dollardan individual aktsiyalarni sotish orqali ishlab chiqarilgan biroz kattaroq miqdor&lt;ref name=&quot;OCPB670&quot;&gt;Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business,&quot; p. 670.&lt;/ref&gt;. Aktsiyadorlarga dividendlar to'lanmadi va ularga bahoni oshirish va'dasi berilmadi, aksincha, Kerr nashrlarini qopqoq narxidan chuqur chegirma bilan sotib olishga ruxsat berildi&lt;ref name=&quot;OCPB670&quot; /&gt;. Kompaniyaning cho'ntak o'lchamdagi &quot;Sotsializmning cho'ntak kutubxonasi&quot; turkumidagi 5 sentlik risolalar - har biri o'ziga xos qizil selofan bilan qoplangan - aktsiyadorlar tomonidan sotib olinganda 1000 nusxasi uchun 6 dollarga arzon narxda edi; Kerrning Karl Marks, [[Friedrich Engels|Frederik Engels]], Karl Kautskiy va boshqa yetakchi marksistik nazariyotchilarning &quot;Standart sotsialistik seriyasi&quot; ning kichik mato bilan bog'langan asarlari 50 foiz chegirma va yuk bilan sotilgan&lt;ref name=&quot;OCPB671&quot;&gt;Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business,&quot; p. 671.&lt;/ref&gt;.

Daromadli biznes modeli bo'lmasa-da, arzon sotsialistik adabiyot va'dasi Kerr aktsiyalarini sotib olishni Amerika Sotsial-demokratik partiyasi va uning to'g'ridan-to'g'ri vorisi Amerika Sotsialistik partiyasi aholisi uchun juda jozibador qildi&lt;ref name=&quot;OCPB670&quot;&gt;Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business,&quot; p. 670.&lt;/ref&gt;. Kompaniya va Amerikadagi uyushgan sotsialistik harakat o'rtasida juda yaqin aloqalar paydo bo'ldi, Kerr kitob hajmidagi qo'lyozmalarning asosiy qismini va kam sonli risolalarni nashr qilish bilan shug'ullanadi, Sotsialistik partiya esa o'z faoliyatini targ'ibot varaqalari va biroz qattiqroq nashr qilish bilan cheklab qo'ydi. bir qator risolalar, ayniqsa partiyaning dastlabki yillarida&lt;ref&gt;This relationship of Kerr as a private publisher closely affiliated with the organized Socialist Party is directly comparable to the place of the privately owned [[International Publishers]] with respect to the [[Communist Party, USA]] in later decades.&lt;/ref&gt;.

Kerr radikal ishchilar harakati madhiyasini fransuz tilidan tarjima qilgan &quot; Internationale &quot;; uning versiyasi Qo'shma Shtatlarda kuylangan [[Ingliz tili|inglizcha]] so'zlarga aylandi (garchi Britaniya va Irlandiyada boshqacha, anonim inglizcha tarjimasi kuylangan bo'lsa ham). Kerrning versiyasi IWWning ''Little Red Songbook kitobida'' keng tarqalgan. 1906 yilda Kerr Karl Marksning &quot; ''Kapital &quot;ning birinchi jildini nashr etdi.'' Kerr &amp; Co. ''ISR'' tahririyati xodimi Ernest Unterman tomonidan qilingan asl tarjimalardan foydalangan holda ''Capitalning'' 2 va 3 jildlarini nashr qilish bilan bu sa'y-harakatlarni davom ettirdi va shu tariqa ingliz tilida ushbu materialning dunyodagi birinchi noshiriga aylandi. Marksning “Kapital” asarining birinchi ingliz nashri bilan bir qatorda Kerr 1908 yilda [[Fridrix Nitsshe|Fridrix Nitsshening]] “ Odam juda insoniy ” asarining birinchi inglizcha nashrini &lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://catalog.hathitrust.org/Record/001386232|title=Human, all too human; a book for free spirits|year=1908|publisher=C. H. Kerr}}&lt;/ref&gt;, Belgiyada tug‘ilgan amerikalik jurnalist Aleksandr Xarvi tomonidan tarjima qilingan. 

=== Radikallashuvning kuchayishi ===
[[File:Isr-haywood-1305.jpg|right|thumb|297x297px| Oylik &quot; ''International Socialist Review'' &quot; jurnali Charlz H. Kerr &amp; Co kompaniyasining 1900-yilda ishga tushirilganidan to 1918-yilda vafot etguniga qadar flagmani edi.]]
1908-yilda nashriyotchi Charlz H. Kerr ''International Socialist Reviewning sxolastik va haddan tashqari nazariy nuqtai nazaridan norozi bo'lib,'' muharrir Simonsni ishdan bo'shatdi va o'zi qobiliyatli radikal Meri Marsi yordami bilan nashrning muharrirlik rolini o'z zimmasiga oldi. Kerrning tobora radikal bo'lgan siyosatini aks ettirgan holda, jurnalning siyosiy yo'nalishi sotsialistik harakatning chap qanotiga ko'chib o'tdi, bunda ish tashlash harakati va Jahon sanoat ishchilarining faoliyatidagi dolzarb voqealarga yangi urg'u berildi. Jurnal ham tez orada shaklini o'zgartirib, yorqinroq qog'ozda chop etilgan qisqaroq maqolalarni tasvirlash uchun grafiklardan ko'proq foydalandi. Sotsialistik partiyaning mo&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;tadil qanotini uzoqlashtirgan bir oz qutbli qaror bo'lsa-da, bu o'zgarishlardan keyingi yillarda ''ISRning'' aylanishi va ta'siri sezilarli darajada oshdi.

Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushi]] paytida AQSh hukumati Kerrning barcha nashrlariga pochta jo'natmalari imtiyozlarini rad etib, ularni 1917-yilgi josuslik to'g'risidagi qonunni g'alayonli tarzda buzganlikda aybladi. ''Taqiq ISR'' uchun halokatli zarba bo'ldi, eng yaxshi paytlarda hech qachon foydali nashr bo'lmagan.

Kanadada Kanada hukumati Kengashining 1918-yildagi buyrug'iga ko'ra, har qanday [[Kanadaliklar|kanadalik]] Charlz H. Kerr va Ko. tomonidan nashr etilgan har qanday adabiyotga ega bo'lishni noqonuniy qildi, 5000 dollar jarima yoki besh yillik qamoq jazosi bilan jazolandi&lt;ref&gt;R.W.H., &quot;'Liberty and Peace' in Canada,' ''The Socialist Standard'' [London], vol. 15, whole number 177 (May 1919) p. 77.&lt;/ref&gt;.

=== Urushdan keyingi davr ===
Urushdan so'ng darhol Charlz Kerr shotlandiyalik Detroytlik radikal Jon Keracher bilan yaqin aloqada bo'lib, uning &quot;Proletar universiteti&quot; harakati va uning marksistik adabiyotga bo'lgan ehtiyoji tufayli. 1920-yilda Keracher yashirin Amerika Kommunistik partiyasidan fraksiyani olib chiqib, kichik raqib tashkilot - Amerika Proletar partiyasini (PPA) tuzdi. Keracher 1924-yilda Kerr direktorlar kengashi a'zosi bo'ldi va 1928-yilda Charlz Kerr unga firmadagi nazorat aksiyalarining asosiy qismini sotdi.

Shundan so'ng Proletar partiyasi Kerr &amp; Co. faoliyatini nazorat qilib, Keracherning bir qator asarlarini, jumladan '', &quot;Xudolar qanday yaratilgan&quot;'' (1929), &quot; ''Prodyuserlar va parazitlar'' &quot; (1935), ''&quot;Bosh tuzatish sanoati'' &quot; (1935), &quot; ''Jinoyat: uning Sabab va oqibatlar'' (1937), ''Frederik Engels'' (1946)&lt;ref&gt;Allen Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade&quot;: Charles H. Kerr &amp; Co., Radical Publishers,'' p. 204.&lt;/ref&gt;. Kambag'al moliyaviy va tashkilotning kichik hajmi tufayli, PPA tomonidan nisbatan bir nechta qo'shimcha Kerr unvonlari nashr etilgan bo'lsa-da, kompaniyaning orqa ro'yxati, shubhasiz, kichik tashkilotning to'lov qobiliyatini saqlab qolishda bebaho edi.

=== 1960-yillarda yangi mulk ===
1960-yillarda Proletar partiyasi sahnadan chiqib ketganidan soʻng, Charlz X. Kerr va Ko. IWWga yaqin oʻrta gʻarbiy radikallar guruhi tomonidan oʻzining Charlz X. Kerr nashriyot kompaniyasi nomi ostida tirik qoldi. Bu guruh orasida edi. Fred V. Tompson, Jozef Giganti, Virjil J. Vogel va Burt Rosen . Ularning asosiy nashrlari orasida Devid Rodiger va Franklin Rozmont tomonidan tahrirlangan &quot;Haymarket albomi&quot; va folklorshunos Archi Grin va boshqalar tomonidan tahrirlangan &quot;Katta qizil qo'shiqlar kitobi&quot; Vobblies insholari va qo'shiqlari antologiyasi bor edi. Bugungi kunda kompaniya &quot;1886 yildan beri butun oila uchun qo'poruvchilik adabiyoti&quot; ni reklama qilmoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The History of the Charles H. Kerr Company * Charles H. Kerr Publishing Company|url=https://charleshkerr.com/page/history/|ish=charleshkerr.com|kirish sanasi=2022-08-05|arxivsana=2021-05-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210516045025/https://www.charleshkerr.com/page/history}}&lt;/ref&gt;.

== Kompaniya nashrlari ==

=== Jurnallar ===

* ''Birlik'' jurnali. &lt;small&gt;[[iarchive:UnityMagazine-volumes19And20|jild. 19-20 (1887-88)]] | [[iarchive:UnityMagazine-volumes21And22|jild. 21-22 (1888-89)]]&lt;/small&gt;
* ''New Time'' jurnali. (1897–1899).
* ''Xalqaro sotsialistik sharh.'' &lt;small&gt;[[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol01|jild. 1 (1900-01)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol02|jild. 2 (1901-02)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol03|jild. 3 (1902-03)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol04|jild. 4 (1903-04)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol05|jild. 5 (1904-05)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol06|jild. 6 (1905-06)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol07|jild. 7 (1906-07)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol08|jild. 8 (1907-08)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol09|jild. 9 (1908-09)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol10|jild. 10 (1909-10)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol11|jild. 11 (1910-11)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol12|jild. 12 (1911-12)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol13|jild. 13 (1912-13)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol14|jild. 14 (1913-14)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol15|jild. 15 (1914-15)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol16|jild. 16 (1915-16)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol17|jild. 17 (1916-17)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReviewVol.18-1917-18|jild. 18 (1917-18)]]&lt;/small&gt;

=== Xalqaro ijtimoiy fanlar kutubxonasi ===
Ijtimoiy fanlar xalqaro kutubxonasi 1906 yil boshida boshlangan. &quot;Sotsializm talabasi uchun ijobiy ajralmas&quot; deb ta'riflangan jildlar to'plami edi. &lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|date=July 1906|title=The International Library of Social Science}}&lt;/ref&gt; Har bir jildning narxi  US$ ( equivalent to $30 2021 yilda ). &lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|date=December 1909|title=International Library of Social Science}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Raqam
! Sarlavha
! Muallif
|-
| 1
| ''O'zgaruvchan tartib''
| Oskar Lovell Triggs
|-
| 2
| ''Yaxshiroq dunyo falsafasi''
| J. Xovard Mur
|-
| 3
| ''Umumjahon qarindoshlik''
| J. Xovard Mur
|-
| 4
| ''Ilmiy sotsializm tamoyillari''
| Charlz X. Vail
|-
| 5
| ''Jozef Ditsgenning ba'zi falsafiy insholari''
| Jozef Ditsgen
|-
| 6
| ''Tarixning materialistik kontseptsiyasining ocherklari''
| Antonio Labriola
|-
| 7
| ''Sevgining yoshi''
| Edvard Karpenter
|-
| 8
| ''Oldinga qarab: Ayolning maqomi haqida risola va boshqalar.''
| Filipp Rappaport
|-
| 9
| ''Falsafaning ijobiy natijasi''
| Jozef Ditsgen
|-
| 10
| ''Sotsializm va falsafa''
| Antonio Labriola
|-
| 11
| ''Inson va axloqning jismoniy asoslari''
| MH Fitch
|-
| 12
| ''Sotsialistik e'tiqod va fantaziyadagi inqilobiy insholar''
| Piter E. Burrowes
|-
| 13
| ''Marks iqtisodiyoti''
| Ernest Untermann
|-
| 14
| ''Amerika proletariatining yuksalishi''
| Ostin Lyuis
|-
| 15
| ''Karl Marksning nazariy tizimi''
| Lui B. Boudin
|-
| 16
| ''Ilmiy sotsializmning belgilari: Dyuhringga qarshi''
| [[Friedrich Engels|Fridrix Engels]]
|-
| 17
| ''Respublika, zamonaviy muloqot''
| NP Andresen
|-
| 18
| ''Xudo va mening qo'shnim''
| Robert Blatchford
|-
| 19
| ''Sotsializmning umumiy tushunchasi''
| Jon Spargo
|-
| 20
| ''Sotsializm va zamonaviy fan''
| Enriko Ferri
|-
| 21
| ''Sanoat muammolari''
| NA Richardson
|-
| 22
| ''Falsafaning qashshoqligi''
| [[Karl Marx|Karl Marks]]
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}

== Adabiyotlar ==

* Beasley Books, [https://web.archive.org/web/20160430023228/http://www.beasleybooks.com/home/plscatalog.pdf ''The Pocket Library of Socialism&quot;''], Chikago, IL: Beasley Books, nd
* Devid Kokran, &quot;Sotsialistik nashriyot&quot;, ''Tarix ustaxonasi,'' № 24 (1987 yil kuzi), bet.&amp;nbsp;162–165. [https://www.jstor.org/stable/4288787 JSTOR da] .
* Charlz H. Kerr, [http://www.marxisthistory.org/history/usa/parties/spusa/1903/0200-kerr-cooperationinpub.pdf &quot;Sotsialistik adabiyotda hamkorlik&quot;], Chikago: Charlz H. Kerr &amp; Co., nd [1903]. &lt;small&gt;-Kerning nashriyot uyini tushuntirgan risolasi.&lt;/small&gt;
* Susan Curtis Mernitz, &quot;Amerikaning eng qadimgi sotsialistik matbuotining diniy asoslari: Charlz H. Kerr nashriyot kompaniyasining yuz yillik eslatmasi&quot;, ''Mehnat / Le Travail,'' jild. 19 (1987 yil bahori), bet.&amp;nbsp;133–137. [https://www.jstor.org/stable/25142768 JSTOR da] .
* Allen M. Ruff, &quot;Illinoysdagi sotsialistik nashriyot: Charlz H. Kerr va Chikago kompaniyasi, 1886–1928&quot;, ''Illinoys tarixiy jurnali,'' jild. 79, yo'q. 1 (1986 yil bahori), bet.&amp;nbsp;19–32. [https://www.jstor.org/stable/40191917 JSTOR da] .

== Havolalar ==

* Tim Davenport (ed.), [http://www.marxisthistory.org/subject/usa/eam/spapubs-kerrlist.html &quot;Publications by Charles H. Kerr &amp; Co. (1885-1940s): Listed Alphabetically by Author&quot;], Early American Marxism website, www.marxisthistory.org/
* Allen Ruff, [[iarchive:CharlesHKerrPublishingCo.AndWisconsins21stCenturyPolitics|&quot;Charles H Kerr Publishing Co. and Wisconsin's 21st Century Politics&quot;]]. Shaping [[San Francisco]], 2011.&lt;small&gt;—Audio file.&lt;/small&gt;
* [https://archives.newberry.org/repositories/2/resources/219 Charles H. Kerr Company Records] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221206211812/https://archives.newberry.org/repositories/2/resources/219 |date=2022-12-06 }} at the Newberry Library
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Kutubxonalar]]
[[Turkum:Xalqaro kutubxonalar]]
[[Turkum:Qadimiy kutubxonalar]]
[[Turkum:Zamonaviy kutubxonalar]]
[[Turkum:Dunyodagi eng katta kutubxona]]</text>
      <sha1>nzr2rw5qxy0u4jk9sldmk5elwypxepv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181355</id>
      <parentid>6181354</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:43:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6181355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20987" sha1="f82ge5qx6yjz3f2dvcjslfy790tbal3" xml:space="preserve"> '''Charlz H. Kerr nashriyot kompaniyasi''' Amerika [[Noshirlik|nashriyot kompaniyasidir]]. Kompaniya 1886-yilda [[Chicago|Illinoys shtatining Chikago shahrida]] '''Charlz X. Kerr va Ko''' nomi bilan Charlz Xop Kerr tomonidan tashkil etilgan bo'lib, dastavval uning unitar qarashlarini targ'ib qilish uchun. Kerrning shaxsiy manfaatlari dindan populizmga, [[Marksizm|marksizmga]] o'tgani va u ishchilar harakati bilan qiziqa boshlagani sababli, kompaniya nashrlari ham xuddi shunday yo'l tutdi. 1920-yillarda Kerr firma ustidan nazoratni Amerika Proletar partiyasiga topshirdi, u oʻzining qirq yillik tashkiliy faoliyati davomida oʻzining rasmiy nashriyot uyi sifatida oʻz faoliyatini davom ettirdi.

Nazorat 1960-yillarning o'n yilligida yana o'tdi, bu safar kompaniyaga hozirgi faoliyat nomini bergan Dunyo sanoat ishchilarining g'oyalariga yaqin bo'lgan Chikago radikallari doirasiga o'tdi. Charlz H. Kerr nashriyoti 21-asrning ikkinchi o'n yilligida ham o'z faoliyatini davom ettirib, uni Amerikadagi eng qadimgi radikal kitob nashriyotiga aylantiradi.

Charlz H. Kerr nashriyot kompaniyasi kitoblarni nashr etishda davom etmoqda. Uning eng so'nggisi ''&quot;Urush qilmang, seving : syurrealizm 1968&quot;!'', Penelope Rosemont, Don LaCoss va Maykl Louning insholari bilan.

== Tarixi ==

=== Unitar kelib chiqishi ===
[[File:880303-unity-frontpage.jpg|right|thumb|308x308px| Jenkin Lloyd Jons tomonidan tahrirlangan va Charlz H. Kerr &amp; Co tomonidan nashr etilgan ''Unity'' jurnalining 10-yillik sonining ichki sahifasi.]]
1878-yil martda G'arbiy Unitar konferentsiyasining liberal tarafdorlari tomonidan &quot; ''Unity'' &quot; nomli jurnal nashr etildi&lt;ref name=&quot;Ruff29&quot;&gt;Allen Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade&quot;: Charles H. Kerr &amp; Company, Radical Publishers.'' Urbana, IL: University of Illinois Press, 1997; p. 29.&lt;/ref&gt;. Yangi yarim oylik jurnal tomonidan taqdim etilgan Unitar harakat qanoti yozma dogma to'plamiga tom ma'noda ishonishdan ko'ra shaxsiy xarakter haqiqiy &quot;dinning sinovi va mohiyati&quot; ekanligini ta'kidladi&lt;ref name=&quot;Ruff29&quot; /&gt;. Bu &quot;Birlik odamlari&quot; deb atalmish, unitarchilar orasida axloqning e'tiqoddan ustunligi haqidagi ushbu fundamental g'oyani kengroq qabul qilishga intildi - bu kunning eng konservativ cherkovi o'rtasida unchalik bahsli emas&lt;ref&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' pp. 29–30.&lt;/ref&gt; &quot;. ''Unitarian'' &quot; deb nomlangan oylik jurnal 1886-yil yanvar oyida &quot;Birlik odamlari&quot; g'oyalariga qarshi kurashish maqsadida tashkil etilgan - ular yangi &quot;Axloqiy madaniyat&quot; sifatida tavsiflangan narsa foydasiga [[Xristianlik|nasroniylikka]] putur yetkazadi&lt;ref&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' p. 31.&lt;/ref&gt;.

Dissident &quot;axloqiy&quot; unitaristlar va ko'proq konservativ &quot;doktrinal&quot; cherkov o'rtasidagi qarama-qarshilik qizib ketganligi sababli, birinchisi o'z qarashlarini aks ettiruvchi kitoblar va boshqa materiallarni markazlashtirilgan va tez nashr etish zarurligini his qildi. Jorjiyada tug'ilgan, 1860-yilda tug'ilgan, 1880-yillarning o'rtalarida ''Unity'' jurnalining xodimlariga qo'shilgan yosh yigit Charlz Xop Kerr 1886-yilda Chikagoda &quot;Birlik odamlari&quot; uchun &quot;Charlz H. Kerr va&quot; nomli nashriyotni tashkil etishga majbur bo'ldi. Co.&quot; &lt;ref&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' p. 30–32.&lt;/ref&gt; Birlik odamlari o'sha paytda paydo bo'lgan [[Evolutsiya|evolyutsion ilm]] -fan va ma'rifiy diniy e'tiqod - yoki Kerrning o'zi aytganidek, &quot;ratsional din va diniy [[ratsionalizm]] &quot; o'rtasidagi mustahkam aloqani targ'ib qilishga intildi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot;&gt;Charles H. Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business: How Socialist Literature is Being Circulated by Socialists.&quot; ''International Socialist Review,'' vol. 1, no. 10 (April 1901), p. 669.&lt;/ref&gt;.

Yangi paydo bo'lgan Kerr &amp; Co kompaniyasining flagmani &quot; ''Unity'' &quot; jurnalining o'zi edi, garchi ''&quot;Universitet'' &quot; deb nomlangan adabiy jurnal ham chop etilishidan oldin qisqacha nashr etilgan&lt;ref&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' p. 28.&lt;/ref&gt;. Kitob va jurnallardan tashqari, ilk Charlz H. Kerr &amp; Co butun mamlakat bo'ylab tashkil etilgan &quot;Birlik klublari&quot; tarmog'idan foydalanish uchun bir qator risolalar va madhiyalar ishlab chiqargan&lt;ref name=&quot;Ruff32&quot;&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' p. 32.&lt;/ref&gt;. O'rganilgan mavzular qiyosiy din, ilg'or Injil tanqidi, evolyutsion fan va tarixni o'z ichiga oladi&lt;ref name=&quot;Ruff32&quot; /&gt;. Unitariyaga oid materiallardan tashqari, Kerr she'riyat va adabiyotning bir qator jildlarini ham chop etdi&lt;ref&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' p. 40.&lt;/ref&gt;. Kompaniya iqtisod, siyosat va sotsiologiyaning vaqtinchalik mavzulariga o'tishdan oldin taxminan 7 yil davomida ushbu yo'nalishni saqlab qoldi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot;&gt;Charles H. Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business: How Socialist Literature is Being Circulated by Socialists.&quot; ''International Socialist Review,'' vol. 1, no. 10 (April 1901), p. 669.&lt;/ref&gt;.

=== Populistik davr ===
[[File:New-Time-cover-Dec1897.jpg|right|thumb|303x303px| ''The New Time'' (sobiq ''New Occasions)'' Charlz H. Kerr &amp; Co. tomonidan 1893-1898 yillarda nashr etilgan va ijtimoiy fantastika va populistik siyosiy va iqtisodiy mavzulardagi maqolalarni o'z ichiga olgan.]]
Charlz H. Kerr &amp; Co. birinchi marta 1893 yilda tashkil etilgan bo'lib, har bir aksiyaning nominal qiymati 10 dollar bo'lgan 1000 ta aktsiyaga ega bo'lib, umumiy bozor kapitallashuvi 10 000 dollarni tashkil etadi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot;&gt;Charles H. Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business: How Socialist Literature is Being Circulated by Socialists.&quot; ''International Socialist Review,'' vol. 1, no. 10 (April 1901), p. 669.&lt;/ref&gt;. O'sha yili firmaning diniy mavzulardan uzoqlashib, qattiq siyosatga yo'nalishi o'zgardi. Kompaniya 1897-yil iyul oyida ''The New Time'' ga o'zgartirilishidan oldin &quot; ''Yangi holatlar'' &quot; deb nomlangan yangi oylik jurnalni nashr qilishni boshladi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;. &quot;Yarim sotsialistik&quot; nashr [[muharrir]] Frederik Upham Adams boshchiligida mustaqil tijorat tashkiloti sifatida chiqarilishidan oldin 30 000 dan ortiq tirajga erishdi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;. Adams jurnalni egallab olganidan ko'p o'tmay moliyaviy qiyinchiliklarga duch keldi va tez orada nashr to'xtatildi va uning obuna ro'yxati BO Flower tomonidan tahrirlangan ''The Arena'' ga sotildi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;.

Kerr &amp; Co. 1890-yillarda Xalq partiyasining o'sishidan katta ta'sir ko'rsatdi va [[Pul islohotlari|pul islohoti]], temir yo'llarni tartibga solish, bank sanoatini hukumat nazorati va shunga o'xshash masalalar kabi mashhur populistik mavzular bo'yicha ko'plab nomlar chiqardi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot;&gt;Charles H. Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business: How Socialist Literature is Being Circulated by Socialists.&quot; ''International Socialist Review,'' vol. 1, no. 10 (April 1901), p. 669.&lt;/ref&gt;. Garchi bu unvonlarning ba'zilari [[Sotsializm|sotsializmning]] chetidan o'tgan bo'lsa-da, faqat 1899-yilning bahorida [[Karl Marx|Karl Marks]] tomonidan qo'llab-quvvatlangan xalqaro sotsializmga hal qiluvchi burilish amalga oshirildi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;. Kerr va Co. va AM Simons tomonidan tahrirlangan Chikagodagi yangi sotsialistik haftalik gazeta, ''The Workers Call o'rtasida tezda yaqin aloqa o'rnatildi''&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;.

=== Sotsialistik nashriyotchi ===
1900-yil yanvar oyida Simons yangi jurnalni chiqarish maqsadida Kerr &amp; Co. kompaniyasining vitse-prezidenti sifatida qabul qilindi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot;&gt;Charles H. Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business: How Socialist Literature is Being Circulated by Socialists.&quot; ''International Socialist Review,'' vol. 1, no. 10 (April 1901), p. 669.&lt;/ref&gt;. Bu 20-asrning dastlabki yigirma yilligida Amerikaning eng muhim sotsialistik davriy nashrlaridan biri sifatida paydo bo'lgan ''Xalqaro Sotsialistik Review'' (ISR) bo'ladi. Nashr 800 ga yaqin obunachi bilan ishga tushdi va birinchi yil oxiriga kelib bu jami to'rt baravar ko'paydi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt; .1901-yilning boshida Kerr tomonidan 10 000 nusxaga ko'paygan bosma nashrlar ommaviy ravishda sotilgan edi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;.

Firma sotsialistik nashriyot sifatida aktsiyalarni sotish orqali moliyalashtirildi, Kerrning shaxsan o'zi olgan 500 dollarlik aktsiyalari va kichik bir hovuch badavlat xayriyachilar va har biri 10 dollardan individual aktsiyalarni sotish orqali ishlab chiqarilgan biroz kattaroq miqdor&lt;ref name=&quot;OCPB670&quot;&gt;Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business,&quot; p. 670.&lt;/ref&gt;. Aktsiyadorlarga dividendlar to'lanmadi va ularga bahoni oshirish va'dasi berilmadi, aksincha, Kerr nashrlarini qopqoq narxidan chuqur chegirma bilan sotib olishga ruxsat berildi&lt;ref name=&quot;OCPB670&quot; /&gt;. Kompaniyaning cho'ntak o'lchamdagi &quot;Sotsializmning cho'ntak kutubxonasi&quot; turkumidagi 5 sentlik risolalar - har biri o'ziga xos qizil selofan bilan qoplangan - aktsiyadorlar tomonidan sotib olinganda 1000 nusxasi uchun 6 dollarga arzon narxda edi; Kerrning Karl Marks, [[Friedrich Engels|Frederik Engels]], Karl Kautskiy va boshqa yetakchi marksistik nazariyotchilarning &quot;Standart sotsialistik seriyasi&quot; ning kichik mato bilan bog'langan asarlari 50 foiz chegirma va yuk bilan sotilgan&lt;ref name=&quot;OCPB671&quot;&gt;Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business,&quot; p. 671.&lt;/ref&gt;.

Daromadli biznes modeli bo'lmasa-da, arzon sotsialistik adabiyot va'dasi Kerr aktsiyalarini sotib olishni Amerika Sotsial-demokratik partiyasi va uning to'g'ridan-to'g'ri vorisi Amerika Sotsialistik partiyasi aholisi uchun juda jozibador qildi&lt;ref name=&quot;OCPB670&quot;&gt;Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business,&quot; p. 670.&lt;/ref&gt;. Kompaniya va Amerikadagi uyushgan sotsialistik harakat o'rtasida juda yaqin aloqalar paydo bo'ldi, Kerr kitob hajmidagi qo'lyozmalarning asosiy qismini va kam sonli risolalarni nashr qilish bilan shug'ullanadi, Sotsialistik partiya esa o'z faoliyatini targ'ibot varaqalari va biroz qattiqroq nashr qilish bilan cheklab qo'ydi. bir qator risolalar, ayniqsa partiyaning dastlabki yillarida&lt;ref&gt;This relationship of Kerr as a private publisher closely affiliated with the organized Socialist Party is directly comparable to the place of the privately owned [[International Publishers]] with respect to the [[Communist Party, USA]] in later decades.&lt;/ref&gt;.

Kerr radikal ishchilar harakati madhiyasini fransuz tilidan tarjima qilgan &quot; Internationale &quot;; uning versiyasi Qo'shma Shtatlarda kuylangan [[Ingliz tili|inglizcha]] so'zlarga aylandi (garchi Britaniya va Irlandiyada boshqacha, anonim inglizcha tarjimasi kuylangan bo'lsa ham). Kerrning versiyasi IWWning ''Little Red Songbook kitobida'' keng tarqalgan. 1906 yilda Kerr Karl Marksning &quot; ''Kapital &quot;ning birinchi jildini nashr etdi.'' Kerr &amp; Co. ''ISR'' tahririyati xodimi Ernest Unterman tomonidan qilingan asl tarjimalardan foydalangan holda ''Capitalning'' 2 va 3 jildlarini nashr qilish bilan bu sa'y-harakatlarni davom ettirdi va shu tariqa ingliz tilida ushbu materialning dunyodagi birinchi noshiriga aylandi. Marksning “Kapital” asarining birinchi ingliz nashri bilan bir qatorda Kerr 1908 yilda [[Fridrix Nitsshe|Fridrix Nitsshening]] “ Odam juda insoniy ” asarining birinchi inglizcha nashrini &lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://catalog.hathitrust.org/Record/001386232|title=Human, all too human; a book for free spirits|year=1908|publisher=C. H. Kerr}}&lt;/ref&gt;, Belgiyada tug‘ilgan amerikalik jurnalist Aleksandr Xarvi tomonidan tarjima qilingan. 

=== Radikallashuvning kuchayishi ===
[[File:Isr-haywood-1305.jpg|right|thumb|297x297px| Oylik &quot; ''International Socialist Review'' &quot; jurnali Charlz H. Kerr &amp; Co kompaniyasining 1900-yilda ishga tushirilganidan to 1918-yilda vafot etguniga qadar flagmani edi.]]
1908-yilda nashriyotchi Charlz H. Kerr ''International Socialist Reviewning sxolastik va haddan tashqari nazariy nuqtai nazaridan norozi bo'lib,'' muharrir Simonsni ishdan bo'shatdi va o'zi qobiliyatli radikal Meri Marsi yordami bilan nashrning muharrirlik rolini o'z zimmasiga oldi. Kerrning tobora radikal bo'lgan siyosatini aks ettirgan holda, jurnalning siyosiy yo'nalishi sotsialistik harakatning chap qanotiga ko'chib o'tdi, bunda ish tashlash harakati va Jahon sanoat ishchilarining faoliyatidagi dolzarb voqealarga yangi urg'u berildi. Jurnal ham tez orada shaklini o'zgartirib, yorqinroq qog'ozda chop etilgan qisqaroq maqolalarni tasvirlash uchun grafiklardan ko'proq foydalandi. Sotsialistik partiyaning mo&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;tadil qanotini uzoqlashtirgan bir oz qutbli qaror bo'lsa-da, bu o'zgarishlardan keyingi yillarda ''ISRning'' aylanishi va ta'siri sezilarli darajada oshdi.

Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushi]] paytida AQSh hukumati Kerrning barcha nashrlariga pochta jo'natmalari imtiyozlarini rad etib, ularni 1917-yilgi josuslik to'g'risidagi qonunni g'alayonli tarzda buzganlikda aybladi. ''Taqiq ISR'' uchun halokatli zarba bo'ldi, eng yaxshi paytlarda hech qachon foydali nashr bo'lmagan.

Kanadada Kanada hukumati Kengashining 1918-yildagi buyrug'iga ko'ra, har qanday [[Kanadaliklar|kanadalik]] Charlz H. Kerr va Ko. tomonidan nashr etilgan har qanday adabiyotga ega bo'lishni noqonuniy qildi, 5000 dollar jarima yoki besh yillik qamoq jazosi bilan jazolandi&lt;ref&gt;R.W.H., &quot;'Liberty and Peace' in Canada,' ''The Socialist Standard'' [London], vol. 15, whole number 177 (May 1919) p. 77.&lt;/ref&gt;.

=== Urushdan keyingi davr ===
Urushdan so'ng darhol Charlz Kerr shotlandiyalik Detroytlik radikal Jon Keracher bilan yaqin aloqada bo'lib, uning &quot;Proletar universiteti&quot; harakati va uning marksistik adabiyotga bo'lgan ehtiyoji tufayli. 1920-yilda Keracher yashirin Amerika Kommunistik partiyasidan fraksiyani olib chiqib, kichik raqib tashkilot - Amerika Proletar partiyasini (PPA) tuzdi. Keracher 1924-yilda Kerr direktorlar kengashi a'zosi bo'ldi va 1928-yilda Charlz Kerr unga firmadagi nazorat aksiyalarining asosiy qismini sotdi.

Shundan so'ng Proletar partiyasi Kerr &amp; Co. faoliyatini nazorat qilib, Keracherning bir qator asarlarini, jumladan '', &quot;Xudolar qanday yaratilgan&quot;'' (1929), &quot; ''Prodyuserlar va parazitlar'' &quot; (1935), ''&quot;Bosh tuzatish sanoati'' &quot; (1935), &quot; ''Jinoyat: uning Sabab va oqibatlar'' (1937), ''Frederik Engels'' (1946)&lt;ref&gt;Allen Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade&quot;: Charles H. Kerr &amp; Co., Radical Publishers,'' p. 204.&lt;/ref&gt;. Kambag'al moliyaviy va tashkilotning kichik hajmi tufayli, PPA tomonidan nisbatan bir nechta qo'shimcha Kerr unvonlari nashr etilgan bo'lsa-da, kompaniyaning orqa ro'yxati, shubhasiz, kichik tashkilotning to'lov qobiliyatini saqlab qolishda bebaho edi.

=== 1960-yillarda yangi mulk ===
1960-yillarda Proletar partiyasi sahnadan chiqib ketganidan soʻng, Charlz X. Kerr va Ko. IWWga yaqin oʻrta gʻarbiy radikallar guruhi tomonidan oʻzining Charlz X. Kerr nashriyot kompaniyasi nomi ostida tirik qoldi. Bu guruh orasida edi. Fred V. Tompson, Jozef Giganti, Virjil J. Vogel va Burt Rosen . Ularning asosiy nashrlari orasida Devid Rodiger va Franklin Rozmont tomonidan tahrirlangan &quot;Haymarket albomi&quot; va folklorshunos Archi Grin va boshqalar tomonidan tahrirlangan &quot;Katta qizil qo'shiqlar kitobi&quot; Vobblies insholari va qo'shiqlari antologiyasi bor edi. Bugungi kunda kompaniya &quot;1886 yildan beri butun oila uchun qo'poruvchilik adabiyoti&quot; ni reklama qilmoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The History of the Charles H. Kerr Company * Charles H. Kerr Publishing Company|url=https://charleshkerr.com/page/history/|ish=charleshkerr.com|kirish sanasi=2022-08-05|arxivsana=2021-05-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210516045025/https://www.charleshkerr.com/page/history}}&lt;/ref&gt;.

== Kompaniya nashrlari ==

=== Jurnallar ===

* ''Birlik'' jurnali. &lt;small&gt;[[iarchive:UnityMagazine-volumes19And20|jild. 19-20 (1887-88)]] | [[iarchive:UnityMagazine-volumes21And22|jild. 21-22 (1888-89)]]&lt;/small&gt;
* ''New Time'' jurnali. (1897–1899).
* ''Xalqaro sotsialistik sharh.'' &lt;small&gt;[[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol01|jild. 1 (1900-01)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol02|jild. 2 (1901-02)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol03|jild. 3 (1902-03)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol04|jild. 4 (1903-04)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol05|jild. 5 (1904-05)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol06|jild. 6 (1905-06)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol07|jild. 7 (1906-07)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol08|jild. 8 (1907-08)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol09|jild. 9 (1908-09)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol10|jild. 10 (1909-10)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol11|jild. 11 (1910-11)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol12|jild. 12 (1911-12)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol13|jild. 13 (1912-13)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol14|jild. 14 (1913-14)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol15|jild. 15 (1914-15)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol16|jild. 16 (1915-16)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol17|jild. 17 (1916-17)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReviewVol.18-1917-18|jild. 18 (1917-18)]]&lt;/small&gt;

=== Xalqaro ijtimoiy fanlar kutubxonasi ===
Ijtimoiy fanlar xalqaro kutubxonasi 1906 yil boshida boshlangan. &quot;Sotsializm talabasi uchun ijobiy ajralmas&quot; deb ta'riflangan jildlar to'plami edi. &lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|date=July 1906|title=The International Library of Social Science}}&lt;/ref&gt; Har bir jildning narxi  US$ ( equivalent to $30 2021 yilda ). &lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|date=December 1909|title=International Library of Social Science}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Raqam
! Sarlavha
! Muallif
|-
| 1
| ''O'zgaruvchan tartib''
| Oskar Lovell Triggs
|-
| 2
| ''Yaxshiroq dunyo falsafasi''
| J. Xovard Mur
|-
| 3
| ''Umumjahon qarindoshlik''
| J. Xovard Mur
|-
| 4
| ''Ilmiy sotsializm tamoyillari''
| Charlz X. Vail
|-
| 5
| ''Jozef Ditsgenning ba'zi falsafiy insholari''
| Jozef Ditsgen
|-
| 6
| ''Tarixning materialistik kontseptsiyasining ocherklari''
| Antonio Labriola
|-
| 7
| ''Sevgining yoshi''
| Edvard Karpenter
|-
| 8
| ''Oldinga qarab: Ayolning maqomi haqida risola va boshqalar.''
| Filipp Rappaport
|-
| 9
| ''Falsafaning ijobiy natijasi''
| Jozef Ditsgen
|-
| 10
| ''Sotsializm va falsafa''
| Antonio Labriola
|-
| 11
| ''Inson va axloqning jismoniy asoslari''
| MH Fitch
|-
| 12
| ''Sotsialistik e'tiqod va fantaziyadagi inqilobiy insholar''
| Piter E. Burrowes
|-
| 13
| ''Marks iqtisodiyoti''
| Ernest Untermann
|-
| 14
| ''Amerika proletariatining yuksalishi''
| Ostin Lyuis
|-
| 15
| ''Karl Marksning nazariy tizimi''
| Lui B. Boudin
|-
| 16
| ''Ilmiy sotsializmning belgilari: Dyuhringga qarshi''
| [[Friedrich Engels|Fridrix Engels]]
|-
| 17
| ''Respublika, zamonaviy muloqot''
| NP Andresen
|-
| 18
| ''Xudo va mening qo'shnim''
| Robert Blatchford
|-
| 19
| ''Sotsializmning umumiy tushunchasi''
| Jon Spargo
|-
| 20
| ''Sotsializm va zamonaviy fan''
| Enriko Ferri
|-
| 21
| ''Sanoat muammolari''
| NA Richardson
|-
| 22
| ''Falsafaning qashshoqligi''
| [[Karl Marx|Karl Marks]]
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}

== Adabiyotlar ==

* Beasley Books, [https://web.archive.org/web/20160430023228/http://www.beasleybooks.com/home/plscatalog.pdf ''The Pocket Library of Socialism&quot;''], Chikago, IL: Beasley Books, nd
* Devid Kokran, &quot;Sotsialistik nashriyot&quot;, ''Tarix ustaxonasi,'' № 24 (1987 yil kuzi), bet.&amp;nbsp;162–165. [https://www.jstor.org/stable/4288787 JSTOR da] .
* Charlz H. Kerr, [http://www.marxisthistory.org/history/usa/parties/spusa/1903/0200-kerr-cooperationinpub.pdf &quot;Sotsialistik adabiyotda hamkorlik&quot;], Chikago: Charlz H. Kerr &amp; Co., nd [1903]. &lt;small&gt;-Kerning nashriyot uyini tushuntirgan risolasi.&lt;/small&gt;
* Susan Curtis Mernitz, &quot;Amerikaning eng qadimgi sotsialistik matbuotining diniy asoslari: Charlz H. Kerr nashriyot kompaniyasining yuz yillik eslatmasi&quot;, ''Mehnat / Le Travail,'' jild. 19 (1987 yil bahori), bet.&amp;nbsp;133–137. [https://www.jstor.org/stable/25142768 JSTOR da] .
* Allen M. Ruff, &quot;Illinoysdagi sotsialistik nashriyot: Charlz H. Kerr va Chikago kompaniyasi, 1886–1928&quot;, ''Illinoys tarixiy jurnali,'' jild. 79, yo'q. 1 (1986 yil bahori), bet.&amp;nbsp;19–32. [https://www.jstor.org/stable/40191917 JSTOR da] .

== Havolalar ==

* Tim Davenport (ed.), [http://www.marxisthistory.org/subject/usa/eam/spapubs-kerrlist.html &quot;Publications by Charles H. Kerr &amp; Co. (1885-1940s): Listed Alphabetically by Author&quot;], Early American Marxism website, www.marxisthistory.org/
* Allen Ruff, [[iarchive:CharlesHKerrPublishingCo.AndWisconsins21stCenturyPolitics|&quot;Charles H Kerr Publishing Co. and Wisconsin's 21st Century Politics&quot;]]. Shaping [[San Francisco]], 2011.&lt;small&gt;—Audio file.&lt;/small&gt;
* [https://archives.newberry.org/repositories/2/resources/219 Charles H. Kerr Company Records] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221206211812/https://archives.newberry.org/repositories/2/resources/219 |date=2022-12-06 }} at the Newberry Library.
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Kutubxonalar]]
[[Turkum:Xalqaro kutubxonalar]]
[[Turkum:Qadimiy kutubxonalar]]
[[Turkum:Zamonaviy kutubxonalar]]
[[Turkum:Dunyodagi eng katta kutubxona]]</text>
      <sha1>f82ge5qx6yjz3f2dvcjslfy790tbal3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181357</id>
      <parentid>6181355</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:43:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6181357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20987" sha1="sej1c0gjpx38v9mho25z39l0l5hcfw6" xml:space="preserve"> '''Charlz H. Kerr nashriyot kompaniyasi''' Amerika [[Noshirlik|nashriyot kompaniyasidir]]. Kompaniya 1886-yilda [[Chicago|Illinoys shtatining Chikago shahrida]] '''Charlz X. Kerr va Ko''' nomi bilan Charlz Xop Kerr tomonidan tashkil etilgan bo'lib, dastavval uning unitar qarashlarini targ'ib qilish uchun. Kerrning shaxsiy manfaatlari dindan populizmga, [[Marksizm|marksizmga]] o'tgani va u ishchilar harakati bilan qiziqa boshlagani sababli, kompaniya nashrlari ham xuddi shunday yo'l tutdi. 1920-yillarda Kerr firma ustidan nazoratni Amerika Proletar partiyasiga topshirdi, u oʻzining qirq yillik tashkiliy faoliyati davomida oʻzining rasmiy nashriyot uyi sifatida oʻz faoliyatini davom ettirdi.

Nazorat 1960-yillarning o'n yilligida yana o'tdi, bu safar kompaniyaga hozirgi faoliyat nomini bergan Dunyo sanoat ishchilarining g'oyalariga yaqin bo'lgan Chikago radikallari doirasiga o'tdi. Charlz H. Kerr nashriyoti 21-asrning ikkinchi o'n yilligida ham o'z faoliyatini davom ettirib, uni Amerikadagi eng qadimgi radikal kitob nashriyotiga aylantiradi.

Charlz H. Kerr nashriyot kompaniyasi kitoblarni nashr etishda davom etmoqda. Uning eng so'nggisi ''&quot;Urush qilmang, seving : syurrealizm 1968&quot;!'', Penelope Rosemont, Don LaCoss va Maykl Louning insholari bilan.

== Tarixi ==

=== Unitar kelib chiqishi ===
[[File:880303-unity-frontpage.jpg|right|thumb|308x308px| Jenkin Lloyd Jons tomonidan tahrirlangan va Charlz H. Kerr &amp; Co tomonidan nashr etilgan ''Unity'' jurnalining 10-yillik sonining ichki sahifasi.]]
1878-yil martda G'arbiy Unitar konferentsiyasining liberal tarafdorlari tomonidan &quot; ''Unity'' &quot; nomli jurnal nashr etildi&lt;ref name=&quot;Ruff29&quot;&gt;Allen Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade&quot;: Charles H. Kerr &amp; Company, Radical Publishers.'' Urbana, IL: University of Illinois Press, 1997; p. 29.&lt;/ref&gt;. Yangi yarim oylik jurnal tomonidan taqdim etilgan Unitar harakat qanoti yozma dogma to'plamiga tom ma'noda ishonishdan ko'ra shaxsiy xarakter haqiqiy &quot;dinning sinovi va mohiyati&quot; ekanligini ta'kidladi&lt;ref name=&quot;Ruff29&quot; /&gt;. Bu &quot;Birlik odamlari&quot; deb atalmish, unitarchilar orasida axloqning e'tiqoddan ustunligi haqidagi ushbu fundamental g'oyani kengroq qabul qilishga intildi - bu kunning eng konservativ cherkovi o'rtasida unchalik bahsli emas&lt;ref&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' pp. 29–30.&lt;/ref&gt; &quot;. ''Unitarian'' &quot; deb nomlangan oylik jurnal 1886-yil yanvar oyida &quot;Birlik odamlari&quot; g'oyalariga qarshi kurashish maqsadida tashkil etilgan - ular yangi &quot;Axloqiy madaniyat&quot; sifatida tavsiflangan narsa foydasiga [[Xristianlik|nasroniylikka]] putur yetkazadi&lt;ref&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' p. 31.&lt;/ref&gt;.

Dissident &quot;axloqiy&quot; unitaristlar va ko'proq konservativ &quot;doktrinal&quot; cherkov o'rtasidagi qarama-qarshilik qizib ketganligi sababli, birinchisi o'z qarashlarini aks ettiruvchi kitoblar va boshqa materiallarni markazlashtirilgan va tez nashr etish zarurligini his qildi. Jorjiyada tug'ilgan, 1860-yilda tug'ilgan, 1880-yillarning o'rtalarida ''Unity'' jurnalining xodimlariga qo'shilgan yosh yigit Charlz Xop Kerr 1886-yilda Chikagoda &quot;Birlik odamlari&quot; uchun &quot;Charlz H. Kerr va&quot; nomli nashriyotni tashkil etishga majbur bo'ldi. Co.&quot; &lt;ref&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' p. 30–32.&lt;/ref&gt; Birlik odamlari o'sha paytda paydo bo'lgan [[Evolutsiya|evolyutsion ilm]] -fan va ma'rifiy diniy e'tiqod - yoki Kerrning o'zi aytganidek, &quot;ratsional din va diniy [[ratsionalizm]] &quot; o'rtasidagi mustahkam aloqani targ'ib qilishga intildi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot;&gt;Charles H. Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business: How Socialist Literature is Being Circulated by Socialists.&quot; ''International Socialist Review,'' vol. 1, no. 10 (April 1901), p. 669.&lt;/ref&gt;.

Yangi paydo bo'lgan Kerr &amp; Co kompaniyasining flagmani &quot; ''Unity'' &quot; jurnalining o'zi edi, garchi ''&quot;Universitet'' &quot; deb nomlangan adabiy jurnal ham chop etilishidan oldin qisqacha nashr etilgan&lt;ref&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' p. 28.&lt;/ref&gt;. Kitob va jurnallardan tashqari, ilk Charlz H. Kerr &amp; Co butun mamlakat bo'ylab tashkil etilgan &quot;Birlik klublari&quot; tarmog'idan foydalanish uchun bir qator risolalar va madhiyalar ishlab chiqargan&lt;ref name=&quot;Ruff32&quot;&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' p. 32.&lt;/ref&gt;. O'rganilgan mavzular qiyosiy din, ilg'or Injil tanqidi, evolyutsion fan va tarixni o'z ichiga oladi&lt;ref name=&quot;Ruff32&quot; /&gt;. Unitariyaga oid materiallardan tashqari, Kerr she'riyat va adabiyotning bir qator jildlarini ham chop etdi&lt;ref&gt;Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade,&quot;'' p. 40.&lt;/ref&gt;. Kompaniya iqtisod, siyosat va sotsiologiyaning vaqtinchalik mavzulariga o'tishdan oldin taxminan 7 yil davomida ushbu yo'nalishni saqlab qoldi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot;&gt;Charles H. Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business: How Socialist Literature is Being Circulated by Socialists.&quot; ''International Socialist Review,'' vol. 1, no. 10 (April 1901), p. 669.&lt;/ref&gt;.

=== Populistik davr ===
[[File:New-Time-cover-Dec1897.jpg|right|thumb|303x303px| ''The New Time'' (sobiq ''New Occasions)'' Charlz H. Kerr &amp; Co. tomonidan 1893-1898 yillarda nashr etilgan va ijtimoiy fantastika va populistik siyosiy va iqtisodiy mavzulardagi maqolalarni o'z ichiga olgan.]]
Charlz H. Kerr &amp; Co. birinchi marta 1893 yilda tashkil etilgan bo'lib, har bir aksiyaning nominal qiymati 10 dollar bo'lgan 1000 ta aktsiyaga ega bo'lib, umumiy bozor kapitallashuvi 10 000 dollarni tashkil etadi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot;&gt;Charles H. Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business: How Socialist Literature is Being Circulated by Socialists.&quot; ''International Socialist Review,'' vol. 1, no. 10 (April 1901), p. 669.&lt;/ref&gt;. O'sha yili firmaning diniy mavzulardan uzoqlashib, qattiq siyosatga yo'nalishi o'zgardi. Kompaniya 1897-yil iyul oyida ''The New Time'' ga o'zgartirilishidan oldin &quot; ''Yangi holatlar'' &quot; deb nomlangan yangi oylik jurnalni nashr qilishni boshladi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;. &quot;Yarim sotsialistik&quot; nashr [[muharrir]] Frederik Upham Adams boshchiligida mustaqil tijorat tashkiloti sifatida chiqarilishidan oldin 30 000 dan ortiq tirajga erishdi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;. Adams jurnalni egallab olganidan ko'p o'tmay moliyaviy qiyinchiliklarga duch keldi va tez orada nashr to'xtatildi va uning obuna ro'yxati BO Flower tomonidan tahrirlangan ''The Arena'' ga sotildi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;.

Kerr &amp; Co. 1890-yillarda Xalq partiyasining o'sishidan katta ta'sir ko'rsatdi va [[Pul islohotlari|pul islohoti]], temir yo'llarni tartibga solish, bank sanoatini hukumat nazorati va shunga o'xshash masalalar kabi mashhur populistik mavzular bo'yicha ko'plab nomlar chiqardi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot;&gt;Charles H. Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business: How Socialist Literature is Being Circulated by Socialists.&quot; ''International Socialist Review,'' vol. 1, no. 10 (April 1901), p. 669.&lt;/ref&gt;. Garchi bu unvonlarning ba'zilari [[Sotsializm|sotsializmning]] chetidan o'tgan bo'lsa-da, faqat 1899-yilning bahorida [[Karl Marx|Karl Marks]] tomonidan qo'llab-quvvatlangan xalqaro sotsializmga hal qiluvchi burilish amalga oshirildi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;. Kerr va Co. va AM Simons tomonidan tahrirlangan Chikagodagi yangi sotsialistik haftalik gazeta, ''The Workers Call o'rtasida tezda yaqin aloqa o'rnatildi''&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;.

=== Sotsialistik nashriyotchi ===
1900-yil yanvar oyida Simons yangi jurnalni chiqarish maqsadida Kerr &amp; Co. kompaniyasining vitse-prezidenti sifatida qabul qilindi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot;&gt;Charles H. Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business: How Socialist Literature is Being Circulated by Socialists.&quot; ''International Socialist Review,'' vol. 1, no. 10 (April 1901), p. 669.&lt;/ref&gt;. Bu 20-asrning dastlabki yigirma yilligida Amerikaning eng muhim sotsialistik davriy nashrlaridan biri sifatida paydo bo'lgan ''Xalqaro Sotsialistik Review'' (ISR) bo'ladi. Nashr 800 ga yaqin obunachi bilan ishga tushdi va birinchi yil oxiriga kelib bu jami to'rt baravar ko'paydi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt; .1901-yilning boshida Kerr tomonidan 10 000 nusxaga ko'paygan bosma nashrlar ommaviy ravishda sotilgan edi&lt;ref name=&quot;OCPB669&quot; /&gt;.

Firma sotsialistik nashriyot sifatida aktsiyalarni sotish orqali moliyalashtirildi, Kerrning shaxsan o'zi olgan 500 dollarlik aktsiyalari va kichik bir hovuch badavlat xayriyachilar va har biri 10 dollardan individual aktsiyalarni sotish orqali ishlab chiqarilgan biroz kattaroq miqdor&lt;ref name=&quot;OCPB670&quot;&gt;Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business,&quot; p. 670.&lt;/ref&gt;. Aktsiyadorlarga dividendlar to'lanmadi va ularga bahoni oshirish va'dasi berilmadi, aksincha, Kerr nashrlarini qopqoq narxidan chuqur chegirma bilan sotib olishga ruxsat berildi&lt;ref name=&quot;OCPB670&quot; /&gt;. Kompaniyaning cho'ntak o'lchamdagi &quot;Sotsializmning cho'ntak kutubxonasi&quot; turkumidagi 5 sentlik risolalar - har biri o'ziga xos qizil selofan bilan qoplangan - aktsiyadorlar tomonidan sotib olinganda 1000 nusxasi uchun 6 dollarga arzon narxda edi; Kerrning Karl Marks, [[Friedrich Engels|Frederik Engels]], Karl Kautskiy va boshqa yetakchi marksistik nazariyotchilarning &quot;Standart sotsialistik seriyasi&quot; ning kichik mato bilan bog'langan asarlari 50 foiz chegirma va yuk bilan sotilgan&lt;ref name=&quot;OCPB671&quot;&gt;Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business,&quot; p. 671.&lt;/ref&gt;.

Daromadli biznes modeli bo'lmasa-da, arzon sotsialistik adabiyot va'dasi Kerr aktsiyalarini sotib olishni Amerika Sotsial-demokratik partiyasi va uning to'g'ridan-to'g'ri vorisi Amerika Sotsialistik partiyasi aholisi uchun juda jozibador qildi&lt;ref name=&quot;OCPB670&quot;&gt;Kerr, &quot;Our Cooperative Publishing Business,&quot; p. 670.&lt;/ref&gt;. Kompaniya va Amerikadagi uyushgan sotsialistik harakat o'rtasida juda yaqin aloqalar paydo bo'ldi, Kerr kitob hajmidagi qo'lyozmalarning asosiy qismini va kam sonli risolalarni nashr qilish bilan shug'ullanadi, Sotsialistik partiya esa o'z faoliyatini targ'ibot varaqalari va biroz qattiqroq nashr qilish bilan cheklab qo'ydi. bir qator risolalar, ayniqsa partiyaning dastlabki yillarida&lt;ref&gt;This relationship of Kerr as a private publisher closely affiliated with the organized Socialist Party is directly comparable to the place of the privately owned [[International Publishers]] with respect to the [[Communist Party, USA]] in later decades.&lt;/ref&gt;.

Kerr radikal ishchilar harakati madhiyasini fransuz tilidan tarjima qilgan &quot; Internationale &quot;; uning versiyasi Qo'shma Shtatlarda kuylangan [[Ingliz tili|inglizcha]] so'zlarga aylandi (garchi Britaniya va Irlandiyada boshqacha, anonim inglizcha tarjimasi kuylangan bo'lsa ham). Kerrning versiyasi IWWning ''Little Red Songbook kitobida'' keng tarqalgan. 1906 yilda Kerr Karl Marksning &quot; ''Kapital &quot;ning birinchi jildini nashr etdi.'' Kerr &amp; Co. ''ISR'' tahririyati xodimi Ernest Unterman tomonidan qilingan asl tarjimalardan foydalangan holda ''Capitalning'' 2 va 3 jildlarini nashr qilish bilan bu sa'y-harakatlarni davom ettirdi va shu tariqa ingliz tilida ushbu materialning dunyodagi birinchi noshiriga aylandi. Marksning “Kapital” asarining birinchi ingliz nashri bilan bir qatorda Kerr 1908 yilda [[Fridrix Nitsshe|Fridrix Nitsshening]] “ Odam juda insoniy ” asarining birinchi inglizcha nashrini &lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://catalog.hathitrust.org/Record/001386232|title=Human, all too human; a book for free spirits|year=1908|publisher=C. H. Kerr}}&lt;/ref&gt;, Belgiyada tug‘ilgan amerikalik jurnalist Aleksandr Xarvi tomonidan tarjima qilingan. 

=== Radikallashuvning kuchayishi ===
[[File:Isr-haywood-1305.jpg|right|thumb|297x297px| Oylik &quot; ''International Socialist Review'' &quot; jurnali Charlz H. Kerr &amp; Co kompaniyasining 1900-yilda ishga tushirilganidan to 1918-yilda vafot etguniga qadar flagmani edi.]]
1908-yilda nashriyotchi Charlz H. Kerr ''International Socialist Reviewning sxolastik va haddan tashqari nazariy nuqtai nazaridan norozi bo'lib,'' muharrir Simonsni ishdan bo'shatdi va o'zi qobiliyatli radikal Meri Marsi yordami bilan nashrning muharrirlik rolini o'z zimmasiga oldi. Kerrning tobora radikal bo'lgan siyosatini aks ettirgan holda, jurnalning siyosiy yo'nalishi sotsialistik harakatning chap qanotiga ko'chib o'tdi, bunda ish tashlash harakati va Jahon sanoat ishchilarining faoliyatidagi dolzarb voqealarga yangi urg'u berildi. Jurnal ham tez orada shaklini o'zgartirib, yorqinroq qog'ozda chop etilgan qisqaroq maqolalarni tasvirlash uchun grafiklardan ko'proq foydalandi. Sotsialistik partiyaning mo&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;tadil qanotini uzoqlashtirgan bir oz qutbli qaror bo'lsa-da, bu o'zgarishlardan keyingi yillarda ''ISRning'' aylanishi va ta'siri sezilarli darajada oshdi.

Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushi]] paytida AQSh hukumati Kerrning barcha nashrlariga pochta jo'natmalari imtiyozlarini rad etib, ularni 1917-yilgi josuslik to'g'risidagi qonunni g'alayonli tarzda buzganlikda aybladi. ''Taqiq ISR'' uchun halokatli zarba bo'ldi, eng yaxshi paytlarda hech qachon foydali nashr bo'lmagan.

Kanadada Kanada hukumati Kengashining 1918-yildagi buyrug'iga ko'ra, har qanday [[Kanadaliklar|kanadalik]] Charlz H. Kerr va Ko. tomonidan nashr etilgan har qanday adabiyotga ega bo'lishni noqonuniy qildi, 5000 dollar jarima yoki besh yillik qamoq jazosi bilan jazolandi&lt;ref&gt;R.W.H., &quot;'Liberty and Peace' in Canada,' ''The Socialist Standard'' [London], vol. 15, whole number 177 (May 1919) p. 77.&lt;/ref&gt;.

=== Urushdan keyingi davr ===
Urushdan so'ng darhol Charlz Kerr shotlandiyalik Detroytlik radikal Jon Keracher bilan yaqin aloqada bo'lib, uning &quot;Proletar universiteti&quot; harakati va uning marksistik adabiyotga bo'lgan ehtiyoji tufayli. 1920-yilda Keracher yashirin Amerika Kommunistik partiyasidan fraksiyani olib chiqib, kichik raqib tashkilot - Amerika Proletar partiyasini (PPA) tuzdi. Keracher 1924-yilda Kerr direktorlar kengashi a'zosi bo'ldi va 1928-yilda Charlz Kerr unga firmadagi nazorat aksiyalarining asosiy qismini sotdi.

Shundan so'ng Proletar partiyasi Kerr &amp; Co. faoliyatini nazorat qilib, Keracherning bir qator asarlarini, jumladan '', &quot;Xudolar qanday yaratilgan&quot;'' (1929), &quot; ''Prodyuserlar va parazitlar'' &quot; (1935), ''&quot;Bosh tuzatish sanoati'' &quot; (1935), &quot; ''Jinoyat: uning Sabab va oqibatlar'' (1937), ''Frederik Engels'' (1946)&lt;ref&gt;Allen Ruff, ''&quot;We Called Each Other Comrade&quot;: Charles H. Kerr &amp; Co., Radical Publishers,'' p. 204.&lt;/ref&gt;. Kambag'al moliyaviy va tashkilotning kichik hajmi tufayli, PPA tomonidan nisbatan bir nechta qo'shimcha Kerr unvonlari nashr etilgan bo'lsa-da, kompaniyaning orqa ro'yxati, shubhasiz, kichik tashkilotning to'lov qobiliyatini saqlab qolishda bebaho edi.

=== 1960-yillarda yangi mulk ===
1960-yillarda Proletar partiyasi sahnadan chiqib ketganidan soʻng, Charlz X. Kerr va Ko. IWWga yaqin oʻrta gʻarbiy radikallar guruhi tomonidan oʻzining Charlz X. Kerr nashriyot kompaniyasi nomi ostida tirik qoldi. Bu guruh orasida edi. Fred V. Tompson, Jozef Giganti, Virjil J. Vogel va Burt Rosen . Ularning asosiy nashrlari orasida Devid Rodiger va Franklin Rozmont tomonidan tahrirlangan &quot;Haymarket albomi&quot; va folklorshunos Archi Grin va boshqalar tomonidan tahrirlangan &quot;Katta qizil qo'shiqlar kitobi&quot; Vobblies insholari va qo'shiqlari antologiyasi bor edi. Bugungi kunda kompaniya &quot;1886 yildan beri butun oila uchun qo'poruvchilik adabiyoti&quot; ni reklama qilmoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The History of the Charles H. Kerr Company * Charles H. Kerr Publishing Company|url=https://charleshkerr.com/page/history/|ish=charleshkerr.com|kirish sanasi=2022-08-05|arxivsana=2021-05-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210516045025/https://www.charleshkerr.com/page/history}}&lt;/ref&gt;.

== Kompaniya nashrlari ==

=== Jurnallar ===

* ''Birlik'' jurnali. &lt;small&gt;[[iarchive:UnityMagazine-volumes19And20|jild. 19-20 (1887-88)]] | [[iarchive:UnityMagazine-volumes21And22|jild. 21-22 (1888-89)]]&lt;/small&gt;
* ''New Time'' jurnali. (1897–1899).
* ''Xalqaro sotsialistik sharh.'' &lt;small&gt;[[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol01|jild. 1 (1900-01)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol02|jild. 2 (1901-02)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol03|jild. 3 (1902-03)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol04|jild. 4 (1903-04)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol05|jild. 5 (1904-05)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol06|jild. 6 (1905-06)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol07|jild. 7 (1906-07)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol08|jild. 8 (1907-08)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol09|jild. 9 (1908-09)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol10|jild. 10 (1909-10)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol11|jild. 11 (1910-11)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol12|jild. 12 (1911-12)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol13|jild. 13 (1912-13)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol14|jild. 14 (1913-14)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol15|jild. 15 (1914-15)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol16|jild. 16 (1915-16)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReview1900Vol17|jild. 17 (1916-17)]] | [[iarchive:InternationalSocialistReviewVol.18-1917-18|jild. 18 (1917-18)]]&lt;/small&gt;

=== Xalqaro ijtimoiy fanlar kutubxonasi ===
Ijtimoiy fanlar xalqaro kutubxonasi 1906 yil boshida boshlangan. &quot;Sotsializm talabasi uchun ijobiy ajralmas&quot; deb ta'riflangan jildlar to'plami edi. &lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|date=July 1906|title=The International Library of Social Science}}&lt;/ref&gt; Har bir jildning narxi  US$ ( equivalent to $30 2021 yilda ). &lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|date=December 1909|title=International Library of Social Science}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Raqam
! Sarlavha
! Muallif
|-
| 1
| ''O'zgaruvchan tartib''
| Oskar Lovell Triggs
|-
| 2
| ''Yaxshiroq dunyo falsafasi''
| J. Xovard Mur
|-
| 3
| ''Umumjahon qarindoshlik''
| J. Xovard Mur
|-
| 4
| ''Ilmiy sotsializm tamoyillari''
| Charlz X. Vail
|-
| 5
| ''Jozef Ditsgenning ba'zi falsafiy insholari''
| Jozef Ditsgen
|-
| 6
| ''Tarixning materialistik kontseptsiyasining ocherklari''
| Antonio Labriola
|-
| 7
| ''Sevgining yoshi''
| Edvard Karpenter
|-
| 8
| ''Oldinga qarab: Ayolning maqomi haqida risola va boshqalar.''
| Filipp Rappaport
|-
| 9
| ''Falsafaning ijobiy natijasi''
| Jozef Ditsgen
|-
| 10
| ''Sotsializm va falsafa''
| Antonio Labriola
|-
| 11
| ''Inson va axloqning jismoniy asoslari''
| MH Fitch
|-
| 12
| ''Sotsialistik e'tiqod va fantaziyadagi inqilobiy insholar''
| Piter E. Burrowes
|-
| 13
| ''Marks iqtisodiyoti''
| Ernest Untermann
|-
| 14
| ''Amerika proletariatining yuksalishi''
| Ostin Lyuis
|-
| 15
| ''Karl Marksning nazariy tizimi''
| Lui B. Boudin
|-
| 16
| ''Ilmiy sotsializmning belgilari: Dyuhringga qarshi''
| [[Friedrich Engels|Fridrix Engels]]
|-
| 17
| ''Respublika, zamonaviy muloqot''
| NP Andresen
|-
| 18
| ''Xudo va mening qo'shnim''
| Robert Blatchford
|-
| 19
| ''Sotsializmning umumiy tushunchasi''
| Jon Spargo
|-
| 20
| ''Sotsializm va zamonaviy fan''
| Enriko Ferri
|-
| 21
| ''Sanoat muammolari''
| NA Richardson
|-
| 22
| ''Falsafaning qashshoqligi''
| [[Karl Marx|Karl Marks]]
|}

== Manbalar ==
{{manbalar|30em}}

== Adabiyotlar ==

* Beasley Books, [https://web.archive.org/web/20160430023228/http://www.beasleybooks.com/home/plscatalog.pdf ''The Pocket Library of Socialism&quot;''], Chikago, IL: Beasley Books, nd
* Devid Kokran, &quot;Sotsialistik nashriyot&quot;, ''Tarix ustaxonasi,'' № 24 (1987 yil kuzi), bet.&amp;nbsp;162–165. [https://www.jstor.org/stable/4288787 JSTOR da] .
* Charlz H. Kerr, [http://www.marxisthistory.org/history/usa/parties/spusa/1903/0200-kerr-cooperationinpub.pdf &quot;Sotsialistik adabiyotda hamkorlik&quot;], Chikago: Charlz H. Kerr &amp; Co., nd [1903]. &lt;small&gt;-Kerning nashriyot uyini tushuntirgan risolasi.&lt;/small&gt;
* Susan Curtis Mernitz, &quot;Amerikaning eng qadimgi sotsialistik matbuotining diniy asoslari: Charlz H. Kerr nashriyot kompaniyasining yuz yillik eslatmasi&quot;, ''Mehnat / Le Travail,'' jild. 19 (1987 yil bahori), bet.&amp;nbsp;133–137. [https://www.jstor.org/stable/25142768 JSTOR da] .
* Allen M. Ruff, &quot;Illinoysdagi sotsialistik nashriyot: Charlz H. Kerr va Chikago kompaniyasi, 1886–1928&quot;, ''Illinoys tarixiy jurnali,'' jild. 79, yo'q. 1 (1986 yil bahori), bet.&amp;nbsp;19–32. [https://www.jstor.org/stable/40191917 JSTOR da] .

== Havolalar ==

* Tim Davenport (ed.), [http://www.marxisthistory.org/subject/usa/eam/spapubs-kerrlist.html &quot;Publications by Charles H. Kerr &amp; Co. (1885-1940s): Listed Alphabetically by Author&quot;], Early American Marxism website, www.marxisthistory.org/
* Allen Ruff, [[iarchive:CharlesHKerrPublishingCo.AndWisconsins21stCenturyPolitics|&quot;Charles H Kerr Publishing Co. and Wisconsin's 21st Century Politics&quot;]]. Shaping [[San Francisco]], 2011.&lt;small&gt;—Audio file.&lt;/small&gt;
* [https://archives.newberry.org/repositories/2/resources/219 Charles H. Kerr Company Records] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221206211812/https://archives.newberry.org/repositories/2/resources/219 |date=2022-12-06 }} at the Newberry Library.
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Kutubxonalar]]
[[Turkum:Xalqaro kutubxonalar]]
[[Turkum:Qadimiy kutubxonalar]]
[[Turkum:Zamonaviy kutubxonalar]]
[[Turkum:Dunyodagi eng katta kutubxona]]</text>
      <sha1>sej1c0gjpx38v9mho25z39l0l5hcfw6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Laura Bell Bundy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>768127</id>
    <revision>
      <id>6181435</id>
      <parentid>6108570</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T18:27:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181435</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16951" sha1="412cx6b9f4rje8l69su8tu4vp6of9uh" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Laura Bell Bundy|portret=Laura Bell Bundy Apr 2010.jpg|tavsif=Bell Bundy Aprel 2010-yil|tugʻilgan paytidagi ismi=Laura Ashley Bell Bundy|tavallud sanasi={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1981|4|10}}|tavallud joyi=Euclid, Ohio, AQSh&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.ageeyehaircolor.com/laura-bell-bundy/|access-date=October 28, 2016|title=Laura Bell Bundy|website=Ageeyehaircolor.com}}{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;|vafot sanasi=|vafot joyi=|kasbi=aktrisa, qoʻshiqchi, raqqosa, shoira|faoliyat_yillari=1993–|turmush oʻrtogʻi=Thom Hinkle|bolalari=1|sayt={{URL|http://laurabellbundy.com}}}}
'''Laura Ashley Bell Bundy''' (1981-yil 10-aprelda tugʻilgan) - amerikalik aktrisa va qoʻshiqchi. U ayniqsa [[:en:Broadway_theatre|Broadway]] teatrida  &quot;Hairspray&quot; va &quot;Elle Woods&quot; musiqiy versiyasida Elle Vudsning ijrosini yaratgani bilan mashhur. U shuningdek, &quot;Anger Management&quot; (Gʻazabni boshqarish telekoʻrsatuvi)da doktor Jordan Denbini tasvirlagan. 2010-yilda u [[:en:Mercury_Records_Nashville|Mercury Records Nashville]] bilan shartnoma imzoladi va oʻzining birinchi ikkita mashhur musiqasi &quot;Giddy On Up&quot; va &quot;Drop on By&quot;ni chiqardi.

== Yoshligi ==
Bell Bundy Ogayo shtati Evklid shahrida tugʻilgan va [[Lexington (Kentucky)|Kentukki shtatining Leksington shahrida]] voyaga yetgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Laura Bell Bundy|url=http://www.umgnashville.com/artist/detail.aspx?nid=6109&amp;aid=216|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100722090636/http://www.umgnashville.com/artist/detail.aspx?nid=6109&amp;aid=216|arxivsana=July 22, 2010|qaralgan sana=17-noyabr 2010-yil|ish=Universal Music Nashville}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Bialas|ism=Michael|sana=8-iyun 2010-yil|sarlavha=Cowgirl Power: 10 Reasons to Root, Root, Root for Laura Bell Bundy|url=https://www.huffpost.com/entry/cowgirl-power-10-reasons_b_529739|ish=HuffPost}}&lt;/ref&gt;. Uning onasi Lorna Bundi-Jons Ultadagi Lancome goʻzallik boʻyicha maslahatchisi, otasi Don Bundi esa elektrotexnika muhandisi. Uning ota-onasi 1997-yilda 16 yoshida ajrashishgan; ikkalasi ham yana yana boshqa oila qurishadi. U [[Paris (Kentucky)|Kentukki shtatining Parij]] shahridagi Town and Village raqs maktabida raqs darslarini olgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=7-avgust 2013-yil|sarlavha=Lex's Laura Bell Bundy hits big-time (again) with lead role in TV's Anger Management|url=https://www.kyforward.com/lexs-laura-bell-bundy-hits-big-time-again-with-lead-role-in-tvs-anger-management/|ish=KyForward.com|qaralgan sana=2022-08-05|arxivsana=2022-08-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220805075919/https://www.kyforward.com/lexs-laura-bell-bundy-hits-big-time-again-with-lead-role-in-tvs-anger-management/}}&lt;/ref&gt;. U toʻqqiz yoshida Nyu-York shahridagi Radio City Rojdestvo tomoshasida qatnashadi. U Leksington katolik oʻrta maktabini tamomlagan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Miss Kentukki 1978/1979-yilgi Amerika goʻzali yarim finalchisi Marsiya Melon Bellning jiyani boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Richardson|ism=Ann|sana=19-fevral 2013-yil|sarlavha=The Business at Hand &gt;&gt; Welcome home, Miss America|url=http://www.shorenewstoday.com/snt/news/index.php/ocean-city-letters-to-the-editor/35030-the-business-at-hand-gg-welcome-home-miss-america.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140202124159/http://www.shorenewstoday.com/snt/news/index.php/ocean-city-letters-to-the-editor/35030-the-business-at-hand-gg-welcome-home-miss-america.html|arxivsana=February 2, 2014|qaralgan sana=31-yanvar 2014-yil|ish=Ocean City Gazette}}&lt;/ref&gt;. Bell Bundyga 18 yoshida [[:en:Celiac_disease|celiac]] tashxisi qoʻyilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=1-noyabr 2010-yil|sarlavha=Laura Bell Bundy Shares Her Struggle With Wheat!|url=http://fitperez.com/2010-11-01-laura-bell-bundy-shares-her-struggle-with-wheat|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101114152923/http://fitperez.com/2010-11-01-laura-bell-bundy-shares-her-struggle-with-wheat|arxivsana=November 14, 2010|ish=FitPerez.com}}&lt;/ref&gt;. 1995-yilda, 14 yoshida, Bell Bundi &quot;''Jumanji'' &quot; filmida Bonni Xantning qahramoni Sara Uitlning yosh versiyasini oʻynagan&lt;ref name=&quot;jumanji&quot;&gt;[http://www.tcm.com/tcmdb/title/79977/Jumanji/ &quot;''Jumanji'' Overview and Cast&quot;] tcm.com, retrieved August 7, 2018&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
Bell Bundy &quot;Rutless&quot; filmidagi Tina Daniya rolini yaratgan ''.'' 1992-yilda &quot;[[:en:Off-Broadway|Off-Broadway&quot;]] ''musiqiy'' filmida ishtirok etgan&lt;ref&gt;Holden, Stephen. &lt;/ref&gt;. Bu uchun 1993-yilda Musiqiy filmdagi eng yaxshi aktrisa sifatida Drama Desk mukofotiga nomzodi qoʻyilgan. 2002-yilda 21 yoshida, u Brodveydagi debyutida Amber Von ''Tussle'' rolini yaratgan&lt;ref&gt;Brantley, Ben. &lt;/ref&gt;.

2007-yildan 2008-yilning iyuligacha u Brodveyda &quot;''Legally Blonde: The Musical&quot;'' filmida bosh rolni oʻynaydi va Toni mukofotida &quot;Musiqiy kinodagi eng yaxshi aktrisa &quot; nominatsiyasini oladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Hetrick|ism=Adam|sana=20-iyul 2008-yil|sarlavha=Laura Bell Bundy Exits Broadway's ''Legally Blonde'' July 20|url=http://www.playbill.com/article/laura-bell-bundy-exits-broadways-legally-blonde-july-20-com-151744|ish=Playbill}}&lt;/ref&gt;.


2009-yil 13-yanvaridan 22-fevralda AQShda gastrollarida boʻladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=10-yanvar 2009-yil|sarlavha=Laura Bell Bundy to Join LEGALLY BLONDE Tour as Temporary Replacement|url=https://www.broadwayworld.com/article/Laura-Bell-Bundy-to-Join-LEGALLY-BLONDE-Tour-as-Temporary-Replacement-20090110|ish=BroadwayWorld}}&lt;/ref&gt;. Biroq, u 2009-yil 27-iyundagi spektakl paytida qoʻlini sindirib, shouni tugatishga majbur boʻladi va darhol kasalxonaga yotqiziladi&lt;ref&gt;Soltes, Fiona.[http://www.tennessean.com/article/20090630/TUNEIN/90630078/1005/ENTERTAINMENT/+Legally+Blonde++star+Bundy+injured ']&lt;/ref&gt;.

2008-yil 27-sentyabrda u [[Anaheim (California)|Kaliforniyadagi]] Anaxaym teatri uchun xayriya kontsertida hamkasbi Eden Espinosa va ''Spring Awakening'' talabasi [[Lea Michele|Lea Mishel]] bilan ''Broadway Chance Style: Up Close va Personal'' kontsertida ishtirok etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Gans|ism=Andrew|sana=27-sentabr 2008-yil|sarlavha=''Broadway Chance Style'' Benefit, with Bundy, Michele, Espinosa, Cusick, Presented Sept. 27|url=http://www.playbill.com/article/broadway-chance-style-benefit-with-bundy-michele-espinosa-cusick-presented-sept-27-com-153717|ish=Playbill}}&lt;/ref&gt;.

U &quot;''The Honeymooners&quot;'' ''telekomediyasiga'' asoslangan &quot;''The Honeymooners''&quot; yangi musiqiy filmida Trixi Norton rolini ijro etadi. Musiqiy premyerasi 2017-yil 28-sentyabrda [[New Jersey|Nyu-Jersi]] shtatining Milbern shahridagi &quot;Paper Mill Playhouse&quot;da 29-oktyabrgacha davom etadi. Jon Rando rejissyorligidagi musiqiy filmda Elis Kramden rolini ijro etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=McPhee|ism=Ryan|sana=3-oktabr 2017-yil|sarlavha=Watch Footage of Leslie Kritzer, Laura Bell Bundy, and More in ''The Honeymooners''|url=http://www.playbill.com/article/watch-footage-of-leslie-kritzer-laura-bell-bundy-and-more-in-the-honeymooners|ish=Playbill}}&lt;/ref&gt;.

Bundy 2018-yil iyun oyida [[Los-Anjeles|Los-Anjelesda]] Ketlin Marshall tomonidan sahnalashtirilgan va rejissyorlik qilgan &quot;''Sweet Charity''&quot; filmida bosh rolni oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=McPhee|ism=Ryan|sana=17-may 2018-yil|sarlavha=Full Cast Set for Los Angeles ''Sweet Charity'', Starring Laura Bell Bundy|url=http://www.playbill.com/article/full-cast-set-for-los-angeles-sweet-charity-starring-laura-bell-bundy|kirish sanasi=5-avgust 2018-yil|ish=Playbill}}&lt;/ref&gt;.

== Diskografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:18em;&quot; |Sarlavha
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:20em;&quot; | Albom tafsilotlari
! colspan=&quot;3&quot; | Grafikdagi eng yuqori pozitsiyalar
|- style=&quot;font-size:smaller;&quot;
! style=&quot;width:45px;&quot; | [[Billboard chartlari|AQSh Davlati]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|url={{BillboardURLbyName|artist=laura bell bundy|chart=Country Albums C}}|title=Laura Bell Bundy Album &amp; Song Chart History - Country Albums|magazine=[[Billboard (jurnal)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]}}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;width:45px;&quot; | BIZ&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|url={{BillboardURLbyName|artist=laura bell bundy|chart=all}}|title=Laura Bell Bundy Album &amp; Song Chart History - Billboard 200|magazine=[[Billboard (jurnal)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]}}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;width:45px;&quot; | NOR&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.norwegiancharts.com/search.asp?cat=a&amp;search=Laura+Bell+Bundy|sarlavha=norwegiancharts.com - Norwegian charts portal|nashriyot=Hung Medien|qaralgan sana=11-iyul 2011-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Longing for a Place Already Gone''&lt;ref&gt;Chisling, Matthew.[https://www.allmusic.com/album/longing-for-a-place-already-gone-mw0001648026 &quot;]&lt;/ref&gt;
|
* Chiqarilgan sana: 2007-yil 5-iyun
* Yorliq: LAB yozuvlari
* Formatlar: [[Kompakt-disk|CD]], musiqa yuklab olish
| —
| —
| —
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Iʼll Be Home for Christmas''&lt;ref&gt;[https://www.allmusic.com/album/ill-be-home-for-christmas-mw0001202238 &quot;I'll Be Home for Christmas&quot;], [[AllMusic]], retrieved August 8, 2018&lt;/ref&gt;
|
* Chiqarilgan sana: 2007-yil 4-iyun
* Yorliq: LAB yozuvlari
* Formatlar: [[Kompakt-disk|CD]]
| —
| —
| —
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Achin va Shakin''
|
* Chiqarilgan sana: 2010-yil 13-aprel
* Yorliq: Merkuriy Nashvill
* Formatlar: CD, musiqa yuklab olish
| 5
| 28
| 34
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Live at Jazzfest 2013''&lt;ref&gt;[https://homegrownmusic.net/store/cd/laura-bell-bundy-live-at-jazz-fest-2013-cd &quot;Live at Jazzfest 2013&quot;, New Orleans Jazz &amp; Heritage Festival] homegrownmusic.net, retrieved August 8, 2018&lt;/ref&gt;
|
* Ishlab chiqarilish sanasi:
* Yorliq: Homegrown Music Network/MRI
* Formatlar: [[Kompakt-disk|CD]]
| —
| —
| —
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Another Piece of Me''&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Nicholson |first=Jessica |date=15-may 2015-yil |title=Laura Bell Bundy To Reveal 'Another Piece of Me' June 9 |work=[[MusicRow]] |url=http://www.musicrow.com/2015/05/laura-bell-bundy-to-reveal-another-piece-of-me-june-9/ |access-date=16-may 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
|
* Chiqarilgan sana: 2015-yil 9-iyun
* Yorliq: Big Machine Records
* Format: musiqa yuklab olish
| —
| —
| —
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Women of Tomorrow''&lt;ref name=&quot;women of tomorrow&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=19-avgust 2020-yil |title=ONErpm Signs Laura Bell Bundy For New Album Release |work=All Access |url=https://www.allaccess.com/net-news/archive/story/199258/onerpm-signs-laura-bell-bundy-for-new-album-releas |access-date=20-avgust 2020-yil}}&lt;/ref&gt;
|
* Chiqarilgan sana: 2021-yil  &lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5D;&lt;/sup&gt;
* Yorliq: ONErpm
* Format: musiqa yuklab olish
| —
| —
| —
|-
| colspan=&quot;5&quot; style=&quot;font-size:8pt&quot; | &quot;—&quot; diagrammaga kirmagan nashrlarni bildiradi
|}

=== Musiqa videolari ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
!Yil
! style=&quot;width:14em;&quot; | Video
! Direktor
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2010-yil
! scope=&quot;row&quot; | &quot;Giddy On Up&quot;
| Sheyn Dreyk&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://shanedrake.com/laura-bell-bundy-giddy-on-up/|sarlavha=Laura Bell Bundy – &quot;Giddy on Up&quot;|ish=Shanedrake.com|qaralgan sana=23-yanvar 2022-yil|arxivsana=16-oktabr 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181016114126/http://shanedrake.com/laura-bell-bundy-giddy-on-up/}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | &quot;Drop On By&quot;
| Kristin Barlou&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://rhetbear.com/resume.htm|sarlavha=Rhet Bear - Director of Photography|ish=Rhetbear.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2012-yil
! scope=&quot;row&quot; | &quot;That's What Angels Do&quot;
| rowspan=&quot;3&quot; | Laura Bell Bundy/Bekki Fluke&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://imvdb.com/n/laura-bell-bundy|sarlavha=Laura Bell Bundy|ish=IMVDb.com|qaralgan sana=2022-08-05|arxivsana=2018-08-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180810042507/https://imvdb.com/n/laura-bell-bundy}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2013-yil
! scope=&quot;row&quot; | &quot;Two Step&quot; &lt;small&gt;(Kolt Ford bilan)&lt;/small&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | &quot;Kentucky Dirty&quot;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Wyland |first=Sarah |date=20-noyabr 2013-yil |title=Watch Laura Bell Bundy's &quot;Kentucky Dirty&quot; Music Video |work=[[Great American Country]] |url=http://blog.gactv.com/blog/2013/11/20/watch-laura-bell-bundys-kentucky-dirty-music-video/ |access-date=23-noyabr 2013-yil |archive-date=21-noyabr 2013-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20131121173619/http://blog.gactv.com/blog/2013/11/20/watch-laura-bell-bundys-kentucky-dirty-music-video/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015-yil
! scope=&quot;row&quot; | &quot;I Am What I Am&quot;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.cmt.com/videos/laura-bell-bundy/1204826/i-am-what-i-am.jhtml|sarlavha=CMT : Videos : Laura Bell Bundy : I Am What I Am|ish=[[Country Music Television]]|qaralgan sana=6-iyun 2015-yil}}&lt;/ref&gt;
| Bekki Fluke
|}

== Filmografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Rol
! Izohlar
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1993-yil
| ''The Adventures of Huck Finn''
| Syuzan Uilks&lt;ref name=&quot;huck&quot;&gt;[http://www.tcm.com/tcmdb/title/66667/Adventures-of-Huck-Finn-The/ &quot; ''The Adventures of Huck Finn'' Cast&quot;] tcm.com, retrieved August 7, 2018&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; | Laura Bundy sifatida
|-
| ''Life with Mikey''
| Kortni Aspinall&lt;ref name=&quot;mikey&quot;&gt;[http://www.tcm.com/tcmdb/title/81372/Life-with-Mikey/ ''Life with Mikey''] tcm.com, retrieved August 7, 2018&lt;/ref&gt;
|-
| 1995-yil
| ''Jumanji''
| Yosh Sara Uitl&lt;ref name=&quot;allmovie&quot;&gt;[https://www.allmovie.com/artist/laura-bell-bundy-p523591/filmography &quot;Laura Bell Bundy Filmography&quot;] allmovie.com, retrieved November 15, 2017&lt;/ref&gt;
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2006-yil
| ''Surf School''
| Doris&lt;ref name=&quot;allmovie&quot; /&gt;
|
|-
| ''Dreamgirls''
| Azizim&lt;ref name=&quot;allmovie&quot; /&gt;
|
|-
| 2008-yil
| ''The Drum Beats Twice''
| Peggi
| Laura Bundy sifatida
|-
| 2013-yil
| ''Watercolor Postcards''
| Sonny&lt;ref name=&quot;allmovie&quot; /&gt;
|
|-
| 2016-yil
| ''After the Reality''&lt;ref&gt;Hipes, Patrick. &lt;/ref&gt;
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2017-yil
| ''Pure Country: Pure Heart''&lt;ref&gt;[http://www.tcm.com/tcmdb/title/2160491/Pure-Country-Pure-Heart/ ''Pure Country: Pure Heart''] tcm.com, retrieved August 7, 2018&lt;/ref&gt;
| Mark Dann
| Toʻgʻridan-toʻgʻri videoga
|-
| ''Beauty Mark''
| Lotaringiya&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.broadwayworld.com/article/Beauty-Mark-Starring-Laura-Bell-Bundy-is-Now-Available-On-Digital-and-On-Demand-Watch-the-Trailer-Here-20180523|sarlavha='Beauty Mark' Starring Laura Bell Bundy is Now Available On Digital and On Demand - Watch the Trailer Here!|ish=Broadwayworld.com|qaralgan sana=5-avgust 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
|
|}

== Mukofotlari ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Mukofot
! Turkum
! Natija
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | 1993-yil
| Drama Desk Award
| Muziklda eng yaxshi aktrisa
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Laura Bell Bundy|url=http://www.iobdb.com/CreditableEntity/11016|kirish sanasi=4-iyul 2021-yil|ish=Iobdb.com|qaralgan sana=2022-08-05|arxivsana=2021-07-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210702214658/https://www.iobdb.com/CreditableEntity/11016}}&lt;/ref&gt;
|-
| Outer Critics Circle Award
| Muziklda eng yaxshi aktrisa |{{Nom}}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; align=&quot;center&quot; | 2007-yil
| Tony Award
| Muziklda eng yaxshi aktrisa
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Laura Bell Bundy – Broadway Cast &amp; Staff|url=https://www.ibdb.com/broadway-cast-staff/laura-bell-bundy-99960#Awards|kirish sanasi=4-iyul 2021-yil|ish=IBDb.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| Drama Desk Award
| Muziklda eng yaxshi aktrisa | {{Nom}}
|-
| American Country Award
| Taniqli ishlash|{{Nom}}
| align=&quot;center&quot; | &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Gans|ism=Andrew|sana=25-aprel 2007-yil|sarlavha=73rd Annual Drama League Award Nominees Announced|url=http://www.playbill.com/article/73rd-annual-drama-league-award-nominees-announced-com-140324|kirish sanasi=4-iyul 2021-yil|ish=Playbill.com|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | 2010-yil
| CMT Music Award
| Musiqa videosi eng yaxshi ijodkor
| align=&quot;center&quot; | &lt;ref name=&quot;aca&quot;&gt;Anderson, Sara D. [http://tasteofcountry.com/american-country-awards-2010-winners/ &quot;American Country Awards 2010 Winners&quot;], Tasteofcountry.com, December 6, 2010&lt;/ref&gt;
|-
| American Country Award
| Yilning eng yaxshi videosi| {{Nom}}
| align=&quot;center&quot; | &lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Bobbin |first=Jay |date=3-iyun 2010-yil |title=CMT Music Awards: Miranda Lambert, Laura Bell Bundy hope for another big night |work=[[Chicago Tribune]] |url=https://www.chicagotribune.com/entertainment/zap-cmt-awards-story-story.html |access-date=27-fevral 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Bungy, Laura}}
[[Turkum:1981-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Amerikalik televideniye aktrisalari]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]
[[Turkum:Amerikalik aktrisalar]]
[[Turkum:Amerikalik bola aktrisalar]]
[[Turkum: Amerikalik qoʻshiqchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aktrisalar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha qoʻshiqchilar]]</text>
      <sha1>412cx6b9f4rje8l69su8tu4vp6of9uh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>San’at va hunarmandchilik harakati</title>
    <ns>0</ns>
    <id>768318</id>
    <revision>
      <id>6181358</id>
      <parentid>6139137</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:43:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6181358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50166" sha1="0mpg5dpj31hs2lixkv89amy5kuepoxe" xml:space="preserve">{{AT}}
[[Fayl:William_Morris_design_for_Trellis_wallpaper_1862.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/William_Morris_design_for_Trellis_wallpaper_1862.jpg/300px-William_Morris_design_for_Trellis_wallpaper_1862.jpg|right|thumb| „Trellis“ fon rasmi uchun Uilyam Morris dizayni, 1862]]

„'''Sanʼat va hunarmandchilik“ harakati''' dekorativ va tasviriy sanʼatdagi xalqaro yoʻnalish boʻlib, erta va toʻliq Britaniya orollarida&lt;ref name=&quot;grove&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Campbell|first=Gordon|title=The Grove Encyclopedia of Decorative Arts, Volume 1|url=https://archive.org/details/groveencyclopedi0001unse_q3k5|publisher=Oxford University Press|year=2006|isbn=978-0-19-518948-3}}&lt;/ref&gt; rivojlanib kelgan&lt;ref&gt;Wendy Kaplan and Alan Crawford, ''The Arts &amp; Crafts movement in Europe &amp; America: Design for the Modern World'', Los Angeles County Museum of Art&lt;/ref&gt;.

Dekorativ sanʼatning qashshoqlashuviga va ularni ishlab chiqarish sharoitlariga qarshi reaktsiya sifatida boshlangan harakat Yevropa va Shimoliy Amerikada taxminan 1880 va 1920-yillar orasida gullab-yashnadi. Bu zamonaviy uslubning ildizi, keyinchalik paydo boʻlgan narsaning ingliz ifodasidir. kuchli taʼsir koʻrsatgan Art Nouveau harakati deb ataladi. Yaponiyada 1920-yillarda Mingei harakati sifatida paydo boʻlgan. U anʼanaviy hunarmandchilikni anglatadi va koʻpincha [[oʻrta asr]], romantik yoki xalq bezak uslublaridan foydalangan.

Bu atama birinchi marta TJ Kobden-Sanderson tomonidan 1887-yilda Sanʼat va hunarmandchilik koʻrgazma jamiyatining yigʻilishida ishlatilgan&lt;ref name=&quot;crawford&quot;&gt;Alan Crawford, ''C. R. Ashbee: Architect, Designer &amp; Romantic Socialist'', Yale University Press, 2005. {{ISBN|0300109393}}&lt;/ref&gt;, u asos boʻlgan tamoyillar va uslub Angliyada kamida 20-yil davomida rivojlanib kelgan. U tarixchi Tomas Karlayl, sanʼatshunos Jon Ruskin va dizayner Uilyam Morrisning gʻoyalaridan ilhomlangan&lt;ref name=&quot;triggs&quot;&gt;{{Kitob manbasi|url=https://archive.org/details/chaptersinhistor00trig|first=Oscar Lovell|last=Triggs|title=Chapters in the History of the Arts and Crafts Movement|publisher=Bohemia Guild of the Industrial Art League|year=1902}}&lt;/ref&gt;. Shotlandiyada bu Charlz Renni Makintosh kabi asosiy shaxslar bilan bogʻliq&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Sumpner|first=Dave|url=https://books.google.com/books?id=5cCMDwAAQBAJ&amp;q=key+Rennie|title=My Revision Notes: Pearson Edexcel A Level Design and Technology (Product Design)|date=2020-02-28|publisher=Hodder Education|isbn=978-1-5104-7422-2|language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Kelib chiqishi va taʼsiri ==

=== Dizayn islohoti ===
Sanʼat va hunarmandchilik harakati &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrning oʻrtalarida Buyuk Britaniyada dizayn va bezakni isloh qilishga urinish natijasida paydo boʻlgan. Bu islohotchilar mashinasozlik va zavod ishlab chiqarishi bilan bogʻliq boʻlgan standartlarning pasayishiga qarshi reaktsiya edi. Ularning tanqidi 1851-yilgi Buyuk koʻrgazmada koʻrgan buyumlari bilan keskinlashdi, ular haddan tashqari [[wiktionary:ornate|bezakli]], sunʼiy va ishlatilgan materiallarning sifatlaridan bexabar edi. Sanʼatshunos Nikolaus Pevsnerning yozishicha, eksponatlar „naqshlarni yaratishdagi asosiy ehtiyojni, sirtning yaxlitligini“ bilmaslikni, shuningdek, „tafsilotlarda qoʻpollikni“ koʻrsatdi.&lt;ref name=&quot;pevsner&quot;&gt;Nikolaus Pevsner, ''Pioneers of Modern Design'', Yale University Press, 2005, {{ISBN|0-300-10571-1}}&lt;/ref&gt; Dizayn islohoti koʻrgazma tashkilotchilari Genri Koul (1808-1882), Ouen Jons (1809-1874), Metyu Digbi Uayt (1820-1877) va Richard Redgrayv (1804-1888) bilan boshlandi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.vam.ac.uk/content/articles/w/wallpaper-design-reform/|sarlavha=V&amp;A, &quot;Wallpaper Design Reform&quot;}}&lt;/ref&gt;, ularning barchasi haddan tashqari bezak va bezaklarni eskirgan. Amaliy boʻlmagan yoki yomon qilingan narsalar.tashkilotchilar „eksponatlarni qoralashda bir ovozdan“ edi. Masalan, Ouen Jons „meʼmor, pardozchi, qogʻoz boʻyoqchi, toʻquvchi, kalikomatyor va kulol“ „goʻzalliksiz yangilik yoki aqlsiz goʻzallik“ yaratganidan shikoyat qilgan edi. Ishlab chiqarilgan mahsulotlarning ushbu tanqidlaridan yozuvchilar dizaynning toʻgʻri tamoyillari deb hisoblagan narsalarni koʻrsatadigan bir nechta nashrlar paydo boʻldi. Richard Redgravening „ ''Dizayn boʻyicha qoʻshimcha maʼruzasi“'' (1852) dizayn va bezak tamoyillarini tahlil qildi va „bezatishni qoʻllashda koʻproq mantiq“ soʻradi.

Jonsning aynan oʻzi taʼkidlashicha, bezak „bezatilgan narsaga nisbatan ikkinchi darajali boʻlishi kerak“, „bezakning bezakli narsaga mosligi“ boʻlishi kerak, [[devor]] qogʻozi va gilamlarda „daraja yoki tekislikdan boshqa hech qanday naqsh boʻlmasligi kerak“ deb takidladi.&lt;ref&gt;Quoted in Nikolaus Pevsner, ''Pioneers of Modern Design''&lt;/ref&gt; Buyuk koʻrgazmadagi mato yoki devor qogʻozi iloji boricha haqiqiy koʻrinishga ega boʻlgan tabiiy naqsh bilan bezatilgan boʻlishi mumkin, bu yozuvchilar esa tekis va soddalashtirilgan tabiiy naqshlarni himoya qilishgan.
[[Fayl:Kelmscott_Press_-_The_Nature_of_Gothic_by_John_Ruskin_(first_page).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Kelmscott_Press_-_The_Nature_of_Gothic_by_John_Ruskin_%28first_page%29.jpg/170px-Kelmscott_Press_-_The_Nature_of_Gothic_by_John_Ruskin_%28first_page%29.jpg|thumb| Jon Ruskinning ''Gotika tabiati,'' Uilyam Morris tomonidan 1892-yilda Kelmskott nashriyotida XV asrda yashagan Nikolas Jenson tomonidan ilhomlantirilgan &quot;Oltin turdagi „ asarida chop etilgan. ''“Venetsiya toshlari&quot; ning'' ushbu bobi Sanʼat va hunarmandchilik harakati uchun oʻziga xos manifest edi.]]
Biroq, &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalarida dizayn islohotchilari „Sanʼat va hunarmandchilik“ harakatining dizaynerlari kabi uzoqqa bormadilar. Ular qurilishdan koʻra bezak bilan koʻproq shugʻullanishgan, ishlab chiqarish usullarini toʻliq tushunmaganlar{{Sfn|Naylor|1971}} va sanoat usullarini tanqid qilmaganlar.

=== AWN Pugin ===
[[Fayl:The_Grange,_Ramsgate_1.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/The_Grange%2C_Ramsgate_1.jpg/220px-The_Grange%2C_Ramsgate_1.jpg|right|thumb| Puginning Ramsgatedagi „Grange“ uyi, 1843-yil. Uning uy qurilishiga moslashtirilgan soddalashtirilgan gotika uslubi Sanʼat va hunarmandchilik harakati arxitekturasini shakllantirishga yordam berdi.]]
Harakatning baʼzi gʻoyalari arxitekturadagi gotika jonlanishining etakchisi AWN Pugin (1812-1852) tomonidan kutilgan edi. Masalan, u sanʼat va hunarmandchilik sanʼatkorlari singari haqiqatni materialga, tuzilishga va funktsiyaga targʻib qilgan.&lt;ref name=&quot;V&amp;A&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.vam.ac.uk/vastatic/microsites/british_galleries/bg_styles/Style09a/index.html|sarlavha=Victoria and Albert Museum|nashriyot=Vam.ac.uk|kirish sanasi=2010-08-28|qaralgan sana=2022-08-05|arxivsana=2012-08-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120802095131/http://www.vam.ac.uk/vastatic/microsites/british_galleries/bg_styles/Style09a/index.html}}&lt;/ref&gt; Pugin ijtimoiy tanqidchilarning zamonaviy jamiyatning kamchiliklarini Oʻrta asrlar bilan taqqoslash tendentsiyasini ifoda etdi &lt;ref name=&quot;hill&quot;&gt;Rosemary Hill, ''God’s Architect: Pugin and the Building of Romantic Britain'', London: Allen Lane, 2007&lt;/ref&gt;, masalan, shaharlarning kengayishi va kambagʻallarga munosabat – bu Ruskin, Morris va Sanʼat va boshqa olimlar uchun odatiy holga aylangan tendentsiya. Hunarmandchilik harakati. Uning „Qarama-qarshiliklar“ (1836) kitobida yaxshi oʻrta asr namunalaridan ''farqli'' oʻlaroq, yomon zamonaviy binolar va shaharsozlik misollari chizilgan va uning tarjimai holi Rozmari Xill „deyarli oʻtib, arxitekturadagi hunarmandchilik va anʼanalarning ahamiyati toʻgʻrisida xulosalarga keldi“, deb taʼkidlaydi.

=== Jon Ruskin ===
Sanʼat va hunarmandchilik falsafasi koʻp jihatdan Jon Ruskinning Tomas Karlayl ijodidan chuqur taʼsirlangan ijtimoiy tanqididan kelib chiqqan.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Blakesley|first=Rosalind P.|date=2006|title=The arts and crafts movement|url=https://archive.org/details/artscraftsmoveme0000blak|publisher=Phaidon|isbn=978-0-7148-3849-6|oclc=1147708297}}&lt;/ref&gt; Ruskin xalqning axloqiy va ijtimoiy sogʻligʻini uning meʼmorchiligi va ishining tabiati bilan bogʻladi. Ruskin [[Sanoat toʻntarishi|sanoat inqilobida]] yaratilgan mexanizatsiyalashgan ishlab chiqarish va mehnat taqsimoti turini „xizmatkor mehnat“ deb hisobladi va sogʻlom va axloqli jamiyat uchun ular yaratgan narsalarni loyihalashtirgan mustaqil ishchilar kerak deb oʻyladi. U zavodda ishlab chiqarilgan ishlarni „insofsiz“ deb hisoblagan va qoʻl mehnati va hunarmandchilik qadr-qimmatni mehnat bilan birlashtirgan.

=== Uilyam Morris ===
[[Fayl:William_Morris_age_53.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/William_Morris_age_53.jpg/170px-William_Morris_age_53.jpg|thumb| Uilyam Morris, Sanʼat va hunarmandchilik harakatida asosiy taʼsir koʻrsatgan toʻqimachilik dizayneri]]
Uilyam Morris (1834-1896) &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiridagi dizayndagi yuksak shaxs va Sanʼat va hunarmandchilik harakatiga asosiy taʼsir koʻrsatgan. Harakatning estetik va ijtimoiy qarashlari uning 1850-yillarda Birmingem toʻplami – [[Oxford universiteti|Oksford universitetining]] bir guruh talabalari, jumladan, [[Romantizm|romantik adabiyotga]] boʻlgan muhabbatni ijtimoiy hayotga sadoqatini uygʻunlashtirgan Edvard Bern-Jons bilan birga ishlab chiqqan gʻoyalardan kelib chiqdi. islohot. {{Sfn|Naylor|1971}}
[[Fayl:The_Red_House,_Bexleyheath.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/The_Red_House%2C_Bexleyheath. JPG/220px-The_Red_House%2C_Bexleyheath. JPG|thumb| Uilyam Morrisning Bexleyheathdagi Qizil uyi, Filipp Uebb tomonidan ishlab chiqilgan va 1860-yilda qurib bitkazilgan; Sanʼat va hunarmandchilik harakatining eng muhim binolaridan biri &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nationaltrust.org.uk/red-house#Overview|sarlavha=National Trust, &quot;Iconic Arts and Crafts home of William Morris&quot;}}&lt;/ref&gt;]]
Morris turli xil hunarmandchilik bilan tajriba oʻtkaza boshladi va mebel va interyer dizaynini boshladi. {{Sfn|MacCarthy|2009}} U shaxsan ishlab chiqarish bilan bir qatorda dizayn bilan ham shugʻullangan, {{Sfn|MacCarthy|2009}} Sanʼat va hunarmandchilik harakatining oʻziga xos belgisi edi. Ruskinning taʼkidlashicha, intellektual dizayn aktini qoʻlda jismoniy yaratish aktidan ajratish ham ijtimoiy, ham estetik jihatdan zarar keltiradi.
[[Fayl:Morris_and_Company_Weaving_at_Merton_Abbey.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/Morris_and_Company_Weaving_at_Merton_Abbey.jpg/220px-Morris_and_Company_Weaving_at_Merton_Abbey.jpg|thumb| 1880-yillarda ochilgan Mertondagi Morris &amp; Co fabrikasidagi toʻquv saroyi]]
1861-yilda Morris tijorat maqsadlarida mebel va bezak buyumlarini yasashni boshladi, oʻz dizaynini oʻrta asr uslublarida modellashtirdi va qalin shakllar va kuchli ranglardan foydalangan. Uning naqshlari oʻsimlik va hayvonot dunyosiga asoslangan boʻlib, uning mahsulotlari ingliz qishloqlarining mahalliy yoki mahalliy anʼanalaridan ilhomlangan.

== Ijtimoiy va dizayn tamoyillari ==
{| class=&quot;toccolours&quot; cellspacing=&quot;1&quot; style=&quot;float: right; margin-left: 1em; margin-right: 1em; font-size: 85%; background:#c6dbf7; color:black; width:30em; max-width: 40%;&quot;
| style=&quot;text-align: left;&quot; | Qoʻshma Shtatlardagi oʻzlarining hamkasblaridan farqli oʻlaroq, Britaniyadagi sanʼat va hunarmandchilik boʻyicha amaliyotchilarning aksariyati mashinalarga nisbatan kuchli, biroz tushunarsiz, salbiy his-tuygʻularga ega edi. Ular „hunarmand“ni erkin, ijodkor va qoʻllari bilan ishlaydigan, „mashina“ni esa ruhsiz, takrorlanuvchi va gʻayriinsoniy deb hisoblashgan. Ushbu qarama-qarshi tasvirlar qisman Jon Ruskinning (1819-1900) ''&quot;Venetsiya toshlari&quot; asaridan olingan boʻlib, Venetsiyaning'' arxitektura tarixi, Sanʼat va hunarmandchilik dizaynerlari qayta-qayta qaytgan zamonaviy sanoatizmning kuchli qoralanishini oʻz ichiga oladi. Mashinaga ishonchsizlik 1900-yillarda sanoat olamidan yuz oʻgirgan koʻplab kichik ustaxonalar orqasida yotardi va ular „hunarmandchilik“ deb ataydigan narsalarni yaratish uchun sanoatdan oldingi usullardan foydalanganlar.

– Alan Krouford, „Britaniyada Benson, mashinasozlik va sanʼat va hunarmandchilik harakati edi“ &lt;ref&gt;Alan Crawford, „W. A. S. Benson, Machinery, and the Arts and Crafts Movement in Britain“, ''The Journal of Decorative and Propaganda Arts'', Vol. 24, Design, Culture, Identity: The Wolfsonian Collection (2002), pp. 94-117&lt;/ref&gt;
|}

=== Sanoat tanqidi ===
Uilyam Morris Ruskinning sanoat jamiyatini tanqid qilgani bilan oʻrtoqlashdi va bir vaqtning oʻzida zamonaviy zavodga, mashinalardan foydalanishga, mehnat taqsimotiga, kapitalizmga va anʼanaviy hunarmandchilik usullarini yoʻqotishga hujum qildi. Ammo uning texnikaga boʻlgan munosabati mos kelmadi. Bir paytlar u mashinalar yordamida ishlab chiqarish „mutlaqo yomonlik“ ekanligini aytdi, lekin boshqa paytlarda u mashinalar yordamida oʻz standartlariga javob bera oladigan ishlab chiqaruvchilardan ishni topshirishga tayyor edi.&lt;ref&gt;Graeme Shankland, „William Morris – Designer“, in Asa Briggs (ed.) ''William Morris: Selected Writings and Designs'', Harmondsworth: Penguin, 1980 {{ISBN|0-14-020521-7}}&lt;/ref&gt;

Morris rassom qoʻlda ishlaydigan hunarmand-dizayner boʻlishi kerakligini taʼkidladi va Oʻrta asrlarda mavjud boʻlgan deb hisoblaganidek, erkin hunarmandlar jamiyatini himoya qildi. „Chunki hunarmandlar oʻz ishidan zavq olardilar“, deb yozadi u, &quot;Oʻrta asrlar oddiy xalq sanʼatida yuksaklik davri edi. . . . Hozir bizning muzeylarimizdagi xazinalar oʻsha davrdagi uy xoʻjaliklarida ishlatiladigan oddiy idishlar, oʻrta asrlardagi yuzlab cherkovlar murakkab dehqonlar tomonidan qurilgan.

Morrisning izdoshlari mashinalar va zavod tizimi haqida ham turlicha qarashlarga ega edi. Masalan, Sanʼat va hunarmandchilik harakatining markaziy arbobi R. Ashbi 1888-yilda shunday degan edi: „Biz mashinani rad etmaymiz, biz uni mamnuniyat bilan qabul qilamiz. Ammo biz uni oʻzlashtirganini koʻrishni xohlaymiz“ &lt;ref&gt;Ashbee, C.&amp;nbsp;R., ''A Few Chapters on Workshop Construction and Citizenship'', London, 1894.&lt;/ref&gt; Gildiya va hunarmandchilik maktabini zamonaviy ishlab chiqarish usullariga qarama-qarshi qoʻygandan soʻng, u „Zamonaviy tsivilizatsiya mashinalarga tayanadi“, deb tan oldi, lekin u „mexanizm“ deb atagan.

Morris va uning izdoshlari zamonaviy sanoat bogʻliq boʻlgan mehnat taqsimotini istalmagan deb hisoblashgan, ammo har bir dizayn dizayner tomonidan amalga oshirilishi kerak boʻlgan darajada munozara va kelishmovchilikka sabab boʻlgan. Sanʼat va hunarmandchilik boʻyicha barcha rassomlar buyumlarni yaratishning har bir bosqichini oʻzlari bajarmaganlar va bu faqat &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrda hunarmandchilikning taʼrifi uchun muhim boʻlgan. Garchi Morris koʻplab hunarmandchilik (jumladan, toʻquv, boʻyash, bosmaxona, xattotlik va kashtachilik) boʻyicha amaliy tajriba orttirgani bilan mashhur boʻlsa-da, u oʻz fabrikasida dizayner va ijrochini ajratishni muammoli deb hisoblamadi. Morrisning yaqin siyosiy hamkori Valter Kreyn mehnat taqsimotiga ham axloqiy, ham badiiy asoslarga nisbatan noxush nuqtai nazar bilan qaradi va loyihalash va yasash bir qoʻldan boʻlishi kerakligini qatʼiy targʻib qildi. Lyuis Forman Day, Kreynning doʻsti va zamondoshi, xuddi Kreyn kabi Morrisga qoyil qolgan holda, Kreynning fikriga qatʼiyan rozi boʻlmadi.

=== Sotsializm ===
&quot;Sanʻat va hunarmandchilik&quot; harakatining koʻplab dizaynerlari sotsialistlar edi, jumladan Morris, TJ Kobden Sanderson, Valter Kreyn, CR Ashbi, Filipp Uebb, Charlz Folkner va AH Makmurdo . 1880-yillarning boshlarida Morris koʻproq vaqtini loyihalash va yasashdan koʻra sotsializmni targʻib qilishga sarflardi. Ashbi [[London]] sharqida Hunarmandlar gildiyasi deb nomlangan hunarmandlar jamoasini tuzdi.

=== Boshqa islohot harakatlari bilan birlashish ===
Britaniyada harakat kiyim islohoti,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.vam.ac.uk/content/articles/v/victorian-dress-at-v-and-a/|sarlavha=V&amp;A, &quot;Victorian Dress at the V&amp;A&quot;|sana=14 January 2011}}&lt;/ref&gt; qishloqchilik, shahar harakati va xalq qoʻshiqlarining tiklanishi bilan bogʻliq edi. Hammasi maʼlum darajada „Oddiy hayot“ ideali bilan bogʻlangan.&lt;ref&gt;Fiona McCarthy. ''The Simple Life'', Lund Humphries, 1981&lt;/ref&gt;

== Rivojlanish ==
Morrisning dizaynlari tezda mashhur boʻlib, uning kompaniyasining ishi 1862-yilda Londondagi xalqaro koʻrgazmada namoyish etilganda qiziqish uygʻotdi. Morris &amp; Co ning dastlabki ishlarining aksariyati cherkovlar uchun edi va Morris Sent-Jeyms saroyida va Janubiy Kensington muzeyida (hozirgi Viktoriya va Albert muzeyi) muhim ichki dizayn komissiyalarini yutib oldi.

&lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida Sanʼat va hunarmandchilik gʻoyalarining tarqalishi koʻplab uyushmalar va hunarmandchilik jamoalarining paydo boʻlishiga olib keldi, garchi Morris oʻsha paytda sotsializm bilan mashgʻul boʻlgani sababli ular bilan deyarli aloqasi boʻlmagan.

1881-yilda Eglantayn Luiza Jebb, Meri Freyzer Taytler va boshqalar mehnatkashlar sinflarini, ayniqsa qishloq joylaridagilarni foyda olish uchun emas, balki ularni foydali narsalar bilan taʼminlash uchun nazorat ostida hunarmandchilik bilan shugʻullanishga undash uchun Uy sanʼati va sanoat uyushmasini tashkil etish tashabbusi bilan chiqdilar.

1882-yilda meʼmor AHMakmurdo Selvin Image, Gerbert Horne, Klement Xiton va Benjamin Kresvikni oʻz ichiga olgan dizaynerlar hamkorligidan iborat Century Guildni tuzdi. {{Sfn|MacCarthy|1994}} {{Sfn|Naylor|1971}}

1884-yilda sanʼat xodimlari uyushmasi besh yosh meʼmor – Uilyam Letebi, Edvard Prior, Ernest Nyuton, Mervin Makartni va Jerald S. Xorsli tashabbusi bilan tasviriy va amaliy sanʼatni birlashtirib, ikkinchisining mavqeini oshirish maqsadida tashkil etilgan. Dastlab uni Jorj Blekall Simonds boshqargan.

1875-yilda asos solingan Londondagi Liberty &amp;amp;amp; Co univermagi Sanʼat va hunarmandchilik harakati tarafdorlari tomonidan maʼqullangan uslub va &quot; badiiy liboslar &quot;ning taniqli chakana sotuvchisi edi.

1887-yilda harakatga oʻz nomini bergan Sanʼat va qoʻl sanʼatlari koʻrgazma jamiyati Uolter Kren bilan prezident sifatida tuzildi va 1888-yil noyabr oyida Londonning Yangi Galereyasida oʻzining birinchi koʻrgazmasini oʻtkazdi &lt;ref&gt;Parry, Linda, ''William Morris and the Arts and Crafts Movement: A Sourcebook'', New York, Portland House, 1989 {{ISBN|0-517-69260-0}}&lt;/ref&gt; Bu Grosvenor galereyasining 1881-yilgi qishki koʻrgazmasidan keyin Londondagi zamonaviy dekorativ sanʼatning birinchi namoyishi edi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://chestofbooks.com/arts/essays/Theoretical-Practical-Critical-Ideals/Of-The-Arts-And-Crafts-Movement-Part-4.html|sarlavha=Crane, Walter, &quot;Of the Arts and Crafts Movement&quot;, in ''Ideals In Art: Papers Theoretical Practical Critical'', George Bell &amp; Sons, 1905|nashriyot=Chestofbooks.com|kirish sanasi=2010-08-28}}&lt;/ref&gt; Koʻrgazmada &quot; Morris &amp;amp;amp; Co. &quot; kompaniyasi mebel, mato, gilam va kashtalar bilan yaxshi namoyon boʻldi.

1888-yilda Angliyada uslubning yirik amaliyotchisi boʻlgan CRAshbie Londonning Sharqiy End qismida Gildiya va Hunarmandchilik maktabiga asos soldi. Gildiya oʻrta asr gildiyalari namunasidagi hunarmandchilik kooperativi boʻlib, ishchilarga oʻz hunarmandchiligidan mamnun boʻlishni maqsad qilgan. Ruskin va Morris tamoyillari asosida ishlaydigan mohir hunarmandlar qoʻlda tayyorlangan buyumlar ishlab chiqarishi va shogirdlar maktabini boshqarishi kerak edi. Bu gʻoyani deyarli hamma hayajon bilan kutib oldi, Morrisdan tashqari, u hozirda [[sotsializm]]ni targʻib qilish bilan shugʻullangan va Ashbining sxemasini ahamiyatsiz deb hisoblagan. 1888-yildan 1902-yilgacha gildiya gullab-yashnadi, unda 50 ga yaqin kishi ishlagan. 1902-yilda Ashbi Kotsvoldsdagi Chipping Kampdenda eksperimental hamjamiyatni boshlash uchun gildiyani Londondan boshqa joyga koʻchirdi.

CFA Voysey (1857-1941) sanʼat va hunarmandchilik meʼmori boʻlib, u matolar, plitkalar, keramika, mebel va metall buyumlarni ham ishlab chiqdi. Uning uslubi soddalikni nafosat bilan uygʻunlashtirgan.

Morrisning fikri GK Chesterton va Xilaire Belloc taʼsir qildi.&lt;ref&gt;Letter, Joseph Nuttgens, London Review of Books, 13 May 2010 p 4&lt;/ref&gt;
[[Fayl:Coleton_Fishacre_-_geograph.org.uk_-_928003.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Coleton_Fishacre_-_geograph.org.uk_-_928003.jpg/220px-Coleton_Fishacre_-_geograph.org.uk_-_928003.jpg|left|thumb| Coleton Fishacre 1925-yilda Kingswear, Devon, Angliya, Sanʼat va hunarmandchilik anʼanalarida dam olish uyi sifatida yaratilgan.]]
Oʻn toʻqqizinchi asrning oxiriga kelib, Sanʼat va hunarmandchilik gʻoyalari arxitektura, rassomlik, [[haykaltaroshlik]], grafika, illyustratsiya, kitob yasash va fotografiya, maishiy dizayn va dekorativ sanʼat, jumladan mebel va yogʻoch, vitrajlar,&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Cormack|first=Peter|title=Arts and Crafts Stained Glass|date=2015|publisher=Yale University Press|location=New Haven and London|isbn=978-0-300-20970-9|edition=First}}&lt;/ref&gt; charm, toʻrdoʻzlikka taʼsir koʻrsatdi., kashtachilik, gilamdoʻzlik va toʻqish, zargarlik va metallga ishlov berish, [[emal]] va kulolchilik.&lt;ref name=&quot;dublin&quot;&gt;Nicola Gordon Bowe and Elizabeth Cumming, ''The Arts And Crafts Movements in Dublin and Edinburgh''&lt;/ref&gt; 1910-yilga kelib, „Sanʼat va hunarmandchilik“ va qoʻlda yasalgan barcha narsalar uchun moda paydo boʻldi.

Sanʼat va hunarmandchilik koʻrgazma jamiyati 1888-1916-yillarda oʻn bitta koʻrgazma oʻtkazdi. 1914-yilda urush boshlanishi bilan u tanazzulga yuz tutdi va inqirozga yuz tutdi. Uning 1912-yilgi koʻrgazmasi moliyaviy muvaffaqiyatsizlikka uchradi.&lt;ref name=&quot;harrod&quot;&gt;Tania Harrod, ''The Crafts in Britain in the 20th Century'', Yale University Press, 1999. {{ISBN|0-300-07780-7}}&lt;/ref&gt; Kontinental Yevropadagi dizaynerlar Deutsche Werkbund kabi tashabbuslar orqali dizayn va sanoat bilan ittifoqchilikda innovatsiyalar yaratishgan va Britaniyada Omega ustaxonalari va sanoatda dizayn assotsiatsiyasi tomonidan yangi tashabbuslar olib borilgan bir paytda, Sanʼat va hunarmandchilik koʻrgazma jamiyati, hozirda Qadimgi qoʻriqchining nazorati savdodan voz kechdi va ishlab chiqaruvchilar bilan hamkorlikni purist qoʻl mehnatiga aylantirdi.

=== Keyinchalik taʼsir qiladi ===
Britaniyalik rassom Bernard Lich ijtimoiy tanqidchi Yanagi Soetsu bilan oddiy hunarmandchilikning axloqiy va ijtimoiy qiymati haqida Yaponiyada ishlab chiqqan koʻplab gʻoyalarni Angliyaga olib keldi; ikkalasi ham Ruskinning gʻayratli oʻquvchilari edi. Lich bu gʻoyalarning faol targʻibotchisi boʻlib, urushlar oraligʻida hunarmandlar bilan oʻzaro bogʻliq boʻlgan va ularni 1940 yilda nashr etilgan „Kulolning kitobi“da tushuntirib bergan, u sanoat jamiyatini Raskinning fikri kabi keskin qoralagan. va Morris. Shunday qilib, Sanʼat va qoʻl sanʼatlari falsafasi 1950 va 1960 yillarda, Sanʼat va hunarmandchilik harakati tugatilgandan keyin va modernizmning yuqori toʻlqinida, Britaniya hunarmandlari orasida abadiylashtirildi.

== Mintaqa boʻyicha ==

=== Britaniya orollari ===
[[Fayl:Mackintosh_Window_(304516308).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Mackintosh_Window_%28304516308%29.jpg/220px-Mackintosh_Window_%28304516308%29.jpg|thumb| Vitraj oynasi, The Hill House, Helensburgh, Argyll va Bute]]

==== Shotlandiya ====
Shotlandiyada Sanʼat va hunarmandchilik harakatining boshlanishi Jeyms Ballantine (1808-1877) tomonidan kashshof boʻlgan 1850-yillardagi vitraylarning tiklanishida edi. Uning asosiy asarlari orasida Dunfermline Abbeyning gʻarbiy gʻarbiy oynasi va Edinburgdagi Sent Giles sobori sxemasi mavjud. Glazgoda uni Ballantin bilan birga oʻqigan Deniel Kottier (1838-1891) asos solgan va Uilyam Morris, Ford Madoks Braun va Jon Ruskin bevosita taʼsir qilgan. Uning asosiy asarlari Paisley Abbeyda Masihning suvga choʻmdirilishini oʻz ichiga oladi (taxminan 1880). Uning izdoshlari orasida Stiven Adam va uning xuddi shu ismli oʻgʻli bor edi.
[[Fayl:The_Robert_Owen_Museum,_Newtown.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/The_Robert_Owen_Museum%2C_Newtown.jpg/220px-The_Robert_Owen_Museum%2C_Newtown.jpg|left|thumb| Robert Ouen muzeyi, Nyutaun, Frenk Shayler .]]

==== Uels ====
Uelsdagi vaziyat Buyuk Britaniyadagidan farqli edi. Hunarmandchilikka kelsak, Sanʼat va hunarmandchilik ''jonlanish'' kampaniyasi edi. Ammo Uelsda, hech boʻlmaganda [[Birinchi jahon urushi]]gacha, haqiqiy hunarmandchilik anʼanasi hali ham mavjud edi. Mahalliy materiallar, tosh yoki loy, tabiiy ravishda foydalanishda davom etdi.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Hilling|first=John B.|url=https://books.google.com/books?id=Oe2VDwAAQBAJ&amp;q=Arts+and+Crafts+Movement+Wales&amp;pg=PA221|title=The Architecture of Wales: From the First to the Twenty-First Century|date=2018-08-15|publisher=University of Wales Press|isbn=978-1-78683-285-6|pages=221|language=en}} 'Arts and Crafts' to Early Modernism, 1900 to 1939&lt;/ref&gt;

Shotlandiya sanʼat va hunarmandchilik harakatida oʻzining vitrajlari bilan mashhur boʻldi; Uels oʻzining kulolchiligi bilan mashhur boʻlar edi. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrning oʻrtalariga kelib, mahalliy hunarmandlar tomonidan avlodlar uchun ishlatilgan ogʻir, tuzli sirlar modadan chiqib ketdi, chunki ommaviy ishlab chiqarilgan keramika narxlarini pasaytirdi. Ammo Sanʼat va hunarmandchilik harakati ularning ishiga yangi baho olib keldi. I

Uelsdagi Sanʼat va hunarmandchilik harakatining asosiy targʻibotchisi Ouen Morgan Edvards edi. Edvards oʻz xalqini oʻz tili va tarixi bilan tanishtirish orqali Uels gʻururini yangilashga bagʻishlangan islohotchi siyosatchi edi. Edvards uchun „Uels sanʼat va hunarmandchilik boʻyicha taʼlimdan koʻra koʻproq narsani talab qilmaydi“.

Arxitekturada Klou Uilyams-Ellis Britaniyada „qoralangan tuproq“ yoki pise qurilishini jonlantirildi.

==== Irlandiya ====
Harakat Irlandiyaga tarqalib, xalqning madaniy rivojlanishi uchun muhim davrni ifodalaydi, oʻsha davrdagi adabiy tiklanishning vizual hamkasbi va Irlandiya millatchiligining nashri edi. Sanʼat va hunarmandchilikda vitrajlardan foydalanish Irlandiyada mashhur boʻlgan, Garri Klark eng taniqli rassom va Evie Hone bilan. Uslubning arxitekturasi Kork universiteti kolleji hududidagi Kork shahridagi Xonan cherkovi (1916) bilan ifodalanadi. Irlandiyada ishlayotgan boshqa meʼmorlar orasida ser Edvin Lutyens (Ko. Laoisdagi Heyvud uyi, Lamba oroli va Dublindagi Irlandiya milliy urushi yodgorlik bogʻlari) va Frederik „Pa“ Xiks (Malahida qal’asidagi mulk binolari va dumaloq minora) bor edi.

=== Kontinental Yevropa ===
Kontinental Yevropada milliy uslublarni qayta tiklash va saqlash Sanʼat va hunarmandchilik dizaynerlarining muhim motivi edi; masalan, Germaniyada 1871 yilda Bund für Heimatschutz (1897) va 1898 yilda Karl Shmidt tomonidan asos solingan Vereinigte Werkstätten für Kunst im Handwerk ragʻbatlantirish ostida birlashgandan soʻng; va Vengriyada Karoli Kos Transilvaniya qurilishining xalq uslubini qayta tikladi. Qudratli imperiyalar ([[Germaniya]], Avstriya-Vengriya va Rossiya) ostida bir necha xil millatlar yashagan Markaziy Yevropada xalq tilining kashf etilishi milliy gʻurur va mustaqillikka intilish bilan bogʻliq boʻlsa, sanʼat va hunarmandchilik amaliyotchilari uchun.
[[Fayl:Till_en_liten_vira.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/27/Till_en_liten_vira.jpg/220px-Till_en_liten_vira.jpg|thumb| Shvetsiyalik rassomlar Karl Larsson va Karin Bergyo Larsson oʻz uylarini loyihalashda Sanʼat va hunarmandchilik harakatidan ilhomlangan.]]
Yevropada keng namoyish etilgan Arts and Crafts uslubining soddaligi [[Velde Xenri Klemens van de|Genri van de Velde]] kabi dizaynerlarni va [[Modern|Art Nouveau]], Gollandiyalik De Stijl guruhi, Vena Secession va oxir-oqibat Bauhaus uslubi kabi uslublarni ilhomlantirdi.

Kontinental Yevropadagi eng qadimgi sanʼat va hunarmandchilik faoliyati taxminan 1890-yilda [[Belgiya]]da boʻlib, u yerda ingliz uslubi rassomlar va meʼmorlarni, jumladan [[Velde Xenri Klemens van de|Genri Van de Velde]], Gabriel Van Dievoet, Gustav Serrurier-Bovy va ''La Libre Esthétique'' (Erkin estetik) deb nomlanuvchi guruhni ilhomlantirgan. .

Sanʼat va hunarmandchilik mahsulotlari &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning boshlarida Avstriya va Germaniyada hayratga tushdi va ularning ilhomi ostida dizayn tez sur’atlar bilan oldinga siljidi, u Britaniyada toʻxtab qoldi. {{Sfn|Naylor|1971}} Wiener Werkstätte, 1903-yilda Jozef Xoffman va Koloman Mozer tomonidan asos solingan, „sanʼat birligi“ va qoʻlda tayyorlangan sanʼat va hunarmandchilik tamoyillaridan taʼsirlangan. Deutscher Werkbund (Germaniya hunarmandlar uyushmasi) 1907 yilda nemis korxonalarining global raqobatbardoshligini oshirish uchun rassomlar, meʼmorlar, dizaynerlar va sanoatchilar uyushmasi sifatida tashkil etilgan va oʻz targʻiboti orqali zamonaviy arxitektura va sanoat dizaynini rivojlantirishning muhim elementiga aylandi.

Finlandiyada [[Helsinki|Xelsinkidagi]] idealist rassomlar koloniyasi Britaniya Gotikasining uygʻonishiga oʻxshash milliy romantik uslubda ishlagan Herman Gesellius, Armas Lindgren va [[Saarinen Eliyel|Eliel Saarinen]] &lt;ref name=&quot;grove&quot;/&gt; tomonidan ishlab chiqilgan.

[[Vengriya]]da Ruskin va Morris taʼsiri ostida bir guruh rassomlar va meʼmorlar, jumladan Karoli Kos, Aladar Körösfői-Kriesch va Ede Toroczkay Wigand [[Transilvaniya]] xalq sanʼati va xalq meʼmorchiligini kashf etdilar.

Rossiyada Viktor Xartmann, [[Viktor Vasnesov|Viktor Vasnetsov]], Yelena Polenova va Abramtsevo koloniyasi bilan bogʻliq boʻlgan boshqa rassomlar Buyuk Britaniyadagi harakatdan mutlaqo mustaqil ravishda oʻrta asr rus bezak sanʼati sifatini tiklashga harakat qilishdi.

Islandiyada Sölvi Helgasonning ishi Sanʼat va hunarmandchilik taʼsirini koʻrsatadi.

=== Shimoliy Amerika ===
[[Fayl:Castle_in_the_Clouds.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/Castle_in_the_Clouds.jpg/220px-Castle_in_the_Clouds.jpg|thumb| Bulutdagi qal’aning jabhasi va [[Nyu-Xempshir]]dagi Vinnipesoki koʻliga qaragan maysazor, 1913-1914-yillarda qurilgan.]]
[[Fayl:Warren_Wilson_Beach_House_(The_Venice_Beach_House),_Venice,_California.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/Warren_Wilson_Beach_House_%28The_Venice_Beach_House%29%2C_Venice%2C_California. JPG/220px-Warren_Wilson_Beach_House_%28The_Venice_Beach_House%29%2C_Venice%2C_California. JPG|thumb| Urren Uilson sjhilidagi uy (Venetsiya sohilidagi uy)]]
[[Fayl:Gamble_House_2016-1.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a5/Gamble_House_2016-1.jpg/220px-Gamble_House_2016-1.jpg|thumb| Qimor uyi, Pasadena, Kaliforniya]]
[[Fayl:Arts_and_Crafts_-_Tudor_home.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/Arts_and_Crafts_-_Tudor_home.jpg/220px-Arts_and_Crafts_-_Tudor_home.jpg|thumb| Sanʼat va hunarmandchilik Tudor uyi Buena Park tarixiy tumani, Uptown, Chikago]]
[[Fayl:7_Boomerang_St_Haberfield_044-M.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/7_Boomerang_St_Haberfield_044-M.jpg/220px-7_Boomerang_St_Haberfield_044-M.jpg|thumb| Sanʼat va hunarmandchilik uslubining federatsiya arxitekturasiga taʼsiri misoli Yupqa burchakli deraza va tosh poydevorga eʼtibor bering.]]
[[Fayl:43 Birckhead Place, exterior views, 2019 - DPLA - 172dd5f090a496af8d43e220dde9d7a3 (page 5).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/43_Birckhead_Place%2C_exterior_views%2C_2019_-_DPLA_-_c6b3345be64aa5efc27ee4776e90f70d_%28page_5%29.jpg/220px-43_Birckhead_Place%2C_exterior_views%2C_2019_-_DPLA_-_c6b3345be64aa5efc27ee4776e90f70d_%28page_5%29.jpg|thumb|Arts and Crafts home in the Birckhead Place neighborhood of Toledo, Ohio]]
Qoʻshma Shtatlarda Sanʼat va hunarmandchilik uslubi amerikaliklar uchun Yevropa sanʼati va hunarmandchiligi ideallarini qayta talqin qilish uchun turli xil urinishlarni boshladi. Bularga „Hunarmand“ uslubidagi arxitektura, mebel va Gustav Stikli oʻzining &quot; ''Hunarmand'' &quot; jurnalida targʻib qilingan dizaynlar va Elbert Xabbardning &quot; ''Fra'' &quot; asarida eʼlon qilingan Roykroft kampusida ishlab chiqarilgan dizaynlar kabi boshqa bezak sanʼatlari kiradi. Ikkala erkak ham oʻz jurnallaridan Istvuddagi Craftsman ustaxonasida va Elbert Xabbardning Sharqiy Auroradagi Roykroft kampusida ishlab chiqarilgan mahsulotlarni targʻib qilish uchun vosita sifatida foydalanganlar.

''Amerikalik hunarmand'' yoki ''hunarmand uslubi'' atamalari koʻpincha AQShda [[Modern|Art Nouveau]] va Art Deconing hukmron davrlari yoki taxminan 1910-yildan 1925-yilgacha boʻlgan davrda hukmronlik qilgan arxitektura, interyer dizayni va dekorativ sanʼat uslubini ifodalash uchun ishlatiladi.

Ovrupoliklar sanoatlashtirish bilan almashtirilgan fazilatli hunarmandchilikni qayta tiklashga harakat qilishsa-da, amerikaliklar qahramonlik hunarmandchiligining oʻrnini bosuvchi fazilatning yangi turini – yaxshi bezatilgan oʻrta sinf uylarini yaratishga harakat qilishdi. Ularning taʼkidlashicha, „Sanʼat va hunarmandchilik“ dekorativ sanʼatining oddiy, ammo nozik estetikasi sanoat isteʼmolchiligining yangi tajribasini yaxshilaydi.

[[Jurnal]] va gazeta yozish orqali Amerikada tarqalgan sanʼat va hunarmandchilik gʻoyalari maʼruzalarga homiylik qiluvchi jamiyatlar tomonidan toʻldirildi.&lt;ref name=&quot;Obniski&quot;&gt;Obniski.&lt;/ref&gt; Birinchisi 1890-yillarning oxirida Bostonda tashkil etilgan, bir guruh nufuzli arxitektorlar, dizaynerlar va oʻqituvchilar Uilyam Morris tomonidan Buyuk Britaniyada boshlangan dizayn islohotlarini Amerikaga olib kelishga qaror qilganlarida; ular zamonaviy hunarmandchilik buyumlari koʻrgazmasini tashkil etish uchun uchrashishdi. Birinchi yigʻilish 1897-yil 4-yanvarda Bostondagi Tasviriy sanʼat muzeyida (TIV) zamonaviy hunarmandchilik koʻrgazmasini tashkil qilish uchun boʻlib oʻtdi.

Birinchi Amerika sanʼat va hunarmandchilik koʻrgazmasi 1897-yil 5-aprelda Bostondagi Kopli Xollda 160 ta hunarmand tomonidan yaratilgan 1000 dan ortiq buyumlarni oʻz ichiga olgan, ularning yarmi ayollar edi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Arts &amp; Crafts Movement – Concepts &amp; Styles|url=https://www.theartstory.org/movement/arts-and-crafts/|kirish sanasi=2020-12-25|ish=The Art Story}}&lt;/ref&gt; Koʻrgazma himoyachilaridan baʼzilari Garvard arxitektura maktabi asoschisi Lengford Uorren edi.&lt;blockquote&gt;Ushbu jamiyat hunarmandchilikning barcha sohalarida badiiy ijodni rivojlantirish maqsadida tashkil etilgan. U Dizaynerlar va ishchilarni oʻzaro foydali munosabatlarga olib borishga va ishchilarni oʻzlarining dizaynlarini bajarishga undashga umid qiladi. U ishchilarda yaxshi dizaynning qadr-qimmati va qadr-qimmatini qadrlashni ragʻbatlantirishga intiladi; Qonun va shaklning mashhur sabrsizligiga, ortiqcha bezak va oʻziga xoslik istagiga qarshi turish.&lt;/blockquote&gt;1913-1914-yillarda Boston meʼmori J. Uilyams Bil tomonidan [[Nyu-Xempshir]]dagi Ossipi togʻlarida qurilgan Tom va Zaytun zavodining togʻ tepasida joylashgan.&lt;ref&gt;Cahn, Lauren. (March 13, 2019) [https://www.msn.com/en-us/lifestyle/home-and-garden/the-most-famous-house-in-every-state/ss-BBUI50i#image=29 „The Most Famous House in Every State. Image #29: ''Castle in the Clouds''“] [[MSN.com]] website. Retrieved April 29, 2019.&lt;/ref&gt;

[[Buffalo]] va Sharqiy Aurora, Nyu-York, Jozef Marbella shaharlarida Elbert Xabbard tashabbusi bilan tashkil etilgan Roykroft hamjamiyati, Nyu [[Woodstock (New York)|-York, Vudstokdagi]] Byrdcliffe koloniyasi va [[Rose Valley|Rouz vodiysi, Pensilvaniya]] kabi utopik jamoalar [[Mountain Lakes|, Nyu-Jersi, Mountain Lakes,]] klaster kabi oʻzgarishlar taʼsir koʻrsatdi.

==== Arxitektura va sanʼat ====
Chikagodagi [[Frank Lloyd Wright|Frenk Lloyd Rayt]], Jorj Vashington Maher va boshqa meʼmorlarning &quot; Preriya maktabi &quot;, Country Day School harakati, Green va Greene, Julia Morgan va Bernard Meyck tomonidan ommalashgan bungalov va eng yaxshi bungalov uslubidagi uylar. Amerika sanʼati va hunarmandchiligi va Amerika hunarmandchiligi meʼmorchiligi uslubi.

Bosib chiqarishdan kulolchilik va pastelgacha boʻlgan vositalarda nazariyotchilar, oʻqituvchilar va samarali rassomlar sifatida Sharqiy qirgʻoqdagi Artur Uesli Dou (1857-1922) va Kaliforniyadagi Pedro Jozef de Lemos (1882-1954) eng nufuzli shaxslardan ikkitasi edi. [[Columbia universiteti|Kolumbiya universitetida]] dars bergan va Ipsvich yozgi sanʼat maktabiga asos solgan Dou 1899-yilda oʻzining yapon kompozitsiyasining mohiyatini yapon kompozitsiyasining mohiyatini yapon ''kompozitsiyasining'' mohiyatini dekorativ uygʻun amalgamga uygʻunlashtirib, 1899 yilda nashr etdi: chiziqning soddaligi „ notan“ (yorugʻlik va qorongʻu joylarning muvozanati) va rang simmetriyasi.&lt;ref name=&quot;green&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Green|first=Nancy E. and Jessie Poesch|title=Arthur Wesley Dow and American arts &amp; crafts|date=1999|publisher=Harry N. Abrams, Inc.|location=New York, NY|isbn=0810942178|pages=55–126}}&lt;/ref&gt; Uning maqsadi nozik ishlangan va chiroyli tasvirlangan narsalarni yaratish edi.

==== Muzeylar ====
[[Florida]] shtatining Sankt-Peterburg shahridagi Amerika sanʼat va hunarmandchilik harakati muzeyi 2021-yilda oʻz eshiklarini ochdi&lt;ref name=&quot;Construction&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=18 February 2015 |title=Construction Begins on $40 Million Museum of the American Arts &amp; Crafts in Florida |publisher=ARTFIX Daily |url=http://www.artfixdaily.com/news_feed/2015/02/18/4653-construction-begins-on-40-million-museum-of-the-american-arts-and |access-date=3 March 2015 |archive-date=2015-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402180103/http://www.artfixdaily.com/news_feed/2015/02/18/4653-construction-begins-on-40-million-museum-of-the-american-arts-and |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Nichols&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Nichols |first=Steve |date=18 February 2015 |title=New, bigger, art museum coming to St. Pete |publisher=FOX 13 Pinellas Bureau Reporter |url=http://www.myfoxtampabay.com/story/28143878/new-bigger-art-museum-coming-to-st-pete |url-status=dead |access-date=3 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150221102147/http://www.myfoxtampabay.com/story/28143878/new-bigger-art-museum-coming-to-st-pete |archive-date=February 21, 2015}}&lt;/ref&gt;

=== Osiyo ===
Yaponiyada 1920-yillardan boshlab xalq sanʼatini targʻib qilgan Mingey harakatining yaratuvchisi Yanagi Sōetsu Morris va Ruskinning asarlaridan taʼsirlangan.&lt;ref name=&quot;mingei&quot;&gt;Elisabeth Frolet, Nick Pearce, Soetsu Yanagi and Sori Yanagi, ''Mingei: The Living Tradition in Japanese Arts'', Japan Folk Crafts Museum/Glasgow Museums, Japan: Kodashani International, 1991&lt;/ref&gt;

== Arxitektura ==
{| class=&quot;toccolours&quot; cellspacing=&quot;1&quot; style=&quot;float: right; margin-left: 1em; margin-right: 1em; font-size: 85%; background:#c6dbf7; color:black; width:30em; max-width: 40%;&quot;
| style=&quot;text-align: left;&quot; |Harakat … qaysidir maʼnoda qattiq mexanik anʼanaviy hayotga va uning goʻzallikka befarqligiga qarshi qoʻzgʻolonni anglatadi (bezatish uchun mutlaqo boshqa narsa). Bu sifatsiz mahsulotlar ishlab chiqaradigan sanoat taraqqiyotiga qarshi norozilikdir, ularning arzonligi ishlab chiqaruvchilarning hayoti va ulardan foydalanuvchilarning degradatsiyasi bilan toʻlanadi. Bu odamlarni mashinaga aylantirishga, sanʼatdagi sunʼiy tafovutlarga va darhol bozor qiymatini yoki foyda olish imkoniyatini badiiy mahoratning asosiy sinoviga aylantirishga qarshi norozilikdir. U, shuningdek, hamma va har bir kishining umumiy va tanish narsalardagi goʻzallikka umumiy egalik qilish daʼvosini ilgari suradi va bu goʻzallik tuygʻusini uygʻotadi, hozirda tez-tez boʻlgani kabi, bir tomondan hashamatli ortiqcha narsalar yoki ikkinchidan, eng oddiy ehtiyojlarning yoʻqligi va tirikchilik vositalariga boʻlgan gʻam-tashvish; Biz koʻz oʻngimizga oʻrganib qolgan, yolgʻon taʼm toʻfonidan sarosimaga tushib qolgan yoki insoniyatning ulkan yigʻindisi mavjud boʻlgan zamonaviy shaharlarning shoshqaloq hayotidan qoraygan, sanʼatdan ham, tabiatdan ham, ularning mehribonligidan ham birdek uzoqlashgan kundalik xunukliklar haqida gapirmasa ham boʻladi. va takomillashtirish taʼsiri.

[[wikisource:Arts and Crafts Essays/Of the Revival of Design and Handicraft|-- Valter Kreyn, „Dizayn va hunarmandchilikning tiklanishi haqida“, ''Sanʼat va hunarmandchilik insholarida'', Sanʼat va hunarmandchilik koʻrgazma jamiyati aʼzolari tomonidan, 1893 yil]]
|}
Sanʼat va hunarmandchilik harakatining koʻplab etakchilari meʼmor sifatida oʻqitilgan va bu harakat oʻzining eng koʻzga koʻringan va doimiy taʼsirini qurishda edi.

Londonning Bexleyheath shahridagi Red House, 1859-yilda arxitektor Filipp Uebb tomonidan Morris uchun moʻljallangan boʻlib, oʻzining mutanosib qattiq shakllari, keng ayvonlari, tik tomi, qirrali deraza kamarlari, gʻishtli kaminlar va yogʻoch armaturalari bilan ilk sanʼat va hunarmandchilik uslubini namoyish etadi.

London chekkasida asosan 1880-yil va 1890-yillarda qurilgan Bedford Parkda 360 ga yaqin Sanʼat va hunarmandchilik uslubidagi uylar mavjud boʻlib, bir vaqtlar oʻzining estetik aholisi bilan mashhur boʻlgan. Sanʼat va hunarmandchilik uslubida bir nechta Almshouses qurilgan, masalan, 1914-yil va 1917-yillar oraligʻida qurilgan Surreydagi Whiteley Village, 280 dan ortiq binolar va Dyers Almshouses, Sasseks, 1939 va 1971-yillarda qurilgan. Letchworth Garden City, birinchi bogʻ shahri, Sanʼat va hunarmandchilik ideallaridan ilhomlangan.

=== Arxitektura namunalari ===

* Qizil uy – Bexleyheath, Kent – 1859-yil
* Uaytvik Manor – Vulverxempton, Angliya – 1887-93
* Inglvud – Lester, Angliya – 1892-yil
* Standen – Sharqiy Grinstead, Angliya – 1894-yil
* Swedenborgian cherkovi – San-Fransisko, [[Kaliforniya]] – 1895-yil
* Meri Uord uyi – Bloomsbury, London – 1896-98
* Blekvell – Leyk okrugi, Angliya – 1898-yil
* Dervent uyi – Chislehurst, Kent – 1899-yil
* Stonivell – Ulverskroft, Lestershir – 1899-yil
* Sanʼat va hunarmandchilik cherkovi (Long Street metodist cherkovi va maktabi) – Manchester, Angliya – 1900-yil
* Spade House – Sandgeyt, Kent – 1900
* Kaledoniya mulki – Islington, London – 1900-1907
* Horniman muzeyi – Forest Hill, London – 1901-yil
* Barcha avliyolar cherkovi, Brokgempton – 1901-02
* Shou burchagi – Ayot Sent-Lorens, Xertfordshir – 1902-yil
* Per P. Ferry House – Sietl, Vashington – 1903-1906
* Winterbourne House – Birmingem, Angliya – 1904-yil
* Qora Friar – Blackfriars, London – 1905-yil
* Marston uyi – San-Diego, Kaliforniya – 1905-yil
* Edgar Vud markazi – Manchester, Angliya – 1905-yil
* Debenham uyi – Holland Park, London – 1905-07
* Belrok – Katta Sadberi, [[Ontario]] – 1907-yil
* Robert R. Blacker House – Pasadena, Kaliforniya – 1907-yil
* Stotfold, Bikli, Kent – 1907-yil
* Gamble uyi – Pasadena, Kaliforniya – 1908-yil
* [[Oregon]] jamoat kutubxonasi – Oregon, Illinoys – 1909-yil
* Torsen uyi – Berkli, Kaliforniya – 1909-yil
* Rodmarton Manor – Rodmarton, Cirencester yaqinida, Gloucestershire – 1909-29
* Whare Ra – Havelok Shimoliy, Yangi Zelandiya – 1912-yil
* Sutton Garden chekkasi – Benhilton, Sutton, London – 1912-14
* Bulutdagi qal’a – Vinnipesauki koʻlidagi Ossipe togʻlari, Nyu-Xempshir – 1913-4
* Honan Chapel – Kork universiteti kolleji, Irlandiya – taxminan 1916-yil
* Avliyo Frensis Xaver sobori – Geraldton [[Gʻarbiy Avstraliya]] 1916-1938
* Bedales maktabi memorial kutubxonasi – Petersfild yaqinida, Xempshir – 1919-21

== Bog 'dizayni ==
Gertrude Jekyll Sanʼat va hunarmandchilik tamoyillarini bogʻ dizaynida qoʻllagan. U ingliz arxitektori ser Edvin Lutyens bilan ishlagan, uning loyihalari uchun u koʻplab landshaftlarni yaratgan va Surreydagi Godalming yaqinidagi Munstead Vud uyini loyihalagan.&lt;ref&gt;Tankard, Judith B. and Martin A. Wood. Gertrude Jekyll at Munstead Wood. Bramley Books, 1998.&lt;/ref&gt; Jekyll Bishopsbarns uchun bogʻlarni yaratdi, York meʼmori Uolter Brierlining uyi, Sanʼat va hunarmandchilik harakati vakili va „Shimolning Lutyenlari“ sifatida tanilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nationaltrust.org.uk/goddards-house-and-garden/documents/download-the-goddards-the-art-of-design-leaflet.pdf|sarlavha=The Art of Design|ish=www.nationaltrust.org.uk|kirish sanasi=26 June 2016}}&lt;/ref&gt; Goddards bogʻi uyning sanʼat va hunarmandchilik uslubini aks ettiruvchi bir qator xususiyatlarni oʻz ichiga oldi, masalan, bogʻni bir qator tashqi xonalarga boʻlish uchun toʻsiqlar va oʻtli chegaralardan foydalanish&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.nationaltrust.org.uk/goddards-house-and-garden/features/the-gardens-at-goddards-|sarlavha=The Gardens at Goddards|ish=www.nationaltrust.org.uk|kirish sanasi=26 June 2016}}&lt;/ref&gt;.

== Badiiy taʼlim ==
Morrisning gʻoyalari 1880-yillarning oxirida Abbotsholme (1889) va Bedales (1892) maktablarida hunarmandchilikni oʻqitishni oʻz ichiga olgan. {{Sfn|MacCarthy|1994}}

Britaniyadagi sanʼat va hunarmandchilik amaliyotchilari amaliy hunarmandchilikni kam oʻrgatish bilan abstrakt dizaynga asoslangan davlat sanʼat taʼlimi tizimini tanqid qildilar. Bu hunarmandchilikni oʻqitishning etishmasligi sanoat va rasmiy doiralarda ham tashvish tugʻdirdi va 1884-yilda Qirollik komissiyasi (Uilyam Morrisning maslahatini qabul qilgan holda) badiiy taʼlimga dizaynning oʻzi boʻlishi kerak boʻlgan materialga mos kelishiga koʻproq eʼtibor berishni tavsiya qildi. bajarilgan. Ushbu oʻzgarishlarni amalga oshirgan birinchi maktab Birmingem sanʼat va hunarmandchilik maktabi boʻlib, u &quot;milliy miqyosda sanʼat va dizaynni oʻrgatishda bajarilgan dizaynni joriy etishga yoʻl ochdi (qogʻozda loyihalashdan koʻra dizayn moʻljallangan materialda ishlash) .
[[Fayl:Frampton_1890.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Frampton_1890.jpg/220px-Frampton_1890.jpg|right|thumb| Jorj Frempton . Sanʼat va hunarmandchilik koʻrgazma jamiyatiga mavsumiy chipta 1890.]]
Boshqa mahalliy hokimiyat maktablari ham hunarmandchilikni koʻproq amaliy oʻqitishni joriy qila boshladilar va 1890-yillarga kelib Sanʼat va hunarmandchilik gʻoyalari Sanʼat ishchilari gildiyasi aʼzolari tomonidan butun mamlakat boʻylab sanʼat maktablariga tarqatildi. Gildiya aʼzolari nufuzli lavozimlarni egallagan: Valter Kreyn Manchester sanʼat maktabi va keyinchalik Qirollik sanʼat kolleji direktori edi; FM Simpson, Robert Enning Bell va CJAllen mos ravishda arxitektura professori, rasm va dizayn boʻyicha oʻqituvchi va Liverpul sanʼat maktabida haykaltaroshlik boʻyicha oʻqituvchi edi; 1902-1920 yillarda Birmingem sanʼat maktabining direktori Robert Ketterson.

1898-yilda Qirollik sanʼat kollejining rahbari sifatida Kreyn uni koʻproq amaliy yoʻnalishlar boʻyicha isloh qilishga harakat qildi, biroq bir yildan soʻng Taʼlim kengashining byurokratiyasi tomonidan magʻlub boʻlib, isteʼfoga chiqdi va keyinchalik Avgust Spenserni oʻz rejasini amalga oshirish uchun tayinladi. Spenser Letebini dizayn maktabiga va Sanʼat xodimlari gildiyasining bir nechta aʼzolarini oʻqituvchi sifatida olib keldi.&lt;ref name=&quot;macdonald&quot;&gt;Stuart Macdonald, ''The History and Philosophy of Art Education'', London: University of London Press, 1970. {{ISBN|0 340 09420 6}}&lt;/ref&gt; Islohotdan oʻn yil oʻtgach, tergov qoʻmitasi RCAni koʻrib chiqdi va u hali ham talabalarni sanoat uchun etarli darajada tayyorlamaganligini aniqladi.&lt;ref&gt;''Report of the Departmental Committee on the Royal College of Art'', HMSO, 1911&lt;/ref&gt;

== Yetakchi amaliyotchilar ==
{{Columns-list|* [[Charles Robert Ashbee]]
* [[William Swinden Barber]]
* [[Barnsley brothers]]
* [[Detmar Blow]]
* [[Herbert Tudor Buckland]]
* [[Rowland Wilfred William Carter]]
* [[T. J. Cobden-Sanderson]]
* [[Walter Crane]]
* [[Nelson Dawson]]
* [[Lewis Foreman Day]]
* [[Christopher Dresser]]
* [[Dirk van Erp]]
* [[T. P. Figgis|Thomas Phillips Figgis]]
*[[Eric Gill]]
* [[Ernest Gimson]]
* [[Greene &amp; Greene]]
* [[Elbert Hubbard]]
* [[Norman Jewson]]
* [[Ralph Johonnot]]
* [[Florence Koehler]]
* [[Frederick Leach]]
* [[William Lethaby]]
* [[Edwin Lutyens]]
* [[Charles Rennie Mackintosh]]
* [[A.H.Mackmurdo]]
* [[Samuel Maclure]]
* [[George Washington Maher]]
* [[Bernard Maybeck]]
* [[Henry Chapman Mercer]]
* [[Julia Morgan]]
* [[William De Morgan]]
* [[William Morris]]
* [[Karl Parsons]]
* [[Alfred Hoare Powell]]
* [[Edward Schroeder Prior]]
* [[Hugh C. Robertson]]
* [[William Robinson (gardener)|William Robinson]]
* [[Baillie Scott]]
* [[Norman Shaw]]
* [[Ellen Gates Starr]]
* [[Gustav Stickley]]
* [[Phoebe Anna Traquair]]
* [[C.F.A. Voysey]]
* [[Philip Webb]]
* [[Margaret Ely Webb]]
* [[Christopher Whall]]
* [[Edgar Wood]]
* [[Charles Rohlfs]]}}

== Dekorativ sanʼat galereyasi ==
&lt;gallery widths=&quot;168&quot; heights=&quot;220&quot; perrow=&quot;4&quot;&gt;
Fayl:Gustav Stickley. Dropfront Desk, ca. 1903..jpg|alt=Gustav Stickley. Dropfront Desk, ca. 1903 Brooklyn Museum|[[Gustav Stickley|Gustav Stikli]] . Dropfront Desk, ca. 1903-yil [[Brooklyn Museum|Bruklin muzeyi]]
Fayl:Brooklyn Museum – Wallpaper Sample Book 1 – William Morris and Company – page127.jpg|alt=William Morris. Wallpaper Sample, Compton 323, c. 1917. Brooklyn Museum|Uilyam Morris. Fon rasmi namunasi, Compton 323, c. 1917. [[Brooklyn Museum|Bruklin muzeyi]]
Fayl:Newcomb Pottery. Vase, 1902-1904.jpg|alt=Newcomb Pottery. Vase, 1902-1904. Brooklyn Museum|Newcomb kulolchilik. Vazo, 1902-1904. [[Brooklyn Museum|Bruklin muzeyi]]
Fayl:Mueller Mosaic Company, Tile, ca. 1910.jpg|alt=Mueller Mosaic Company. Tile, ca. 1910 Brooklyn Museum|Mueller Mosaic kompaniyasi. Plitka, taxminan. 1910 [[Brooklyn Museum|Bruklin muzeyi]]
&lt;/gallery&gt;

* Zamonaviy uslub (Britaniya Art Nouveau uslubi)
* Filipp Klissett
* ''Ingliz uyi''
* Charlz Prendergast
* Uilyam Morris fon rasmi dizaynlari
* Uilyam Morris toʻqimachilik dizaynlari

== Manbalar ==
{{manbalar}}
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;</text>
      <sha1>0mpg5dpj31hs2lixkv89amy5kuepoxe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181359</id>
      <parentid>6181358</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:44:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6181359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50171" sha1="rwh3uw1z7pnz9b01kq4voquxe5snhvo" xml:space="preserve">{{AT}}
[[Fayl:William_Morris_design_for_Trellis_wallpaper_1862.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/William_Morris_design_for_Trellis_wallpaper_1862.jpg/300px-William_Morris_design_for_Trellis_wallpaper_1862.jpg|right|thumb| „Trellis“ fon rasmi uchun Uilyam Morris dizayni, 1862]]

„'''Sanʼat va hunarmandchilik“ harakati''' –  dekorativ va tasviriy sanʼatdagi xalqaro yoʻnalish boʻlib, erta va toʻliq Britaniya orollarida&lt;ref name=&quot;grove&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Campbell|first=Gordon|title=The Grove Encyclopedia of Decorative Arts, Volume 1|url=https://archive.org/details/groveencyclopedi0001unse_q3k5|publisher=Oxford University Press|year=2006|isbn=978-0-19-518948-3}}&lt;/ref&gt; rivojlanib kelgan&lt;ref&gt;Wendy Kaplan and Alan Crawford, ''The Arts &amp; Crafts movement in Europe &amp; America: Design for the Modern World'', Los Angeles County Museum of Art&lt;/ref&gt;.

Dekorativ sanʼatning qashshoqlashuviga va ularni ishlab chiqarish sharoitlariga qarshi reaktsiya sifatida boshlangan harakat Yevropa va Shimoliy Amerikada taxminan 1880 va 1920-yillar orasida gullab-yashnadi. Bu zamonaviy uslubning ildizi, keyinchalik paydo boʻlgan narsaning ingliz ifodasidir. kuchli taʼsir koʻrsatgan Art Nouveau harakati deb ataladi. Yaponiyada 1920-yillarda Mingei harakati sifatida paydo boʻlgan. U anʼanaviy hunarmandchilikni anglatadi va koʻpincha [[oʻrta asr]], romantik yoki xalq bezak uslublaridan foydalangan.

Bu atama birinchi marta TJ Kobden-Sanderson tomonidan 1887-yilda Sanʼat va hunarmandchilik koʻrgazma jamiyatining yigʻilishida ishlatilgan&lt;ref name=&quot;crawford&quot;&gt;Alan Crawford, ''C. R. Ashbee: Architect, Designer &amp; Romantic Socialist'', Yale University Press, 2005. {{ISBN|0300109393}}&lt;/ref&gt;, u asos boʻlgan tamoyillar va uslub Angliyada kamida 20-yil davomida rivojlanib kelgan. U tarixchi Tomas Karlayl, sanʼatshunos Jon Ruskin va dizayner Uilyam Morrisning gʻoyalaridan ilhomlangan&lt;ref name=&quot;triggs&quot;&gt;{{Kitob manbasi|url=https://archive.org/details/chaptersinhistor00trig|first=Oscar Lovell|last=Triggs|title=Chapters in the History of the Arts and Crafts Movement|publisher=Bohemia Guild of the Industrial Art League|year=1902}}&lt;/ref&gt;. Shotlandiyada bu Charlz Renni Makintosh kabi asosiy shaxslar bilan bogʻliq&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Sumpner|first=Dave|url=https://books.google.com/books?id=5cCMDwAAQBAJ&amp;q=key+Rennie|title=My Revision Notes: Pearson Edexcel A Level Design and Technology (Product Design)|date=2020-02-28|publisher=Hodder Education|isbn=978-1-5104-7422-2|language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Kelib chiqishi va taʼsiri ==

=== Dizayn islohoti ===
Sanʼat va hunarmandchilik harakati &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrning oʻrtalarida Buyuk Britaniyada dizayn va bezakni isloh qilishga urinish natijasida paydo boʻlgan. Bu islohotchilar mashinasozlik va zavod ishlab chiqarishi bilan bogʻliq boʻlgan standartlarning pasayishiga qarshi reaktsiya edi. Ularning tanqidi 1851-yilgi Buyuk koʻrgazmada koʻrgan buyumlari bilan keskinlashdi, ular haddan tashqari [[wiktionary:ornate|bezakli]], sunʼiy va ishlatilgan materiallarning sifatlaridan bexabar edi. Sanʼatshunos Nikolaus Pevsnerning yozishicha, eksponatlar „naqshlarni yaratishdagi asosiy ehtiyojni, sirtning yaxlitligini“ bilmaslikni, shuningdek, „tafsilotlarda qoʻpollikni“ koʻrsatdi.&lt;ref name=&quot;pevsner&quot;&gt;Nikolaus Pevsner, ''Pioneers of Modern Design'', Yale University Press, 2005, {{ISBN|0-300-10571-1}}&lt;/ref&gt; Dizayn islohoti koʻrgazma tashkilotchilari Genri Koul (1808-1882), Ouen Jons (1809-1874), Metyu Digbi Uayt (1820-1877) va Richard Redgrayv (1804-1888) bilan boshlandi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.vam.ac.uk/content/articles/w/wallpaper-design-reform/|sarlavha=V&amp;A, &quot;Wallpaper Design Reform&quot;}}&lt;/ref&gt;, ularning barchasi haddan tashqari bezak va bezaklarni eskirgan. Amaliy boʻlmagan yoki yomon qilingan narsalar.tashkilotchilar „eksponatlarni qoralashda bir ovozdan“ edi. Masalan, Ouen Jons „meʼmor, pardozchi, qogʻoz boʻyoqchi, toʻquvchi, kalikomatyor va kulol“ „goʻzalliksiz yangilik yoki aqlsiz goʻzallik“ yaratganidan shikoyat qilgan edi. Ishlab chiqarilgan mahsulotlarning ushbu tanqidlaridan yozuvchilar dizaynning toʻgʻri tamoyillari deb hisoblagan narsalarni koʻrsatadigan bir nechta nashrlar paydo boʻldi. Richard Redgravening „ ''Dizayn boʻyicha qoʻshimcha maʼruzasi“'' (1852) dizayn va bezak tamoyillarini tahlil qildi va „bezatishni qoʻllashda koʻproq mantiq“ soʻradi.

Jonsning aynan oʻzi taʼkidlashicha, bezak „bezatilgan narsaga nisbatan ikkinchi darajali boʻlishi kerak“, „bezakning bezakli narsaga mosligi“ boʻlishi kerak, [[devor]] qogʻozi va gilamlarda „daraja yoki tekislikdan boshqa hech qanday naqsh boʻlmasligi kerak“ deb takidladi.&lt;ref&gt;Quoted in Nikolaus Pevsner, ''Pioneers of Modern Design''&lt;/ref&gt; Buyuk koʻrgazmadagi mato yoki devor qogʻozi iloji boricha haqiqiy koʻrinishga ega boʻlgan tabiiy naqsh bilan bezatilgan boʻlishi mumkin, bu yozuvchilar esa tekis va soddalashtirilgan tabiiy naqshlarni himoya qilishgan.
[[Fayl:Kelmscott_Press_-_The_Nature_of_Gothic_by_John_Ruskin_(first_page).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Kelmscott_Press_-_The_Nature_of_Gothic_by_John_Ruskin_%28first_page%29.jpg/170px-Kelmscott_Press_-_The_Nature_of_Gothic_by_John_Ruskin_%28first_page%29.jpg|thumb| Jon Ruskinning ''Gotika tabiati,'' Uilyam Morris tomonidan 1892-yilda Kelmskott nashriyotida XV asrda yashagan Nikolas Jenson tomonidan ilhomlantirilgan &quot;Oltin turdagi „ asarida chop etilgan. ''“Venetsiya toshlari&quot; ning'' ushbu bobi Sanʼat va hunarmandchilik harakati uchun oʻziga xos manifest edi.]]
Biroq, &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalarida dizayn islohotchilari „Sanʼat va hunarmandchilik“ harakatining dizaynerlari kabi uzoqqa bormadilar. Ular qurilishdan koʻra bezak bilan koʻproq shugʻullanishgan, ishlab chiqarish usullarini toʻliq tushunmaganlar{{Sfn|Naylor|1971}} va sanoat usullarini tanqid qilmaganlar.

=== AWN Pugin ===
[[Fayl:The_Grange,_Ramsgate_1.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/The_Grange%2C_Ramsgate_1.jpg/220px-The_Grange%2C_Ramsgate_1.jpg|right|thumb| Puginning Ramsgatedagi „Grange“ uyi, 1843-yil. Uning uy qurilishiga moslashtirilgan soddalashtirilgan gotika uslubi Sanʼat va hunarmandchilik harakati arxitekturasini shakllantirishga yordam berdi.]]
Harakatning baʼzi gʻoyalari arxitekturadagi gotika jonlanishining etakchisi AWN Pugin (1812-1852) tomonidan kutilgan edi. Masalan, u sanʼat va hunarmandchilik sanʼatkorlari singari haqiqatni materialga, tuzilishga va funktsiyaga targʻib qilgan.&lt;ref name=&quot;V&amp;A&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.vam.ac.uk/vastatic/microsites/british_galleries/bg_styles/Style09a/index.html|sarlavha=Victoria and Albert Museum|nashriyot=Vam.ac.uk|kirish sanasi=2010-08-28|qaralgan sana=2022-08-05|arxivsana=2012-08-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120802095131/http://www.vam.ac.uk/vastatic/microsites/british_galleries/bg_styles/Style09a/index.html}}&lt;/ref&gt; Pugin ijtimoiy tanqidchilarning zamonaviy jamiyatning kamchiliklarini Oʻrta asrlar bilan taqqoslash tendentsiyasini ifoda etdi &lt;ref name=&quot;hill&quot;&gt;Rosemary Hill, ''God’s Architect: Pugin and the Building of Romantic Britain'', London: Allen Lane, 2007&lt;/ref&gt;, masalan, shaharlarning kengayishi va kambagʻallarga munosabat – bu Ruskin, Morris va Sanʼat va boshqa olimlar uchun odatiy holga aylangan tendentsiya. Hunarmandchilik harakati. Uning „Qarama-qarshiliklar“ (1836) kitobida yaxshi oʻrta asr namunalaridan ''farqli'' oʻlaroq, yomon zamonaviy binolar va shaharsozlik misollari chizilgan va uning tarjimai holi Rozmari Xill „deyarli oʻtib, arxitekturadagi hunarmandchilik va anʼanalarning ahamiyati toʻgʻrisida xulosalarga keldi“, deb taʼkidlaydi.

=== Jon Ruskin ===
Sanʼat va hunarmandchilik falsafasi koʻp jihatdan Jon Ruskinning Tomas Karlayl ijodidan chuqur taʼsirlangan ijtimoiy tanqididan kelib chiqqan.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Blakesley|first=Rosalind P.|date=2006|title=The arts and crafts movement|url=https://archive.org/details/artscraftsmoveme0000blak|publisher=Phaidon|isbn=978-0-7148-3849-6|oclc=1147708297}}&lt;/ref&gt; Ruskin xalqning axloqiy va ijtimoiy sogʻligʻini uning meʼmorchiligi va ishining tabiati bilan bogʻladi. Ruskin [[Sanoat toʻntarishi|sanoat inqilobida]] yaratilgan mexanizatsiyalashgan ishlab chiqarish va mehnat taqsimoti turini „xizmatkor mehnat“ deb hisobladi va sogʻlom va axloqli jamiyat uchun ular yaratgan narsalarni loyihalashtirgan mustaqil ishchilar kerak deb oʻyladi. U zavodda ishlab chiqarilgan ishlarni „insofsiz“ deb hisoblagan va qoʻl mehnati va hunarmandchilik qadr-qimmatni mehnat bilan birlashtirgan.

=== Uilyam Morris ===
[[Fayl:William_Morris_age_53.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/William_Morris_age_53.jpg/170px-William_Morris_age_53.jpg|thumb| Uilyam Morris, Sanʼat va hunarmandchilik harakatida asosiy taʼsir koʻrsatgan toʻqimachilik dizayneri]]
Uilyam Morris (1834-1896) &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiridagi dizayndagi yuksak shaxs va Sanʼat va hunarmandchilik harakatiga asosiy taʼsir koʻrsatgan. Harakatning estetik va ijtimoiy qarashlari uning 1850-yillarda Birmingem toʻplami – [[Oxford universiteti|Oksford universitetining]] bir guruh talabalari, jumladan, [[Romantizm|romantik adabiyotga]] boʻlgan muhabbatni ijtimoiy hayotga sadoqatini uygʻunlashtirgan Edvard Bern-Jons bilan birga ishlab chiqqan gʻoyalardan kelib chiqdi. islohot. {{Sfn|Naylor|1971}}
[[Fayl:The_Red_House,_Bexleyheath.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/The_Red_House%2C_Bexleyheath. JPG/220px-The_Red_House%2C_Bexleyheath. JPG|thumb| Uilyam Morrisning Bexleyheathdagi Qizil uyi, Filipp Uebb tomonidan ishlab chiqilgan va 1860-yilda qurib bitkazilgan; Sanʼat va hunarmandchilik harakatining eng muhim binolaridan biri &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nationaltrust.org.uk/red-house#Overview|sarlavha=National Trust, &quot;Iconic Arts and Crafts home of William Morris&quot;}}&lt;/ref&gt;]]
Morris turli xil hunarmandchilik bilan tajriba oʻtkaza boshladi va mebel va interyer dizaynini boshladi. {{Sfn|MacCarthy|2009}} U shaxsan ishlab chiqarish bilan bir qatorda dizayn bilan ham shugʻullangan, {{Sfn|MacCarthy|2009}} Sanʼat va hunarmandchilik harakatining oʻziga xos belgisi edi. Ruskinning taʼkidlashicha, intellektual dizayn aktini qoʻlda jismoniy yaratish aktidan ajratish ham ijtimoiy, ham estetik jihatdan zarar keltiradi.
[[Fayl:Morris_and_Company_Weaving_at_Merton_Abbey.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/Morris_and_Company_Weaving_at_Merton_Abbey.jpg/220px-Morris_and_Company_Weaving_at_Merton_Abbey.jpg|thumb| 1880-yillarda ochilgan Mertondagi Morris &amp; Co fabrikasidagi toʻquv saroyi]]
1861-yilda Morris tijorat maqsadlarida mebel va bezak buyumlarini yasashni boshladi, oʻz dizaynini oʻrta asr uslublarida modellashtirdi va qalin shakllar va kuchli ranglardan foydalangan. Uning naqshlari oʻsimlik va hayvonot dunyosiga asoslangan boʻlib, uning mahsulotlari ingliz qishloqlarining mahalliy yoki mahalliy anʼanalaridan ilhomlangan.

== Ijtimoiy va dizayn tamoyillari ==
{| class=&quot;toccolours&quot; cellspacing=&quot;1&quot; style=&quot;float: right; margin-left: 1em; margin-right: 1em; font-size: 85%; background:#c6dbf7; color:black; width:30em; max-width: 40%;&quot;
| style=&quot;text-align: left;&quot; | Qoʻshma Shtatlardagi oʻzlarining hamkasblaridan farqli oʻlaroq, Britaniyadagi sanʼat va hunarmandchilik boʻyicha amaliyotchilarning aksariyati mashinalarga nisbatan kuchli, biroz tushunarsiz, salbiy his-tuygʻularga ega edi. Ular „hunarmand“ni erkin, ijodkor va qoʻllari bilan ishlaydigan, „mashina“ni esa ruhsiz, takrorlanuvchi va gʻayriinsoniy deb hisoblashgan. Ushbu qarama-qarshi tasvirlar qisman Jon Ruskinning (1819-1900) ''&quot;Venetsiya toshlari&quot; asaridan olingan boʻlib, Venetsiyaning'' arxitektura tarixi, Sanʼat va hunarmandchilik dizaynerlari qayta-qayta qaytgan zamonaviy sanoatizmning kuchli qoralanishini oʻz ichiga oladi. Mashinaga ishonchsizlik 1900-yillarda sanoat olamidan yuz oʻgirgan koʻplab kichik ustaxonalar orqasida yotardi va ular „hunarmandchilik“ deb ataydigan narsalarni yaratish uchun sanoatdan oldingi usullardan foydalanganlar.

– Alan Krouford, „Britaniyada Benson, mashinasozlik va sanʼat va hunarmandchilik harakati edi“ &lt;ref&gt;Alan Crawford, „W. A. S. Benson, Machinery, and the Arts and Crafts Movement in Britain“, ''The Journal of Decorative and Propaganda Arts'', Vol. 24, Design, Culture, Identity: The Wolfsonian Collection (2002), pp. 94-117&lt;/ref&gt;
|}

=== Sanoat tanqidi ===
Uilyam Morris Ruskinning sanoat jamiyatini tanqid qilgani bilan oʻrtoqlashdi va bir vaqtning oʻzida zamonaviy zavodga, mashinalardan foydalanishga, mehnat taqsimotiga, kapitalizmga va anʼanaviy hunarmandchilik usullarini yoʻqotishga hujum qildi. Ammo uning texnikaga boʻlgan munosabati mos kelmadi. Bir paytlar u mashinalar yordamida ishlab chiqarish „mutlaqo yomonlik“ ekanligini aytdi, lekin boshqa paytlarda u mashinalar yordamida oʻz standartlariga javob bera oladigan ishlab chiqaruvchilardan ishni topshirishga tayyor edi.&lt;ref&gt;Graeme Shankland, „William Morris – Designer“, in Asa Briggs (ed.) ''William Morris: Selected Writings and Designs'', Harmondsworth: Penguin, 1980 {{ISBN|0-14-020521-7}}&lt;/ref&gt;

Morris rassom qoʻlda ishlaydigan hunarmand-dizayner boʻlishi kerakligini taʼkidladi va Oʻrta asrlarda mavjud boʻlgan deb hisoblaganidek, erkin hunarmandlar jamiyatini himoya qildi. „Chunki hunarmandlar oʻz ishidan zavq olardilar“, deb yozadi u, &quot;Oʻrta asrlar oddiy xalq sanʼatida yuksaklik davri edi. . . . Hozir bizning muzeylarimizdagi xazinalar oʻsha davrdagi uy xoʻjaliklarida ishlatiladigan oddiy idishlar, oʻrta asrlardagi yuzlab cherkovlar murakkab dehqonlar tomonidan qurilgan.

Morrisning izdoshlari mashinalar va zavod tizimi haqida ham turlicha qarashlarga ega edi. Masalan, Sanʼat va hunarmandchilik harakatining markaziy arbobi R. Ashbi 1888-yilda shunday degan edi: „Biz mashinani rad etmaymiz, biz uni mamnuniyat bilan qabul qilamiz. Ammo biz uni oʻzlashtirganini koʻrishni xohlaymiz“ &lt;ref&gt;Ashbee, C.&amp;nbsp;R., ''A Few Chapters on Workshop Construction and Citizenship'', London, 1894.&lt;/ref&gt; Gildiya va hunarmandchilik maktabini zamonaviy ishlab chiqarish usullariga qarama-qarshi qoʻygandan soʻng, u „Zamonaviy tsivilizatsiya mashinalarga tayanadi“, deb tan oldi, lekin u „mexanizm“ deb atagan.

Morris va uning izdoshlari zamonaviy sanoat bogʻliq boʻlgan mehnat taqsimotini istalmagan deb hisoblashgan, ammo har bir dizayn dizayner tomonidan amalga oshirilishi kerak boʻlgan darajada munozara va kelishmovchilikka sabab boʻlgan. Sanʼat va hunarmandchilik boʻyicha barcha rassomlar buyumlarni yaratishning har bir bosqichini oʻzlari bajarmaganlar va bu faqat &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrda hunarmandchilikning taʼrifi uchun muhim boʻlgan. Garchi Morris koʻplab hunarmandchilik (jumladan, toʻquv, boʻyash, bosmaxona, xattotlik va kashtachilik) boʻyicha amaliy tajriba orttirgani bilan mashhur boʻlsa-da, u oʻz fabrikasida dizayner va ijrochini ajratishni muammoli deb hisoblamadi. Morrisning yaqin siyosiy hamkori Valter Kreyn mehnat taqsimotiga ham axloqiy, ham badiiy asoslarga nisbatan noxush nuqtai nazar bilan qaradi va loyihalash va yasash bir qoʻldan boʻlishi kerakligini qatʼiy targʻib qildi. Lyuis Forman Day, Kreynning doʻsti va zamondoshi, xuddi Kreyn kabi Morrisga qoyil qolgan holda, Kreynning fikriga qatʼiyan rozi boʻlmadi.

=== Sotsializm ===
&quot;Sanʻat va hunarmandchilik&quot; harakatining koʻplab dizaynerlari sotsialistlar edi, jumladan Morris, TJ Kobden Sanderson, Valter Kreyn, CR Ashbi, Filipp Uebb, Charlz Folkner va AH Makmurdo . 1880-yillarning boshlarida Morris koʻproq vaqtini loyihalash va yasashdan koʻra sotsializmni targʻib qilishga sarflardi. Ashbi [[London]] sharqida Hunarmandlar gildiyasi deb nomlangan hunarmandlar jamoasini tuzdi.

=== Boshqa islohot harakatlari bilan birlashish ===
Britaniyada harakat kiyim islohoti,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.vam.ac.uk/content/articles/v/victorian-dress-at-v-and-a/|sarlavha=V&amp;A, &quot;Victorian Dress at the V&amp;A&quot;|sana=14 January 2011}}&lt;/ref&gt; qishloqchilik, shahar harakati va xalq qoʻshiqlarining tiklanishi bilan bogʻliq edi. Hammasi maʼlum darajada „Oddiy hayot“ ideali bilan bogʻlangan.&lt;ref&gt;Fiona McCarthy. ''The Simple Life'', Lund Humphries, 1981&lt;/ref&gt;

== Rivojlanish ==
Morrisning dizaynlari tezda mashhur boʻlib, uning kompaniyasining ishi 1862-yilda Londondagi xalqaro koʻrgazmada namoyish etilganda qiziqish uygʻotdi. Morris &amp; Co ning dastlabki ishlarining aksariyati cherkovlar uchun edi va Morris Sent-Jeyms saroyida va Janubiy Kensington muzeyida (hozirgi Viktoriya va Albert muzeyi) muhim ichki dizayn komissiyalarini yutib oldi.

&lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxiri va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida Sanʼat va hunarmandchilik gʻoyalarining tarqalishi koʻplab uyushmalar va hunarmandchilik jamoalarining paydo boʻlishiga olib keldi, garchi Morris oʻsha paytda sotsializm bilan mashgʻul boʻlgani sababli ular bilan deyarli aloqasi boʻlmagan.

1881-yilda Eglantayn Luiza Jebb, Meri Freyzer Taytler va boshqalar mehnatkashlar sinflarini, ayniqsa qishloq joylaridagilarni foyda olish uchun emas, balki ularni foydali narsalar bilan taʼminlash uchun nazorat ostida hunarmandchilik bilan shugʻullanishga undash uchun Uy sanʼati va sanoat uyushmasini tashkil etish tashabbusi bilan chiqdilar.

1882-yilda meʼmor AHMakmurdo Selvin Image, Gerbert Horne, Klement Xiton va Benjamin Kresvikni oʻz ichiga olgan dizaynerlar hamkorligidan iborat Century Guildni tuzdi. {{Sfn|MacCarthy|1994}} {{Sfn|Naylor|1971}}

1884-yilda sanʼat xodimlari uyushmasi besh yosh meʼmor – Uilyam Letebi, Edvard Prior, Ernest Nyuton, Mervin Makartni va Jerald S. Xorsli tashabbusi bilan tasviriy va amaliy sanʼatni birlashtirib, ikkinchisining mavqeini oshirish maqsadida tashkil etilgan. Dastlab uni Jorj Blekall Simonds boshqargan.

1875-yilda asos solingan Londondagi Liberty &amp;amp;amp; Co univermagi Sanʼat va hunarmandchilik harakati tarafdorlari tomonidan maʼqullangan uslub va &quot; badiiy liboslar &quot;ning taniqli chakana sotuvchisi edi.

1887-yilda harakatga oʻz nomini bergan Sanʼat va qoʻl sanʼatlari koʻrgazma jamiyati Uolter Kren bilan prezident sifatida tuzildi va 1888-yil noyabr oyida Londonning Yangi Galereyasida oʻzining birinchi koʻrgazmasini oʻtkazdi &lt;ref&gt;Parry, Linda, ''William Morris and the Arts and Crafts Movement: A Sourcebook'', New York, Portland House, 1989 {{ISBN|0-517-69260-0}}&lt;/ref&gt; Bu Grosvenor galereyasining 1881-yilgi qishki koʻrgazmasidan keyin Londondagi zamonaviy dekorativ sanʼatning birinchi namoyishi edi &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://chestofbooks.com/arts/essays/Theoretical-Practical-Critical-Ideals/Of-The-Arts-And-Crafts-Movement-Part-4.html|sarlavha=Crane, Walter, &quot;Of the Arts and Crafts Movement&quot;, in ''Ideals In Art: Papers Theoretical Practical Critical'', George Bell &amp; Sons, 1905|nashriyot=Chestofbooks.com|kirish sanasi=2010-08-28}}&lt;/ref&gt; Koʻrgazmada &quot; Morris &amp;amp;amp; Co. &quot; kompaniyasi mebel, mato, gilam va kashtalar bilan yaxshi namoyon boʻldi.

1888-yilda Angliyada uslubning yirik amaliyotchisi boʻlgan CRAshbie Londonning Sharqiy End qismida Gildiya va Hunarmandchilik maktabiga asos soldi. Gildiya oʻrta asr gildiyalari namunasidagi hunarmandchilik kooperativi boʻlib, ishchilarga oʻz hunarmandchiligidan mamnun boʻlishni maqsad qilgan. Ruskin va Morris tamoyillari asosida ishlaydigan mohir hunarmandlar qoʻlda tayyorlangan buyumlar ishlab chiqarishi va shogirdlar maktabini boshqarishi kerak edi. Bu gʻoyani deyarli hamma hayajon bilan kutib oldi, Morrisdan tashqari, u hozirda [[sotsializm]]ni targʻib qilish bilan shugʻullangan va Ashbining sxemasini ahamiyatsiz deb hisoblagan. 1888-yildan 1902-yilgacha gildiya gullab-yashnadi, unda 50 ga yaqin kishi ishlagan. 1902-yilda Ashbi Kotsvoldsdagi Chipping Kampdenda eksperimental hamjamiyatni boshlash uchun gildiyani Londondan boshqa joyga koʻchirdi.

CFA Voysey (1857-1941) sanʼat va hunarmandchilik meʼmori boʻlib, u matolar, plitkalar, keramika, mebel va metall buyumlarni ham ishlab chiqdi. Uning uslubi soddalikni nafosat bilan uygʻunlashtirgan.

Morrisning fikri GK Chesterton va Xilaire Belloc taʼsir qildi.&lt;ref&gt;Letter, Joseph Nuttgens, London Review of Books, 13 May 2010 p 4&lt;/ref&gt;
[[Fayl:Coleton_Fishacre_-_geograph.org.uk_-_928003.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Coleton_Fishacre_-_geograph.org.uk_-_928003.jpg/220px-Coleton_Fishacre_-_geograph.org.uk_-_928003.jpg|left|thumb| Coleton Fishacre 1925-yilda Kingswear, Devon, Angliya, Sanʼat va hunarmandchilik anʼanalarida dam olish uyi sifatida yaratilgan.]]
Oʻn toʻqqizinchi asrning oxiriga kelib, Sanʼat va hunarmandchilik gʻoyalari arxitektura, rassomlik, [[haykaltaroshlik]], grafika, illyustratsiya, kitob yasash va fotografiya, maishiy dizayn va dekorativ sanʼat, jumladan mebel va yogʻoch, vitrajlar,&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Cormack|first=Peter|title=Arts and Crafts Stained Glass|date=2015|publisher=Yale University Press|location=New Haven and London|isbn=978-0-300-20970-9|edition=First}}&lt;/ref&gt; charm, toʻrdoʻzlikka taʼsir koʻrsatdi., kashtachilik, gilamdoʻzlik va toʻqish, zargarlik va metallga ishlov berish, [[emal]] va kulolchilik.&lt;ref name=&quot;dublin&quot;&gt;Nicola Gordon Bowe and Elizabeth Cumming, ''The Arts And Crafts Movements in Dublin and Edinburgh''&lt;/ref&gt; 1910-yilga kelib, „Sanʼat va hunarmandchilik“ va qoʻlda yasalgan barcha narsalar uchun moda paydo boʻldi.

Sanʼat va hunarmandchilik koʻrgazma jamiyati 1888-1916-yillarda oʻn bitta koʻrgazma oʻtkazdi. 1914-yilda urush boshlanishi bilan u tanazzulga yuz tutdi va inqirozga yuz tutdi. Uning 1912-yilgi koʻrgazmasi moliyaviy muvaffaqiyatsizlikka uchradi.&lt;ref name=&quot;harrod&quot;&gt;Tania Harrod, ''The Crafts in Britain in the 20th Century'', Yale University Press, 1999. {{ISBN|0-300-07780-7}}&lt;/ref&gt; Kontinental Yevropadagi dizaynerlar Deutsche Werkbund kabi tashabbuslar orqali dizayn va sanoat bilan ittifoqchilikda innovatsiyalar yaratishgan va Britaniyada Omega ustaxonalari va sanoatda dizayn assotsiatsiyasi tomonidan yangi tashabbuslar olib borilgan bir paytda, Sanʼat va hunarmandchilik koʻrgazma jamiyati, hozirda Qadimgi qoʻriqchining nazorati savdodan voz kechdi va ishlab chiqaruvchilar bilan hamkorlikni purist qoʻl mehnatiga aylantirdi.

=== Keyinchalik taʼsir qiladi ===
Britaniyalik rassom Bernard Lich ijtimoiy tanqidchi Yanagi Soetsu bilan oddiy hunarmandchilikning axloqiy va ijtimoiy qiymati haqida Yaponiyada ishlab chiqqan koʻplab gʻoyalarni Angliyaga olib keldi; ikkalasi ham Ruskinning gʻayratli oʻquvchilari edi. Lich bu gʻoyalarning faol targʻibotchisi boʻlib, urushlar oraligʻida hunarmandlar bilan oʻzaro bogʻliq boʻlgan va ularni 1940 yilda nashr etilgan „Kulolning kitobi“da tushuntirib bergan, u sanoat jamiyatini Raskinning fikri kabi keskin qoralagan. va Morris. Shunday qilib, Sanʼat va qoʻl sanʼatlari falsafasi 1950 va 1960 yillarda, Sanʼat va hunarmandchilik harakati tugatilgandan keyin va modernizmning yuqori toʻlqinida, Britaniya hunarmandlari orasida abadiylashtirildi.

== Mintaqa boʻyicha ==

=== Britaniya orollari ===
[[Fayl:Mackintosh_Window_(304516308).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Mackintosh_Window_%28304516308%29.jpg/220px-Mackintosh_Window_%28304516308%29.jpg|thumb| Vitraj oynasi, The Hill House, Helensburgh, Argyll va Bute]]

==== Shotlandiya ====
Shotlandiyada Sanʼat va hunarmandchilik harakatining boshlanishi Jeyms Ballantine (1808-1877) tomonidan kashshof boʻlgan 1850-yillardagi vitraylarning tiklanishida edi. Uning asosiy asarlari orasida Dunfermline Abbeyning gʻarbiy gʻarbiy oynasi va Edinburgdagi Sent Giles sobori sxemasi mavjud. Glazgoda uni Ballantin bilan birga oʻqigan Deniel Kottier (1838-1891) asos solgan va Uilyam Morris, Ford Madoks Braun va Jon Ruskin bevosita taʼsir qilgan. Uning asosiy asarlari Paisley Abbeyda Masihning suvga choʻmdirilishini oʻz ichiga oladi (taxminan 1880). Uning izdoshlari orasida Stiven Adam va uning xuddi shu ismli oʻgʻli bor edi.
[[Fayl:The_Robert_Owen_Museum,_Newtown.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/The_Robert_Owen_Museum%2C_Newtown.jpg/220px-The_Robert_Owen_Museum%2C_Newtown.jpg|left|thumb| Robert Ouen muzeyi, Nyutaun, Frenk Shayler .]]

==== Uels ====
Uelsdagi vaziyat Buyuk Britaniyadagidan farqli edi. Hunarmandchilikka kelsak, Sanʼat va hunarmandchilik ''jonlanish'' kampaniyasi edi. Ammo Uelsda, hech boʻlmaganda [[Birinchi jahon urushi]]gacha, haqiqiy hunarmandchilik anʼanasi hali ham mavjud edi. Mahalliy materiallar, tosh yoki loy, tabiiy ravishda foydalanishda davom etdi.&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Hilling|first=John B.|url=https://books.google.com/books?id=Oe2VDwAAQBAJ&amp;q=Arts+and+Crafts+Movement+Wales&amp;pg=PA221|title=The Architecture of Wales: From the First to the Twenty-First Century|date=2018-08-15|publisher=University of Wales Press|isbn=978-1-78683-285-6|pages=221|language=en}} 'Arts and Crafts' to Early Modernism, 1900 to 1939&lt;/ref&gt;

Shotlandiya sanʼat va hunarmandchilik harakatida oʻzining vitrajlari bilan mashhur boʻldi; Uels oʻzining kulolchiligi bilan mashhur boʻlar edi. &lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asrning oʻrtalariga kelib, mahalliy hunarmandlar tomonidan avlodlar uchun ishlatilgan ogʻir, tuzli sirlar modadan chiqib ketdi, chunki ommaviy ishlab chiqarilgan keramika narxlarini pasaytirdi. Ammo Sanʼat va hunarmandchilik harakati ularning ishiga yangi baho olib keldi. I

Uelsdagi Sanʼat va hunarmandchilik harakatining asosiy targʻibotchisi Ouen Morgan Edvards edi. Edvards oʻz xalqini oʻz tili va tarixi bilan tanishtirish orqali Uels gʻururini yangilashga bagʻishlangan islohotchi siyosatchi edi. Edvards uchun „Uels sanʼat va hunarmandchilik boʻyicha taʼlimdan koʻra koʻproq narsani talab qilmaydi“.

Arxitekturada Klou Uilyams-Ellis Britaniyada „qoralangan tuproq“ yoki pise qurilishini jonlantirildi.

==== Irlandiya ====
Harakat Irlandiyaga tarqalib, xalqning madaniy rivojlanishi uchun muhim davrni ifodalaydi, oʻsha davrdagi adabiy tiklanishning vizual hamkasbi va Irlandiya millatchiligining nashri edi. Sanʼat va hunarmandchilikda vitrajlardan foydalanish Irlandiyada mashhur boʻlgan, Garri Klark eng taniqli rassom va Evie Hone bilan. Uslubning arxitekturasi Kork universiteti kolleji hududidagi Kork shahridagi Xonan cherkovi (1916) bilan ifodalanadi. Irlandiyada ishlayotgan boshqa meʼmorlar orasida ser Edvin Lutyens (Ko. Laoisdagi Heyvud uyi, Lamba oroli va Dublindagi Irlandiya milliy urushi yodgorlik bogʻlari) va Frederik „Pa“ Xiks (Malahida qal’asidagi mulk binolari va dumaloq minora) bor edi.

=== Kontinental Yevropa ===
Kontinental Yevropada milliy uslublarni qayta tiklash va saqlash Sanʼat va hunarmandchilik dizaynerlarining muhim motivi edi; masalan, Germaniyada 1871 yilda Bund für Heimatschutz (1897) va 1898 yilda Karl Shmidt tomonidan asos solingan Vereinigte Werkstätten für Kunst im Handwerk ragʻbatlantirish ostida birlashgandan soʻng; va Vengriyada Karoli Kos Transilvaniya qurilishining xalq uslubini qayta tikladi. Qudratli imperiyalar ([[Germaniya]], Avstriya-Vengriya va Rossiya) ostida bir necha xil millatlar yashagan Markaziy Yevropada xalq tilining kashf etilishi milliy gʻurur va mustaqillikka intilish bilan bogʻliq boʻlsa, sanʼat va hunarmandchilik amaliyotchilari uchun.
[[Fayl:Till_en_liten_vira.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/27/Till_en_liten_vira.jpg/220px-Till_en_liten_vira.jpg|thumb| Shvetsiyalik rassomlar Karl Larsson va Karin Bergyo Larsson oʻz uylarini loyihalashda Sanʼat va hunarmandchilik harakatidan ilhomlangan.]]
Yevropada keng namoyish etilgan Arts and Crafts uslubining soddaligi [[Velde Xenri Klemens van de|Genri van de Velde]] kabi dizaynerlarni va [[Modern|Art Nouveau]], Gollandiyalik De Stijl guruhi, Vena Secession va oxir-oqibat Bauhaus uslubi kabi uslublarni ilhomlantirdi.

Kontinental Yevropadagi eng qadimgi sanʼat va hunarmandchilik faoliyati taxminan 1890-yilda [[Belgiya]]da boʻlib, u yerda ingliz uslubi rassomlar va meʼmorlarni, jumladan [[Velde Xenri Klemens van de|Genri Van de Velde]], Gabriel Van Dievoet, Gustav Serrurier-Bovy va ''La Libre Esthétique'' (Erkin estetik) deb nomlanuvchi guruhni ilhomlantirgan. .

Sanʼat va hunarmandchilik mahsulotlari &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asrning boshlarida Avstriya va Germaniyada hayratga tushdi va ularning ilhomi ostida dizayn tez sur’atlar bilan oldinga siljidi, u Britaniyada toʻxtab qoldi. {{Sfn|Naylor|1971}} Wiener Werkstätte, 1903-yilda Jozef Xoffman va Koloman Mozer tomonidan asos solingan, „sanʼat birligi“ va qoʻlda tayyorlangan sanʼat va hunarmandchilik tamoyillaridan taʼsirlangan. Deutscher Werkbund (Germaniya hunarmandlar uyushmasi) 1907 yilda nemis korxonalarining global raqobatbardoshligini oshirish uchun rassomlar, meʼmorlar, dizaynerlar va sanoatchilar uyushmasi sifatida tashkil etilgan va oʻz targʻiboti orqali zamonaviy arxitektura va sanoat dizaynini rivojlantirishning muhim elementiga aylandi.

Finlandiyada [[Helsinki|Xelsinkidagi]] idealist rassomlar koloniyasi Britaniya Gotikasining uygʻonishiga oʻxshash milliy romantik uslubda ishlagan Herman Gesellius, Armas Lindgren va [[Saarinen Eliyel|Eliel Saarinen]] &lt;ref name=&quot;grove&quot;/&gt; tomonidan ishlab chiqilgan.

[[Vengriya]]da Ruskin va Morris taʼsiri ostida bir guruh rassomlar va meʼmorlar, jumladan Karoli Kos, Aladar Körösfői-Kriesch va Ede Toroczkay Wigand [[Transilvaniya]] xalq sanʼati va xalq meʼmorchiligini kashf etdilar.

Rossiyada Viktor Xartmann, [[Viktor Vasnesov|Viktor Vasnetsov]], Yelena Polenova va Abramtsevo koloniyasi bilan bogʻliq boʻlgan boshqa rassomlar Buyuk Britaniyadagi harakatdan mutlaqo mustaqil ravishda oʻrta asr rus bezak sanʼati sifatini tiklashga harakat qilishdi.

Islandiyada Sölvi Helgasonning ishi Sanʼat va hunarmandchilik taʼsirini koʻrsatadi.

=== Shimoliy Amerika ===
[[Fayl:Castle_in_the_Clouds.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/Castle_in_the_Clouds.jpg/220px-Castle_in_the_Clouds.jpg|thumb| Bulutdagi qal’aning jabhasi va [[Nyu-Xempshir]]dagi Vinnipesoki koʻliga qaragan maysazor, 1913-1914-yillarda qurilgan.]]
[[Fayl:Warren_Wilson_Beach_House_(The_Venice_Beach_House),_Venice,_California.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/Warren_Wilson_Beach_House_%28The_Venice_Beach_House%29%2C_Venice%2C_California. JPG/220px-Warren_Wilson_Beach_House_%28The_Venice_Beach_House%29%2C_Venice%2C_California. JPG|thumb| Urren Uilson sjhilidagi uy (Venetsiya sohilidagi uy)]]
[[Fayl:Gamble_House_2016-1.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a5/Gamble_House_2016-1.jpg/220px-Gamble_House_2016-1.jpg|thumb| Qimor uyi, Pasadena, Kaliforniya]]
[[Fayl:Arts_and_Crafts_-_Tudor_home.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/Arts_and_Crafts_-_Tudor_home.jpg/220px-Arts_and_Crafts_-_Tudor_home.jpg|thumb| Sanʼat va hunarmandchilik Tudor uyi Buena Park tarixiy tumani, Uptown, Chikago]]
[[Fayl:7_Boomerang_St_Haberfield_044-M.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/7_Boomerang_St_Haberfield_044-M.jpg/220px-7_Boomerang_St_Haberfield_044-M.jpg|thumb| Sanʼat va hunarmandchilik uslubining federatsiya arxitekturasiga taʼsiri misoli Yupqa burchakli deraza va tosh poydevorga eʼtibor bering.]]
[[Fayl:43 Birckhead Place, exterior views, 2019 - DPLA - 172dd5f090a496af8d43e220dde9d7a3 (page 5).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/43_Birckhead_Place%2C_exterior_views%2C_2019_-_DPLA_-_c6b3345be64aa5efc27ee4776e90f70d_%28page_5%29.jpg/220px-43_Birckhead_Place%2C_exterior_views%2C_2019_-_DPLA_-_c6b3345be64aa5efc27ee4776e90f70d_%28page_5%29.jpg|thumb|Arts and Crafts home in the Birckhead Place neighborhood of Toledo, Ohio]]
Qoʻshma Shtatlarda Sanʼat va hunarmandchilik uslubi amerikaliklar uchun Yevropa sanʼati va hunarmandchiligi ideallarini qayta talqin qilish uchun turli xil urinishlarni boshladi. Bularga „Hunarmand“ uslubidagi arxitektura, mebel va Gustav Stikli oʻzining &quot; ''Hunarmand'' &quot; jurnalida targʻib qilingan dizaynlar va Elbert Xabbardning &quot; ''Fra'' &quot; asarida eʼlon qilingan Roykroft kampusida ishlab chiqarilgan dizaynlar kabi boshqa bezak sanʼatlari kiradi. Ikkala erkak ham oʻz jurnallaridan Istvuddagi Craftsman ustaxonasida va Elbert Xabbardning Sharqiy Auroradagi Roykroft kampusida ishlab chiqarilgan mahsulotlarni targʻib qilish uchun vosita sifatida foydalanganlar.

''Amerikalik hunarmand'' yoki ''hunarmand uslubi'' atamalari koʻpincha AQShda [[Modern|Art Nouveau]] va Art Deconing hukmron davrlari yoki taxminan 1910-yildan 1925-yilgacha boʻlgan davrda hukmronlik qilgan arxitektura, interyer dizayni va dekorativ sanʼat uslubini ifodalash uchun ishlatiladi.

Ovrupoliklar sanoatlashtirish bilan almashtirilgan fazilatli hunarmandchilikni qayta tiklashga harakat qilishsa-da, amerikaliklar qahramonlik hunarmandchiligining oʻrnini bosuvchi fazilatning yangi turini – yaxshi bezatilgan oʻrta sinf uylarini yaratishga harakat qilishdi. Ularning taʼkidlashicha, „Sanʼat va hunarmandchilik“ dekorativ sanʼatining oddiy, ammo nozik estetikasi sanoat isteʼmolchiligining yangi tajribasini yaxshilaydi.

[[Jurnal]] va gazeta yozish orqali Amerikada tarqalgan sanʼat va hunarmandchilik gʻoyalari maʼruzalarga homiylik qiluvchi jamiyatlar tomonidan toʻldirildi.&lt;ref name=&quot;Obniski&quot;&gt;Obniski.&lt;/ref&gt; Birinchisi 1890-yillarning oxirida Bostonda tashkil etilgan, bir guruh nufuzli arxitektorlar, dizaynerlar va oʻqituvchilar Uilyam Morris tomonidan Buyuk Britaniyada boshlangan dizayn islohotlarini Amerikaga olib kelishga qaror qilganlarida; ular zamonaviy hunarmandchilik buyumlari koʻrgazmasini tashkil etish uchun uchrashishdi. Birinchi yigʻilish 1897-yil 4-yanvarda Bostondagi Tasviriy sanʼat muzeyida (TIV) zamonaviy hunarmandchilik koʻrgazmasini tashkil qilish uchun boʻlib oʻtdi.

Birinchi Amerika sanʼat va hunarmandchilik koʻrgazmasi 1897-yil 5-aprelda Bostondagi Kopli Xollda 160 ta hunarmand tomonidan yaratilgan 1000 dan ortiq buyumlarni oʻz ichiga olgan, ularning yarmi ayollar edi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Arts &amp; Crafts Movement – Concepts &amp; Styles|url=https://www.theartstory.org/movement/arts-and-crafts/|kirish sanasi=2020-12-25|ish=The Art Story}}&lt;/ref&gt; Koʻrgazma himoyachilaridan baʼzilari Garvard arxitektura maktabi asoschisi Lengford Uorren edi.&lt;blockquote&gt;Ushbu jamiyat hunarmandchilikning barcha sohalarida badiiy ijodni rivojlantirish maqsadida tashkil etilgan. U Dizaynerlar va ishchilarni oʻzaro foydali munosabatlarga olib borishga va ishchilarni oʻzlarining dizaynlarini bajarishga undashga umid qiladi. U ishchilarda yaxshi dizaynning qadr-qimmati va qadr-qimmatini qadrlashni ragʻbatlantirishga intiladi; Qonun va shaklning mashhur sabrsizligiga, ortiqcha bezak va oʻziga xoslik istagiga qarshi turish.&lt;/blockquote&gt;1913-1914-yillarda Boston meʼmori J. Uilyams Bil tomonidan [[Nyu-Xempshir]]dagi Ossipi togʻlarida qurilgan Tom va Zaytun zavodining togʻ tepasida joylashgan.&lt;ref&gt;Cahn, Lauren. (March 13, 2019) [https://www.msn.com/en-us/lifestyle/home-and-garden/the-most-famous-house-in-every-state/ss-BBUI50i#image=29 „The Most Famous House in Every State. Image #29: ''Castle in the Clouds''“] [[MSN.com]] website. Retrieved April 29, 2019.&lt;/ref&gt;

[[Buffalo]] va Sharqiy Aurora, Nyu-York, Jozef Marbella shaharlarida Elbert Xabbard tashabbusi bilan tashkil etilgan Roykroft hamjamiyati, Nyu [[Woodstock (New York)|-York, Vudstokdagi]] Byrdcliffe koloniyasi va [[Rose Valley|Rouz vodiysi, Pensilvaniya]] kabi utopik jamoalar [[Mountain Lakes|, Nyu-Jersi, Mountain Lakes,]] klaster kabi oʻzgarishlar taʼsir koʻrsatdi.

==== Arxitektura va sanʼat ====
Chikagodagi [[Frank Lloyd Wright|Frenk Lloyd Rayt]], Jorj Vashington Maher va boshqa meʼmorlarning &quot; Preriya maktabi &quot;, Country Day School harakati, Green va Greene, Julia Morgan va Bernard Meyck tomonidan ommalashgan bungalov va eng yaxshi bungalov uslubidagi uylar. Amerika sanʼati va hunarmandchiligi va Amerika hunarmandchiligi meʼmorchiligi uslubi.

Bosib chiqarishdan kulolchilik va pastelgacha boʻlgan vositalarda nazariyotchilar, oʻqituvchilar va samarali rassomlar sifatida Sharqiy qirgʻoqdagi Artur Uesli Dou (1857-1922) va Kaliforniyadagi Pedro Jozef de Lemos (1882-1954) eng nufuzli shaxslardan ikkitasi edi. [[Columbia universiteti|Kolumbiya universitetida]] dars bergan va Ipsvich yozgi sanʼat maktabiga asos solgan Dou 1899-yilda oʻzining yapon kompozitsiyasining mohiyatini yapon kompozitsiyasining mohiyatini yapon ''kompozitsiyasining'' mohiyatini dekorativ uygʻun amalgamga uygʻunlashtirib, 1899 yilda nashr etdi: chiziqning soddaligi „ notan“ (yorugʻlik va qorongʻu joylarning muvozanati) va rang simmetriyasi.&lt;ref name=&quot;green&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Green|first=Nancy E. and Jessie Poesch|title=Arthur Wesley Dow and American arts &amp; crafts|date=1999|publisher=Harry N. Abrams, Inc.|location=New York, NY|isbn=0810942178|pages=55–126}}&lt;/ref&gt; Uning maqsadi nozik ishlangan va chiroyli tasvirlangan narsalarni yaratish edi.

==== Muzeylar ====
[[Florida]] shtatining Sankt-Peterburg shahridagi Amerika sanʼat va hunarmandchilik harakati muzeyi 2021-yilda oʻz eshiklarini ochdi&lt;ref name=&quot;Construction&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=18 February 2015 |title=Construction Begins on $40 Million Museum of the American Arts &amp; Crafts in Florida |publisher=ARTFIX Daily |url=http://www.artfixdaily.com/news_feed/2015/02/18/4653-construction-begins-on-40-million-museum-of-the-american-arts-and |access-date=3 March 2015 |archive-date=2015-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402180103/http://www.artfixdaily.com/news_feed/2015/02/18/4653-construction-begins-on-40-million-museum-of-the-american-arts-and |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Nichols&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Nichols |first=Steve |date=18 February 2015 |title=New, bigger, art museum coming to St. Pete |publisher=FOX 13 Pinellas Bureau Reporter |url=http://www.myfoxtampabay.com/story/28143878/new-bigger-art-museum-coming-to-st-pete |url-status=dead |access-date=3 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150221102147/http://www.myfoxtampabay.com/story/28143878/new-bigger-art-museum-coming-to-st-pete |archive-date=February 21, 2015}}&lt;/ref&gt;

=== Osiyo ===
Yaponiyada 1920-yillardan boshlab xalq sanʼatini targʻib qilgan Mingey harakatining yaratuvchisi Yanagi Sōetsu Morris va Ruskinning asarlaridan taʼsirlangan.&lt;ref name=&quot;mingei&quot;&gt;Elisabeth Frolet, Nick Pearce, Soetsu Yanagi and Sori Yanagi, ''Mingei: The Living Tradition in Japanese Arts'', Japan Folk Crafts Museum/Glasgow Museums, Japan: Kodashani International, 1991&lt;/ref&gt;

== Arxitektura ==
{| class=&quot;toccolours&quot; cellspacing=&quot;1&quot; style=&quot;float: right; margin-left: 1em; margin-right: 1em; font-size: 85%; background:#c6dbf7; color:black; width:30em; max-width: 40%;&quot;
| style=&quot;text-align: left;&quot; |Harakat … qaysidir maʼnoda qattiq mexanik anʼanaviy hayotga va uning goʻzallikka befarqligiga qarshi qoʻzgʻolonni anglatadi (bezatish uchun mutlaqo boshqa narsa). Bu sifatsiz mahsulotlar ishlab chiqaradigan sanoat taraqqiyotiga qarshi norozilikdir, ularning arzonligi ishlab chiqaruvchilarning hayoti va ulardan foydalanuvchilarning degradatsiyasi bilan toʻlanadi. Bu odamlarni mashinaga aylantirishga, sanʼatdagi sunʼiy tafovutlarga va darhol bozor qiymatini yoki foyda olish imkoniyatini badiiy mahoratning asosiy sinoviga aylantirishga qarshi norozilikdir. U, shuningdek, hamma va har bir kishining umumiy va tanish narsalardagi goʻzallikka umumiy egalik qilish daʼvosini ilgari suradi va bu goʻzallik tuygʻusini uygʻotadi, hozirda tez-tez boʻlgani kabi, bir tomondan hashamatli ortiqcha narsalar yoki ikkinchidan, eng oddiy ehtiyojlarning yoʻqligi va tirikchilik vositalariga boʻlgan gʻam-tashvish; Biz koʻz oʻngimizga oʻrganib qolgan, yolgʻon taʼm toʻfonidan sarosimaga tushib qolgan yoki insoniyatning ulkan yigʻindisi mavjud boʻlgan zamonaviy shaharlarning shoshqaloq hayotidan qoraygan, sanʼatdan ham, tabiatdan ham, ularning mehribonligidan ham birdek uzoqlashgan kundalik xunukliklar haqida gapirmasa ham boʻladi. va takomillashtirish taʼsiri.

[[wikisource:Arts and Crafts Essays/Of the Revival of Design and Handicraft|-- Valter Kreyn, „Dizayn va hunarmandchilikning tiklanishi haqida“, ''Sanʼat va hunarmandchilik insholarida'', Sanʼat va hunarmandchilik koʻrgazma jamiyati aʼzolari tomonidan, 1893 yil]]
|}
Sanʼat va hunarmandchilik harakatining koʻplab etakchilari meʼmor sifatida oʻqitilgan va bu harakat oʻzining eng koʻzga koʻringan va doimiy taʼsirini qurishda edi.

Londonning Bexleyheath shahridagi Red House, 1859-yilda arxitektor Filipp Uebb tomonidan Morris uchun moʻljallangan boʻlib, oʻzining mutanosib qattiq shakllari, keng ayvonlari, tik tomi, qirrali deraza kamarlari, gʻishtli kaminlar va yogʻoch armaturalari bilan ilk sanʼat va hunarmandchilik uslubini namoyish etadi.

London chekkasida asosan 1880-yil va 1890-yillarda qurilgan Bedford Parkda 360 ga yaqin Sanʼat va hunarmandchilik uslubidagi uylar mavjud boʻlib, bir vaqtlar oʻzining estetik aholisi bilan mashhur boʻlgan. Sanʼat va hunarmandchilik uslubida bir nechta Almshouses qurilgan, masalan, 1914-yil va 1917-yillar oraligʻida qurilgan Surreydagi Whiteley Village, 280 dan ortiq binolar va Dyers Almshouses, Sasseks, 1939 va 1971-yillarda qurilgan. Letchworth Garden City, birinchi bogʻ shahri, Sanʼat va hunarmandchilik ideallaridan ilhomlangan.

=== Arxitektura namunalari ===

* Qizil uy – Bexleyheath, Kent – 1859-yil
* Uaytvik Manor – Vulverxempton, Angliya – 1887-93
* Inglvud – Lester, Angliya – 1892-yil
* Standen – Sharqiy Grinstead, Angliya – 1894-yil
* Swedenborgian cherkovi – San-Fransisko, [[Kaliforniya]] – 1895-yil
* Meri Uord uyi – Bloomsbury, London – 1896-98
* Blekvell – Leyk okrugi, Angliya – 1898-yil
* Dervent uyi – Chislehurst, Kent – 1899-yil
* Stonivell – Ulverskroft, Lestershir – 1899-yil
* Sanʼat va hunarmandchilik cherkovi (Long Street metodist cherkovi va maktabi) – Manchester, Angliya – 1900-yil
* Spade House – Sandgeyt, Kent – 1900
* Kaledoniya mulki – Islington, London – 1900-1907
* Horniman muzeyi – Forest Hill, London – 1901-yil
* Barcha avliyolar cherkovi, Brokgempton – 1901-02
* Shou burchagi – Ayot Sent-Lorens, Xertfordshir – 1902-yil
* Per P. Ferry House – Sietl, Vashington – 1903-1906
* Winterbourne House – Birmingem, Angliya – 1904-yil
* Qora Friar – Blackfriars, London – 1905-yil
* Marston uyi – San-Diego, Kaliforniya – 1905-yil
* Edgar Vud markazi – Manchester, Angliya – 1905-yil
* Debenham uyi – Holland Park, London – 1905-07
* Belrok – Katta Sadberi, [[Ontario]] – 1907-yil
* Robert R. Blacker House – Pasadena, Kaliforniya – 1907-yil
* Stotfold, Bikli, Kent – 1907-yil
* Gamble uyi – Pasadena, Kaliforniya – 1908-yil
* [[Oregon]] jamoat kutubxonasi – Oregon, Illinoys – 1909-yil
* Torsen uyi – Berkli, Kaliforniya – 1909-yil
* Rodmarton Manor – Rodmarton, Cirencester yaqinida, Gloucestershire – 1909-29
* Whare Ra – Havelok Shimoliy, Yangi Zelandiya – 1912-yil
* Sutton Garden chekkasi – Benhilton, Sutton, London – 1912-14
* Bulutdagi qal’a – Vinnipesauki koʻlidagi Ossipe togʻlari, Nyu-Xempshir – 1913-4
* Honan Chapel – Kork universiteti kolleji, Irlandiya – taxminan 1916-yil
* Avliyo Frensis Xaver sobori – Geraldton [[Gʻarbiy Avstraliya]] 1916-1938
* Bedales maktabi memorial kutubxonasi – Petersfild yaqinida, Xempshir – 1919-21

== Bog 'dizayni ==
Gertrude Jekyll Sanʼat va hunarmandchilik tamoyillarini bogʻ dizaynida qoʻllagan. U ingliz arxitektori ser Edvin Lutyens bilan ishlagan, uning loyihalari uchun u koʻplab landshaftlarni yaratgan va Surreydagi Godalming yaqinidagi Munstead Vud uyini loyihalagan.&lt;ref&gt;Tankard, Judith B. and Martin A. Wood. Gertrude Jekyll at Munstead Wood. Bramley Books, 1998.&lt;/ref&gt; Jekyll Bishopsbarns uchun bogʻlarni yaratdi, York meʼmori Uolter Brierlining uyi, Sanʼat va hunarmandchilik harakati vakili va „Shimolning Lutyenlari“ sifatida tanilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nationaltrust.org.uk/goddards-house-and-garden/documents/download-the-goddards-the-art-of-design-leaflet.pdf|sarlavha=The Art of Design|ish=www.nationaltrust.org.uk|kirish sanasi=26 June 2016}}&lt;/ref&gt; Goddards bogʻi uyning sanʼat va hunarmandchilik uslubini aks ettiruvchi bir qator xususiyatlarni oʻz ichiga oldi, masalan, bogʻni bir qator tashqi xonalarga boʻlish uchun toʻsiqlar va oʻtli chegaralardan foydalanish&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.nationaltrust.org.uk/goddards-house-and-garden/features/the-gardens-at-goddards-|sarlavha=The Gardens at Goddards|ish=www.nationaltrust.org.uk|kirish sanasi=26 June 2016}}&lt;/ref&gt;.

== Badiiy taʼlim ==
Morrisning gʻoyalari 1880-yillarning oxirida Abbotsholme (1889) va Bedales (1892) maktablarida hunarmandchilikni oʻqitishni oʻz ichiga olgan. {{Sfn|MacCarthy|1994}}

Britaniyadagi sanʼat va hunarmandchilik amaliyotchilari amaliy hunarmandchilikni kam oʻrgatish bilan abstrakt dizaynga asoslangan davlat sanʼat taʼlimi tizimini tanqid qildilar. Bu hunarmandchilikni oʻqitishning etishmasligi sanoat va rasmiy doiralarda ham tashvish tugʻdirdi va 1884-yilda Qirollik komissiyasi (Uilyam Morrisning maslahatini qabul qilgan holda) badiiy taʼlimga dizaynning oʻzi boʻlishi kerak boʻlgan materialga mos kelishiga koʻproq eʼtibor berishni tavsiya qildi. bajarilgan. Ushbu oʻzgarishlarni amalga oshirgan birinchi maktab Birmingem sanʼat va hunarmandchilik maktabi boʻlib, u &quot;milliy miqyosda sanʼat va dizaynni oʻrgatishda bajarilgan dizaynni joriy etishga yoʻl ochdi (qogʻozda loyihalashdan koʻra dizayn moʻljallangan materialda ishlash) .
[[Fayl:Frampton_1890.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Frampton_1890.jpg/220px-Frampton_1890.jpg|right|thumb| Jorj Frempton . Sanʼat va hunarmandchilik koʻrgazma jamiyatiga mavsumiy chipta 1890.]]
Boshqa mahalliy hokimiyat maktablari ham hunarmandchilikni koʻproq amaliy oʻqitishni joriy qila boshladilar va 1890-yillarga kelib Sanʼat va hunarmandchilik gʻoyalari Sanʼat ishchilari gildiyasi aʼzolari tomonidan butun mamlakat boʻylab sanʼat maktablariga tarqatildi. Gildiya aʼzolari nufuzli lavozimlarni egallagan: Valter Kreyn Manchester sanʼat maktabi va keyinchalik Qirollik sanʼat kolleji direktori edi; FM Simpson, Robert Enning Bell va CJAllen mos ravishda arxitektura professori, rasm va dizayn boʻyicha oʻqituvchi va Liverpul sanʼat maktabida haykaltaroshlik boʻyicha oʻqituvchi edi; 1902-1920 yillarda Birmingem sanʼat maktabining direktori Robert Ketterson.

1898-yilda Qirollik sanʼat kollejining rahbari sifatida Kreyn uni koʻproq amaliy yoʻnalishlar boʻyicha isloh qilishga harakat qildi, biroq bir yildan soʻng Taʼlim kengashining byurokratiyasi tomonidan magʻlub boʻlib, isteʼfoga chiqdi va keyinchalik Avgust Spenserni oʻz rejasini amalga oshirish uchun tayinladi. Spenser Letebini dizayn maktabiga va Sanʼat xodimlari gildiyasining bir nechta aʼzolarini oʻqituvchi sifatida olib keldi.&lt;ref name=&quot;macdonald&quot;&gt;Stuart Macdonald, ''The History and Philosophy of Art Education'', London: University of London Press, 1970. {{ISBN|0 340 09420 6}}&lt;/ref&gt; Islohotdan oʻn yil oʻtgach, tergov qoʻmitasi RCAni koʻrib chiqdi va u hali ham talabalarni sanoat uchun etarli darajada tayyorlamaganligini aniqladi.&lt;ref&gt;''Report of the Departmental Committee on the Royal College of Art'', HMSO, 1911&lt;/ref&gt;

== Yetakchi amaliyotchilar ==
{{Columns-list|* [[Charles Robert Ashbee]]
* [[William Swinden Barber]]
* [[Barnsley brothers]]
* [[Detmar Blow]]
* [[Herbert Tudor Buckland]]
* [[Rowland Wilfred William Carter]]
* [[T. J. Cobden-Sanderson]]
* [[Walter Crane]]
* [[Nelson Dawson]]
* [[Lewis Foreman Day]]
* [[Christopher Dresser]]
* [[Dirk van Erp]]
* [[T. P. Figgis|Thomas Phillips Figgis]]
*[[Eric Gill]]
* [[Ernest Gimson]]
* [[Greene &amp; Greene]]
* [[Elbert Hubbard]]
* [[Norman Jewson]]
* [[Ralph Johonnot]]
* [[Florence Koehler]]
* [[Frederick Leach]]
* [[William Lethaby]]
* [[Edwin Lutyens]]
* [[Charles Rennie Mackintosh]]
* [[A.H.Mackmurdo]]
* [[Samuel Maclure]]
* [[George Washington Maher]]
* [[Bernard Maybeck]]
* [[Henry Chapman Mercer]]
* [[Julia Morgan]]
* [[William De Morgan]]
* [[William Morris]]
* [[Karl Parsons]]
* [[Alfred Hoare Powell]]
* [[Edward Schroeder Prior]]
* [[Hugh C. Robertson]]
* [[William Robinson (gardener)|William Robinson]]
* [[Baillie Scott]]
* [[Norman Shaw]]
* [[Ellen Gates Starr]]
* [[Gustav Stickley]]
* [[Phoebe Anna Traquair]]
* [[C.F.A. Voysey]]
* [[Philip Webb]]
* [[Margaret Ely Webb]]
* [[Christopher Whall]]
* [[Edgar Wood]]
* [[Charles Rohlfs]]}}

== Dekorativ sanʼat galereyasi ==
&lt;gallery widths=&quot;168&quot; heights=&quot;220&quot; perrow=&quot;4&quot;&gt;
Fayl:Gustav Stickley. Dropfront Desk, ca. 1903..jpg|alt=Gustav Stickley. Dropfront Desk, ca. 1903 Brooklyn Museum|[[Gustav Stickley|Gustav Stikli]] . Dropfront Desk, ca. 1903-yil [[Brooklyn Museum|Bruklin muzeyi]]
Fayl:Brooklyn Museum – Wallpaper Sample Book 1 – William Morris and Company – page127.jpg|alt=William Morris. Wallpaper Sample, Compton 323, c. 1917. Brooklyn Museum|Uilyam Morris. Fon rasmi namunasi, Compton 323, c. 1917. [[Brooklyn Museum|Bruklin muzeyi]]
Fayl:Newcomb Pottery. Vase, 1902-1904.jpg|alt=Newcomb Pottery. Vase, 1902-1904. Brooklyn Museum|Newcomb kulolchilik. Vazo, 1902-1904. [[Brooklyn Museum|Bruklin muzeyi]]
Fayl:Mueller Mosaic Company, Tile, ca. 1910.jpg|alt=Mueller Mosaic Company. Tile, ca. 1910 Brooklyn Museum|Mueller Mosaic kompaniyasi. Plitka, taxminan. 1910 [[Brooklyn Museum|Bruklin muzeyi]]
&lt;/gallery&gt;

* Zamonaviy uslub (Britaniya Art Nouveau uslubi)
* Filipp Klissett
* ''Ingliz uyi''
* Charlz Prendergast
* Uilyam Morris fon rasmi dizaynlari
* Uilyam Morris toʻqimachilik dizaynlari

== Manbalar ==
{{manbalar}}
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;</text>
      <sha1>rwh3uw1z7pnz9b01kq4voquxe5snhvo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Omran Haydary</title>
    <ns>0</ns>
    <id>768383</id>
    <revision>
      <id>6181753</id>
      <parentid>6119273</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:37:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>30481</id>
      </contributor>
      <origin>6181753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4901" sha1="kbsm98rgt0u1qjc8nqaypzmwtf9ro6w" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Omran Haydary|tasvir=|toʻliqism=Ahmad Omran Haydary|tavallud_sana={{birth date and age|1998|1|13|df=yes}}|tavallud_joyi=[[Mazar-i-Sharif]], [[Afghanistan]]|boʻyi=1.71 m|pozitsiya=Himoyachi|joriyklub=
|klubraqami=|yoshlikyillari1=|yoshlikklublari1=MSP '03|yoshlikyillari2=2007–2017|yoshlikklublari2=[[Roda JC Kerkrade]]|yillar1=2017–2018|klublar1=[[FC Emmen]]|isht1=15|gollar1=4|yillar2=2018–2019|klublar2=[[FC Dordrecht]]|isht2=16|gollar2=2|yillar3=2019|klublar3=[[Olimpia Grudziądz]]|isht3=20|gollar3=12|yillar4=2020–|klublar4=[[Lechia Gdańsk]]|isht4=26|gollar4=3|yillar5=2022–|klublar5=→ [[Arka Gdynia]] (loan)|isht5=0|gollar5=0|milliyyillar1=2018–|milliyjamoa1=[[Afghanistan national football team|Afghanistan]]|milliyisht1=12|milliygollar1=1|pcupdate=22 May 2022|ntupdate=12 June 2022}}

'''Omran Haydari''' (1998-yil 13-yanvarda tug‘ilgan) — [[Afgʻoniston|afg‘onistonlik]] professional [[Futbol|futbolchi]], I liga vakili “Arka Gdiniya”, “Lechiya Gdansk” klubi va Afg‘oniston terma jamoasida ijara asosida o‘ynaydi. Polshadan tashqari u Gollandiyada ham oʻynagan&lt;ref&gt;[https://www.voetbalzone.nl/doc.asp?uid=368190 ‘Ik moet niet nu al denken dat ik straks naar Bayern München ga’] voetbalzone.nl&lt;/ref&gt;.

== Jamoalardagi faoliyati ==

=== FK Emmen ===
2017-yil iyul oyida Haydary Roda JC bilan yoshlik shartnomasi tugaganidan soʻng bepul transfer boʻyicha FC Emmenga oʻtdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://fcemmen.nl/jeugdtalent-omran-haydary-van-roda-jc-naar-fc-emmen/|sarlavha=Jeugdtalent Omran Haydary van Roda JC naar FC Emmen|til=nl|ish=fcemmen.nl|kirish sanasi=15 November 2018}}&lt;/ref&gt;. U Eerste Divizionidagi debyutini 2017-yilning 15-sentabrida NECga qarshi o‘yinda FC Emmen safida o‘tkazdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|nashriyot=Soccerway|url=https://int.soccerway.com/matches/2017/09/15/netherlands/eerste-divisie/nijmegen-eendracht-combinatie/fc-emmen/2463229/|sarlavha=Game Report by Soccerway}}&lt;/ref&gt; U klub uchun birinchi ligadagi golini 2017-yilning 29-sentyabrida De Graafshap bilan mehmonda 2:2 hisobida urdi. Uning goliga Kezia Veendorp 67-daqiqada assistentlik qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://int.soccerway.com/matches/2017/09/29/netherlands/eerste-divisie/bv-de-graafschap/fc-emmen/2463248/|sarlavha=De Graafschap vs. Emmen – 29 September 2017 – Soccerway|ish=int.soccerway.com|kirish sanasi=15 November 2018}}&lt;/ref&gt;. 2018-yilning 19-aprelida Haydaryning Emmen bilan shartnomasi oʻzaro kelishuvga koʻra bekor qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/133783/Opinie-Haydary-was-een-mislukte-gok-van-clubleiding-FC-Emmen|sarlavha=Opinie: Haydary was een mislukte gok van clubleiding FC Emmen|til=nl|ish=rtvdrenthe.nl|sana=20 April 2018|kirish sanasi=15 November 2018}}&lt;/ref&gt;.

=== Dordrecht ===
Dordrecht tomonidan shartnoma taklif qilinishidan oldin Haydary atigi besh kunni erkin agent sifatida oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.dvhn.nl/sport/FC-Dordrecht-neemt-Haydary-over-van-FC-Emmen-23124127.html|sarlavha=FC Dordrecht neemt Haydary over van FC Emmen|til=nl|ish=dvhn.nl|sana=24 April 2018|kirish sanasi=15 November 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.fcdordrecht.nl/2018/04/24/omran-haydary-is-nieuwste-aanwinst-van-fc-dordrecht/|sarlavha=Omran Haydary is nieuwste aanwinst van FC Dordrecht|til=nl|ish=fcdordrecht.nl|sana=24 April 2018|kirish sanasi=15 November 2018}}&lt;/ref&gt;. U 2018-yilning 24-avgustida “Ayaks II”ga safarda 5:2 hisobida mag‘lub bo‘lgan o‘yinda klub safida debyut qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://int.soccerway.com/matches/2018/08/24/netherlands/eerste-divisie/jong-ajax/bvo-fc-dordrecht/2794387/|sarlavha=Ajax II vs. Dordrecht – 24 August 2018 – Soccerway|ish=int.soccerway.com|kirish sanasi=15 November 2018}}&lt;/ref&gt;. U 2018-yilning 21-sentyabrida MVV Maastrixtga safarda 2:1 hisobida mag‘lub bo‘lib, klub uchun ligadagi birinchi golini kiritdi. Uning goliga Maarten Peynenburg assistentlik qildi va 91-daqiqada kiritildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://int.soccerway.com/matches/2018/09/21/netherlands/eerste-divisie/stichting-mvv/bvo-fc-dordrecht/2794424/|sarlavha=MVV vs. Dordrecht – 21 September 2018 – Soccerway|ish=int.soccerway.com|kirish sanasi=15 November 2018}}&lt;/ref&gt;.

2019-yilning 31-yanvarida Haydari o‘zaro kelishuvga ko‘ra shartnomani bekor qildi&lt;ref&gt;[https://www.ad.nl/dordrecht/schuurman-en-zwarts-maken-debuut-bij-fc-dordrecht-haydary-en-maletic-vertrokken~a9c11dac2/ Schuurman en Zwarts maken debuut bij FC Dordrecht; Haydary en Maletic vertrokken], ad.nl, 31 January 2019&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Niderlandiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1998-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Mozori-Sharifda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Afgʻonistonlik erkak futbolchilar]]</text>
      <sha1>kbsm98rgt0u1qjc8nqaypzmwtf9ro6w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181754</id>
      <parentid>6181753</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:38:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>30481</id>
      </contributor>
      <comment>[[FK Sūduva]]</comment>
      <origin>6181754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4915" sha1="0ogws5wcpj2lqxj76jv7rtluojfoz3x" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Omran Haydary|tasvir=|toʻliqism=Ahmad Omran Haydary|tavallud_sana={{birth date and age|1998|1|13|df=yes}}|tavallud_joyi=[[Mazar-i-Sharif]], [[Afghanistan]]|boʻyi=1.71 m|pozitsiya=Himoyachi|joriyklub=[[FK Sūduva]]
|klubraqami=|yoshlikyillari1=|yoshlikklublari1=MSP '03|yoshlikyillari2=2007–2017|yoshlikklublari2=[[Roda JC Kerkrade]]|yillar1=2017–2018|klublar1=[[FC Emmen]]|isht1=15|gollar1=4|yillar2=2018–2019|klublar2=[[FC Dordrecht]]|isht2=16|gollar2=2|yillar3=2019|klublar3=[[Olimpia Grudziądz]]|isht3=20|gollar3=12|yillar4=2020–|klublar4=[[Lechia Gdańsk]]|isht4=26|gollar4=3|yillar5=2022–|klublar5=→ [[Arka Gdynia]] (loan)|isht5=0|gollar5=0|milliyyillar1=2018–|milliyjamoa1=[[Afghanistan national football team|Afghanistan]]|milliyisht1=12|milliygollar1=1|pcupdate=22 May 2022|ntupdate=12 June 2022}}

'''Omran Haydari''' (1998-yil 13-yanvarda tug‘ilgan) — [[Afgʻoniston|afg‘onistonlik]] professional [[Futbol|futbolchi]], I liga vakili “Arka Gdiniya”, “Lechiya Gdansk” klubi va Afg‘oniston terma jamoasida ijara asosida o‘ynaydi. Polshadan tashqari u Gollandiyada ham oʻynagan&lt;ref&gt;[https://www.voetbalzone.nl/doc.asp?uid=368190 ‘Ik moet niet nu al denken dat ik straks naar Bayern München ga’] voetbalzone.nl&lt;/ref&gt;.

== Jamoalardagi faoliyati ==

=== FK Emmen ===
2017-yil iyul oyida Haydary Roda JC bilan yoshlik shartnomasi tugaganidan soʻng bepul transfer boʻyicha FC Emmenga oʻtdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://fcemmen.nl/jeugdtalent-omran-haydary-van-roda-jc-naar-fc-emmen/|sarlavha=Jeugdtalent Omran Haydary van Roda JC naar FC Emmen|til=nl|ish=fcemmen.nl|kirish sanasi=15 November 2018}}&lt;/ref&gt;. U Eerste Divizionidagi debyutini 2017-yilning 15-sentabrida NECga qarshi o‘yinda FC Emmen safida o‘tkazdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|nashriyot=Soccerway|url=https://int.soccerway.com/matches/2017/09/15/netherlands/eerste-divisie/nijmegen-eendracht-combinatie/fc-emmen/2463229/|sarlavha=Game Report by Soccerway}}&lt;/ref&gt; U klub uchun birinchi ligadagi golini 2017-yilning 29-sentyabrida De Graafshap bilan mehmonda 2:2 hisobida urdi. Uning goliga Kezia Veendorp 67-daqiqada assistentlik qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://int.soccerway.com/matches/2017/09/29/netherlands/eerste-divisie/bv-de-graafschap/fc-emmen/2463248/|sarlavha=De Graafschap vs. Emmen – 29 September 2017 – Soccerway|ish=int.soccerway.com|kirish sanasi=15 November 2018}}&lt;/ref&gt;. 2018-yilning 19-aprelida Haydaryning Emmen bilan shartnomasi oʻzaro kelishuvga koʻra bekor qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/133783/Opinie-Haydary-was-een-mislukte-gok-van-clubleiding-FC-Emmen|sarlavha=Opinie: Haydary was een mislukte gok van clubleiding FC Emmen|til=nl|ish=rtvdrenthe.nl|sana=20 April 2018|kirish sanasi=15 November 2018}}&lt;/ref&gt;.

=== Dordrecht ===
Dordrecht tomonidan shartnoma taklif qilinishidan oldin Haydary atigi besh kunni erkin agent sifatida oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.dvhn.nl/sport/FC-Dordrecht-neemt-Haydary-over-van-FC-Emmen-23124127.html|sarlavha=FC Dordrecht neemt Haydary over van FC Emmen|til=nl|ish=dvhn.nl|sana=24 April 2018|kirish sanasi=15 November 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.fcdordrecht.nl/2018/04/24/omran-haydary-is-nieuwste-aanwinst-van-fc-dordrecht/|sarlavha=Omran Haydary is nieuwste aanwinst van FC Dordrecht|til=nl|ish=fcdordrecht.nl|sana=24 April 2018|kirish sanasi=15 November 2018}}&lt;/ref&gt;. U 2018-yilning 24-avgustida “Ayaks II”ga safarda 5:2 hisobida mag‘lub bo‘lgan o‘yinda klub safida debyut qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://int.soccerway.com/matches/2018/08/24/netherlands/eerste-divisie/jong-ajax/bvo-fc-dordrecht/2794387/|sarlavha=Ajax II vs. Dordrecht – 24 August 2018 – Soccerway|ish=int.soccerway.com|kirish sanasi=15 November 2018}}&lt;/ref&gt;. U 2018-yilning 21-sentyabrida MVV Maastrixtga safarda 2:1 hisobida mag‘lub bo‘lib, klub uchun ligadagi birinchi golini kiritdi. Uning goliga Maarten Peynenburg assistentlik qildi va 91-daqiqada kiritildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://int.soccerway.com/matches/2018/09/21/netherlands/eerste-divisie/stichting-mvv/bvo-fc-dordrecht/2794424/|sarlavha=MVV vs. Dordrecht – 21 September 2018 – Soccerway|ish=int.soccerway.com|kirish sanasi=15 November 2018}}&lt;/ref&gt;.

2019-yilning 31-yanvarida Haydari o‘zaro kelishuvga ko‘ra shartnomani bekor qildi&lt;ref&gt;[https://www.ad.nl/dordrecht/schuurman-en-zwarts-maken-debuut-bij-fc-dordrecht-haydary-en-maletic-vertrokken~a9c11dac2/ Schuurman en Zwarts maken debuut bij FC Dordrecht; Haydary en Maletic vertrokken], ad.nl, 31 January 2019&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Niderlandiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1998-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Mozori-Sharifda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Afgʻonistonlik erkak futbolchilar]]</text>
      <sha1>0ogws5wcpj2lqxj76jv7rtluojfoz3x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bid Gerd (Erondagi qishloq)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>769854</id>
    <revision>
      <id>6181427</id>
      <parentid>6152235</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:32:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ZUHRAOSTONOVA</username>
        <id>277313</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Bu kichik tahrir</comment>
      <origin>6181427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="782" sha1="kufh0zaukcajbqg5myj90wkze4wo7jn" xml:space="preserve">{{Orphan|date=avgust 2024}}

{{Bilgiquti aholi punkti|asl nomi=بيدگرد|mavqe=qishloq|asos solingan=|sanalgan yil=2006|aholi=113|vaqt mintaqasi=+3:30|sayt=|mamlakat=Eron|mintaqa=Rustam uyezdi (County)}}
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
'''Bid Gerd''' ({{lang-fa|بيدگرد}} , Roman. [[Romanizatsiya|Bīd]] '''Gerd''')&lt;ref&gt;{{GEOnet3|-3755468|Bid Gerd}}&lt;/ref&gt; — [[Eron]], [[Fors|Fors viloyati]], [[Rustam uyezdi (County)|Rustam okrugi]] Markaziy tumaniga qarashli Rostam-e Yek qishloq okrugiga qarashli qishloq . 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 113 nafar va 24 oiladan iborat &lt;ref&gt;{{IranCensus2006|07}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==

[[Turkum:Erondagi qishloqlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>kufh0zaukcajbqg5myj90wkze4wo7jn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Machinarium</title>
    <ns>0</ns>
    <id>773021</id>
    <revision>
      <id>6181717</id>
      <parentid>4050833</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:51:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15767" sha1="c3qm97jn8fxtmn8qynhl4xrc1v89g50" xml:space="preserve">'''''Machinarium''''' — bu Amanita Design tomonidan ishlab chiqilgan boshqotirma va sarguzasht oʻyini. U 2009-yil 16-oktabrda [[Microsoft Windows]], [[Mac OS X|OS X]], [[Linux]] uchun&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Machinarium PC, Linux, Mac game|url=http://www.moddb.com/games/machinarium|nashriyot=[[Mod DB]]|kirish sanasi=2010-08-26}}&lt;/ref&gt; 2011-yil 8-sentabrda [[iPad 2]] uchun App Store doʻkonida,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Machinarium For iPad2 Released!|url=http://amanita-design.net/blog/2011/09/08/machinarium-for-ipad2-released/|kirish sanasi=2011-09-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Machinarium|ish=[[iTunes]]|url=https://itunes.apple.com/us/app/machinarium/id459189186?mt=8&amp;ign-mpt=uo%3D2|kirish sanasi=2011-09-10}}&lt;/ref&gt; 2011-yil 21-noyabrda BlackBerry PlayBook uchun&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Machinarium For BlackBerry PlayBook Now Available!|url=http://amanita-design.net/blog/2011/11/22/machinarium-for-blackberry-playbook-now-available/|kirish sanasi=2011-11-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Machinarium|url=http://appworld.blackberry.com/webstore/content/65696?lang=en|kirish sanasi=2011-11-23|arxivsana=2011-11-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111124123450/http://appworld.blackberry.com/webstore/content/65696?lang=en}}&lt;/ref&gt; chiqarildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Machinarium|url=http://appworld.blackberry.com/webstore/content/65696?lang=en|kirish sanasi=2011-11-23|arxivsana=2011-11-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111124123450/http://appworld.blackberry.com/webstore/content/65696?lang=en}}&lt;/ref&gt; 2012-yil 10-mayda [[Android]] uchun,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Machinarium Now Available for Android Tablets|url=http://amanita-design.net/blog/2012/05/15/machinarium-now-available-for-android-tablets/|kirish sanasi=2012-05-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Machinarium|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=air.net.machinarium.Machinarium|kirish sanasi=2012-05-22}}&lt;/ref&gt; 2012-yil 6-sentyabrda [[Yevropa|Yevropadagi]] [[PlayStation 3]]&lt;nowiki/&gt;ning [[PlayStation Network]]&lt;nowiki/&gt;da, 2012-yil 9-oktabrda [[Shimoliy Amerika|Shimoliy Amerikada]] va 2012-yil 18-oktabrda [[Osiyo|Osiyoda]],&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Amanita Desig Blog|url=http://amanita-design.net/blog/2012/10/04/machinarium-ps3-hits-psn-america-on-october-9th/|kirish sanasi=2012-10-05}}&lt;/ref&gt; va [[PlayStation Vita]] uchun 2013-yil 26-martda Shimoliy Amerikada, 2013-yil 1-mayda Yevropada va 2013-yil 7-mayda Osiyoda chiqarilgan. Windows, Mac va Linux uchun demolar 2009-yil 30-sentabrda taqdim etildi. 2011-yil noyabr holatiga koʻra, WiiWarening 40MB chegarasi tufayli&lt;nowiki/&gt;[[Wii]]&lt;nowiki/&gt;ning WiiWare xizmatining kelajakdagi versiyasi bekor qilindi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=James Newton |date=2010-09-09 |title=XGen Studios Readying Machinarium and Super Motherload for WiiWare |publisher=Nintendo Life |url=http://wiiware.nintendolife.com/news/2010/09/xgen_studios_readying_machinarium_and_super_motherload_for_wiiware |access-date=2010-09-10}}&lt;/ref&gt;

Ushbu oʻyinning [[Microsoft Windows]], [[Mac OS X|OS X]], Linux va [[Android]] versiyalari Android 4 uchun Humble Indie Bundle bilan birga 2012-yil 8-noyabrda oʻrtacha narxdan ortiq toʻlagan mijozlarga chiqarildi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2012-11-08 |title=Humble Bundle for Android 4 launches with six games |publisher=SlashGear |url=http://www.slashgear.com/humble-bundle-for-android-4-launches-with-six-games-08256198/ |access-date=2014-04-09}}&lt;/ref&gt; Windows Phone versiyasi 2014-yil 22-martda chiqarilgan.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2014-03-24 |title=Award Winning Game, Machinarium, Comes to Windows Phone |publisher=Windows Gamers |url=http://www.windowsgamers.com/award-winning-game-machinarium-comes-windows-phone/ |url-status=dead |access-date=2014-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117233205/http://www.windowsgamers.com/award-winning-game-machinarium-comes-windows-phone/ |archive-date=17 November 2015}}&lt;/ref&gt; 2017-yilda ishlab chiquvchi [[Adobe Flash]] oʻrniga DirectX oʻyin mexanizmiga asoslangan va toʻliq ekran rejimida oʻynaladigan oʻyinning ''versiyasini'' chiqardi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=22 June 2017 |title=Machinarium rebuilds robo-buddy in new engine |work=[[Rock Paper Shotgun]] |url=https://www.rockpapershotgun.com/2017/06/22/machinarium-rebuild/}}&lt;/ref&gt; Oʻyinning [[Xbox One]] versiyasi 2020-yil 16-aprelda chiqarilgan.

''Machinariumning'' maqsadi bir qator jumboq va aqliy oʻyinlarni hal qilishdir.

''Machinariumning'' diqqatga sazovor tomoni shundaki, unda ogʻzaki yoki yozma [[dialog]] mavjud emas va birinchi ekrandagi bir nechta oʻquv koʻrsatmalaridan tashqari, tushunarli tildan butunlay mahrum.

Oʻyin ikki bosqichli tizimdan foydalanadi. Har bir darajaga bir marta oʻyinchi koʻrsatma olishi mumkin, bu oʻyin davom etar ekan, tobora noaniq boʻlib boraveradi.

== Rivojlanish ==
''Machinarium'' uch yil davomida yetti [[Chexlar|chex]] ishlab chiquvchisi tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, ular loyihani oʻz jamgʻarmalari bilan moliyalashtirgan. Oʻyin uchun marketing byudjeti 1000 dollarni tashkil etdi.&lt;ref name=&quot;MachMSNBC&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.igf.com/2009finalistswinners.html|sarlavha=The 12th Annual Independent Games Festival – Finalists and Winners|nashriyot=ThinkServices|kirish sanasi=2009-10-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100210091309/http://www.igf.com/2009finalistswinners.html|arxivsana=10 February 2010}}&lt;/ref&gt;

Oʻyin [[Xbox 360]] platformasi uchun olti oy davomida ishlab chiqildi. [[Microsoft]] oʻyinlarni Xbox Live Arcadeda nomga qoʻshilgan nashriyotsiz&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.eurogamer.net/articles/2011-11-21-making-an-xbla-game-the-inside-story-article|sarlavha=Making an XBLA Game: The Inside Story|ish=[[Eurogamer]]|sana=November 2017}}&lt;/ref&gt; chiqarilishiga ruxsat bermaydi va ishlab chiquvchilar oʻyinni nashr etish uchun uchinchi tomonga murojaat qilishni istamadilar, chunki bu ishlab chiquvchilar uchun sotuvdan tushgan daromadni anglatadi. Keyinchalik Amanita Dizayn siyosati [[PlayStation Network]] platformasida oʻzini-oʻzi nashr etishga ruxsat beruvchi [[Sony]] kompaniyasiga murojaat qildi va oʻyinni PlayStation Networkda chiqarish uchun ularga oʻyinni tasdiqlash uchun taqdim etdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.joystiq.com/2010/04/12/machinarium-dev-moves-on-to-sony-after-microsoft-passes-on-publi/|sarlavha=Machinarium dev moves on to Sony after Microsoft passes on publishing its critical darling}}&lt;/ref&gt;

2011-yilda ''Machinariumning'' davomi boʻlishi mumkin.

=== Sotuv ===
''Machinarium'' {{Holatiga koʻra|2016|07|15}} 4 million donadan ortiq sotilgan shundan 49 % shaxsiy kompyuterlar, 44 % mobil qurilmalar va 7 % konsollar uchun ishlab chiqarilgan.&lt;ref&gt;{{Cite tweet|user=Amanita_Design|title=#Machinarium has recently reached 4 million copies sold. here's the infographic with details.}}&lt;/ref&gt;
[[Fayl:Jakub_Dvorský_(4).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/Jakub_Dvorsk%C3%BD_%284%29.jpg/180px-Jakub_Dvorsk%C3%BD_%284%29.jpg|thumb| Yakub Dvorskiy, ''Machinarium'' dizayneri.]]
[[Fayl:Floex_2015.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Floex_2015.jpg/180px-Floex_2015.jpg|thumb| Tomáš Dvořák (Floex), saundtrek bastakori.]]
''Machinarium'' bir nechta jismoniy va raqamli formatlarda chiqarildi.

* Jismoniy:

# Machinarium Collector’s Edition ([[Birlashgan Qirollik]]) — oʻyin bilan DVD, raqamli formatdagi saundtrek, saundtrek bilan CD, bosilgan trek, A3 formatidagi plakat va konsept-artni oʻz ichiga oladi. Tizimlar: Windows, Mac (Linux yoʻq).&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Machinarium Collector’s Edition page at Lace Mamba Global website |url=http://www.mamba-games.co.uk/machinarium-collectors-edition-p-55.html |kirish sanasi=2022-08-11 |arxivsana=2016-03-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304133747/http://www.mamba-games.co.uk/machinarium-collectors-edition-p-55.html/ }}&lt;/ref&gt;
# Mashinarium (Machinarium) ([[Rus tili|ruscha]] nashr) — oʻyin bilan DVD va saundtrek bilan CDni oʻz ichiga oladi. Tizimlar: Windows, Mac (Linux yoʻq).&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.snowball.ru/machinarium/|sarlavha=Машинариум|kirish sanasi=16 January 2016|arxivsana=2021-11-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211120150103/http://www.snowball.ru/machinarium}}&lt;/ref&gt;
# Machinarium (German Edition) — oʻyin diski, saundtrek bilan CD, Samorost 2 va afishani oʻz ichiga oladi. Tizimlar: Windows, Mac (Linux yoʻq).&lt;ref&gt;[http://www.machinarium.de/ Machinarium (German Edition) website]&lt;/ref&gt;
# Machinarium (Fransuz nashri) — oʻyin diski, saundtrek bilan CD, Samorost 2 va afishani oʻz ichiga oladi. Tizimlar: Windows, Mac (Linux yoʻq).&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Machinarium (French Edition) website |url=http://www.machinarium.de/fr/ |qaralgan sana=2012-08-04 |arxivsana=2012-08-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120830000415/http://www.machinarium.de/fr/ }}&lt;/ref&gt;
# Machinarium (Italiya nashri) — oʻyin diskini oʻz ichiga oladi. Tizimlar: Windows (Mac yoʻq, Linux yoʻq).&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://multiplayer.it/giochi/machinarium-per-pc.html|sarlavha=Machinarium|ish=Multiplayer.it|kirish sanasi=16 January 2016}}&lt;/ref&gt;
# Machinarium (Chexiya nashri) — oʻyin diski va MP3 saundtrekini oʻz ichiga oladi. Tizimlar: Windows, Mac (Linux yoʻq).&lt;ref name=&quot;Security Check Required&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://amanita-design.net/blog/2010/04/08/machinarium-a-samorost2-na-dvd-v-ceskych-a-slovenskych-trafikach/|sarlavha=Security Check Required|kirish sanasi=16 January 2016}}&lt;/ref&gt;
# Machinarium (Slovak nashri) — oʻyin diski va MP3 saundtrekini oʻz ichiga oladi. Tizimlar: Windows, Mac (Linux yoʻq).&lt;ref name=&quot;Security Check Required&quot; /&gt;
# Machinarium (Polsha nashri) — oʻyin bilan DVD, saundtrek, FLAC/MP3 raqamli formatdagi EP albomi va afishani oʻz ichiga oladi. Tizimlar: Windows, Mac. „Eksklyuziv“, metall qutiga qadoqlangan.&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Polish publisher’s website. |url=http://iqp.pl/index.php?id=1622 |access-date=2022-08-11 |archivedate=2012-01-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120120234510/http://www.iqp.pl/index.php?id=1622 }}&lt;/ref&gt;

* Raqamli:

# Amanita Design Store — oʻyinning Win, Mac va Linux versiyalari va FLAC/MP3 formatidagi saundtrekni oʻz ichiga oladi. 2009-yil 16-oktabrda chiqarilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://amanita-design.net/store.html|sarlavha=Store – Amanita Design|kirish sanasi=16 January 2016}}&lt;/ref&gt;
# Steam — oʻyinning Win va Mac versiyalarini oʻz ichiga oladi. 2009-yil 16-oktabrda chiqarildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://store.steampowered.com/app/40700/|sarlavha=Machinarium on Steam|kirish sanasi=16 January 2016}}&lt;/ref&gt;
# GOG.com — „Machinarium: Collector’s Edition“ oʻyinning Win, Mac va Linux versiyalarini, saundtrekni va turli sanʼat asarlari va qoʻshimcha materiallarni oʻz ichiga oladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.gog.com/en/gamecard/machinarium_collectors_edition|sarlavha=Machinarium: Collector's Edition for download $9.99|nashriyot=GOG.com|kirish sanasi=2013-08-17|arxivsana=2012-10-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20121025132112/http://www.gog.com/en/gamecard/machinarium_collectors_edition}}&lt;/ref&gt;
# Desura — oʻyinning Win, Mac va Linux versiyalari va saundtrekni oʻz ichiga oladi. U 2010-yil 19-dekabrda Humble Indie Bundle 2 bilan birgalikda chiqarilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.desura.com/games/machinarium|sarlavha=Machinarium Windows, Mac, Linux game|ish=Desura|kirish sanasi=16 January 2016|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160103080458/http://www.desura.com/games/machinarium|arxivsana=3 January 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://news.bigdownload.com/2010/12/19/humble-indie-bundle-2-reaches-1-milllion-mark-games-can-be-red/|sarlavha=Engadget|kirish sanasi=16 January 2016|arxivsana=2018-06-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180617092954/http://news.bigdownload.com/2010/12/19/humble-indie-bundle-2-reaches-1-milllion-mark-games-can-be-red/}}&lt;/ref&gt;
# Impulse — oʻyinning Win versiyasini oʻz ichiga oladi.&lt;ref name=&quot;PC Games&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://impulsedriven.com/machinarium|sarlavha=PC Games|kirish sanasi=16 January 2016|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110414113307/http://www.impulsedriven.com/machinarium|arxivsana=14 April 2011}}&lt;/ref&gt;
# Direct2Drive — oʻyinning Win versiyasini oʻz ichiga oladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.direct2drive.co.uk/8563/product/|sarlavha=Machinarium on Direct2Drive|kirish sanasi=19 October 2009|arxivurl=https://web.archive.org/web/20091022221725/http://www.direct2drive.co.uk/8563/product/|arxivsana=22 October 2009}}&lt;/ref&gt;
# GamersGate — oʻyinning Win va Mac versiyalarini oʻz ichiga oladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.gamersgate.com/DDB-MACHIN/machinarium-bundle|sarlavha=Machinarium|ish=GamersGate|kirish sanasi=16 January 2016|arxivsana=2021-10-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211015232032/https://www.gamersgate.com/DDB-MACHIN/machinarium-bundle/}}&lt;/ref&gt;
# Mac App Store — oʻyinning Mac versiyasini oʻz ichiga oladi. 2011-yil 18-martda chop etilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://itunes.apple.com/cz/app/machinarium/id423984210?mt=12|sarlavha=Machinarium|muallif=Amanita Design s.r.o|sana=18 March 2011|ish=Mac App Store|kirish sanasi=16 January 2016}}&lt;/ref&gt;
# Playism (Yaponiya) — oʻyinning Win va Mac versiyalarini oʻz ichiga oladi. 2011-yil 11-mayda chiqarilgan.

* Konsollar:

# [[PlayStation 3]] ([[PlayStation Network|PSN]]) ''(Ultimate Version sifatida)'' — Yevropada 2012-yil 6-sentabrda, 2012-yil 9-oktabrda [[Shimoliy Amerika|Shimoliy Amerikada]] va 2012-yil 18-oktabrda [[Osiyo|Osiyoda]] chiqarilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Amanita Desig Blog |url=http://amanita-design.net/blog/2012/10/04/machinarium-ps3-hits-psn-america-on-october-9th/ |kirish sanasi=2012-10-05}}&lt;/ref&gt;

* Bekor qilingan:

# [[Xbox 360]] (XBLA) — oʻyin olti oy davomida [[Xbox 360]] platformasi uchun ishlab chiqilmoqda; ammo, ishlab chiquvchilar Xbox Live Arcadeda sarlavhani nashr etish uchun murojaat qilgan, oxir-oqibat buni qilmaslikka qaror qildi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.joystiq.com/2010/04/12/machinarium-dev-moves-on-to-sony-after-microsoft-passes-on-publi/ |sarlavha=Machinarium dev moves on to Sony after Microsoft passes on publishing its critical darling}}&lt;/ref&gt;
# [[Wii]] (WiiWare) — oʻyin Nintendo Wiining WiiWare xizmati uchun chiqarilishi rejalashtirilgan edi, ammo, WiiWarening 40MB limiti tufayli u bekor qilindi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=James Newton |date=2010-09-09 |title=XGen Studios Readying Machinarium and Super Motherload for WiiWare |publisher=Nintendo Life |url=http://wiiware.nintendolife.com/news/2010/09/xgen_studios_readying_machinarium_and_super_motherload_for_wiiware |access-date=2010-09-10}}&lt;/ref&gt;

* Portativ oʻyin konsollari:

# [[PlayStation Vita]] — 2013-yil 26-martda Shimoliy Amerikada, 2013-yil 1-mayda Yevropada va 2013-yil 7-mayda Osiyoda chiqarilgan.

* Planshetlar:

# [[iPad 2]] — 2011-yil 8-sentyabrda chiqarilgan.
# BlackBerry PlayBook — 2011-yil 21-noyabrda chiqarilgan.
# [[Android]] — 2012-yil 10-mayda chiqarilgan.
# [[IPad (1-avlod)|iPad 1]] — 2013-yil 16-oktabrda v2.0 sifatida chiqarilgan.

* Boshqa platformalarda ishlaydi:

# HP Sensorli paneli — asosan Flashga asoslangan kompyuter versiyasida ishlaydi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Machinarium on webOS |url=http://forums.precentral.net/hp-touchpad-apps/290298-machinarium-webos.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927045028/http://forums.precentral.net/hp-touchpad-apps/290298-machinarium-webos.html |archive-date=27 September 2011}}&lt;/ref&gt;
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Videooʻyinlar]]</text>
      <sha1>c3qm97jn8fxtmn8qynhl4xrc1v89g50</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Liam Cooper</title>
    <ns>0</ns>
    <id>774959</id>
    <revision>
      <id>6181484</id>
      <parentid>6089810</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T23:15:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25424" sha1="iwyzrpoc24cier9mocnxln17nlgx7iw" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Liam Cooper|tasvir=LiamCooper.jpg|izoh=Cooper 2021-yilda Leeds Unitedda|toʻliqism=Liam David Ian Cooper&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |title=Club list of registered players: As at 19th May 2018: Leeds United |url=https://www.efl.com/siteassets/efl-documents/efl-professional-retain-list--free-transfers---2017-18.pdf |access-date=17 June 2018 |publisher=English Football League |page=21}}&lt;/ref&gt;|tavallud_sana={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1991|8|30|df=y}}&lt;ref name=&quot;Profile&quot;&gt;{{Veb manbasi |title=Player Profiles |url=http://www.hullcityafc.net/page/ProfilesDetail/0%2C%2C10338~43525%2C00.html |url-status=unfit |archive-url=https://web.archive.org/web/20120502205250/http://www.hullcityafc.net/page/ProfilesDetail/0%2C%2C10338~43525%2C00.html |archive-date=2 May 2012 |publisher=Hull City A.F.C.}}&lt;/ref&gt;|tavallud_joyi=[[Kingston upon Hull]], Angliya|boʻyi={{convert|1.88|m|order=flip}}&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |title=Liam Cooper |url=https://www.11v11.com/players/liam-cooper-228940/ |access-date=12 February 2021 |website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises}}&lt;/ref&gt;|pozitsiya=Markaziy himoyachi|joriyklub=Leeds United|klubraqami=6|yoshlikyillari1=2002-2008|yoshlikklublari1=Hull City|yillar1=2008-2012|klublar1=Hull City|isht1=11|gollar1=0|yillar2=2011|klublar2=→ Carlisle United (ijara)|isht2=6|gollar2=1|yillar3=2011|klublar3=→ Huddersfield Town (ijara)|isht3=4|gollar3=0|yillar4=2012-2013|klublar4=→ Chesterfield (ijara)|isht4=10|gollar4=1|yillar5=2013-2014|klublar5=Chesterfield|isht5=61|gollar5=4|yillar6=2014-|klublar6=Leeds United|isht6=228|gollar6=9|milliyyillar1=2008|milliyjamoa1=[[Scotland national under-17 football team|Scotland U17]]|milliyisht1=5|milliygollar1=0|milliyyillar2=2009|milliyjamoa2=[[Scotland national under-19 football team|Scotland U19]]|milliyisht2=1|milliygollar2=0|milliyyillar3=2019-|milliyjamoa3=[[Scotland national football team|Scotland]]|milliyisht3=11|milliygollar3=0|club-update=23:39, 15 May 2022 (UTC)}}

'''Liam David Ian Cooper''' (1991-yil 30-avgustda tugʻilgan) — professional [[futbol]]chi, Premer-liganing „Leeds United“ klubi va Shotlandiya terma jamoasida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi.

Cooper 16 yoshida „Hull City“dagi yoshlar akademiyasida oʻqigan. U 2012-yilda Chesterfieldga oʻtishdan oldin Carlisle United va Huddersfield Taunda ijarada oʻynagan. U 2014-yilda '''Spireites''' bilan 1-ligaga koʻtarilishni uddaladi va oʻsha yilning oxirida „Leeds United“ga qoʻshildi. U Yorkshire klubida 200 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan va ularni 2020-yilda Premer-ligaga chiqish uchun sardorlik qilgan.

Cooper 2019-yilda Shotlandiya terma jamoasidagi debyutini oʻtkazdi. U avvalroq „Hull City“da 17 yoshgacha va 19 yoshgacha boʻlgan yoshlar jamoasida oʻynagan. U UEFA Evro-2020da jamoani munosib tarzda himoya qilgan.

== Shaxsiy hayot ==
Cooper Kingston-upon-Hull shahrida tugʻilgan va Malet Lambert maktabida oʻqigan&lt;ref name=&quot;Debut&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=27 August 2008 |title=Breaking news: Cooper called up for Tigers |work=Hull Daily Mail |url=http://www.sporthull.co.uk/football/hull_city/tigers_news/displayarticle.php?ID=8095 |access-date=27 August 2008}}&lt;/ref&gt;. Uning otasi tomonidan bobosi Jon Shotlandiyaning Boʻness shahridan boʻlgan va uning otasi Humber daryosidagi qayiqlarda ishlagan. U yerda Liamning akasi Jo keyinchalik unga qoʻshiladi&lt;ref name=&quot;Cooper Reaping Rewards&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=6 September 2020 |title=Leeds United's Liam Cooper reaping rewards of hard graft with his arrival in Premier League |work=The Times |url=https://www.thetimes.co.uk/article/leeds-uniteds-liam-cooper-reaping-rewards-of-hard-graft-with-his-arrival-in-premier-league-3pggqmwbq |access-date=31 January 2021}}&lt;/ref&gt;.

Katta boʻlganida, uning otasi „West Ham United“ muxlisi edi va uni oʻyinlarga olib borardi. Qolgan oila aʼzolari esa „Hull City“ tarafdorlari edi. Biroq, Liam „Leeds United“ ni qoʻllab-quvvatladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=22 June 2020 |title=Player says father West Ham Fan, but he supports Leeds |work=BBC Sport |url=https://www.hitc.com/en-gb/2020/04/09/player-says-father-west-ham-united-fan-but-he-supports-leeds-uni/ |access-date=31 January 2021}}&lt;/ref&gt;.

2020-yilning mart oyida Cooper 4-14 yoshli oʻsmirlar uchun oʻzining futbol akademiyasini ochdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Reynolds|ism=Louis|sana=2019-12-19|sarlavha=Liam Cooper commits to project away from Leeds United ahead of 2020|url=https://footballleagueworld.co.uk/liam-cooper-commits-to-project-away-from-leeds-united-ahead-of-2020/|kirish sanasi=2021-03-12|ish=Football League World|til=en-GB}}&lt;/ref&gt;.

== Jamoalardagi faoliyati ==

=== Hull City ===
Cooper oʻzining tugʻilgan klubi „Hull City“ga 2002-yilda 12 yoshgacha boʻlganlar darajasida qoʻshilgan. U Futbol Ligasi Yoshlar Alyansi Kubogi finalida „Kolchester“ ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozongan. Ushbu oʻyinda yoshlar jamoasida birinchi golni urdi. Ammo keyin ataylab qoʻl bilan oʻynagani uchun maydondan chetlatildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=29 April 2008|sarlavha=City Youngsters Win Cup After 3–0 Win|url=http://www.hull.vitalfootball.co.uk/article.asp?a=107744|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120212122919/http://www.hull.vitalfootball.co.uk/article.asp?a=107744|arxivsana=12 February 2012|kirish sanasi=15 March 2010|nashriyot=Hull City A.F.C.}}&lt;/ref&gt;.

2007/08-yilgi mavsumda unga 37-raqamli futbolka berildi. Biroq birorta ham maydonga tusha olmadi. ''&quot;Yoʻlbarslar&quot;'' oʻz tarixlarida birinchi marta Premer-ligaga koʻtarilishdi. U 2008-yil 26-avgustda Liga kubogida „&lt;nowiki/&gt;[[Swansea City]]&lt;nowiki/&gt;“ga qarshi oʻyinda 16 yoshida debyut qilgan va toʻrt kundan soʻng birinchi professional shartnomasini imzolagan. Premer-ligada „Uigan Atletik“ga qarshi oʻyinda foydalanilmagan zaxira oʻrindigʻida qolgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=30 August 2008 |title=Cooper Signs Professional Contract |publisher=Hull City A.F.C. |url=http://www.hullcityafc.premiumtv.co.uk/page/NewsDetail/0,,10338~1379752,00.html |url-status=dead |access-date=12 June 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120217194951/http://www.hullcityafc.net/page/NewsDetail/0%2C%2C10338~1379752%2C00.html |archive-date=17 February 2012}}&lt;/ref&gt;. Bir yil oʻtgach, u 2009-yil 26-sentyabrda „Enfild“ da „[[Liverpool F.C.|Liverpul]]“ga 6:1 hisobida magʻlub boʻlgan holda oʻzining birinchi Premer-ligasini boshladi&lt;ref name=&quot;Liverpool 6 - 1 Hull&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Stevenson|ism=Jonathan|sana=26 September 2009|sarlavha=Liverpool 6–1 Hull|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/8270616.stm|kirish sanasi=19 September 2009|ish=BBC Sport}}&lt;/ref&gt;.

Keyingi uch yil ichida Cooper „Hull“da oʻz imkoniyatlari cheklangan deb topdi va 2011-yilda „Carlisle United“ va „Huddersfield Town“ klublarida qisqa muddat ijarada oʻtkazdi&lt;ref name=&quot;Carlisle United sign Liam Cooper and Liam Noble&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=10 January 2011 |title=Carlisle United sign Liam Cooper and Liam Noble |work=BBC Sport |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/c/carlisle_united/9355488.stm |access-date=10 January 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=8 July 2011 |title=Town Sign Cooper on Season Loan |publisher=Huddersfield Town F.C |url=http://www.htafc.com/page/NewsDetail/0,,10312~2388472,00.html |url-status=dead |access-date=8 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110711135523/http://www.htafc.com/page/NewsDetail/0%2C%2C10312~2388472%2C00.html |archive-date=11 July 2011}}&lt;/ref&gt;. U qisqa vaqt ichida Nik Barmby qoʻl ostidagi birinchi jamoaga qaytib, James Chester bilan 2012-yilning mart oyida Jek Xobbsning jarohatidan soʻng mavsumning qolgan qismida mustahkam hamkorlikni yoʻlga qoʻydi. 2012-yilning yozida Barmbi Stiv Bryusga ketganida, uning oʻrniga yangi menejerning oʻgʻli Aleks keldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=22 December 2017 |title=From Hull City boy wonder to Leeds United captain: How bitter rejection was the making of Liam Cooper |work=Hull Daily Mail |url=https://www.hulldailymail.co.uk/sport/football/football-news/hull-city-golden-boy-leeds-962571 |access-date=31 January 2021}}&lt;/ref&gt;.

=== Chesterfield ===
Cooper 2012-yil noyabrida Ikkinchi liga vakili „Chesterfield“ga oʻtdi. U Angliya kubogida Hartlepool United ustidan 6:1 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda oʻzining debyutini oʻtkazdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=3 November 2012 |title=Chesterfield 6–1 Hartlepool United |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/20107680 |access-date=31 January 2021}}&lt;/ref&gt;. Ikki hafta oʻtgach, ligadagi debyutida Oksford United ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozondi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=16 November 2012 |title=Chesterfield 2–1 Oxford United |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/20278299 |access-date=14 June 2014}}&lt;/ref&gt;. 2012/13-yilgi mavsum Cooper uchun muntazam professional futbol oʻynagan birinchi yil boʻldi. U barcha musobaqalarda 31 ta oʻyinda maydonga tushdi.

2013/14-yilgi mavsum Cooper va Chesterfild uchun murabbiy Pol Kukning esda qolarli kampaniyasi boʻladi. Klub 2014-yilgi Futbol ligasi kubogi finaliga chiqdi va „[[Wembley|Wembley“ stadionida]] oʻynadi, ammo 35 000 dan ortiq muxlislar oldida Peterborough Unitedga 1:3 hisobida magʻlub boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=30 March 2014|sarlavha=Spireites Defeated at Wembley|url=http://www.chesterfield-fc.co.uk/news/article/20140330-jpt-final-report-1455918.aspx|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140614210322/http://www.chesterfield-fc.co.uk/news/article/20140330-jpt-final-report-1455918.aspx|arxivsana=14 June 2014|kirish sanasi=14 June 2014|nashriyot=Chesterfield F.C.}}&lt;/ref&gt;. Ligada Cooper Ian Evatt bilan kuchli hamkorlikni yoʻlga qoʻydi. Jamoa divizionda gʻolib chiqdi va Birinchi Ligaga koʻtarildi. Mavsum oxirida Cooper Chesterfildning boshqa ikki oʻyinchisi bilan birga PFA tomonidan yilning eng yaxshi jamoasi deb topildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=27 April 2014|sarlavha=League Two Team of the Year 2014|url=http://www.thepfa.com/thepfa/pfaawards/l2-team-of-the-year-2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140528011526/http://www.thepfa.com/thepfa/pfaawards/l2-team-of-the-year-2014|arxivsana=28 May 2014|kirish sanasi=14 June 2014|nashriyot=The PFA Official Website}}&lt;/ref&gt;.

=== Leeds United ===

==== Dastlabki yillar va sardorlik ====
[[Fayl:Liam_Cooper.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Liam_Cooper.jpg/220px-Liam_Cooper.jpg|left|thumb| Cooper 2015/16-yilgi mavsumda]]
Cooper 2014-yil yozida '''b2net stadioni'''da 2:2 hisobidagi oʻyinda sport direktori Nicola Salernoni hayratga solganidan keyin „Leeds United“ eʼtiboriga tushdi. Bir necha haftalik muzokaralardan soʻng, Leeds 600 000 funt sterlingga kelishuvga erishdi. Cooper 13-avgustda klubga qoʻshildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=17 June 2020 |title=The inside story of Liam Cooper's move to Leeds United and how Chesterfield could benefit from Whites promotion |publisher=The Derbyshire Times |url=https://www.derbyshiretimes.co.uk/sport/football/inside-story-liam-coopers-move-leeds-united-and-how-chesterfield-could-benefit-whites-promotion-2887365 |access-date=31 January 2021}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilda Premer-ligaga koʻtarilganidan soʻng, „spiritlar“ sotuvdan qoʻshimcha 150 000 funt sterling olishdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=12 August 2020 |title=New Chesterfield FC owners &quot;very disappointed&quot; after missing out on six-figure sum from Liam Cooper's Leeds United Premier League promotion |publisher=The Derbyshire Times |url=https://www.derbyshiretimes.co.uk/sport/football/new-chesterfield-fc-owners-very-disappointed-after-missing-out-six-figure-sum-liam-coopers-leeds-united-premier-league-promotion-2939977 |access-date=31 January 2021}}&lt;/ref&gt;.

U uch kundan keyin oʻz uyida „Middlesbrough“ga qarshi oʻyinda 1:0 hisobida gʻalaba qozongan holda debyut qildi. Birinchi mavsumning oʻrtalarida Neil Redfearn tomonidan klub sardori etib tayinlandi. U ketma-ket menejerlar ostida barqarorlik uchun kurashib, oʻzining boshlangʻich oʻrnini Sol Bambaga, keyinroq Pontus Yanssonga boy berdi. Lekin baribir klubdagi dastlabki toʻrt mavsumida 100 dan ortiq oʻyinda maydonga tushdi. 2017-yildan 2018-yilgacha boʻlgan 30 oʻyin davomida Cooper uch marta qizil kartochka oldi va „Reading“ himoyachisi Reese Oxfordga nisbatan qoidani buzgani uchun yana olti oʻyinga diskvalifikatsiya qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=5 April 2017|sarlavha=Liam Cooper: Leeds United defender banned for six matches for 'stamp'|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/39502877|kirish sanasi=15 April 2017|ish=BBC Sport}}&lt;/ref&gt;. Uning oʻyinlarda javobgarlikka moyilligi oʻsha paytda „Leeds“ muxlislari orasida unga ''&quot;League One Liam&quot;'' laqabi bilan mashhur boʻldi. Ammo Cooper jamoadoshlari orasida juda hurmatli sardor boʻlib qoldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=25 December 2019 |title=Liam Cooper exclusive: 'Before Bielsa, we accepted being mediocre. The fanbase expected it. We won't let it go back to being like that' |publisher=The Athletic |url=https://theathletic.co.uk/1473511/2019/12/26/liam-cooper-exclusive-before-bielsa-we-accepted-being-mediocre-the-fanbase-expected-it-we-wont-let-it-go-back-to-being-like-that/ |access-date=31 January 2021}}&lt;/ref&gt;. U 2017/18-yilgi mavsumda Tomas Kristiansen va Pol Xekingbottom bosh murabbiy boʻlgan vaqtlarida sardorlikni saqlab qoldi.

==== Bielsa va reklama ====
2018-yilning yozida dunyoga mashhur Marselo Bielsa bosh murabbiy etib tayinlanganidan keyin Cooper sardorlik lavozimini saqlab qoldi. Bielsaning birinchi oʻyinida u uchinchi golni urdi va „Leeds“ Rojdestvo arafasida chempionat finaliga chiqdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=5 August 2018|sarlavha=Leeds Impress To Beat Stoke In Opener|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44995752|ish=BBC Sport}}&lt;/ref&gt;. Leeds oxir-oqibat Norvich City va Sheffield Unitedga nisbatan koʻtarila olishmadi. Chunki ularning formasi 2018/19 yilgi mavsumning ikkinchi yarmida pasayib ketdi. Pley-offda Derby Countyga umumiy hisobda 3:4 hisobida yutqazdi&lt;ref name=&quot;BBC Sport&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=15 May 2019 |title=Derby stun Leeds to reach play-off final |language=en-GB |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48196167 |access-date=10 December 2020}}&lt;/ref&gt;. Uzoq vaqt davomida juda istiqbolli boʻlib koʻringan mavsumning umidsiz yakunlanishiga qaramay, Cooper yangi bosh murabbiy qoʻl ostida jamoaning eng yaxshilangan oʻyinchilaridan biri edi&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=26 March 2019|sarlavha=EFL Awards 2019: Shortlists revealed|url=https://www.efl.com/news/2019/march/efl-awards-2019-shortlists-revealed/|kirish sanasi=28 March 2019|nashriyot=EFL}}&lt;/ref&gt;.

2019/20-yillar Leedsning 100 yilligi va Cooperning klubdagi oltinchi mavsumini nishonladi. U sentyabr oyida klub bilan yangi besh yillik shartnoma imzolaydi va „The Best FIFA Football Awards 2019“ da qatnashadi. Bielsa va „Leeds United“ jamoasi nomidan „[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]“ga bahssiz gol urishga imkon bergani uchun [[FIFA Fair Play mukofoti]]ni oladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=11 September 2019|sarlavha=Liam Cooper and Stuart Dallas: Leeds United pair sign new deals|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49664069|kirish sanasi=13 September 2019|ish=BBC Sport}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=23 September 2019|sarlavha=Messi, Rapinoe Crowned The Best in Milan|url=https://www.fifa.com/the-best-fifa-football-awards/news/messi-rapinoe-crowned-the-best-in-milan|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190923222647/https://www.fifa.com/the-best-fifa-football-awards/news/messi-rapinoe-crowned-the-best-in-milan|arxivsana=23 September 2019|kirish sanasi=23 September 2019|ish=FIFA.com|nashriyot=Fédération Internationale de Football Association}}&lt;/ref&gt;. Maydonda, jamoaning avtomatik koʻtarilish zonasida Rojdestvodagi toʻqqiz ochkolik ustunligi besh oʻyindagi toʻrtta magʻlubiyatdan soʻng fevral oyining boshiga kelib butunlay yoʻqoldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=8 February 2020|sarlavha=Nottingham Forest 2–0 Leeds United|url=https://www.bbc.com/sport/football/51268162|kirish sanasi=31 January 2021|ish=BBC Sport}}&lt;/ref&gt;. Cooper keyingi oʻyinda 1:1 hisobida durang oʻynab, muhim ekvalayzerga erishadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=11 February 2020|sarlavha=Brentford 1–1 Leeds United|url=https://www.bbc.com/sport/football/51366546|kirish sanasi=31 January 2021|ish=BBC Sport}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik maʼlum boʻlishicha, Cooperning oʻgʻli oʻyindan oldin uch kun kasalxonada boʻlgan va uning umuman oʻynashi yoki oʻynashi haqida shubhalar bor edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=9 September 2020|sarlavha=Bielsa and the long-awaited return to the Premier League|url=https://www.skysports.com/football/story-telling/11095/12067350/leeds-fall-and-rise-pt3-marcelo-bielsea-and-a-pl-return|kirish sanasi=31 January 2021|ish=Sky Sports}}&lt;/ref&gt;. Klub atrofida atigi toʻqqizta oʻyin qolganda, mavsum COVID-19 pandemiyasitufayli toʻxtatiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=13 March 2020|sarlavha=Coronavirus: Premier League and EFL suspended in England – Scotland, Wales and Northern Ireland halt games|url=https://www.bbc.com/sport/football/51867989|kirish sanasi=31 January 2021|ish=BBC Sport}}&lt;/ref&gt;.

Mavsum uch oy oʻtgach, iyun oyida yopiq eshiklar ortida davom ettiriladi va „Leeds“ning beshta oʻyindagi gʻalabali seriyasi „Kardiff City“ga 0:2 hisobida magʻlubiyat bilan yakunlanadi. „Leeds“ qolgan sakkiz oʻyindan yana ikkita ochko yoʻqotdi. Chunki 17-iyul kuni „Leeds“ Gʻarbiy Yorkshirdagi raqibi „Huddersfield Town“ „West Bromvich Albion“ ni 2:1 hisobida magʻlub etganidan soʻng Premer-ligaga chiqishni taʼminladi. Brentford uddasidan chiqa olmaganidan keyingi kun Stok City ustidan gʻalaba qozonib, chempionlik unvonini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=17 July 2020|sarlavha=Championship: Leeds United promoted to Premier League after 16-year absence|url=https://www.bbc.com/sport/football/53449068|kirish sanasi=31 January 2021|ish=BBC Sport}}&lt;/ref&gt;. Cooper 1990-yilda Gordon Strachandan keyin koʻtarilgan birinchi „Leeds United“ sardori boʻldi va mavsumning soʻnggi kunida „Charlton Atletik“ ustidan 4:0 hisobidagi gʻalabadan soʻng 22-iyul kuni chempionlik unvonini koʻtarib, klub tarixida oʻzini abadiylashtirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=22 July 2020|sarlavha=Leeds United 4–0 Charlton|url=https://www.bbc.com/sport/football/53412707|kirish sanasi=31 January 2021|ish=BBC Sport}}&lt;/ref&gt;. U shuningdek, Yilning PFA jamoasidagi oʻrnini saqlab qoladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.thepfa.com/thepfa/pfa-awards|sarlavha=PFA AWARDS 2019/20|nashriyot=PFA|sana=8 September 2020|kirish sanasi=23 September 2020}}&lt;/ref&gt;.

==== Premier League ====
Cooper jarohat olib, mavsumning birinchi kunida [[Liverpool F.C.|&quot;Liverpul&quot;]] dan 3:4 hisobida magʻlub boʻlgan „Leeds“ning Premer-ligadagi birinchi oʻyinini oʻtkazib yubordi. Cooper klub safida 200 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan atigi 70 nafar oʻyinchidan biri edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.lufctalk.com/stats/club-200/|sarlavha=Leeds United Club 200|ish=LUFCTALK STATS &amp; HISTORY|kirish sanasi=2021-02-17|til=en|qaralgan sana=2022-08-13|arxivsana=2020-11-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201124121020/http://www.lufctalk.com/stats/club-200/}}&lt;/ref&gt;. Jumladan, hozirgi jamoadoshlari Styuart Dallas va [[Kalvin Phillips|Kalvin Fillips]], ular ham oʻsha mavsumda muhim marraga erishgan.

== Xalqaro faoliyat ==
Cooper Kingston-apon-Hullda tugʻilgan. „Hull City“dagi yoshlar jamoasidagi faoliyati davomida u Shotlandiya vakili boʻlishni tanladi va 2008-yilning mart oyida 17 yoshgacha boʻlganlar darajasida debyut qildi. 2009-yilda esa 19 yoshgacha boʻlganlar uchun oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Yahoo UK &amp; Ireland – Sports News &amp;#124; Live Scores &amp;#124; Results|url=https://uk.sports.yahoo.com/|ish=uk.sports.yahoo.com|qaralgan sana=2022-08-13|arxivsana=2021-09-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210908105225/http://uk.sports.yahoo.com/}}&lt;/ref&gt;.

Cooper 2016-yilning 10-martida Daniyaga qarshi [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|oʻrtoqlik oʻyini]] uchun Shotlandiya terma jamoasiga birinchi chaqiruvni oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=10 March 2016|sarlavha=Scotland: Six new call-ups for Czech Republic and Denmark friendlies|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/35770855|kirish sanasi=10 March 2016|ish=BBC Sport|nashriyot=BBC}}&lt;/ref&gt;. U 2020-yilda Shotlandiya tarkibida tez-tez maydonga tusha boshladi va Evro-2020 pley-off yarim finalida Isroilga qarshi 120 daqiqa oʻynadi. Shotlandiya 0:0 hisobidagi durangdan keyin penaltilar seriyasida 5:3 hisobida gʻalaba qozondi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=8 October 2020 |title=Scotland 0–0 Israel |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/51955716 |access-date=31 January 2021}}&lt;/ref&gt;. Mushak jarohati uning Serbiyaga qarshi final oʻyinini oʻtkazib yuborishga majbur qildi. Shotlandiya yana penaltilar seriyasida gʻalaba qozonib, Yevro-2020 saralashiga yoʻl oldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=12 November 2020 |title=Serbia 1–1 Scotland |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/54819938 |access-date=31 January 2021}}&lt;/ref&gt;. Cooper [[Chexiya milliy futbol terma jamoasi|Chexiyaga]] qarshi turnirning birinchi oʻyinini Hampden Parkda boshladi.

== Karyera statistikasi ==

=== Klub ===
{{Updated|2022-yil 15-may}}&lt;ref&gt;{{soccerbase|id=49789}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha oʻyinlar va gollar
! rowspan=&quot;2&quot; |Klub
! rowspan=&quot;2&quot; |Mavsum
! colspan=&quot;3&quot; |Liga
! colspan=&quot;2&quot; |FA Cup
! colspan=&quot;2&quot; |Liga kubogi
! colspan=&quot;2&quot; |Boshqa
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
|-
!Division
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |Hull City
|2008-09
|Premier League
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|0
|0
|1
|0
|-
|2009-10
|Premier League
|2
|0
|0
|0
|2
|0
|0
|0
|4
|0
|-
|2010-11
|Championship
|2
|0
|0
|0
|1
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|3
|0
|-
|2011-12
|Championship
|7
|0
|2
|0
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|9
|0
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!11
!0
!2
!0
!4
!0
!0
!0
!17
!0
|-
|Carlisle United (loan)
|2010-11
|League One
|6
|1
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|7
|1
|-
|Huddersfield Town (loan)
|2011-12
|League One
|4
|0
|0
|0
|1
|0
|2
|0
|7
|0
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |Chesterfield
|2012-13
|League Two
|29
|2
|2
|1
|0
|0
|0
|0
|31
|3
|-
|2013-14
|League Two
|41
|3
|1
|0
|0
|0
|6
|0
|48
|3
|-
|2014-15
|League One
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!71
!5
!3
!1
!0
!0
!6
!0
!80
!6
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |Leeds United
|2014-15
|Championship
|29
|1
|1
|0
|1
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|31
|1
|-
|2015-16
|Championship
|39
|1
|1
|0
|1
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|41
|1
|-
|2016-17
|Championship
|11
|0
|2
|0
|5
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|18
|0
|-
|2017-18
|Championship
|30
|1
|1
|0
|1
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|32
|1
|-
|2018-19
|Championship
|36
|3
|0
|0
|0
|0
|2
|0
|38
|3
|-
|2019-20
|Championship
|38
|2
|0
|0
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|38
|2
|-
|2020-21
|Premier League
|25
|1
|1
|0
|0
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|26
|1
|-
|2021-22
|Premier League
|20
|0
|0
|0
|1
|0
| colspan=&quot;2&quot; |—
|21
|0
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Jami
!228
!9
!6
!0
!9
!0
!2
!0
!245
!9
|-
! colspan=&quot;3&quot; |Faoliyatidagi jami
!320
!14
!11
!1
!14
!0
!11
!0
!356
!15
|}

== Yutuqlar ==
'''Chesterfield'''

* Futbol ligasi 2: 2013-14&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|editor=Anderson|title=Sky Sports Football Yearbook 2014–2015|year=2014|publisher=Headline Publishing Group|location=London|isbn=978-1-4722-1251-1|pages=124–125}}&lt;/ref&gt;
* Futbol ligasi kubogi sovrindori: 2013-14&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Woodcock |first=Ian |date=30 March 2014 |title=Chesterfield 1–3 Peterborough United |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/26703740 |access-date=10 March 2021}}&lt;/ref&gt;

'''Leeds United'''

* EFL chempionati: 2019-20&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=18 July 2020|sarlavha=Leeds United are champions!|url=https://www.leedsunited.com/news/team-news/26806/leeds-united-are-champions|kirish sanasi=18 July 2020|nashriyot=Leeds United F.C.}}&lt;/ref&gt;

'''Individual'''

* Yilning eng yaxshi jamoasi PFA: 2013/14-yilgi mavsum 2-liga,&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=28 April 2014 |title=Luis Suarez: Liverpool striker wins PFA Player of the Year award |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/27180793 |access-date=23 May 2018}}&lt;/ref&gt; 2018/19 Championship,&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=24 April 2019 |title=Championship: Norwich and Leeds dominate PFA selection of team of 2018–19 |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48039297 |access-date=25 April 2019}}&lt;/ref&gt; 2019/20&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=8 September 2020 |title=PFA Player of the Year: Kevin de Bruyne and Beth England named 2020 winners |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/54044861 |access-date=9 September 2020}}&lt;/ref&gt;
* EFL mavsum jamoasi: 2018/19&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://www.leedsunited.com/teams/first-team/20/liam-cooper Liam Cooperning Leeds United veb-saytidagi profili]
* [http://www.scottishfa.co.uk/football_player_profile.cfm?page=2492&amp;playerID=141928 Liam Cooperning] Shotlandiya futbol assotsiatsiyasidagi profili

{{DEFAULTSORT:Cooper, Liam}}
[[Turkum:Angliyalik erkak futbolchilari]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1991-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Shotlandiyalik erkak futbolchilar]]</text>
      <sha1>iwyzrpoc24cier9mocnxln17nlgx7iw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lindsay Tarpley</title>
    <ns>0</ns>
    <id>775533</id>
    <revision>
      <id>6181497</id>
      <parentid>6090560</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T00:46:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7909" sha1="28p0opm1agsjwgfk06uti1r0i13enml" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Lindsay Tarpley|tasvir=Lindsay Tarpley UNC.jpg|izoh=|toʻliqism=Lindsay Ann Tarpley Snow|tavallud_sana={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1983|09|22}}|tavallud_joyi=[[Madison]], [[Viskonsin]], [[AQSh]]|boʻyi=168 sm|pozitsiya=hujumchi|joriyklub=|klubraqami=|yillar1=1998-1999|klublar1=[[Kalamazoo Quest]]|isht1=&lt;!-- LEAGUE APPEARANCES &amp; GOALS ONLY--&gt;|gollar1=|yillar2=2005|klublar2=[[New Jersey Wildcats]]|isht2=5 &lt;!-- LEAGUE APPEARANCES &amp; GOALS ONLY--&gt;|gollar2=2|yillar3=2009|klublar3=[[Chicago Red Stars]]|isht3=17 &lt;!-- LEAGUE APPEARANCES &amp; GOALS ONLY--&gt;|gollar3=4|yillar4=2010|klublar4=[[Saint Louis Athletica]]|isht4=5 &lt;!-- LEAGUE APPEARANCES &amp; GOALS ONLY--&gt;|gollar4=1|yillar5=2010|klublar5=[[Boston Breakers (WPS)|Boston Breakers]]|isht5=17|gollar5=3|yillar6=2011|klublar6=[[magicJack (WPS)|magicJack]]|isht6=3|gollar6=0|milliyyillar1=2002|milliyjamoa1=[[United States women's national under-20 soccer team|United States U-19]]|milliyisht1=26|milliygollar1=24|milliyyillar2=2003|milliyjamoa2=[[United States women's national under-23 soccer team|United States U-21]]|milliyisht2=8|milliygollar2=4|milliyyillar3=2003-2011|milliyjamoa3=[[United States women's national soccer team|United States]]|milliyisht3=125|milliygollar3=32|club-update=July 5, 2012 (UTC)|medallar=}}

'''Lindsay Ann Tarpley Snow''' ({{Qizlik familyasi|'''Tarpley'''}}; 1983-yil 22-sentabrda tugʻilgan)—amerikalik professional futbol [[Hujumchi (futbol)|hujumchisi]] va [[Yarimhimoyachi (futbol)|yarim himoyachisi]]. U ikki karra [[Futbol Olimpiyada oʻyinlarida|Olimpiya oltin medali sovrindori]], [[2004-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari|2004-yil Afina]] va [[2008-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari|2008-yilgi Pekin]] Yozgi Olimpiya oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan va 2007-yili Xitoyda boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida uchinchi oʻrinni egallagan Qoʻshma Shtatlar ayollar terma jamoasi aʼzosi boʻlgan.

U 2011-yilning 14-may kuni Ogayoning Kolumbus shahrida Yaponiyaga qarshi oʻyinda tizzasini jarohatlab oldi,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ussoccer.com/News/Womens-National-Team/2011/05/Tarplely-Injury.aspx|sarlavha=U.S. Midfielder Lindsay Tarpley Tears Knee Ligament|nashriyot=ussoccer.com|sana=May 15, 2011|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120705075317/http://www.ussoccer.com/News/Womens-National-Team/2011/05/Tarplely-Injury.aspx|arxivsana=July 5, 2012}}&lt;/ref&gt; natijada 2011-yilgi Ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatini oʻtkazib yubordi va terma jamoasida oʻynashga boshqa chaqirilmadi. 2013-yilning 7-fevralida Tarpley 2013-yilgi NWSL mavsumida Chikago Red Stars bilan oʻynash uchun tuzilgan.

== Yoshligi ==
Viskonsin shtatining Madison shahrida tugʻilgan Tarpley [[Kalamazoo (Michigan)|Michigan shtatining Kalamazoo shahrida]] oʻsgan va 1998-yildan 2002-yilgacha Portage markaziy oʻrta maktabida oʻqigan. Birinchi kurs mavsumida u maktabining ayollar futbol jamoasiga shtat yarim finaliga chiqishga yordam berdi&lt;ref name=&quot;tarpley1&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mhsaa.com/sports/gso/99reg.html|sarlavha=MHSAA: 1999 Girls Soccer Regional/Semifinals/Finals|kirish sanasi=August 5, 2008|nashriyot=MHSAA.com (Michigan High School Athletic Association Website)|yil=1999|muallif=MHSAA|arxivsana=2008-09-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080907213232/http://www.mhsaa.com/sports/gso/99reg.html}}&lt;/ref&gt;. Keyingi bahorda u oʻz jamoasini magʻlubiyatsiz mavsumga va davlat chempionatiga olib keldi. Final uchrashuvida Bishop Foley katolik oʻrta maktabiga qarshi oʻyinda u oʻz jamoasining birinchi golini urdi va jamoasining qolgan ikkita goliga, shu jumladan penaltilar seriyasida gʻalaba qozongan zarbasiga assistentlik qildi&lt;ref name=&quot;tarpley2&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mhsaa.com/sports/gso/00gso2.html|sarlavha=MHSAA: 2000 Girls Soccer Division 2 Final|kirish sanasi=August 5, 2008|nashriyot=MHSAA.com (Michigan High School Athletic Association Website)|yil=2000|muallif=MHSAA|arxivsana=2008-12-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20081203174419/http://www.mhsaa.com/sports/gso/00gso2.html}}&lt;/ref&gt;. U yerda boʻlgan vaqtlari davomida u bir qancha sharaflarga sazovor boʻldi, jumladan 2002-yil Michigan Gatorade yilning eng yaxshi oʻyinchisi va 2002-yil AQShning [[Chevrolet]] futbolida yilning eng yaxshi yosh ayol oʻyinchisi deb topildi. U, shuningdek, Portage Central jamoasida toʻrt mavsum davomida posbondan boshlab universitet basketbol jamoasida oʻynadi.

Oʻrta maktabda oʻqiyotganda Tarpley 1998 va 1999-yillarda W-Liga jamoasi Kalamazoo Quest jamoasida oʻynagan.

== Faoliyat ==

=== Klubda ===
[[Fayl:Tarpley2010-5-15.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Tarpley2010-5-15.jpg/201px-Tarpley2010-5-15.jpg|right|thumb|200x200px| Tarpley 2010-yilda]]

==== W-liga ====
Tarpley 2005-yilda [[:en:New_Jersey_Wildcats|New Jersey Wildcats]] jamoasida oʻynagan va u yerda Tobin Heath, Christine Latham, Karina LeBlanc, [[Heather OʻReilly]], [[Cat Whitehill]], [[Rachel Yankey]] va boshqa bir qator xalqaro oʻyinchilar bilan birga oʻynagan. U klub safida beshta oʻyinda (374 daqiqa) maydonga tushdi va ikkita gol va ikkita golli uzatmani amalga oshirdi.

==== Ayollar professional futboli ====
Qoʻshma Shtatlarda yangi yuqori darajadagi ayollar ligasi tashkil etilgandan soʻng, Tarpley Ayollar Professional Futboliga qoʻshilishga rozi boʻldi. U USWNT oʻyinchilari [[Carli Lloyd]] va [[Kate Markgraf]] bilan birga Chikago Red Starsga ajratildi. 2009-yilgi Ayollar Professional Futbol mavsumida Tarpley 17 oʻyinda (16 start, jami 1321 daqiqa) maydonga tushdi va toʻrtta gol va toʻrtta golli uzatmani amalga oshirdi.

2010-yil 15-yanvarda Lindsay darvozabon [[Jillian Loyden]] evaziga Sent-Luis Atletikaga almashtirildi. Athletica bilan u sobiq Shimoliy Karolina Tar Heel koʻzga koʻringan Lori Chalupny, Kendall Fletcher va Kristina Larsenga qoʻshildi.

U 2010-yil 1-iyunda Sent-Luis Atletikasi tarqatib yuborilishi bilan erkin agentga aylandi. 3-iyun kuni Boston Breakers Tarpley bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qildi. Keyin u 2011-yilgi Ayollar Professional Futbol mavsumi oldidan MagicJack bilan shartnoma imzoladi.

== Shaxsiy hayoti ==
Tarpleyning turmush oʻrtogʻi B. J. Snou 2011-yilning yanvar oyida UCLA Bruins ayollar futbol jamoasiga murabbiy etib tayinlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ussoccer.com/News/Womens-National-Team/2011/01/Lindsay-Tarpley-The-Coachs-Wife.aspx|nashriyot=ussoccer.com|sana=January 19, 2011|sarlavha=Lindsay Tarpley: The Coach's Wife|kirish sanasi=July 6, 2012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120705155143/http://www.ussoccer.com/News/Womens-National-Team/2011/01/Lindsay-Tarpley-The-Coachs-Wife.aspx|arxivsana=July 5, 2012}}&lt;/ref&gt;. 2012-yil iyul oyida Tarpley va Snou oʻgʻil koʻrdi. 2013-yil yanvar oyida BJ Snou 17 yoshgacha boʻlgan AQSH ayollar terma jamoasiga muntazam bosh murabbiy etib tayinlandi&lt;ref name=&quot;uss_bjs&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ussoccer.com/Teams/Team-Staff/BJ-Snow.aspx|sarlavha=Player Bio: B. J. Snow|nashriyot=U.S.Soccer|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130424143944/http://www.ussoccer.com/teams/team-staff/bj-snow.aspx|arxivsana=April 24, 2013}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}

== Havolalar ==

* {{Rasmiy sayt|http://www.lindsaytarpley.com/}}
* [https://web.archive.org/web/20130610072110/http://lindsaytarpley5.com/ Official blog]
* [https://web.archive.org/web/20140316201554/http://www.ussoccer.com/teams/wnt/t/lindsay-tarpley.aspx US Soccer player profile]
* [https://web.archive.org/web/20090107113037/http://www.newjerseywildcats.com/players/TarpleyL/index_E.html New Jersey Wildcats player profile]
* [https://web.archive.org/web/20080915070659/http://tarheelblue.cstv.com/sports/w-soccer/mtt/tarpley_lindsay00.html North Carolina player profile]
{{DEFAULTSORT:Tarpley, Lindsay}}
[[Turkum:1983-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Ayol futbolchilar]]</text>
      <sha1>28p0opm1agsjwgfk06uti1r0i13enml</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kylie Strom</title>
    <ns>0</ns>
    <id>775567</id>
    <revision>
      <id>6181303</id>
      <parentid>5528804</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:19:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181303</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8719" sha1="4ilxr1ugugg07d5l7cp1mn9t29qx7ev" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Kylie Strom|tasvir=Kylie Strom (cropped).jpg|izoh=Strom 2017-yil sentabrda|toʻliqism=Kylie Allyssa Strom|tavallud_sana={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1992|3|18}}|tavallud_joyi=[[Endicott]], [[Nyu York]]|boʻyi=173 sm|pozitsiya=himoyachi|joriyklub=[[Orlando Pride]]|klubraqami=23|yoshlikyillari1=|yoshlikklublari1=Syracuse Surge Fury|yoshlikyillari2=|yoshlikklublari2=|yillar1=2015|klublar1=[[1. FFC Frankfurt]] II|isht1=|gollar1=|yillar2=2016-2017|klublar2=[[Boston Breakers]]|isht2=7|gollar2=0|yillar3=2017-2019|klublar3=[[AC Sparta Prague (women)|Sparta Prague]]|isht3=36|gollar3=19|yillar4=2019-2021|klublar4=[[Atlético Madrid Femenino|Atlético Madrid]]|isht4=33|gollar4=1|yillar5=2021-|klublar5=[[Orlando Pride]]|isht5=9|gollar5=1|milliyyillar1=|milliyjamoa1=|milliyisht1=|milliygollar1=|club-update=October 29, 2021}}

'''Kylie Allyssa Strom''' (1992-yil 18-martda tugʻilgan)—amerikalik professional [[Futbol|futbolchi]], NWSLning Orlando Pride himoyachisi.

Strom 2010-yildan 2013-yilgacha Boston universitetida kollej futbolida oʻynagan. U ilgari NWSLda Boston Breakers, shuningdek, [[Chexiya]] Respublikasida Sparta Praga va Ispaniyada Atletiko Madrid bilan oʻynagan.

== Yoshligi ==
Endikott, Nyu-Yorkda tugʻilgan Strom 1992-yil 18-martda Richard va Roxanne Strom oilasida tugʻilgan va Corey ismli bir ukasi bor&lt;ref name=&quot;BU&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://goterriers.com/sports/womens-soccer/roster/kylie-strom/3526|sarlavha=Kylie Strom – Boston University Athletics|ish=www.goterriers.com}}&lt;/ref&gt;. U Union-Endicott oʻrta maktabida futbol oʻynadi va Nyu-York shtatining AA toifasidagi yilning eng yaxshi oʻyinchisi va NSCAA butun amerikalik deb topildi, chunki jamoa ikki marta NY West State kubogini qoʻlga kiritdi. U ikkinchi va oʻsmirlik yillarida [[yengil atletika]] boʻyicha ham qatnashib, 400 metrga yugurish boʻyicha mamlakat chempionatiga yoʻllanma oldi. U Syracuse Surge Fury uchun yoshlar klubi futbolini oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Region I Championships - Team Page|url=http://tournaments.usyouthsoccer.org/events/2010-US-Youth-Soccer-Region-I-Championships/Team/1704/SyracuseSurgeFury/|ish=US youth soccer|qaralgan sana=2022-08-14|arxivsana=2023-04-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230404033659/http://tournaments.usyouthsoccer.org/events/2010-US-Youth-Soccer-Region-I-Championships/Team/1704/SyracuseSurgeFury/}}&lt;/ref&gt;.

== Klubdagi faoliyat ==

=== FFC Frankfurt II, 2015-yil ===
Strom 2014-yilgi NWSL kolleji loyihasi uchun eʼlon qildi, ammo tanlanmadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=NWSL releases list of eligible players for draft – Equalizer Soccer|url=https://equalizersoccer.com/2014/01/16/2014-nwsl-college-draft-eligible-players-list/|ish=The Equalizer}}&lt;/ref&gt;. U 2014-15 2 davrida Frankfurt II FFC zaxira jamoasiga qoʻshildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=1. FFC Frankfurt - Kader 2014/15|url=https://ffc-frankfurt.de/teams/2-mannschaft/kader-201415.html|ish=ffc-frankfurt.de|til=de}}&lt;/ref&gt;.

=== Boston Breakers, 2016—2017 ===
Strom Germaniyadagi bir mavsumdan soʻng Qoʻshma Shtatlarga qaytib keldi va Boston Breakers Reserves jamoasiga qoʻshildi, u avval BUdagi faoliyati davomida Breakers kolleji akademiyasi jamoasida oʻynagan. 2016-yilning 15-iyulida u havaskor terma jamoaning oʻrinbosar oʻyinchisi sifatida asosiy jamoaga chaqirildi va ikki kundan soʻng „Sky Blue FC“ ga 3:2 hisobida magʻlubiyatga uchragan oʻyinda 61-daqiqada oʻrinbosar sifatida „Breakers“da debyut qildi. U 2016-yil 29-avgustda professional shartnomaga imzo chekdi va mavsumni yettita oʻyinda, shu jumladan uchta startda yakunladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.thebentmusket.com/2016/8/29/12702014/boston-breakers-sign-defender-kylie-strom-nwsl|sarlavha=Boston Breakers sign defender Kylie Strom|sana=2016-08-29|ish=The Bent Musket|kirish sanasi=2017-04-11|qaralgan sana=2022-08-14|arxivsana=2022-08-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220814070053/https://www.thebentmusket.com/2016/8/29/12702014/boston-breakers-sign-defender-kylie-strom-nwsl}}&lt;/ref&gt;. Strom 2017-yil 30-iyunda chiqarilishidan oldin Katie Stengel uchun roʻyxatga olish joyini tozalash uchun 2017-yilgi mavsumda hech qanday chiqish qilmadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.bostonbreakerssoccer.com/NEWS/936062.html|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=July 10, 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170819234502/http://www.bostonbreakerssoccer.com/NEWS/936062.html|arxivsana=August 19, 2017}}&lt;/ref&gt;.

=== Atletiko Madrid, 2019—2021 ===
2019-yil avgust oyida Stromni [[Ispaniya]] Primerasining „Atletiko Madrid“ jamoasi „Sparta Praga“dan nomaʼlum toʻlov evaziga sotib oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Club Atlético de Madrid · Web oficial – Kylie Strom, octavo fichaje del Atlético de Madrid Femenino|url=https://www.atleticodemadrid.com/noticias/kylie-strom-octavo-fichaje-del-atletico-de-madrid-femenino|ish=www.atleticodemadrid.com|til=es-ES}}&lt;/ref&gt;. U klubdagi ilk golini 2019-yilning 26-sentabrida, 2019-20-yilgi UEFA Ayollar Chempionlar ligasi 32-raundining javob uchrashuvida urgan. „Atletiko“ Serbiyaning „Spartak Subotica“ jamoasiga qarshi oʻyinni 1:0 hisobida ortda qoldirgan holda, Strom 83-daqiqada tenglashtiruvchi gol urib, „Atletiko“ni umumiy hisobda 4:3 ga olib chiqdi&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/womenschampionsleague/season=2020/matches/round=2001126/match=2028170/index.html Report] at UEFA.com&lt;/ref&gt;. Ikki mavsumdan soʻng, Strom shartnomasi tugashi bilan ketdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Sánchez Vera, Toni Duggan, Kylie Strom, Turid Knaak, Aminata Diallo, Graze Kazadi y Emelyne Laurent no seguirán la próxima campaña|url=https://www.atleticodemadrid.com/noticias/sanchez-vera-toni-duggan-kylie-strom-turid-knaak-aminata-diallo-graze-kazadi-y-emelyne-laurent-no-seguiran-la-proxima-campana-2|ish=Club Atlético de Madrid|til=es}}&lt;/ref&gt;.

=== Orlando Pride, 2021-yildan hozirgi kungacha ===
2021-yilning 5-iyulida Strom Orlando Pride bilan ikki yillik shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Orlando Pride Acquires Defender Kylie Strom|url=https://www.orlandocitysc.com/post/2021/07/05/orlando-pride-acquires-defender-kylie-strom|ish=www.orlandocitysc.com}}&lt;/ref&gt;.

== Xalqaro maydonda ==
2014-yil iyun oyida Strom 23 yoshgacha boʻlgan 26 nafar oʻyinchidan iborat Qoʻshma Shtatlardagi yigʻinga chaqirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Strom Invited to U.S. U-23 National Team Training Camp|url=https://patriotleague.org/news/2014/5/28/Strom_Invited_to_U_S_U_23_National_Team_Training_Camp.aspx|ish=patriotleague.org}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
2020-yil sentabr oyida Strom „Common Goal“ xayriya tashkilotiga qoʻshildi, u aʼzolar ish haqining bir foizini butun dunyo boʻylab futbol xayriyalarini qoʻllab-quvvatlovchi jamoaviy fondga garovga qoʻyadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Common Goal: September Highlights - Common Goal|url=https://www.common-goal.org/Stories/Common-Goal-September-Highlights2020-10-01|ish=www.common-goal.org|qaralgan sana=2022-08-14|arxivsana=2022-08-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220814070051/https://www.common-goal.org/Stories/Common-Goal-September-Highlights2020-10-01}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyat statistikasi ==

=== Klub ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Klub
! rowspan=&quot;2&quot; | Mavsum
! colspan=&quot;3&quot; | Liga
! colspan=&quot;2&quot; | Kubok
! colspan=&quot;2&quot; | Kontinental
! colspan=&quot;2&quot; | Boshqa
! colspan=&quot;2&quot; | Jami
|-
! Boʻlim
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
!Oʻyinlar
!Gollar
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[:en:Boston_Breakers|Boston Breakers]]
| 2016
| rowspan=&quot;2&quot; | NWSL
| 7
| 0
| colspan=&quot;2&quot; | —
| colspan=&quot;2&quot; | —
| colspan=&quot;2&quot; | —
| 7
| 0
|-
| 2017
| 0
| 0
| colspan=&quot;2&quot; | —
| colspan=&quot;2&quot; | —
| colspan=&quot;2&quot; | —
| 0
| 0
|-
! Jami
!
! 7
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 7
! 0
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[:en:AC_Sparta_Prague_(women)|Sparta Prague]]
| 2017—18
| rowspan=&quot;2&quot; | I. liga žen
| 18
| 5
| 1
| 0
| 3
| 1
| colspan=&quot;2&quot; | —
| 22
| 6
|-
| 2018—19
| 18
| 14
| 3
| 2
| 2
| 0
| colspan=&quot;2&quot; | —
| 23
| 16
|-
! Jami
!
! 36
! 19
! 4
! 2
! 5
! 1
! 0
! 0
! 45
! 22
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[:en:Atlético_Madrid_Femenino|Atlético Madrid]]
| 2019—20
| rowspan=&quot;2&quot; | Primera divizioni
| 8
| 0
| 0
| 0
| 2
| 1
| 1
| 0
| 11
| 1
|-
| 2020—21
| 25
| 1
| 2
| 0
| 2
| 0
| 0
| 0
| 29
| 1
|-
! Jami
!
! 33
! 1
! 2
! 0
! 4
! 1
! 1
! 0
! 40
! 2
|-
|[[:en:Orlando_Pride|Orlando Pride]]
| 2021
| NWSL
| 9
| 0
| 0
| 0
| colspan=&quot;2&quot; | —
| colspan=&quot;2&quot; | —
| 9
| 0
|-
! colspan=&quot;3&quot; | Karyera jami
! 85
! 20
! 6
! 2
! 9
! 2
! 1
! 0
! 101
! 24
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Strom, Kylie}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1992-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Ayol futbolchilar]]</text>
      <sha1>4ilxr1ugugg07d5l7cp1mn9t29qx7ev</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Madalyn Schiffel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>776418</id>
    <revision>
      <id>6181724</id>
      <parentid>6092262</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T09:06:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9271" sha1="phpbo4xgu4jzamfmgqrpit8iqa9zufm" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Madalyn Schiffel|tasvir=Schiffel-042217.png|izoh=Schiffel, 2017-yil aprelda|toʻliqism=Madalyn Terese Schiffel|tavallud_sana={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1994|9|19}}|tavallud_joyi=[[Rouzvil]], [[Kaliforniya]]|boʻyi=175 sm|pozitsiya=darvozabon|yoshlikyillari1=|yoshlikklublari1=|yillar1=2016|klublar1=[[Avaldsnes IL]]|isht1=22|gollar1=0|yillar2=2017|klublar2=[[Seattle Reign FC]]|isht2=1|gollar2=0|milliyyillar1=2015-2017|milliyjamoa1=[[United States women's national under-23 soccer team|United States U23]]|milliyisht1=|milliygollar1=}}

'''Madalyn Terese Schiffel''' (1994-yil 19-sentabrda tugʻilgan) — isteʼfodagi amerikalik professional [[futbol]] [[Darvozabon (futbol)|darvozaboni]], u ilgari Milliy ayollar futbol ligasida (NWSL) Sietl Reyn FC va Norvegiyaning Toppserien jamoasining Avaldsnes IL jamoasida oʻynagan.

== Yoshligi va taʼlim ==
[[Roseville (California)|Kaliforniyaning]] Rouzvil shahrida oʻsgan Schiffel Cornerstone xristian maktabida oʻqigan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Paterson|ism=Bill|sarlavha=Placer United to send record number to college soccer programs|url=http://blogs.sacbee.com/preps/archives/2012/01/placer-united-s-1.html|nashriyot=The Sacramento Bee|kirish sanasi=19-iyul 2016-yil|sana=31-yanvar 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160921034357/http://blogs.sacbee.com/preps/archives/2012/01/placer-united-s-1.html|arxivsana=21-sentabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;. U Pleyser Yunayted uchun klub futbolida oʻynadi, 2010 Nor Cal Cup va Placer Cup chempionatlarida gʻolib chiqdi&lt;ref name=&quot;usf_bio&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Madalyn Schiffel|url=http://www.usfdons.com/roster.aspx?rp_id=2550|nashriyot=University of San Francisco|kirish sanasi=7-iyul 2016-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== San-Fransisko Dons, 2012-2015 ===
Schiffel San-Fransisko universitetida oʻqidi va Gʻarbiy Sohil konferensiyasida (WCC) Dons uchun oʻynadi. Birinchi kurs talabasi sifatida u 10 ta oʻyinni boshladi, oʻz jamoasini toʻrtta gʻalabaga olib chiqdi va 838 (WCCda ikkinchi) tejash foizini eʼlon qildi. Uning mavsumi sentabr oyi oxirida jarohati tufayli qisqartirilgan edi. 2013-yilda Schiffel USF safida har daqiqada oʻynadi va Gʻarbiy Sohil konferensiyasi jamoasi faxriy unvoniga sazovor boʻldi. Oʻsmir sifatida u 20 ta oʻyinning barchasida oʻynadi, beshta yakkaxon oʻyinni yozib oldi va butun WCC ikkinchi jamoasida nom qozondi. Oʻzining katta yilida Schiffel mavsumoldi All-WCC jamoasiga tayinlandi va birinchi jamoa NSCAA All-West Region sharafiga sazovor boʻldi. U oʻz karyerasini darvozabonlar uchun gʻalaba (29), oʻyinni oʻchirish (23) va darvozada oʻynagan daqiqalari (6,514) bilan yakunladi&lt;ref name=&quot;usf_bio&quot;/&gt;.

== Jamoalardagi faoliyati ==

=== Avaldsnes IL, 2016-yil ===
Schiffel 2016-yil yanvar oyida NWSL kolleji loyihasida Washington Spirit tomonidan 34-oʻrinni egallaganidan soʻng, Norvegiyaning Avaldsnes IL klubi bilan shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Buckley|ism=Caitlyn|sarlavha=Washington Spirit release 2016 preseason roster|url=http://www.blackandredunited.com/washington-spirit-womens-soccer/2016/3/15/11226870/washington-spirit-2016-preseason-roster-nwsl|nashriyot=SB Nation|kirish sanasi=7-iyul 2016-yil|sana=15-mart 2016-yil|qaralgan sana=2022-08-15|arxivsana=2022-08-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220815133515/https://www.blackandredunited.com/washington-spirit-womens-soccer/2016/3/15/11226870/washington-spirit-2016-preseason-roster-nwsl}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Grottland|ism=Odd Kare|sarlavha=Avaldsnes signerte ny keeper fra USA|url=http://www.h-avis.no/avaldsnes/fotball/sport/avaldsnes-signerte-ny-keeper-fra-usa/s/5-62-216546|nashriyot=Haugesunds Avis|kirish sanasi=7-iyul 2016-yil|sana=4-fevral 2016-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sacrep_060716&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Lady Salamanders win Street Soccer USA National Cup, Placer United Alumna Maddy Schiffel called-up to USWNT U-23s and more|url=http://www.sacrepublicfc.com/news/2016/06/07/republic-fc-roundup-june-7-2016/|nashriyot=Sacramento Republic FC|kirish sanasi=7-iyul 2016-yil|sana=7-iyun 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160807054538/http://www.sacrepublicfc.com/news/2016/06/07/republic-fc-roundup-june-7-2016/|arxivsana=7-avgust 2016-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sw_stats&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Madalyn Schiffel|url=http://us.women.soccerway.com/teams/norway/avaldsnes-il/15275/|nashriyot=Soccer Way|kirish sanasi=7-iyul 2016-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Alle Toppserie trenerne til Kvinnefotballmagasinet: -her er de beste spillerne, lagene og dommerne i Toppserien denne våren|url=http://kvinnefotballmagasinet.no/toppserietrenerne-talt-beste-keeperne-utespillerne-dommerne-toppserien/|nashriyot=Kvinnefotball Magasinet|kirish sanasi=7-iyul 2016-yil|sana=5-iyul 2016-yil|qaralgan sana=2022-08-15|arxivsana=2018-07-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180707011635/http://kvinnefotballmagasinet.no/toppserietrenerne-talt-beste-keeperne-utespillerne-dommerne-toppserien/}}&lt;/ref&gt;. Avaldsnesning amerikalik darvozabonlar murabbiyi Carl Gregorning aytishicha, Schiffel klubdagi qolgan ikki darvozabon bilan qiyin raqobatga duch kelgan boʻlsa-da, u yuqori darajadagi darvozabon boʻlish uchun hamma narsaga ega edi. U 2016-yilgi Toppserien mavsumini birinchi tanlov sifatida boshladi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Grøttland |first=Odd Kåre |date=17-iyun 2016-yil |title=Carl Gregor: – Vi har tre gode keepere |language=Norwegian |publisher=[[Haugesunds Avis]] |url=http://www.h-avis.no/sport/fotball/avaldsnes/carl-gregor-vi-har-tre-gode-keepere/s/5-62-274657 |access-date=14-iyul 2016-yil}}&lt;/ref&gt;. 2016-yil may oyida Schiffel amaldagi chempion LSK Kvinner FK bilan 0:0 hisobidagi durang [[Uchrashuv oʻyinchisi|oʻyinda eng yaxshi oʻyinchi boʻlgan]]. U murabbiy Colin Bell tomonidan maqtovga sazovor boʻldi, chunki Avaldsnes birinchi marta raqib LSKdan magʻlubiyatdan qutulib qoldi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Ellingsen |first=Joakim |date=28-may 2016-yil |title=Tok historisk poeng mot LSK |language=Norwegian |publisher=[[Haugesunds Avis]] |url=http://www.h-avis.no/sport/fotball/avaldsnes/tok-historisk-poeng-mot-lsk/s/5-62-266490 |access-date=14-iyul 2016-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== Sietl Reign FC, 2017-yil ===
2017-yil yanvar oyida Sietl Reign FC 2017-yilgi mavsum oldidan Schiffel bilan shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Rantz|ism=Susie|sarlavha=Seattle Reign sign goalkeeper Madalyn Schiffel|url=http://www.sounderatheart.com/seattle-reign/2017/1/5/14179650/seattle-reign-sign-goalkeeper-madalyn-schiffel|nashriyot=Sounder at Heart|kirish sanasi=17-yanvar 2017-yil|sana=5-yanvar 2017-yil|qaralgan sana=2022-08-15|arxivsana=2022-08-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220815133516/https://www.sounderatheart.com/seattle-reign/2017/1/5/14179650/seattle-reign-sign-goalkeeper-madalyn-schiffel}}&lt;/ref&gt;. Jamoa avvalroq 2016-yilning noyabr oyida Christine Nairn va [[Havana Solaun|Havana Solaunni]] oʻz ichiga olgan savdo doirasida Washington Spiritʼdan oʻyinchi huquqlarini sotib olgan edi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Washington Spirit Acquires Havana Solaun, Three Draft Picks from Seattle Reign FC for Christine Nairn|url=http://washingtonspirit.com/pro/washington-spirit-acquires-havana-solaun-three-draft-picks-from-seattle-reign-fc-for-christine-nairn/|nashriyot=Washington Spirit|kirish sanasi=17-yanvar 2017-yil|sana=10-noyabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;. 2017-yil 23-oktabrda Schiffel Sietl Reign FCdagi faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |title=Reign FC goalkeeper Madalyn Schiffel announces retirement |work=Sounder at Heart |url=https://www.sounderatheart.com/seattle-reign/2017/10/23/16526876/reign-goalkeeper-madalyn-schiffel-retirement |access-date=2017-10-29 |archive-date=2017-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171030003334/https://www.sounderatheart.com/seattle-reign/2017/10/23/16526876/reign-goalkeeper-madalyn-schiffel-retirement |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

=== Xalqaro ===
Schiffel AQShni 20 yoshgacha va 23 yoshgacha boʻlgan terma jamoalarda himoya qilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Vikings Face Tough Test against San Francisco, No. 21 California at USF Tournament|url=http://www.goviks.com/news/2014/8/27/WSOC_0827143116.aspx|nashriyot=Portland State University|kirish sanasi=7-iyul 2016-yil|sana=27-avgust 2014-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Woitalla|ism=Mike|sarlavha=Roster: U.S. U-23 women head to Nordic Cup|url=http://www.socceramerica.com/article/68945/roster-us-u-23-women-head-to-nordic-cup.html|nashriyot=Soccer America|kirish sanasi=7-iyul 2016-yil|sana=25-may 2016-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20160817165434/http://www.ussoccer.com/players/2014/04/04/11/22/madalyn-schiffel#tab-1 AQSh futbolchisi profili]
* [http://washingtonspirit.com/persons/madalyn-schiffel/ Washington Spirit oʻyinchisi profili] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180811101124/http://washingtonspirit.com/persons/madalyn-schiffel/ |date=2018-08-11 }}
* [http://www.usfdons.com/roster.aspx?rp_id=2550 San-Fransisko universiteti oʻyinchi profili]
{{DEFAULTSORT:Schiffel, Madalyn}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1994-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Ayol futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]]</text>
      <sha1>phpbo4xgu4jzamfmgqrpit8iqa9zufm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lilia Akhaimova</title>
    <ns>0</ns>
    <id>776645</id>
    <revision>
      <id>6181491</id>
      <parentid>5759083</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T23:58:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23673" sha1="dobt87gbh7jikmf686x8gpc51bm6hdj" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox vcard&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above fn&quot; |Lilia Akhaimova&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Lilia Akhaimova
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-image&quot; |[[Fayl:Lilia_Akhaimova_2021cr.jpg|frameless]]&lt;div class=&quot;infobox-caption&quot;&gt;Akhaimova 2021-yil&lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-header&quot; |Shaxsiy maʼlumotlari
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Toʻliq ismi
| class=&quot;infobox-data nickname&quot; |Lilia Igorevna Akhaimova
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Davlati
| class=&quot;infobox-data org&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[Fayl:Flag_of_Russia.svg|link=|alt=|border|23x23px]]&lt;/span&gt; [[Rossiya]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Tugʻilgan sanasi
| class=&quot;infobox-data&quot; |1997-yil 17-mart&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[Vladivostok]], Rossiya&lt;ref&gt;[https://forward.com/fast-forward/473559/jewish-vaulter-lilia-akhaimova-helps-russia-to-gymnastics-gold-tokyo/ Burack, Emily „Jewish vaulter Lilia Akhaimova helps Russia to Gymastics gold in Tokyo“ ''The Forward''] (July 27, 2021)&lt;/ref&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Tugʻilgan joyi
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Saint Petersburg]], Rossiya
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Boʻyi
| class=&quot;infobox-data&quot; |1.56 m
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Sport turi
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Gimnastika]]chi
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Unvoni
| class=&quot;infobox-data&quot; |Xalqaro gimnastikachi
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Xalqaro turnirda jamosidagi ishtiroki
| class=&quot;infobox-data&quot; |2016—2022 (Rossiya)
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Klubi
| class=&quot;infobox-data org&quot; |Pushkin tumani Olimpiya zaxiralari sport maktabi
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Jamoadoshlari
| class=&quot;infobox-data agent&quot; |T. N. Yatchenko, L. V. Nedovesova, V. N. Govrichenkov
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Faoliyati tugagan sana
| class=&quot;infobox-data&quot; |2022-yil
|-
|- alt=&quot;&quot; data-file-height=&quot;200&quot; data-file-type=&quot;drawing&quot; data-file-width=&quot;800&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-header&quot; |&lt;div class=&quot;mw-collapsible &quot; style=&quot;text-align:center; font-size:95%&quot;&gt;
    &lt;div style=&quot;line-height:1.6em; font-weight:bold; background-color:#ccf; font-size:105%; background-color:transparent;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin:0 4em;&quot;&gt;Medallari&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
    &lt;div class=&quot;mw-collapsible-content&quot; style=&quot;font-size:105%;&quot;&gt;
{| style=&quot;width:100%; background-color:#f9f9f9; color:#000000; font-weight:normal;&quot;
|
|-
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#eeeeee;&quot; |Ayollar badiiy gimnastikasi
|-
! colspan=&quot;3&quot; class=&quot;adr&quot; style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#eeeeee;&quot; |Jamoasi &lt;span class=&quot;country-name&quot;&gt;&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[Fayl:Olympic_flag.svg|link=Russia|alt=Russia|border|23x23px]]&lt;/span&gt; Rossiya&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#cccccc;&quot; |[[Olimpiada oʻyinlari|Olympiya oʻyinlari]][[Fayl:Olympic_rings.svg|center|80x80px]]
|-
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |[[Fayl:Gold_medal_icon_(G_initial).svg|link=|16x16px|Gold medal — first place]]
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |&lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2020 Tokyo&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |Jamoaviy
|-
! colspan=&quot;3&quot; class=&quot;adr&quot; style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#eeeeee;&quot; | &lt;span class=&quot;country-name&quot;&gt;&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[Fayl:Flag_of_Russia.svg|link=|alt=|border|23x23px]]&lt;/span&gt;Rossiya&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#cccccc;&quot; |Jahon chempionatlari
|-
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |[[Fayl:Silver_medal_icon_(S_initial).svg|link=|16x16px|Silver medal — second place]]
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |&lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2018 Doʻha &lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |Jamoaviy
|-
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |[[Fayl:Silver_medal_icon_(S_initial).svg|link=|16x16px|Silver medal — second place]]
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |&lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2019 Stuttgart&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |Jamoaviy
|-
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#cccccc;&quot; |Yevropa chempionati
|-
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |[[Fayl:Gold_medal_icon_(G_initial).svg|link=|16x16px|Gold medal — first place]]
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |&lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2018 Glasgow&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |Jamoaviy
|-
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#cccccc;&quot; |Yozgi Universiada
|-
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |[[Fayl:Gold_medal_icon_(G_initial).svg|link=|16x16px|Gold medal — first place]]
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |&lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2017 Taipei&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |Jamoaviy
|-
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |[[Fayl:Silver_medal_icon_(S_initial).svg|link=|16x16px|Silver medal — second place]]
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |&lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2017 Taipei&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |Shaxsiy
|-
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |[[Fayl:Silver_medal_icon_(S_initial).svg|link=|16x16px|Silver medal — second place]]
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |&lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2019 Napoli&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |Jamoaviy
|-
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |[[Fayl:Silver_medal_icon_(S_initial).svg|link=|16x16px|Silver medal — second place]]
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |&lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2019 Napoli&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |Shaxsiy
|-
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |[[Fayl:Bronze_medal_icon_(B_initial).svg|link=|16x16px|Bronze medal — third place]]
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |&lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2017 Taipei&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |Shaxsiy
|-
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |[[Fayl:Bronze_medal_icon_(B_initial).svg|link=|16x16px|Bronze medal — third place]]
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |&lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2019 Napoli&lt;/span&gt;
| style=&quot;text-align:center;vertical-align:middle;&quot; |Shaxsiy
|}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
|}
'''Lilia Igorevna Akhaimova''' ({{Talaffuz|Liliya Igorevna Axaimova}})(1997-yil 17-martda tugʻilgan) — isteʼfodagi rossiyalik badiiy gimnastikachi. U [[2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari|2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida]] Rossiya Olimpiya qoʻmitasi nomidan qatnashdi va umumjamoa hisobida oltin medalni qoʻlga kiritdi. U Rossiya terma jamoasi bilan ikki karra jahon kumush medali sovrindori (2018-yil va 2019-yil).

== Shaxsiy hayoti ==
Lilia Akhaimova 1997-yil 17-martda Rossiyaning Uzoq Sharqidagi [[Vladivostok]] shahrida tugʻilgan, biroq u ota-onasi bilan 2012-yil avgustidan beri [[Sankt-Peterburg]]da istiqomat qiladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.newsvl.ru/sport/2018/11/09/175308/|sarlavha=Лилия Ахаимова из Владивостока стала серебряным призером чемпионата мира по спортивной гимнастике|ish=Novosti Vl.ru|sana=13-oktabr 2019-yil|qaralgan sana=2022-08-15|arxivsana=2021-09-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210929121906/https://www.newsvl.ru/sport/2018/11/09/175308/}}&lt;/ref&gt;. U besh yoshida ota-onasi uni badiiy gimnastikaga yozdirdilar; murabbiyi unga sinovdan oʻtishni maslahat berganida, u badiiy gimnastikani tanladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Artistic Gymnastics AKHAIMOVA Liliia|url=https://olympics.com/tokyo-2020/olympic-games/en/results/artistic-gymnastics/athlete-profile-n1406265-akhaimova-liliia.htm|kirish sanasi=2021-07-28|ish=Tokyo 2020 Olympics|til=en-us}}&lt;/ref&gt;. Akhaimovaning singlisi Lyubov ham sport gimnastikasi boʻyicha respublika miqyosida qatnashgan. Akhaimova [[Yahudiylar|yahudiy]] millatiga mansub&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.timesofisrael.com/jewish-vaulter-lilia-akhaimova-helps-russia-to-gymnastics-gold-medal-in-tokyo/|sarlavha=Jewish vaulter Lilia Akhaimova helps Russia to gymnastics gold medal in Tokyo|ish=The Times of Israel|sana=27-iyul 2021-yil}}&lt;/ref&gt;.

U Sankt-Peterburgdagi Lesgaft davlat jismoniy tarbiya universitetida sport va salomatlik fakultetida tahsil olgan.

2021-yilda u Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan sport ustasi unvoniga sazovor boʻldi.

== Faoliyati ==

=== 2015-yil ===
2015-yilda Akhaimova faqat milliy musobaqalarda qatnashdi. Rossiya milliy chempionatlarida u koʻpkurashda 15-oʻrinni, Rossiya kubogida esa 7-oʻrinni egalladi. 2016-yilgi Rossiya milliy chempionatida Akhaimova 12-oʻrinni egalladi.

=== 2017-yil ===
Akhaimova 2017-yilgi Yozgi Universiadada qatnashib, jamoaviy oltin, shuningdek, tayanib koʻtarishda kumush va polda bronza medallarini qoʻlga kiritdi.

=== 2018-yil ===
20-iyul kuni Akhaimova 2018-yilgi Yevropa chempionatida Anjelina Melnikova, Anjelina Simakova, Irina Alekseeva va Uliana Perebinosova bilan birga ishtirok etish uchun Rossiya terma jamoasiga kiritildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://eng.gymnovosti.com/viktoria-komova-wont-be-on-the-russian-team-for-euros/|sarlavha=Viktoria Komova wont be on the Russian team for Euros|ish=Gymnovosti|sana=20-iyul 2018-yil|qaralgan sana=2022-08-15|arxivsana=2020-11-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201109034315/http://eng.gymnovosti.com/viktoria-komova-wont-be-on-the-russian-team-for-euros/}}&lt;/ref&gt;. Ular jamoaviy finalda oltin medalni qoʻlga kiritdi va Akhaimova tayanib sakrashda beshinchi oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.reuters.com/article/us-european-championships-gymnastics/gymnastics-melnikova-inspires-russias-european-team-triumph-idUSKBN1KP0IB|sarlavha=Gymnastics: Melnikova inspires Russia's European team triumph|ish=[[Reuters]]|sana=4-avgust 2018-yil}}&lt;/ref&gt;.

29-sentyabr kuni Akhaimova Alekseeva, Melnikova, Aliya Mustafina va Simakova bilan birga [[Qatar]]ning [[Doʻha|Doʻha shahrida]] boʻlib oʻtadigan 2018-yilgi jahon chempionatida ishtirok etish uchun nomzodlar jamoasiga kiritildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://tass.ru/sport/5616718|sarlavha=Мустафина и Белявский вошли в заявку сборной России на ЧМ по спортивной гимнастике в Дохе|ish=[[TASS]]|til=Russian|sana=28-sentabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. 17-oktyabr kuni Jahon kubogi jamoasi rasman eʼlon qilindi va nomzod jamoadan oʻzgarmadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://eng.gymnovosti.com/russian-teams-for-worlds-announced/|sarlavha=Russian Teams for Worlds Announced|ish=Gymnovosti|sana=17-oktabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Liliya_Akhaimova_(RUS).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Liliya_Akhaimova_%28RUS%29.jpg/220px-Liliya_Akhaimova_%28RUS%29.jpg|thumb| Akhaimova 2018-yilgi Yevropa chempionatida]]
Worlds musobaqasida Akhaimova saralash bosqichlarida tayanib va polda bahslashdi va jamoaviy finalda bir xil ikkita musobaqada qatnashish vazifasi yuklandi.

Akhaimova yettinchi oʻrinni egallagan pol finalida ham ishtirok etdi.

=== 2019-yil ===
Iyul oyida Akhaimova 2019-yilgi Yozgi Universiadada Tatyana Nabieva va Perebinosova bilan birga qatnashdi. Jamoa finalida Akhaimova tayanch, toʻsin va polda koʻtarilish boʻyicha ochkolar kiritib, rossiyaliklarga Yaponiyadan keyin kumush medalni qoʻlga kiritishga yordam berdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://thegymter.net/2019/07/05/2019-summer-universiade-live-blog-womens-team-final/|sarlavha=2019 Summer Universiade Live Blog – Women’s Team Final|ish=The Gymternet|sana=5-iyul 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Yakka tartibda Akhaimova koʻpkurashda yaponiyalik Xitomi Xatakeda va jamoadoshi Perebinosovani ortda qoldirib, bronza medalini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://thegymter.net/2019/07/06/2019-summer-universiade-live-blog-womens-all-around-final/|sarlavha=2019 Summer Universiade Live Blog – Women’s All-Around Final|ish=The Gymternet|sana=6-iyul 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Ertasi kuni u tayanib sakrashda ozarbayjonlik Marina Nekrasovani ortda qoldirib, jamoadoshi Nabievani ortda qoldirib, kumush medalni qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://tass.ru/sport/6639048|til=ru|sana=7-iyul 2019-yil|ish=[[TASS]]|sarlavha=Гимнастка Ахаимова стала второй в опорном прыжке на Универсиаде}}&lt;/ref&gt;. Akhaimova birinchi bosqich finalida saralashdan oʻtganiga qaramay, arabiyalik dublda yiqilganini hisoblab, finalda oltinchi oʻrinni egalladi.

Avgust oyida Akhaimova Rossiya kubogida ishtirok etdi. Ikki kunlik bellashuvlardan soʻng u koʻpkurashda Vladislava Urazova, Anjelina Melnikova va Elena Gerasimovadan keyin toʻrtinchi oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://eng.gymnovosti.com/vladislava-urazova-wins-aa-gold-at-the-russian-cup/|sarlavha=Vladislava Urazova wins AA gold at the Russian Cup|ish=Gymnovosti|sana=25-avgust 2019-yil|qaralgan sana=2022-08-15|arxivsana=2023-04-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230417002412/https://eng.gymnovosti.com/vladislava-urazova-wins-aa-gold-at-the-russian-cup/}}&lt;/ref&gt;. Tadbirning birinchi kuni final bahslarida Akhaimova tayanib sakrashda Melnikovani ortda qoldirib, oltin medalni qoʻlga kiritdi. Final bahslarining ikkinchi kunida u polda mashq bajarish boʻyicha oʻsmirlar Urazova va Gerasimovani ortda qoldirib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Rossiya kubogi yakunlanganidan koʻp oʻtmay, Akhaimova 2019-yilgi jahon chempionatiga nomzodlar jamoasiga Melnikova, Darya Spiridonova, Anastasiya Agafonova, Anjelina Simakova (keyinchalik Mariya Paseka almashtirildi)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://tass.ru/sport/6922678|sarlavha=Гимнастка Пасека заменит травмированную Симакову в составе сборной России на ЧМ|til=ru|ish=[[TASS]]|sana=24-sentabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://rsport.ria.ru/20190827/1557963545.html|sarlavha=Назван состав сборной России по спортивной гимнастике на ЧМ в Штутгарте|til=ru|ish=ru sport|sana=27-avgust 2019-yil}}&lt;/ref&gt; qoʻshildi.

Saralash bosqichida u Rossiyaga AQSh va Xitoydan keyin uchinchi oʻrinni egallab, jamoaviy finalga chiqishga yordam berdi. Individual tarzda u koʻpkurash, sakrash va polda mashq qilish boʻyicha finalga yoʻllanma oldi. Gimnastika boʻyicha Rossiya ayollar terma jamoasi bosh murabbiyi Valentina Rodionenkoning jamoadan umidlari past boʻlishiga qaramay&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Родионенко не ожидает высоких результатов от россиянок на ЧМ по спортивной гимнастике|url=https://tass.ru/sport/6958891|sana=3-oktabr 2019-yil|til=ru|ish=[[TASS]]}}&lt;/ref&gt;, ular Akhaimova bilan uchta apparatda oʻz hissasini qoʻshib, jamoaviy finalda kumush medalni qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://live.gymnastics.sport/news_display.php?idevent=14274&amp;idnews=2701&amp;keyword=|sarlavha=US women top Russia, Italy to win team title at Stuttgart Worlds|ish=[[International Gymnastics Federation]]|sana=8-oktabr 2019-yil|qaralgan sana=2022-08-15|arxivsana=2022-08-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220816225409/https://live.gymnastics.sport/news_display.php?idevent=14274&amp;idnews=2701&amp;keyword=}}&lt;/ref&gt;.

Noyabr oyida Akhaimova Elite Gym Massilia musobaqasida ishtirok etdi va u koʻpkurashda toʻrtinchi, tayanch suzish boʻyicha britaniyalik Jennifer Gadirovadan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://thegymter.net/2019/11/25/2019-elite-gym-massilia-results/|sarlavha=2019 Elite Gym Massilia Results|ish=The Gymternet|sana=25-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== 2020-yil ===
Yanvar oyida Akhaimova 7-mart kuni boʻlib oʻtadigan Amerika kubogida Rossiya sharafini himoya qilishi eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://usagym.org/pages/post.html?PostID=25109|sarlavha=World, Olympic champions headline field for 2020 American Cup|ish=[[USA Gymnastics]]|sana=23-yanvar 2020-yil|qaralgan sana=2022-08-15|arxivsana=2020-07-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200701170810/https://usagym.org/pages/post.html?PostID=25109}}&lt;/ref&gt;. Biroq fevral oyi oxirida Akhaimova va Nikita Nagorniy [[Instagram|Instagramʼda]] Rossiya koronavirusning butun dunyo boʻylab kuchayishi sababli boʻlajak tanlovdan chiqqanini eʼlon qilishdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://eng.gymnovosti.com/russian-gymnasts-will-miss-american-cup-due-to-coronavirus-fears/|sarlavha=Russian Gymnasts Will Miss American Cup Due To Coronavirus Fears|ish=Gymnovosti|sana=28-fevral 2020-yil}}&lt;/ref&gt;. Sentyabr oyi oxirida Akhaimova [[Xirosima]]da noyabr oyida boʻlib oʻtadigan musobaqada [[Angelina Melnikova]], Elena Gerasimova va Yana Vorona bilan birga ishtirok etishi maʼlum boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://tass.ru/sport/9571407|sana=28-sentabr 2020-yil|til=ru|sarlavha=Гимнасты Нагорный, Далалоян и Мельникова выступят за сборную России на турнире в Японии|ish=[[TASS]]}}&lt;/ref&gt;.

=== 2021-yil ===
Akhaimova mart oyida Rossiya milliy chempionatida ishtirok etdi; Biroq, u toʻpigʻidan ozgina jarohat olib, finaldan voz kechdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://results.daiset.org/rpublish/view.php?file=rep.c20210308-25-4260.comp_score_personal_x_final2_f_b.rep|sarlavha=ЧЕМПИОНАТ РОССИИ СРЕДИ МУЖЧИН И ЖЕНЩИН ПО СПОРТИВНОЙ ГИМНАСТИКЕ (№ ЕКП 31632)|til=ru|ish=Федерация спортивной гимнастики России|sana=12-mart 2021-yil|qaralgan sana=2022-08-15|arxivsana=2021-07-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210723132821/http://results.daiset.org/rpublish/view.php?file=rep.c20210308-25-4260.comp_score_personal_x_final2_f_b.rep}}&lt;/ref&gt;. U keyingi iyun oyida Rossiya kubogida ishtirok etdi. Koʻpkurash finalida u Viktoriya Listunova, Vladislava Urazova va Anjelina Melnikovadan keyin toʻrtinchi oʻrinni egalladi. Akhaimova tayanch suzish boʻyicha birinchi, polda esa uchinchi oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://olympics.com/en/news/viktoria-listunova-nikita-nagornyy-win-russian-cup-titles|sana=10-iyun 2021-yil|sarlavha=Viktoria Listunova, Nikita Nagornyy win Russian Cup titles|ish=[[International Olympic Committee]]}}&lt;/ref&gt;. Akhaimova 2020-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlarida Rossiya Olimpiya qoʻmitasi sportchilari nomidan saylangan. Ammo u Melnikova, Listunova va Urazovalar bilan toʻrt kishilik oʻyinda qatnashadimi yoki yakka tartibdagi musobaqada ishtirok etadimi, hal boʻlmadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://eng.gymnovosti.com/rodionenko-announced-candidates-for-individual-olympic-spots/|sarlavha=Rodionenko Announced Candidates For Individual Olympic Spots|ish=Gymnovosti|sana=13-iyun 2021-yil|qaralgan sana=2022-08-15|arxivsana=2021-07-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210712091825/https://eng.gymnovosti.com/rodionenko-announced-candidates-for-individual-olympic-spots/}}&lt;/ref&gt;.

Olimpiada oʻyinlarida Akhaimova tayanch suzish boʻyicha finalga yoʻllanma oldi. Qoʻshimchasiga u Rossiya Olimpiya qoʻmitasiga Amerika Qoʻshma Shtatlari jamoasini ortda qoldirib, kutilmaganda birinchi oʻrinda jamoaviy finalga chiqishga yordam berdi. Jamoa finalida Akhaimova faqat tayanib sakrashda ishtirok etdi. Birinchi rotatsiyadan soʻng amerikalik jamoa yetakchisi [[Simone Biles]] orqaga chekindi. Melnikova va Urazova muvozanat chizigʻidan tushib ketgan boʻlsada, Rossiya jamoasi boshqa barcha tartiblarda yaxshi oʻynadi va ikkinchi oʻrinni egallagan Amerika jamoasidan uch ochkoga yuqori boʻlib, birinchi oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://sports.yahoo.com/with-simone-biles-out-russia-wins-womens-gymnastics-team-gold-in-tokyo-125451352.html|sarlavha=With Simone Biles out, Russia wins women's gymnastics team gold in Tokyo|ish=[[Yahoo! Sports]]|sana=27-iyul 2021-yil|qaralgan sana=2022-08-15|arxivsana=2021-10-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211023161930/https://sports.yahoo.com/with-simone-biles-out-russia-wins-womens-gymnastics-team-gold-in-tokyo-125451352.html}}&lt;/ref&gt;.

=== 2022-yil ===
Akhaimova iyun oyida sportni tark etishini eʼlon qilgan edi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://rsport.ria.ru/20220617/gimnastika-1796189498.html|sarlavha=Олимпийская чемпионка Ахаимова приостановила карьеру из-за травмы спины|ish=RSport|sana=17-iyun 2022-yil|til=ru}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyat statistikasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:95%;&quot;
! align=&quot;center&quot; |Yil
! align=&quot;center&quot; |Musobaqa
! style=&quot;width:30px;&quot; |Team
! style=&quot;width:30px;&quot; |AA
! style=&quot;width:30px;&quot; |VT
! style=&quot;width:30px;&quot; |UB
! style=&quot;width:30px;&quot; |BB
! style=&quot;width:30px;&quot; |FX
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |'''2013'''
| align=&quot;left&quot; |Milliy chempionatlar
|4
|14
|
|
|
|
|-
| align=&quot;left&quot; |Rossiya kubogi
|{{Oltin1}}
|10
|4
|
|
|7
|-
| align=&quot;left&quot; |Gimnaziya
|{{Oltin1}}
|
|
|
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |'''2014'''
| align=&quot;left&quot; |Milliy chempionatlar
|{{Bronza3}}
|9
|4
|
|
|4
|-
| align=&quot;left&quot; |Talabalar Spartakiadasi
|{{Kumush2}}
|4
|
|
|4
|{{Oltin1}}
|-
| align=&quot;left&quot; |Rossiya kubogi
|{{Kumush2}}
|10
|4
|
|
|7
|-
| align=&quot;left&quot; |Massilia kubogi (Master Massilia)
|{{Kumush2}}
|20
|
|
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |'''2015'''
| align=&quot;left&quot; |Milliy chempionatlar
|4
|15
|
|
|
|
|-
| align=&quot;left&quot; |Diyatin kubogi
|
|
|
|
|
|{{Kumush2}}
|-
| align=&quot;left&quot; |Rossiya kubogi
|{{Bronza3}}
|7
|8
|
|
|5
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |'''2016'''
| align=&quot;left&quot; |Milliy chempionatlar
|4
|12
|
|
|
|
|-
| align=&quot;left&quot; |Rossiya kubogi
|{{Bronza3}}
|8
|7
|8
|
|{{Oltin1}}
|-
| align=&quot;left&quot; |Toyota International
|
|
|
|5
|7
|
|-
| align=&quot;left&quot; |Voronin kubogi
|{{Oltin1}}
|
|{{Oltin1}}
|
|
|{{Oltin1}}
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |'''2017'''
| align=&quot;left&quot; |Milliy chempionatlar
|{{Bronza3}}
|5
|{{Kumush2}}
|
|4
|{{Oltin1}}
|-
| align=&quot;left&quot; |DTB Pokal Team Challenge kubogi
|{{Oltin1}}
|
|
|
|
|
|-
| align=&quot;left&quot; |Osijek Challenge kubogi
|
|
|
|
|
|{{Bronza3}}
|-
| align=&quot;left&quot; |Universiada
|{{Oltin1}}
|
|{{Kumush2}}
|
|
|{{Bronza3}}
|-
| align=&quot;left&quot; |Kottbus Jahon chempionati
|
|
|{{Kumush2}}
|
|7
|{{Oltin1}}
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |'''2018'''
| align=&quot;left&quot; |Eng yaxshi 12 seriya
|
|{{Oltin1}}
|{{Oltin1}}
|{{Bronza3}}
|{{Oltin1}}
|{{Oltin1}}
|- bgcolor=&quot;#F5F6CE&quot;
| align=&quot;left&quot; |Yevropa chempionati
|{{Oltin1}}
|
|5
|
|
|
|- bgcolor=&quot;#CCCCFF&quot;
| align=&quot;left&quot; |Jahon chempionatlari
|{{Kumush2}}
|
|{{Abbr|R1|Akhaimova finished 9th in qualification and was the First Reserve}}
|
|
|7
|-
| align=&quot;left&quot; |Massilia kubogi (Master Massilia)
|{{Kumush2}}
|4
|
|
|
|
|-
| align=&quot;left&quot; |Kottbus Jahon chempionati
|
|
|6
|
|
|
|-
| align=&quot;left&quot; |Toyota International
|
|
|{{Kumush2}}
|5
|{{Kumush2}}
|5
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |'''2019'''
| align=&quot;left&quot; |Milliy chempionatlar
|{{Bronza3}}
|
|
|
|
|{{Kumush2}}
|-
| align=&quot;left&quot; |Universiada
|{{Kumush2}}
|{{Bronza3}}
|{{Kumush2}}
|
|
|6
|-
| align=&quot;left&quot; |Rossiya kubogi
|
|4
|{{Oltin1}}
|
|5
|{{Bronza3}}
|- bgcolor=&quot;#CCCCFF&quot;
| align=&quot;left&quot; |World Championships
|{{Kumush2}}
|22
|7
|
|
|8
|-
| align=&quot;left&quot; |Elite Gym Massilia
|
|4
|{{Kumush2}}
|
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |'''2021'''
| align=&quot;left&quot; |Milliy chempionatlar
|5
|
|
|
|
|
|-
| align=&quot;left&quot; |Rossiya kubogi
|
|4
|{{Oltin1}}
|7
|5
|{{Bronza3}}
|- bgcolor=&quot;98FB98&quot;
| align=&quot;left&quot; |'''Olimpiya oʻyinlari'''
|{{Oltin1}}
|
|'''6'''
|
|
|
|}
== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Akhaimova, Lilia}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1997-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Gimnastikachi ayollar]]</text>
      <sha1>dobt87gbh7jikmf686x8gpc51bm6hdj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luis Romo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>779467</id>
    <revision>
      <id>6181589</id>
      <parentid>6132695</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:42:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12622" sha1="kuo3ofli1tq2qhkos9mp6cqlykbjr8m" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Luis Romo|tasvir=|toʻliqism=Luis Francisco Romo Barrón|tavallud_sana={{tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|1995|06|05}}|tavallud_joyi=[[Ahome]], [[Sinaloa]], Meksika|boʻyi={{boʻy|m=1.82}}|pozitsiya=[[Yarimhimoyachi]]|joriyklub=[[C.F. Monterrey|Monterrey]]|klubraqami=27|yoshlikyillari1=2010—2011|yoshlikklublari1=[[Cruz Azul]]|yoshlikyillari2=2012—2018|yoshlikklublari2=[[Querétaro F.C.|Querétaro]]|yoshlikyillari3=2017|yoshlikklublari3=→ [[Cimarrones de Sonora|Sonora]] (Ijara)|yillar1=2018—2019|klublar1=[[Querétaro F.C.|Querétaro]]|isht1=48|gollar1=4|yillar2=2020—2021|klublar2=[[Cruz Azul]]|isht2=57|gollar2=9|yillar3=2022-|klublar3=[[C.F. Monterrey|Monterrey]]|isht3=26|gollar3=1|milliyyillar1=2021|milliyjamoa1=[[Meksika U23]]|milliyisht1=6|milliygollar1=2|milliyyillar2=2019-|milliyjamoa2=[[Meksika]]|milliyisht2=24|milliygollar2=1|club-update=17-avgust 2022-yil|medallar=}}

'''Luis Francisko Romo Barron''' (1995-yil 5-iyunda tugʻilgan) — [[meksika]]lik professional [[Futbol|futbolchi]], Liga MX klubi [[C.F. Monterrey|Monterrey]] va [[Meksika milliy futbol terma jamoasi|Meksika terma jamoasida oʻynaydi]]. Asosan [[Yarimhimoyachi (futbol)|himoyaviy yarim himoyachi]], u markaziy himoyachi sifatida ham maydonga tushadi.

== Klub faoliyati ==

=== Querétaro ===
[[Sinaloa]] shahrida tugʻilgan Romo oʻz faoliyatini „Cruz Azul“ yoshlar jamoasida oʻynashdan boshlagan. 15 yoshida Romo Cruz Azul tomonidan isteʼfoga chiqarilgan va oxir-oqibat „Queretaro“ yoshlar jamoasiga qoʻshilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Luis Romo, el niño 'desechado' de Cruz Azul que volvió para ser campeón|url=https://www.milenio.com/futbol/club-cruz-azul/luis-romo-desechado-cruz-azul-volvio-campeon|nashriyot=Milenio|til=Spanish|sana=30-may 2021-yil|qaralgan sana=21-iyun 2021-yil}}&lt;/ref&gt;.

U Liga MXdagi debyutini 2018-yilning 20-iyulida Queretaro bilan, jamoaning mavsumning birinchi oʻyinida Atlasga qarshi oʻtkazgan&lt;ref name=&quot;Queretaro&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Con un valor duplicado, Luis Romo regresa a La Corregidora|url=https://espndeportes.espn.com/futbol/mexico/nota/_/id/7278384/luis-romo-regreso-corregidora-duplica-su-valor|nashriyot=ESPN|til=es|sana=12-avgust 2020-yil}}&lt;/ref&gt;. 2019-yilgi Apertura musobaqasida u klub [[Sardor (futbol)|sardori etib tayinlangan]]&lt;ref name=&quot;Queretaro&quot; /&gt;. Bu Romoning „Queretaro“ bilan soʻnggi musobaqasi boʻlgan, u 17ta oʻyinda maydonga tushib, 3ta gol urgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Cruz Azul hizo oficial el fichaje de Luis Romo para el C2020|url=https://mexico.as.com/mexico/2020/01/02/futbol/1577971133_391261.html|ish=as.com|til=Spanish|kirish sanasi=2-yanvar 2020-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== Cruz Azul ===
2020-yilning yanvarida u yoshligida oʻynagan klubiga qaytib, Cruz Azulga qoʻshilga&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Liga MX: Luis Romo, la sorpresa de Cruz Azul para el 2020|url=https://www.foxdeportes.com/liga-mx/story/liga-mx-luis-romo-la-sorpresa-de-cruz-azul-para-el-2020/|nashriyot=Fox Deportes|til=ispancha|sana=2-yanvar 2020-yil|ism=Enrique|muallif=Gomez|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2022-10-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221016120515/https://www.foxdeportes.com/liga-mx/story/liga-mx-luis-romo-la-sorpresa-de-cruz-azul-para-el-2020/}}&lt;/ref&gt;. U ligadagi debyutini oyning 17-kunida „Atletiko San-Luis“ga qarshi oʻyinda (2:1) oʻtkazgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Razones de la derrota de Cruz Azul ante Atlético de San Luis|url=https://www.espn.com.mx/futbol/mexico/nota/_/id/6531938/razones-de-la-derrota-de-cruz-azul-ante-atletico-de-san-luis|nashriyot=ESPN|sana=17-yanvar 2020-yil|til=ispancha}}&lt;/ref&gt;. 25-iyul kuni u „Santos Laguna“ ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozonib, jamoasi uchun birinchi golini kiritgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Luis Romo, la bujía en el esquema del Cruz Azul|url=https://espndeportes.espn.com/futbol/mexico/nota/_/id/7370535/luis-romo-siboldi-cruz-azul-pieza-importante|nashriyot=ESPN|til=es|sana=1-sentabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt;. 3-dekabr kuni u Cruz Azulning Guardianes 2020 yarim finalida Pumas UNAM ustidan 4:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda oʻzining birinchi dublini kiritgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Luis Romo firma su doblete y le da forma a la goleada celeste ante Pumas|url=https://www.marca.com/claro-mx/futbol/liga-mx/2020/12/04/5fc9ad98e2704ef08c8b4594.html|nashriyot=Marca Claro|sana=3-dekabr 2020-yil|til=ispancha}}&lt;/ref&gt;. U Cruz Azulga 4:0 hisobida magʻlub boʻlgan seriyaning javob oʻyinida oʻynagan, natijada jamoa umumiy hisobda 4:4 hisobida duranga erishgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Cruz Azul y una histórica eliminación: Pumas logró la hazaña, remontó un 4-0 y avanzó a la final del fútbol mexicano|url=https://www.lanacion.com.ar/deportes/futbol/futbol-mexico-cruz-azul-eliminado-pumas-semifinales-nid2533177/|nashriyot=La Nacion|til=ispancha|qaralgan sana=7-dekabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt;.

Romo Cruz Azulning chempionlikni qoʻlga kiritgan Guardianes 2021 musobaqasida ajralmas rol oʻynagan. U 19 ta oʻyinda maydonga tushib, 3 ta gol urgan va 7 ta golli uzatmani amalga oshirgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Luis Romo es elegido como el mejor jugador del Guard1anes 2021|url=https://www.milenio.com/futbol/club-cruz-azul/luis-romo-cruz-azul-elegido-figura-guardianes-2021|nashriyot=Milenio|til=Spanish|sana=10-iyun 2021-yil|qaralgan sana=21-iyun 2021-yil}}&lt;/ref&gt; va liganing eng yaxshi futbolchisi deb topilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Luis Romo ha sido elegido como el mejor jugador del Guardianes 2021|url=https://www.90min.com/es/posts/luis-romo-ha-sido-elegido-como-el-mejor-jugador-del-guardianes-2021}}&lt;/ref&gt;.

== Xalqaro faoliyat ==
Romo [[Meksika milliy futbol terma jamoasi|terma jamoaga]] ilk chaqiruvini Gerardo Martino tomonidan olgan va debyutini 2019-yil 19-noyabrda CONCACAF Millatlar ligasida Bermudaga qarshi 2:1 hisobida gʻalaba bilan boshlagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|nashriyot=[[CONCACAF]]|url=https://www.concacafnationsleague.com/en/nations-league/game-detail/476585#tab_match=match-details|sarlavha=Mexico v Bermuda game report|sana=19-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=How Mexico have turned things around under Gerardo &quot;Tata&quot; Martino in 2019|url=https://www.espn.com/soccer/mexico-mex/story/3994412/how-mexico-have-turned-things-around-under-gerardo-tata-martino-in-2019|nashriyot=ESPN|ism=Tom|muallif=Marshall|sana=20-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.

Romo Jaime Lozano tomonidan 2020-yilda [[Tokio|Tokioda]] boʻlib [[2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari|oʻtadigan Yozgi Olimpiada oʻyinlari]] uchun terma jamoaga chaqirilgan. Olimpiya terma jamoasi bilan bronza medalini qoʻlga kiritgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Luis Romo sería uno de los refuerzos de la Sub-23 para los Juegos Olímpicos|url=https://futbol.radioformula.com.mx/nacional/luis-romo-cruz-azul-seleccion-mexicana-refuerzo-juegos-olimpicos-fut/|kirish sanasi=19-avgust 2022-yil|arxivsana=3-avgust 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210803170648/https://futbol.radioformula.com.mx/nacional/luis-romo-cruz-azul-seleccion-mexicana-refuerzo-juegos-olimpicos-fut/}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyat statistikasi ==

=== Klub ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Klub
! rowspan=&quot;2&quot; | Mavsum
! colspan=&quot;3&quot; | Liga
! colspan=&quot;2&quot; | Kubok
! colspan=&quot;2&quot; |Qitʼa
! colspan=&quot;2&quot; | Boshqa
! colspan=&quot;2&quot; | Jami
|-
!Divizion
!Oʻyinlar
! Gollar
!Oʻyinlar
! Gollar
!Oʻyinlar
! Gollar
!Oʻyinlar
! Gollar
!Oʻyinlar
! Gollar
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | Queretaro
| 2016-17
| rowspan=&quot;4&quot; | Liga MX
| colspan=&quot;2&quot; | -
| 1
| 0
| colspan=&quot;2&quot; | -
| colspan=&quot;2&quot; | -
| 1
| 0
|-
| 2017-18
| colspan=&quot;2&quot; | -
| 6
| 0
| colspan=&quot;2&quot; | -
| colspan=&quot;2&quot; | -
| 6
| 0
|-
| 2018-19
| 29
| 1
| 3
| 0
| colspan=&quot;2&quot; | -
| colspan=&quot;2&quot; | -
| 32
| 1
|-
| 2019-20
| 19
| 3
| 1
| 0
| colspan=&quot;2&quot; | -
| colspan=&quot;2&quot; | -
| 20
| 3
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Jami
! 48
! 4
! 11
! 0
! colspan=&quot;2&quot; | —
! colspan=&quot;2&quot; | —
! 59
! 4
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | Kruz Azul
| 2019-20
| rowspan=&quot;3&quot; | Liga MX
| 9
| 2
| colspan=&quot;2&quot; | —
| 2
| 0
| colspan=&quot;2&quot; | —
| 11
| 2
|-
| 2020-21
| 39
| 6
| colspan=&quot;2&quot; | —
| 4
| 0
| 1
| 0
| 44
| 6
|-
| 2021-22
| 9
| 1
| colspan=&quot;2&quot; | —
| colspan=&quot;2&quot; | —
| colspan=&quot;2&quot; | —
| 9
| 1
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Jami
! 57
! 9
! colspan=&quot;2&quot; | —
! 6
! 0
! 1
! 0
! 64
! 9
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | [[C.F. Monterrey|Monterrey]]
| 2021-22
| rowspan=&quot;2&quot; | Liga MX
| 17
| 1
| colspan=&quot;2&quot; | —
| colspan=&quot;2&quot; | —
| 2
| 0
| 19
| 1
|-
| 2022-23
| 9
| 0
| colspan=&quot;2&quot; | —
| colspan=&quot;2&quot; | —
| colspan=&quot;2&quot; | —
| 9
| 0
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Jami
! 26
! 1
! colspan=&quot;2&quot; | —
! colspan=&quot;2&quot; | —
! 2
! 0
! 28
! 1
|-
! colspan=&quot;3&quot; | Karyerada jami
! 131
! 14
! 11
! 0
! 6
! 0
! 3
! 0
! 151
! 14
|}

=== Xalqaro ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! colspan=&quot;3&quot; |[[Meksika milliy futbol terma jamoasi|Meksika]]
|-
! Yil
!Oʻyinlar
! Gollar
|-
| 2019
| 1
| 0
|-
| 2020
| 4
| 0
|-
| 2021
| 12
| 0
|-
| 2022
| 7
| 1
|-
! Jami
! 24
! 1
|}

==== Xalqaro maydondagi gollar ====
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot;
!№
! Sana
! Joy
! Raqib
! Hisob
! Natija
! Musobaqa
|-
| 1.
|14.06.2022
| Mustaqillik bogʻi, [[Kingston]], Yamayka
|{{Bayroq|Yamayka}}
| align=&quot;center&quot; | '''1''' — 1
| align=&quot;center&quot; | 1-1
| 2022-23 CONCACAF Millatlar ligasi A
|}

== Yutuqlar ==
'''Cruz Azul'''

* Liga MX : Guardianes 2021&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Cruz Azul end 23-year wait to become Mexican league champions|url=https://www.espn.com/soccer/cruz-azul/story/4393988/cruz-azul-end-23-year-wait-to-become-mexican-league-champions}}&lt;/ref&gt;

'''Meksika Olimpiya jamoasi'''

* [[Futbol Olimpiada oʻyinlarida|Olimpiya bronza medali]] : 2020&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.goal.com/en/news/mexico-win-olympic-bronze-medal-after-beating-hosts-japan-at/xfw3o7f3tzte1pp4ern8bzrb6|sarlavha=Mexico win Olympic bronze medal after beating hosts Japan at Tokyo 2020|ish=Goal|sana=6-avgust 2021-yil|qaralgan sana=6-avgust 2021-yil}}&lt;/ref&gt;

'''Shaxsiy yutuqlar'''

* Liga MX Best XI: Guardianes 2020&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Liga MX: León, Pumas y Cruz Azul se 'roban' el 11 ideal del Guardianes 2020|url=https://www.soyfutbol.com/ligas/Liga-MX-Leon-Pumas-y-Cruz-Azul-se-roban-el-11-ideal-del-Guardianes-2020-20201216-0041.html|ish=SoyFutbol.com|til=Spanish|ism=Luis|muallif=De la Cruz|sana=16-dekabr 2020-yil|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2022-12-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221204161036/https://www.soyfutbol.com/ligas/Liga-MX-Leon-Pumas-y-Cruz-Azul-se-roban-el-11-ideal-del-Guardianes-2020-20201216-0041.html}}&lt;/ref&gt; Guardianes 2021&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=La Liga MX da a conocer el 11 ideal del Guardianes 2021|url=https://www.marca.com/claro-mx/futbol/liga-mx/2021/06/03/60b83586e2704e15b08b45a8.html|ish=Marca}}&lt;/ref&gt;
* Liga MX oyning eng yaxshi futbolchisi: 2020-yil avgust&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Luis Romo es el Jugador del Mes de agosto|url=https://www.noroeste.com.mx/deportes/futbol/luis-romo-es-el-jugador-del-mes-de-agosto-JYNO1208504}}&lt;/ref&gt; 2021-yil fevral&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Cruz Azul: Luis Romo recibe reconocimiento como el jugador del mes en la Liga MX|url=https://www.soyfutbol.com/ligas/Cruz-Azul-Luis-Romo-recibe-reconocimiento-como-el-jugador-del-mes-en-la-Liga-MX-20210319-0052.html|qaralgan sana=2022-08-19|arxivsana=2022-08-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220819211154/https://www.soyfutbol.com/ligas/Cruz-Azul-Luis-Romo-recibe-reconocimiento-como-el-jugador-del-mes-en-la-Liga-MX-20210319-0052.html}}&lt;/ref&gt; 2021-yil may&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Luis Romo fue elegido como jugador del mes de mayo en la Liga MX|url=https://www.infobae.com/america/deportes/2021/06/17/luis-romo-fue-elegido-como-jugador-del-mes-de-mayo-en-la-liga-mx/}}&lt;/ref&gt;
* Liga MX eng qimmat futbolchisi: Guardianes 2021&lt;ref name=&quot;Mejor&quot;&gt;{{veb manbasi |sarlavha=Luis Romo ha sido elegido como el mejor jugador del Guardianes 2021 |url=https://www.90min.com/es/posts/luis-romo-ha-sido-elegido-como-el-mejor-jugador-del-guardianes-2021}}&lt;/ref&gt;
* Liga MX eng yaxshi himoyachi yarim himoyachisi: 2020-21&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Cruz Azul arrasa en la entrega del Balón de Oro con cinco premios|url=https://espndeportes.espn.com/futbol/mexico/nota/_/id/8924214/cruz-azul-balon-de-oro-liga-mx-premios-ganadores-lista}}&lt;/ref&gt;
* Liga MX All-Star: 2021&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Liga MX unveils its final roster for the 2021 All-Star game|url=https://en.as.com/en/2021/07/18/soccer/1626635244_954732.html|sana=19-iyul 2021-yil|ish=AS}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Romo, Luis}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Meksikalik erkak futbolchilar]]</text>
      <sha1>kuo3ofli1tq2qhkos9mp6cqlykbjr8m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luka Donchich</title>
    <ns>0</ns>
    <id>782319</id>
    <revision>
      <id>6181595</id>
      <parentid>6125643</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:51:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38681" sha1="286oo2jjkv3pin99ord598q5x8hw0bp" xml:space="preserve">
{{Basketbolchi bilgiqutisi
| name = Luka Donchich
| image = Luka Doncic 2021 (cropped).jpg
| image_size = 
| caption = Donchich Dallas Mavericks jamoasida, 2021
| number = 77
| position = Hujumkor himoyachi
| team = Dallas Mavericks
| league = [[National Basketball Association|NBA]]
| height_ft = 6
| height_in = 7
| weight_lb = 230
| birth_date = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|2|28}}
| birth_place = [[Ljubljana]], [[Slovenia]]
| career_start = 2015
| career_end = 
| draft_year = 2018
| draft_round = 1
| draft_pick = 3
| draft_team = [[Atlanta Hawks]]
| highlights = * 3× [[NBA All-Star]] ({{nasg|2020}}–{{nasg|2022}})
* 3× [[All-NBA Team|All-NBA First Team]] ({{nbay|2019|end}}–{{nbay|2021|end}})
* [[NBA Rookie of the Year]] ({{nbay|2018|end}})
* [[NBA All-Rookie First Team]] ({{nbay|2018|end}})
* [[EuroLeague]] champion ([[2017–18 EuroLeague|2018]])
* [[EuroLeague MVP]] ([[2017–18 EuroLeague|2018]])
* [[EuroLeague Final Four MVP]] ([[2018 EuroLeague Final Four|2018]])
* [[All-EuroLeague Team|All-EuroLeague First Team]] ([[2017–18 EuroLeague|2018]])
* 2× [[EuroLeague Rising Star]] ([[2016–17 EuroLeague|2017]], [[2017–18 EuroLeague|2018]])
* [[EuroLeague 2010–20 All-Decade Team]] (2020)
* [[Euroscar|Euroscar Player of the Year]] (2019)
* 3× [[Liga ACB]] champion ([[2014–15 ACB season|2015]], [[2015–16 ACB season|2016]], [[2017–18 ACB season|2018]])
* [[ACB Most Valuable Player Award|Liga ACB MVP]] ([[2017–18 ACB season|2018]])
* [[All-Liga ACB Team|All-Liga ACB First Team]] ([[2017–18 ACB season|2018]])
* 2× [[ACB Best Young Player Award|ACB Best Young Player]] ([[2016–17 ACB season|2017]], [[2017–18 ACB season|2018]])
* 3× [[ACB Best Young Player Award|ACB All-Young Players Team]] ([[2015–16 ACB season|2016]]–[[2017–18 ACB season|2018]])
* 2× [[Spanish Basketball Kingʻs Cup|Spanish Kingʻs Cup]] winner ([[2016 Copa del Rey de Baloncesto|2016]], [[2017 Copa del Rey de Baloncesto|2017]])
* 2× [[Trofeo Costa del Sol (basketball)|Trofeo Costa de Sol]] champion (2016, 2017)
* [[FIBA Intercontinental Cup]] champion ([[2015 FIBA Intercontinental Cup|2015]])
* [[Euroleague Basketball Next Generation Tournament|EB Next Generation Tournament]] champion ([[2014–15 Euroleague Basketball Next Generation Tournament|2015]])
* [[Euroleague Basketball Next Generation Tournament#Finals|EB Next Generation Tournament MVP]] ([[2014–15 Euroleague Basketball Next Generation Tournament|2015]])
* [[Slovenian Sportsman of the Year]] (2018)
| medal_templates = {{MedalSport|Men's [[basketball]]}}
{{MedalCountry|{{bk|SLO}}}}
{{MedalCompetition|[[EuroBasket]]}}
{{MedalGold|[[EuroBasket 2017|2017 Turkey]]|}}
}}

'''Luka Donchich''' (1999-yil 28-fevralda tugʻilgan) - [[National Basketball Association|Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining]] (NBA) Dallas Mavericks jamoasi uchun sloveniyalik professional [[Basketbol|basketbolchi]]. U Sloveniya terma jamoasini ham himoya qiladi.

[[Lyublyana|Lyublyanada]] tugʻilgan Donchich &quot;Real Madrid&quot; yoshlar akademiyasiga qoʻshilishdan oldin Union Olimpija uchun yosh oʻyinchi sifatida porladi. 2015-yilda u 16 yoshida akademiyaning kattalar jamoasida debyut qildi va klub tarixidagi eng yosh basketbolchiga aylandi. Ikki yil oʻtgach, u Madridni Yevroliganing 2018-yilgi chempionligiga olib keldi va Yevroliganing eng yaxshi oʻyinchisi hamda toʻrtlik finalining eng yaxshi oʻyinchisi boʻldi. Donchich shuningdek, ACBning eng qimmat oʻyinchisi deb topildi va ketma-ket EuroLeague Rising Star va ACB Eng yaxshi yosh oʻyinchi mukofotlarini qoʻlga kiritdi. U Yevroliganing 2010-20 yilgi oʻn yillik jamoasiga saylangan.

2018-yilda Donchich Dallas Maveriksga qoʻshilgan holda NBA loyihasida ishtirok etishini eʼlon qildi. U bir ovozdan NBA All-Rookie Birinchi jamoasiga saylandi va 2018—2019 mavsumida Yilning eng yaxshi yangi basketbolchisi unvonini qoʻlga kiritdi. Ikkinchi kurs mavsumida u oʻzining birinchi NBA All-Star oʻyiniga tanlandi va All-NBA Birinchi jamoasiga tayinlandi. U &quot;Maveriks&quot;ning faoliyatidagi tripl-dubl boʻyicha franchayzing yetakchisi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Luka Doncic sets new Mavs record with 22 triple-doubles|url=https://clutchpoints.com/mavs-news-luka-doncic-sets-new-franchise-record-22-triple-doubles/|kirish sanasi=6-mart 2022-yil|ish=ClutchPoints}}&lt;/ref&gt;.

Sloveniyalik basketbolchi Donchich 2016-yilda atigi 17 yoshida Sloveniya terma jamoasi safida debyut qilgan. Keyinchalik u oʻz mamlakatiga 2017-yilda EuroBasket chempionligini qoʻlga kiritishda yordam beradi va shu bilan birga butun turnirlar jamoasiga kiritiladi.

== Yoshligi ==
Donchich [[Lyublyana|Lyublyanada]] goʻzallik salonlari egasi [[:sl:Mirjam Poterbin|Mirjam Poterbin]]&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Stein |first=Marc |date=27-fevral 2019-yil |title=Luka Doncic Is a Sore Loser. He Is Also a Sensation. |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2019/02/27/sports/luka-doncic-dallas-mavericks.html |access-date=3-mart 2019-yil}}&lt;/ref&gt; va basketbol murabbiyi va sobiq basketbolchi Sasha Donchich oilasida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;slam&quot;&gt;{{veb manbasi|muallif=Laird|ism=Sam|sarlavha=Luka Doncic is the Best International Prospect Ever|url=https://www.slamonline.com/nba/luka-doncic-slam-cover/|ish=[[Slam (magazine)|Slam]]|kirish sanasi=5-iyun 2018-yil|sana=15-may 2018-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;enaa&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=18-sentabr 2008-yil |title=Nuša Šenk zmešala košarkarja Saša Dončiča |language=sl |trans-title=Nusa Senk captivated basketball player Sasa Doncic |publisher=lifestyle.enaa.com |url=http://lifestyle.enaa.com/ljudje/nusa-senk-zmesala-kosarkarja-sasa-doncica.html |access-date=2-fevral 2017-yil |archive-date=2017-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170203162443/http://lifestyle.enaa.com/ljudje/nusa-senk-zmesala-kosarkarja-sasa-doncica.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Uning onasi sloveniyalik, otasi esa Kosovodan serb millatiga mansub sloveniyalik&lt;ref name=&quot;b92_sasa&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=10-mart 2017-yil |title=Dončić: Luka Zvezdaš? Nasledio je to od mene |language=sr |trans-title=Doncic: Luka a fan of [[Red Star Belgrade]]? He inherited that from me |publisher=[[B92]] |url=http://www.b92.net/sport/kosarka/vesti.php?yyyy=2017&amp;mm=03&amp;dd=10&amp;nav_id=1238747 |access-date=25-oktabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.kosovo-online.com/vesti/drustvo/kako-je-luka-doncic-spojio-kosovsko-selo-bica-i-nba-ligu-13-12-2019|nashriyot=Kosovo online|til=sr|sarlavha=Kako je Luka Dončić spojio kosovsko selo Biča i NBA ligu|sana=13-dekabr 2019-yil|kirish sanasi=2022-08-24|arxivsana=2022-03-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220323164502/https://www.kosovo-online.com/vesti/drustvo/kako-je-luka-doncic-spojio-kosovsko-selo-bica-i-nba-ligu-13-12-2019}}&lt;/ref&gt;. Uning ota-onasi 2008-yilda ajrashish uchun ariza berishgan, vasiylik va qonuniy vasiylik onasiga berilgan&lt;ref name=&quot;enaa&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ekipa1&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Završnik |first=Jurij |date=25-dekabr 2015-yil |title=Španski potni list? |language=sl |trans-title=Spanish passport? |publisher=[[Ekipa (Slovenia)|Ekipa]] |url=http://ekipa24.si/clanek/kosarka/reprezentancna-kosarka/567d5e0813259/spanski-potni-list |access-date=2-fevral 2017-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Yoshlik faoliyati ==

=== Union Olimpija ===
Donchich sakkiz yoshga toʻlganda, otasi oʻzining tugʻilgan klubi Union Olimpijada oʻynay boshladi va Olimpiya basketbol maktabi murabbiyi Grega Brezovec Lukani oʻz yoshidagi basketbolchilar bilan mashgʻulotlarga taklif qildi&lt;ref name=&quot;schmitz&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.espn.com/nba/story/_/id/20668236/there-never-nba-draft-prospect-slovenia-luka-doncic|sarlavha=There's never been an NBA draft prospect like Luka Doncic|ism=Mike|muallif=Schmitz|nashriyot=[[ESPN]]|sana=18-sentabr 2017-yil|kirish sanasi=18-sentabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;scottdavis&quot;&gt;{{veb manbasi|muallif=Davis|ism=Scott|sarlavha=Potential No. 1 NBA draft pick was so good at age 8 that coaches moved him up an age group after watching him play for 16 minutes|url=http://www.businessinsider.com/luka-doncic-too-good-slovenia-team-age-8-2017-9|ish=[[Business Insider]]|kirish sanasi=21-aprel 2018-yil|sana=19-sentabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Avvaliga Donchich oʻz yoshidagi basketbolchilar bilan mashgʻulot oʻtkazishi kutilgandi, ammo birinchi mashgʻulotiga atigi 16 daqiqa qolganida murabbiylar shtabi uni 11 yoshlilar guruhiga oʻtkazishdi. Keyingi mashgʻulotlardan boshlab u asosan &quot;Olimpiya&quot;ning 14 yoshgacha boʻlgan jamoasi bilan shugʻullangan, ammo liga qoidalariga koʻra u faqat klubning 12 yoshgacha boʻlgan seleksiya jamoasida oʻynagan va oʻzidan uch yoki toʻrt yosh katta raqiblarga qarshi zaxiradan maydonga tushgan&lt;ref name=&quot;schmitz&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;borntoplay&quot;&gt;{{veb manbasi|muallif=West|ism=Andy|sarlavha=Conversation with Luka Doncic: 'I was born to play basketball'|url=http://www.euroleague.net/news/i/899lwl554gpgofk6/conversation-with-luka-doncic-i-was-born-to-play-basketball|nashriyot=[[EuroLeague]]|kirish sanasi=21-aprel 2018-yil|sana=11-oktabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha paytda 14 yoshgacha boʻlgan oʻyinlardan chetlashtirilganiga qaramay, Donchich tez-tez mashgʻulotlarga borishni soʻrardi, hatto murabbiyi undan uyda qolishni soʻrasa ham&lt;ref name=&quot;schmitz&quot; /&gt;

=== Real Madrid ===
[[Fayl:Luka_Doncic,_Jorge_Parra,_Domagoj_Proleta_y_Pablo_Poyatos_(13919153208)_(cropped).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Luka_Doncic%2C_Jorge_Parra%2C_Domagoj_Proleta_y_Pablo_Poyatos_%2813919153208%29_%28cropped%29.jpg/170px-Luka_Doncic%2C_Jorge_Parra%2C_Domagoj_Proleta_y_Pablo_Poyatos_%2813919153208%29_%28cropped%29.jpg|thumb| Donchich 2014=yil may oyida &quot;Real Madrid&quot; bilan yoshlar oʻyinidan soʻng intervyu beradi]]
2012-yil sentyabrida, 13 yoshida Donchich “Real Madrid” bilan besh yillik shartnoma imzoladi va 16 yoshgacha boʻlganlar jamoasida darhol murabbiy Pako Redondo bilan ajralib turdi&lt;ref name=&quot;borntoplay&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;signs&quot;&gt;{{veb manbasi|ism=Nacho|muallif=Duque|url=http://www.marca.com/2013/02/11/baloncesto/nba/noticias/1360576177.html|sarlavha=Doncic, el prodigio de 13 años del Madrid|ish=Marca|til=es|kirish sanasi=2-iyul 2018-yil}}&lt;/ref&gt;.. U [[Madrid|Madridga]] koʻchib oʻtdi, futbol va basketbol istiqbollari bilan yashadi&lt;ref name=&quot;slam&quot;/&gt; 2013-yil fevral oyida Donchich &quot;Real Madrid&quot;ni Minicopa Endesa gʻalabasiga olib keldi, har bir oʻyinda oʻrtacha 24,5 ochko, 13 ribaund, 4 golli uzatma va 6 toʻp toʻpladi. Turnirning soʻnggi oʻyinida u 25 ochko, 16 ribaund va 5 ta toʻp oʻtkazib yuborish bilan &quot;Barselona&quot;ni magʻlub etdi va MVP sharafini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Duque|ism=Nacho|sarlavha=Doncic, el prodigio de 13 años del Madrid: &quot;Cuando juego siento lo mismo que cuando sueño&quot;|url=http://www.marca.com/2013/02/11/baloncesto/nba/noticias/1360576177.html|ish=[[Marca (newspaper)|Marca]]|kirish sanasi=9-iyun 2018-yil|sana=11-fevral 2013-yil}}&lt;/ref&gt;.. Mart oyida Donchich 16 yoshgacha boʻlgan [[Ispaniya]] chempionatining MVP sovrinini qoʻlga kiritdi va chempionlik oʻyinida Gran Canaria yoshlar jamoasi ustidan gʻalaba qozonib, 25 ochko toʻpladi&lt;ref name=&quot;spainchampion&quot;&gt;{{veb manbasi|muallif=Novillo|ism=Esteban|sarlavha=La estrellas que vienen del baloncesto español se presentan al mundo|url=http://www.marca.com/blogs/cuna-de-talentos/2013/03/28/la-estrellas-que-vienen-del-baloncesto.html|ish=[[Marca (newspaper)|Marca]]|kirish sanasi=9-iyun 2018-yil|til=es|sana=28-mart 2013-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Professional jamoalardagi faoliyati ==

=== Real Madrid (2015–2018) ===

==== Dastlabki yillar (2015-2016) ====
2015-yil 30-aprelda Donchich “Real Madrid” safida ACB Ligasida “Unicaja”ga qarshi oʻyinda oʻzining professional debyutini oʻtkazdi va 2 daqiqadan kamroq vaqt ichida oʻzining yagona uch ochkoga urinishini amalga oshirdi&lt;ref name=&quot;youngestplayer&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Doncic, youngest player to make debut for Real Madrid|url=https://www.realmadrid.com/en/news/2015/04/doncic-youngest-player-to-make-debut-for-real-madrid|nashriyot=[[Real Madrid Baloncesto|Real Madrid C.F.]]|kirish sanasi=14-oktabr 2018-yil|sana=30-aprel 2015-yil}}&lt;/ref&gt;. 16 yosh, ikki oy va ikki kunlik yoshida u ACBda &quot;Real Madrid&quot;da oʻynagan eng yosh oʻyinchiga aylandi va liga tarixidagi Riki Rubio va Anxel Rebolodan keyin uchinchi eng yosh debyutantga aylandi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Luka Doncic, el más joven en debutar con el Real Madrid|url=https://as.com/baloncesto/2015/04/30/acb/1430427303_369647.html|ish=[[Diario AS]]|kirish sanasi=14-oktabr 2018-yil|til=es|sana=1-may 2015-yil}}&lt;/ref&gt;. U 2014—2015 ACB mavsumida beshta oʻyin oʻtkazdi, har bir oʻyinda 4,8 daqiqada oʻrtacha 1,6 ochko va 1,2 ribaund toʻpladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Luka Doncic Game Logs|url=https://basketball.realgm.com/player/Luka-Doncic/GameLogs/54148/International/2015/4|nashriyot=[[RealGM]]|kirish sanasi=14-oktabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;.

Donchich 2016—2017-yilgi mavsumdagi debyutini 2016-yil 30-sentyabr kuni “Unicaja”ga qarshi oʻtkazdi va 19 daqiqada 6 ochko va 4 golli uzatmani qayd etdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=30-Sep 2016-yil – Unicaja 90, Real Madrid 101|url=https://basketball.realgm.com/international/boxscore/2016-09-30/Unicaja-Malaga-at-Real-Madrid/242351|nashriyot=[[RealGM]]|kirish sanasi=16-oktabr 2018-yil|sana=30-sentabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;. U 2016-yil 3-oktyabrda [[Oklaxoma|Oklahoma]] Siti Thunder ustidan NBA mavsumoldi gʻalabasida 3 ochko, 5 ribaund va 4 golli uzatma toʻpladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Thunder vs. Real Madrid – Box Score|url=http://www.espn.com/nba/boxscore?gameId=400897113|nashriyot=[[ESPN]]|kirish sanasi=1-noyabr 2018-yil|sana=3-oktabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;. 4-dekabr kuni u Montakit Fuenlabrada ustidan 92-76 hisobida gʻalaba qozonib, 23 ochko va 11 ta golli uzatmani amalga oshirib, har ikki mavsumdagi eng yuqori natijani qayd etdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Díaz|ism=Nacho|sarlavha=92–76: Doncic sensational against Montakit Fuenlabrada|url=https://www.realmadrid.com/en/news/2016/12/92-76-doncic-sensational-against-montakit-fuenlabrada|nashriyot=[[Real Madrid Baloncesto|Real Madrid C.F.]]|kirish sanasi=16-oktabr 2018-yil|sana=4-dekabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;. Oʻyin unga haftaning birinchi ACB oʻyinchisi unvoniga sazovor boʻldi&lt;ref name=&quot;mvpweek&quot;&gt;{{veb manbasi|muallif=Stroggylakis|ism=Antonis|sarlavha=Luka Doncic is MVP of the Week in Spain|url=https://www.eurohoops.net/en/acb/430794/luka-doncic-mvp-week-spain/|nashriyot=EuroHoops|kirish sanasi=16-oktabr 2018-yil|sana=9-aprel 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Donchich 2016-yilning 8-dekabrida Yevroligada Zalgiris Kaunas ustidan gʻalaba qozonib, jamoasi rekordini 17 ochkoga qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Doncic da la victoria al Real Madrid en el último minuto|url=http://www.rtve.es/deportes/20161208/doncic-da-victoria-real-madrid-ultimo-minuto/1451707.shtml|nashriyot=[[RTVE]]|kirish sanasi=16-oktabr 2018-yil|til=es|sana=8-dekabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Round 13 Co-MVPs: Luka Doncic and Mike James|url=http://www.euroleague.net/news/i/7hnibo6ccfhnk7k9/round-13-co-mvps-luka-doncic-and-mike-james|nashriyot=[[EuroLeague]]|kirish sanasi=17-oktabr 2018-yil|sana=22-dekabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;unanimous&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Rising Star Trophy: Madrid's Doncic is unanimous winner|url=http://www.euroleague.net/news/i/7ssonijxmjl9vexx|nashriyot=[[EuroLeague]]|kirish sanasi=18-oktabr 2018-yil|sana=10-may 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. U 2017-yilning 14-yanvarida 10 ochko, 11 rebound va 8 golli uzatmani amalga oshirib, Tel-Avivning “Makkabi” jamoasini magʻlub etishga yordam berganidan keyin xuddi shunday sharafga sazovor boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Regular Season Round 17 MVP: Luka Doncic, Real Madrid|url=http://www.euroleague.net/news/i/7ji5ruia83h9ucp3/regular-season-round-17-mvp-luka-doncic-real-madrid|nashriyot=[[EuroLeague]]|kirish sanasi=17-oktabr 2018-yil|sana=14-yanvar 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. 9-fevral kuni Donchich 5 ochko, 7 ribaund va 11 golli uzatma bilan UNICS Qozonni magʻlub etdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Maestro Doncic, road victory for Real Madrid over Unics Kazan|url=https://www.eurohoops.net/en/euroleague/398283/maestro-doncic-road-victory-real-madrid-unics-kazan/|nashriyot=EuroHoops|kirish sanasi=18-oktabr 2018-yil|sana=9-fevral 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. U 18-fevral kuni Ispaniya Qirollik kubogida Baskoniyaga qarshi oʻyinda mavsumdagi eng yuqori 23 ochkoni qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Baskonia 99, Real Madrid 103|url=http://www.acb.com/fichas/CREY81005.php|nashriyot=[[Liga ACB]]|kirish sanasi=17-oktabr 2018-yil|til=es|sana=18-fevral 2017-yil|arxivsana=2020-06-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200627080934/http://www.acb.com/fichas/CREY81005.php}}&lt;/ref&gt;. 26-aprel kuni Darushshafakaga qarshi 2017-yilgi EuroLeague pley -off bosqichida 13 ochko toʻplagan va 8 ribaundni qoʻlga kiritganidan soʻng, u boshqa ikki oʻyinchi bilan raundning MVP mukofotini boʻlishdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Playoffs Game 3 tri-MVPs: Dunston, Ayon and Doncic|url=http://www.euroleague.net/news/i/7rrdm98plh6lm8bt|nashriyot=[[EuroLeague]]|kirish sanasi=18-oktabr 2018-yil|sana=27-aprel 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Ikki kundan soʻng u 11 ochko, 5 ribaund va 7 golli uzatmani qayd etib, &quot;Real Madrid&quot;ni Yevroliga finaliga yoʻllanmani qoʻlga kiritib, sovrinni qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Playoffs Game 4 MVP: Luka Doncic, Real Madrid|url=http://www.euroleague.net/news/i/7rwjsoenryho3niw|nashriyot=[[EuroLeague]]|kirish sanasi=18-oktabr 2018-yil|sana=29-aprel 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Mavsumda 42 ACB oʻyinida Donchich oʻrtacha 7,5 ochko, 4,4 ribaund va 3 golli uzatma va 35 EvroLiga bahslarida oʻrtacha 7,8 ochko, 4,5 ribaund va 4,2 golli uzatmani qoʻlga kiritdi&lt;ref name=&quot;realgm&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Luka Doncic Player Profile|url=https://basketball.realgm.com/player/Luka-Doncic/Summary/54148|nashriyot=[[RealGM]]|kirish sanasi=14-oktabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. U bir ovozdan EuroLeague Rising Star deb topildi va shuningdek, ACB Eng yaxshi yosh oʻyinchi mukofotiga daʼvogarlik qildi&lt;ref name=&quot;unanimous&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Blum|ism=Matt|sarlavha=Meet Luka Doncic: The Next Great European Prospect|url=http://thesportsquotient.com/nba/2017/9/21/meet-luka-doncic-the-next-great-european-prospect|nashriyot=The Sports Quotient|kirish sanasi=18-oktabr 2018-yil|sana=21-sentabr 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181019041023/http://thesportsquotient.com/nba/2017/9/21/meet-luka-doncic-the-next-great-european-prospect|arxivsana=19-oktabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;.

==== Mashhurlikka koʻtarilish (2016–2017) ====
[[Fayl:Luka_Dončić.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/Luka_Don%C4%8Di%C4%87.jpg/170px-Luka_Don%C4%8Di%C4%87.jpg|thumb| Donchich &quot;Real Madrid&quot; bilan 2017-yilda]]

==== MVP mavsumi (2017–2018) ====
2019-yil noyabr oyida Donchich Yevroliganing 2010-20 yilgi oʻn yillik jamoasiga nomzod boʻldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=All-Decade Nominee: Luka Doncic|url=https://www.euroleague.net/news/i/a7nfxe77oaifqhse/all-decade-nominee-luka-doncic|ish=euroleague.net|kirish sanasi=27-noyabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. 2020-yil mart oyida u 2010-20 yilgi oʻn yilliklar jamoasiga saylandi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=2010–20 All-Decade Team: Luka Doncic|url=https://www.euroleague.net/news/i/aha8l4exn7k7tka6/2010-20-all-decade-team-luka-doncic|ish=euroleague.net|kirish sanasi=3-aprel 2020-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=NBA star Dončić makes it into EuroLeague all-decade team|url=http://www.sloveniatimes.com/nba-star-doncic-makes-it-into-euroleague-all-decade-team|ish=sloveniatimes.com|kirish sanasi=3-aprel 2020-yil|qaralgan sana=2022-08-24|arxivsana=2020-05-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200530134235/http://www.sloveniatimes.com/nba-star-doncic-makes-it-into-euroleague-all-decade-team}}&lt;/ref&gt;.

2021-yil 23-mart kuni “[[Real Madrid CF|Real Madrid” futbol klubi]] Donchich va ispaniyalik [[Avtoralli|ralli]] haydovchisi Karlos Sayns Sr.ni faxriy aʼzolar sifatida eʼtirof etdi, bu klubning eng yuqori mukofoti hisoblanadi. Bu haqda Florentino Peres boshchiligidagi &quot;Real Madrid&quot; direktorlar kengashi qabul qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Official Announcement: Carlos Sainz and Luka Doncic named Real Madrid honorary club members|url=https://www.realmadrid.com/en/news/2021/03/23/official-announcement-carlos-sainz-and-luka-doncic-named-real-madrid-honorary-club-members|nashriyot=Real Madrid C.F.|kirish sanasi=24-mart 2021-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Real Madrid name Luka Doncic and Carlos Sainz as honorary members|url=https://www.marca.com/en/more-sports/2021/03/23/605a664d268e3ede3b8b4604.html|ish=Marca|sana=23-mart 2021-yil|kirish sanasi=24-mart 2021-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== Dallas Mavericks (2018-yildan hozirgi kungacha) ===

==== Yilning eng yaxshi o`yinchisi (2018–2019) ====
[[Fayl:LukaDoncicVsTrailBlazers2018.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/LukaDoncicVsTrailBlazers2018.jpg/220px-LukaDoncicVsTrailBlazers2018.jpg|thumb| Donchich 2018-yilda Mavericks bilan]]
2018-yil 21-iyunda Donchich 2018-yilgi NBA loyihasida [[Atlanta Hawks|Atlanta Xouks]] tomonidan uchinchi umumiy tanlov bilan tanlandi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.espn.com/nba/story/_/id/23867178/2018-nba-draft-dallas-mavericks-acquire-luke-doncic-send-draft-rights-trae-young-atlanta-hawks|sarlavha=Luka Doncic headed to Mavs, Trae Young to Hawks after teams swap picks|sana=21-iyun 2018-yil|kirish sanasi=21-iyun 2018-yil|nashriyot=ESPN|muallif=MacMahon|ism=Tim}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.mavs.com/mavericks-acquire-draft-rights-to-third-overall-pick-luka-doncic/|sarlavha=Mavericks acquire draft rights to third-overall pick Luka Doncic|sana=21-iyun 2018-yil|kirish sanasi=21-iyun 2018-yil|nashriyot=[[Dallas Mavericks]]|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180708143351/https://www.mavs.com/mavericks-acquire-draft-rights-to-third-overall-pick-luka-doncic/|arxivsana=8-iyul 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. Loyihadan soʻng, Mavericks bosh murabbiyi Rik Karlayl shunday dedi: ''&quot;Bir payt biz Donchichning bizga tushishi uchun ozgina imkoniyat bor deb oʻylagandik, ammo bir necha kun oldin bunday boʻlishining iloji yoʻqligi aniq edi.''  ''U juda yaxshi. Biz franchayzing asoschisi deb hisoblagan yigitni olamiz.''&quot;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Zillgitt|ism=Jeff|sarlavha=Mavericks believe European sensation Luka Doncic can be a cornerstone like Dirk Nowitzki|url=https://www.usatoday.com/story/sports/nba/2018/06/22/mavericks-luka-doncic-dirk-nowitzki-cornerstone/726564002/|ish=[[USA Today]]|kirish sanasi=25-iyun 2018-yil|sana=22-iyun 2018-yil}}&lt;/ref&gt; U 2018-yilning 9-iyulida Mavericks bilan yangi basketbolchi shartnomasini imzoladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Mavericks sign third overall pick Luka Doncic|url=https://www.mavs.com/mavericks-sign-third-overall-pick-luka-doncic/|nashriyot=National Basketball Association|sana=9-iyul 2018-yil|kirish sanasi=9-iyul 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. Donchich 2018-yilgi NBA yozgi ligasida &quot;Real Madrid&quot;ni kech sotib olgani uchun oʻynamadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Price|ism=David|sarlavha=Mavs did the right thing in not allowing Luka Doncic to play summer league ball|url=https://www.mavs.com/mavs-did-the-right-thing-in-not-allowing-luka-doncic-to-play-summer-league-ball/|nashriyot=National Basketball Association|kirish sanasi=30-sentabr 2018-yil|sana=12-iyul 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. 2018—2019 mavsumi oldidan [[ESPN]] uni NBA yilning eng yaxshi yangi basketbolchisi sovrinini qoʻlga kiritish uchun favorit deb hisoblagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Summer Forecast: 2018–19 NBA Rookie of the Year|url=http://www.espn.com/nba/story/_/id/24245975/nba-rookie-year-predictions-espn-summer-forecast|nashriyot=[[ESPN]]|kirish sanasi=30-sentabr 2018-yil|sana=6-avgust 2018-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Terma jamoadagi faoliyati ==

=== Yoshlar terma jamoasi ===
[[Fayl:EuroBasket_2017_Finland_vs_Slovenia_29.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/EuroBasket_2017_Finland_vs_Slovenia_29.jpg/170px-EuroBasket_2017_Finland_vs_Slovenia_29.jpg|thumb| EuroBasket 2017 paytida Donchich (old).]]
Donchich 2014-yilgi FIBA 16 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining B divizioni turnirida ishtirok etishi kerak edi, biroq tizzasidan jarohat olib, musobaqani tark etishga majbur boʻldi. 2014-yil dekabr oyida u Vengriyaning Szekesfehervar shahrida oʻtkazilgan [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|oʻrtoqlik]] turnirida ishtirok etib, har bir oʻyinda oʻrtacha 35,3 ochko va 7,6 ribaund toʻpladi, shu bilan birga ikki ochko toʻplashda 81 foiz va uch ochko toʻplashda 57 foiz natija qayd etdi&lt;ref name=&quot;FIBA Article&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.fiba.com/news/slovenian-luka-doncic-already-a-big-name-at-just-16|sarlavha=Slovenian Luka Doncic already a big name at just 16|sana=23-aprel 2015-yil|kirish sanasi=2-iyul 2018-yil|nashriyot=FIBA|muallif=Hein|ism=David|qaralgan sana=2022-08-24|arxivsana=2016-05-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160518091325/http://www.fiba.com/news/slovenian-luka-doncic-already-a-big-name-at-just-16}}&lt;/ref&gt;.

=== Kattalar terma jamoasi ===

==== EuroBasket 2017 ====
2016-yilning 22-sentyabr kuni Donchich butun faoliyati davomida Sloveniya terma jamoasi sharafini himoya qilishini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=LUKA DONČIĆ: &quot;Hvala Španiji, Slovenija je moja izbira!&quot;|url=http://www.kosarka.si/luka-doncic-hvala-spaniji-slovenija-je-moja-izbira/|ish=kosarka.si|kirish sanasi=22-sentabr 2016-yil|til=sl-SL|sana=22-sentabr 2016-yil}}&lt;/ref&gt;. Avvalroq u boshqa bir qancha terma jamoalar, jumladan Serbiya va Ispaniya bilan bogʻlangan edi&lt;ref name=&quot;rtv-intervju&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=30-yanvar 2017-yil |title=Dončić: Na evropskem prvenstvu gremo po medaljo |language=sl |trans-title=Doncic: At the Eurobasket we are aiming for a medal |publisher=[[RTV Slovenija]] |url=http://www.rtvslo.si/sport/kosarka/doncic-na-evropskem-prvenstvu-gremo-po-medaljo/413818 |access-date=2-fevral 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Uning terma jamoadagi xonadoshi Goran Dragich boʻldi, u yetti yoshida tanishgan va uning ustozi va doʻsti sifatida tilga olingan&lt;ref name=&quot;dragic&quot;&gt;{{veb manbasi|muallif=Schmitz|ism=Mike|sarlavha=How Goran Dragic went from national hero to first-time All-Star|url=http://www.espn.com/nba/story/_/id/22444031/how-miami-heat-guard-goran-dragic-went-national-hero-first-nba-all-star|nashriyot=[[ESPN]]|kirish sanasi=2-oktabr 2018-yil|sana=15-fevral 2018-yil}}&lt;/ref&gt;.

Donchich EuroBasket 2017 uchun sloveniyalik tarkib aʼzosi boʻlgan va u yerda mamlakati turnirda magʻlubiyatsiz (9:0) oʻtib, birinchi oltin medalini qoʻlga kiritgan&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=17-sentabr 2017-yil |title=Slovenia overcome injuries to claim historic title in Dragic's swansong |publisher=FIBA.basketball |url=http://www.fiba.basketball/eurobasket/2017/news/slovenia-overcome-injuries-to-claim-historic-title |access-date=19-sentabr 2017-yil}}&lt;/ref&gt;. Chorak finalda Sloveniya Latviya ustidan 103-97 hisobida gʻalaba qozonib, 27 ochko va 9 ta ribaundni qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=12-sentabr 2017-yil |title=Slovenia v Latvia |publisher=FIBA.basketball |url=http://www.fiba.basketball/eurobasket/2017/1209/Slovenia-Latvia |access-date=2-iyul 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. U 11 ochko, 12 ribaund va 8 golli uzatmani 92–72 yarim finalda Ispaniyaga qarshi oʻyinda qayd etdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=14-sentabr 2017-yil |title=Spain v Slovenia |publisher=FIBA.basketball |url=http://www.fiba.basketball/eurobasket/2017/1409/Spain-Slovenia#tab=boxscore_statistics |access-date=2-iyul 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. Finalda Sloveniya Serbiya ustidan 93:85 hisobida gʻalaba qozondi. U 8 ochko va 7 ribaundga ega boʻldi, oʻyinning uchinchi choragida jarohati tufayli oʻyindan chiqib ketdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=19-sentabr 2017-yil |title=Slovenia v Serbia |publisher=FIBA.basketball |url=http://www.fiba.basketball/eurobasket/2017/1709/Slovenia-Serbia#%7Ctab=boxscore_statistics |access-date=2-iyul 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. Donchich shuningdek, EuroBasket MVP deb topilgan jamoadoshi Goran Dragichga qoʻshilgan holda musobaqaning Butunturnir jamoasiga kiritildi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=17-sentabr 2017-yil |title=Title hero Dragic caps off fairy tale finish with MVP honors |publisher=FIBA.basketball |url=http://www.fiba.basketball/eurobasket/2017/news/title-hero-dragic-caps-off-fairy-tale-finish-with-mvp-honors |access-date=2-iyul 2018-yil}}&lt;/ref&gt;.

==== 2020 Yozgi Olimpiya oʻyinlari ====
Litvaning [[Kaunas]] shahrida boʻlib oʻtgan 2020-yilgi FIBA erkaklar oʻrtasidagi Olimpiya saralash turnirida Donchich Sloveniya terma jamoasini oʻzining ilk [[2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari|Olimpiya]] yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi. Donchich soʻnggi turda 31 ochko, 11 ribaund va 13 golli uzatma qayd etgan holda Sloveniyani Litva ustidan 96-85 hisobida gʻalaba qozonib, turnirning MVP sovrinini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=4-iyul 2021-yil|sarlavha=Dominant Luka: Doncic, Slovenia headed to Tokyo Olympics|url=https://apnews.com/article/slovenia-europe-tokyo-olympic-games-2020-tokyo-olympics-ad175513e7f73321b51da67e5030c181|kirish sanasi=26-iyul 2021-yil|ish=AP NEWS|til=en}}&lt;/ref&gt;.

== Karyera statistikasi ==
{{NBA oʻyinchi statistikasi afsonasi}}

=== NBA ===

==== Muntazam mavsum ====
{{NBA oʻyinchisi statistikasi boshlanishi}}
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| {{NBA yili|2018}}
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[2018–19 Dallas Mavericks season|Dallas]]
| '''72''' || '''72''' || 32.2 ||.427 ||.327 ||.713 || 7.8 || 6.0 || 1.1 ||.3 || 21.2
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| {{NBA yili|2019}}
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[2019–20 Dallas Mavericks season|Dallas]]
| 61 || 61 || 33.6 ||.463 ||.316 || '''.758''' || '''9.4''' || '''8.8''' || 1.0 ||.2 || '''28.8'''
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| {{NBA yili|2020}}
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[2020–21 Dallas Mavericks season|Dallas]]
| 66 || 66 || 34.3 || '''.479''' ||.350 ||.730 || 8.0 || 8.6 || 1.0 ||.5 || 27.7
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| {{NBA yili|2021}}
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[2021–22 Dallas Mavericks season|Dallas]]
| 65 || 65 || '''35.4''' ||.457 || '''.353''' ||.744 || 9.1 || 8.7 || '''1.2''' || '''.6''' || 28.4
|- class=&quot;sortbottom&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot; colspan=&quot;2&quot;| Career
| 264 || 264 || 33.8 ||.457 ||.337 ||.737 || 8.5 || 8.0 || 1.1 ||.4 || 26.4
|- class=&quot;sortbottom&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot; colspan=&quot;2&quot;| All-Star
| 3 || 2 || 24.6 ||.474 ||.400 || – || 1.3 || 5.0 ||.3 ||.0 || 8.0
{{S-end}}

==== Pley-off ====
{{NBA oʻyinchisi statistikasi boshlanishi}}
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| {{nbapy|2020}}
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[2019–20 Dallas Mavericks season|Dallas]]
| 6 || 6 || 35.8 || '''.500''' ||.364 ||.656 || '''9.8''' || 8.7 || 1.2 ||.5 || 31.0
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;|{{nbapy|2021}}
| style=&quot;text-align:left;&quot;|[[2020–21 Dallas Mavericks season|Dallas]]
| 7 || 7 || '''40.1''' ||.490 || '''.408''' ||.529 || 7.9 || '''10.3''' || 1.3 ||.4 || '''35.7'''
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| {{nbapy|2022}}
| style=&quot;text-align:left;&quot;| [[2021–22 Dallas Mavericks season|Dallas]]
| '''15''' || '''15''' || 36.8 ||.455 ||.345 || '''.770''' || '''9.8''' || 6.4 || '''1.8''' || '''.6''' || 31.7
|- class=&quot;sortbottom&quot;
| style=&quot;text-align:center;&quot; colspan=&quot;2&quot;|Career 
| 28 || 28 || 37.4 ||.473 ||.366 ||.692 || 9.3 || 7.9 || 1.5 ||.5 || 32.5 
{{S-end}}

== NBA yutuqlari ==

** Pley-off oʻyinida 43+ ochko, 17+ ribaund va 13+ assist&lt;ref name=&quot;stathead.com&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Basketball {{!}} Player Game Finder|url=https://www.stathead.com/basketball/pgl_finder.cgi|kirish sanasi=12-sentabr 2020-yil|ish=Stathead.com}}&lt;/ref&gt;.
** faoliyatidagi dastlabki ettita pley-off oʻyinida uchta tripl-dubl. 
** 22 yoki undan kichik yoshda bir nechta 30 ballli tripl-dubl&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Basketball {{!}} Player Game Finder|url=https://www.stathead.com/basketball/pgl_finder.cgi|kirish sanasi=28-may 2021-yil|ish=Stathead.com|til=en}}&lt;/ref&gt;.
** 250+ ochko, 70+ ribaund va 70+ assistentlik faoliyatidagi ilk sakkizta pley-off oʻyinida&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Luka Doncic proving to be handful for LA Clippers' defense|url=https://www.nba.com/news/luka-doncic-proving-to-be-handful-for-la-clippers-defense|kirish sanasi=28-may 2021-yil|nashriyot=National Basketball Association|til=en}}&lt;/ref&gt;.
* '''NBA tarixida qayd etgan ikkinchi basketbolchi''' :
** Faoliyatidagi dastlabki ikki pley-off oʻyinida jami 70 ochko (Jorj Mikan, 1949-yilda 75 ochko)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=NBA Playoffs 2020: Luka Doncic's historic night fuels Dallas Mavericks to victory over LA Clippers to level series at 1–1|url=https://in.nba.com/news/nba-playoffs-2020-luka-doncics-historic-night-fuels-dallas-mavericks-la-clippers-series-at-1-1/pyn0kfqdkch118266akuo4hjj|kirish sanasi=21-noyabr 2020-yil|ish=NBA.com India {{!}} The official site of the NBA}}&lt;/ref&gt;.
** faoliyatidagi dastlabki toʻrtta pley-off oʻyinida ikkita tripl dubl (Sehrli Jonson)&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Basketball {{!}} Player Game Finder|url=https://www.stathead.com/basketball/pgl_finder.cgi|kirish sanasi=29-may 2021-yil|ish=Stathead.com|til=en}}&lt;/ref&gt;.
** 40+ ochko va pley-off oʻyinida 14+ assist (LeBron Jeyms)&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Basketball {{!}} Player Game Finder|url=https://www.stathead.com/basketball/pgl_finder.cgi|kirish sanasi=29-noyabr 2020-yil|ish=Stathead.com|til=en}}&lt;/ref&gt;.
**
* '''NBA tarixida qayd etgan uchinchi basketbolchi''' :
** Pley-off oʻyinida 40+ ochko, 15+ ribaund va 10+ assist (Oskar Robertson, Charlz Barkli)&lt;ref name=&quot;stathead.com&quot; /&gt;
** Faoliyatidagi dastlabki toʻqqizta pley-off oʻyinlari orqali 300+ ochko (Kareem Abdul-Jabbar, Maykl Jordan)&lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt;
* '''NBA tarixidagi beshinchi basketbolchi''' :
** 40+ ochkoga ega boʻlib, pley -off oʻyinida ajoyib natijaga erishdi (Maykl Jordan, LeBron Jeyms, Kavi Leonard, Damian Lillard)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Goldsberry|ism=Kirk|sarlavha=Luka Doncic's game winner is proof that the NBA is having a step-back moment|url=https://www.espn.com/nba/story/_/id/29726657/luka-doncic-game-winner-proof-nba-having-step-back-moment|ish=espn.com/|sana=24-avgust 2020-yil|kirish sanasi=31-avgust 2020-yil}}&lt;/ref&gt;...
** pley-off seriyasida oʻrtacha kamida 30 ochko, 8 ribaund va 8 assistentlik (Oskar Robertson, Maykl Jordan, Rassell Uestbruk, LeBron Jeyms)&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=NBA Playoffs 2020: Records set and broken by Luka Doncic in his debut postseason|url=https://www.sportingnews.com/au/nba/news/nba-playoffs-2020-records-set-and-broken-by-luka-doncic-in-his-debut-postseason/1ot2rbvsptfzt1iaw67o4da7p2|kirish sanasi=21-noyabr 2020-yil|ish=sportingnews.com|til=en-au}}&lt;/ref&gt;
** pley-off oʻyinida 44+ ochko, 9+ ribaund va 9+ assist qayd etdi (Sehrli Jonson, Maykl Jordan, Rassell Uestbruk, LeBron Jeyms)&lt;ref name=&quot;stathead.com&quot; /&gt;
* '''NBA tarixidagi eng yosh basketbolchi''' :
** 21 yoshu 177 kunligida pley-off oʻyinini urdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=McGregor|ism=Gilbert|sarlavha=NBA Playoffs 2020: Putting Luka Doncic's Game 4 performance into historical perspective|url=https://ca.nba.com/news/nba-playoffs-2020-dallas%20mavericks%20vs%20la%20clippers%20luka-doncics-legendary-performance-by-the-numbers/16bykf9zhtwls17hkso5utmceg|ish=ca.nba.com/|kirish sanasi=31-avgust 2020-yil|arxivsana=2022-01-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220123030658/https://ca.nba.com/news/nba-playoffs-2020-dallas%20mavericks%20vs%20la%20clippers%20luka-doncics-legendary-performance-by-the-numbers/16bykf9zhtwls17hkso5utmceg}}&lt;/ref&gt;..
** pley-off oʻyinida 40 ochkolik tripl-dabl qayd etish&lt;ref name=&quot;stathead.com&quot; /&gt;

== Shaxsiy hayoti ==
Donchich toʻrt tilda gaplasha oladi: sloven, serb, ingliz va ispan&lt;ref name=&quot;linked&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Lee |first=Michael |date=22-iyun 2018-yil |title=After being part of the draft's biggest splash, Luka Doncic, Trae Young now linked forever |work=[[Yahoo! Sports]] |url=https://sports.yahoo.com/part-drafts-biggest-splash-luka-doncic-trae-young-now-linked-forever-151154289.html |access-date=2-oktabr 2018-yil |archive-date=2018-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180624183824/https://sports.yahoo.com/part-drafts-biggest-splash-luka-doncic-trae-young-now-linked-forever-151154289.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.. U &quot;Real&quot;ga oʻtganidan keyin ispan tilini oʻrgangan&lt;ref name=&quot;turns18&quot;&gt;{{veb manbasi|muallif=Bueno|ism=Edu|sarlavha=Doncic turns 18|url=https://www.realmadrid.com/en/news/2017/02/doncic-turns-18|nashriyot=[[Real Madrid C.F.]]|kirish sanasi=2-oktabr 2018-yil|sana=28-fevral 2017-yil}}&lt;/ref&gt;.

2017-yilda &quot;Real Madrid&quot;da oʻynab, Donchich [[Nike]] bilan ikki yillik shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Luka Doncic, de Mavericks, firma acuerdo de calzado con marca Jordan|url=https://espndeportes.espn.com/basquetbol/nota/_/id/6460500/luka-doncic-de-mavericks-firma-acuerdo-de-calzado-con-marca-jordan|nashriyot=ESPN|kirish sanasi=12-yanvar 2020-yil|til=es|sana=26-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. 2019-yil dekabr oyida Donchich [[Air Jordan]] bilan koʻp yillik maʼqullash shartnomasini imzolagani eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Mavericks star Luka Doncic signs endorsement deal with Jordan Brand: Three things to know|url=https://www.cbssports.com/nba/news/mavericks-star-luka-doncic-signs-endorsement-deal-with-jordan-brand-three-things-to-know/|ish=CBSSports.com.|kirish sanasi=30-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. 2021-yil 14-iyulda Donchich ''NBA 2K22'' videooʻyinlari seriyasining 23-boʻlimi boʻyicha asosiy sportchi boʻlishi eʼlon qilindi&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{veb manbasi|muallif=Pickman|ism=Ben|sarlavha=Luka Dončić, Candace Parker Named NBA 2K22 Cover Stars|url=https://www.si.com/nba/2021/07/14/luka-doncic-nba-2k22-cover-athlete|kirish sanasi=10-avgust 2021-yil|ish=Sports Illustrated}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==

* Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi faoliyatidagi tripl-dubl yetakchilari roʻyxati
* Yevroliganing eng yosh basketbolchilari roʻyxati
* Qoʻshma Shtatlardagi Yevropa basketbolchilari roʻyxati

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

*[https://web.archive.org/web/20151215220709/http://acb.com/jugador.php?id=460 Luka Dončić] at acb.com 
*[http://basketball.eurobasket.com/player/Luka-Doncic/Spain/Real_Madrid/333799 Luka Dončić] at eurobasket.com
*[http://www.euroleague.net/competition/players/showplayer?pcode=005929 Luka Dončić] at euroleague.net
*[http://archive.fiba.com/pages/eng/fa/p/q/luka%20doncic/pid//_//players.html Luka Dončić] at fiba.com
*[http://www.realmadrid.com/en/basketball/team/luka-doncic Luka Dončić] at realmadrid.
{{DEFAULTSORT:Donchich, Luka}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1999-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Sloveniya basketbolchilari]]</text>
      <sha1>286oo2jjkv3pin99ord598q5x8hw0bp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Laura Volvaardt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>782480</id>
    <revision>
      <id>6181440</id>
      <parentid>6125601</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T18:43:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181440</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20559" sha1="95y36wqksp0gnzrpy716nvfaydm36p2" xml:space="preserve">{{Sportchi bilgiqutisi|medallar=2020-yil iyul oyida u Kriket Janubiy Afrikaning yillik taqdirlash marosimida Janubiy Afrikaning yilning eng yaxshi ayollar kriketchisi|ism=Laura Volvaardt|tasvir=2021–22 WBBL PS v AS 21-10-30 Wolvaardt (01).jpg|tasvirizoh=Janubiy Afrikaning 2020-yilgi eng yaxshi ayol kriketchisi|jins=Ayol|tugilgan_paytdagi_ism=Volvaardt|fuqarolik=[[Janubiy Afrika Respublikasi]] fuqarosi|sport=professional (test) kriketchisi|klub=Gʻarbiy provintsiya, Adelaida Strikers, Northern Superchargers va Brisben Heat jamolarida o`ynagan|tavallud_sana=1999-yil 26-aprel|tavallud_yer=Janubiy Afrika Respublikasi G`arbiy Kayp shtati, Milnerton shahri|faoliyat_yillar=2016-yildan hozirga qadar|faol_tomon=oʻng qoʻl bilan ochiladigan zarbachi|vebsayt=https://cricket.com}}
 

'''Laura Volvaardt''' (1999-yil 26-aprelda tugʻilgan) — Janubiy Afrikalik [[kriket]]chi, hozirgacha Gʻarbiy provintsiya, Adelaida Strikers, Northern Superchargers va Janubiy Afrikada oʻynagan. U oʻng qoʻl bilan ochiladigan zarbachi sifatida oʻynaydi. U ilgari Brisben Heat jamoasida oʻynagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://cricket.co.za/news/35581/A-gem-of-a-year-for-Laura-Wolvaardt|sarlavha=A gem of a year for Laura Wolvaardt|ish=Cricket South Africa|kirish sanasi=1-iyul 2020-yil|qaralgan sana=2022-08-24|arxivsana=2020-07-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200703005437/https://cricket.co.za/news/35581/A-gem-of-a-year-for-Laura-Wolvaardt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.cricket.com.au/news/feature/laura-woolvardt-south-africa-proteas-adelaide-strikers-women-big-bash-league-medicine-cricket/2020-10-19|sarlavha=SA prodigy swaps stethoscope for shot with Strikers|ish=Cricket Australia|kirish sanasi=19-oktabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.thecricketmonthly.com/story/1236482/20-women-cricketers-for-the-2020s|sarlavha=20 women cricketers for the 2020s|ish=The Cricket Monthly|kirish sanasi=24-noyabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==

=== Mahalliy ===
13 yoshida Volvaardt Gʻarbiy viloyat U-19 qizlar jamoasida oʻynash uchun tanlangan&lt;ref name=&quot;IOL&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Isaacs |first=Lisa |date=15-iyun 2014-yil |title='Hard work, passion, creativity, integrity' |work=[[Independent Online (South Africa)|Independent Online]] |url=http://www.iol.co.za/news/south-africa/western-cape/hard-work-passion-creativity-integrity-1703856 |access-date=12-may 2016-yil}}&lt;/ref&gt;. 2013-yil oktyabr oyida u Gʻarbiy viloyat kattalar jamoasi uchun birinchi marta Boland ayollarga qarshi Twenty20 oʻyinida maydonga tushdi va 18 toʻpdan 13 ta gol urdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/1388/1388128/Womens_Twenty20_Matches.html|sarlavha=Women's Twenty20 Matches Played By Laura Wolvaardt|nashriyot=CricketArchive|kirish sanasi=12-may 2016-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/580/580249.html|sarlavha=Boland Women v Western Province Women|nashriyot=CricketArchive|kirish sanasi=12-may 2016-yil}}&lt;/ref&gt;. U 2013-yil noyabrida Bolandga qarshi oʻyinda Gʻarbiy provinsiya uchun cheklangan kriket boʻyicha debyut qildi va 14 toʻpdan 4 tasini kiritdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/1388/1388128/Womens_limited_overs_Matches.html|sarlavha=Women's Limited Overs Matches Played By Laura Wolvaardt|nashriyot=CricketArchive|kirish sanasi=12-may 2016-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/580/580288.html|sarlavha=Boland Women v Western Province Women|nashriyot=CricketArchive|kirish sanasi=12-may 2016-yil}}&lt;/ref&gt;. U 2013-yilgi kriket boʻyicha Janubiy Afrikaning 19 yoshgacha boʻlgan qizlar haftaligida&lt;ref name=&quot;WPCA&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=12-dekabr 2013-yil |title=WPCA congratulates Wolvaardt and Goodall |work=[[Western Province Cricket Association]] |url=http://www.wpca.org.za/news/wpca-congratulates-wolvaardt-and-goodall |access-date=12-may 2016-yil |archive-date=2016-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160609193439/http://www.wpca.org.za/news/wpca-congratulates-wolvaardt-and-goodall |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; eng yaxshi toʻpurar boʻlgan va 2014-yilda Gʻarbiy provinsiya vakili sifatida yana musobaqada qatnashgan&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=26-sentabr 2014-yil |title=Western Province Cricket Association announces Girls Under 19 squad |work=MyComLink |url=http://www.mycomlink.co.za/posting.php?i=14079 |access-date=12-may 2016-yil |archive-date=2022-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220820065032/https://www.mycomlink.co.za/posting.php?i=14079 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Volvardt Gʻarbiy provintsiyaning 2015/16 yilgi Ayollar viloyat ligasining final oʻyinida 46 gol urdi, chunki ular ketma-ket toʻrtinchi yil chempionlikni qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |title=Western Province clinch historic, fourth-consecutive Women's League title |work=[[Cricket South Africa]] |url=http://cricket.co.za/news/12508/Western-Province-clinch-historic-fourth-consecutive-Womens-League-title |access-date=12-may 2016-yil |archive-date=2017-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170817203653/http://cricket.co.za/news/12508/Western-Province-clinch-historic-fourth-consecutive-Womens-League-title |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

2017-yil noyabr oyida u Brisben Heat jamoasining 2017-18 yilgi Ayollar Big Bash ligasi mavsumi uchun tarkibiga kiritildi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=8-dekabr 2017-yil |title=World Cup stars set to light up third WBBL season |work=[[ESPNcricinfo]] |url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/21707537/world-cup-stars-set-light-third-wbbl-season |access-date=30-noyabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. 2018-yil noyabr oyida u Brisben Heat jamoasining 2018-19 yilgi Ayollar Big Bash ligasi mavsumi uchun tarkibiga kiritildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.cricket.com.au/news/wbbl-04-all-you-need-to-know-guide-tv-schedule-squads-when-fantasy-best-players/2018-11-30|sarlavha=WBBL04: All you need to know guide|ish=Cricket Australia|kirish sanasi=30-noyabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/25412608/the-full-squads-wbbl|sarlavha=The full squads for the WBBL|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=30-noyabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. U Sidney Sixersga qarshi finalda Heat uchun oʻynadi. Xit gʻalaba qozonib, chempionlikni qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=http://www.espncricinfo.com/series/18042/report/1152783/sydney-sixers-women-vs-brisbane-heat-women-final-womens-big-bash-league-2018-19|sarlavha=Warrior Mooney ensures Heat become champions|ish=ESPN Cricinfo|sana=26-yanvar 2019-yil|kirish sanasi=26-yanvar 2019-yil}}&lt;/ref&gt;.

Laura 2020-21 va 2021-22 Avstraliya yoz mavsumlari uchun Adelaida Strikers bilan shartnoma imzolaganidan keyin WBBLdagi oʻyinlarini davom ettirdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.adelaidestrikers.com.au/news/wolfie-a-striker-again/2021-09-14|sarlavha=Wolvaardt returns!|qaralgan sana=2022-08-24|arxivsana=2021-11-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211113125131/https://www.adelaidestrikers.com.au/news/wolfie-a-striker-again/2021-09-14}}&lt;/ref&gt;.

2019-yil sentyabr oyida u Janubiy Afrikadagi Ayollar oʻrtasidagi T20 Superligasining ilk nashri uchun Terblanche XI tarkibiga kiritildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27549831/cricket-south-africa-launches-four-team-women-t20-league|sarlavha=Cricket South Africa launches four-team women's T20 league|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=8-sentabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://cricket.co.za/news/31581/CSA-launches-inaugural-Womens-T20-Super-League|sarlavha=CSA launches inaugural Women's T20 Super League|ish=Cricket South Africa|kirish sanasi=8-sentabr 2019-yil|qaralgan sana=2022-08-24|arxivsana=2020-01-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200126025258/https://cricket.co.za/news/31581/CSA-launches-inaugural-Womens-T20-Super-League}}&lt;/ref&gt;. 2021-yilda u Northern Superchargers tomonidan „Yuzlik“ning ilk mavsumi uchun tuzilgan&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |title=The Hundred 2021 - full squad lists |language=en-GB |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/54646061 |access-date=2022-03-09}}&lt;/ref&gt;. 2022-yil aprel oyida uni Northern Superchargers kompaniyasi The Hundred-ning 2022-yilgi mavsumi uchun sotib oldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/60477088|sarlavha=The Hundred 2022: latest squads as Draft picks revealed|ish=BBC Sport|kirish sanasi=5-aprel 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== Xalqaro ===
2013-yil dekabr oyida 13 yoshli Volvardt Janubiy Afrikaning 19 yoshgacha boʻlgan ayollar terma jamoasiga taklif qilindi&lt;ref name=&quot;WPCA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ENCA&quot;&gt;{{yangiliklar manbasi |date=15-fevral 2016-yil |title=Young Wolvaardt shines for Proteas Women |work=[[eNCA]] |url=https://www.enca.com/sport/cricket/young-wolvaardt-shines-proteas-women |access-date=12-may 2016-yil |archive-date=2016-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160610191754/https://www.enca.com/sport/cricket/young-wolvaardt-shines-proteas-women |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik u 2013-yilgi kriket Janubiy Afrikaning 19 yoshgacha boʻlgan ayol kriketchisi deb topildi&lt;ref name=&quot;IOL&quot;/&gt; Volvardt Janubiy Afrikaning 19 yoshgacha boʻlgan ayollar terma jamoasi sardori boʻlgan va 2016-yil fevral oyida u 16 yoshli Angliyaga qarshi uchta oʻyin seriyasining ochilish oʻyinida ayollarning bir kuni xalqaro debyutini oʻtkazgan. Seriyaning ikkinchi oʻyinida u Trisha Chetty bilan 114 ta hamkorlikda oʻzining birinchi yarim asrlik golini kiritdi&lt;ref name=&quot;ENCA&quot; /&gt; U, shuningdek, Vest-Hind orollariga qarshi oʻyinda oʻynadi va 33 ta oʻyindan iborat boʻlgan hamkorlikda 10 gol urdi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=24-fevral 2016-yil |title=Dottin five-for takes Windies 1–0 up |work=[[SuperSport (South African TV channel)|SuperSport]] |url=http://www.supersport.com/cricket/article.aspx?Id=3412824 |access-date=12-may 2016-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |last=Pennington |first=John |date=25-fevral 2016-yil |title=Dottin's five-wicket haul gives West Indies 1–0 lead |work=Cricket World |url=http://www.cricketworld.com/dottins-five-wicket-haul-gives-west-indies-1-0-lead/44117.htm |access-date=12-may 2016-yil}}&lt;/ref&gt;...

2016-yil avgust oyida Volvardt xalqaro kriket boʻyicha Janubiy Afrika uchun eng yosh yuzboshi boʻldi, erkak yoki ayol&lt;ref name=&quot;youngest&quot;&gt;{{veb manbasi|url=https://www.icc-cricket.com/news/422278|sarlavha=Women's World Cup – Eight youngsters to watch|kirish sanasi=22-iyun 2017-yil|ish=International Cricket Council}}&lt;/ref&gt;. 17 yoshli oʻyinchi Irlandiya ayollariga qarshi 105 oʻyinda gʻalaba qozonib, [[Irlandiya oroli|Irlandiyaning]] Malahide shahrida 67 ta gʻalabani yakunladi&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |date=9-avgust 2016-yil |title=Wolvaardt becomes youngest centurion for South Africa |work=ESPN Cricinfo |url=http://www.espncricinfo.com/women/content/story/1044315.html |access-date=11-avgust 2016-yil}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil may oyida u Kriket Janubiy Afrikaning yillik mukofotlarida yilning eng yaxshi ayollari deb topildi&lt;ref name=&quot;awards&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.espncricinfo.com/southafrica/content/story/1097632.html|sarlavha=De Kock dominates South Africa's awards|kirish sanasi=14-may 2017-yil|ish=ESPN Cricinfo}}&lt;/ref&gt;. 2018-yil mart oyida u 2018-19 yilgi mavsum oldidan Janubiy Afrikaning Kriket jamoasi tomonidan milliy shartnomaga ega boʻlgan oʻn toʻrt oʻyinchidan biri edi&lt;ref name=&quot;contract&quot;&gt;{{veb manbasi|url=http://www.espncricinfo.com/southafrica/content/story/1140181.html|sarlavha=Ntozakhe added to CSA {{as written|wom|ens' [sic]}} contracts|kirish sanasi=13-mart 2018-yil|ish=ESPN Cricinfo}}&lt;/ref&gt;. 2018-yil oktyabr oyida u Gʻarbiy Hindistonda boʻlib oʻtadigan 2018 ICC Womenʼs World Twenty20 turniri uchun Janubiy Afrika terma jamoasiga kiritildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.cricket.co.za/news/26404/Cricket-South-Africa-name-Womens-World-T20-squad|sarlavha=Cricket South Africa name Women's World T20 squad|ish=Cricket South Africa|kirish sanasi=9-oktabr 2018-yil}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.icc-cricket.com/news/876874|sarlavha=Shabnim Ismail, Trisha Chetty named in South Africa squad for Women's WT20|ish=International Cricket Council|kirish sanasi=9-oktabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. Turnir oldidan u jamoada tomosha qilish kerak boʻlgan [[Futbol|futbolchi]] sifatida eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.icc-cricket.com/news/898527|sarlavha=Key Players: South Africa|ish=International Cricket Council|kirish sanasi=4-noyabr 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. 2020-yil yanvar oyida u Janubiy Afrikaning Avstraliyada boʻlib oʻtadigan 2020-yilgi ICC Ayollar oʻrtasidagi T20 Jahon kubogi uchun tarkibiga kiritildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.icc-cricket.com/news/1570764|sarlavha=South Africa news Dane van Niekerk to lead experienced South Africa squad in T20 World Cup|ish=International Cricket Council|kirish sanasi=13-yanvar 2020-yil}}&lt;/ref&gt;. 2020-yil 23-iyulda Volvardt Angliyaga rejalashtirilgan gastrol safari oldidan [[Pretoriya]]da mashgʻulotlarni boshlash uchun Janubiy Afrikaning 24 nafar ayollik tarkibiga kiritildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/29522505/csa-resume-training-camps-women-team|sarlavha=CSA to resume training camps for women's team|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=23-iyul 2020-yil}}&lt;/ref&gt;.

2022-yil fevral oyida u [[Yangi Zelandiya|Yangi Zelandiyada]] boʻlib oʻtadigan 2022-yilda ayollar oʻrtasidagi kriket boʻyicha Jahon kubogi uchun Janubiy Afrika terma jamoasiga kiritildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/story/womens-world-cup-2022-lizelle-lee-returns-as-south-africa-announce-experience-laden-squad-1299857|sarlavha=Lizelle Lee returns as South Africa announce experience-laden squad for Women's World Cup|ish=Cricket South Africa|kirish sanasi=4-fevral 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

2022-yil may oyida u Birlashgan Arab Amirliklarining [[Dubay]] shahrida boʻlib oʻtgan 2022 FairBreak Invitational T20 da Barmy Army jamoasi uchun ettita oʻyin oʻtkazdi&lt;ref name=&quot;espn profile&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Laura Wolvaardt|url=https://www.espncricinfo.com/player/laura-wolvaardt-922481|ish=ESPNcricinfo|nashriyot=[[ESPN Inc.]]|kirish sanasi=27-may 2022-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;csa 2022-05-16&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=CSA congratulates Luus and Khaka after FairBreak Invitational success|url=https://cricket.co.za/2022/05/16/csa-congratulates-luus-and-khaka-after-fairbreak-invitational-success/|ish=[[Cricket South Africa]]|kirish sanasi=27-may 2022-yil|sana=16-may 2022-yil|qaralgan sana=2022-08-24|arxivsana=2022-05-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220516183534/https://cricket.co.za/2022/05/16/csa-congratulates-luus-and-khaka-after-fairbreak-invitational-success/}}&lt;/ref&gt;. Invitational davomida u 116,25 zarba tezligida jami 186 ta yugurish toʻpladi, shu jumladan ikkitasi elliktalik&lt;ref name=&quot;csa 2022-05-16&quot; /&gt;

2022-yil iyun oyida Volvardt Angliya ayollariga qarshi bir martalik oʻyin uchun Janubiy Afrikaning ayollar sinovi tarkibiga kiritildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.womenscriczone.com/south-africa-announce-15-member-squad-for-the-tour-of-england|sarlavha=Kapp, Lee and Jafta mark their return as South Africa announce squad for one-off Test and ODIs against England|ish=Women's CricZone|kirish sanasi=17-iyun 2022-yil|qaralgan sana=2022-08-24|arxivsana=2022-11-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221116083818/https://www.womenscriczone.com/south-africa-announce-15-member-squad-for-the-tour-of-england}}&lt;/ref&gt;.. U 2022-yil 27-iyun kuni Janubiy Afrika terma jamoasi safida Angliyaga qarshi oʻyinda debyut qildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1301327.html|sarlavha=Only Test, Taunton, June 27 - 30, 2022, South Africa Women tour of England|kirish sanasi=27-iyun 2022-yil}}&lt;/ref&gt;. 2022-yil iyul oyida u Angliyaning [[Birmingem]] shahrida boʻlib oʻtadigan 2022-yilgi Hamdoʻstlik oʻyinlarida kriket turniri uchun Janubiy Afrika jamoasiga kiritildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/story/cwg-2022-birmingham-no-dane-van-niekerk-for-commonwealth-games-too-luus-to-continue-as-south-africa-captain-1324867|sarlavha=No Dane van Niekerk for Commonwealth Games too, Luus to continue as South Africa captain|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=15-iyul 2022-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Bir kunlik xalqaro asrlar ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;8&quot; |Laura Volvardtning bir kunlik xalqaro asrlari&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=All-round records {{!}} Womenʼs One-Day Internationals {{!}} Cricinfo Statsguru {{!}} ESPNcricinfo.com — L Wolvaardt|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/player/922481.html?class=9;template=results;type=allround;view=match|ish=ESPNcricinfo|kirish sanasi=13-dekabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
! #
! Yugurish
! Match
! Raqib
! Shahar/mamlakat
! Joy
! Yil
|-
| '''1'''
| 105
| 7
| Irlandiya
|{{Flagicon|IRE}} [[Dublin (Irlandiya)|Dublin]], [[Irlandiya oroli|Irlandiya]]
| Qishloq
| 2016&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |title=Full Scorecard of SA Women vs Ire Women 3rd ODI 2016 - Score Report {{!}} ESPNcricinfo.com |work=ESPNcricinfo |url=https://www.espncricinfo.com/series/south-africa-women-tour-of-ireland-2016-962005/ireland-women-vs-south-africa-women-3rd-odi-962015/full-scorecard |access-date=13-dekabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| '''2'''
| 149
| 18
| Irlandiya
|[[Potchefstroom]], [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrika]]
| Senwes bogʻi
| 2017&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |title=Full Scorecard of SA Women vs Ire Women 5th Match 2017 - Score Report {{!}} ESPNcricinfo.com |work=ESPNcricinfo |url=https://www.espncricinfo.com/series/w-quad-in-sa-2017-1089513/south-africa-women-vs-ireland-women-5th-match-1089524/full-scorecard |access-date=13-dekabr 2021-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
| '''3'''
| 117
| 65
| Gʻarbiy Hindiston
|[[Yoxannesburg]], [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrika]]
| Wanderers stadioni
| 2022&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |title=Full Scorecard of SA Women vs WI Women 3rd ODI 2021/22 - Score Report {{!}} ESPNcricinfo.com |language=en |work=ESPNcricinfo |url=https://www.espncricinfo.com/series/west-indies-women-in-south-africa-2021-22-1277067/south-africa-women-vs-west-indies-women-3rd-odi-1277094/full-scorecard |access-date=4-fevral 2022-yil}}&lt;/ref&gt;
|}

== Unvonlari ==
2020-yil iyul oyida u Kriket Janubiy Afrikaning yillik taqdirlash marosimida Janubiy Afrikaning yilning eng yaxshi ayollar kriketchisi deb topildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/29410346/quinton-de-kock,-laura-wolvaardt-scoop-major-csa-awards|sarlavha=Quinton de Kock, Laura Wolvaardt scoop up major CSA awards|ish=ESPN Cricinfo|kirish sanasi=4-iyul 2020-yil}}&lt;/ref&gt;. 2021-yilgi ICC mukofotlarida u ICC ayollar T20I yilning eng yaxshi jamoasi deb topildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=ICC Women's T20I Team of the Year revealed|url=https://www.icc-cricket.com/news/2453041|kirish sanasi=19-yanvar 2022-yil|ish=www.icc-cricket.com}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Volvardt 2017-yilda Parklands kollejini 7 ta farq bilan tamomlagan va oʻz sinfida birinchi oʻrinni egallagan&lt;ref name=&quot;IOL&quot;/&gt;. Bir vaqtning oʻzida u boshqa bosh-prefekt Konnor Fik bilan birga bosh-prefekt boʻlib xizmat qildi.

== Yana qarang ==

* Ayollar bir kunlik xalqaro kriket boʻyicha asrlar roʻyxati

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Tashqi havolalar}}
* Laura Wolvaardt at ESPNcricinfo
* Laura Wolvaardt at CricketArchive (subscription required)
* {{Twitter}}
* [https://finalwordcricket.com/ The Final Word Podcast] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230322100956/https://finalwordcricket.com/ |date=2023-03-22 }}: Interview of Laura Wolvaardt (21 July 2022) — [https://podcasts.apple.com/au/podcast/the-final-word-with-laura-wolvaardt/id1315888074?i=1000570691478 on Apple Podcasts], [https://podcasts.google.com/feed/aHR0cHM6Ly93d3cub21ueWNvbnRlbnQuY29tL2QvcGxheWxpc3QvYWQ0YWM3MTUtMTIxZS00ZGU3LTk4ZTktYTVkYTAwNzJhN2EwLzg1MDI5ODQ1LWUzMWQtNGMzNi05ZTQwLWE5YjgwMDFlNGIyYi83NGFiZmMzZS1lMWM1LTQyYjktYjFlZC1hOWI4MDAxZTRiMzkvcG9kY2FzdC5yc3M/episode/YWEwMWUyNTQtMDhiNy0xMWVkLWFmODgtZTc4ZTAzM2E5MmJj?sa=X&amp;ved=0CAUQkfYCahcKEwjg2IbrvYv5AhUAAAAAHQAAAAAQAQ on Google Podcasts], [https://open.spotify.com/episode/0YtNKx3V08jnHPjz1OKLUt on Spotify] and [https://www.youtube.com/watch?v=buGJodrlUOk on YouTube]
{{Navboxes|title=Links to Laura Wolvaardt-related articles}}

{{DEFAULTSORT:Volovaardt, Laura}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1999-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]
[[Turkum:Janubiy Afrikalik kriketchilar]]</text>
      <sha1>95y36wqksp0gnzrpy716nvfaydm36p2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Videokuzatuv</title>
    <ns>0</ns>
    <id>784608</id>
    <revision>
      <id>6181360</id>
      <parentid>6138521</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:44:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6181360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62393" sha1="tl30y04o2sik84zb0c5c6mm1y7e0psv" xml:space="preserve">'''Videokuzatuv''' vizual nazorat qilish yoki tasvirni avtomatik tahlil qilish (yuzlarni, davlat raqamlarini avtomatik aniqlash) uchun moʻljallangan optoelektronik qurilmalar yordamida amalga oshiriladigan jarayondir. Ingliz tilida soʻzlashadigan muhitda ingliz atamasi ishlatiladi. Yopiq elektron televidenie, '''CCTV''' – bu yopiq elektron televizor tizimi.

Yopiq elektron televizor (CCTV), shuningdek, video kuzatuv sifatida ham tanilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://books.google.com/books?id=jkdLCgAAQBAJ&amp;pg=PA75|sarlavha=Axborot texnologiyalari orqali ijtimoiy o'zgarishlar va demokratiyani targ'ib qilish|arxivurl=https://books.google.com/books?id=jkdLCgAAQBAJ&amp;pg=PA75|arxivsana=2015|sana=2015|kirish sanasi=2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi |editor1-last=Kumar |editor1-first=Vikas |editor2-last=Svensson |editor2-first=Jakob |title=Promoting Social Change and Democracy Through Information Technology |date=2015 |publisher=IGI Global |isbn=9781466685031 |page=75 |url=https://books.google.com/books?id=jkdLCgAAQBAJ&amp;pg=PA75}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi |last1=Dempsey |first1=John S. |title=Introduction to private security |date=2008 |publisher=Thomson Wadsworth |location=Belmont, CA |isbn=9780534558734 |page=78 |url=https://books.google.com/books?id=qQo7oDMSVXgC&amp;pg=PA78}}&lt;/ref&gt;, cheklangan monitorlar toʻplamida signalni maʼlum bir joyga uzatish uchun videokameralardan foydalanish. U radioeshittirish televideniyesidan farq qiladi, chunki signal ochiq uzatilmaydi, lekin u nuqtadan nuqtaga (P2P), nuqtadan koʻp nuqtaga (P2MP) yoki simli yoki simsiz ulanishlardan foydalanishi mumkin. Garchi deyarli barcha videokameralar ushbu taʼrifga toʻgʻri kelsa ham, bu atama koʻpincha qoʻshimcha xavfsizlik yoki doimiy monitoringni talab qiladigan hududlarda kuzatuv uchun qoʻllanadi (Videotelefoniya kamdan-kam hollarda „CCTV“ deb ataladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://books.google.com/books?id=1VUU-eRAObAC|sarlavha=Texnologik asrda masofaviy ta'lim|arxivurl=https://books.google.com/books?id=1VUU-eRAObAC|arxivsana=2005 yil, 166-bet|sana=2005 yil, 166-bet|kirish sanasi=2022}}&lt;/ref&gt;).
[[Fayl:Surveillance cameras Tom Lee Park Memphis TN 01.jpg|thumb|Minora burchagidagi kuzatuv kameralari.]]
CCTV yordamida jamoatchilikni kuzatish dunyoning koʻplab hududlarida keng tarqalgan. Soʻnggi yillarda tanaga kiyiladigan videokameralardan foydalanish kuzatuvning yangi shakli sifatida joriy etildi, koʻpincha huquqni muhofaza qilish organlarida qoʻllanadi, kameralar politsiyachining koʻkragiga yoki boshiga joylashtiriladi. Videokuzatuv undan foydalanishni odamlarning shaxsiy daxlsizligi huquqi bilan, hatto jamoat joyida boʻlganda ham muvozanatlash borasida jiddiy munozaralarga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.aclu.org/other/whats-wrong-public-video-surveillance|sarlavha=&quot;Ommaviy video kuzatuvda nima bo'ldi?|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220901055150/https://www.aclu.org/other/whats-wrong-public-video-surveillance|arxivsana=2022-09-01|sana=2017 yil 5 yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.cbsnews.com/news/surveillance-cameras-and-the-right-to-privacy/|sarlavha=&quot;Kuzatuv kameralari va shaxsiy hayot huquqi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220424232627/https://www.cbsnews.com/news/surveillance-cameras-and-the-right-to-privacy/|arxivsana=2022-04-24|sana=2010 yil 13 avgust|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://top10reviewss.com/best-poe-security-camera-system-reviews/|sarlavha=&quot;Eng yaxshi PoE xavfsizlik kamerasi tizimi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220128025924/https://top10reviewss.com/best-poe-security-camera-system-reviews/|arxivsana=2022-01-28|sana=2019 yil 9 noyabr . 2017 yil 5 yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

Sanoat korxonalarida CCTV uskunalari jarayonning bir qismini markaziy boshqaruv xonasidan kuzatish uchun ishlatilishi mumkin, ayniqsa kuzatilayotgan muhit xavfli yoki odamlar uchun yetib boʻlmaydigan boʻlsa. CCTV tizimlari doimiy yoki faqat maʼlum bir hodisani kuzatish uchun kerak boʻlganda ishlashi mumkin. Raqamli videoregistratorlar (DVR) dan foydalangan holda CCTV ning yanada rivojlangan shakli turli sifat va ishlash imkoniyatlari hamda qoʻshimcha funksiyalar (harakatni aniqlash va elektron pochta xabarlari kabi) bilan, ehtimol, koʻp yillar davomida yozib olishni taʼminlaydi. Yaqinda markazlashtirilmagan IP kameralar, ehtimol megapikselli sensorlar bilan jihozlangan boʻlib, toʻgʻridan-toʻgʻri tarmoqqa ulangan xotiraga yozib olishni qoʻllab-quvvatlaydi.qurilmalar yoki butunlay mustaqil ishlash uchun ichki flesh.
[[Fayl:CCTV dome camera subway Rotterdam.jpg|thumb|Temir yoʻl stantsiyasida gumbazli kamera: Rotterdam markaziy metro bekati]]
Hisob-kitoblarga koʻra, 2021-yilga kelib butun dunyo boʻylab taxminan 1 milliard kuzatuv kameralari qoʻllanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.biometricupdate.com/202001/global-sales-of-video-surveillance-equipment-projected-to-surpass-20-billion-this-year|sarlavha=&quot;Bu yil videokuzatuv uskunalarining global savdosi 20 milliard dollardan oshadi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220401004853/https://www.biometricupdate.com/202001/global-sales-of-video-surveillance-equipment-projected-to-surpass-20-billion-this-year|arxivsana=2022-04-01|sana=2020 -yil 26-oktabr|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. Bu kameralarning taxminan 65 % Osiyoda oʻrnatilgan. Soʻnggi yillarda CCTV oʻsishi sekinlashdi. Ushbu texnologiyaning joriy etilishi davlat nazoratining sezilarli oʻsishiga, ilgʻor ijtimoiy monitoring va nazorat usullarining sezilarli oʻsishiga va butun dunyo boʻylab jinoyatlarning oldini olish boʻyicha koʻplab tadbirlarga yordam berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.sdmmag.com/articles/92407-rise-of-surveillance-camera-installed-base-slows|sarlavha=&quot;Kuzatuv kamerasi o'rnatilgan baza sekinlashuvining ko'tarilishi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220901065032/https://www.sdmmag.com/articles/92407-rise-of-surveillance-camera-installed-base-slows|arxivsana=2022-09-01|sana=2016 yil 5 may. 2017yil 5 yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

== Tarix ==
[[Fayl:THE CENTRAL POLICE CONTROL STATION, MANNED 24 HOURS A DAY CONTROLS ALL TRAFFIC LIGHTS, RECEIVES REMOTE TV INPUTS FROM... - NARA - 551905.tif|thumb|1973-yilda Germaniyaning Myunxendagi markaziy politsiya nazorat punktida yopiq elektron televizor monitoringi.]]

Erta mexanik CCTV tizimi 1927-yil iyun oyida rus fizigi Léon Theremin tomonidan ishlab chiqilgan (qarang: [[Sovet Ittifoqida televideniye|Sovet Ittifoqidagi televidenie]]). Dastlab Mehnat va Mudofaa Soveti tomonidan talab qilingan tizim qoʻlda boshqariladigan skanerlash-uzatuvchi kamera va simsiz qisqa toʻlqinli uzatuvchi va qabul qilgichdan iborat boʻlib, yuz chiziqli oʻlchamlari. Kliment Voroshilov qoʻmondonligi ostida Terminning videokuzatuv tizimi [[Iosif Stalin]], Semyon Budyonniy va Sergo Orjonikidzega koʻrsatildi va Moskva Kremlining hovlisiga yaqinlashib kelayotgan mehmonlarni kuzatish uchun oʻrnatildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Walter_Dornberger|sarlavha=Dornberger, Valter|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220911071624/https://en.wikipedia.org/wiki/Walter_Dornberger|arxivsana=2022-09-11|sana=30.08.2022|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

Yana bir dastlabki CCTV tizimi Siemens AG tomonidan 1942-yilda fashistlar Germaniyasining Peenemünde shahridagi VII sinov stendida V-2 raketalarining uchirilishini kuzatish uchun oʻrnatildi.

AQSHda birinchi tijorat yopiq elektron televizion tizim 1949-yilda Vericon deb nomlangan. Vericon haqida juda kam narsa maʼlum, faqat u hukumat ruxsatini talab qilmaydi deb eʼlon qilingan.

=== Texnologiya vujudga kelishi ===
Eng qadimgi video kuzatuv tizimlari doimiy monitoringni oʻz ichiga olgan, chunki maʼlumotlarni yozib olish va saqlashning hech qanday usuli yoʻq edi. Gʻaltakdan gʻaltakgacha boʻlgan ommaviy axborot vositalarining rivojlanishi kuzatuv tasvirlarini yozib olish imkonini berdi. Bu tizimlar magnit lentalarni qoʻlda oʻzgartirishni talab qildi, bu koʻp vaqt talab qiladigan, qimmat va ishonchsiz jarayon boʻlib, operator lentani magnitafondan tortib oluvchi gʻaltakga qoʻlda oʻtkazishi kerak edi. Bu kamchiliklar tufayli videokuzatuv keng tarqalmagan. Videomagnitofon texnologiyasi 1970-yillarda paydo boʻldi, bu maʼlumotlarni yozib olish va oʻchirishni osonlashtirdi, videokuzatuvdan foydalanish keng tarqaldi.

1990-yillarda raqamli multiplekslash ishlab chiqildi, bu bir vaqtning oʻzida bir nechta kameralarni yozib olish, shuningdek, vaqt oraligʻi va faqat harakatni yozish imkonini beradi. Bu vaqt va pulni tejaydi, bu esa keyinchalik CCTVdan foydalanishning koʻpayishiga olib keldi.

Yaqinda CCTV texnologiyasi Internetga asoslangan mahsulotlar va tizimlarga oʻtish va boshqa texnologik ishlanmalar bilan yaxshilandi.

=== Ilova ===
Yopiq elektron televizor professional boks va professional kurash kabi sport turlari va 1964-yildan 1970-yilgacha Indianapolis 500 avtomobil poygasi uchun pullik teatr televideniesi shakli sifatida ishlatilgan. Boks boʻyicha telekoʻrsatuvlar jonli efirda koʻrsatilgan maydonlarda, asosan teatrlarda, tomoshabinlar jangni jonli koʻrish uchun chiptalar toʻlagan. Yopiq telekoʻrsatuv bilan birinchi jang 1948-yilda Jo Lui va Jo Uolkottga qarshi jang boʻlgan. Yopiq elektron koʻrsatuvlar 1960 va 1970-yillarda Muhammad Ali bilan mashhur boʻlgan, 1974-yilda butun dunyo boʻylab 50 million CCTV tomoshabinlarini jalb qilgan „Jungldagi shovqin“ jangi va 1975-yilda „Maniladagi Thrilla“ butun dunyo boʻylab 100 million CCTV tomoshabinini jalb qildi. 1985 yilda WrestleMania I professional kurash shousi boʻlib oʻtdi. Ushbu sxema bilan bir milliondan ortiq tomoshabin tomonidan koʻrilgan. 1996-yilning oxirida Xulio Sezar Chaves va Oskar De La Xoya oʻrtasidagi boks jangini 750 000 tomoshabin tomosha qilgan. Garchi yopiq elektron televizor asta-sekin tomosha uchun pullik uy kabel televideniesiga almashtirilgan boʻlsa-da 1980 va 1990-yillarda, u bugungi kunda ham koʻpchilik mukofot shoulari va koʻpchilik joylarga jonli efirga uzatiladigan, lekin tarmoq televideniesida efirga uzatilmaydigan va keyinchalik translyatsiya qilish uchun qayta tahrirlangan boshqa tadbirlar uchun qoʻllanadi.

Mari Van Brittan Braun birinchi boʻlib CCTV uy xavfsizlik tizimini yaratdi va patentladi, uning texnologiyasining aksariyati bugungi kunda ham uy xavfsizlik tizimlarida qoʻllanadi (AQSh Patenti 3,482,037).

1968-yil sentabr oyida Nyu-York shtatining Olean shahri AQShda jinoyatchilikka qarshi kurashish maqsadida oʻzining asosiy biznes koʻchasi boʻylab videokameralar oʻrnatgan birinchi shahar boʻldi. Yana bir erta koʻrinish 1973-yilda Nyu-Yorkdagi Tayms maydonida boʻlgan. NYPD uni hududdagi jinoyatlarning oldini olish uchun oʻrnatdi; ammo kameralar tufayli jinoyatchilik darajasi unchalik kamaymagan koʻrinadi. Shunga qaramay, 1980-yillarda videokuzatuv butun mamlakat boʻylab, xususan, jamoat joylarini nishonga olgan holda tarqala boshladi. Bu politsiya boʻlimlari hajmini oshirish bilan solishtirganda jinoyatni oldini olishning arzon usuli sifatida koʻrildi. Ayrim korxonalar, ayniqsa, oʻgʻrilikka moyil boʻlgan korxonalar ham videokuzatuvdan foydalana boshladi. 1990-yillarning oʻrtalaridan boshlab butun mamlakat boʻylab politsiya boʻlimlari turli jamoat joylarida, jumladan, uy-joy loyihalari, maktablar va jamoat bogʻlari boʻlimlarida tobora koʻproq kameralar oʻrnatdi. CCTV keyinchalik banklar va doʻkonlarda jinoiy faoliyat dalillarini yozib olish orqali oʻgʻirlikni oldini olish uchun keng tarqalgan. 1997 yilda Nyu-York shahridagi jamoat uylari va turar-joylarida 3100 ta videokuzatuv tizimi oʻrnatildi.

1970 va 1980-yillarda [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]]&lt;nowiki/&gt;da oʻtkazilgan tajribalar, jumladan, 1985-yilda Bornmutdagi ochiq CCTV, oʻsha oʻn yil ichida bir nechta yirik sinov dasturlariga olib keldi. Mahalliy hukumat tomonidan birinchi marta 1987-yilda Norfolk shtatidagi Kingʻs Lynn shahrida foydalanilgan.

== Videokuzatuv faoliyat turlari ==

=== Jinoyatning oldini olish ===
{{See|Jinoyatlarni oldini olish|Prognozli politsiya}}
2009-yilda Shimoli-Sharqiy va Kembrij universiteti tadqiqotchilari tomonidan olib borilgan tizimli tekshiruv 41 xil tadqiqotda CCTVning jinoyatga oʻrtacha taʼsirini birlashtirish uchun meta-tahlil usullaridan foydalangan.

Meta-tahlilga kiritilgan tadqiqotlar eksperimental va nazorat zonalarida jinoyat sodir etishdan oldin va keyin chora-tadbirlarni oʻz ichiga olgan kvazi-eksperimental baholash dizaynlaridan foydalangan. Biroq, bir nechta tadqiqotchilar ushbu tadqiqot adabiyoti bilan bogʻliq uslubiy muammolarga ishora qildilar. Birinchidan, tadqiqotchilar meta-tahlilga kiritilgan Britaniya avtoturargohi tadqiqotlari CCTV xavfsizlik bilan bogʻliq bir qator boshqa choralar bilan bir vaqtda joriy etilganligini aniq nazorat qila olmasligini taʼkidladilar. Ikkinchidan, baʼzilar koʻpgina tadqiqotlarda tanlovning notoʻgʻriligi bilan bogʻliq muammolar boʻlishi mumkinligini taʼkidladilar, chunki CCTV joriy etilishi avvalgi jinoyat tendentsiyalariga potentsial endogen boʻlgan. Xususan, agar CCTV jinoyatchilik tendentsiyalariga javoban joriy etilgan boʻlsa, taxmin qilingan taʼsirlar noaniq boʻlishi mumkin.

Selektsiya tarafkashligi va endogenlik muammolarini randomize nazorat ostidagi sinovlar va tabiiy tajribalar kabi kuchliroq tadqiqot dizaynlari bilan hal qilish mumkinligi taʼkidlangan. Journal of Scandinavian Studies in Criminology and Criminal Prevention jurnalida chop etilgan 2017-yil sharhibunday tadqiqot dizaynlaridan foydalanadigan ettita tadqiqotni tuzadi. Tekshiruvga kiritilgan tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, CCTV jamoat koʻchalari va shahar metro bekatlarida jinoyatchilikni 24-28 foizga kamaytirdi. Shuningdek, CCTV futbol stadionlaridagi qoidabuzarliklarni va supermarketlar/ommaviy savdo doʻkonlarida oʻgʻirlikni kamaytirishi mumkinligini aniqladi. Biroq, toʻxtash joylarida yoki shahar atrofi metro stantsiyalarida CCTV istalgan taʼsirga ega ekanligi haqida hech qanday dalil yoʻq edi. Bundan tashqari, koʻrib chiqish shuni koʻrsatadiki, CCTV zoʻravonlik jinoyatlariga qaraganda mulkiy jinoyatlarning oldini olishda samaraliroq.

Politsiya uchun CCTV samaradorligiga oid yana bir savol – bu tizimning ish vaqti; 2013-yilda Filadelfiya Auditori 15 million dollarlik tizim faqat 32 % vaqt ishlaganligini aniqladi. CCTV jinoyatchilarni aniqlash va hukm qilishda yordam berishi haqida kuchli anekdot dalillari mavjud; masalan, Buyuk Britaniya politsiya kuchlari jinoyatlardan keyin muntazam ravishda CCTV yozuvlarini qidiradi. Bundan tashqari, CCTV gumonlanuvchilar yoki qurbonlarning harakatlarini kuzatishda hal qiluvchi rol oʻynadi va terrorizmga qarshi kurash xodimlari tomonidan terrorizmda gumon qilinganlarni kuzatishda asosiy vosita sifatida keng eʼtirof etiladi. Keng miqyosdagi CCTV qurilmalari 1970-yillardan beri terrorizmga qarshi himoyaning muhim qismini oʻynadi. Jinoyatning oldini olish umidida jamoat transportida ham kameralar oʻrnatildi.

Koʻproq ochiq savol – koʻpchilik CCTV iqtisodiy jihatdan samaralimi. Past sifatli mahalliy toʻplamlar arzon boʻlsa-da, yuqori aniqlikdagi CCTVni professional oʻrnatish va texnik xizmat koʻrsatish qimmat. Gill va Spriggs jinoyatlarning oldini olishda CCTV ning iqtisodiy samaradorlik tahlilini (CEA) oʻtkazdilar, bu esa CCTV oʻrnatilishi bilan ozgina pul tejashni koʻrsatdi, chunki oldini olingan jinoyatlarning aksariyati kichik pul yoʻqotishlariga olib keldi. Biroq, tanqidchilar pul boʻlmagan qiymatning afzalliklarini anʼanaviy iqtisodiy samaradorlik tahlilida qoʻlga kiritish mumkin emasligini taʼkidladilar va ularni oʻrganishdan olib tashlandi. Buyuk Britaniya politsiya boshliqlarining 2008-yildagi hisobotida jinoyatlarning atigi 3 foizi CCTV tomonidan ochilgan degan xulosaga keldi. [[London]]da, Metropolitan politsiyasiHisobot 2008-yilda 1000 ta kameraga bitta jinoyat ochilganini koʻrsatdi. Baʼzi hollarda CCTV kameralari hujumlar nishoniga aylangan.

Buyuk Britaniyaning Manchester kabi shaharlari jinoyatchilikning oldini olish uchun qulaylikni yaxshilash uchun DVR-ga asoslangan texnologiyadan foydalanmoqda.

2009-yil oktyabr oyida „Internet Eyes“ veb-sayti eʼlon qilindi, u jamoatchilik vakillariga oʻz uylaridan CCTV kamera tasvirlarini koʻrish va guvoh boʻlgan har qanday jinoyatlar haqida xabar berish uchun pul toʻlaydi. Sayt yetarlicha kuzatilmaydigan kameralarga „koʻproq koʻzlar“ qoʻshishni maqsad qilgan. Fuqarolik erkinliklari himoyachilari bu gʻoyani „xushsiz va tashvishli voqea“ deb tanqid qilishdi.

2013-yilda Oaxaka jinoiy fitnalarni fosh qilish uchun suhbatlarni ogʻzaki oʻqish uchun kar politsiya xodimlarini yolladi.

Hukumat maʼlumotlariga koʻra, Singapurda 2012-yildan beri minglab videokuzatuv kameralari kredit akulalarini toʻxtatishga, axlatni yoʻq qilishga va noqonuniy toʻxtash joylarini toʻxtatishga yordam berdi.

=== Jinoyatni hal qilish ===
{{See|Jinoiy tergov}}
CCTV jinoyatlarni ochishda ham foydalanish mumkin. Birgina [[London]]&lt;nowiki/&gt;da har kuni oltita jinoyat videokuzatuv kameralari orqali ochiladi.

=== Kiyimga moslashtirilgan kameralar ===
{{Asosiy maqola|Body camera}}
Soʻnggi yillarda tana qismiga joylashtiriladigan videokameralardan foydalanish bir qator maqsadlarda joriy etilgan. Masalan, huquqni muhofaza qilish organlarida kuzatuvning yangi shakli sifatida, kameralar politsiyachining koʻkragiga yoki bosh qismiga joylashtirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://books.google.com/books?id=klW5CwAAQBAJ&amp;pg=PT100|sarlavha=Politsiyani boshqarish: oltita demokratik davlat tajribasi|arxivurl=https://books.google.com/books?id=klW5CwAAQBAJ&amp;pg=PT100|arxivsana=30.08.2022|sana=30.08.2022|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Trafik oqimi monitoringi ===

=== Avtotransport harakati ===
{{Asosiy maqola|Yoʻl harakati kamerasi}}
Koʻpgina shaharlar va avtomobil yoʻllari tarmoqlarida tirbandliklarni aniqlash va baxtsiz hodisalar haqida xabar berish uchun yopiq elektron televizordan foydalangan holda keng qamrovli transport nazorati tizimlari mavjud&lt;ref&gt;Motorway Cameras in England, http://www.motorwaycameras.co.uk&lt;/ref&gt;. Biroq, bu kameralarning aksariyati xususiy kompaniyalarga tegishli va maʼlumotlarni haydovchilarning GPS tizimlariga uzatadi.

Highways England Britaniya avtomagistrali va magistral yoʻl tarmogʻini qamrab oluvchi 3000 dan ortiq Pan-Tilt-Zoom kameralaridan iborat davlatga tegishli CCTV tarmogʻiga ega. Ushbu kameralar, birinchi navbatda, trafik sharoitlarini kuzatish uchun ishlatiladi va tezlik kamerasi sifatida foydalanilmaydi. Faol trafikni boshqarish tizimi uchun statsionar kameralar qoʻshilishi bilan Angliyaning Highways CCTV tarmogʻidagi kameralar soni kelgusi bir necha yil ichida sezilarli darajada oshishi mumkin&lt;ref&gt;Networx Security. &quot;[https://www.networxsecurity.org/members-area/glossary/c/cctv.html Closed Circuit Television].&quot; Retrieved 7 March 2019.&lt;/ref&gt;.

Londondagi tirbandlik uchun toʻlov tirbandlik zonasi chegaralarida va uning ichida joylashgan kameralar tomonidan amalga oshiriladi, ular hududga kiradigan transport vositalarining raqamlarini avtomatik ravishda oʻqiydi. Agar haydovchi toʻlovni toʻlamasa, jarima solinadi&lt;ref&gt;Kablenet, The Register. &quot;[https://www.theregister.co.uk/2008/06/06/congestion_charge_tags/ TfL hands out contracts for congestion charge tags].&quot; 6 June 2008. Retrieved 7 March 2019.&lt;/ref&gt;. Shunga oʻxshash tizimlar oʻgʻirlanganligi xabar qilingan avtomobillarni aniqlash vositasi sifatida ishlab chiqilmoqda&lt;ref&gt;Rowena Coetsee, Bay Area News Group. &quot;[https://www.eastbaytimes.com/2017/08/11/new-surveillance-cameras-doing-their-job-antiochs-top-cop-says/ New surveillance cameras doing their job, Antioch's top cop says].&quot; 11 August 2017. Retrieved 8 March 2019.&lt;/ref&gt;.

Boshqa kuzatuv kameralari yoʻl harakati nazorati kameralari sifatida xizmat qiladi&lt;ref&gt;Prof. Eugene Volokh, The Wall Street Journal. &quot;[http://www2.law.ucla.edu/volokh/cameras.htm Traffic Enforcement Cameras].&quot; 26 March 2002. Retrieved 8 March 2019.&lt;/ref&gt;.

=== Piyodalar harakati ===
Makkada CCTV kameralari olomon oqimini kuzatish (va shu tarzda boshqarish) uchun ishlatiladi.

Filippinda San-Antonio shtatida CCTV kameralari va [[sunʼiy intellekt]] dasturlari kasallikning avj olishi paytida olomonning paydo boʻlishini aniqlash uchun ishlatilgan. Shaharning maʼlum bir joyida olomon toʻplanganda xavfsizlik xodimlari yuborilgan.

=== Infektsiyani boshqarish ===
{{See|Algoritm boʻyicha hukumat}}
Jamoat transportida xavfsizlik va xavfsizlikni oshirish

=== Jamoat transporti uchun raqamli video yozuvchisi ===
Faqat mashinist tomonidan boshqariladigan poyezdda CCTV kameralari haydovchiga eshiklarni yopib, poyezdni ishga tushirishdan oldin odamlarning yoʻqligini tasdiqlash imkonini berishi mumkin.

2011-yilda RET tomonidan tramvaylarga oʻrnatilgan yuzni tanish kameralari bilan oʻtkazilgan sinov ulardan foydalanish taqiqlangan odamlar baribir yashirinib oʻtmasligiga ishonch hosil qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.dutchnews.nl/news/2011/09/facial_recognition_cameras_to/|sarlavha=&quot;Yuzni tanish kameralari Rotterdam tramvaylariga o'rnatiladi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082443/https://www.dutchnews.nl/news/2011/09/facial_recognition_cameras_to/|arxivsana=2022-08-30|sana=2011 yil 11 sentyabr.|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Sport tadbirlari ===
Qoʻshma Shtatlardagi koʻplab sport tadbirlari stadion yoki arenaning tablosida yoki muxlislarga oʻtiradigan joydan tashqaridagi harakatlarni koʻrishga imkon berish uchun stadion yoki arena tablosida koʻrsatish uchun CCTV-dan foydalanadi . Kameralar tasmani markaziy boshqaruv markaziga yuboradi, u yerda ishlab chiqaruvchi muxlislar koʻrishi mumkin boʻlgan televizor monitorlariga yuborish uchun tasmalarni tanlaydi. Ishtirokchilar tomonidan tadbirni koʻrish uchun CCTV monitorlari koʻpincha zallar, koridorlar va hojatxonalarga joylashtiriladi. Videokuzatuv kameralari bilan boʻlib oʻtgan sinovda futbol klubi muxlislari endi oʻzlarini qoʻlda identifikatsiya qilishlari shart emas, balki yuzni tanish tizimi ruxsat berganidan keyin erkin oʻtishlari mumkin edi.

=== Xodimlar monitoringi ===
{{Yana qarang|Xodimlar monitoringi}}
Tashkilotlar ishchilarning harakatlarini kuzatish uchun CCTVdan foydalanadilar. Har bir harakat bajarilgan operatsiyani tushuntiruvchi subtitrlar bilan axborot bloki sifatida qayd etiladi. Bu, ayniqsa, savdoni tuzatish yoki bekor qilish, pulni yechib olish yoki shaxsiy maʼlumotlarni oʻzgartirish kabi muhim moliyaviy operatsiyalarni amalga oshirayotganda ishchilarning harakatlarini kuzatishga yordam beradi.

Ish beruvchi nazorat qilishni xohlaydigan harakatlar quyidagilarni oʻz ichiga olishi mumkin:

* Tovarlarni skanerlash, tovarlarni tanlash, narx va miqdorni kiritish;
* Parollarni kiritishda tizimga operatorlarni kiritish va chiqarish;
* Operatsiyalarni oʻchirish va mavjud hujjatlarni oʻzgartirish;
* Muayyan operatsiyalarni amalga oshirish, masalan, moliyaviy hisobotlar yoki naqd pul bilan operatsiyalar;
* Tovarlarni koʻchirish, qayta baholashni bekor qilish va hisoblash;
* Tez ovqatlanish restoranlarining oshxonasida nazorat qilish;
* Sozlamalarni, hisobotlarni va boshqa rasmiy funktsiyalarni oʻzgartirish.

Ushbu operatsiyalarning har biri operatorning barcha harakatlarini batafsil kuzatish imkonini beruvchi tavsif bilan uzatiladi. Baʼzi tizimlar foydalanuvchiga maʼlum bir hodisani sodir boʻlish vaqti va matn tavsifi boʻyicha qidirishga imkon beradi va operator xatti-harakatlarini statistik baholashni amalga oshiradi. Bu dasturiy taʼminotga standart ish oqimidan ogʻishlarni bashorat qilish va faqat anomal xatti-harakatlarni qayd etish imkonini beradi.

=== Maktablarda foydalanish ===
{{See|Maktab xavfsizligi}}
Qoʻshma Shtatlar, Buyuk Britaniya, Kanada&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |author=ATL |date=22 October 2013 |title=Use of CCTV surveillance in schools |publisher=ATL the education union |url=https://www.atl.org.uk/policy-and-campaigns/policy-posts/use-cctv-surveillance-schools?resetmyATL=true |url-status=dead |access-date=8 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161109021738/https://www.atl.org.uk/policy-and-campaigns/policy-posts/use-cctv-surveillance-schools?resetmyATL=true |archive-date=9 November 2016}}&lt;/ref&gt;, Avstraliya&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |author=Bruce McDougall and Katherine Danks |date=28 March 2012 |title=School security CCTV puts bullies on pause |newspaper=The Daily Telegraph |url=http://www.dailytelegraph.com.au/news/nsw/school-security-cctv-puts-bullies-on-pause/story-e6freuzi-1226311797645 |access-date=8 November 2016}}&lt;/ref&gt; va Yangi Zelandiyada CCTV bezorilik, vandalizmning oldini olish, tashrif buyuruvchilarni kuzatish va jinoyat dalillarini qayd etishdagi muvaffaqiyati tufayli maktablarda keng qoʻllanadi. Baʼzi cheklovlar mavjud, kameralar hammom, sport zali shkafi va shaxsiy ofislar kabi „oʻrinli maxfiylik kutilgan“ joylarda oʻrnatilmaydi (agar ofis egasining roziligi boʻlmasa). Kameralar odatda koridorlarda, avtoturargohlarda, talabalar, xodimlar va ota-onalar kelib-ketadigan old ofislarda, sport zallarida, oshxonalarda, taʼminot xonalarida va sinf xonalarida qabul qilinadi. Baʼzi oʻqituvchilar kameralar oʻrnatilishiga qarshi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://www.ncjrs.gov/school/ch2a_18.html/ |title=Legal aspects of the use of video cameras in schools = |access-date=25 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160215174520/https://www.ncjrs.gov/school/ch2a_18.html/ |archive-date=15 February 2016 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

Isroil maktablaridagi oʻrta maktab oʻquvchilari oʻrtasida oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatadiki, oʻquvchilarning maktabda foydalaniladigan CCTV haqidagi qarashlari ularning oʻqituvchilari, maktablari va hokimiyatlari haqida qanday fikrda ekanligiga asoslanadi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Jurnal manbasi|last1=Birnhack|first1=Michael D.|last2=Perry-Hazan|first2=Lotem|date=2020|title=School Surveillance in Context: High School Students' Perspectives on CCTV, Privacy, and Security|url=http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3587450|journal=SSRN Electronic Journal|doi=10.2139/ssrn.3587450|s2cid=234991261|issn=1556-5068}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, koʻpchilik talabalar sinfda CCTV oʻrnatilishini xohlamasligini aytdi.

=== Xususiy uylarda foydalanish ===
Koʻpgina uy egalari CCTV tizimlarini oʻz uylari ichida yoki tashqarisida, baʼzan ikkalasini ham oʻrnatishni tanlashadi. CCTV kameralari potentsial tajovuzkorlar uchun samarali toʻxtatuvchi vositadir, chunki ulardan foydalanish kamera tasvirlari orqali identifikatsiya qilish xavfini oshiradi. Agar kimdir shahar chetidagi badavlat aholi punktlarini aylanib oʻtsa, eng qulay uyni qidirib topsa, u aniq CCTV tizimi, signalizatsiya yoki boshqa xavfsizlik choralariga ega boʻlsa, u uyni yanada qiyinroq nishonga aylantiradi va ular keyingi uyga oʻtishlari mumkin.

Zamonaviy CCTV tizimlarini mobil telefon ilovalari orqali kuzatish mumkin, bu esa odamlarga oʻz uylarining jonli tasvirlarini Internet qamrovi boʻlgan istalgan joydan koʻrish imkonini beradi. Baʼzi tizimlar harakatni aniqlashni taʼminlaydi, shuning uchun harakat aniqlanganda telefonga ogohlantirish yuborilishi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cnet.com/home/security/turn-old-phone-into-security-camera-in-3-steps-heres-how-android-iphone/|sarlavha=Vollerton, Megan. &quot;Eski telefonni 3 bosqichda xavfsizlik kamerasiga aylantiring. Mana buni qanday qilish kerak&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220401004857/https://www.cnet.com/home/security/turn-old-phone-into-security-camera-in-3-steps-heres-how-android-iphone/|arxivsana=2022-04-01|sana=2021 -yil 18-iyun|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Jinoiy maqsadlarda foydalanish ===
Jinoyatchilar jamoatchilikni kuzatish uchun kuzatuv kameralaridan foydalanishi mumkin. Masalan, bankomatdagi yashirin kamera odamlarning PIN -kodlarini ular bilmasdan, ular kiritilayotgan vaqtda yozib olishi mumkin. Qurilmalar eʼtiborga olinmaydigan darajada kichik va odamlar oʻzlarining PIN-kodlarini kiritganda, ular mashinaning klaviaturasini kuzatishi mumkin boʻlgan joyga joylashtiriladi. Tasvirlar jinoyatchiga simsiz uzatilishi mumkin. Hatto qonuniy kuzatuv kameralari ham baʼzan oʻz maʼlumotlarini olish huquqiga ega boʻlmagan odamlarning qoʻliga oʻtadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.letelegramme.fr/france/benalla-trois-policiers-suspendus-pour-avoir-transmis-des-images-de-videosurveillance-20-07-2018-12032279.php|sarlavha=&quot;Benalla. Trois siyosatchilari videokuzatuv tasvirlarini uzatishdan qochishadi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082434/https://www.letelegramme.fr/france/benalla-trois-policiers-suspendus-pour-avoir-transmis-des-images-de-videosurveillance-20-07-2018-12032279.php|arxivsana=2022-08-30|sana=2018 yil 20 iyul|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Savdo markazlari va chakana savdo doʻkonlarida foydalaning ===
Oʻgʻirlik koʻplab doʻkonlar va savdo markazlari uchun katta tashvishdir. CCTV doʻkonlar aktivlarini himoya qilishga yordam beradi va xodimlar va mijozlar xavfsizligini taʼminlaydi. Bu tashrif buyuruvchilar uchun xavfsiz, xavfsiz va jozibali tajribani yaratadi.

Toʻgʻri kamerani tanlash yanada muhimroq. CCTV tizimi quyidagilarga ega boʻlishi kerak:

* Tasvir ravshanligini taʼminlash uchun yuqori aniqlikdagi kamera
* 24/7 yozib olishni taʼminlash uchun yuqori sigʻimli raqamli saqlash
* Yaxshi yoritish bilan toʻgʻri joylashtirish

== Tarqalishi ==

=== Osiyo ===
Dunyodagi videokuzatuv kameralarining qariyb 65 foizi Osiyoda oʻrnatilgan. Osiyoda turli inson faoliyati kuzatuv kameralari tizimlari va xizmatlaridan foydalanishni oʻziga jalb qildi, jumladan, biznes va tegishli sohalar, transport, sport va gʻamxoʻrlik. muhit&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.futuregov.asia/articles/4530-indian-state-government-uses-cctv-to-cut-forest-crimes|sarlavha=&quot;Hindiston davlat hukumati o'rmon jinoyatlarini kesish uchun CCTVdan foydalanadi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141011012135/http://www.futuregov.asia/articles/4530-indian-state-government-uses-cctv-to-cut-forest-crimes|arxivsana=2014-10-11|sana=2015 -yil 11-mart|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

2018-yilda Xitoyda 170 milliondan ortiq CCTV kameralaridan iborat ulkan kuzatuv tarmogʻi borligi xabar qilingan, kelgusi uch yil ichida 400 million yangi kameralar oʻrnatilishi kutilmoqda, ularning aksariyati yuzni aniqlash texnologiyasidan foydalanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-43751276|sarlavha=&quot;Aqlli kameralar 60 000 olomon ichida odamni ushlaydi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082431/https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-43751276|arxivsana=2022-08-30|sana=BBC News . 2018 yil 13 aprel|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Amerika Qoʻshma Shtatlari ===
2011-yilda Qoʻshma Shtatlarda taxminan 30 million kuzatuv kameralari mavjud boʻlgan. Video kuzatuv 1990-yillardan beri Qoʻshma Shtatlarda keng tarqalgan; masalan, bitta ishlab chiqaruvchi 1995-yilda 120 million dollarlik sof daromad haqida xabar bergan. &lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida arzonroq va oʻrnatish qulayligi tufayli uy xavfsizlik kameralari savdosi oshgan. 11-sentabr xurujlaridan soʻng boʻlajak terror xurujlarining oldini olish uchun jamoat joylarida videokuzatuvdan foydalanish odatiy holga aylandi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.library.ca.gov/crb/97/05/|sarlavha=&quot;Ommaviy videokuzatuv: bu jinoyatning oldini olishning samarali vositasimi?&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170417005043/http://www.library.ca.gov/CRB/97/05/|arxivsana=2017-04-17|sana=2015 -yil 5-fevralda olindi|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt; Milliy xavfsizlik granti dasturi doirasida shaharlarga kuzatuv kameralari tarmoqlarini oʻrnatish uchun davlat grantlari ajratiladi. 2009-yilda Chikagoda 15 000 ga yaqin CCTV tizimlari mavjud boʻlib, ularning aksariyati integratsiyalashgan kamera tarmogʻiga ulangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.aclu-il.org/wp-content/uploads/2012/06/Surveillance-Camera-Report1.pdf|sarlavha=&quot;Chikagodagi video kuzatuv kameralari: BIZNING MAXFIYLIGIGA KO'P VA TARTIB BO'LGAN XAVF&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160327043725/http://www.aclu-il.org/wp-content/uploads/2012/06/Surveillance-Camera-Report1.pdf|arxivsana=2016-03-27|sana=2017 yil 5 yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. [[Nyu-York]] shahridagi domendan xabardorlik tizimi bir-biriga ulangan 6000 ta video kuzatuv kameralariga ega, metro tizimida 4000 dan ortiq kameralar mavjud (garchi ularning deyarli yarmi ishlamasa ham) va yirik turar-joy va tijorat binolarining uchdan ikki qismi video kuzatuv kameralaridan foydalanadi. Vashington, Kolumbiya okrugida maktablarda 30 000 dan ortiq kuzatuv kameralari mavjud [89] va Metro tizimida 6 000 ga yaqin kameralar mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.nbcwashington.com/news/local/Metro-Plans-to-Triple-Number-of-Security-Cameras-200859881.html|sarlavha=&quot;Metro xavfsizlik kameralari sonini uch baravar oshirishni rejalashtirmoqda&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180721102850/https://www.nbcwashington.com/news/local/Metro-Plans-to-Triple-Number-of-Security-Cameras-200859881.html|arxivsana=2018-07-21|sana=2013 yil 1 aprel . 2015 yil 31 oktyabrda olindi .|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Birlashgan Qirollik ===
Buyuk Britaniyada CCTV kameralarining katta qismi davlat organlari tomonidan emas, balki xususiy shaxslar yoki kompaniyalar tomonidan boshqariladi, ayniqsa doʻkonlar va korxonalarning ichki qismini kuzatish uchun. Axborot erkinligi toʻgʻrisidagi qonunning 2000 yildagi soʻrovlariga koʻra, mahalliy hukumat tomonidan boshqariladigan videokuzatuv kameralarining umumiy soni butun Buyuk Britaniya boʻylab 52 000 ga yaqin edi.

CCTV Image jurnalida chop etilgan maqolada 2011-yilda Birlashgan Qirollikdagi xususiy va mahalliy hukumat tomonidan boshqariladigan kameralar soni 1,85 millionni tashkil etgani taxmin qilingan. Hisob-kitob Cheshir Konstabuliya yurisdiktsiyasidagi davlat va xususiy kameralarni keng qamrovli oʻrganish natijasida olingan ekstrapolyatsiyaga asoslangan. Bu Buyuk Britaniyadagi har 32 kishiga oʻrtacha bitta kamera sifatida ishlaydi, garchi kameralarning zichligi har bir joyda juda farq qiladi. Cheshire hisobotida, shuningdek, oddiy bir kunda oʻrtacha odamni 70 ta videokuzatuv kameralari koʻrishini taʼkidlaydi.

Cheshir figurasi 2002 yilda UrbanEye kompaniyasidan Maykl Makkeyll va Klayv Norris tomonidan chop etilgan avvalgi tadqiqotiga qaraganda ishonchliroq hisoblanadi .Putney High Streetdagi kichik namunaga asoslanib , Makkeyll va Norris kuzatuv kameralari sonini ekstrapolyatsiya qildilar. Katta London 500 000 atrofida va Buyuk Britaniyadagi kameralarning umumiy soni 4 200 000 atrofida boʻlishi kerak. Ularning hisob-kitoblariga koʻra, Buyuk Britaniyada har 14 kishiga bitta kamera toʻgʻri keladi. Garchi bir necha yillardan buyon bu raqam ortidagi metodologiya notoʻgʻri ekanligi eʼtirof etilgan boʻlsa-da, keng iqtibos keltirildi. Bundan tashqari, Buyuk London uchun 500 000 koʻrsatkichi koʻpincha London shahridagi politsiya va mahalliy hukumat tomonidan boshqariladigan kameralar koʻrsatkichi bilan chalkashtirib yuboriladi, bu koʻrsatkich 2011 yilda 650 ga yaqin edi.

CCTV foydalanuvchilari guruhi Buyuk Britaniyadagi shahar markazlari, stansiyalar, aeroportlar va yirik chakana savdo maydonchalarida 1,5 millionga yaqin xususiy va mahalliy hukumat kuzatuv kameralari mavjudligini taxmin qildi.

Shotlandiyaning Jinoyat va Adliya tadqiqot markazi tomonidan olib borilgan va barcha Shotlandiya mahalliy hokimiyat organlarining soʻroviga asoslanib, Shotlandiyada 2200 dan ortiq jamoat joylarida CCTV kameralari mavjudligini aniqladi.

=== Kanada ===
Project SCRAM – bu Halton mintaqaviy politsiya xizmati tomonidan uy xavfsizlik tizimlarini oʻrnatishda uy xoʻjaliklari duch keladigan maxfiylik va xavfsizlikka oid murakkab muammolarni roʻyxatdan oʻtkazish va isteʼmolchilarga tushunishga yordam berish uchun politsiya harakati. „SCRAM dasturi hamjamiyat aʼzolariga oddiy, xavfsiz, maxfiy, onlayn shakl orqali oʻzlarining yashash joylaridagi videokuzatuv uskunalarini ixtiyoriy ravishda aniqlash va roʻyxatdan oʻtkazish imkonini beradi“. U tijorat korxonalari uchun kengaytirilmagan. Uy xavfsizligi va tizimlarini roʻyxatga olish va monitoringini taʼminlash boʻyicha keng koʻlamli harakatlar. „Xavfsizlik kamerasini roʻyxatdan oʻtkazish va monitoring qilish – bu jinoyatlarning oldini olish va tergov vositasi boʻlib, u aholidan yordam soʻradi va jinoyatning oldini olishga yordam beradi.uch darajada. Turar joydagi videokuzatuv kameralari jinoyatchilarni hududga kirishdan toʻxtata oladi, jinoyatlar sodir boʻlishining oldini oladi va politsiyaga qimmatli dalillarni taqdim etish orqali jinoyatlarni ochishga yordam beradi“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://haltonpolice.ca/CommunityPolicing/Pages/securitycameraregistration.aspx|sarlavha=One Vision, One Mission, One Team|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160114161848/http://www.haltonpolice.ca/COMMUNITYPOLICING/Pages/securitycameraregistration.aspx|arxivsana=2016-01-14|sana=2016 yil 14 yanvar Halton mintaqaviy politsiya xizmati|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Janubiy Afrika ===
Janubiy Afrikada jinoyatchilik darajasi yuqori boʻlgani sababli CCTV kuzatuvi keng tarqalgan, biroq mamlakat eng soʻnggi texnologiyani joriy etishda sekin edi, masalan, birinchi IP kamera 1996-yilda Axis Communications tomonidan chiqarilgan, ammo IP kameralar Janubiy Afrikaga 2008-yilgacha yetib kelmagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://intellisec.co.za/cctv-systems/|sarlavha=&quot;CCTV tizimlari&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170402063442/http://intellisec.co.za/cctv-systems/|arxivsana=2017-04-02|sana=2017 -yil 24-fevral|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. Yetkazib beruvchilar sonini tartibga solish uchun 2001-yilda Xususiy xavfsizlik sanoatini tartibga solish toʻgʻrisidagi qonun qabul qilindi, unda barcha xavfsizlik kompaniyalari Xususiy xavfsizlik sanoatini tartibga solish organida (PSIRA) roʻyxatdan oʻtishlarini talab qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.psira.co.za/psira/images/Documents/Code_of_conduct/2014_psira_act.pdf|sarlavha=&quot;PSIRA ACT&quot; (PDF)|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161017024357/http://www.psira.co.za/psira/images/Documents/Code_of_conduct/2014_psira_act.pdf|arxivsana=2016-10-17|sana=Xususiy xavfsizlik sanoatini tartibga solish organi. 2002 yil 25 fevral . 2016 yil 12 oktyabrda olindi|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Lotin Amerikasi ===
Lotin Amerikasida CCTV bozori mulkiy jinoyatlarning koʻpayishi bilan tez oʻsib bormoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.securitymagazine.com/Articles/SEC_Newswire/BNP_GUID_9-5-2006_A_10000000000000678960|sarlavha=Lotin Amerikasi jismoniy xavfsizlik bozori tez o'sib bormoqda|arxivurl=https://web.archive.org/web/20091020062159/http://www.securitymagazine.com/Articles/SEC_Newswire/BNP_GUID_9-5-2006_A_10000000000000678960|arxivsana=2009-10-20|sana=2009 yil 8 oktyabr Xavfsizlik jurnali|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. CCTV kameralarini oʻrnatish kundan-kunga ortib bormoqda va jinoyat biroz nazorat qilinmoqda&lt;ref name=&quot;nptechsolution.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nptechsolution.com/2019/09/cctv-camera-installation-guide.html|sarlavha=&quot;CCTV kamerasini o'rnatish bo'yicha qo'llanma&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082433/https://www.nptechsolution.com/2019/09/cctv-camera-installation-guide.html|arxivsana=2022-08-30|sana=2019 -yil 28-dekabr|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Rossiya ===
Moskva jamoat nazorati tarmogʻidagi yuz biometrikasi bilan jihozlangan videokuzatuv kameralari soni joriy 1500 tadan yil oxirigacha 70 baravarga oshib, 105 000 tagacha oshadi. Moskvadagi CCTV tizimi endi neyron tarmoqlarga asoslangan algoritm yordamida yuzlarni taniy oladi&lt;ref name=&quot;nptechsolution.com&quot;/&gt;. Shahar kamerasi yozuvlari real vaqt rejimida tahlil qilinadi. Ekrandagi yuzlar skanerdan oʻtkaziladi va gumonlanuvchini aniqlash uchun politsiya [[maʼlumotlar bazasi]] kabi bir nechta maʼlumotlar bazalari bilan tekshirilishi mumkin. Ushbu tahliliy tizim politsiyaga gumonlanuvchining shahar boʻylab harakatlarini tiklashda ham yordam berishi mumkin. Tizim turli xil CCTV kameralaridan tegishli yozuvlarni qidiradi va bir nechta kuzatuvlardan bir xil yuzni aniqlaydi. Moskva tarmogʻi 160 000 CCTV kameralari va turar-joy binolarining 95 foizini oʻz ichiga oladi. Yil oxiriga kelib, Yagona videokuzatuv tizimiga ulangan holda, aholi xususiy binolarga videokuzatuv kameralarini oʻzlari oʻrnatishi mumkin boʻladi. Joriy yilda Maʼlumotlarni saqlash va qayta ishlash bosh markaziga 3500 dan ortiq kameralar ulandi. Bunga kirish zallari, maktablar va bolalar bogʻchalari, MCC bekatlari, stadionlar, jamoat transporti bekatlari va avtobus bekatlari hamda bogʻlardagi kameralar kiradi. Huquqbuzarlik va jinoyatlarning 70 foizini ochishda videoyozuvlardan foydalaniladi. Kameralar kommunal xizmatlarni kuzatishda ham yordam beradi. Departament vakilining qoʻshimcha qilishicha, Moskva shunday keng qamrovli identifikatsiya tizimiga ega dunyodagi eng yirik xavfsizlik tizimlaridan biriga ega. Bunga kirish zallari, maktablar va bolalar bogʻchalari, MCC bekatlari, stadionlar, jamoat transporti bekatlari va avtobus bekatlari hamda bogʻlardagi kameralar kiradi. Huquqbuzarlik va jinoyatlarning 70 foizini ochishda videoyozuvlardan foydalaniladi. Kameralar kommunal xizmatlarni kuzatishda ham yordam beradi. Departament vakilining qoʻshimcha qilishicha, Moskva shunday keng qamrovli identifikatsiya tizimiga ega dunyodagi eng yirik xavfsizlik tizimlaridan biriga ega. Bunga kirish zallari, maktablar va bolalar bogʻchalari, MCC bekatlari, stadionlar, jamoat transporti bekatlari va avtobus bekatlari hamda bogʻlardagi kameralar kiradi. Huquqbuzarlik va jinoyatlarning 70 foizini ochishda videoyozuvlardan foydalaniladi. Kameralar kommunal xizmatlarni kuzatishda ham yordam beradi. Departament vakilining qoʻshimcha qilishicha, Moskva shunday keng qamrovli identifikatsiya tizimiga ega dunyodagi eng yirik xavfsizlik tizimlaridan biriga ega&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.telegraph.co.uk/technology/2017/09/29/facial-recognition-fitted-5000-cctv-cameras-moscow/|sarlavha=&quot;Yuzni tanish Moskvadagi 5000 ta videokuzatuv kameralariga o'rnatilgan&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082432/https://www.telegraph.co.uk/technology/2017/09/29/facial-recognition-fitted-5000-cctv-cameras-moscow/|arxivsana=2022-08-30|sana=2022-yil 11-yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

== Videokuzatuv va terrorizm ==
''Qoʻshimcha maʼlumot: Terrorga qarshi urush''

Kuzatuv kameralari tomonidan toʻplangan materiallar voqeadan keyingi kriminalistikada terrorchilik hujumlarining taktikasi, usullari va ijrochilarini aniqlash uchun vosita sifatida foydalanilgan . Bundan tashqari, odamlar va olomonning shubhali xatti-harakatlarini aniqlashga qaratilgan INDECT kabi turli loyihalar mavjud. Terrorchilarni kameralar toʻxtata olmasligi, terror xurujlari haqiqatan ham videokuzatuvdan foydalanilmasligi va terrorchilar buni hattoki oʻz maʼlumotlarini targʻibot qilish va nashr etish uchun qoʻshimcha kanal sifatida koʻrishlari mumkinligi taʼkidlangan. harakat qiladi. Germaniyada mamlakatning asosiy siyosiy partiyalari, SPD, CDU tomonidan kengaytirilgan videokuzatuvni oʻtkazishga chaqirmoqda va CSU chap partiya aʼzosi tomonidan „subyektiv xavfsizlik hissi uchun platsebodan koʻra koʻproq narsa“ sifatida rad etilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.dw.com/en/calls-increase-for-sweeping-surveillance-after-berlin-attack/a-36854715|sarlavha=&quot;Berlindagi hujumdan keyin keng qamrovli kuzatuvga qo'ng'iroqlar ko'paydi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082434/https://www.dw.com/en/calls-increase-for-sweeping-surveillance-after-berlin-attack/a-36854715|arxivsana=2022-08-30|sana=2017 yil 4 yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

== Maxfiylik ==
{{Yana qarang|Vizual maxfiylik}}
Videokuzatuv kameralari tarafdorlari, kameralar jinoyatni oldini olish va ochishda samarali ekanligini hamda jamoat joylarini kuzatish boʻyicha tegishli tartibga solish va qonuniy cheklovlar yetarlicha himoyani taʼminlashi mumkin, shunda shaxsning shaxsiy daxlsizligiga boʻlgan huquqi kuzatuv afzalliklariga nisbatan oqilona baholanishi mumkin, deb taʼkidlaydilar. Biroq, kuzatuvga qarshi faollarjamoat joylarida shaxsiy daxlsizlik huquqi mavjudligini taʼkidladilar. Bundan tashqari, insonning jamoat daxlsizligiga boʻlgan huquqi oqilona va asosli ravishda buzilishi mumkin boʻlgan stsenariylar boʻlishi mumkin boʻlsa-da, baʼzi olimlar bunday holatlar juda kam uchraydi, shuning uchun jamoat shaxsiy hayotining tez-tez buzilishini etarli darajada kafolatlamaydi. keng tarqalgan CCTV kuzatuvi boʻlgan hududlarda. Misol uchun, Beatris fon Silva-Taruka Larsen oʻzining „Soatni oʻrnatish: maxfiylik va CCTV kuzatuvi etikasi“ kitobida CCTV kuzatuviga faqat „maʼlum bir cheklangan holatlarda“ ruxsat berilishini taʼkidlaydi, masalan, maʼlum bir joy „har tomonlama“ boʻlsa. hujjatlashtirilgan va jiddiy jinoiy tahdid.

Qoʻshma Shtatlarda Konstitutsiya shaxsiy daxlsizlik huquqini aniq oʻz ichiga olmaydi, ammo Oliy sud Konstitutsiyaga kiritilgan bir nechta tuzatishlar bu huquqni bilvosita beradi. Videokuzatuv yozuvlariga kirish uchun sudyaning buyrugʻi talab qilinishi mumkin. Biroq, videokuzatuvga xos qonunchilik va meʼyoriy hujjatlar kam.

Yevropa Ittifoqidagi barcha davlatlar inson huquqlarini, shu jumladan shaxsiy daxlsizlik huquqini himoya qiluvchi Inson huquqlari boʻyicha Yevropa konventsiyasini imzolaganlar. Yevropa Ittifoqining maʼlumotlarni himoya qilish boʻyicha direktivasi shaxsiy maʼlumotlarga, shu jumladan CCTV yozuvlariga kirishni tartibga soladi. Ushbu direktiv Yevropa Ittifoqidagi har bir davlatning milliy qonunchiligiga tarjima qilingan.

Buyuk Britaniyada 1998-yilgi Maʼlumotlarni himoya qilish toʻgʻrisidagi qonun CCTV yozuvlaridan foydalanishga qonuniy cheklovlar qoʻyadi va CCTV tizimlarini Maʼlumotlarni himoya qilish agentligida roʻyxatdan oʻtkazishni talab qiladi. 2004-yilda Maʼlumotlarni himoya qilish agentligining vorisi boʻlgan Axborot komissari boshqarmasi buning uchun barcha CCTV tizimlarini Komissarda roʻyxatdan oʻtkazish va arxivlangan yozuvlarni tezda oʻchirish zarurligini aniqladi. Biroq, keyingi sud amaliyoti (Durant va FSA) ushbu qonun tomonidan taqdim etilgan himoya doirasini cheklab qoʻydi va hozirda barcha CCTV tizimlari tartibga solinmagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://publications.parliament.uk/pa/ld200809/ldselect/ldconst/18/18we03.htm|sarlavha=&quot;AA Adamsning memorandumi, BSc, MSc, PhD, LLM, MBCS, CITP School of Systems Engineering&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082432/https://publications.parliament.uk/pa/ld200809/ldselect/ldconst/18/18we03.htm|arxivsana=2022-08-30|sana=2007 yil yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

Buyuk Britaniya Axborot Komissarligining 2007-yilgi hisobotida jamoatchilikni kuzatuvdan foydalanishning kuchayib borayotgani va fuqarolik erkinliklariga potentsial taʼsiri haqida koʻproq xabardor qilish zarurligi taʼkidlangan. Oʻsha yili kampaniya guruhi Buyuk Britaniyadagi CCTV kameralarining aksariyati noqonuniy ishlayotgani yoki maxfiylik qoidalarini buzayotganini daʼvo qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2007%2F05%2F31%2Fncamera131.xml|sarlavha=&quot;Buyuk Britaniyadagi CCTV kameralarining aksariyati &quot;noqonuniydir&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070630235344/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2007%2F05%2F31%2Fncamera131.xml|arxivsana=2007-06-30|sana=2007 yil 31 may. 2007 yil 2 iyunda asl nusxadan arxivlangan . Olingan 18 iyul 2021 yil .|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. Bunga javoban, Axborot komissari idorasi daʼvoni rad etdi va maʼlumotlarni himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunni suiisteʼmol qilish holatlari tezda tekshirilishini qoʻshimcha qildi. CCTV-dan foydalanishdan kelib chiqadigan baʼzi xavotirlar mavjud boʻlsa ham, masalan, shaxsiy hayotga taalluqli boʻlsa ham, koʻproq tijorat muassasalari hali ham Buyuk Britaniyada CCTV tizimlarini oʻrnatmoqda.

2012-yilda Buyuk Britaniya hukumati jismoniy shaxslar haqidagi maʼlumotlarni toʻplash, saqlash, saqlash va ulardan foydalanishni nazorat qilish va cheklash bilan bogʻliq bir qancha qoidalarni oʻz ichiga olgan Erkinliklarni himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunni qabul qildi. Ushbu Qonunga muvofiq, Ichki ishlar vazirligi 2013-yilda hukumat va mahalliy hokimiyat organlari tomonidan kuzatuv kameralaridan foydalanish boʻyicha amaliyot kodeksini eʼlon qildi. Kodeksning maqsadi ulardan foydalanishning „rozilik asosida kuzatuv sifatida tavsiflanishini taʼminlashga yordam berishdir va jamiyat tomonidan bunday rozilik xabardor qilingan rozilik boʻlishi kerak va tizim operatori tomonidan qabul qilinmasligi kerak. Rozilik bilan kuzatuv politsiyaga oʻxshash deb qaralishi kerak. roziligi bilan“.

Kanadada videokuzatuvdan foydalanish juda tez oʻsdi. Ontarioda Axborot erkinligi va Maxfiylikni himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunning shahar va viloyat versiyalarida tasvirlar va maʼlumotlarning ushbu usul bilan qanday toʻplanishi yoki chiqarilishini nazorat qiluvchi juda aniq koʻrsatmalar mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.ontario.ca/laws/statute/90f31|sarlavha=Axborot erkinligi va maxfiylikni himoya qilish to'g'risidagi qonun|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082431/https://www.ontario.ca/laws/statute/90f31|arxivsana=2022-08-30|sana=2007 yil 24 sentyabr|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

Shvetsiyada jamoat joylarida CCTV dan foydalanish milliy darajada ham, GDPR (Yevropa maxfiylik akti) orqali ham tartibga solinadi. Milliy qonunchilikda davlat operatorlari (2020-yil 1-yanvardan boshlab huquqni muhofaza qiluvchi organlar bundan mustasno) keng jamoatchilikka kirish imkonini beruvchi joylarda videokuzatuv kameralarini oʻrnatish uchun ruxsatnomalar talab qilinadi. Lund universiteti tomonidan oʻtkazilgan soʻrovda 2017-yil avgust oyida Shvetsiyaning keng jamoatchiligidan jamoat joylarida CCTV ishlayotganda shaxsiy hayotga boʻlgan ehtiyojini taʼminlaydigan bitta chorani tanlash taklif qilindi: 43 % tasvir materiallarini boshqarish, saqlash va tarqatishning aniq tartiblari koʻrinishidagi tartibga solishni maʼqul koʻrdi. kuzatuv kameralaridan ishlab chiqarilgan, 39 % jamoat joylarida kamera kuzatuvi mavjudligini bildiruvchi aniq belgilar koʻrinishidagi tartibga solishni maʼqullagan, 2 % kun/haftaning maʼlum vaqtlarida kuzatuv kameralaridan foydalanishni cheklovchi ruxsatnoma shaklida tartibga solishni maʼqullagan, 10 % jamoat joylarida kuzatuv kameralariga ruxsat berish uchun cheklovchi siyosatga ega boʻlish koʻrinishidagi tartibga solishni maʼqullagan, 6 % esa ishonchsiz yoki bilmagan.

== Texnologik ishlanmalar ==

=== Kompyuter tomonidan boshqariladigan tahlil va identifikatsiya ===
Kompyuter tomonidan boshqariladigan kameralar oʻz koʻrish sohasidagi obyektlarni aniqlashi, kuzatishi va turkumlashi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theverge.com/2018/1/23/16907238/artificial-intelligence-surveillance-cameras-security|sarlavha=&quot; Sun'iy intellekt kuzatuvni kuchaytiradi .&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082431/https://www.theverge.com/2018/1/23/16907238/artificial-intelligence-surveillance-cameras-security|arxivsana=2022-08-30|sana=2018-yil 23-yanvar. Olingan. 2019-yil 25-mart|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

Video-kontent tahlili, shuningdek, videotahlil deb ham ataladi, bu vaqtinchalik hodisalarni aniqlash va aniqlash uchun videoni avtomatik ravishda tahlil qilish qobiliyatidir, bu bitta tasvirga emas, balki obyekt tasnifiga asoslanadi. Soʻnggi oʻn yil ichida takomillashtirilgan VCA funksiyalari ishlab chiqildi. Muayyan shakllar va ranglarni tanib olishdan tashqari, VCA ilovalari endi murakkabroq stsenariylarni tahlil qilishi mumkin.

Murakkab VCA ilovalari obyekt turlarini ularning shakli va harakat harakati asosida aniq tasniflashi va obyekt tezligini oʻlchashi mumkin. Baʼzi video tahlil ilovalari qoidalarni belgilangan hududlarga amalda qoʻllash uchun ishlatilishi mumkin. Ushbu qoidalar kirishni boshqarish bilan bogʻliq boʻlishi mumkin. Masalan, ular qaysi obyektlarning maʼlum bir hududga kirishi mumkinligini, qachon kirishiga ruxsat berilganligini yoki qanday sharoitlarda tasvirlashlari mumkin. Deyarli qoʻllanadigan qoidalar turli harakat holatlariga ham tegishli boʻlishi mumkin. VCA-ga asoslangan CCTV tizimlari olomondagi anomaliyalarni aniqlash uchun oʻrnatilishi mumkin, masalan, odam odatda kutilgan tomonga qarama-qarshi yoʻnalishda harakatlanayotganda (masalan, aeroportda samolyotdan tushish yoki metroga kirish orqali chiqish).

VCA texnologiyasini amalga oshirishda turlicha yondashuvlar mavjud. Maʼlumotlar kameraning oʻzida (chekka ishlov berish) yoki markazlashtirilgan [[server]] tomonidan qayta ishlanishi mumkin. Ikkala yondashuvning ham ijobiy va salbiy tomonlari bor&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ercim.eu/publication/ws-proceedings/DELOS4/oliveira.pdf|sarlavha=&quot;Video kontentini olish uchun tasvirni qayta ishlash texnikasi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220404235927/https://www.ercim.eu/publication/ws-proceedings/DELOS4/oliveira.pdf|arxivsana=2022-04-04|sana=2022|kirish sanasi=2022}}&lt;/ref&gt;.

Koʻpchilik uchun odamlarning suratlari va shaxsiyati haqidagi kompyuter maʼlumotlar bazalari bilan bogʻliq boʻlgan jamoat joylarida videokuzatuv kameralarining rivojlanishi fuqarolik erkinliklarining jiddiy buzilishini koʻrsatadi. Tanqidchilar bunday texnologiya jamoat joylarida anonimlikni yoʻqotishidan qoʻrqishadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.usatoday.com/tech/news/surveillance/2007-07-21-chips_N.htm|sarlavha=&quot;Odamlardagi mikrochiplar shaxsiy hayot haqida munozaralarni keltirib chiqaradi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120630110913/http://www.usatoday.com/tech/news/surveillance/2007-07-21-chips_n.htm|arxivsana=2012-06-30|sana=2012 yil 7 iyun|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.
=== Saqlash, saqlash va saqlash ===
CCTV tizimlari tomonidan ishlab chiqarilgan tasvirlarni saqlash uchun xarajat bor. Saqlash vositalarida saqlangan maʼlumotlarning miqdori va sifati siqilish nisbatlariga, soniyada saqlanadigan tasvirlarga, tasvir hajmiga bogʻliq va video yoki tasvirlarni saqlash muddatiga taʼsir qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.jvsg.com/cctv-compression-guide/|sarlavha=&quot;CCTVda MotionJPEG, JPEG2000, H.264 va MPEG-4 siqish usullari&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082432/https://www.jvsg.com/cctv-compression-guide/|arxivsana=2022-08-30|sana=2011 -yil 1-may|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. DVR’lar tasvirlarni turli xususiy fayl formatlarida saqlaydi . Yozuvlar oldindan belgilangan vaqt davomida saqlanishi va keyin avtomatik ravishda arxivlanishi, qayta yozilishi yoki oʻchirilishi mumkin, muddat ularni yaratgan tashkilot tomonidan belgilanadi.

=== IP kameralar ===
{{Asosiy maqola|IP kamera}}
Easy Connect Wireless IP kamera CCTV-ning oʻsib borayotgan filiali bu internet protokol kameralari (IP kameralar). Taxminlarga koʻra, 2014-yil IP-kameralar analog kameralarni sotgan birinchi yil boʻlgan. IP kameralar videoni raqamli shaklda maʼlumotlar tarmoqlari boʻylab uzatish uchun koʻpchilik Mahalliy Tarmoqlar (LAN) tomonidan qoʻllanadigan Internet Protokolidan (IP) foydalanadi. IP ixtiyoriy ravishda umumiy internet orqali uzatilishi mumkin, bu foydalanuvchilarga oʻz kameralarini internetga ulanish orqali kompyuter yoki telefonda masofadan turib koʻrish imkonini beradi. Professional yoki ommaviy infratuzilma xavfsizligi ilovalari uchun IP video xususiy tarmoq yoki VPN ichida cheklangan. IP kameralar narsalar internetining bir qismi hisoblanadi(IoT) va boshqa IP-ni qoʻllab-quvvatlaydigan qurilmalar kabi koʻplab afzalliklar va xavfsizlik xavflariga ega.

IP kameralarning asosiy turlariga quyidagilar kiradi: statsionar kameralar, pan-tilt-zoom (PTZ) kameralar va koʻp sensorli kameralar. Ruxsat etilgan kameralarning ruxsati dastur maydoniga qarab farq qilishi mumkin, lekin odatda 20 MP dan oshmaydi. PTZ ning asosiy xususiyati uning masofadan yoʻnaltirish va optik kattalashtirish qobiliyatidir. Koʻp sensorli kameralar yordamida kengroq maydonlarni kuzatish va yuzlab megapikselli piksellar sonini olish mumkin.

Sanoat video kuzatuv tizimlari IP kameralarni qoʻllab-quvvatlash uchun tarmoq videoregistratorlaridan foydalanadi. Ushbu qurilmalar yozib olish, saqlash, video oqimini qayta ishlash va signalni boshqarish uchun javobgardir.

2008-yildan beri IP-video kuzatuvi ishlab chiqaruvchilari tizimlar oʻrtasidagi muvofiqlikni qoʻllab-quvvatlash uchun standartlashtirilgan tarmoq interfeysidan (ONVIF) foydalanishlari mumkin.

=== Tarmoqli CCTV kameralari ===
Chikago shahrida shahar avtobuslari, korxonalar, davlat maktablari, metro stansiyalari, uy-joy loyihalari va hokazolarda oʻrnatilgan davlat idoralarining CCTV video tasmalari bilan xususiy sektorning video tasmalarini birlashtirgan tarmoqli video kuzatuv tizimi ishlaydi. Hatto uy egalari ham kadrlarga hissa qoʻshish. U jami 15 000 ta kameraning video tasmasini birlashtirishi taxmin qilinmoqda.

Tizim Chikagoning Favqulodda vaziyatlar boshqarmasi tomonidan favqulodda qoʻngʻiroq sodir boʻlganda foydalaniladi: u qoʻngʻiroq qiluvchining joylashuvini aniqlaydi va foydalanuvchining aralashuvini talab qilmasdan, eng yaqin xavfsizlik kamerasining real vaqt rejimidagi video tasmasini operatorga bir zumda koʻrsatadi. Tizim real vaqt rejimida toʻliq monitoring qilish uchun juda keng boʻlsa-da, u jinoiy ishlarda dalil sifatida foydalanish uchun video maʼlumotlarni saqlaydi.

=== Simsiz xavfsizlik kameralari ===
{{Asosiy maqola|Simsiz xavfsizlik kamerasi}}
Simsiz xavfsizlik kamerasi Koʻpgina isteʼmolchilar uy nazorati uchun simsiz xavfsizlik kameralariga murojaat qilmoqdalar. Simsiz kameralar video/audio uzatish uchun video kabelni talab qilmaydi, shunchaki quvvat kabeli. Simsiz kameralarni oʻrnatish ham oson va arzon, lekin simli kameralarning ishonchliligi yoʻq. Simsiz xavfsizlik kameralarining oldingi avlodlari analog texnologiyaga tayangan; zamonaviy simsiz kameralar aniqroq ovoz, aniqroq video va xavfsiz va shovqinsiz signalni yetkazib beruvchi raqamli texnologiyadan foydalanadi.

=== Gapiruvchi CCTV ===
{{Asosiy maqola|Gapiruvchi CCTV}}
Buyuk Britaniyaning Wiltshire shahrida 2003 yilda hozirda „Talking CCTV“ deb nomlanuvchi sinov sxemasi ishga tushirildi; CCTV kameralari operatorlariga huquqbuzarlarga oʻz qilmishlarini toʻxtatishni buyurishga ruxsat berish, yaʼni subyektlarga axlatlarini olib ketish va ularni axlat qutisiga tashlashni buyurishdan tortib vandal guruhlarini tarqatib yuborishga qadar. 2005 yilda Midlsbro shahri meri va sobiq katta politsiyachi Rey Mallon oʻz hududida „Talking CCTV“ ni joriy qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/tees/5353538.stm|sarlavha=&quot;Shahar sinovlari CCTV kameralari bilan gaplashmoqda&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082433/http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/tees/5353538.stm|arxivsana=2022-08-30|sana=2006 yil 17 sentyabr.|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

Boshqa shaharlarda ham shunday kameralar oʻrnatilgan. 2007-yilda bir nechta qurilmalar Yorkshirning Sharqiy Riding shahridagi Bridlington shaharchasida oʻrnatildi .

== Qarshi choralar ==
Kuzatuv kameralarining keng qoʻllanishi tufayli CCTV kameralarini yengishi mumkin boʻlgan koʻzoynaklar qurilmoqda. 2016-yil dekabr oyida CCTV ga qarshi va yuzni tanib oluvchi quyoshdan saqlaydigan koʻzoynaklarning „reflektalar“ deb nomlangan shakli Chikagoda joylashgan Skott Urban ismli maxsus koʻzoynak ustasi tomonidan ixtiro qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/humber/6492925.stm|sarlavha=&quot;&quot;Gaplashuvchi&quot; videokuzatuv kameralari sinovdan o'tkazildi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211023003319/http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/humber/6492925.stm|arxivsana=2021-10-23|sana=2007 yil 25 mart.|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. Ular infraqizil va ixtiyoriy ravishda koʻrinadigan yorugʻlikni aks ettiradi, bu esa foydalanuvchining yuzini kameralar uchun oq rangga aylantiradi. Loyiha 28 000 AQSh dollari miqdoridagi moliyalashtirish maqsadini osongina ortda qoldirdi va reflektorlar 2017-yil iyun oyida sotuvga chiqarildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.kickstarter.com/projects/reflectacles/reflectacles-reflective-eyewear-and-sunglasses|sarlavha=&quot;Reflektalar - aks ettiruvchi ko'zoynaklar va quyoshdan saqlaydigan ko'zoynaklar&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082434/https://www.kickstarter.com/projects/reflectacles/reflectacles-reflective-eyewear-and-sunglasses|arxivsana=2022-08-30|sana=2022|kirish sanasi=2022}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
{{div col|colwidth=30em}}
* Videokuzatuv uchun sunʼiy intellekt
* Bugging
* [[Kabelli televideniya|„CATV“ kabel televideniesi sifatida – CCTV bilan adashtirmaslik kerak]]
* Yopiq elektron televizor kamerasi
* Kunduzgi va tungi kamera
* Raqamli video yozuvchisi
* Hujjatli amaliyot
* Osmonda koʻz (kamera)
* Soxta xavfsizlik kamerasi
* INDECT
* Axborot xizmati
* IP kamera
* Motion (kuzatuv dasturi)
* Optik asab (GCHQ)
* Jismoniy xavfsizlik
* Jismoniy xavfsizlik maʼlumotlarini boshqarish (PSIM)
* Maxfiylik xalqaro
* Xavfsizlik operatsiyalari markazi
* Xavfsiz tutun
* Shodan (veb-sayt)
* Aqlli kamera
* Aqlli shahar
* Sousveillance (teskari kuzatuv)
* Super tan oluvchilar
* Nazorat
* Teleekran
* Zamonaviy erkinlik toʻgʻrisidagi konventsiya
* Televizion tarmoq protokoli
* Avtomobil tekshiruvi ostida
* Video tahlil
* Video dalil
* Videotelefoniya
* Vashington okrugi yopiq elektron taʼlim televideniesi loyihasi
* Vebkamera
* Aqlli uy
* [[Uchuvchisiz uchish apparati]]
* IoT
{{div col end}}

== Eslatmalar ==
== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons turkum|Closed-circuit television (CCTV)}}

* [https://web.archive.org/web/20070212072806/http://www.homeoffice.gov.uk/rds/pdfs05/hors292.pdf Assessing the Impact of CCTV, a UK Home office study on the effectiveness of closed-circuit television]
{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Xavfsizlik]]
[[Turkum:Xavfsizlik tizimlari]]
[[Turkum:Video kuzatuv]]
[[Turkum:Jamoat xavfsizligi]]
[[Turkum:Jismoniy xavfsizlik]]
[[Turkum:Video]]</text>
      <sha1>tl30y04o2sik84zb0c5c6mm1y7e0psv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181362</id>
      <parentid>6181360</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:45:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6181362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62397" sha1="2bqg94mqhd35g350aasgkx54zsgjhkk" xml:space="preserve">'''Videokuzatuv –''' vizual nazorat qilish yoki tasvirni avtomatik tahlil qilish (yuzlarni, davlat raqamlarini avtomatik aniqlash) uchun moʻljallangan optoelektronik qurilmalar yordamida amalga oshiriladigan jarayondir. Ingliz tilida soʻzlashadigan muhitda ingliz atamasi ishlatiladi. Yopiq elektron televidenie, '''CCTV''' – bu yopiq elektron televizor tizimi.

Yopiq elektron televizor (CCTV), shuningdek, video kuzatuv sifatida ham tanilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://books.google.com/books?id=jkdLCgAAQBAJ&amp;pg=PA75|sarlavha=Axborot texnologiyalari orqali ijtimoiy o'zgarishlar va demokratiyani targ'ib qilish|arxivurl=https://books.google.com/books?id=jkdLCgAAQBAJ&amp;pg=PA75|arxivsana=2015|sana=2015|kirish sanasi=2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi |editor1-last=Kumar |editor1-first=Vikas |editor2-last=Svensson |editor2-first=Jakob |title=Promoting Social Change and Democracy Through Information Technology |date=2015 |publisher=IGI Global |isbn=9781466685031 |page=75 |url=https://books.google.com/books?id=jkdLCgAAQBAJ&amp;pg=PA75}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi |last1=Dempsey |first1=John S. |title=Introduction to private security |date=2008 |publisher=Thomson Wadsworth |location=Belmont, CA |isbn=9780534558734 |page=78 |url=https://books.google.com/books?id=qQo7oDMSVXgC&amp;pg=PA78}}&lt;/ref&gt;, cheklangan monitorlar toʻplamida signalni maʼlum bir joyga uzatish uchun videokameralardan foydalanish. U radioeshittirish televideniyesidan farq qiladi, chunki signal ochiq uzatilmaydi, lekin u nuqtadan nuqtaga (P2P), nuqtadan koʻp nuqtaga (P2MP) yoki simli yoki simsiz ulanishlardan foydalanishi mumkin. Garchi deyarli barcha videokameralar ushbu taʼrifga toʻgʻri kelsa ham, bu atama koʻpincha qoʻshimcha xavfsizlik yoki doimiy monitoringni talab qiladigan hududlarda kuzatuv uchun qoʻllanadi (Videotelefoniya kamdan-kam hollarda „CCTV“ deb ataladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://books.google.com/books?id=1VUU-eRAObAC|sarlavha=Texnologik asrda masofaviy ta'lim|arxivurl=https://books.google.com/books?id=1VUU-eRAObAC|arxivsana=2005 yil, 166-bet|sana=2005 yil, 166-bet|kirish sanasi=2022}}&lt;/ref&gt;).
[[Fayl:Surveillance cameras Tom Lee Park Memphis TN 01.jpg|thumb|Minora burchagidagi kuzatuv kameralari.]]
CCTV yordamida jamoatchilikni kuzatish dunyoning koʻplab hududlarida keng tarqalgan. Soʻnggi yillarda tanaga kiyiladigan videokameralardan foydalanish kuzatuvning yangi shakli sifatida joriy etildi, koʻpincha huquqni muhofaza qilish organlarida qoʻllanadi, kameralar politsiyachining koʻkragiga yoki boshiga joylashtiriladi. Videokuzatuv undan foydalanishni odamlarning shaxsiy daxlsizligi huquqi bilan, hatto jamoat joyida boʻlganda ham muvozanatlash borasida jiddiy munozaralarga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.aclu.org/other/whats-wrong-public-video-surveillance|sarlavha=&quot;Ommaviy video kuzatuvda nima bo'ldi?|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220901055150/https://www.aclu.org/other/whats-wrong-public-video-surveillance|arxivsana=2022-09-01|sana=2017 yil 5 yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.cbsnews.com/news/surveillance-cameras-and-the-right-to-privacy/|sarlavha=&quot;Kuzatuv kameralari va shaxsiy hayot huquqi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220424232627/https://www.cbsnews.com/news/surveillance-cameras-and-the-right-to-privacy/|arxivsana=2022-04-24|sana=2010 yil 13 avgust|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://top10reviewss.com/best-poe-security-camera-system-reviews/|sarlavha=&quot;Eng yaxshi PoE xavfsizlik kamerasi tizimi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220128025924/https://top10reviewss.com/best-poe-security-camera-system-reviews/|arxivsana=2022-01-28|sana=2019 yil 9 noyabr . 2017 yil 5 yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

Sanoat korxonalarida CCTV uskunalari jarayonning bir qismini markaziy boshqaruv xonasidan kuzatish uchun ishlatilishi mumkin, ayniqsa kuzatilayotgan muhit xavfli yoki odamlar uchun yetib boʻlmaydigan boʻlsa. CCTV tizimlari doimiy yoki faqat maʼlum bir hodisani kuzatish uchun kerak boʻlganda ishlashi mumkin. Raqamli videoregistratorlar (DVR) dan foydalangan holda CCTV ning yanada rivojlangan shakli turli sifat va ishlash imkoniyatlari hamda qoʻshimcha funksiyalar (harakatni aniqlash va elektron pochta xabarlari kabi) bilan, ehtimol, koʻp yillar davomida yozib olishni taʼminlaydi. Yaqinda markazlashtirilmagan IP kameralar, ehtimol megapikselli sensorlar bilan jihozlangan boʻlib, toʻgʻridan-toʻgʻri tarmoqqa ulangan xotiraga yozib olishni qoʻllab-quvvatlaydi.qurilmalar yoki butunlay mustaqil ishlash uchun ichki flesh.
[[Fayl:CCTV dome camera subway Rotterdam.jpg|thumb|Temir yoʻl stantsiyasida gumbazli kamera: Rotterdam markaziy metro bekati]]
Hisob-kitoblarga koʻra, 2021-yilga kelib butun dunyo boʻylab taxminan 1 milliard kuzatuv kameralari qoʻllanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.biometricupdate.com/202001/global-sales-of-video-surveillance-equipment-projected-to-surpass-20-billion-this-year|sarlavha=&quot;Bu yil videokuzatuv uskunalarining global savdosi 20 milliard dollardan oshadi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220401004853/https://www.biometricupdate.com/202001/global-sales-of-video-surveillance-equipment-projected-to-surpass-20-billion-this-year|arxivsana=2022-04-01|sana=2020 -yil 26-oktabr|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. Bu kameralarning taxminan 65 % Osiyoda oʻrnatilgan. Soʻnggi yillarda CCTV oʻsishi sekinlashdi. Ushbu texnologiyaning joriy etilishi davlat nazoratining sezilarli oʻsishiga, ilgʻor ijtimoiy monitoring va nazorat usullarining sezilarli oʻsishiga va butun dunyo boʻylab jinoyatlarning oldini olish boʻyicha koʻplab tadbirlarga yordam berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.sdmmag.com/articles/92407-rise-of-surveillance-camera-installed-base-slows|sarlavha=&quot;Kuzatuv kamerasi o'rnatilgan baza sekinlashuvining ko'tarilishi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220901065032/https://www.sdmmag.com/articles/92407-rise-of-surveillance-camera-installed-base-slows|arxivsana=2022-09-01|sana=2016 yil 5 may. 2017yil 5 yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

== Tarix ==
[[Fayl:THE CENTRAL POLICE CONTROL STATION, MANNED 24 HOURS A DAY CONTROLS ALL TRAFFIC LIGHTS, RECEIVES REMOTE TV INPUTS FROM... - NARA - 551905.tif|thumb|1973-yilda Germaniyaning Myunxendagi markaziy politsiya nazorat punktida yopiq elektron televizor monitoringi.]]

Erta mexanik CCTV tizimi 1927-yil iyun oyida rus fizigi Léon Theremin tomonidan ishlab chiqilgan (qarang: [[Sovet Ittifoqida televideniye|Sovet Ittifoqidagi televidenie]]). Dastlab Mehnat va Mudofaa Soveti tomonidan talab qilingan tizim qoʻlda boshqariladigan skanerlash-uzatuvchi kamera va simsiz qisqa toʻlqinli uzatuvchi va qabul qilgichdan iborat boʻlib, yuz chiziqli oʻlchamlari. Kliment Voroshilov qoʻmondonligi ostida Terminning videokuzatuv tizimi [[Iosif Stalin]], Semyon Budyonniy va Sergo Orjonikidzega koʻrsatildi va Moskva Kremlining hovlisiga yaqinlashib kelayotgan mehmonlarni kuzatish uchun oʻrnatildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Walter_Dornberger|sarlavha=Dornberger, Valter|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220911071624/https://en.wikipedia.org/wiki/Walter_Dornberger|arxivsana=2022-09-11|sana=30.08.2022|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

Yana bir dastlabki CCTV tizimi Siemens AG tomonidan 1942-yilda fashistlar Germaniyasining Peenemünde shahridagi VII sinov stendida V-2 raketalarining uchirilishini kuzatish uchun oʻrnatildi.

AQSHda birinchi tijorat yopiq elektron televizion tizim 1949-yilda Vericon deb nomlangan. Vericon haqida juda kam narsa maʼlum, faqat u hukumat ruxsatini talab qilmaydi deb eʼlon qilingan.

=== Texnologiya vujudga kelishi ===
Eng qadimgi video kuzatuv tizimlari doimiy monitoringni oʻz ichiga olgan, chunki maʼlumotlarni yozib olish va saqlashning hech qanday usuli yoʻq edi. Gʻaltakdan gʻaltakgacha boʻlgan ommaviy axborot vositalarining rivojlanishi kuzatuv tasvirlarini yozib olish imkonini berdi. Bu tizimlar magnit lentalarni qoʻlda oʻzgartirishni talab qildi, bu koʻp vaqt talab qiladigan, qimmat va ishonchsiz jarayon boʻlib, operator lentani magnitafondan tortib oluvchi gʻaltakga qoʻlda oʻtkazishi kerak edi. Bu kamchiliklar tufayli videokuzatuv keng tarqalmagan. Videomagnitofon texnologiyasi 1970-yillarda paydo boʻldi, bu maʼlumotlarni yozib olish va oʻchirishni osonlashtirdi, videokuzatuvdan foydalanish keng tarqaldi.

1990-yillarda raqamli multiplekslash ishlab chiqildi, bu bir vaqtning oʻzida bir nechta kameralarni yozib olish, shuningdek, vaqt oraligʻi va faqat harakatni yozish imkonini beradi. Bu vaqt va pulni tejaydi, bu esa keyinchalik CCTVdan foydalanishning koʻpayishiga olib keldi.

Yaqinda CCTV texnologiyasi Internetga asoslangan mahsulotlar va tizimlarga oʻtish va boshqa texnologik ishlanmalar bilan yaxshilandi.

=== Ilova ===
Yopiq elektron televizor professional boks va professional kurash kabi sport turlari va 1964-yildan 1970-yilgacha Indianapolis 500 avtomobil poygasi uchun pullik teatr televideniesi shakli sifatida ishlatilgan. Boks boʻyicha telekoʻrsatuvlar jonli efirda koʻrsatilgan maydonlarda, asosan teatrlarda, tomoshabinlar jangni jonli koʻrish uchun chiptalar toʻlagan. Yopiq telekoʻrsatuv bilan birinchi jang 1948-yilda Jo Lui va Jo Uolkottga qarshi jang boʻlgan. Yopiq elektron koʻrsatuvlar 1960 va 1970-yillarda Muhammad Ali bilan mashhur boʻlgan, 1974-yilda butun dunyo boʻylab 50 million CCTV tomoshabinlarini jalb qilgan „Jungldagi shovqin“ jangi va 1975-yilda „Maniladagi Thrilla“ butun dunyo boʻylab 100 million CCTV tomoshabinini jalb qildi. 1985 yilda WrestleMania I professional kurash shousi boʻlib oʻtdi. Ushbu sxema bilan bir milliondan ortiq tomoshabin tomonidan koʻrilgan. 1996-yilning oxirida Xulio Sezar Chaves va Oskar De La Xoya oʻrtasidagi boks jangini 750 000 tomoshabin tomosha qilgan. Garchi yopiq elektron televizor asta-sekin tomosha uchun pullik uy kabel televideniesiga almashtirilgan boʻlsa-da 1980 va 1990-yillarda, u bugungi kunda ham koʻpchilik mukofot shoulari va koʻpchilik joylarga jonli efirga uzatiladigan, lekin tarmoq televideniesida efirga uzatilmaydigan va keyinchalik translyatsiya qilish uchun qayta tahrirlangan boshqa tadbirlar uchun qoʻllanadi.

Mari Van Brittan Braun birinchi boʻlib CCTV uy xavfsizlik tizimini yaratdi va patentladi, uning texnologiyasining aksariyati bugungi kunda ham uy xavfsizlik tizimlarida qoʻllanadi (AQSh Patenti 3,482,037).

1968-yil sentabr oyida Nyu-York shtatining Olean shahri AQShda jinoyatchilikka qarshi kurashish maqsadida oʻzining asosiy biznes koʻchasi boʻylab videokameralar oʻrnatgan birinchi shahar boʻldi. Yana bir erta koʻrinish 1973-yilda Nyu-Yorkdagi Tayms maydonida boʻlgan. NYPD uni hududdagi jinoyatlarning oldini olish uchun oʻrnatdi; ammo kameralar tufayli jinoyatchilik darajasi unchalik kamaymagan koʻrinadi. Shunga qaramay, 1980-yillarda videokuzatuv butun mamlakat boʻylab, xususan, jamoat joylarini nishonga olgan holda tarqala boshladi. Bu politsiya boʻlimlari hajmini oshirish bilan solishtirganda jinoyatni oldini olishning arzon usuli sifatida koʻrildi. Ayrim korxonalar, ayniqsa, oʻgʻrilikka moyil boʻlgan korxonalar ham videokuzatuvdan foydalana boshladi. 1990-yillarning oʻrtalaridan boshlab butun mamlakat boʻylab politsiya boʻlimlari turli jamoat joylarida, jumladan, uy-joy loyihalari, maktablar va jamoat bogʻlari boʻlimlarida tobora koʻproq kameralar oʻrnatdi. CCTV keyinchalik banklar va doʻkonlarda jinoiy faoliyat dalillarini yozib olish orqali oʻgʻirlikni oldini olish uchun keng tarqalgan. 1997 yilda Nyu-York shahridagi jamoat uylari va turar-joylarida 3100 ta videokuzatuv tizimi oʻrnatildi.

1970 va 1980-yillarda [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]]&lt;nowiki/&gt;da oʻtkazilgan tajribalar, jumladan, 1985-yilda Bornmutdagi ochiq CCTV, oʻsha oʻn yil ichida bir nechta yirik sinov dasturlariga olib keldi. Mahalliy hukumat tomonidan birinchi marta 1987-yilda Norfolk shtatidagi Kingʻs Lynn shahrida foydalanilgan.

== Videokuzatuv faoliyat turlari ==

=== Jinoyatning oldini olish ===
{{See|Jinoyatlarni oldini olish|Prognozli politsiya}}
2009-yilda Shimoli-Sharqiy va Kembrij universiteti tadqiqotchilari tomonidan olib borilgan tizimli tekshiruv 41 xil tadqiqotda CCTVning jinoyatga oʻrtacha taʼsirini birlashtirish uchun meta-tahlil usullaridan foydalangan.

Meta-tahlilga kiritilgan tadqiqotlar eksperimental va nazorat zonalarida jinoyat sodir etishdan oldin va keyin chora-tadbirlarni oʻz ichiga olgan kvazi-eksperimental baholash dizaynlaridan foydalangan. Biroq, bir nechta tadqiqotchilar ushbu tadqiqot adabiyoti bilan bogʻliq uslubiy muammolarga ishora qildilar. Birinchidan, tadqiqotchilar meta-tahlilga kiritilgan Britaniya avtoturargohi tadqiqotlari CCTV xavfsizlik bilan bogʻliq bir qator boshqa choralar bilan bir vaqtda joriy etilganligini aniq nazorat qila olmasligini taʼkidladilar. Ikkinchidan, baʼzilar koʻpgina tadqiqotlarda tanlovning notoʻgʻriligi bilan bogʻliq muammolar boʻlishi mumkinligini taʼkidladilar, chunki CCTV joriy etilishi avvalgi jinoyat tendentsiyalariga potentsial endogen boʻlgan. Xususan, agar CCTV jinoyatchilik tendentsiyalariga javoban joriy etilgan boʻlsa, taxmin qilingan taʼsirlar noaniq boʻlishi mumkin.

Selektsiya tarafkashligi va endogenlik muammolarini randomize nazorat ostidagi sinovlar va tabiiy tajribalar kabi kuchliroq tadqiqot dizaynlari bilan hal qilish mumkinligi taʼkidlangan. Journal of Scandinavian Studies in Criminology and Criminal Prevention jurnalida chop etilgan 2017-yil sharhibunday tadqiqot dizaynlaridan foydalanadigan ettita tadqiqotni tuzadi. Tekshiruvga kiritilgan tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, CCTV jamoat koʻchalari va shahar metro bekatlarida jinoyatchilikni 24-28 foizga kamaytirdi. Shuningdek, CCTV futbol stadionlaridagi qoidabuzarliklarni va supermarketlar/ommaviy savdo doʻkonlarida oʻgʻirlikni kamaytirishi mumkinligini aniqladi. Biroq, toʻxtash joylarida yoki shahar atrofi metro stantsiyalarida CCTV istalgan taʼsirga ega ekanligi haqida hech qanday dalil yoʻq edi. Bundan tashqari, koʻrib chiqish shuni koʻrsatadiki, CCTV zoʻravonlik jinoyatlariga qaraganda mulkiy jinoyatlarning oldini olishda samaraliroq.

Politsiya uchun CCTV samaradorligiga oid yana bir savol – bu tizimning ish vaqti; 2013-yilda Filadelfiya Auditori 15 million dollarlik tizim faqat 32 % vaqt ishlaganligini aniqladi. CCTV jinoyatchilarni aniqlash va hukm qilishda yordam berishi haqida kuchli anekdot dalillari mavjud; masalan, Buyuk Britaniya politsiya kuchlari jinoyatlardan keyin muntazam ravishda CCTV yozuvlarini qidiradi. Bundan tashqari, CCTV gumonlanuvchilar yoki qurbonlarning harakatlarini kuzatishda hal qiluvchi rol oʻynadi va terrorizmga qarshi kurash xodimlari tomonidan terrorizmda gumon qilinganlarni kuzatishda asosiy vosita sifatida keng eʼtirof etiladi. Keng miqyosdagi CCTV qurilmalari 1970-yillardan beri terrorizmga qarshi himoyaning muhim qismini oʻynadi. Jinoyatning oldini olish umidida jamoat transportida ham kameralar oʻrnatildi.

Koʻproq ochiq savol – koʻpchilik CCTV iqtisodiy jihatdan samaralimi. Past sifatli mahalliy toʻplamlar arzon boʻlsa-da, yuqori aniqlikdagi CCTVni professional oʻrnatish va texnik xizmat koʻrsatish qimmat. Gill va Spriggs jinoyatlarning oldini olishda CCTV ning iqtisodiy samaradorlik tahlilini (CEA) oʻtkazdilar, bu esa CCTV oʻrnatilishi bilan ozgina pul tejashni koʻrsatdi, chunki oldini olingan jinoyatlarning aksariyati kichik pul yoʻqotishlariga olib keldi. Biroq, tanqidchilar pul boʻlmagan qiymatning afzalliklarini anʼanaviy iqtisodiy samaradorlik tahlilida qoʻlga kiritish mumkin emasligini taʼkidladilar va ularni oʻrganishdan olib tashlandi. Buyuk Britaniya politsiya boshliqlarining 2008-yildagi hisobotida jinoyatlarning atigi 3 foizi CCTV tomonidan ochilgan degan xulosaga keldi. [[London]]da, Metropolitan politsiyasiHisobot 2008-yilda 1000 ta kameraga bitta jinoyat ochilganini koʻrsatdi. Baʼzi hollarda CCTV kameralari hujumlar nishoniga aylangan.

Buyuk Britaniyaning Manchester kabi shaharlari jinoyatchilikning oldini olish uchun qulaylikni yaxshilash uchun DVR-ga asoslangan texnologiyadan foydalanmoqda.

2009-yil oktyabr oyida „Internet Eyes“ veb-sayti eʼlon qilindi, u jamoatchilik vakillariga oʻz uylaridan CCTV kamera tasvirlarini koʻrish va guvoh boʻlgan har qanday jinoyatlar haqida xabar berish uchun pul toʻlaydi. Sayt yetarlicha kuzatilmaydigan kameralarga „koʻproq koʻzlar“ qoʻshishni maqsad qilgan. Fuqarolik erkinliklari himoyachilari bu gʻoyani „xushsiz va tashvishli voqea“ deb tanqid qilishdi.

2013-yilda Oaxaka jinoiy fitnalarni fosh qilish uchun suhbatlarni ogʻzaki oʻqish uchun kar politsiya xodimlarini yolladi.

Hukumat maʼlumotlariga koʻra, Singapurda 2012-yildan beri minglab videokuzatuv kameralari kredit akulalarini toʻxtatishga, axlatni yoʻq qilishga va noqonuniy toʻxtash joylarini toʻxtatishga yordam berdi.

=== Jinoyatni hal qilish ===
{{See|Jinoiy tergov}}
CCTV jinoyatlarni ochishda ham foydalanish mumkin. Birgina [[London]]&lt;nowiki/&gt;da har kuni oltita jinoyat videokuzatuv kameralari orqali ochiladi.

=== Kiyimga moslashtirilgan kameralar ===
{{Asosiy maqola|Body camera}}
Soʻnggi yillarda tana qismiga joylashtiriladigan videokameralardan foydalanish bir qator maqsadlarda joriy etilgan. Masalan, huquqni muhofaza qilish organlarida kuzatuvning yangi shakli sifatida, kameralar politsiyachining koʻkragiga yoki bosh qismiga joylashtirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://books.google.com/books?id=klW5CwAAQBAJ&amp;pg=PT100|sarlavha=Politsiyani boshqarish: oltita demokratik davlat tajribasi|arxivurl=https://books.google.com/books?id=klW5CwAAQBAJ&amp;pg=PT100|arxivsana=30.08.2022|sana=30.08.2022|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Trafik oqimi monitoringi ===

=== Avtotransport harakati ===
{{Asosiy maqola|Yoʻl harakati kamerasi}}
Koʻpgina shaharlar va avtomobil yoʻllari tarmoqlarida tirbandliklarni aniqlash va baxtsiz hodisalar haqida xabar berish uchun yopiq elektron televizordan foydalangan holda keng qamrovli transport nazorati tizimlari mavjud&lt;ref&gt;Motorway Cameras in England, http://www.motorwaycameras.co.uk&lt;/ref&gt;. Biroq, bu kameralarning aksariyati xususiy kompaniyalarga tegishli va maʼlumotlarni haydovchilarning GPS tizimlariga uzatadi.

Highways England Britaniya avtomagistrali va magistral yoʻl tarmogʻini qamrab oluvchi 3000 dan ortiq Pan-Tilt-Zoom kameralaridan iborat davlatga tegishli CCTV tarmogʻiga ega. Ushbu kameralar, birinchi navbatda, trafik sharoitlarini kuzatish uchun ishlatiladi va tezlik kamerasi sifatida foydalanilmaydi. Faol trafikni boshqarish tizimi uchun statsionar kameralar qoʻshilishi bilan Angliyaning Highways CCTV tarmogʻidagi kameralar soni kelgusi bir necha yil ichida sezilarli darajada oshishi mumkin&lt;ref&gt;Networx Security. &quot;[https://www.networxsecurity.org/members-area/glossary/c/cctv.html Closed Circuit Television].&quot; Retrieved 7 March 2019.&lt;/ref&gt;.

Londondagi tirbandlik uchun toʻlov tirbandlik zonasi chegaralarida va uning ichida joylashgan kameralar tomonidan amalga oshiriladi, ular hududga kiradigan transport vositalarining raqamlarini avtomatik ravishda oʻqiydi. Agar haydovchi toʻlovni toʻlamasa, jarima solinadi&lt;ref&gt;Kablenet, The Register. &quot;[https://www.theregister.co.uk/2008/06/06/congestion_charge_tags/ TfL hands out contracts for congestion charge tags].&quot; 6 June 2008. Retrieved 7 March 2019.&lt;/ref&gt;. Shunga oʻxshash tizimlar oʻgʻirlanganligi xabar qilingan avtomobillarni aniqlash vositasi sifatida ishlab chiqilmoqda&lt;ref&gt;Rowena Coetsee, Bay Area News Group. &quot;[https://www.eastbaytimes.com/2017/08/11/new-surveillance-cameras-doing-their-job-antiochs-top-cop-says/ New surveillance cameras doing their job, Antioch's top cop says].&quot; 11 August 2017. Retrieved 8 March 2019.&lt;/ref&gt;.

Boshqa kuzatuv kameralari yoʻl harakati nazorati kameralari sifatida xizmat qiladi&lt;ref&gt;Prof. Eugene Volokh, The Wall Street Journal. &quot;[http://www2.law.ucla.edu/volokh/cameras.htm Traffic Enforcement Cameras].&quot; 26 March 2002. Retrieved 8 March 2019.&lt;/ref&gt;.

=== Piyodalar harakati ===
Makkada CCTV kameralari olomon oqimini kuzatish (va shu tarzda boshqarish) uchun ishlatiladi.

Filippinda San-Antonio shtatida CCTV kameralari va [[sunʼiy intellekt]] dasturlari kasallikning avj olishi paytida olomonning paydo boʻlishini aniqlash uchun ishlatilgan. Shaharning maʼlum bir joyida olomon toʻplanganda xavfsizlik xodimlari yuborilgan.

=== Infektsiyani boshqarish ===
{{See|Algoritm boʻyicha hukumat}}
Jamoat transportida xavfsizlik va xavfsizlikni oshirish

=== Jamoat transporti uchun raqamli video yozuvchisi ===
Faqat mashinist tomonidan boshqariladigan poyezdda CCTV kameralari haydovchiga eshiklarni yopib, poyezdni ishga tushirishdan oldin odamlarning yoʻqligini tasdiqlash imkonini berishi mumkin.

2011-yilda RET tomonidan tramvaylarga oʻrnatilgan yuzni tanish kameralari bilan oʻtkazilgan sinov ulardan foydalanish taqiqlangan odamlar baribir yashirinib oʻtmasligiga ishonch hosil qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.dutchnews.nl/news/2011/09/facial_recognition_cameras_to/|sarlavha=&quot;Yuzni tanish kameralari Rotterdam tramvaylariga o'rnatiladi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082443/https://www.dutchnews.nl/news/2011/09/facial_recognition_cameras_to/|arxivsana=2022-08-30|sana=2011 yil 11 sentyabr.|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Sport tadbirlari ===
Qoʻshma Shtatlardagi koʻplab sport tadbirlari stadion yoki arenaning tablosida yoki muxlislarga oʻtiradigan joydan tashqaridagi harakatlarni koʻrishga imkon berish uchun stadion yoki arena tablosida koʻrsatish uchun CCTV-dan foydalanadi . Kameralar tasmani markaziy boshqaruv markaziga yuboradi, u yerda ishlab chiqaruvchi muxlislar koʻrishi mumkin boʻlgan televizor monitorlariga yuborish uchun tasmalarni tanlaydi. Ishtirokchilar tomonidan tadbirni koʻrish uchun CCTV monitorlari koʻpincha zallar, koridorlar va hojatxonalarga joylashtiriladi. Videokuzatuv kameralari bilan boʻlib oʻtgan sinovda futbol klubi muxlislari endi oʻzlarini qoʻlda identifikatsiya qilishlari shart emas, balki yuzni tanish tizimi ruxsat berganidan keyin erkin oʻtishlari mumkin edi.

=== Xodimlar monitoringi ===
{{Yana qarang|Xodimlar monitoringi}}
Tashkilotlar ishchilarning harakatlarini kuzatish uchun CCTVdan foydalanadilar. Har bir harakat bajarilgan operatsiyani tushuntiruvchi subtitrlar bilan axborot bloki sifatida qayd etiladi. Bu, ayniqsa, savdoni tuzatish yoki bekor qilish, pulni yechib olish yoki shaxsiy maʼlumotlarni oʻzgartirish kabi muhim moliyaviy operatsiyalarni amalga oshirayotganda ishchilarning harakatlarini kuzatishga yordam beradi.

Ish beruvchi nazorat qilishni xohlaydigan harakatlar quyidagilarni oʻz ichiga olishi mumkin:

* Tovarlarni skanerlash, tovarlarni tanlash, narx va miqdorni kiritish;
* Parollarni kiritishda tizimga operatorlarni kiritish va chiqarish;
* Operatsiyalarni oʻchirish va mavjud hujjatlarni oʻzgartirish;
* Muayyan operatsiyalarni amalga oshirish, masalan, moliyaviy hisobotlar yoki naqd pul bilan operatsiyalar;
* Tovarlarni koʻchirish, qayta baholashni bekor qilish va hisoblash;
* Tez ovqatlanish restoranlarining oshxonasida nazorat qilish;
* Sozlamalarni, hisobotlarni va boshqa rasmiy funktsiyalarni oʻzgartirish.

Ushbu operatsiyalarning har biri operatorning barcha harakatlarini batafsil kuzatish imkonini beruvchi tavsif bilan uzatiladi. Baʼzi tizimlar foydalanuvchiga maʼlum bir hodisani sodir boʻlish vaqti va matn tavsifi boʻyicha qidirishga imkon beradi va operator xatti-harakatlarini statistik baholashni amalga oshiradi. Bu dasturiy taʼminotga standart ish oqimidan ogʻishlarni bashorat qilish va faqat anomal xatti-harakatlarni qayd etish imkonini beradi.

=== Maktablarda foydalanish ===
{{See|Maktab xavfsizligi}}
Qoʻshma Shtatlar, Buyuk Britaniya, Kanada&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |author=ATL |date=22 October 2013 |title=Use of CCTV surveillance in schools |publisher=ATL the education union |url=https://www.atl.org.uk/policy-and-campaigns/policy-posts/use-cctv-surveillance-schools?resetmyATL=true |url-status=dead |access-date=8 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161109021738/https://www.atl.org.uk/policy-and-campaigns/policy-posts/use-cctv-surveillance-schools?resetmyATL=true |archive-date=9 November 2016}}&lt;/ref&gt;, Avstraliya&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |author=Bruce McDougall and Katherine Danks |date=28 March 2012 |title=School security CCTV puts bullies on pause |newspaper=The Daily Telegraph |url=http://www.dailytelegraph.com.au/news/nsw/school-security-cctv-puts-bullies-on-pause/story-e6freuzi-1226311797645 |access-date=8 November 2016}}&lt;/ref&gt; va Yangi Zelandiyada CCTV bezorilik, vandalizmning oldini olish, tashrif buyuruvchilarni kuzatish va jinoyat dalillarini qayd etishdagi muvaffaqiyati tufayli maktablarda keng qoʻllanadi. Baʼzi cheklovlar mavjud, kameralar hammom, sport zali shkafi va shaxsiy ofislar kabi „oʻrinli maxfiylik kutilgan“ joylarda oʻrnatilmaydi (agar ofis egasining roziligi boʻlmasa). Kameralar odatda koridorlarda, avtoturargohlarda, talabalar, xodimlar va ota-onalar kelib-ketadigan old ofislarda, sport zallarida, oshxonalarda, taʼminot xonalarida va sinf xonalarida qabul qilinadi. Baʼzi oʻqituvchilar kameralar oʻrnatilishiga qarshi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://www.ncjrs.gov/school/ch2a_18.html/ |title=Legal aspects of the use of video cameras in schools = |access-date=25 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160215174520/https://www.ncjrs.gov/school/ch2a_18.html/ |archive-date=15 February 2016 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

Isroil maktablaridagi oʻrta maktab oʻquvchilari oʻrtasida oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatadiki, oʻquvchilarning maktabda foydalaniladigan CCTV haqidagi qarashlari ularning oʻqituvchilari, maktablari va hokimiyatlari haqida qanday fikrda ekanligiga asoslanadi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Jurnal manbasi|last1=Birnhack|first1=Michael D.|last2=Perry-Hazan|first2=Lotem|date=2020|title=School Surveillance in Context: High School Students' Perspectives on CCTV, Privacy, and Security|url=http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3587450|journal=SSRN Electronic Journal|doi=10.2139/ssrn.3587450|s2cid=234991261|issn=1556-5068}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, koʻpchilik talabalar sinfda CCTV oʻrnatilishini xohlamasligini aytdi.

=== Xususiy uylarda foydalanish ===
Koʻpgina uy egalari CCTV tizimlarini oʻz uylari ichida yoki tashqarisida, baʼzan ikkalasini ham oʻrnatishni tanlashadi. CCTV kameralari potentsial tajovuzkorlar uchun samarali toʻxtatuvchi vositadir, chunki ulardan foydalanish kamera tasvirlari orqali identifikatsiya qilish xavfini oshiradi. Agar kimdir shahar chetidagi badavlat aholi punktlarini aylanib oʻtsa, eng qulay uyni qidirib topsa, u aniq CCTV tizimi, signalizatsiya yoki boshqa xavfsizlik choralariga ega boʻlsa, u uyni yanada qiyinroq nishonga aylantiradi va ular keyingi uyga oʻtishlari mumkin.

Zamonaviy CCTV tizimlarini mobil telefon ilovalari orqali kuzatish mumkin, bu esa odamlarga oʻz uylarining jonli tasvirlarini Internet qamrovi boʻlgan istalgan joydan koʻrish imkonini beradi. Baʼzi tizimlar harakatni aniqlashni taʼminlaydi, shuning uchun harakat aniqlanganda telefonga ogohlantirish yuborilishi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cnet.com/home/security/turn-old-phone-into-security-camera-in-3-steps-heres-how-android-iphone/|sarlavha=Vollerton, Megan. &quot;Eski telefonni 3 bosqichda xavfsizlik kamerasiga aylantiring. Mana buni qanday qilish kerak&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220401004857/https://www.cnet.com/home/security/turn-old-phone-into-security-camera-in-3-steps-heres-how-android-iphone/|arxivsana=2022-04-01|sana=2021 -yil 18-iyun|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Jinoiy maqsadlarda foydalanish ===
Jinoyatchilar jamoatchilikni kuzatish uchun kuzatuv kameralaridan foydalanishi mumkin. Masalan, bankomatdagi yashirin kamera odamlarning PIN -kodlarini ular bilmasdan, ular kiritilayotgan vaqtda yozib olishi mumkin. Qurilmalar eʼtiborga olinmaydigan darajada kichik va odamlar oʻzlarining PIN-kodlarini kiritganda, ular mashinaning klaviaturasini kuzatishi mumkin boʻlgan joyga joylashtiriladi. Tasvirlar jinoyatchiga simsiz uzatilishi mumkin. Hatto qonuniy kuzatuv kameralari ham baʼzan oʻz maʼlumotlarini olish huquqiga ega boʻlmagan odamlarning qoʻliga oʻtadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.letelegramme.fr/france/benalla-trois-policiers-suspendus-pour-avoir-transmis-des-images-de-videosurveillance-20-07-2018-12032279.php|sarlavha=&quot;Benalla. Trois siyosatchilari videokuzatuv tasvirlarini uzatishdan qochishadi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082434/https://www.letelegramme.fr/france/benalla-trois-policiers-suspendus-pour-avoir-transmis-des-images-de-videosurveillance-20-07-2018-12032279.php|arxivsana=2022-08-30|sana=2018 yil 20 iyul|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Savdo markazlari va chakana savdo doʻkonlarida foydalaning ===
Oʻgʻirlik koʻplab doʻkonlar va savdo markazlari uchun katta tashvishdir. CCTV doʻkonlar aktivlarini himoya qilishga yordam beradi va xodimlar va mijozlar xavfsizligini taʼminlaydi. Bu tashrif buyuruvchilar uchun xavfsiz, xavfsiz va jozibali tajribani yaratadi.

Toʻgʻri kamerani tanlash yanada muhimroq. CCTV tizimi quyidagilarga ega boʻlishi kerak:

* Tasvir ravshanligini taʼminlash uchun yuqori aniqlikdagi kamera
* 24/7 yozib olishni taʼminlash uchun yuqori sigʻimli raqamli saqlash
* Yaxshi yoritish bilan toʻgʻri joylashtirish

== Tarqalishi ==

=== Osiyo ===
Dunyodagi videokuzatuv kameralarining qariyb 65 foizi Osiyoda oʻrnatilgan. Osiyoda turli inson faoliyati kuzatuv kameralari tizimlari va xizmatlaridan foydalanishni oʻziga jalb qildi, jumladan, biznes va tegishli sohalar, transport, sport va gʻamxoʻrlik. muhit&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.futuregov.asia/articles/4530-indian-state-government-uses-cctv-to-cut-forest-crimes|sarlavha=&quot;Hindiston davlat hukumati o'rmon jinoyatlarini kesish uchun CCTVdan foydalanadi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141011012135/http://www.futuregov.asia/articles/4530-indian-state-government-uses-cctv-to-cut-forest-crimes|arxivsana=2014-10-11|sana=2015 -yil 11-mart|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

2018-yilda Xitoyda 170 milliondan ortiq CCTV kameralaridan iborat ulkan kuzatuv tarmogʻi borligi xabar qilingan, kelgusi uch yil ichida 400 million yangi kameralar oʻrnatilishi kutilmoqda, ularning aksariyati yuzni aniqlash texnologiyasidan foydalanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-43751276|sarlavha=&quot;Aqlli kameralar 60 000 olomon ichida odamni ushlaydi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082431/https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-43751276|arxivsana=2022-08-30|sana=BBC News . 2018 yil 13 aprel|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Amerika Qoʻshma Shtatlari ===
2011-yilda Qoʻshma Shtatlarda taxminan 30 million kuzatuv kameralari mavjud boʻlgan. Video kuzatuv 1990-yillardan beri Qoʻshma Shtatlarda keng tarqalgan; masalan, bitta ishlab chiqaruvchi 1995-yilda 120 million dollarlik sof daromad haqida xabar bergan. &lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida arzonroq va oʻrnatish qulayligi tufayli uy xavfsizlik kameralari savdosi oshgan. 11-sentabr xurujlaridan soʻng boʻlajak terror xurujlarining oldini olish uchun jamoat joylarida videokuzatuvdan foydalanish odatiy holga aylandi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.library.ca.gov/crb/97/05/|sarlavha=&quot;Ommaviy videokuzatuv: bu jinoyatning oldini olishning samarali vositasimi?&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170417005043/http://www.library.ca.gov/CRB/97/05/|arxivsana=2017-04-17|sana=2015 -yil 5-fevralda olindi|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt; Milliy xavfsizlik granti dasturi doirasida shaharlarga kuzatuv kameralari tarmoqlarini oʻrnatish uchun davlat grantlari ajratiladi. 2009-yilda Chikagoda 15 000 ga yaqin CCTV tizimlari mavjud boʻlib, ularning aksariyati integratsiyalashgan kamera tarmogʻiga ulangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.aclu-il.org/wp-content/uploads/2012/06/Surveillance-Camera-Report1.pdf|sarlavha=&quot;Chikagodagi video kuzatuv kameralari: BIZNING MAXFIYLIGIGA KO'P VA TARTIB BO'LGAN XAVF&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160327043725/http://www.aclu-il.org/wp-content/uploads/2012/06/Surveillance-Camera-Report1.pdf|arxivsana=2016-03-27|sana=2017 yil 5 yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. [[Nyu-York]] shahridagi domendan xabardorlik tizimi bir-biriga ulangan 6000 ta video kuzatuv kameralariga ega, metro tizimida 4000 dan ortiq kameralar mavjud (garchi ularning deyarli yarmi ishlamasa ham) va yirik turar-joy va tijorat binolarining uchdan ikki qismi video kuzatuv kameralaridan foydalanadi. Vashington, Kolumbiya okrugida maktablarda 30 000 dan ortiq kuzatuv kameralari mavjud [89] va Metro tizimida 6 000 ga yaqin kameralar mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.nbcwashington.com/news/local/Metro-Plans-to-Triple-Number-of-Security-Cameras-200859881.html|sarlavha=&quot;Metro xavfsizlik kameralari sonini uch baravar oshirishni rejalashtirmoqda&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180721102850/https://www.nbcwashington.com/news/local/Metro-Plans-to-Triple-Number-of-Security-Cameras-200859881.html|arxivsana=2018-07-21|sana=2013 yil 1 aprel . 2015 yil 31 oktyabrda olindi .|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Birlashgan Qirollik ===
Buyuk Britaniyada CCTV kameralarining katta qismi davlat organlari tomonidan emas, balki xususiy shaxslar yoki kompaniyalar tomonidan boshqariladi, ayniqsa doʻkonlar va korxonalarning ichki qismini kuzatish uchun. Axborot erkinligi toʻgʻrisidagi qonunning 2000 yildagi soʻrovlariga koʻra, mahalliy hukumat tomonidan boshqariladigan videokuzatuv kameralarining umumiy soni butun Buyuk Britaniya boʻylab 52 000 ga yaqin edi.

CCTV Image jurnalida chop etilgan maqolada 2011-yilda Birlashgan Qirollikdagi xususiy va mahalliy hukumat tomonidan boshqariladigan kameralar soni 1,85 millionni tashkil etgani taxmin qilingan. Hisob-kitob Cheshir Konstabuliya yurisdiktsiyasidagi davlat va xususiy kameralarni keng qamrovli oʻrganish natijasida olingan ekstrapolyatsiyaga asoslangan. Bu Buyuk Britaniyadagi har 32 kishiga oʻrtacha bitta kamera sifatida ishlaydi, garchi kameralarning zichligi har bir joyda juda farq qiladi. Cheshire hisobotida, shuningdek, oddiy bir kunda oʻrtacha odamni 70 ta videokuzatuv kameralari koʻrishini taʼkidlaydi.

Cheshir figurasi 2002 yilda UrbanEye kompaniyasidan Maykl Makkeyll va Klayv Norris tomonidan chop etilgan avvalgi tadqiqotiga qaraganda ishonchliroq hisoblanadi .Putney High Streetdagi kichik namunaga asoslanib , Makkeyll va Norris kuzatuv kameralari sonini ekstrapolyatsiya qildilar. Katta London 500 000 atrofida va Buyuk Britaniyadagi kameralarning umumiy soni 4 200 000 atrofida boʻlishi kerak. Ularning hisob-kitoblariga koʻra, Buyuk Britaniyada har 14 kishiga bitta kamera toʻgʻri keladi. Garchi bir necha yillardan buyon bu raqam ortidagi metodologiya notoʻgʻri ekanligi eʼtirof etilgan boʻlsa-da, keng iqtibos keltirildi. Bundan tashqari, Buyuk London uchun 500 000 koʻrsatkichi koʻpincha London shahridagi politsiya va mahalliy hukumat tomonidan boshqariladigan kameralar koʻrsatkichi bilan chalkashtirib yuboriladi, bu koʻrsatkich 2011 yilda 650 ga yaqin edi.

CCTV foydalanuvchilari guruhi Buyuk Britaniyadagi shahar markazlari, stansiyalar, aeroportlar va yirik chakana savdo maydonchalarida 1,5 millionga yaqin xususiy va mahalliy hukumat kuzatuv kameralari mavjudligini taxmin qildi.

Shotlandiyaning Jinoyat va Adliya tadqiqot markazi tomonidan olib borilgan va barcha Shotlandiya mahalliy hokimiyat organlarining soʻroviga asoslanib, Shotlandiyada 2200 dan ortiq jamoat joylarida CCTV kameralari mavjudligini aniqladi.

=== Kanada ===
Project SCRAM – bu Halton mintaqaviy politsiya xizmati tomonidan uy xavfsizlik tizimlarini oʻrnatishda uy xoʻjaliklari duch keladigan maxfiylik va xavfsizlikka oid murakkab muammolarni roʻyxatdan oʻtkazish va isteʼmolchilarga tushunishga yordam berish uchun politsiya harakati. „SCRAM dasturi hamjamiyat aʼzolariga oddiy, xavfsiz, maxfiy, onlayn shakl orqali oʻzlarining yashash joylaridagi videokuzatuv uskunalarini ixtiyoriy ravishda aniqlash va roʻyxatdan oʻtkazish imkonini beradi“. U tijorat korxonalari uchun kengaytirilmagan. Uy xavfsizligi va tizimlarini roʻyxatga olish va monitoringini taʼminlash boʻyicha keng koʻlamli harakatlar. „Xavfsizlik kamerasini roʻyxatdan oʻtkazish va monitoring qilish – bu jinoyatlarning oldini olish va tergov vositasi boʻlib, u aholidan yordam soʻradi va jinoyatning oldini olishga yordam beradi.uch darajada. Turar joydagi videokuzatuv kameralari jinoyatchilarni hududga kirishdan toʻxtata oladi, jinoyatlar sodir boʻlishining oldini oladi va politsiyaga qimmatli dalillarni taqdim etish orqali jinoyatlarni ochishga yordam beradi“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://haltonpolice.ca/CommunityPolicing/Pages/securitycameraregistration.aspx|sarlavha=One Vision, One Mission, One Team|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160114161848/http://www.haltonpolice.ca/COMMUNITYPOLICING/Pages/securitycameraregistration.aspx|arxivsana=2016-01-14|sana=2016 yil 14 yanvar Halton mintaqaviy politsiya xizmati|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Janubiy Afrika ===
Janubiy Afrikada jinoyatchilik darajasi yuqori boʻlgani sababli CCTV kuzatuvi keng tarqalgan, biroq mamlakat eng soʻnggi texnologiyani joriy etishda sekin edi, masalan, birinchi IP kamera 1996-yilda Axis Communications tomonidan chiqarilgan, ammo IP kameralar Janubiy Afrikaga 2008-yilgacha yetib kelmagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://intellisec.co.za/cctv-systems/|sarlavha=&quot;CCTV tizimlari&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170402063442/http://intellisec.co.za/cctv-systems/|arxivsana=2017-04-02|sana=2017 -yil 24-fevral|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. Yetkazib beruvchilar sonini tartibga solish uchun 2001-yilda Xususiy xavfsizlik sanoatini tartibga solish toʻgʻrisidagi qonun qabul qilindi, unda barcha xavfsizlik kompaniyalari Xususiy xavfsizlik sanoatini tartibga solish organida (PSIRA) roʻyxatdan oʻtishlarini talab qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.psira.co.za/psira/images/Documents/Code_of_conduct/2014_psira_act.pdf|sarlavha=&quot;PSIRA ACT&quot; (PDF)|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161017024357/http://www.psira.co.za/psira/images/Documents/Code_of_conduct/2014_psira_act.pdf|arxivsana=2016-10-17|sana=Xususiy xavfsizlik sanoatini tartibga solish organi. 2002 yil 25 fevral . 2016 yil 12 oktyabrda olindi|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Lotin Amerikasi ===
Lotin Amerikasida CCTV bozori mulkiy jinoyatlarning koʻpayishi bilan tez oʻsib bormoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.securitymagazine.com/Articles/SEC_Newswire/BNP_GUID_9-5-2006_A_10000000000000678960|sarlavha=Lotin Amerikasi jismoniy xavfsizlik bozori tez o'sib bormoqda|arxivurl=https://web.archive.org/web/20091020062159/http://www.securitymagazine.com/Articles/SEC_Newswire/BNP_GUID_9-5-2006_A_10000000000000678960|arxivsana=2009-10-20|sana=2009 yil 8 oktyabr Xavfsizlik jurnali|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. CCTV kameralarini oʻrnatish kundan-kunga ortib bormoqda va jinoyat biroz nazorat qilinmoqda&lt;ref name=&quot;nptechsolution.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nptechsolution.com/2019/09/cctv-camera-installation-guide.html|sarlavha=&quot;CCTV kamerasini o'rnatish bo'yicha qo'llanma&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082433/https://www.nptechsolution.com/2019/09/cctv-camera-installation-guide.html|arxivsana=2022-08-30|sana=2019 -yil 28-dekabr|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Rossiya ===
Moskva jamoat nazorati tarmogʻidagi yuz biometrikasi bilan jihozlangan videokuzatuv kameralari soni joriy 1500 tadan yil oxirigacha 70 baravarga oshib, 105 000 tagacha oshadi. Moskvadagi CCTV tizimi endi neyron tarmoqlarga asoslangan algoritm yordamida yuzlarni taniy oladi&lt;ref name=&quot;nptechsolution.com&quot;/&gt;. Shahar kamerasi yozuvlari real vaqt rejimida tahlil qilinadi. Ekrandagi yuzlar skanerdan oʻtkaziladi va gumonlanuvchini aniqlash uchun politsiya [[maʼlumotlar bazasi]] kabi bir nechta maʼlumotlar bazalari bilan tekshirilishi mumkin. Ushbu tahliliy tizim politsiyaga gumonlanuvchining shahar boʻylab harakatlarini tiklashda ham yordam berishi mumkin. Tizim turli xil CCTV kameralaridan tegishli yozuvlarni qidiradi va bir nechta kuzatuvlardan bir xil yuzni aniqlaydi. Moskva tarmogʻi 160 000 CCTV kameralari va turar-joy binolarining 95 foizini oʻz ichiga oladi. Yil oxiriga kelib, Yagona videokuzatuv tizimiga ulangan holda, aholi xususiy binolarga videokuzatuv kameralarini oʻzlari oʻrnatishi mumkin boʻladi. Joriy yilda Maʼlumotlarni saqlash va qayta ishlash bosh markaziga 3500 dan ortiq kameralar ulandi. Bunga kirish zallari, maktablar va bolalar bogʻchalari, MCC bekatlari, stadionlar, jamoat transporti bekatlari va avtobus bekatlari hamda bogʻlardagi kameralar kiradi. Huquqbuzarlik va jinoyatlarning 70 foizini ochishda videoyozuvlardan foydalaniladi. Kameralar kommunal xizmatlarni kuzatishda ham yordam beradi. Departament vakilining qoʻshimcha qilishicha, Moskva shunday keng qamrovli identifikatsiya tizimiga ega dunyodagi eng yirik xavfsizlik tizimlaridan biriga ega. Bunga kirish zallari, maktablar va bolalar bogʻchalari, MCC bekatlari, stadionlar, jamoat transporti bekatlari va avtobus bekatlari hamda bogʻlardagi kameralar kiradi. Huquqbuzarlik va jinoyatlarning 70 foizini ochishda videoyozuvlardan foydalaniladi. Kameralar kommunal xizmatlarni kuzatishda ham yordam beradi. Departament vakilining qoʻshimcha qilishicha, Moskva shunday keng qamrovli identifikatsiya tizimiga ega dunyodagi eng yirik xavfsizlik tizimlaridan biriga ega. Bunga kirish zallari, maktablar va bolalar bogʻchalari, MCC bekatlari, stadionlar, jamoat transporti bekatlari va avtobus bekatlari hamda bogʻlardagi kameralar kiradi. Huquqbuzarlik va jinoyatlarning 70 foizini ochishda videoyozuvlardan foydalaniladi. Kameralar kommunal xizmatlarni kuzatishda ham yordam beradi. Departament vakilining qoʻshimcha qilishicha, Moskva shunday keng qamrovli identifikatsiya tizimiga ega dunyodagi eng yirik xavfsizlik tizimlaridan biriga ega&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.telegraph.co.uk/technology/2017/09/29/facial-recognition-fitted-5000-cctv-cameras-moscow/|sarlavha=&quot;Yuzni tanish Moskvadagi 5000 ta videokuzatuv kameralariga o'rnatilgan&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082432/https://www.telegraph.co.uk/technology/2017/09/29/facial-recognition-fitted-5000-cctv-cameras-moscow/|arxivsana=2022-08-30|sana=2022-yil 11-yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

== Videokuzatuv va terrorizm ==
''Qoʻshimcha maʼlumot: Terrorga qarshi urush''

Kuzatuv kameralari tomonidan toʻplangan materiallar voqeadan keyingi kriminalistikada terrorchilik hujumlarining taktikasi, usullari va ijrochilarini aniqlash uchun vosita sifatida foydalanilgan . Bundan tashqari, odamlar va olomonning shubhali xatti-harakatlarini aniqlashga qaratilgan INDECT kabi turli loyihalar mavjud. Terrorchilarni kameralar toʻxtata olmasligi, terror xurujlari haqiqatan ham videokuzatuvdan foydalanilmasligi va terrorchilar buni hattoki oʻz maʼlumotlarini targʻibot qilish va nashr etish uchun qoʻshimcha kanal sifatida koʻrishlari mumkinligi taʼkidlangan. harakat qiladi. Germaniyada mamlakatning asosiy siyosiy partiyalari, SPD, CDU tomonidan kengaytirilgan videokuzatuvni oʻtkazishga chaqirmoqda va CSU chap partiya aʼzosi tomonidan „subyektiv xavfsizlik hissi uchun platsebodan koʻra koʻproq narsa“ sifatida rad etilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.dw.com/en/calls-increase-for-sweeping-surveillance-after-berlin-attack/a-36854715|sarlavha=&quot;Berlindagi hujumdan keyin keng qamrovli kuzatuvga qo'ng'iroqlar ko'paydi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082434/https://www.dw.com/en/calls-increase-for-sweeping-surveillance-after-berlin-attack/a-36854715|arxivsana=2022-08-30|sana=2017 yil 4 yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

== Maxfiylik ==
{{Yana qarang|Vizual maxfiylik}}
Videokuzatuv kameralari tarafdorlari, kameralar jinoyatni oldini olish va ochishda samarali ekanligini hamda jamoat joylarini kuzatish boʻyicha tegishli tartibga solish va qonuniy cheklovlar yetarlicha himoyani taʼminlashi mumkin, shunda shaxsning shaxsiy daxlsizligiga boʻlgan huquqi kuzatuv afzalliklariga nisbatan oqilona baholanishi mumkin, deb taʼkidlaydilar. Biroq, kuzatuvga qarshi faollarjamoat joylarida shaxsiy daxlsizlik huquqi mavjudligini taʼkidladilar. Bundan tashqari, insonning jamoat daxlsizligiga boʻlgan huquqi oqilona va asosli ravishda buzilishi mumkin boʻlgan stsenariylar boʻlishi mumkin boʻlsa-da, baʼzi olimlar bunday holatlar juda kam uchraydi, shuning uchun jamoat shaxsiy hayotining tez-tez buzilishini etarli darajada kafolatlamaydi. keng tarqalgan CCTV kuzatuvi boʻlgan hududlarda. Misol uchun, Beatris fon Silva-Taruka Larsen oʻzining „Soatni oʻrnatish: maxfiylik va CCTV kuzatuvi etikasi“ kitobida CCTV kuzatuviga faqat „maʼlum bir cheklangan holatlarda“ ruxsat berilishini taʼkidlaydi, masalan, maʼlum bir joy „har tomonlama“ boʻlsa. hujjatlashtirilgan va jiddiy jinoiy tahdid.

Qoʻshma Shtatlarda Konstitutsiya shaxsiy daxlsizlik huquqini aniq oʻz ichiga olmaydi, ammo Oliy sud Konstitutsiyaga kiritilgan bir nechta tuzatishlar bu huquqni bilvosita beradi. Videokuzatuv yozuvlariga kirish uchun sudyaning buyrugʻi talab qilinishi mumkin. Biroq, videokuzatuvga xos qonunchilik va meʼyoriy hujjatlar kam.

Yevropa Ittifoqidagi barcha davlatlar inson huquqlarini, shu jumladan shaxsiy daxlsizlik huquqini himoya qiluvchi Inson huquqlari boʻyicha Yevropa konventsiyasini imzolaganlar. Yevropa Ittifoqining maʼlumotlarni himoya qilish boʻyicha direktivasi shaxsiy maʼlumotlarga, shu jumladan CCTV yozuvlariga kirishni tartibga soladi. Ushbu direktiv Yevropa Ittifoqidagi har bir davlatning milliy qonunchiligiga tarjima qilingan.

Buyuk Britaniyada 1998-yilgi Maʼlumotlarni himoya qilish toʻgʻrisidagi qonun CCTV yozuvlaridan foydalanishga qonuniy cheklovlar qoʻyadi va CCTV tizimlarini Maʼlumotlarni himoya qilish agentligida roʻyxatdan oʻtkazishni talab qiladi. 2004-yilda Maʼlumotlarni himoya qilish agentligining vorisi boʻlgan Axborot komissari boshqarmasi buning uchun barcha CCTV tizimlarini Komissarda roʻyxatdan oʻtkazish va arxivlangan yozuvlarni tezda oʻchirish zarurligini aniqladi. Biroq, keyingi sud amaliyoti (Durant va FSA) ushbu qonun tomonidan taqdim etilgan himoya doirasini cheklab qoʻydi va hozirda barcha CCTV tizimlari tartibga solinmagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://publications.parliament.uk/pa/ld200809/ldselect/ldconst/18/18we03.htm|sarlavha=&quot;AA Adamsning memorandumi, BSc, MSc, PhD, LLM, MBCS, CITP School of Systems Engineering&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082432/https://publications.parliament.uk/pa/ld200809/ldselect/ldconst/18/18we03.htm|arxivsana=2022-08-30|sana=2007 yil yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

Buyuk Britaniya Axborot Komissarligining 2007-yilgi hisobotida jamoatchilikni kuzatuvdan foydalanishning kuchayib borayotgani va fuqarolik erkinliklariga potentsial taʼsiri haqida koʻproq xabardor qilish zarurligi taʼkidlangan. Oʻsha yili kampaniya guruhi Buyuk Britaniyadagi CCTV kameralarining aksariyati noqonuniy ishlayotgani yoki maxfiylik qoidalarini buzayotganini daʼvo qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2007%2F05%2F31%2Fncamera131.xml|sarlavha=&quot;Buyuk Britaniyadagi CCTV kameralarining aksariyati &quot;noqonuniydir&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070630235344/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2007%2F05%2F31%2Fncamera131.xml|arxivsana=2007-06-30|sana=2007 yil 31 may. 2007 yil 2 iyunda asl nusxadan arxivlangan . Olingan 18 iyul 2021 yil .|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. Bunga javoban, Axborot komissari idorasi daʼvoni rad etdi va maʼlumotlarni himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunni suiisteʼmol qilish holatlari tezda tekshirilishini qoʻshimcha qildi. CCTV-dan foydalanishdan kelib chiqadigan baʼzi xavotirlar mavjud boʻlsa ham, masalan, shaxsiy hayotga taalluqli boʻlsa ham, koʻproq tijorat muassasalari hali ham Buyuk Britaniyada CCTV tizimlarini oʻrnatmoqda.

2012-yilda Buyuk Britaniya hukumati jismoniy shaxslar haqidagi maʼlumotlarni toʻplash, saqlash, saqlash va ulardan foydalanishni nazorat qilish va cheklash bilan bogʻliq bir qancha qoidalarni oʻz ichiga olgan Erkinliklarni himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunni qabul qildi. Ushbu Qonunga muvofiq, Ichki ishlar vazirligi 2013-yilda hukumat va mahalliy hokimiyat organlari tomonidan kuzatuv kameralaridan foydalanish boʻyicha amaliyot kodeksini eʼlon qildi. Kodeksning maqsadi ulardan foydalanishning „rozilik asosida kuzatuv sifatida tavsiflanishini taʼminlashga yordam berishdir va jamiyat tomonidan bunday rozilik xabardor qilingan rozilik boʻlishi kerak va tizim operatori tomonidan qabul qilinmasligi kerak. Rozilik bilan kuzatuv politsiyaga oʻxshash deb qaralishi kerak. roziligi bilan“.

Kanadada videokuzatuvdan foydalanish juda tez oʻsdi. Ontarioda Axborot erkinligi va Maxfiylikni himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunning shahar va viloyat versiyalarida tasvirlar va maʼlumotlarning ushbu usul bilan qanday toʻplanishi yoki chiqarilishini nazorat qiluvchi juda aniq koʻrsatmalar mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.ontario.ca/laws/statute/90f31|sarlavha=Axborot erkinligi va maxfiylikni himoya qilish to'g'risidagi qonun|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082431/https://www.ontario.ca/laws/statute/90f31|arxivsana=2022-08-30|sana=2007 yil 24 sentyabr|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

Shvetsiyada jamoat joylarida CCTV dan foydalanish milliy darajada ham, GDPR (Yevropa maxfiylik akti) orqali ham tartibga solinadi. Milliy qonunchilikda davlat operatorlari (2020-yil 1-yanvardan boshlab huquqni muhofaza qiluvchi organlar bundan mustasno) keng jamoatchilikka kirish imkonini beruvchi joylarda videokuzatuv kameralarini oʻrnatish uchun ruxsatnomalar talab qilinadi. Lund universiteti tomonidan oʻtkazilgan soʻrovda 2017-yil avgust oyida Shvetsiyaning keng jamoatchiligidan jamoat joylarida CCTV ishlayotganda shaxsiy hayotga boʻlgan ehtiyojini taʼminlaydigan bitta chorani tanlash taklif qilindi: 43 % tasvir materiallarini boshqarish, saqlash va tarqatishning aniq tartiblari koʻrinishidagi tartibga solishni maʼqul koʻrdi. kuzatuv kameralaridan ishlab chiqarilgan, 39 % jamoat joylarida kamera kuzatuvi mavjudligini bildiruvchi aniq belgilar koʻrinishidagi tartibga solishni maʼqullagan, 2 % kun/haftaning maʼlum vaqtlarida kuzatuv kameralaridan foydalanishni cheklovchi ruxsatnoma shaklida tartibga solishni maʼqullagan, 10 % jamoat joylarida kuzatuv kameralariga ruxsat berish uchun cheklovchi siyosatga ega boʻlish koʻrinishidagi tartibga solishni maʼqullagan, 6 % esa ishonchsiz yoki bilmagan.

== Texnologik ishlanmalar ==

=== Kompyuter tomonidan boshqariladigan tahlil va identifikatsiya ===
Kompyuter tomonidan boshqariladigan kameralar oʻz koʻrish sohasidagi obyektlarni aniqlashi, kuzatishi va turkumlashi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theverge.com/2018/1/23/16907238/artificial-intelligence-surveillance-cameras-security|sarlavha=&quot; Sun'iy intellekt kuzatuvni kuchaytiradi .&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082431/https://www.theverge.com/2018/1/23/16907238/artificial-intelligence-surveillance-cameras-security|arxivsana=2022-08-30|sana=2018-yil 23-yanvar. Olingan. 2019-yil 25-mart|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

Video-kontent tahlili, shuningdek, videotahlil deb ham ataladi, bu vaqtinchalik hodisalarni aniqlash va aniqlash uchun videoni avtomatik ravishda tahlil qilish qobiliyatidir, bu bitta tasvirga emas, balki obyekt tasnifiga asoslanadi. Soʻnggi oʻn yil ichida takomillashtirilgan VCA funksiyalari ishlab chiqildi. Muayyan shakllar va ranglarni tanib olishdan tashqari, VCA ilovalari endi murakkabroq stsenariylarni tahlil qilishi mumkin.

Murakkab VCA ilovalari obyekt turlarini ularning shakli va harakat harakati asosida aniq tasniflashi va obyekt tezligini oʻlchashi mumkin. Baʼzi video tahlil ilovalari qoidalarni belgilangan hududlarga amalda qoʻllash uchun ishlatilishi mumkin. Ushbu qoidalar kirishni boshqarish bilan bogʻliq boʻlishi mumkin. Masalan, ular qaysi obyektlarning maʼlum bir hududga kirishi mumkinligini, qachon kirishiga ruxsat berilganligini yoki qanday sharoitlarda tasvirlashlari mumkin. Deyarli qoʻllanadigan qoidalar turli harakat holatlariga ham tegishli boʻlishi mumkin. VCA-ga asoslangan CCTV tizimlari olomondagi anomaliyalarni aniqlash uchun oʻrnatilishi mumkin, masalan, odam odatda kutilgan tomonga qarama-qarshi yoʻnalishda harakatlanayotganda (masalan, aeroportda samolyotdan tushish yoki metroga kirish orqali chiqish).

VCA texnologiyasini amalga oshirishda turlicha yondashuvlar mavjud. Maʼlumotlar kameraning oʻzida (chekka ishlov berish) yoki markazlashtirilgan [[server]] tomonidan qayta ishlanishi mumkin. Ikkala yondashuvning ham ijobiy va salbiy tomonlari bor&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ercim.eu/publication/ws-proceedings/DELOS4/oliveira.pdf|sarlavha=&quot;Video kontentini olish uchun tasvirni qayta ishlash texnikasi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220404235927/https://www.ercim.eu/publication/ws-proceedings/DELOS4/oliveira.pdf|arxivsana=2022-04-04|sana=2022|kirish sanasi=2022}}&lt;/ref&gt;.

Koʻpchilik uchun odamlarning suratlari va shaxsiyati haqidagi kompyuter maʼlumotlar bazalari bilan bogʻliq boʻlgan jamoat joylarida videokuzatuv kameralarining rivojlanishi fuqarolik erkinliklarining jiddiy buzilishini koʻrsatadi. Tanqidchilar bunday texnologiya jamoat joylarida anonimlikni yoʻqotishidan qoʻrqishadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.usatoday.com/tech/news/surveillance/2007-07-21-chips_N.htm|sarlavha=&quot;Odamlardagi mikrochiplar shaxsiy hayot haqida munozaralarni keltirib chiqaradi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120630110913/http://www.usatoday.com/tech/news/surveillance/2007-07-21-chips_n.htm|arxivsana=2012-06-30|sana=2012 yil 7 iyun|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.
=== Saqlash, saqlash va saqlash ===
CCTV tizimlari tomonidan ishlab chiqarilgan tasvirlarni saqlash uchun xarajat bor. Saqlash vositalarida saqlangan maʼlumotlarning miqdori va sifati siqilish nisbatlariga, soniyada saqlanadigan tasvirlarga, tasvir hajmiga bogʻliq va video yoki tasvirlarni saqlash muddatiga taʼsir qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.jvsg.com/cctv-compression-guide/|sarlavha=&quot;CCTVda MotionJPEG, JPEG2000, H.264 va MPEG-4 siqish usullari&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082432/https://www.jvsg.com/cctv-compression-guide/|arxivsana=2022-08-30|sana=2011 -yil 1-may|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. DVR’lar tasvirlarni turli xususiy fayl formatlarida saqlaydi . Yozuvlar oldindan belgilangan vaqt davomida saqlanishi va keyin avtomatik ravishda arxivlanishi, qayta yozilishi yoki oʻchirilishi mumkin, muddat ularni yaratgan tashkilot tomonidan belgilanadi.

=== IP kameralar ===
{{Asosiy maqola|IP kamera}}
Easy Connect Wireless IP kamera CCTV-ning oʻsib borayotgan filiali bu internet protokol kameralari (IP kameralar). Taxminlarga koʻra, 2014-yil IP-kameralar analog kameralarni sotgan birinchi yil boʻlgan. IP kameralar videoni raqamli shaklda maʼlumotlar tarmoqlari boʻylab uzatish uchun koʻpchilik Mahalliy Tarmoqlar (LAN) tomonidan qoʻllanadigan Internet Protokolidan (IP) foydalanadi. IP ixtiyoriy ravishda umumiy internet orqali uzatilishi mumkin, bu foydalanuvchilarga oʻz kameralarini internetga ulanish orqali kompyuter yoki telefonda masofadan turib koʻrish imkonini beradi. Professional yoki ommaviy infratuzilma xavfsizligi ilovalari uchun IP video xususiy tarmoq yoki VPN ichida cheklangan. IP kameralar narsalar internetining bir qismi hisoblanadi(IoT) va boshqa IP-ni qoʻllab-quvvatlaydigan qurilmalar kabi koʻplab afzalliklar va xavfsizlik xavflariga ega.

IP kameralarning asosiy turlariga quyidagilar kiradi: statsionar kameralar, pan-tilt-zoom (PTZ) kameralar va koʻp sensorli kameralar. Ruxsat etilgan kameralarning ruxsati dastur maydoniga qarab farq qilishi mumkin, lekin odatda 20 MP dan oshmaydi. PTZ ning asosiy xususiyati uning masofadan yoʻnaltirish va optik kattalashtirish qobiliyatidir. Koʻp sensorli kameralar yordamida kengroq maydonlarni kuzatish va yuzlab megapikselli piksellar sonini olish mumkin.

Sanoat video kuzatuv tizimlari IP kameralarni qoʻllab-quvvatlash uchun tarmoq videoregistratorlaridan foydalanadi. Ushbu qurilmalar yozib olish, saqlash, video oqimini qayta ishlash va signalni boshqarish uchun javobgardir.

2008-yildan beri IP-video kuzatuvi ishlab chiqaruvchilari tizimlar oʻrtasidagi muvofiqlikni qoʻllab-quvvatlash uchun standartlashtirilgan tarmoq interfeysidan (ONVIF) foydalanishlari mumkin.

=== Tarmoqli CCTV kameralari ===
Chikago shahrida shahar avtobuslari, korxonalar, davlat maktablari, metro stansiyalari, uy-joy loyihalari va hokazolarda oʻrnatilgan davlat idoralarining CCTV video tasmalari bilan xususiy sektorning video tasmalarini birlashtirgan tarmoqli video kuzatuv tizimi ishlaydi. Hatto uy egalari ham kadrlarga hissa qoʻshish. U jami 15 000 ta kameraning video tasmasini birlashtirishi taxmin qilinmoqda.

Tizim Chikagoning Favqulodda vaziyatlar boshqarmasi tomonidan favqulodda qoʻngʻiroq sodir boʻlganda foydalaniladi: u qoʻngʻiroq qiluvchining joylashuvini aniqlaydi va foydalanuvchining aralashuvini talab qilmasdan, eng yaqin xavfsizlik kamerasining real vaqt rejimidagi video tasmasini operatorga bir zumda koʻrsatadi. Tizim real vaqt rejimida toʻliq monitoring qilish uchun juda keng boʻlsa-da, u jinoiy ishlarda dalil sifatida foydalanish uchun video maʼlumotlarni saqlaydi.

=== Simsiz xavfsizlik kameralari ===
{{Asosiy maqola|Simsiz xavfsizlik kamerasi}}
Simsiz xavfsizlik kamerasi Koʻpgina isteʼmolchilar uy nazorati uchun simsiz xavfsizlik kameralariga murojaat qilmoqdalar. Simsiz kameralar video/audio uzatish uchun video kabelni talab qilmaydi, shunchaki quvvat kabeli. Simsiz kameralarni oʻrnatish ham oson va arzon, lekin simli kameralarning ishonchliligi yoʻq. Simsiz xavfsizlik kameralarining oldingi avlodlari analog texnologiyaga tayangan; zamonaviy simsiz kameralar aniqroq ovoz, aniqroq video va xavfsiz va shovqinsiz signalni yetkazib beruvchi raqamli texnologiyadan foydalanadi.

=== Gapiruvchi CCTV ===
{{Asosiy maqola|Gapiruvchi CCTV}}
Buyuk Britaniyaning Wiltshire shahrida 2003 yilda hozirda „Talking CCTV“ deb nomlanuvchi sinov sxemasi ishga tushirildi; CCTV kameralari operatorlariga huquqbuzarlarga oʻz qilmishlarini toʻxtatishni buyurishga ruxsat berish, yaʼni subyektlarga axlatlarini olib ketish va ularni axlat qutisiga tashlashni buyurishdan tortib vandal guruhlarini tarqatib yuborishga qadar. 2005 yilda Midlsbro shahri meri va sobiq katta politsiyachi Rey Mallon oʻz hududida „Talking CCTV“ ni joriy qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/tees/5353538.stm|sarlavha=&quot;Shahar sinovlari CCTV kameralari bilan gaplashmoqda&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082433/http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/tees/5353538.stm|arxivsana=2022-08-30|sana=2006 yil 17 sentyabr.|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

Boshqa shaharlarda ham shunday kameralar oʻrnatilgan. 2007-yilda bir nechta qurilmalar Yorkshirning Sharqiy Riding shahridagi Bridlington shaharchasida oʻrnatildi .

== Qarshi choralar ==
Kuzatuv kameralarining keng qoʻllanishi tufayli CCTV kameralarini yengishi mumkin boʻlgan koʻzoynaklar qurilmoqda. 2016-yil dekabr oyida CCTV ga qarshi va yuzni tanib oluvchi quyoshdan saqlaydigan koʻzoynaklarning „reflektalar“ deb nomlangan shakli Chikagoda joylashgan Skott Urban ismli maxsus koʻzoynak ustasi tomonidan ixtiro qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/humber/6492925.stm|sarlavha=&quot;&quot;Gaplashuvchi&quot; videokuzatuv kameralari sinovdan o'tkazildi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211023003319/http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/humber/6492925.stm|arxivsana=2021-10-23|sana=2007 yil 25 mart.|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. Ular infraqizil va ixtiyoriy ravishda koʻrinadigan yorugʻlikni aks ettiradi, bu esa foydalanuvchining yuzini kameralar uchun oq rangga aylantiradi. Loyiha 28 000 AQSh dollari miqdoridagi moliyalashtirish maqsadini osongina ortda qoldirdi va reflektorlar 2017-yil iyun oyida sotuvga chiqarildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.kickstarter.com/projects/reflectacles/reflectacles-reflective-eyewear-and-sunglasses|sarlavha=&quot;Reflektalar - aks ettiruvchi ko'zoynaklar va quyoshdan saqlaydigan ko'zoynaklar&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082434/https://www.kickstarter.com/projects/reflectacles/reflectacles-reflective-eyewear-and-sunglasses|arxivsana=2022-08-30|sana=2022|kirish sanasi=2022}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
{{div col|colwidth=30em}}
* Videokuzatuv uchun sunʼiy intellekt
* Bugging
* [[Kabelli televideniya|„CATV“ kabel televideniesi sifatida – CCTV bilan adashtirmaslik kerak]]
* Yopiq elektron televizor kamerasi
* Kunduzgi va tungi kamera
* Raqamli video yozuvchisi
* Hujjatli amaliyot
* Osmonda koʻz (kamera)
* Soxta xavfsizlik kamerasi
* INDECT
* Axborot xizmati
* IP kamera
* Motion (kuzatuv dasturi)
* Optik asab (GCHQ)
* Jismoniy xavfsizlik
* Jismoniy xavfsizlik maʼlumotlarini boshqarish (PSIM)
* Maxfiylik xalqaro
* Xavfsizlik operatsiyalari markazi
* Xavfsiz tutun
* Shodan (veb-sayt)
* Aqlli kamera
* Aqlli shahar
* Sousveillance (teskari kuzatuv)
* Super tan oluvchilar
* Nazorat
* Teleekran
* Zamonaviy erkinlik toʻgʻrisidagi konventsiya
* Televizion tarmoq protokoli
* Avtomobil tekshiruvi ostida
* Video tahlil
* Video dalil
* Videotelefoniya
* Vashington okrugi yopiq elektron taʼlim televideniesi loyihasi
* Vebkamera
* Aqlli uy
* [[Uchuvchisiz uchish apparati]]
* IoT
{{div col end}}

== Eslatmalar ==
== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons turkum|Closed-circuit television (CCTV)}}

* [https://web.archive.org/web/20070212072806/http://www.homeoffice.gov.uk/rds/pdfs05/hors292.pdf Assessing the Impact of CCTV, a UK Home office study on the effectiveness of closed-circuit television]
{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Xavfsizlik]]
[[Turkum:Xavfsizlik tizimlari]]
[[Turkum:Video kuzatuv]]
[[Turkum:Jamoat xavfsizligi]]
[[Turkum:Jismoniy xavfsizlik]]
[[Turkum:Video]]</text>
      <sha1>2bqg94mqhd35g350aasgkx54zsgjhkk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181363</id>
      <parentid>6181362</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:45:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6181363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62399" sha1="h45bnyjoh4yjicy4529dizu1h920bjd" xml:space="preserve">'''Videokuzatuv –''' vizual nazorat qilish yoki tasvirni avtomatik tahlil qilish (yuzlarni, davlat raqamlarini avtomatik aniqlash) uchun moʻljallangan optoelektronik qurilmalar yordamida amalga oshiriladigan jarayondir. Ingliz tilida soʻzlashadigan muhitda ingliz atamasi ishlatiladi. Yopiq elektron televidenie, '''CCTV''' – bu yopiq elektron televizor tizimi.

Yopiq elektron televizor (CCTV), shuningdek, video kuzatuv sifatida ham tanilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://books.google.com/books?id=jkdLCgAAQBAJ&amp;pg=PA75|sarlavha=Axborot texnologiyalari orqali ijtimoiy o'zgarishlar va demokratiyani targ'ib qilish|arxivurl=https://books.google.com/books?id=jkdLCgAAQBAJ&amp;pg=PA75|arxivsana=2015|sana=2015|kirish sanasi=2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi |editor1-last=Kumar |editor1-first=Vikas |editor2-last=Svensson |editor2-first=Jakob |title=Promoting Social Change and Democracy Through Information Technology |date=2015 |publisher=IGI Global |isbn=9781466685031 |page=75 |url=https://books.google.com/books?id=jkdLCgAAQBAJ&amp;pg=PA75}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kitob manbasi |last1=Dempsey |first1=John S. |title=Introduction to private security |date=2008 |publisher=Thomson Wadsworth |location=Belmont, CA |isbn=9780534558734 |page=78 |url=https://books.google.com/books?id=qQo7oDMSVXgC&amp;pg=PA78}}&lt;/ref&gt;, cheklangan monitorlar toʻplamida signalni maʼlum bir joyga uzatish uchun videokameralardan foydalanish. U radioeshittirish televideniyesidan farq qiladi, chunki signal ochiq uzatilmaydi, lekin u nuqtadan nuqtaga (P2P), nuqtadan koʻp nuqtaga (P2MP) yoki simli yoki simsiz ulanishlardan foydalanishi mumkin. Garchi deyarli barcha videokameralar ushbu taʼrifga toʻgʻri kelsa ham, bu atama koʻpincha qoʻshimcha xavfsizlik yoki doimiy monitoringni talab qiladigan hududlarda kuzatuv uchun qoʻllanadi (Videotelefoniya kamdan-kam hollarda „CCTV“ deb ataladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://books.google.com/books?id=1VUU-eRAObAC|sarlavha=Texnologik asrda masofaviy ta'lim|arxivurl=https://books.google.com/books?id=1VUU-eRAObAC|arxivsana=2005 yil, 166-bet|sana=2005 yil, 166-bet|kirish sanasi=2022}}&lt;/ref&gt;).
[[Fayl:Surveillance cameras Tom Lee Park Memphis TN 01.jpg|thumb|Minora burchagidagi kuzatuv kameralari.]]
CCTV yordamida jamoatchilikni kuzatish dunyoning koʻplab hududlarida keng tarqalgan. Soʻnggi yillarda tanaga kiyiladigan videokameralardan foydalanish kuzatuvning yangi shakli sifatida joriy etildi, koʻpincha huquqni muhofaza qilish organlarida qoʻllanadi, kameralar politsiyachining koʻkragiga yoki boshiga joylashtiriladi. Videokuzatuv undan foydalanishni odamlarning shaxsiy daxlsizligi huquqi bilan, hatto jamoat joyida boʻlganda ham muvozanatlash borasida jiddiy munozaralarga sabab boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.aclu.org/other/whats-wrong-public-video-surveillance|sarlavha=&quot;Ommaviy video kuzatuvda nima bo'ldi?|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220901055150/https://www.aclu.org/other/whats-wrong-public-video-surveillance|arxivsana=2022-09-01|sana=2017 yil 5 yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.cbsnews.com/news/surveillance-cameras-and-the-right-to-privacy/|sarlavha=&quot;Kuzatuv kameralari va shaxsiy hayot huquqi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220424232627/https://www.cbsnews.com/news/surveillance-cameras-and-the-right-to-privacy/|arxivsana=2022-04-24|sana=2010 yil 13 avgust|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://top10reviewss.com/best-poe-security-camera-system-reviews/|sarlavha=&quot;Eng yaxshi PoE xavfsizlik kamerasi tizimi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220128025924/https://top10reviewss.com/best-poe-security-camera-system-reviews/|arxivsana=2022-01-28|sana=2019 yil 9 noyabr . 2017 yil 5 yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

Sanoat korxonalarida CCTV uskunalari jarayonning bir qismini markaziy boshqaruv xonasidan kuzatish uchun ishlatilishi mumkin, ayniqsa kuzatilayotgan muhit xavfli yoki odamlar uchun yetib boʻlmaydigan boʻlsa. CCTV tizimlari doimiy yoki faqat maʼlum bir hodisani kuzatish uchun kerak boʻlganda ishlashi mumkin. Raqamli videoregistratorlar (DVR) dan foydalangan holda CCTV ning yanada rivojlangan shakli turli sifat va ishlash imkoniyatlari hamda qoʻshimcha funksiyalar (harakatni aniqlash va elektron pochta xabarlari kabi) bilan, ehtimol, koʻp yillar davomida yozib olishni taʼminlaydi. Yaqinda markazlashtirilmagan IP kameralar, ehtimol megapikselli sensorlar bilan jihozlangan boʻlib, toʻgʻridan-toʻgʻri tarmoqqa ulangan xotiraga yozib olishni qoʻllab-quvvatlaydi.qurilmalar yoki butunlay mustaqil ishlash uchun ichki flesh.
[[Fayl:CCTV dome camera subway Rotterdam.jpg|thumb|Temir yoʻl stantsiyasida gumbazli kamera: Rotterdam markaziy metro bekati]]
Hisob-kitoblarga koʻra, 2021-yilga kelib butun dunyo boʻylab taxminan 1 milliard kuzatuv kameralari qoʻllanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.biometricupdate.com/202001/global-sales-of-video-surveillance-equipment-projected-to-surpass-20-billion-this-year|sarlavha=&quot;Bu yil videokuzatuv uskunalarining global savdosi 20 milliard dollardan oshadi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220401004853/https://www.biometricupdate.com/202001/global-sales-of-video-surveillance-equipment-projected-to-surpass-20-billion-this-year|arxivsana=2022-04-01|sana=2020 -yil 26-oktabr|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. Bu kameralarning taxminan 65 % Osiyoda oʻrnatilgan. Soʻnggi yillarda CCTV oʻsishi sekinlashdi. Ushbu texnologiyaning joriy etilishi davlat nazoratining sezilarli oʻsishiga, ilgʻor ijtimoiy monitoring va nazorat usullarining sezilarli oʻsishiga va butun dunyo boʻylab jinoyatlarning oldini olish boʻyicha koʻplab tadbirlarga yordam berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.sdmmag.com/articles/92407-rise-of-surveillance-camera-installed-base-slows|sarlavha=&quot;Kuzatuv kamerasi o'rnatilgan baza sekinlashuvining ko'tarilishi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220901065032/https://www.sdmmag.com/articles/92407-rise-of-surveillance-camera-installed-base-slows|arxivsana=2022-09-01|sana=2016 yil 5 may. 2017yil 5 yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

== Tarix ==
[[Fayl:THE CENTRAL POLICE CONTROL STATION, MANNED 24 HOURS A DAY CONTROLS ALL TRAFFIC LIGHTS, RECEIVES REMOTE TV INPUTS FROM... - NARA - 551905.tif|thumb|1973-yilda Germaniyaning Myunxendagi markaziy politsiya nazorat punktida yopiq elektron televizor monitoringi.]]

Erta mexanik CCTV tizimi 1927-yil iyun oyida rus fizigi Léon Theremin tomonidan ishlab chiqilgan (qarang: [[Sovet Ittifoqida televideniye|Sovet Ittifoqidagi televidenie]]). Dastlab Mehnat va Mudofaa Soveti tomonidan talab qilingan tizim qoʻlda boshqariladigan skanerlash-uzatuvchi kamera va simsiz qisqa toʻlqinli uzatuvchi va qabul qilgichdan iborat boʻlib, yuz chiziqli oʻlchamlari. Kliment Voroshilov qoʻmondonligi ostida Terminning videokuzatuv tizimi [[Iosif Stalin]], Semyon Budyonniy va Sergo Orjonikidzega koʻrsatildi va Moskva Kremlining hovlisiga yaqinlashib kelayotgan mehmonlarni kuzatish uchun oʻrnatildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Walter_Dornberger|sarlavha=Dornberger, Valter|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220911071624/https://en.wikipedia.org/wiki/Walter_Dornberger|arxivsana=2022-09-11|sana=30.08.2022|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

Yana bir dastlabki CCTV tizimi Siemens AG tomonidan 1942-yilda fashistlar Germaniyasining Peenemünde shahridagi VII sinov stendida V-2 raketalarining uchirilishini kuzatish uchun oʻrnatildi.

AQSHda birinchi tijorat yopiq elektron televizion tizim 1949-yilda Vericon deb nomlangan. Vericon haqida juda kam narsa maʼlum, faqat u hukumat ruxsatini talab qilmaydi deb eʼlon qilingan.

=== Texnologiya vujudga kelishi ===
Eng qadimgi video kuzatuv tizimlari doimiy monitoringni oʻz ichiga olgan, chunki maʼlumotlarni yozib olish va saqlashning hech qanday usuli yoʻq edi. Gʻaltakdan gʻaltakgacha boʻlgan ommaviy axborot vositalarining rivojlanishi kuzatuv tasvirlarini yozib olish imkonini berdi. Bu tizimlar magnit lentalarni qoʻlda oʻzgartirishni talab qildi, bu koʻp vaqt talab qiladigan, qimmat va ishonchsiz jarayon boʻlib, operator lentani magnitafondan tortib oluvchi gʻaltakga qoʻlda oʻtkazishi kerak edi. Bu kamchiliklar tufayli videokuzatuv keng tarqalmagan. Videomagnitofon texnologiyasi 1970-yillarda paydo boʻldi, bu maʼlumotlarni yozib olish va oʻchirishni osonlashtirdi, videokuzatuvdan foydalanish keng tarqaldi.

1990-yillarda raqamli multiplekslash ishlab chiqildi, bu bir vaqtning oʻzida bir nechta kameralarni yozib olish, shuningdek, vaqt oraligʻi va faqat harakatni yozish imkonini beradi. Bu vaqt va pulni tejaydi, bu esa keyinchalik CCTVdan foydalanishning koʻpayishiga olib keldi.

Yaqinda CCTV texnologiyasi Internetga asoslangan mahsulotlar va tizimlarga oʻtish va boshqa texnologik ishlanmalar bilan yaxshilandi.

=== Ilova ===
Yopiq elektron televizor professional boks va professional kurash kabi sport turlari va 1964-yildan 1970-yilgacha Indianapolis 500 avtomobil poygasi uchun pullik teatr televideniesi shakli sifatida ishlatilgan. Boks boʻyicha telekoʻrsatuvlar jonli efirda koʻrsatilgan maydonlarda, asosan teatrlarda, tomoshabinlar jangni jonli koʻrish uchun chiptalar toʻlagan. Yopiq telekoʻrsatuv bilan birinchi jang 1948-yilda Jo Lui va Jo Uolkottga qarshi jang boʻlgan. Yopiq elektron koʻrsatuvlar 1960 va 1970-yillarda Muhammad Ali bilan mashhur boʻlgan, 1974-yilda butun dunyo boʻylab 50 million CCTV tomoshabinlarini jalb qilgan „Jungldagi shovqin“ jangi va 1975-yilda „Maniladagi Thrilla“ butun dunyo boʻylab 100 million CCTV tomoshabinini jalb qildi. 1985 yilda WrestleMania I professional kurash shousi boʻlib oʻtdi. Ushbu sxema bilan bir milliondan ortiq tomoshabin tomonidan koʻrilgan. 1996-yilning oxirida Xulio Sezar Chaves va Oskar De La Xoya oʻrtasidagi boks jangini 750 000 tomoshabin tomosha qilgan. Garchi yopiq elektron televizor asta-sekin tomosha uchun pullik uy kabel televideniesiga almashtirilgan boʻlsa-da 1980 va 1990-yillarda, u bugungi kunda ham koʻpchilik mukofot shoulari va koʻpchilik joylarga jonli efirga uzatiladigan, lekin tarmoq televideniesida efirga uzatilmaydigan va keyinchalik translyatsiya qilish uchun qayta tahrirlangan boshqa tadbirlar uchun qoʻllanadi.

Mari Van Brittan Braun birinchi boʻlib CCTV uy xavfsizlik tizimini yaratdi va patentladi, uning texnologiyasining aksariyati bugungi kunda ham uy xavfsizlik tizimlarida qoʻllanadi (AQSh Patenti 3,482,037).

1968-yil sentabr oyida Nyu-York shtatining Olean shahri AQShda jinoyatchilikka qarshi kurashish maqsadida oʻzining asosiy biznes koʻchasi boʻylab videokameralar oʻrnatgan birinchi shahar boʻldi. Yana bir erta koʻrinish 1973-yilda Nyu-Yorkdagi Tayms maydonida boʻlgan. NYPD uni hududdagi jinoyatlarning oldini olish uchun oʻrnatdi; ammo kameralar tufayli jinoyatchilik darajasi unchalik kamaymagan koʻrinadi. Shunga qaramay, 1980-yillarda videokuzatuv butun mamlakat boʻylab, xususan, jamoat joylarini nishonga olgan holda tarqala boshladi. Bu politsiya boʻlimlari hajmini oshirish bilan solishtirganda jinoyatni oldini olishning arzon usuli sifatida koʻrildi. Ayrim korxonalar, ayniqsa, oʻgʻrilikka moyil boʻlgan korxonalar ham videokuzatuvdan foydalana boshladi. 1990-yillarning oʻrtalaridan boshlab butun mamlakat boʻylab politsiya boʻlimlari turli jamoat joylarida, jumladan, uy-joy loyihalari, maktablar va jamoat bogʻlari boʻlimlarida tobora koʻproq kameralar oʻrnatdi. CCTV keyinchalik banklar va doʻkonlarda jinoiy faoliyat dalillarini yozib olish orqali oʻgʻirlikni oldini olish uchun keng tarqalgan. 1997 yilda Nyu-York shahridagi jamoat uylari va turar-joylarida 3100 ta videokuzatuv tizimi oʻrnatildi.

1970 va 1980-yillarda [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]]&lt;nowiki/&gt;da oʻtkazilgan tajribalar, jumladan, 1985-yilda Bornmutdagi ochiq CCTV, oʻsha oʻn yil ichida bir nechta yirik sinov dasturlariga olib keldi. Mahalliy hukumat tomonidan birinchi marta 1987-yilda Norfolk shtatidagi Kingʻs Lynn shahrida foydalanilgan.

== Videokuzatuv faoliyat turlari ==

=== Jinoyatning oldini olish ===
{{See|Jinoyatlarni oldini olish|Prognozli politsiya}}
2009-yilda Shimoli-Sharqiy va Kembrij universiteti tadqiqotchilari tomonidan olib borilgan tizimli tekshiruv 41 xil tadqiqotda CCTVning jinoyatga oʻrtacha taʼsirini birlashtirish uchun meta-tahlil usullaridan foydalangan.

Meta-tahlilga kiritilgan tadqiqotlar eksperimental va nazorat zonalarida jinoyat sodir etishdan oldin va keyin chora-tadbirlarni oʻz ichiga olgan kvazi-eksperimental baholash dizaynlaridan foydalangan. Biroq, bir nechta tadqiqotchilar ushbu tadqiqot adabiyoti bilan bogʻliq uslubiy muammolarga ishora qildilar. Birinchidan, tadqiqotchilar meta-tahlilga kiritilgan Britaniya avtoturargohi tadqiqotlari CCTV xavfsizlik bilan bogʻliq bir qator boshqa choralar bilan bir vaqtda joriy etilganligini aniq nazorat qila olmasligini taʼkidladilar. Ikkinchidan, baʼzilar koʻpgina tadqiqotlarda tanlovning notoʻgʻriligi bilan bogʻliq muammolar boʻlishi mumkinligini taʼkidladilar, chunki CCTV joriy etilishi avvalgi jinoyat tendentsiyalariga potentsial endogen boʻlgan. Xususan, agar CCTV jinoyatchilik tendentsiyalariga javoban joriy etilgan boʻlsa, taxmin qilingan taʼsirlar noaniq boʻlishi mumkin.

Selektsiya tarafkashligi va endogenlik muammolarini randomize nazorat ostidagi sinovlar va tabiiy tajribalar kabi kuchliroq tadqiqot dizaynlari bilan hal qilish mumkinligi taʼkidlangan. Journal of Scandinavian Studies in Criminology and Criminal Prevention jurnalida chop etilgan 2017-yil sharhibunday tadqiqot dizaynlaridan foydalanadigan ettita tadqiqotni tuzadi. Tekshiruvga kiritilgan tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, CCTV jamoat koʻchalari va shahar metro bekatlarida jinoyatchilikni 24-28 foizga kamaytirdi. Shuningdek, CCTV futbol stadionlaridagi qoidabuzarliklarni va supermarketlar/ommaviy savdo doʻkonlarida oʻgʻirlikni kamaytirishi mumkinligini aniqladi. Biroq, toʻxtash joylarida yoki shahar atrofi metro stantsiyalarida CCTV istalgan taʼsirga ega ekanligi haqida hech qanday dalil yoʻq edi. Bundan tashqari, koʻrib chiqish shuni koʻrsatadiki, CCTV zoʻravonlik jinoyatlariga qaraganda mulkiy jinoyatlarning oldini olishda samaraliroq.

Politsiya uchun CCTV samaradorligiga oid yana bir savol – bu tizimning ish vaqti; 2013-yilda Filadelfiya Auditori 15 million dollarlik tizim faqat 32 % vaqt ishlaganligini aniqladi. CCTV jinoyatchilarni aniqlash va hukm qilishda yordam berishi haqida kuchli anekdot dalillari mavjud; masalan, Buyuk Britaniya politsiya kuchlari jinoyatlardan keyin muntazam ravishda CCTV yozuvlarini qidiradi. Bundan tashqari, CCTV gumonlanuvchilar yoki qurbonlarning harakatlarini kuzatishda hal qiluvchi rol oʻynadi va terrorizmga qarshi kurash xodimlari tomonidan terrorizmda gumon qilinganlarni kuzatishda asosiy vosita sifatida keng eʼtirof etiladi. Keng miqyosdagi CCTV qurilmalari 1970-yillardan beri terrorizmga qarshi himoyaning muhim qismini oʻynadi. Jinoyatning oldini olish umidida jamoat transportida ham kameralar oʻrnatildi.

Koʻproq ochiq savol – koʻpchilik CCTV iqtisodiy jihatdan samaralimi. Past sifatli mahalliy toʻplamlar arzon boʻlsa-da, yuqori aniqlikdagi CCTVni professional oʻrnatish va texnik xizmat koʻrsatish qimmat. Gill va Spriggs jinoyatlarning oldini olishda CCTV ning iqtisodiy samaradorlik tahlilini (CEA) oʻtkazdilar, bu esa CCTV oʻrnatilishi bilan ozgina pul tejashni koʻrsatdi, chunki oldini olingan jinoyatlarning aksariyati kichik pul yoʻqotishlariga olib keldi. Biroq, tanqidchilar pul boʻlmagan qiymatning afzalliklarini anʼanaviy iqtisodiy samaradorlik tahlilida qoʻlga kiritish mumkin emasligini taʼkidladilar va ularni oʻrganishdan olib tashlandi. Buyuk Britaniya politsiya boshliqlarining 2008-yildagi hisobotida jinoyatlarning atigi 3 foizi CCTV tomonidan ochilgan degan xulosaga keldi. [[London]]da, Metropolitan politsiyasiHisobot 2008-yilda 1000 ta kameraga bitta jinoyat ochilganini koʻrsatdi. Baʼzi hollarda CCTV kameralari hujumlar nishoniga aylangan.

Buyuk Britaniyaning Manchester kabi shaharlari jinoyatchilikning oldini olish uchun qulaylikni yaxshilash uchun DVR-ga asoslangan texnologiyadan foydalanmoqda.

2009-yil oktyabr oyida „Internet Eyes“ veb-sayti eʼlon qilindi, u jamoatchilik vakillariga oʻz uylaridan CCTV kamera tasvirlarini koʻrish va guvoh boʻlgan har qanday jinoyatlar haqida xabar berish uchun pul toʻlaydi. Sayt yetarlicha kuzatilmaydigan kameralarga „koʻproq koʻzlar“ qoʻshishni maqsad qilgan. Fuqarolik erkinliklari himoyachilari bu gʻoyani „xushsiz va tashvishli voqea“ deb tanqid qilishdi.

2013-yilda Oaxaka jinoiy fitnalarni fosh qilish uchun suhbatlarni ogʻzaki oʻqish uchun kar politsiya xodimlarini yolladi.

Hukumat maʼlumotlariga koʻra, Singapurda 2012-yildan beri minglab videokuzatuv kameralari kredit akulalarini toʻxtatishga, axlatni yoʻq qilishga va noqonuniy toʻxtash joylarini toʻxtatishga yordam berdi.

=== Jinoyatni hal qilish ===
{{See|Jinoiy tergov}}
CCTV jinoyatlarni ochishda ham foydalanish mumkin. Birgina [[London]]&lt;nowiki/&gt;da har kuni oltita jinoyat videokuzatuv kameralari orqali ochiladi.

=== Kiyimga moslashtirilgan kameralar ===
{{Asosiy maqola|Body camera}}
Soʻnggi yillarda tana qismiga joylashtiriladigan videokameralardan foydalanish bir qator maqsadlarda joriy etilgan. Masalan, huquqni muhofaza qilish organlarida kuzatuvning yangi shakli sifatida, kameralar politsiyachining koʻkragiga yoki bosh qismiga joylashtirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://books.google.com/books?id=klW5CwAAQBAJ&amp;pg=PT100|sarlavha=Politsiyani boshqarish: oltita demokratik davlat tajribasi|arxivurl=https://books.google.com/books?id=klW5CwAAQBAJ&amp;pg=PT100|arxivsana=30.08.2022|sana=30.08.2022|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Trafik oqimi monitoringi ===

=== Avtotransport harakati ===
{{Asosiy maqola|Yoʻl harakati kamerasi}}
Koʻpgina shaharlar va avtomobil yoʻllari tarmoqlarida tirbandliklarni aniqlash va baxtsiz hodisalar haqida xabar berish uchun yopiq elektron televizordan foydalangan holda keng qamrovli transport nazorati tizimlari mavjud&lt;ref&gt;Motorway Cameras in England, http://www.motorwaycameras.co.uk&lt;/ref&gt;. Biroq, bu kameralarning aksariyati xususiy kompaniyalarga tegishli va maʼlumotlarni haydovchilarning GPS tizimlariga uzatadi.

Highways England Britaniya avtomagistrali va magistral yoʻl tarmogʻini qamrab oluvchi 3000 dan ortiq Pan-Tilt-Zoom kameralaridan iborat davlatga tegishli CCTV tarmogʻiga ega. Ushbu kameralar, birinchi navbatda, trafik sharoitlarini kuzatish uchun ishlatiladi va tezlik kamerasi sifatida foydalanilmaydi. Faol trafikni boshqarish tizimi uchun statsionar kameralar qoʻshilishi bilan Angliyaning Highways CCTV tarmogʻidagi kameralar soni kelgusi bir necha yil ichida sezilarli darajada oshishi mumkin&lt;ref&gt;Networx Security. &quot;[https://www.networxsecurity.org/members-area/glossary/c/cctv.html Closed Circuit Television].&quot; Retrieved 7 March 2019.&lt;/ref&gt;.

Londondagi tirbandlik uchun toʻlov tirbandlik zonasi chegaralarida va uning ichida joylashgan kameralar tomonidan amalga oshiriladi, ular hududga kiradigan transport vositalarining raqamlarini avtomatik ravishda oʻqiydi. Agar haydovchi toʻlovni toʻlamasa, jarima solinadi&lt;ref&gt;Kablenet, The Register. &quot;[https://www.theregister.co.uk/2008/06/06/congestion_charge_tags/ TfL hands out contracts for congestion charge tags].&quot; 6 June 2008. Retrieved 7 March 2019.&lt;/ref&gt;. Shunga oʻxshash tizimlar oʻgʻirlanganligi xabar qilingan avtomobillarni aniqlash vositasi sifatida ishlab chiqilmoqda&lt;ref&gt;Rowena Coetsee, Bay Area News Group. &quot;[https://www.eastbaytimes.com/2017/08/11/new-surveillance-cameras-doing-their-job-antiochs-top-cop-says/ New surveillance cameras doing their job, Antioch's top cop says].&quot; 11 August 2017. Retrieved 8 March 2019.&lt;/ref&gt;.

Boshqa kuzatuv kameralari yoʻl harakati nazorati kameralari sifatida xizmat qiladi&lt;ref&gt;Prof. Eugene Volokh, The Wall Street Journal. &quot;[http://www2.law.ucla.edu/volokh/cameras.htm Traffic Enforcement Cameras].&quot; 26 March 2002. Retrieved 8 March 2019.&lt;/ref&gt;.

=== Piyodalar harakati ===
Makkada CCTV kameralari olomon oqimini kuzatish (va shu tarzda boshqarish) uchun ishlatiladi.

Filippinda San-Antonio shtatida CCTV kameralari va [[sunʼiy intellekt]] dasturlari kasallikning avj olishi paytida olomonning paydo boʻlishini aniqlash uchun ishlatilgan. Shaharning maʼlum bir joyida olomon toʻplanganda xavfsizlik xodimlari yuborilgan.

=== Infektsiyani boshqarish ===
{{See|Algoritm boʻyicha hukumat}}
Jamoat transportida xavfsizlik va xavfsizlikni oshirish

=== Jamoat transporti uchun raqamli video yozuvchisi ===
Faqat mashinist tomonidan boshqariladigan poyezdda CCTV kameralari haydovchiga eshiklarni yopib, poyezdni ishga tushirishdan oldin odamlarning yoʻqligini tasdiqlash imkonini berishi mumkin.

2011-yilda RET tomonidan tramvaylarga oʻrnatilgan yuzni tanish kameralari bilan oʻtkazilgan sinov ulardan foydalanish taqiqlangan odamlar baribir yashirinib oʻtmasligiga ishonch hosil qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.dutchnews.nl/news/2011/09/facial_recognition_cameras_to/|sarlavha=&quot;Yuzni tanish kameralari Rotterdam tramvaylariga o'rnatiladi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082443/https://www.dutchnews.nl/news/2011/09/facial_recognition_cameras_to/|arxivsana=2022-08-30|sana=2011 yil 11 sentyabr.|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Sport tadbirlari ===
Qoʻshma Shtatlardagi koʻplab sport tadbirlari stadion yoki arenaning tablosida yoki muxlislarga oʻtiradigan joydan tashqaridagi harakatlarni koʻrishga imkon berish uchun stadion yoki arena tablosida koʻrsatish uchun CCTV-dan foydalanadi . Kameralar tasmani markaziy boshqaruv markaziga yuboradi, u yerda ishlab chiqaruvchi muxlislar koʻrishi mumkin boʻlgan televizor monitorlariga yuborish uchun tasmalarni tanlaydi. Ishtirokchilar tomonidan tadbirni koʻrish uchun CCTV monitorlari koʻpincha zallar, koridorlar va hojatxonalarga joylashtiriladi. Videokuzatuv kameralari bilan boʻlib oʻtgan sinovda futbol klubi muxlislari endi oʻzlarini qoʻlda identifikatsiya qilishlari shart emas, balki yuzni tanish tizimi ruxsat berganidan keyin erkin oʻtishlari mumkin edi.

=== Xodimlar monitoringi ===
{{Yana qarang|Xodimlar monitoringi}}
Tashkilotlar ishchilarning harakatlarini kuzatish uchun CCTVdan foydalanadilar. Har bir harakat bajarilgan operatsiyani tushuntiruvchi subtitrlar bilan axborot bloki sifatida qayd etiladi. Bu, ayniqsa, savdoni tuzatish yoki bekor qilish, pulni yechib olish yoki shaxsiy maʼlumotlarni oʻzgartirish kabi muhim moliyaviy operatsiyalarni amalga oshirayotganda ishchilarning harakatlarini kuzatishga yordam beradi.

Ish beruvchi nazorat qilishni xohlaydigan harakatlar quyidagilarni oʻz ichiga olishi mumkin:

* Tovarlarni skanerlash, tovarlarni tanlash, narx va miqdorni kiritish;
* Parollarni kiritishda tizimga operatorlarni kiritish va chiqarish;
* Operatsiyalarni oʻchirish va mavjud hujjatlarni oʻzgartirish;
* Muayyan operatsiyalarni amalga oshirish, masalan, moliyaviy hisobotlar yoki naqd pul bilan operatsiyalar;
* Tovarlarni koʻchirish, qayta baholashni bekor qilish va hisoblash;
* Tez ovqatlanish restoranlarining oshxonasida nazorat qilish;
* Sozlamalarni, hisobotlarni va boshqa rasmiy funktsiyalarni oʻzgartirish.

Ushbu operatsiyalarning har biri operatorning barcha harakatlarini batafsil kuzatish imkonini beruvchi tavsif bilan uzatiladi. Baʼzi tizimlar foydalanuvchiga maʼlum bir hodisani sodir boʻlish vaqti va matn tavsifi boʻyicha qidirishga imkon beradi va operator xatti-harakatlarini statistik baholashni amalga oshiradi. Bu dasturiy taʼminotga standart ish oqimidan ogʻishlarni bashorat qilish va faqat anomal xatti-harakatlarni qayd etish imkonini beradi.

=== Maktablarda foydalanish ===
{{See|Maktab xavfsizligi}}
Qoʻshma Shtatlar, Buyuk Britaniya, Kanada&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |author=ATL |date=22 October 2013 |title=Use of CCTV surveillance in schools |publisher=ATL the education union |url=https://www.atl.org.uk/policy-and-campaigns/policy-posts/use-cctv-surveillance-schools?resetmyATL=true |url-status=dead |access-date=8 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161109021738/https://www.atl.org.uk/policy-and-campaigns/policy-posts/use-cctv-surveillance-schools?resetmyATL=true |archive-date=9 November 2016}}&lt;/ref&gt;, Avstraliya&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |author=Bruce McDougall and Katherine Danks |date=28 March 2012 |title=School security CCTV puts bullies on pause |newspaper=The Daily Telegraph |url=http://www.dailytelegraph.com.au/news/nsw/school-security-cctv-puts-bullies-on-pause/story-e6freuzi-1226311797645 |access-date=8 November 2016}}&lt;/ref&gt; va Yangi Zelandiyada CCTV bezorilik, vandalizmning oldini olish, tashrif buyuruvchilarni kuzatish va jinoyat dalillarini qayd etishdagi muvaffaqiyati tufayli maktablarda keng qoʻllanadi. Baʼzi cheklovlar mavjud, kameralar hammom, sport zali shkafi va shaxsiy ofislar kabi „oʻrinli maxfiylik kutilgan“ joylarda oʻrnatilmaydi (agar ofis egasining roziligi boʻlmasa). Kameralar odatda koridorlarda, avtoturargohlarda, talabalar, xodimlar va ota-onalar kelib-ketadigan old ofislarda, sport zallarida, oshxonalarda, taʼminot xonalarida va sinf xonalarida qabul qilinadi. Baʼzi oʻqituvchilar kameralar oʻrnatilishiga qarshi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://www.ncjrs.gov/school/ch2a_18.html/ |title=Legal aspects of the use of video cameras in schools = |access-date=25 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160215174520/https://www.ncjrs.gov/school/ch2a_18.html/ |archive-date=15 February 2016 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

Isroil maktablaridagi oʻrta maktab oʻquvchilari oʻrtasida oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatadiki, oʻquvchilarning maktabda foydalaniladigan CCTV haqidagi qarashlari ularning oʻqituvchilari, maktablari va hokimiyatlari haqida qanday fikrda ekanligiga asoslanadi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Jurnal manbasi|last1=Birnhack|first1=Michael D.|last2=Perry-Hazan|first2=Lotem|date=2020|title=School Surveillance in Context: High School Students' Perspectives on CCTV, Privacy, and Security|url=http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3587450|journal=SSRN Electronic Journal|doi=10.2139/ssrn.3587450|s2cid=234991261|issn=1556-5068}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, koʻpchilik talabalar sinfda CCTV oʻrnatilishini xohlamasligini aytdi.

=== Xususiy uylarda foydalanish ===
Koʻpgina uy egalari CCTV tizimlarini oʻz uylari ichida yoki tashqarisida, baʼzan ikkalasini ham oʻrnatishni tanlashadi. CCTV kameralari potentsial tajovuzkorlar uchun samarali toʻxtatuvchi vositadir, chunki ulardan foydalanish kamera tasvirlari orqali identifikatsiya qilish xavfini oshiradi. Agar kimdir shahar chetidagi badavlat aholi punktlarini aylanib oʻtsa, eng qulay uyni qidirib topsa, u aniq CCTV tizimi, signalizatsiya yoki boshqa xavfsizlik choralariga ega boʻlsa, u uyni yanada qiyinroq nishonga aylantiradi va ular keyingi uyga oʻtishlari mumkin.

Zamonaviy CCTV tizimlarini mobil telefon ilovalari orqali kuzatish mumkin, bu esa odamlarga oʻz uylarining jonli tasvirlarini Internet qamrovi boʻlgan istalgan joydan koʻrish imkonini beradi. Baʼzi tizimlar harakatni aniqlashni taʼminlaydi, shuning uchun harakat aniqlanganda telefonga ogohlantirish yuborilishi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cnet.com/home/security/turn-old-phone-into-security-camera-in-3-steps-heres-how-android-iphone/|sarlavha=Vollerton, Megan. &quot;Eski telefonni 3 bosqichda xavfsizlik kamerasiga aylantiring. Mana buni qanday qilish kerak&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220401004857/https://www.cnet.com/home/security/turn-old-phone-into-security-camera-in-3-steps-heres-how-android-iphone/|arxivsana=2022-04-01|sana=2021 -yil 18-iyun|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Jinoiy maqsadlarda foydalanish ===
Jinoyatchilar jamoatchilikni kuzatish uchun kuzatuv kameralaridan foydalanishi mumkin. Masalan, bankomatdagi yashirin kamera odamlarning PIN -kodlarini ular bilmasdan, ular kiritilayotgan vaqtda yozib olishi mumkin. Qurilmalar eʼtiborga olinmaydigan darajada kichik va odamlar oʻzlarining PIN-kodlarini kiritganda, ular mashinaning klaviaturasini kuzatishi mumkin boʻlgan joyga joylashtiriladi. Tasvirlar jinoyatchiga simsiz uzatilishi mumkin. Hatto qonuniy kuzatuv kameralari ham baʼzan oʻz maʼlumotlarini olish huquqiga ega boʻlmagan odamlarning qoʻliga oʻtadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.letelegramme.fr/france/benalla-trois-policiers-suspendus-pour-avoir-transmis-des-images-de-videosurveillance-20-07-2018-12032279.php|sarlavha=&quot;Benalla. Trois siyosatchilari videokuzatuv tasvirlarini uzatishdan qochishadi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082434/https://www.letelegramme.fr/france/benalla-trois-policiers-suspendus-pour-avoir-transmis-des-images-de-videosurveillance-20-07-2018-12032279.php|arxivsana=2022-08-30|sana=2018 yil 20 iyul|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Savdo markazlari va chakana savdo doʻkonlarida foydalaning ===
Oʻgʻirlik koʻplab doʻkonlar va savdo markazlari uchun katta tashvishdir. CCTV doʻkonlar aktivlarini himoya qilishga yordam beradi va xodimlar va mijozlar xavfsizligini taʼminlaydi. Bu tashrif buyuruvchilar uchun xavfsiz, xavfsiz va jozibali tajribani yaratadi.

Toʻgʻri kamerani tanlash yanada muhimroq. CCTV tizimi quyidagilarga ega boʻlishi kerak:

* Tasvir ravshanligini taʼminlash uchun yuqori aniqlikdagi kamera
* 24/7 yozib olishni taʼminlash uchun yuqori sigʻimli raqamli saqlash
* Yaxshi yoritish bilan toʻgʻri joylashtirish

== Tarqalishi ==

=== Osiyo ===
Dunyodagi videokuzatuv kameralarining qariyb 65 foizi Osiyoda oʻrnatilgan. Osiyoda turli inson faoliyati kuzatuv kameralari tizimlari va xizmatlaridan foydalanishni oʻziga jalb qildi, jumladan, biznes va tegishli sohalar, transport, sport va gʻamxoʻrlik. muhit&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.futuregov.asia/articles/4530-indian-state-government-uses-cctv-to-cut-forest-crimes|sarlavha=&quot;Hindiston davlat hukumati o'rmon jinoyatlarini kesish uchun CCTVdan foydalanadi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141011012135/http://www.futuregov.asia/articles/4530-indian-state-government-uses-cctv-to-cut-forest-crimes|arxivsana=2014-10-11|sana=2015 -yil 11-mart|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

2018-yilda Xitoyda 170 milliondan ortiq CCTV kameralaridan iborat ulkan kuzatuv tarmogʻi borligi xabar qilingan, kelgusi uch yil ichida 400 million yangi kameralar oʻrnatilishi kutilmoqda, ularning aksariyati yuzni aniqlash texnologiyasidan foydalanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-43751276|sarlavha=&quot;Aqlli kameralar 60 000 olomon ichida odamni ushlaydi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082431/https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-43751276|arxivsana=2022-08-30|sana=BBC News . 2018 yil 13 aprel|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Amerika Qoʻshma Shtatlari ===
2011-yilda Qoʻshma Shtatlarda taxminan 30 million kuzatuv kameralari mavjud boʻlgan. Video kuzatuv 1990-yillardan beri Qoʻshma Shtatlarda keng tarqalgan; masalan, bitta ishlab chiqaruvchi 1995-yilda 120 million dollarlik sof daromad haqida xabar bergan. &lt;nowiki&gt;XXI&lt;/nowiki&gt; asr boshlarida arzonroq va oʻrnatish qulayligi tufayli uy xavfsizlik kameralari savdosi oshgan. 11-sentabr xurujlaridan soʻng boʻlajak terror xurujlarining oldini olish uchun jamoat joylarida videokuzatuvdan foydalanish odatiy holga aylandi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.library.ca.gov/crb/97/05/|sarlavha=&quot;Ommaviy videokuzatuv: bu jinoyatning oldini olishning samarali vositasimi?&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170417005043/http://www.library.ca.gov/CRB/97/05/|arxivsana=2017-04-17|sana=2015 -yil 5-fevralda olindi|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt; Milliy xavfsizlik granti dasturi doirasida shaharlarga kuzatuv kameralari tarmoqlarini oʻrnatish uchun davlat grantlari ajratiladi. 2009-yilda Chikagoda 15 000 ga yaqin CCTV tizimlari mavjud boʻlib, ularning aksariyati integratsiyalashgan kamera tarmogʻiga ulangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.aclu-il.org/wp-content/uploads/2012/06/Surveillance-Camera-Report1.pdf|sarlavha=&quot;Chikagodagi video kuzatuv kameralari: BIZNING MAXFIYLIGIGA KO'P VA TARTIB BO'LGAN XAVF&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160327043725/http://www.aclu-il.org/wp-content/uploads/2012/06/Surveillance-Camera-Report1.pdf|arxivsana=2016-03-27|sana=2017 yil 5 yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. [[Nyu-York]] shahridagi domendan xabardorlik tizimi bir-biriga ulangan 6000 ta video kuzatuv kameralariga ega, metro tizimida 4000 dan ortiq kameralar mavjud (garchi ularning deyarli yarmi ishlamasa ham) va yirik turar-joy va tijorat binolarining uchdan ikki qismi video kuzatuv kameralaridan foydalanadi. Vashington, Kolumbiya okrugida maktablarda 30 000 dan ortiq kuzatuv kameralari mavjud [89] va Metro tizimida 6 000 ga yaqin kameralar mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.nbcwashington.com/news/local/Metro-Plans-to-Triple-Number-of-Security-Cameras-200859881.html|sarlavha=&quot;Metro xavfsizlik kameralari sonini uch baravar oshirishni rejalashtirmoqda&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180721102850/https://www.nbcwashington.com/news/local/Metro-Plans-to-Triple-Number-of-Security-Cameras-200859881.html|arxivsana=2018-07-21|sana=2013 yil 1 aprel . 2015 yil 31 oktyabrda olindi .|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Birlashgan Qirollik ===
Buyuk Britaniyada CCTV kameralarining katta qismi davlat organlari tomonidan emas, balki xususiy shaxslar yoki kompaniyalar tomonidan boshqariladi, ayniqsa doʻkonlar va korxonalarning ichki qismini kuzatish uchun. Axborot erkinligi toʻgʻrisidagi qonunning 2000 yildagi soʻrovlariga koʻra, mahalliy hukumat tomonidan boshqariladigan videokuzatuv kameralarining umumiy soni butun Buyuk Britaniya boʻylab 52 000 ga yaqin edi.

CCTV Image jurnalida chop etilgan maqolada 2011-yilda Birlashgan Qirollikdagi xususiy va mahalliy hukumat tomonidan boshqariladigan kameralar soni 1,85 millionni tashkil etgani taxmin qilingan. Hisob-kitob Cheshir Konstabuliya yurisdiktsiyasidagi davlat va xususiy kameralarni keng qamrovli oʻrganish natijasida olingan ekstrapolyatsiyaga asoslangan. Bu Buyuk Britaniyadagi har 32 kishiga oʻrtacha bitta kamera sifatida ishlaydi, garchi kameralarning zichligi har bir joyda juda farq qiladi. Cheshire hisobotida, shuningdek, oddiy bir kunda oʻrtacha odamni 70 ta videokuzatuv kameralari koʻrishini taʼkidlaydi.

Cheshir figurasi 2002 yilda UrbanEye kompaniyasidan Maykl Makkeyll va Klayv Norris tomonidan chop etilgan avvalgi tadqiqotiga qaraganda ishonchliroq hisoblanadi .Putney High Streetdagi kichik namunaga asoslanib , Makkeyll va Norris kuzatuv kameralari sonini ekstrapolyatsiya qildilar. Katta London 500 000 atrofida va Buyuk Britaniyadagi kameralarning umumiy soni 4 200 000 atrofida boʻlishi kerak. Ularning hisob-kitoblariga koʻra, Buyuk Britaniyada har 14 kishiga bitta kamera toʻgʻri keladi. Garchi bir necha yillardan buyon bu raqam ortidagi metodologiya notoʻgʻri ekanligi eʼtirof etilgan boʻlsa-da, keng iqtibos keltirildi. Bundan tashqari, Buyuk London uchun 500 000 koʻrsatkichi koʻpincha London shahridagi politsiya va mahalliy hukumat tomonidan boshqariladigan kameralar koʻrsatkichi bilan chalkashtirib yuboriladi, bu koʻrsatkich 2011 yilda 650 ga yaqin edi.

CCTV foydalanuvchilari guruhi Buyuk Britaniyadagi shahar markazlari, stansiyalar, aeroportlar va yirik chakana savdo maydonchalarida 1,5 millionga yaqin xususiy va mahalliy hukumat kuzatuv kameralari mavjudligini taxmin qildi.

Shotlandiyaning Jinoyat va Adliya tadqiqot markazi tomonidan olib borilgan va barcha Shotlandiya mahalliy hokimiyat organlarining soʻroviga asoslanib, Shotlandiyada 2200 dan ortiq jamoat joylarida CCTV kameralari mavjudligini aniqladi.

=== Kanada ===
Project SCRAM – bu Halton mintaqaviy politsiya xizmati tomonidan uy xavfsizlik tizimlarini oʻrnatishda uy xoʻjaliklari duch keladigan maxfiylik va xavfsizlikka oid murakkab muammolarni roʻyxatdan oʻtkazish va isteʼmolchilarga tushunishga yordam berish uchun politsiya harakati. „SCRAM dasturi hamjamiyat aʼzolariga oddiy, xavfsiz, maxfiy, onlayn shakl orqali oʻzlarining yashash joylaridagi videokuzatuv uskunalarini ixtiyoriy ravishda aniqlash va roʻyxatdan oʻtkazish imkonini beradi“. U tijorat korxonalari uchun kengaytirilmagan. Uy xavfsizligi va tizimlarini roʻyxatga olish va monitoringini taʼminlash boʻyicha keng koʻlamli harakatlar. „Xavfsizlik kamerasini roʻyxatdan oʻtkazish va monitoring qilish – bu jinoyatlarning oldini olish va tergov vositasi boʻlib, u aholidan yordam soʻradi va jinoyatning oldini olishga yordam beradi.uch darajada. Turar joydagi videokuzatuv kameralari jinoyatchilarni hududga kirishdan toʻxtata oladi, jinoyatlar sodir boʻlishining oldini oladi va politsiyaga qimmatli dalillarni taqdim etish orqali jinoyatlarni ochishga yordam beradi“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://haltonpolice.ca/CommunityPolicing/Pages/securitycameraregistration.aspx|sarlavha=One Vision, One Mission, One Team|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160114161848/http://www.haltonpolice.ca/COMMUNITYPOLICING/Pages/securitycameraregistration.aspx|arxivsana=2016-01-14|sana=2016 yil 14 yanvar Halton mintaqaviy politsiya xizmati|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Janubiy Afrika ===
Janubiy Afrikada jinoyatchilik darajasi yuqori boʻlgani sababli CCTV kuzatuvi keng tarqalgan, biroq mamlakat eng soʻnggi texnologiyani joriy etishda sekin edi, masalan, birinchi IP kamera 1996-yilda Axis Communications tomonidan chiqarilgan, ammo IP kameralar Janubiy Afrikaga 2008-yilgacha yetib kelmagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://intellisec.co.za/cctv-systems/|sarlavha=&quot;CCTV tizimlari&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170402063442/http://intellisec.co.za/cctv-systems/|arxivsana=2017-04-02|sana=2017 -yil 24-fevral|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. Yetkazib beruvchilar sonini tartibga solish uchun 2001-yilda Xususiy xavfsizlik sanoatini tartibga solish toʻgʻrisidagi qonun qabul qilindi, unda barcha xavfsizlik kompaniyalari Xususiy xavfsizlik sanoatini tartibga solish organida (PSIRA) roʻyxatdan oʻtishlarini talab qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.psira.co.za/psira/images/Documents/Code_of_conduct/2014_psira_act.pdf|sarlavha=&quot;PSIRA ACT&quot; (PDF)|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161017024357/http://www.psira.co.za/psira/images/Documents/Code_of_conduct/2014_psira_act.pdf|arxivsana=2016-10-17|sana=Xususiy xavfsizlik sanoatini tartibga solish organi. 2002 yil 25 fevral . 2016 yil 12 oktyabrda olindi|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Lotin Amerikasi ===
Lotin Amerikasida CCTV bozori mulkiy jinoyatlarning koʻpayishi bilan tez oʻsib bormoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.securitymagazine.com/Articles/SEC_Newswire/BNP_GUID_9-5-2006_A_10000000000000678960|sarlavha=Lotin Amerikasi jismoniy xavfsizlik bozori tez o'sib bormoqda|arxivurl=https://web.archive.org/web/20091020062159/http://www.securitymagazine.com/Articles/SEC_Newswire/BNP_GUID_9-5-2006_A_10000000000000678960|arxivsana=2009-10-20|sana=2009 yil 8 oktyabr Xavfsizlik jurnali|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. CCTV kameralarini oʻrnatish kundan-kunga ortib bormoqda va jinoyat biroz nazorat qilinmoqda&lt;ref name=&quot;nptechsolution.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nptechsolution.com/2019/09/cctv-camera-installation-guide.html|sarlavha=&quot;CCTV kamerasini o'rnatish bo'yicha qo'llanma&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082433/https://www.nptechsolution.com/2019/09/cctv-camera-installation-guide.html|arxivsana=2022-08-30|sana=2019 -yil 28-dekabr|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Rossiya ===
Moskva jamoat nazorati tarmogʻidagi yuz biometrikasi bilan jihozlangan videokuzatuv kameralari soni joriy 1500 tadan yil oxirigacha 70 baravarga oshib, 105 000 tagacha oshadi. Moskvadagi CCTV tizimi endi neyron tarmoqlarga asoslangan algoritm yordamida yuzlarni taniy oladi&lt;ref name=&quot;nptechsolution.com&quot;/&gt;. Shahar kamerasi yozuvlari real vaqt rejimida tahlil qilinadi. Ekrandagi yuzlar skanerdan oʻtkaziladi va gumonlanuvchini aniqlash uchun politsiya [[maʼlumotlar bazasi]] kabi bir nechta maʼlumotlar bazalari bilan tekshirilishi mumkin. Ushbu tahliliy tizim politsiyaga gumonlanuvchining shahar boʻylab harakatlarini tiklashda ham yordam berishi mumkin. Tizim turli xil CCTV kameralaridan tegishli yozuvlarni qidiradi va bir nechta kuzatuvlardan bir xil yuzni aniqlaydi. Moskva tarmogʻi 160 000 CCTV kameralari va turar-joy binolarining 95 foizini oʻz ichiga oladi. Yil oxiriga kelib, Yagona videokuzatuv tizimiga ulangan holda, aholi xususiy binolarga videokuzatuv kameralarini oʻzlari oʻrnatishi mumkin boʻladi. Joriy yilda Maʼlumotlarni saqlash va qayta ishlash bosh markaziga 3500 dan ortiq kameralar ulandi. Bunga kirish zallari, maktablar va bolalar bogʻchalari, MCC bekatlari, stadionlar, jamoat transporti bekatlari va avtobus bekatlari hamda bogʻlardagi kameralar kiradi. Huquqbuzarlik va jinoyatlarning 70 foizini ochishda videoyozuvlardan foydalaniladi. Kameralar kommunal xizmatlarni kuzatishda ham yordam beradi. Departament vakilining qoʻshimcha qilishicha, Moskva shunday keng qamrovli identifikatsiya tizimiga ega dunyodagi eng yirik xavfsizlik tizimlaridan biriga ega. Bunga kirish zallari, maktablar va bolalar bogʻchalari, MCC bekatlari, stadionlar, jamoat transporti bekatlari va avtobus bekatlari hamda bogʻlardagi kameralar kiradi. Huquqbuzarlik va jinoyatlarning 70 foizini ochishda videoyozuvlardan foydalaniladi. Kameralar kommunal xizmatlarni kuzatishda ham yordam beradi. Departament vakilining qoʻshimcha qilishicha, Moskva shunday keng qamrovli identifikatsiya tizimiga ega dunyodagi eng yirik xavfsizlik tizimlaridan biriga ega. Bunga kirish zallari, maktablar va bolalar bogʻchalari, MCC bekatlari, stadionlar, jamoat transporti bekatlari va avtobus bekatlari hamda bogʻlardagi kameralar kiradi. Huquqbuzarlik va jinoyatlarning 70 foizini ochishda videoyozuvlardan foydalaniladi. Kameralar kommunal xizmatlarni kuzatishda ham yordam beradi. Departament vakilining qoʻshimcha qilishicha, Moskva shunday keng qamrovli identifikatsiya tizimiga ega dunyodagi eng yirik xavfsizlik tizimlaridan biriga ega&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.telegraph.co.uk/technology/2017/09/29/facial-recognition-fitted-5000-cctv-cameras-moscow/|sarlavha=&quot;Yuzni tanish Moskvadagi 5000 ta videokuzatuv kameralariga o'rnatilgan&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082432/https://www.telegraph.co.uk/technology/2017/09/29/facial-recognition-fitted-5000-cctv-cameras-moscow/|arxivsana=2022-08-30|sana=2022-yil 11-yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

== Videokuzatuv va terrorizm ==
''Qoʻshimcha maʼlumot: Terrorga qarshi urush''

Kuzatuv kameralari tomonidan toʻplangan materiallar voqeadan keyingi kriminalistikada terrorchilik hujumlarining taktikasi, usullari va ijrochilarini aniqlash uchun vosita sifatida foydalanilgan . Bundan tashqari, odamlar va olomonning shubhali xatti-harakatlarini aniqlashga qaratilgan INDECT kabi turli loyihalar mavjud. Terrorchilarni kameralar toʻxtata olmasligi, terror xurujlari haqiqatan ham videokuzatuvdan foydalanilmasligi va terrorchilar buni hattoki oʻz maʼlumotlarini targʻibot qilish va nashr etish uchun qoʻshimcha kanal sifatida koʻrishlari mumkinligi taʼkidlangan. harakat qiladi. Germaniyada mamlakatning asosiy siyosiy partiyalari, SPD, CDU tomonidan kengaytirilgan videokuzatuvni oʻtkazishga chaqirmoqda va CSU chap partiya aʼzosi tomonidan „subyektiv xavfsizlik hissi uchun platsebodan koʻra koʻproq narsa“ sifatida rad etilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.dw.com/en/calls-increase-for-sweeping-surveillance-after-berlin-attack/a-36854715|sarlavha=&quot;Berlindagi hujumdan keyin keng qamrovli kuzatuvga qo'ng'iroqlar ko'paydi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082434/https://www.dw.com/en/calls-increase-for-sweeping-surveillance-after-berlin-attack/a-36854715|arxivsana=2022-08-30|sana=2017 yil 4 yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

== Maxfiylik ==
{{Yana qarang|Vizual maxfiylik}}
Videokuzatuv kameralari tarafdorlari, kameralar jinoyatni oldini olish va ochishda samarali ekanligini hamda jamoat joylarini kuzatish boʻyicha tegishli tartibga solish va qonuniy cheklovlar yetarlicha himoyani taʼminlashi mumkin, shunda shaxsning shaxsiy daxlsizligiga boʻlgan huquqi kuzatuv afzalliklariga nisbatan oqilona baholanishi mumkin, deb taʼkidlaydilar. Biroq, kuzatuvga qarshi faollarjamoat joylarida shaxsiy daxlsizlik huquqi mavjudligini taʼkidladilar. Bundan tashqari, insonning jamoat daxlsizligiga boʻlgan huquqi oqilona va asosli ravishda buzilishi mumkin boʻlgan stsenariylar boʻlishi mumkin boʻlsa-da, baʼzi olimlar bunday holatlar juda kam uchraydi, shuning uchun jamoat shaxsiy hayotining tez-tez buzilishini etarli darajada kafolatlamaydi. keng tarqalgan CCTV kuzatuvi boʻlgan hududlarda. Misol uchun, Beatris fon Silva-Taruka Larsen oʻzining „Soatni oʻrnatish: maxfiylik va CCTV kuzatuvi etikasi“ kitobida CCTV kuzatuviga faqat „maʼlum bir cheklangan holatlarda“ ruxsat berilishini taʼkidlaydi, masalan, maʼlum bir joy „har tomonlama“ boʻlsa. hujjatlashtirilgan va jiddiy jinoiy tahdid.

Qoʻshma Shtatlarda Konstitutsiya shaxsiy daxlsizlik huquqini aniq oʻz ichiga olmaydi, ammo Oliy sud Konstitutsiyaga kiritilgan bir nechta tuzatishlar bu huquqni bilvosita beradi. Videokuzatuv yozuvlariga kirish uchun sudyaning buyrugʻi talab qilinishi mumkin. Biroq, videokuzatuvga xos qonunchilik va meʼyoriy hujjatlar kam.

Yevropa Ittifoqidagi barcha davlatlar inson huquqlarini, shu jumladan shaxsiy daxlsizlik huquqini himoya qiluvchi Inson huquqlari boʻyicha Yevropa konventsiyasini imzolaganlar. Yevropa Ittifoqining maʼlumotlarni himoya qilish boʻyicha direktivasi shaxsiy maʼlumotlarga, shu jumladan CCTV yozuvlariga kirishni tartibga soladi. Ushbu direktiv Yevropa Ittifoqidagi har bir davlatning milliy qonunchiligiga tarjima qilingan.

Buyuk Britaniyada 1998-yilgi Maʼlumotlarni himoya qilish toʻgʻrisidagi qonun CCTV yozuvlaridan foydalanishga qonuniy cheklovlar qoʻyadi va CCTV tizimlarini Maʼlumotlarni himoya qilish agentligida roʻyxatdan oʻtkazishni talab qiladi. 2004-yilda Maʼlumotlarni himoya qilish agentligining vorisi boʻlgan Axborot komissari boshqarmasi buning uchun barcha CCTV tizimlarini Komissarda roʻyxatdan oʻtkazish va arxivlangan yozuvlarni tezda oʻchirish zarurligini aniqladi. Biroq, keyingi sud amaliyoti (Durant va FSA) ushbu qonun tomonidan taqdim etilgan himoya doirasini cheklab qoʻydi va hozirda barcha CCTV tizimlari tartibga solinmagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://publications.parliament.uk/pa/ld200809/ldselect/ldconst/18/18we03.htm|sarlavha=&quot;AA Adamsning memorandumi, BSc, MSc, PhD, LLM, MBCS, CITP School of Systems Engineering&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082432/https://publications.parliament.uk/pa/ld200809/ldselect/ldconst/18/18we03.htm|arxivsana=2022-08-30|sana=2007 yil yanvar|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

Buyuk Britaniya Axborot Komissarligining 2007-yilgi hisobotida jamoatchilikni kuzatuvdan foydalanishning kuchayib borayotgani va fuqarolik erkinliklariga potentsial taʼsiri haqida koʻproq xabardor qilish zarurligi taʼkidlangan. Oʻsha yili kampaniya guruhi Buyuk Britaniyadagi CCTV kameralarining aksariyati noqonuniy ishlayotgani yoki maxfiylik qoidalarini buzayotganini daʼvo qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2007%2F05%2F31%2Fncamera131.xml|sarlavha=&quot;Buyuk Britaniyadagi CCTV kameralarining aksariyati &quot;noqonuniydir&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070630235344/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2007%2F05%2F31%2Fncamera131.xml|arxivsana=2007-06-30|sana=2007 yil 31 may. 2007 yil 2 iyunda asl nusxadan arxivlangan . Olingan 18 iyul 2021 yil .|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. Bunga javoban, Axborot komissari idorasi daʼvoni rad etdi va maʼlumotlarni himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunni suiisteʼmol qilish holatlari tezda tekshirilishini qoʻshimcha qildi. CCTV-dan foydalanishdan kelib chiqadigan baʼzi xavotirlar mavjud boʻlsa ham, masalan, shaxsiy hayotga taalluqli boʻlsa ham, koʻproq tijorat muassasalari hali ham Buyuk Britaniyada CCTV tizimlarini oʻrnatmoqda.

2012-yilda Buyuk Britaniya hukumati jismoniy shaxslar haqidagi maʼlumotlarni toʻplash, saqlash, saqlash va ulardan foydalanishni nazorat qilish va cheklash bilan bogʻliq bir qancha qoidalarni oʻz ichiga olgan Erkinliklarni himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunni qabul qildi. Ushbu Qonunga muvofiq, Ichki ishlar vazirligi 2013-yilda hukumat va mahalliy hokimiyat organlari tomonidan kuzatuv kameralaridan foydalanish boʻyicha amaliyot kodeksini eʼlon qildi. Kodeksning maqsadi ulardan foydalanishning „rozilik asosida kuzatuv sifatida tavsiflanishini taʼminlashga yordam berishdir va jamiyat tomonidan bunday rozilik xabardor qilingan rozilik boʻlishi kerak va tizim operatori tomonidan qabul qilinmasligi kerak. Rozilik bilan kuzatuv politsiyaga oʻxshash deb qaralishi kerak. roziligi bilan“.

Kanadada videokuzatuvdan foydalanish juda tez oʻsdi. Ontarioda Axborot erkinligi va Maxfiylikni himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunning shahar va viloyat versiyalarida tasvirlar va maʼlumotlarning ushbu usul bilan qanday toʻplanishi yoki chiqarilishini nazorat qiluvchi juda aniq koʻrsatmalar mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.ontario.ca/laws/statute/90f31|sarlavha=Axborot erkinligi va maxfiylikni himoya qilish to'g'risidagi qonun|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082431/https://www.ontario.ca/laws/statute/90f31|arxivsana=2022-08-30|sana=2007 yil 24 sentyabr|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

Shvetsiyada jamoat joylarida CCTV dan foydalanish milliy darajada ham, GDPR (Yevropa maxfiylik akti) orqali ham tartibga solinadi. Milliy qonunchilikda davlat operatorlari (2020-yil 1-yanvardan boshlab huquqni muhofaza qiluvchi organlar bundan mustasno) keng jamoatchilikka kirish imkonini beruvchi joylarda videokuzatuv kameralarini oʻrnatish uchun ruxsatnomalar talab qilinadi. Lund universiteti tomonidan oʻtkazilgan soʻrovda 2017-yil avgust oyida Shvetsiyaning keng jamoatchiligidan jamoat joylarida CCTV ishlayotganda shaxsiy hayotga boʻlgan ehtiyojini taʼminlaydigan bitta chorani tanlash taklif qilindi: 43 % tasvir materiallarini boshqarish, saqlash va tarqatishning aniq tartiblari koʻrinishidagi tartibga solishni maʼqul koʻrdi. kuzatuv kameralaridan ishlab chiqarilgan, 39 % jamoat joylarida kamera kuzatuvi mavjudligini bildiruvchi aniq belgilar koʻrinishidagi tartibga solishni maʼqullagan, 2 % kun/haftaning maʼlum vaqtlarida kuzatuv kameralaridan foydalanishni cheklovchi ruxsatnoma shaklida tartibga solishni maʼqullagan, 10 % jamoat joylarida kuzatuv kameralariga ruxsat berish uchun cheklovchi siyosatga ega boʻlish koʻrinishidagi tartibga solishni maʼqullagan, 6 % esa ishonchsiz yoki bilmagan.

== Texnologik ishlanmalar ==

=== Kompyuter tomonidan boshqariladigan tahlil va identifikatsiya ===
Kompyuter tomonidan boshqariladigan kameralar oʻz koʻrish sohasidagi obyektlarni aniqlashi, kuzatishi va turkumlashi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theverge.com/2018/1/23/16907238/artificial-intelligence-surveillance-cameras-security|sarlavha=&quot; Sun'iy intellekt kuzatuvni kuchaytiradi .&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082431/https://www.theverge.com/2018/1/23/16907238/artificial-intelligence-surveillance-cameras-security|arxivsana=2022-08-30|sana=2018-yil 23-yanvar. Olingan. 2019-yil 25-mart|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

Video-kontent tahlili, shuningdek, videotahlil deb ham ataladi, bu vaqtinchalik hodisalarni aniqlash va aniqlash uchun videoni avtomatik ravishda tahlil qilish qobiliyatidir, bu bitta tasvirga emas, balki obyekt tasnifiga asoslanadi. Soʻnggi oʻn yil ichida takomillashtirilgan VCA funksiyalari ishlab chiqildi. Muayyan shakllar va ranglarni tanib olishdan tashqari, VCA ilovalari endi murakkabroq stsenariylarni tahlil qilishi mumkin.

Murakkab VCA ilovalari obyekt turlarini ularning shakli va harakat harakati asosida aniq tasniflashi va obyekt tezligini oʻlchashi mumkin. Baʼzi video tahlil ilovalari qoidalarni belgilangan hududlarga amalda qoʻllash uchun ishlatilishi mumkin. Ushbu qoidalar kirishni boshqarish bilan bogʻliq boʻlishi mumkin. Masalan, ular qaysi obyektlarning maʼlum bir hududga kirishi mumkinligini, qachon kirishiga ruxsat berilganligini yoki qanday sharoitlarda tasvirlashlari mumkin. Deyarli qoʻllanadigan qoidalar turli harakat holatlariga ham tegishli boʻlishi mumkin. VCA-ga asoslangan CCTV tizimlari olomondagi anomaliyalarni aniqlash uchun oʻrnatilishi mumkin, masalan, odam odatda kutilgan tomonga qarama-qarshi yoʻnalishda harakatlanayotganda (masalan, aeroportda samolyotdan tushish yoki metroga kirish orqali chiqish).

VCA texnologiyasini amalga oshirishda turlicha yondashuvlar mavjud. Maʼlumotlar kameraning oʻzida (chekka ishlov berish) yoki markazlashtirilgan [[server]] tomonidan qayta ishlanishi mumkin. Ikkala yondashuvning ham ijobiy va salbiy tomonlari bor&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ercim.eu/publication/ws-proceedings/DELOS4/oliveira.pdf|sarlavha=&quot;Video kontentini olish uchun tasvirni qayta ishlash texnikasi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220404235927/https://www.ercim.eu/publication/ws-proceedings/DELOS4/oliveira.pdf|arxivsana=2022-04-04|sana=2022|kirish sanasi=2022}}&lt;/ref&gt;.

Koʻpchilik uchun odamlarning suratlari va shaxsiyati haqidagi kompyuter maʼlumotlar bazalari bilan bogʻliq boʻlgan jamoat joylarida videokuzatuv kameralarining rivojlanishi fuqarolik erkinliklarining jiddiy buzilishini koʻrsatadi. Tanqidchilar bunday texnologiya jamoat joylarida anonimlikni yoʻqotishidan qoʻrqishadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.usatoday.com/tech/news/surveillance/2007-07-21-chips_N.htm|sarlavha=&quot;Odamlardagi mikrochiplar shaxsiy hayot haqida munozaralarni keltirib chiqaradi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120630110913/http://www.usatoday.com/tech/news/surveillance/2007-07-21-chips_n.htm|arxivsana=2012-06-30|sana=2012 yil 7 iyun|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.
=== Saqlash, saqlash va saqlash ===
CCTV tizimlari tomonidan ishlab chiqarilgan tasvirlarni saqlash uchun xarajat bor. Saqlash vositalarida saqlangan maʼlumotlarning miqdori va sifati siqilish nisbatlariga, soniyada saqlanadigan tasvirlarga, tasvir hajmiga bogʻliq va video yoki tasvirlarni saqlash muddatiga taʼsir qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.jvsg.com/cctv-compression-guide/|sarlavha=&quot;CCTVda MotionJPEG, JPEG2000, H.264 va MPEG-4 siqish usullari&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082432/https://www.jvsg.com/cctv-compression-guide/|arxivsana=2022-08-30|sana=2011 -yil 1-may|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. DVR’lar tasvirlarni turli xususiy fayl formatlarida saqlaydi . Yozuvlar oldindan belgilangan vaqt davomida saqlanishi va keyin avtomatik ravishda arxivlanishi, qayta yozilishi yoki oʻchirilishi mumkin, muddat ularni yaratgan tashkilot tomonidan belgilanadi.

=== IP kameralar ===
{{Asosiy maqola|IP kamera}}
Easy Connect Wireless IP kamera CCTV-ning oʻsib borayotgan filiali bu internet protokol kameralari (IP kameralar). Taxminlarga koʻra, 2014-yil IP-kameralar analog kameralarni sotgan birinchi yil boʻlgan. IP kameralar videoni raqamli shaklda maʼlumotlar tarmoqlari boʻylab uzatish uchun koʻpchilik Mahalliy Tarmoqlar (LAN) tomonidan qoʻllanadigan Internet Protokolidan (IP) foydalanadi. IP ixtiyoriy ravishda umumiy internet orqali uzatilishi mumkin, bu foydalanuvchilarga oʻz kameralarini internetga ulanish orqali kompyuter yoki telefonda masofadan turib koʻrish imkonini beradi. Professional yoki ommaviy infratuzilma xavfsizligi ilovalari uchun IP video xususiy tarmoq yoki VPN ichida cheklangan. IP kameralar narsalar internetining bir qismi hisoblanadi(IoT) va boshqa IP-ni qoʻllab-quvvatlaydigan qurilmalar kabi koʻplab afzalliklar va xavfsizlik xavflariga ega.

IP kameralarning asosiy turlariga quyidagilar kiradi: statsionar kameralar, pan-tilt-zoom (PTZ) kameralar va koʻp sensorli kameralar. Ruxsat etilgan kameralarning ruxsati dastur maydoniga qarab farq qilishi mumkin, lekin odatda 20 MP dan oshmaydi. PTZ ning asosiy xususiyati uning masofadan yoʻnaltirish va optik kattalashtirish qobiliyatidir. Koʻp sensorli kameralar yordamida kengroq maydonlarni kuzatish va yuzlab megapikselli piksellar sonini olish mumkin.

Sanoat video kuzatuv tizimlari IP kameralarni qoʻllab-quvvatlash uchun tarmoq videoregistratorlaridan foydalanadi. Ushbu qurilmalar yozib olish, saqlash, video oqimini qayta ishlash va signalni boshqarish uchun javobgardir.

2008-yildan beri IP-video kuzatuvi ishlab chiqaruvchilari tizimlar oʻrtasidagi muvofiqlikni qoʻllab-quvvatlash uchun standartlashtirilgan tarmoq interfeysidan (ONVIF) foydalanishlari mumkin.

=== Tarmoqli CCTV kameralari ===
Chikago shahrida shahar avtobuslari, korxonalar, davlat maktablari, metro stansiyalari, uy-joy loyihalari va hokazolarda oʻrnatilgan davlat idoralarining CCTV video tasmalari bilan xususiy sektorning video tasmalarini birlashtirgan tarmoqli video kuzatuv tizimi ishlaydi. Hatto uy egalari ham kadrlarga hissa qoʻshish. U jami 15 000 ta kameraning video tasmasini birlashtirishi taxmin qilinmoqda.

Tizim Chikagoning Favqulodda vaziyatlar boshqarmasi tomonidan favqulodda qoʻngʻiroq sodir boʻlganda foydalaniladi: u qoʻngʻiroq qiluvchining joylashuvini aniqlaydi va foydalanuvchining aralashuvini talab qilmasdan, eng yaqin xavfsizlik kamerasining real vaqt rejimidagi video tasmasini operatorga bir zumda koʻrsatadi. Tizim real vaqt rejimida toʻliq monitoring qilish uchun juda keng boʻlsa-da, u jinoiy ishlarda dalil sifatida foydalanish uchun video maʼlumotlarni saqlaydi.

=== Simsiz xavfsizlik kameralari ===
{{Asosiy maqola|Simsiz xavfsizlik kamerasi}}
Simsiz xavfsizlik kamerasi Koʻpgina isteʼmolchilar uy nazorati uchun simsiz xavfsizlik kameralariga murojaat qilmoqdalar. Simsiz kameralar video/audio uzatish uchun video kabelni talab qilmaydi, shunchaki quvvat kabeli. Simsiz kameralarni oʻrnatish ham oson va arzon, lekin simli kameralarning ishonchliligi yoʻq. Simsiz xavfsizlik kameralarining oldingi avlodlari analog texnologiyaga tayangan; zamonaviy simsiz kameralar aniqroq ovoz, aniqroq video va xavfsiz va shovqinsiz signalni yetkazib beruvchi raqamli texnologiyadan foydalanadi.

=== Gapiruvchi CCTV ===
{{Asosiy maqola|Gapiruvchi CCTV}}
Buyuk Britaniyaning Wiltshire shahrida 2003 yilda hozirda „Talking CCTV“ deb nomlanuvchi sinov sxemasi ishga tushirildi; CCTV kameralari operatorlariga huquqbuzarlarga oʻz qilmishlarini toʻxtatishni buyurishga ruxsat berish, yaʼni subyektlarga axlatlarini olib ketish va ularni axlat qutisiga tashlashni buyurishdan tortib vandal guruhlarini tarqatib yuborishga qadar. 2005 yilda Midlsbro shahri meri va sobiq katta politsiyachi Rey Mallon oʻz hududida „Talking CCTV“ ni joriy qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/tees/5353538.stm|sarlavha=&quot;Shahar sinovlari CCTV kameralari bilan gaplashmoqda&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082433/http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/tees/5353538.stm|arxivsana=2022-08-30|sana=2006 yil 17 sentyabr.|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;.

Boshqa shaharlarda ham shunday kameralar oʻrnatilgan. 2007-yilda bir nechta qurilmalar Yorkshirning Sharqiy Riding shahridagi Bridlington shaharchasida oʻrnatildi .

== Qarshi choralar ==
Kuzatuv kameralarining keng qoʻllanishi tufayli CCTV kameralarini yengishi mumkin boʻlgan koʻzoynaklar qurilmoqda. 2016-yil dekabr oyida CCTV ga qarshi va yuzni tanib oluvchi quyoshdan saqlaydigan koʻzoynaklarning „reflektalar“ deb nomlangan shakli Chikagoda joylashgan Skott Urban ismli maxsus koʻzoynak ustasi tomonidan ixtiro qilingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/humber/6492925.stm|sarlavha=&quot;&quot;Gaplashuvchi&quot; videokuzatuv kameralari sinovdan o'tkazildi&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211023003319/http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/humber/6492925.stm|arxivsana=2021-10-23|sana=2007 yil 25 mart.|kirish sanasi=30.08.2022}}&lt;/ref&gt;. Ular infraqizil va ixtiyoriy ravishda koʻrinadigan yorugʻlikni aks ettiradi, bu esa foydalanuvchining yuzini kameralar uchun oq rangga aylantiradi. Loyiha 28 000 AQSh dollari miqdoridagi moliyalashtirish maqsadini osongina ortda qoldirdi va reflektorlar 2017-yil iyun oyida sotuvga chiqarildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.kickstarter.com/projects/reflectacles/reflectacles-reflective-eyewear-and-sunglasses|sarlavha=&quot;Reflektalar - aks ettiruvchi ko'zoynaklar va quyoshdan saqlaydigan ko'zoynaklar&quot;|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830082434/https://www.kickstarter.com/projects/reflectacles/reflectacles-reflective-eyewear-and-sunglasses|arxivsana=2022-08-30|sana=2022|kirish sanasi=2022}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
{{div col|colwidth=30em}}
* Videokuzatuv uchun sunʼiy intellekt
* Bugging
* [[Kabelli televideniya|„CATV“ kabel televideniesi sifatida – CCTV bilan adashtirmaslik kerak]]
* Yopiq elektron televizor kamerasi
* Kunduzgi va tungi kamera
* Raqamli video yozuvchisi
* Hujjatli amaliyot
* Osmonda koʻz (kamera)
* Soxta xavfsizlik kamerasi
* INDECT
* Axborot xizmati
* IP kamera
* Motion (kuzatuv dasturi)
* Optik asab (GCHQ)
* Jismoniy xavfsizlik
* Jismoniy xavfsizlik maʼlumotlarini boshqarish (PSIM)
* Maxfiylik xalqaro
* Xavfsizlik operatsiyalari markazi
* Xavfsiz tutun
* Shodan (veb-sayt)
* Aqlli kamera
* Aqlli shahar
* Sousveillance (teskari kuzatuv)
* Super tan oluvchilar
* Nazorat
* Teleekran
* Zamonaviy erkinlik toʻgʻrisidagi konventsiya
* Televizion tarmoq protokoli
* Avtomobil tekshiruvi ostida
* Video tahlil
* Video dalil
* Videotelefoniya
* Vashington okrugi yopiq elektron taʼlim televideniesi loyihasi
* Vebkamera
* Aqlli uy
* [[Uchuvchisiz uchish apparati]]
* IoT
{{div col end}}

== Eslatmalar ==
== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons turkum|Closed-circuit television (CCTV)}}

* [https://web.archive.org/web/20070212072806/http://www.homeoffice.gov.uk/rds/pdfs05/hors292.pdf Assessing the Impact of CCTV, a UK Home office study on the effectiveness of closed-circuit television] .
{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Xavfsizlik]]
[[Turkum:Xavfsizlik tizimlari]]
[[Turkum:Video kuzatuv]]
[[Turkum:Jamoat xavfsizligi]]
[[Turkum:Jismoniy xavfsizlik]]
[[Turkum:Video]]</text>
      <sha1>h45bnyjoh4yjicy4529dizu1h920bjd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti Samarqand filiali</title>
    <ns>0</ns>
    <id>786483</id>
    <revision>
      <id>6181522</id>
      <parentid>6155670</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:19:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>204</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;TDIU_Samarqand_filiali.jpg&quot; yoʻqotildi, uni VikiOmbordan [[c:User:Krd|Krd]] No permission since 14 June 2026 tufayli oʻchirgan edi.</comment>
      <origin>6181522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5282" sha1="lkjbxwmmvtsv5sz0ia3kplyvuede29s" xml:space="preserve">{{Universitet
|nomi          = Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti Samarqand filiali
|qisqartma     = TDIU SF&lt;br/&gt;SBSTUE
|tasvir        =
|xalqaronom    = 
|manzil = [[Samarqand shahri]], Professor koʻchasi, 51A
|asos_yil      = 2019-yil 11-yanvar
|turi          = Universitet
|prezident     = 
|direktor        = Murtazayev Olim
|fakultet      = 2
|kafedra       = 6
|bakalavriat   = 4 yil
|magistratura  = 2 yil
|aspirantura   = 
|doktorantura  = bor
|akademik      = 
|doktor        = 4
|professor     = 1
|oʻqituvchi    = 98
|xaritada={{Infobox mapframe |shape=none |coord={{Coord|39.668963|N|66.945055|E}}|length_km=0.5|marker-colour=#5E75F2 |background color=red|geomask-stroke-color=#F5EeF2|zoom=20}},
|Shahar nomi   = Samarqand
|Davlat nomi   = Oʻzbekiston
|koʻchasi      = Professorlar koʻchasi 51-uy.
|vebsayt       = www.sbtsue.uz
}}

[[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston Respublikasi]] Prezidenti [[Shavkat Mirziyoyev|Shavkat Mirziyoyevning]] 2019-yil 11-yanvar kuni Samarqand viloyatiga tashrifi davomida berilgan topshiriqlar va Xalq deputatlari viloyat kengashining navbatdan tashqari sessiyasi 3- sonli bayoni 84-bandiga asosan ikki oy muddatda Samarqand shahrida Toshkent Davlat Iqtisodiyot universitetining filialini tashkil qilish boʻyicha Vazirlar Mahkamasi qarorini tayyorlash, bunda filialning asosiy vazifalari etib Germaniyaning yetakchi universitetlari bilan hamkorlik oʻrnatish, raqamli iqtisodiyot, oziq ovqat va resurslar iqtisodiyoti uchun kadrlar tayyorlash, xorijiy hamkor va bazaviy oliy taʼlim muassasalaridan yuqori malakali professor-oʻqituvchilarni jalb etib, 2019/2020-oʻquv yilidan kadrlar tayyorlashni yoʻlga qoʻyish belgilangan edi.&lt;ref&gt;https://www.sbtsue.uz/uz/page/filial-haqida&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.sbtsue.uz/uz/page/rahbariyat&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==
Qisqa muddat ichida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 28-may 2019-yildagi 438-son qarori bilan Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Samarqand filiali tashkil etildi.
Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Samarqand filialining asosiy vazifalaridan biri hisoblangan [[Germaniya]] va boshqa rivojlangan davlatlar bilan hamkorlikda malakali kadrlar tayyorlash maqsadida hamda hamkorlikda ilmiy tadqiqotlar olib borish uchun Germaniyaning Vayenshtefen-Triyezdorf universitetidan professor P.Mixels va I.Smetanska, Gissen universitetidan professor M.Petrik,
Janubiy Koreyaning Kangvon milliy universiteti professorlar K. R. Kim, Germaniyaning Oʻtish davri iqtisodiyoti mamlakatlarida qishloq xoʻjaligini rivojlantirish Leybnis Instituti (IAMO)dan doktor N.Jonibekov va doktor Gʻ.Sanayev, Buyuk Britaniyaning Vritl universiteti kollejidan dosent X.Matyuslar kelishi rejalashtirilgan.

== Umumiy maʼlumotlar ==
Talabalar soni jami 2629

Professor-oʻqituvchilar

* Professor-oʻqituvchilar soni asosiy shtat boʻyicha 98 ta, ulardan:
** 1 nafar professor
** 4 nafar fan doktori
** 37 nafari fan nomzodi
** ilmiy unvoni 36,6

* Professor- oʻqituvchilar tarkibi oʻrtacha 36,5 yosh, ulardan:
** fan doktorlari — 68,8 yosh
** fan nomzodlari- 40,0 yosh

* Kunduzgi doktaranturada tahsil olayotganlar soni:

** falsafa fanlar doktori PhD — 6 nafar
** fan doktori Dcs — 1 nafar

=== Qoʻshma taʼlim dasturlari ===
* Rossiyaning Bonch-Burevich nomidagi SANKT-PETERBURG telekomunikatsiyalar universiteti
* Latviya amaliy bilimlar va texnologiyalar universiteti bilan
* Germaniyaning Vaynashtefan — Triezdorf amaliy bilimlar universiteti

== Rahbariyat ==
&lt;gallery class=&quot;center&quot;&gt;
Norxoz Sf direktor.png|Murtazayev Olim Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti Samarqand filiali direktori.

Norxoz oibdo.jpg|Axrorov Farxod Baxriddinovich Oʻquv ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari


Ilmiy ishlar boʻyicha oʻrinbosar.jpg |Abdullayev Zafar Xasanovich Ilmiy ishlar va innovatsiyalar boʻyicha direktor oʻrinbosari
&lt;/gallery&gt;
&lt;ref&gt;https://www.sbtsue.uz/uz/page/rahbariyat#&lt;/ref&gt;
== Bakalavriat yoʻnalishlari ==
=== Kunduzgi ===
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
! #
! Shifr
! Taʼlim yoʻnalishi nomi
|-
|1||60412400||Agrobiznes va investitsion faoliyat
|-
|2||60410500||Bank ishi va auditi
|-
|3||60410100||Buxgalteriya hisobi va audit(tarmoqlar boʻyicha)
|-
|4||60310100||Iqtisodiyot(tarmoqlar va soxalar boʻyicha)
|-
|5||60310100||Iqtisodiyot:oziq ovqat va resurslar iqtisodiyoti
|-
|6||60310100||Iqtisodiyot:qishloq xoʻjaligi iqtisodiyoti
|-
|7||60310500||Raqamli iqtisodiyot (tarmoqlar boʻyicha)
|-
|8||60410200||Soliqlar va soliqqa tortish(faoliyat turlari boʻyicha)
|-
|9||60410800||Statistika (tarmoqlar va soxalar boʻyicha)&lt;ref&gt;{{Citation |year= |=https://web.archive.org/web/20201020060133/https://dtm.uz/info/passing-scores2020?location=14&amp;university=324&amp;emode=1&amp;language=1 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== Sirtqi ===
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
! #
! Shifr
! Taʼlim yoʻnalishi nomi
|-
|1||60410500||Bank ishi va auditi
|-
|2||60410200||Soliqlar va soliqqa tortish(faoliyat turlari boʻyicha)
|-
|3||60410100||Buxgalteriya hisobi va audit(tarmoqlar boʻyicha)
|-
|4||60310100||Iqtisodiyot(tarmoqlar va soxalar boʻyicha)
|-
|5||60410600||Sugʻurta ishi
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Oʻzbekistondagi universitetlar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston iqtisodiyot oliy oʻquv yurtlari]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti|Samarqand]]</text>
      <sha1>lkjbxwmmvtsv5sz0ia3kplyvuede29s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>L.E.K. Consulting</title>
    <ns>0</ns>
    <id>792096</id>
    <revision>
      <id>6181326</id>
      <parentid>5194620</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T14:33:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5392" sha1="fu1lbmmezi7ykxtnl8u6pnjfpwmm47p" xml:space="preserve"> {{Infobox company|name=L.E.K. Consulting|logo=LEK Logo.png|type=[[Hamkorlik]]|foundation={{Ishga tushish sanasi|1983}}|founder=James Lawrence, Iain Evans, Richard Koch|location=[[London]], [[Angliya]]|num_locations=21|key_people=Iain Evans, Global rais|num_employees=1 400|industry=[[Menejment konsalting]]|revenue={{Increase}} [[United States dollar|US$]]800&amp;nbsp;million (2021)|homepage={{URL|http://www.lek.com/}}}}

'''LEK Consulting''' – [[London]] va [[Boston|Bostonda]] joylashgan global strategiya konsalting kompaniyasi. 1983-yilda [[Bain &amp; Company|Bain &amp; Companyʼdan]] uchta hamkor tomonidan tashkil etilgan LEK korporativ strategiya, marketing va sotish, birlashish va sotib olish va operatsiyalarga qaratilgan.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=L.E.K. Consulting - Company Profile|url=http://www.vault.com/company-profiles/management-strategy/lek-consulting/company-overview//|ish=Vault}}&lt;/ref&gt; U tabiiy fanlar va farmasevtika, sogʻliqni saqlash xizmatlari, isteʼmol tovarlari, moliyaviy xizmatlar, energiya va atrof-muhit, ommaviy axborot vositalari va oʻyin-kulgu, texnologiya, sayohat va transport, sanoat va chakana savdo boʻyicha tajribalarni taqdim etadi.&lt;ref name=&quot;lek.com&quot;&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Consulting Services and Industries|url=http://www.lek.com/industries|ish=L.E.K. Consulting}}&lt;/ref&gt; Firma, shuningdek, kuchli xususiy kapital amaliyotiga ega.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=High profile Due Diligence deals win L.E.K. Private Equity award|url=http://www.theconsultant.eu/news/high-profile-due-diligence-deals-win.html|ish=The Consultant|qaralgan sana=2022-09-12|arxivsana=2020-12-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201230153022/https://www.theconsultant.eu/news/high-profile-due-diligence-deals-win.html}}&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==
1983-yilda Londondan uchta Bain hamkorlari – James Lawrence, Iain Evans va Richard Koch L.E.K. kompaniyasiga asos solishdi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=2015-04-05|sarlavha=L.E.K. Strategy Consulting Firm Profile|url=https://managementconsulted.com/lek-consulting/|ish=Management Consulted|til=en-US}}&lt;/ref&gt;

L.E.K. 1993-yilda Alcar Consulting Group bilan birlashgan. 1979-yilda asos solingan&lt;ref name=&quot;UK News&quot;&gt;{{veb manbasi|sana=2015-01-22|sarlavha=L.E.K. Consulting adds seven new partners globally|url=https://www.consultancy.uk/news/1386/lek-consulting-adds-seven-new-partners-globally|kirish sanasi=2021-03-11|ish=www.consultancy.uk|til=en}}&lt;/ref&gt; Alcar mijozlar uchun natijaga maksimal taʼsir koʻrsatadigan qiymatga asoslangan boshqaruv (VBM) tamoyillariga asos solgan.&lt;ref&gt;{{kitob manbasi|last=Kilroy|first=Denis|url=https://books.google.com/books?id=GjUyDwAAQBAJ&amp;pg=PA5|title=Customer Value, Shareholder Wealth, Community Wellbeing: A Roadmap for Companies and Investors|publisher=Springer|year=2017|isbn=9783319547749|pages=5|language=en|quote=The main advocates of shareholder wealth creation as a governing objective were value-based management consulting firms like Marakon Associates, Stern Stewart &amp; Co, and Alcar, together with the academics that stood behind their work such as Dr Bill Alberts, Joel Stern and Professor Al Rappaport.}}&lt;/ref&gt;

Loyihaning asosiy bosqichlari Buyuk Britaniya hukumatiga 1990-yillarning oʻrtalarida yoʻlovchi poyezdlarini boshqaradigan kompaniyalarni xususiylashtirish boʻyicha strategik va tijorat maslahatlarini berish, 1996-yilda dunyodagi yagona strategik maslahatchi boʻlgan birinchi sof toʻgʻridan-toʻgʻri internet-banklardan birini ishga tushirishga koʻmaklashishni oʻz ichiga oladi. 2007-yilda eng yirik aviakompaniyalarning birlashishi va 2009-yilda global farmasevtika kompaniyasini sanoat yetakchisiga aylantirish ishlarini bajargan.

2007-yilda L.E.K. Xalqaro savdo va eksport korxona uchun Qirolicha mukofotiga sazovor boʻldi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=L.E.K. Consulting Company Profile|url=http://australia.top-consultant.com/Career-Advice/Company-Profiles/LEK-Consulting.aspx|ish=Top Consultant|qaralgan sana=2022-09-12|arxivsana=2022-04-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220401113730/http://australia.top-consultant.com/Career-Advice/Company-Profiles/LEK-Consulting.aspx}}&lt;/ref&gt; 2008-yilda L.E.K. uglerod neytral maqomiga ega boʻlgan birinchi global boshqaruv konsalting kompaniyasi boʻldi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sana=2007-12-05|sarlavha=L.E.K. Consulting to achieve carbon neutral status from 1st January 2008|url=http://news.top-consultant.com/uk/News-4277.html|ish=Top Consultant|qaralgan sana=2022-09-12|arxivsana=2020-07-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200724023256/http://news.top-consultant.com/uk/News-4277.html}}&lt;/ref&gt; 2022-yilda firma “Vault Consulting 50” reytingida Firsthand tomonidan 9-oʻrinni egalladi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=Vault Consulting Rankings {{!}} Vault Top Consulting Firms|url=https://firsthand.co/best-companies-to-work-for/consulting/vault-consulting-rankings-top-50|kirish sanasi=2022-03-25|ish=Firsthand}}&lt;/ref&gt;

L.E.K. mahalliy kadrlar modelidan foydalanadi, bunda maslahatchilar boshqa firmalarga qaraganda kamroq sayohat qilishadi.&lt;ref&gt;{{veb manbasi|muallif=Murray|ism=Seb|sana=2017-01-03|sarlavha=Inside View: L.E.K. Consulting|url=https://www.businessbecause.com/news/hear-from-recruiters/4363/inside-view-lek-consulting|ish=Business Because|til=en}}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;</text>
      <sha1>fu1lbmmezi7ykxtnl8u6pnjfpwmm47p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Li Dong Uk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>795508</id>
    <revision>
      <id>6181482</id>
      <parentid>6089767</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T23:00:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49742" sha1="0cxqa9o7d59v4wa2l67xhis6jcuy7ez" xml:space="preserve">'''Li Dong Uk''' ({{lang-ko|이동욱}}; [[1981|tugʻilgan sanasi 1981]]-[[6-noyabr|yil 6-noyabr]], [[Seul]], [[Koreya Respublikasi]]) – [[Koreya Respublikasi|Janubiy Koreya]]lik [[aktyor]], teleboshlovchi, tomoshabin va [[model]]. “Mening qiz doʻstim” (2005), “Ayol hidi” (2011), “Osmon ordeni”, “Mehmonxona qiroli” (2014), “[[Guardian: The Lonely and Great God|Goblin]]” (2016-2017), “Hayot” (2018), “Samimiyatga erish” (2019), “Jahannamdan kelgan musofirlar” (2019), “Toʻqqiz dumli tulkining hikoyasi” (2020) va “Yomon va aqldan ozgan” (2021) dramalaridagi rollari bilan mashhur. Bundan tashqari, u “Kuchli yurak” (2012-2013) tok-shousining boshlovchisi, “Produce X 101” (2019) erkaklar omon qolish realiti-shousi va oʻzining “Li Dong Uk gaplashmoqchi” tok-shousining boshlovchisi sifatida ham tanilgan. (2019).

== Faoliyati ==
Li Dong Uk 1999-yili V-NESS&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.donga.com/news/article/all/19991104/7482445/1|sarlavha=MBC베스트극장 ʻ길밖에도…’ 학교거부 10대들 그려|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211024185942/https://www.donga.com/news/article/all/19991104/7482445/1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://n.news.naver.com/entertain/article/022/0000169215|sarlavha=&amp;#91;스포츠월드&amp;#93;영화 ʻ아랑’의 이동욱, 끊임없이 도전하는 강한남자|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211024185942/https://n.news.naver.com/entertain/article/022/0000169215}}&lt;/ref&gt; modellar tanlovida bosh sovrinni qoʻlga kiritganidan soʻng MBCning bir epizodli dramasi bilan debyut qilgan. Drama rejissyori Lini koʻrib, uni oʻsmirlar uchun “2-sonli maktab” dramasida suratga tushishga taklif qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.esquirekorea.co.kr/article/35650|sarlavha=마침내 이동욱은-&lt;상&gt;|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211024185944/https://www.esquirekorea.co.kr/article/35650}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://entertain.naver.com/read?oid=108&amp;aid=0001952880|sarlavha=&amp;#91;이동욱 in 다이어리&amp;#93;생애 첫 수입 100만원②|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211024185943/https://entertain.naver.com/read?oid=108&amp;aid=0001952880}}&lt;/ref&gt;. Li “3-sonli maktab” filmida suratga olish orqali tan olinishni boshladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://entertain.naver.com/read?oid=108&amp;aid=0001952992|sarlavha=&amp;#91;이동욱 in 다이어리&amp;#93;'학교2,3'‥팬클럽의 탄생③|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211024185942/https://entertain.naver.com/read?oid=108&amp;aid=0001952992}}&lt;/ref&gt;.

Li 2005-yilda “Mening qiz doʻstim”&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hancinema.net/an-irresistible-trickster-to-meet-viewers-in-my-girl--4633.html|sarlavha=An 'irresistible trickster' to meet viewers in 'My Girl'|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2019-04-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190420115450/https://www.hancinema.net/an-irresistible-trickster-to-meet-viewers-in-my-girl--4633.html}}&lt;/ref&gt; romantik komediyasida bosh rolni ijro etganidan soʻng yulduzlik darajasiga koʻtarildi. Drama seriali ham mamlakat ichida, ham butun Osiyoda xitga aylandi va Lini Koreya toʻlqini yulduziga aylantirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://star.mt.co.kr/stview.php?no=2006020100000157398&amp;type=3|sarlavha='마이걸' 이동욱, 미시에게 '인기짱'|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211024185942/https://star.mt.co.kr/stview.php?no=2006020100000157398&amp;type=3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hancinema.net/kim-beom-lee-gwang-soo-and-lee-dong-wook-third-generation-hallyu-stars-81361.html|sarlavha=Kim Beom, Lee Kwang-soo and Lee Dong-wook, third generation Hallyu Stars|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2018-11-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181125162610/https://www.hancinema.net/kim-beom-lee-gwang-soo-and-lee-dong-wook-third-generation-hallyu-stars-81361.html}}&lt;/ref&gt;. Xuddi shu yili Jungbu universitetiga Media va radioeshittirish fakultetiga oʻqishga kirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://entertain.naver.com/read?oid=108&amp;aid=0000007067|sarlavha='늦깎이 대학생' 이동욱·여현수 «입학동기 됐어요»|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211024185945/https://entertain.naver.com/read?oid=108&amp;aid=0000007067}}&lt;/ref&gt;.

Oʻshandan beri u “Achchiq va shirin” (2008)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://content.mbc.co.kr/english/news/1681308_56318.html|sarlavha=Lee Dong-wook stars in «Sweet Life» a new MBC TV drama currently in production|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2014-10-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141014043410/http://content.mbc.co.kr/english/news/1681308_56318.html}}&lt;/ref&gt; filmlarida, “Hamkorlar” sud dramasida (2009)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2012/04/201_47291.html|sarlavha=Friends, Lawyers to Hit Small Screen|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211024185944/https://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2012/04/201_47291.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20090624000092|sarlavha=Legal wars and blood brothers hit TV|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2014-02-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140201105920/http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20090624000092}}&lt;/ref&gt;, “Ayol hidi” melodramasida (2011)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2011060119101491761|sarlavha=Kim Suna, Lee Dong-wook and Um Ki-joon cast in new drama|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2013-10-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131004215404/http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2011060119101491761}}&lt;/ref&gt;, beysbol romkomida rol oʻynagan. Killer Affair (2012)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2012010217423981058|sarlavha=Lee Dong-wook pulled off all action scenes for new series because of Lee Si-young|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2019-06-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190625084245/http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2012010217423981058}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131102144139/http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/2521 Lee Dong Wook On Action Scenes with Lee Si Young]&lt;/ref&gt;, “Osmon tartibi” trilleri (2013)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/Article.aspx?aid=2970292|sarlavha=KBS showcases Fugitive of Joseon cast|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2013-04-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130424065633/http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/article.aspx?aid=2970292}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130614090031/http://enewsworld.interest.me/enews/contents.asp?idx=34166 Lee Dong Wook Says He′ll Become a Convincing Father in ′Heaven′s Order′]&lt;/ref&gt; va “Qirol mehmonxonasi” (2014) dramasi, Mening qizimga” filmida u bosh rollardan birini ijro etgan Li Da Xe bilan tanishib qoladi&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140222160559/http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/58500/leedongwook-will-act-opposite-leedahae-in-hotel-king Lee Dong Wook to Reunite with Lee Da Hae in New Drama ʻHotel King’]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140328123850/http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/62182/leedongwook-and-leedahae-raise-thumbs-to-each-other ʻHotel King’ Lee Dong Wook and Lee Dae Hae Praise Each Other]&lt;/ref&gt;. Keyin u “Temir odam” (2014) fantastik seriyasida va “Saqich” (2015) romantik dramasida rol oʻynadi&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/en/web/20170616122310/http://mwave.interest.me/en/kpop-news/article/74299/leedongwook-transforms-into-angry-iron-man Lee Dong Wook Explodes in Transformation into Angry 'Iron Man']&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=3006932|sarlavha=Acting pair to share the screen again|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211024185944/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=3006932}}&lt;/ref&gt;.

Li Dong Uk va komediyachi Shin Dong Yup 2012-yilning aprelidan 2013-yilning yanvarigacha&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2012031516264097697|sarlavha=Lee Dong-wook becomes new host of SBS' «Strong Heart»|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2020-11-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201126103508/http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2012031516264097697}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://archive.today/20120708004652/http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=4368 Lee Dong Wook to be New Host for ʻStrong Heart’]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://archive.today/20120707211123/http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=5289 Lee Dong Wook Successfully Completes First Shoot for ′Strong Heart′]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://archive.today/20120714013706/http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=5381 Lee Dong Wook Debuts as ′Strong Heart′ MC]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=ʻMighty Heart’ talk show to go silent |url=http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/Article.aspx?aid=2965306 |qaralgan sana=2013-02-16 |arxivsana=2022-10-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221005001748/http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/Article.aspx?aid=2965306 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://archive.today/20130411101949/http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=28924 Lee Dong Wook Says He Learned More about Variety on the Last Episode of ′Strong Heart′]&lt;/ref&gt; “Kuchli yurak” tok-shousiga boshchilik qilishdi. Li, shuningdek, 2014-yildan 2015-yilgacha&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2987031|sarlavha=Cast confirmed for ʻRoommate’|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211024185943/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2987031}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20140604000759|sarlavha=ʻRoommate’ reveals its additional posters|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2015-07-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150714154702/http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20140604000759}}&lt;/ref&gt; efirga uzatilgan Neighbours realiti-shousiga qoʻshildi.

2016-yildan 2017-yilgacha Li Dong Uk Kim Eun Sookning [[Guardian: The Lonely and Great God|Goblin]] ishqiy dramasida [[Gong Yu|Gong Yo]] bilan birga bosh rolni ijro etgan, u shafqatsizlar rolini oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://sports.khan.co.kr/entertainment/sk_index.html?cat=view&amp;art_id=201701051409003&amp;sec_id=540201|sarlavha=ʻ도깨비’ 이동욱, 저승사자→왕여 변신…비극적 운명 예고|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211024185944/http://sports.khan.co.kr/entertainment/sk_index.html?cat=view&amp;art_id=201701051409003&amp;sec_id=540201}}&lt;/ref&gt;. Drama xitga aylandi va muvaffaqiyati bilan birga Lining aktyorlik karerasini jonlantirishga yordam berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hancinema.net/actor-lee-dong-wook-has-met-his-match-with-drama-goblin-101302.html|sarlavha=Actor Lee Dong-wook has met his Match with Drama «Guardian: The Lonely and Great God»|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2018-11-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181125115451/https://www.hancinema.net/actor-lee-dong-wook-has-met-his-match-with-drama-goblin-101302.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://koreatimes.co.kr/www/news/nation/2017/01/398_222785.html|sarlavha=Actor Lee Dong-wook prepares for Asian tour|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2018-11-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181125074044/http://koreatimes.co.kr/www/news/nation/2017/01/398_222785.html}}&lt;/ref&gt;.

2018-yilda Li “Hayot” tibbiy dramasida tez yordam xonasida ishlaydigan shifokor sifatida rol oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20180109000663|sarlavha=Lee Dong-wook to star in drama ʻLife’ as doctor|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211026153109/http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20180109000663}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201807231737429955123_2|sarlavha=ʻAntigen-antibody reaction’ between Lee Dong-wook, Cho Seung-woo|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2019-06-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190630235807/http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201807231737429955123_2}}&lt;/ref&gt;.

2019-yilda Li “Samimiyatga erishish” romantik komediyasida ishchan advokat rolini oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=3054482&amp;cloc=joongangdaily|sarlavha=ʻGoblin’ stars to reunite in drama|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211024185944/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=3054482&amp;cloc=joongangdaily}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=3058903|sarlavha=ʻGuardian’ stars return in ʻTouch Your Heart’|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211024185942/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=3058903}}&lt;/ref&gt;. Xuddi shu yili u Produce X 101&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://ajudaily.com/view/20190304171614907|sarlavha=Actor Lee Dong-wook to become new MC for new season of popular music survival show|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211024185944/http://ajudaily.com/view/20190304171614907}}&lt;/ref&gt; toʻrtinchi mavsumining boshlovchisi sifatida tasdiqlandi. Keyin u tish shifokori rolini oʻynadi, “Jahannamdan kelgan musofirlar” triller dramasida asosiy antagonist&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hancinema.net/lee-dong-wook-confirms-ocn-drama-hell-is-other-people-with-im-si-wan-129592.html|sarlavha=Lee Dong-wook Confirms OCN Drama «Strangers from Hell» With Im Si-wan|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2019-06-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190621155252/https://www.hancinema.net/lee-dong-wook-confirms-ocn-drama-hell-is-other-people-with-im-si-wan-129592.html}}&lt;/ref&gt;. U shuningdek, debyutining 20 yilligini nishonlash uchun “Li Dong Uk gaplashmoqchi” tok-shousini ham boshladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://entertain.naver.com/read?oid=213&amp;aid=0001139052|sarlavha=이동욱. SBS ʻ이동욱은 토크가 하고 싶어서’ 단독 호스트…12월 4일 첫방&amp;#91;공식&amp;#93;|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211024185944/https://entertain.naver.com/read?oid=213&amp;aid=0001139052}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2020/02/688_279748.html|sarlavha=Actor Lee Dong-wook to host his own show|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211024185947/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2020/02/688_279748.html}}&lt;/ref&gt;.

2020-yilda Li “Toʻqqiz dumli tulkining hikoyasi” fantastik dramasida toʻqqiz dumli tulki rolida ishtirok etdi, u ilgari togʻ xudosi boʻlgan, hozir esa davlat xizmatchisi boʻlib ishlaydi. 2-mavsumda ishtirok etishi ham tasdiqlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hancinema.net/lee-dong-wook-and-jo-bo-ah-confirm-starring-roles-in-the-tale-of-a-gumiho-137119.html|sarlavha=Lee Dong-wook and Jo Bo-ah Confirm Starring Roles in «Tale of the Nine Tailed»|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2020-02-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200203110900/https://www.hancinema.net/lee-dong-wook-and-jo-bo-ah-confirm-starring-roles-in-the-tale-of-a-gumiho-137119.html}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, u Lim Su Jung bilan birga Seuldagi yolgʻizlar romantik komediyasida ishtirok etishi tasdiqlandi.

2021-yilda u Kwak Chae-youngning yangi yil bilan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://entertain.naver.com/movie/now/read?oid=477&amp;aid=0000295834|sarlavha='해피뉴이어' 한지민·이동욱→임윤아·이광수 15人 캐스팅..극장·티빙 동시공개|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-05-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210502025704/https://entertain.naver.com/movie/now/read?oid=477&amp;aid=0000295834}}&lt;/ref&gt; romantik komediyasida rol oʻynadi. Oʻsha yili u iQIYIning 2021-yil dekabr oyida namoyish etilgan “Yomon va aqldan ozgan” original dramasida rol oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://sg.news.yahoo.com/lee-dong-wook-superhero-cop-iqiyi-drama-bad-and-crazy-140036164.html|sarlavha=Lee Dong-wook is a superhero cop in iQiyi drama Bad And Crazy|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211024185942/https://sg.news.yahoo.com/lee-dong-wook-superhero-cop-iqiyi-drama-bad-and-crazy-140036164.html}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==

=== Harbiy xizmat ===
Li Dong Vuk 2009-yil avgust oyida Milliy Mudofaa Jamoatchilik bilan aloqalar xizmati&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://entertain.naver.com/read?oid=108&amp;aid=0002003954|sarlavha=이동욱 이진욱 김정훈, 연예사병 합격|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211027015558/https://entertain.naver.com/read?oid=108&amp;aid=0002003954}}&lt;/ref&gt; tomonidan harbiy xizmatga chaqirilgan. 2011-yil iyun oyida u xizmatni tugatdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://news.naver.com/main/read.naver?mode=LSD&amp;mid=shm&amp;sid1=110&amp;oid=079&amp;aid=0002289241&amp;viewType=pc|sarlavha=(시사칼럼) 연예사병은 신의 아들인가?|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211024185945/https://news.naver.com/main/read.naver?mode=LSD&amp;mid=shm&amp;sid1=110&amp;oid=079&amp;aid=0002289241&amp;viewType=pc}}&lt;/ref&gt;.

=== Kelib chiqishi ===
Uning ota-onasi asosan [[Koreyslar|koreys millatiga mansub]]&lt;ref&gt;[https://news.sbs.co.kr/news/endPage.do?news_id=N1005617227 Lee Dong Wook Revealed to Carry Siberian Genes in His DNA]&lt;/ref&gt;. 2020-yil 22-yanvardagi “Vook Talk” serialida mehmon va sud-tibbiyot professori Yo Seon Xo aktyorning nasl- nasabini tahlil qilish natijalarini oshkor qildi. Natijalarga koʻra, Li onasining genetik tarkibining muhim qismi [[Koryaklar]] va [[Xakaslar]]ning genetik tarkibiga toʻgʻri keladi - ikkala etnik guruhlar ham [[Sibir]]ning tub aholisi, xususan [[Kamchatka oʻlkasi|Kamchatka]] va [[Xakasiya]])&lt;ref&gt;[https://www.chosun.com/site/data/html_dir/2020/01/22/2020012203598.html &quot;저 시베리아 사람이에요?&quot; '욱토크' 이동욱, 갑분튀 '露 DNA' 소유자 등극 (ft.신체나이)]&lt;/ref&gt;.

=== Xayriya ===
2008-yil sentyabr oyida Li Dong Vuk “Tanangizni seving” (러브 유어 바디) aksiyasida ishtirok etdi va model sifatida suratga tushdi. Yosh ayollar orasida bachadon saratoni bilan kasallanish koʻpayib borayotganligi sababli, ushbu kampaniya kam taʼminlangan oilalar ayollari uchun profilaktika chorasi sifatida saratondan oldingi skriningni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan edi&lt;ref&gt;[https://entertain.naver.com/read?oid=079&amp;aid=0001992065 당신의 몸을 사랑해주세요]&lt;/ref&gt;. Dekabr oyida aktyor kim oshdi savdosida ishtirok etdi, undan tushgan barcha mablagʻlar [[Sharqiy Afrika|Sharqiy Afrikadagi]] inqirozga uchragan bolalar hayotini saqlab qolishga qaratilgan [[Birlashgan millatlar tashkilotining bolalar jamgʻarmasi|UNICEF]] suti toʻyib ovqatlanmaslikni bartaraf etish kampaniyasiga sarflandi&lt;ref&gt;[https://n.news.naver.com/mnews/article/030/0001990309?sid=105 스카이, 10주년 기념 `스카이 가든` 행사 개최]&lt;/ref&gt;.

2009-yil iyul oyida Li World Vision xalqaro yordam va rivojlanish tashkiloti&lt;ref&gt;[https://entertain.naver.com/read?oid=108&amp;aid=0001989452 김현주·이동욱·김동욱, 아프리카에 10억원 물품 기부]&lt;/ref&gt; orqali [[Esvatini|Svazilenddagi]] bolalarga 1 milliard von poyafzal sovgʻa qilishda ishtirok etdi.

2011-yil sentyabr oyida “Yalangoyoqli yoshlar koʻrgazmasi” (맨발의 청춘전i) aksiyasida ishtirok etdi va model sifatida suratga tushdi. Koʻrgazmadan tushgan mablagʻ “Beautiful Shop” notijorat xayriya tashkiloti orqali [[Vyetnam]]ning togʻli hududlaridagi bolalarga poyabzal sovgʻa qilish kampaniyasiga oʻtkazildi&lt;ref&gt;[https://n.news.naver.com/mnews/article/015/0002535688?sid=103 싱글즈 맨발의 청춘전, '이 발'은 누구의 발?]&lt;/ref&gt;.

2012-yil iyun oyida Li Dong Uk UNICEF tomonidan rivojlanayotgan mamlakatlardagi onalar va chaqaloqlarga “Afrika bolalarini himoya qilish kuni”&lt;ref&gt;[https://entertain.naver.com/read?oid=109&amp;aid=0002366336 김선아·성유리·이동욱, 아프리카 아동 위해 뭉쳤다 '애장품 기부']&lt;/ref&gt; munosabati bilan yordam berish maqsadida tashkil etilgan xayriya tadbirida ishtirok etdi. Oktyabr oyida koʻkrak bezi saratoni xatarlari va erta skrining zarurligini targʻib qilish, shuningdek, ayollarga tashxis qoʻyishda amaliy va bevosita yordam koʻrsatish maqsadida oʻtkazilgan “LOVE YOUR W” nomli koʻkrak bezi saratoniga qarshi 7-aksiyada ishtirok etdi&lt;ref&gt;[https://entertain.naver.com/read?oid=109&amp;aid=0002428201 (사진)이동욱,'블랙으로 시크하게]&lt;/ref&gt;. Noyabr oyida mashhur Xan beysbol jamoasining oʻyinchisi sifatida “Hope TV” telekanali tarkibida beysbol boʻyicha [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|oʻrtoqlik uchrashuvida]] ishtirok etdi. Bu beysbol orqali bolalarning kelajagiga qarash maqsadida rejalashtirilgan va mahalliy bolalar markazi aʼzolari oʻynashga taklif qilingan oʻyindir&lt;ref&gt;[https://sports.news.naver.com/news?oid=109&amp;aid=0002443491 연예인 야구단, 어린이 야구 기부위한 의기투합]&lt;/ref&gt;. Dekabr oyida Li Dong Vuk global isish tufayli yoʻqolib borayotgan qutb ayiqlarini saqlab qolish uchun namuna sifatida “Oq ayiqlarni saqlang” koʻrgazmasida ishtirok etdi. Daromadning bir qismi ekologik guruhlarga xayriya qilindi&lt;ref&gt;[https://entertain.naver.com/read?oid=109&amp;aid=0002453325 김선아·성유리·이동욱·김범·박민영, 북극곰 살리기 캠페인 참여]&lt;/ref&gt;.

2013-yil oktyabr oyida Li koʻp madaniyatli oilalar haqida xabardorlikni tarqatish va notoʻgʻri qarashlarni yoʻq qilish uchun “5 Han Star Celebrity mashhur beysbol turniri”da ishtirok etdi&lt;ref&gt;[https://entertain.naver.com/read?oid=019&amp;aid=0002392738 `다문화 가정과 함께하는` 페리노배 제5회 한스타 연예인 야구대회 파이팅!]&lt;/ref&gt;. Keyin aktyor yana koʻkrak bezi saratoni haqida maʼlumot va skrining zarurligini targʻib qilish maqsadida oʻtkazilgan “LOVE YOUR W” koʻkrak bezi saratoniga qarshi 8-aksiyada ishtirok etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=더블유 유방암 갈라 디너 파티 |url=https://www.wkorea.com/2013/11/26/%EB%8D%94%EB%B8%94%EC%9C%A0-%EC%9C%A0%EB%B0%A9%EC%95%94-%EA%B0%88%EB%9D%BC-%EB%94%94%EB%84%88-%ED%8C%8C%ED%8B%B0-1/ |qaralgan sana=2022-09-19 |arxivsana=2022-08-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220817070726/https://www.wkorea.com/2013/11/26/%eb%8d%94%eb%b8%94%ec%9c%a0-%ec%9c%a0%eb%b0%a9%ec%95%94-%ea%b0%88%eb%9d%bc-%eb%94%94%eb%84%88-%ed%8c%8c%ed%8b%b0-1/ }}&lt;/ref&gt;. Noyabr oyida u Koreya turizm tashkiloti&lt;ref&gt;[https://n.news.naver.com/mnews/article/056/0000018302?sid=102 해외서 사고당하면?…든든한 오디오 가이드]&lt;/ref&gt; tomonidan chop etilgan “Xorijga sayohat uchun audio qoʻllanma” yozuvida ishtirok etdi.

2014-yilning fevral oyida u “Aeranvon” (애란원) Yagona ona farovonlik jamgʻarmasiga xayriya qildi&lt;ref&gt;[https://entertain.naver.com/read?oid=047&amp;aid=0002047483 착하고 착한 이들...&quot;미혼모, 안녕들 하시죠?&quot;]&lt;/ref&gt;, dekabr oyida esa asrab oluvchi bolalar va yolgʻiz onalarga boʻlgan muhabbatga bagʻishlangan “12-yurak urishi” fotosessiyasida ishtirok etdi. Fotosuratchi Cho Se Xyon va Koreya farovonlik jamiyati tomonidan tashkil etilgan ushbu fotosuratlar koʻrgazmasi 2003-yilda farzand asrab olishga jamoatchilik qiziqishini uygʻotish maqsadida boshlangan&lt;ref&gt;[https://n.news.naver.com/mnews/article/076/0002647326?sid=102 조세현, '미혼모와 입양아에 사회적 관심이 필요합니다']&lt;/ref&gt;.

2015-yil fevral oyida Li Dong Vuk ogʻir [[psoriaz]] eʼtibor qaratib, noyob va davolab boʻlmaydigan kasalliklarga chalingan bemorlarning ogʻrigʻi va azoblarini ketkazish uchun radio kampaniyasida ishtirok etdi. Koreyaning noyob va davolab boʻlmaydigan kasalliklar assotsiatsiyasi tomonidan tashkil etilgan ushbu kampaniya ogʻir psoriaz bilan ogʻrigan bemorlarning hikoyalarini, shuningdek, moliyaviy yuk tufayli davolanishni toʻxtatishning qiyin holatlari bilan tanishtiradi&lt;ref&gt;[https://entertain.naver.com/read?oid=003&amp;aid=0006360590 김범·유연석·이광수, 희귀·난치성 질환자 위한 재능기부]&lt;/ref&gt;.

2017-yil yanvar oyida u kam taʼminlangan oilalar farzandlariga yordam berish uchun foydalaniladigan “Muhabbat ulash” aksiyasida ishtirok etdi&lt;ref&gt;[https://n.news.naver.com/mnews/article/213/0000938911?sid=144 32명의 스타와 함께하는 기브러브 이벤트]&lt;/ref&gt;. Oʻsha yilning fevral oyida Li Dong Uk UNICEF Koreya qoʻmitasining “Biz harakat qilyapmiz” kampaniyasida ishtirok etdi. Ushbu kampaniya UNICEF orqali muhtoj bolalarni himoya qilishga qaratilgan boʻlib, donorlar yordamida bolalarni boshpana, tez yordam vositalari, tibbiy yordam va maktablar tashkil etish orqali himoya qilishga qaratilgan kampaniyadir&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20171015095206/http://entertain.naver.com/read?oid=241&amp;aid=0002641832 이동욱, 어린이 구호 캠페인 참여..따뜻한 선행]&lt;/ref&gt;. Oktyabr oyida u “Weaja Sharing Market”da ishtirok etdi, u yerda barcha savdo xayr-ehsonlari goʻzal doʻkon va WeStart orqali kam taʼminlangan bolalarga yordam berish uchun sarflanib, oʻz kolleksiyasini sovgʼa qildi&lt;ref&gt;[https://n.news.naver.com/mnews/article/025/0002762747?sid=102 (2017 위아자) 방탄소년단 티셔츠, 워너원 모자, 이병헌 부츠, 박신혜 가방]{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

2018-yil yanvar oyida Li Dong Uk yana “Muhabbat ulash” aksiyasida ishtirok etdi, unda barcha yigʻilgan mablagʻ UNICEFga xayriya qilindi&lt;ref&gt;[https://entertain.naver.com/read?oid=213&amp;aid=0001009873 스타와 함께 하는 기부 이벤트 반응 폭발적]&lt;/ref&gt;. Xuddi shu oyda aktyor 2018- yilgi Paralimpiya oʻyinlariga qiziqishni kuchaytirish maqsadida 1000 ta chipta sotib oldi&lt;ref&gt;[http://www.stardailynews.co.kr/news/articleView.html?idxno=180509 이동욱, &quot;패럴림픽에 감동 받은 적 있어, 패럴림픽 티켓 1000장 구매&quot; (홍보대사 위촉식)]&lt;/ref&gt;. Shundan soʻng “Muxlislar bilan tekin uchrashuv”&lt;ref&gt;[https://entertain.naver.com/read?oid=003&amp;aid=0008488323 이동욱, '한류 파워'로 '평창패럴림픽' 측면 지원]&lt;/ref&gt; ga tashrif buyurgan tomoshabinlarga chiptalarni topshirdi. Ular bilan birga u oʻyinni tomosha qildi va Olimpiya harakatini targʻib qilishda ishtirok etdi&lt;ref&gt;[https://entertain.naver.com/read?oid=469&amp;aid=0000285270 이동욱, 팬들과 패럴림픽 아이스하키 경기 관람…&quot;1천석 자비로 구매&quot;]&lt;/ref&gt;. Li Dong Uk, shuningdek, Paralimpiya mashʼalasi yuguruvchisi sifatida ishtirok etdi va “Tinchlik devori, Birlik darvozasi” kampaniyasida ishtirok etdi&lt;ref&gt;[http://www.kado.net/news/articleView.html?idxno=902721 2018평창패럴림픽과 함께 평화를!!]&lt;/ref&gt;.

2022-yil 11-martda Li Kyonbukning Uljin shahrida boshlangan va Gangvonning Samcheok shahriga tarqalib ketgan yirik yongʻin qurbonlariga yordam berish uchun “Umid koʻprigi ofatlarga yordam berish uyushmasi”ga 50 million von xayriya qildi&lt;ref&gt;[https://entertain.naver.com/now/read?oid=109&amp;aid=0004570603 이동욱도 기부행렬 동참..산불 피해복구 성금 5천만원 쾌척]&lt;/ref&gt;.

== Ijtimoiy faoliyati ==
Li Dong Uk Pxyonchxan-2018-qishki Olimpiya oʻyinlarining faxriy elchisi etib saylandi. 12-yanvar kuni aktyor Seuldagi Daepyeongno matbuot markazida tayinlanish marosimida ishtirok etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20180112000628|sarlavha=[PyeongChang 2018] Actor Lee Dong-wook named honorary ambassador for PyeongChang Olympics|sana=12 января 2018|ish=The Korea Herald|kirish sanasi=2021-10-28|arxivsana=2018-11-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181125115404/http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20180112000628}}&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Manba
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2018
| Pxyonchxan 2018 qishki Olimpiya va Paralimpiya oʻyinlarining faxriy elchisi
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Actor Lee Dong-wook Named Honorary Ambassador for PyeongChang Olympics|url=https://www.pyeongchang2018.com/en/news/actor-lee-dong-wook-named-honorary-ambassador-for-pyeongchang-olympics|ish=PyeongChang 2018|sana=12 января 2018|kirish sanasi=2021-10-28|arxivsana=2018-04-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180421164619/https://www.pyeongchang2018.com/en/news/actor-lee-dong-wook-named-honorary-ambassador-for-pyeongchang-olympics}}&lt;/ref&gt;
|-
| Gangvon viloyatining turizm elchisi
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=[SE★이슈] 이동욱, 2018 평창 패럴림픽 티켓 1000장 구입 '남다른 팬사랑'|url=http://entertain.naver.com/read?oid=011&amp;aid=0003195932|til=ko|ish=Seoul Economic Daily|sana=12 января 2018|kirish sanasi=2021-10-28|arxivsana=2021-10-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211030010816/https://entertain.naver.com/read?oid=011&amp;aid=0003195932}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

== Filmografiya ==

=== Kino ===
[[Fayl:이동욱_2019.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/%EC%9D%B4%EB%8F%99%EC%9A%B1_2019.jpg/205px-%EC%9D%B4%EB%8F%99%EC%9A%B1_2019.jpg|thumb|205x205px| Li Dong Uk 2019-yilda]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Ism
! Asl nomi
! Rol
! Izohlar
! Manba
|-
| 2006- yil
| ''Aran''
|아랑
| Li Xyon Ki
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.cine21.com/news/view/?mag_id=38904|sarlavha=송윤아, 이동욱 주연의 &lt;아랑&gt; 크랭크업|sana=30 мая 2006|ish=Cine21|til=ko|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2021-10-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211026075411/http://www.cine21.com/news/view/?mag_id=38904}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2007- yil
| ''Chiroyli juftlik''
|최강 로맨스
| Kang Jae Hyuk
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://news.joins.com/article/2437390|sarlavha=현영·이동욱. 영화 &lt;최강 로맨스&gt; 출연|sana=4 сентября 2006|ish=JoongAng Ilbo|til=ko|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2019-04-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190404072638/https://news.joins.com/article/2437390}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2008- yil
| ''Singan yuraklar kutubxonasi''
|그 남자의 책 198쪽
| Kim Jun Oh
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2008/10/141_32795.html|sarlavha=Searching for Memories in 'Library'|sana=16 октября 2008|ish=The Korea Times|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2014-02-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140221174515/https://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2008/10/141_32795.html}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2010-yil
| ''Retsept''
|된장
| Kim Xyon Su
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=이동욱, 군입대전 마지막 작품 '사연남'으로 열연|url=http://sports.khan.co.kr/entertainment/sk_index.html?art_id=201010271024423&amp;sec_id=540101#csidx1162759e7da6400b1cfd0608ebfd554|sana=27 октября 2010|ish=Sports Khan|til=ko|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2021-10-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211026075410/http://sports.khan.co.kr/entertainment/sk_index.html?art_id=201010271024423&amp;sec_id=540101#csidx1162759e7da6400b1cfd0608ebfd554}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015- yil
| ''Ichki goʻzallik''
|뷰티 인사이드
| Kim Vu Jin
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?blbdComCd=601006&amp;seq=3201&amp;mode=VIEW|sarlavha=20 Actors Cast for One Single Lead Character for BEAUTY INSIDE|sana=5 ноября 2014|ish=Korean Film Biz Zone|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2021-10-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211026075411/http://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?blbdComCd=601006&amp;seq=3201&amp;mode=VIEW}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021- yil
| ''Yangi yilingiz bilan''
| 해피 뉴 이어
| Yun Jin
|
|&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Kim Hyun-rok |date=22 апреля 2021 |title=해피뉴이어' 한지민·이동욱→임윤아·이광수 15人 캐스팅..극장·티빙 동시공개 |language=ko |trans-title='Happy New Year' Han Ji-min, Lee Dong-wook → Im Yoon-ah, Lee Kwang-soo 15 cast... |work=Sport TV News |publisher=Naver |url=https://entertain.naver.com/movie/now/read?oid=477&amp;aid=0000295834 |access-date=2021-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210502025704/https://entertain.naver.com/movie/now/read?oid=477&amp;aid=0000295834 |archive-date=2021-05-02}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2022-yil
| ''Seulda yolgʻiz''
|싱글 인 서울
| Park Yon Xo
| ishlab chiqarishda
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2020/11/16/446BRPADFHQWDUOPAXSPLO6CBY/|sarlavha=[공식]이동욱X임수정X이솜, 로맨스 영화 '싱글 인 서울' 로 호흡…14일 크랭크인|sana=16 ноября 2020|ish=Chosun|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2020-11-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201129170950/https://www.chosun.com/entertainments/entertain_photo/2020/11/16/446BRPADFHQWDUOPAXSPLO6CBY/}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

=== Televideniye ===
{| class=&quot;wikitable&quot;  
!Yil
!Nomi
!Asl nomi
!ROli
!Telekanal
!Eslatma
!Manba
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1999
|Kouching
|일요베스트 - 훈수
|
|[[KBS2]]
|Esktra
|
|-
|Yoʻldan tashqarida dunyo bor
|베스트극장 - 길 밖에도 세상은 있어
|Li Sung Jun
|[[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]]
|
|&lt;ref name=&quot;debut&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://news.donga.com/3/all/19991104/7482445/1|sarlavha=MBC베스트극장 '길밖에도…' 학교거부 10대들 그려|sana=23 сентября 1999|ish=Donga|til=ko|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2018-11-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181125073858/http://news.donga.com/3/all/19991104/7482445/1}}&lt;/ref&gt;
|-
|1999–2000
|Maktab: 2-mavsum
|학교 2
|Li Kang-sang
|KBS1
|32-42-seriyalar
|
|-
|2000
|Sir
|비밀
|Kang Xyon Su
|MBC
|
|
|-
|2000–2001
|Maktab: 3-mavsum
|학교 3
|Li Kang-sang
|KBS1
|
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2001
|Tushlar oilasi
|가정의 달 특집 드라마 - 꿈꾸는 가족
|Hong Chang
|KBS2
|
|
|-
|''Toʻrt opa-singil''
|네 자매 이야기
|Li Xan Su
|MBC
|1-qism
|
|-
|Dengiz salyangozi
|골뱅이
|Li Dong Vuk
|[[Seoul Broadcasting System|SBS]]
|167-247-qismlar
|
|-
|Dengiz boʻyidagi baliq
|베스트극장 - 바다끝 물고기
|Byung Se
|MBC
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://news.naver.com/main/read.nhn?mode=LSD&amp;mid=sec&amp;sid1=103&amp;oid=020&amp;aid=0000078006|sarlavha=[TV가이드/3일]베스트극장-바다끝 물고기 外|sana=2 августа 2001|ish=Donga|til=ko|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2020-01-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200122195412/https://news.naver.com/main/read.nhn?mode=LSD&amp;mid=sec&amp;sid1=103&amp;oid=020&amp;aid=0000078006}}&lt;/ref&gt;
|-
|Toza yurak
|순정
|Jang Ho Goo
| rowspan=&quot;2&quot; |KBS2
|
|
|-
|Drama shahri: berkinma va qidir
|드라마시티 - 술래잡기
|Detektiv Xan
|
|
|-
|Toʻxtatib boʻʻlmaydiganlar
|웬만해선 그들을 막을 수 없다
|Park Sung-jin
|SBS
|252-qism
|
|-
|2001–2002
|Bu sevgi
|사랑은 이런거야
|Li Chje Xyon
|KBS1
|46-172-qismlar
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2002
|Ajoyib!
|딱좋아!
|Li Dong Vuk
|SBS
|36-74-qismlar
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://news.joins.com/article/1927418|sarlavha='주접맨' 이성진 시트콤 '입성'|sana=8 января 2002|ish=JoongAng Ilbo|til=ko|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2019-07-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190722171237/https://news.joins.com/article/1927418}}&lt;/ref&gt;
|-
|Drama shahri: Osmondan baxtliroq
|드라마시티 - 천국보다 기쁜
|Park Joon Young
|KBS2
|
|
|-
|Kettik
|
|Li Dong Vuk
|SBS
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://entertain.naver.com/read?oid=057&amp;aid=0000743503|sarlavha=[M+TV타임머신] 김태희의 끝없는 도전…'레츠고'부터 '용팔이'까지|sana=11 августа 2015|ish=MBN|til=ko|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2019-07-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190723154931/https://entertain.naver.com/read?oid=057&amp;aid=0000743503}}&lt;/ref&gt;
|-
|Seni sevaman
|
|Li Ming
|KBS2
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://entertain.naver.com/read?oid=001&amp;aid=0000212412|sarlavha=&lt;시사평&gt; KBS2 새 드라마「러빙유」|sana=26 июля 2002|ish=Yonhap News Agency|til=ko|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2018-11-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181125073921/https://entertain.naver.com/read?oid=001&amp;aid=0000212412}}&lt;/ref&gt;
|-
|2002–2003
|Halol hayot
|똑바로 살아라
|Li Dong Vuk
| rowspan=&quot;2&quot; |SBS
|1-123-qismlar

232-qismdagi epizod
|
|-
|2003
|Vino mamlakati
|술의 나라
|Son Do Il
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://entertain.naver.com/read?oid=032&amp;aid=0000012838|sarlavha='술 빚는 젊은이'의 열정|sana=2 апреля 2003|ish=Yonhap News Agency|til=ko|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2018-11-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181125115442/https://entertain.naver.com/read?oid=032&amp;aid=0000012838}}&lt;/ref&gt;
|-
|2003–2004
|Karusel
|회전목마
|Park Song Pyo
|MBC
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://entertain.v.daum.net/v/20031113100435928|sarlavha=이동욱, &quot;성표&quot; 덕에 계란말이가 덤|sana=13 ноября 2003|ish=Daum|til=ko|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2019-07-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190725050442/https://entertain.v.daum.net/v/20031113100435928}}&lt;/ref&gt;
|-
|2004
|Orol qishlogʻidagi oʻqituvchi
|섬마을 선생님
|Jang Jae Du
|SBS
|“Qishloq oʻqituvchisi” nomi bilan ham tanilgan
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://dc.koreatimes.com/article/20040421/174864|sarlavha=이동욱 행복한 고민男|sana=21 апреля 2004|ish=The Korea Times|til=ko|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2019-06-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190629214137/http://dc.koreatimes.com/article/20040421/174864}}&lt;/ref&gt;
|-
|2004–2005
|Qimmatli oila
|부모님 전상서
|An Jong Xvan
|KBS2
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hancinema.net/we-depicted-a-family-that-stayed-together-through-all-the-ups-and-downs-3078.html|sarlavha=We Depicted a Family That Stayed Together Through All the Ups and Downs|sana=6 марта 2015|ish=The Donga Ilbo|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2018-07-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180723122918/https://www.hancinema.net/we-depicted-a-family-that-stayed-together-through-all-the-ups-and-downs-3078.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|2005
|Xanoydan kelin
|하노이 신부
|Park Eun Woo
| rowspan=&quot;2&quot; |SBS
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.nocutnews.co.kr/news/75081|sarlavha=추석특집극 ''하노이의 신부'', 호평 속 재방 결정|sana=26 сентября 2005|ish=Nocut News|til=ko|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2018-07-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180723152216/http://www.nocutnews.co.kr/news/75081}}&lt;/ref&gt;
|-
|2005–2006
|Mening qizim
|마이걸
|Seul Gong Chan
|
|&lt;ref name=&quot;girl&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hancinema.net/an-irresistible-trickster-to-meet-viewers-in-my-girl--4633.html|sarlavha=An 'irresistible trickster' to meet viewers in 'My Girl'|sana=12 декабря 2005|ish=The Korea Herald|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2019-04-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190420115450/https://www.hancinema.net/an-irresistible-trickster-to-meet-viewers-in-my-girl--4633.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|2008
|Achchiqlik va shirinlik
|달콤한 인생
|Li Jun Su
|MBC
|Achchiq hayot sifatida ham tanilgan
|&lt;ref name=&quot;sweet&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Lee Dong-wook stars in ''Sweet Life'' a new MBC TV drama currently in production|url=http://content.mbc.co.kr/english/news/1681308_56318.html|kirish sanasi=2012-11-18|ish=MBC Global Media|sana=24 апреля 2008|arxivsana=2014-10-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141014043410/http://content.mbc.co.kr/english/news/1681308_56318.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|2009
|Hamkor
|
|Li Tae Jo
|KBS2
|
|&lt;ref name=&quot;partner&quot;&gt;{{Veb manbasi|familiya=Han|ism=Sang-hee|sarlavha=Friends, Lawyers to Hit Small Screen|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2012/04/201_47291.html|kirish sanasi=2012-11-18|ish=The Korea Times|sana=23 июня 2009|arxivsana=2019-06-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190630235758/http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2012/04/201_47291.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|2011
|Ayolning hidi
|여인의 향기
|Kang Ji Vuk
|SBS
|Ayol hidi sifatida ham tanilgan
|&lt;ref name=&quot;scent&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Park |first=So-jung |date=1 июня 2011 |title=Kim Suna, Lee Dong-wook and Um Ki-joon cast in new drama |work=10Asia |url=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2011060119101491761 |access-date=2012-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131004215404/http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2011060119101491761 |archive-date=2013-10-04}}&lt;/ref&gt;
|-
|2012
|Romantika
|난폭한 로맨스
|Park Mu Yeol
| rowspan=&quot;2&quot; |[[KBS2]]
|Qoidalarsiz romantika sifatida ham tanilgan
|&lt;ref name=&quot;wild&quot;&gt;{{Veb manbasi|familiya=Hong|ism=Lucia|sarlavha=Lee Dong-wook pulled off all action scenes for new series because of Lee Si-young|url=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2012010217423981058|kirish sanasi=2012-11-18|ish=10Asia|sana=1 января 2012|arxivsana=2019-06-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190625084245/http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2012010217423981058}}&lt;/ref&gt;
|-
|2013
|Osmon buyrugʻi
|천명 : 조선판 도망자 이야기
|Choy Von
|Osmonning irodasi sifatida ham tanilgan: Joseon Runaway
|&lt;ref name=&quot;joseon&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=KBS showcases ''Fugitive of Joseon'' cast|url=http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/Article.aspx?aid=2970292|ish=Korea JoongAng Daily|kirish sanasi=2013-04-18|sana=18 апреля 2013|arxivsana=2013-04-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130424065633/http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/article.aspx?aid=2970292}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2014
|Kan Ku tarixi
|강구 이야기
|Kim Kyung Tae
|SBS
|Dunyodagi birinchi 3D teleseriali
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha='SBS, 세계최초 3D 드라마 만들었다…LG 손잡고 ʻ강구이야기’|url=http://entertain.naver.com/read?oid=003&amp;aid=0005733381|sana=14 марта 2014|til=ko|ish=Newsis|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2019-07-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190719085136/https://entertain.naver.com/read?oid=003&amp;aid=0005733381}}&lt;/ref&gt;
|-
|Mehmonxona qiroli
|호텔킹
|Cha Jae Van
|MBC
|
|&lt;ref name=&quot;hotel&quot;&gt;{{Veb manbasi|familiya=Lee|ism=Kyung-nam|sarlavha=Lee Dong Wook to Reunite with Lee Da Hae in New Drama ''Hotel King''|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/58500/leedongwook-will-act-opposite-leedahae-in-hotel-king|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140222160559/http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/58500/leedongwook-will-act-opposite-leedahae-in-hotel-king|arxivsana=22 февраля 2014|ish=enewsWorld|kirish sanasi=2014-02-13|sana=13 февраля 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
|Temir odam
|아이언맨
|Ju Hong Bin
|KBS2
|
|&lt;ref name=&quot;iron&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://web.archive.org/en/web/20170616122310/http://mwave.interest.me/en/kpop-news/article/74299/leedongwook-transforms-into-angry-iron-man|sarlavha=Lee Dong Wook Explodes in Transformation into Angry 'Iron Man'|sana=25 августа 2014|ish=enewsWorld}}&lt;/ref&gt;
|-
|2015
|Saqich
|풍선껌
|Park Ri Xvan
| rowspan=&quot;2&quot; |[[tvN]]
|
|&lt;ref name=&quot;bubble&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=3006932|sarlavha=Acting pair to share the screen again|sana=23 июля 2015|ish=Korea JoongAng Daily|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2020-08-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200806201126/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=3006932}}&lt;/ref&gt;
|-
|2016–2017
|Goblin
|쓸쓸하고 찬란하神-도깨비
|Grim Reaper / Vang Yeo / Li Hyuk / Kim Vu Bin
|
|&lt;ref name=&quot;goblin&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=5 января 2017 |title='도깨비' 이동욱, 저승사자→왕여 변신…비극적 운명 예고 |language=ko |work=Sports Khan |url=http://sports.khan.co.kr/entertainment/sk_index.html?cat=view&amp;art_id=201701051409003&amp;sec_id=540201 |access-date=2021-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211024185944/http://sports.khan.co.kr/entertainment/sk_index.html?cat=view&amp;art_id=201701051409003&amp;sec_id=540201 |archive-date=2021-10-24}}&lt;/ref&gt;
|-
|2017
|''Love is''
|
|Li Dong Vuk
|OnStyle
|Reklama veb-seriyasi

Tiffany &amp; Co tomonidan ishlab chiqarilgan. Koreya
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha='러브이즈' 이동욱, 이보다 달콤한 남사친 있을까요|url=http://entertain.naver.com/read?oid=311&amp;aid=0000712612|til=Korean|ish=Xports News|sana=17 марта 2017|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2021-10-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211026075420/https://entertain.naver.com/read?oid=311&amp;aid=0000712612}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|Hayot
|라이프
|Ye Jin-vu
|[[JTBC]]
|
|&lt;ref name=&quot;life&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20180109000663|sarlavha=Lee Dong-wook to star in drama 'Life' as doctor|sana=9 January 2018|ish=The Korea Herald|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2021-10-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211026153109/http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20180109000663}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201807231737429955123_2|sarlavha='Antigen-antibody reaction' between Lee Dong-wook, Cho Seung-woo|sana=23 июля 2018|ish=Kpop Herald|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2019-06-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190630235807/http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201807231737429955123_2}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2019
|Samimiylikka erishish
|진심이 닿다
|Kvon Jong Rok
| rowspan=&quot;2&quot; |tvN
|
|&lt;ref name=&quot;touch&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=3054482&amp;cloc=joongangdaily|sarlavha='Goblin' stars to reunite in drama|sana=20 октября 2018|ish=Korea JoongAng Daily|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2019-06-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190630235806/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=3054482&amp;cloc=joongangdaily}}&lt;/ref&gt;
|-
|Qidiruv: www
|검색어를 입력하세요 WWW
|Ta Mining sobiq yigiti
|7-qismda epizod
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://news.joins.com/article/23507038|sarlavha=이동욱, '검블유' 특별출연 &quot;짧지만 강렬한 호흡&quot;|sana=26 июня 2018|ish=News Joins|til=ko|kirish sanasi=2021-10-26|arxivsana=2019-06-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190627125526/https://news.joins.com/article/23507038}}&lt;/ref&gt;
|-
|Jahannamdan kelgan musofirlar
|타인은 지옥이다
|Seo Moon Jo
|OCN
|Jahannam boshqalar nomi bilan ham tanilgan
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hancinema.net/lee-dong-wook-confirms-ocn-drama-hell-is-other-people-with-im-si-wan-129592.html|sarlavha=Lee Dong-wook Confirms OCN Drama &quot;Hell Is Other People&quot; With Im Si-wan|sana=13 мая 2019|ish=Hancinema|kirish sanasi=2021-10-24|arxivsana=2019-06-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190621155252/https://www.hancinema.net/lee-dong-wook-confirms-ocn-drama-hell-is-other-people-with-im-si-wan-129592.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|2020
|Toʻqqiz dumli tulkining tarixi
|구미호뎐
|Li Young
| rowspan=&quot;3&quot; |tvN
|“Gumixo afsonasi” nomi bilan ham tanilgan
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&amp;aid=0003513058|sarlavha='구미호뎐'(가제), 男구미호 이동욱XPD 조보아 캐스팅 확정…2020년 방송[공식입장]|ish=entertain.naver.com|til=ko|kirish sanasi=2020-02-13|arxivsana=2021-10-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211026075418/https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&amp;aid=0003513058}}&lt;/ref&gt;
|-
|2021–2022
|Yomon va aqldan ozgan
|배드 앤 크레이지
|Sul Yol
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&amp;aid=0003773580|muallif=Moon Ji-yeon|sarlavha=[단독] 이동욱·한지은 '배드앤크레이지' tvN 금토라인업..'해피니스' 후속|ish=Sports Chosun|sana=1 сентября 2021|kirish sanasi=1 сентября 2021|til=ko|arxivsana=2021-10-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211026075418/https://entertain.naver.com/now/read?oid=076&amp;aid=0003773580}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=382&amp;aid=0000931930|muallif=Hong Se-young|sarlavha=이동욱·위하준·한지은, tvN·iQIYI ʻ배드 앤 크레이지’ 확정 [공식]|ish=Sports Donga|sana=7 сентября 2021|kirish sanasi=7 сентября 2021|til=ko|arxivsana=2021-10-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211006065638/https://entertain.naver.com/now/read?oid=382&amp;aid=0000931930}}&lt;/ref&gt;
|-
|2023
|Toʻqqiz dumli tulkining hikoyasi 1938-yil
|구미호뎐 1938
|Li Young
|
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://entertain.naver.com/now/read?oid=108&amp;aid=0003050114|muallif=|sarlavha='구미호뎐1938', 이동욱X김소연X김범X류경수 출연..2023년 방송|ish=via Naver|sana=3 мая 2022|kirish sanasi=3 мая 2022|til=ko|arxivsana=|arxivurl=}}&lt;/ref&gt;
|}

== Bibliografiya ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
!Nomi
! Janr
! Izohlar
! Manba
|-
| 2017- yil
| “Azizim uchun”
| Foto kitob
| {{ISBN|9791162201565}}
|&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=배우 이동욱의 특별한 팬 서비스... 크리스마스 선물 같았던 만남|url=http://entertain.naver.com/read?oid=047&amp;aid=0002172705|til=ko|ish=Oh My News|sana=24 декабря 2017|kirish sanasi=2021-10-28|arxivsana=2021-10-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211028160549/https://entertain.naver.com/read?oid=047&amp;aid=0002172705}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

== Eslatmalar ==
{{manbalar}}
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1981-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:6-noyabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Janubiy Koreyalik erkak aktyorlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aktyorlar]]</text>
      <sha1>0cxqa9o7d59v4wa2l67xhis6jcuy7ez</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kampanula</title>
    <ns>0</ns>
    <id>796742</id>
    <redirect title="Qoʻngʻiroqgul" />
    <revision>
      <id>6181422</id>
      <parentid>5441025</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:22:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qoʻngʻiroqgul]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6181422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="q6ntpf09mjtwwyj2uskogqw5ogap01k" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Qoʻngʻiroqgul]]</text>
      <sha1>q6ntpf09mjtwwyj2uskogqw5ogap01k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Boʻjay</title>
    <ns>1</ns>
    <id>805850</id>
    <revision>
      <id>6181332</id>
      <parentid>4594413</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T14:37:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bekipediya [[Munozara:Bujay]] sahifasini [[Munozara:Boʻjay]]ga koʻchirdi: Notoʻgʻri yozilgan sarlavha</comment>
      <origin>4594413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="r6ekb2v9bhd0xwecdpizcjptnv7i05e" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Oʻzbekiston loyihasi}}</text>
      <sha1>r6ekb2v9bhd0xwecdpizcjptnv7i05e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rossiya yengil avtomobillari (21 asr)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>807313</id>
    <revision>
      <id>6181696</id>
      <parentid>6180606</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:35:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vol71193</username>
        <id>44886</id>
      </contributor>
      <comment>/* 1990-yillar */ Illyustrasiyani almashtirish: &quot;Lada Largus&quot;.</comment>
      <origin>6181696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6743" sha1="4lytj5qo5jfeodseh50dl4cinqly4oo" xml:space="preserve">{{manbasiz}}
[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSRI]] parchalanishidan keyin yaratilgan [[Rossiya]] [[Yengil avtomobillar|yengil avtomobillarning]] keng roʻyxati.

== 1990-yillar ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#00FA9A;color:black;font-weight:bold&quot; align=&quot;center&quot;
| width=&quot;15%&quot; |Asosiy kuzov
| width=&quot;15%&quot; |Kuzov turlari
| width=&quot;15%&quot; |Chiqarilish boshlangan yili
| width=&quot;17%&quot; |Sinf
| width=&quot;10%&quot; |Rasm
| width=&quot;9%&quot; |Sport
| width=&quot;9%&quot; |Oʻzgartirilgan
|- align=&quot;center&quot;
|VAZ-2123
|VAZ-2323 (2723) (ishlab chiqarilmagan)
|1994 – shakllanish.
2002
|kichik
|[[Fayl:Lada Niva 2020.jpg|130px]]
|
|''&quot;Lada Niva Travel&quot;''
|- align=&quot;center&quot;
|VAZ-1118
|VAZ-1119 / 1117
|1994 – shakllanish.
2004
|kichik
|[[Fayl:Lada Kalina II (VAZ-2192) front (cropped).JPG|130px]]
|&quot;''Lada Kalina NFR''&quot;,
„''Lada Granta''“ WTCC
|VAZ-2190 / 2191 / 2192 / 2194&lt;br&gt;
''„Datsun On-DO“'' / ''„Datsun Mi-DO“''
|- align=&quot;center&quot;
|GAZ-3103 (3104)
|
|1997 – shakllanish/tajribali.
Chiqarish bekor qilindi.
| rowspan=&quot;1&quot; |oʻrta
|[[Fayl:GAZ-3104 Volga - GAZ museum.jpg|130px]]
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|GAZ-3111
|
|1998
|oʻrta
|[[Fayl:Etmr 15 – GAZ.jpg|130px]]
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|GAZ-3106
|
|1998 – shakllanish.
Chiqarish bekor qilindi.
|oʻrta
|[[Fayl:GAZ-3106 Ataman II - GAZ museum.jpg|130px]]
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|XTARS
|
|1998 – kelib chiqqan [[Mamlakat|mamlakatda]] shakllanish.
2012
|
|[[Fayl:2013 Lada Largus КS0У5L silver front.jpg|130x130px]]
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|&quot;''Volga Siber''&quot;
|
|2001 – kelib chiqqan mamlakatda.
2008
|
|[[Fayl:GAZ Volga Siber (front).jpg|130px]]
|
|
|}

== 2000–2020 yillar ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#FFFF00;color:black;font-weight:bold&quot; align=&quot;center&quot;
| width=&quot;3%&quot; |Asosiy kuzov
| width=&quot;3%&quot; |Rasm
| width=&quot;20%&quot; |Chiqarilish boshlangan yili
| width=&quot;17%&quot; |Sinf
| width=&quot;10%&quot; |Kuzov turlari
| width=&quot;10%&quot; |Oʻzgartirilgan
|- align=&quot;center&quot;
|GAZ-3115
|[[Fayl:GAZ-3115 Volga - GAZ museum.jpg|130px]]
|2003 – tajribali.
Chiqarish bekor qilindi.
|
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|GAZ-3106
|[[Fayl:GAZ 3106.jpg|130px]]
|2003 – tajribali
Chiqarish bekor qilindi.
|
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|GAZ-2332
|[[Fayl:GAZ-2332 CityVan.jpg|130px]]
|2006 – tajribali.
Chiqarish bekor qilindi.
|
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|VAZ-2151
|[[Fayl:Moscow car show 2025-08-03 Lada-2151-Classic 03.jpg|130px]]
|2002 – tajribali.
Chiqarish bekor qilindi.
|
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|VAZ-1121
|[[Fayl:Oka-2.jpg|130px]]
|2004 – tajribali.
Chiqarish bekor qilindi.
| rowspan=&quot;1&quot; |
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|VAZ-2116
|[[Fayl:Lada Siluet.jpg|130px]]
|2004 – tajribali.
Chiqarish bekor qilindi.
|
|VAZ-2117 / 2118
|
|- align=&quot;center&quot;
|VAZ-2119 ''&quot;Lada C-Cross&quot;''
|[[Fayl:C-cross.JPG|130px]]
|2008 – tajribali.
Ishlarning rivojlanishi to'xtatildi.
|
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|''„Sollers ST6“''
|[[Fayl:2017 JAC Shuailing T6, front 8.11.18.jpg|130px]]
|2015 – kelib chiqqan mamlakatda.
2023
|
|
|''„Sollers ST8“'',
''„Sollers ST9“''
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#9EFD38;color:black;font-weight:bold&quot; align=&quot;center&quot;
| width=&quot;3%&quot; |Asosiy kuzov
| width=&quot;5%&quot; |Rasm
| width=&quot;15%&quot; |Chiqarilish boshlangan yili
| width=&quot;15%&quot; |Sinf
| width=&quot;18%&quot; |Kuzov turlari
| width=&quot;10%&quot; |Sport
|- align=&quot;center&quot;
|[[LADA Vesta|XTAGFL, ''&quot;Lada Aura&quot;'']]
|[[Fayl:Vladimir Putin driving Lada Vesta 04.jpg|130px]]
|2015
| rowspan=&quot;1&quot; |
|&quot;XTAGFK&quot;
|&quot;''Lada Vesta''&quot; WTCC,
„''Lada Vesta''“ RSKG
|- align=&quot;center&quot;
|''„Lada Iskra&quot;''
| [[Fayl:Lada Iskra Comfort white front.jpg|frameless|130x130px]]
|2020 – ehtimol, qisman kelib chiqqan mamlakatda.
2025
| rowspan=&quot;1&quot; |
|
|''„Lada Iskra Cup&quot;''
|- align=&quot;center&quot;
|''„Xcite X-Cross 7&quot;''
''„TENET T7“''
|[[Fayl:2025 Tenet T7 silver front.jpg|130px]]
|2020 – kelib chiqqan mamlakatda.
2024
| rowspan=&quot;1&quot; |
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|''„TENET T4“''
|[[Fayl:2025 Tenet Т4 white front.jpg|130px]]
|2017 – kelib chiqqan mamlakatda.
2025
|
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|''„Xcite X-Cross 8&quot;''
''„TENET T8“''
|[[Fayl:2025 Tenet T8 white front.jpg|130px]]
|2017 – kelib chiqqan mamlakatda.
2024
|
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|UAZ-3170
|
|2015 – maket.
Ishlarning rivojlanishi to'xtatildi.
| rowspan=&quot;1&quot; |
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|EMP-4123, 412311
|[[Fayl:Aurus Senat Genf 2019 1Y7A5897.jpg|130px]]
|~ 2016 – shakllanish.
2018
|
|EMP-412314 / 412366
|
|- align=&quot;center&quot;
|EMP-4124
|[[Fayl:Aurus Komendant (Moscow, Feb 2023).jpg|130px]]
|~ 2016 – shakllanish.
2022
|
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|XTAGAB
|[[Fayl:2021 Lada XRAY Cross BLACK edition white rear.jpg|130x130px]]
|2015
|
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|X7LJA1
|[[Fayl:2024 Moskvich 3 white rear.jpg|130x130px]]
|2018 – kelib chiqqan mamlakatda.
2022
|
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|''„Chevrolet Niva“''
|[[Fayl:Chevrolet Niva Concept.JPG|frameless|130x130px]]
|2014 – tajribali.
Chiqarish bekor qilindi.
|
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|&quot;''Ambertruck Work''&quot;
|[[Fayl:JMC Boarding XLT 2.4 TDCi Crew Cab 2012 (9481622178).jpg|130px]]
|2012 – kelib chiqqan mamlakatda.
2024
|
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|&quot;''Evolute i-Sky''&quot;
|[[Fayl:Evolute i-Sky.jpg|130px]]
|2021 – kelib chiqqan mamlakatda.
2023
|
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|X7LDD1
|[[Fayl:Moskvich 6 red.jpg|130x130px]]
|2019 – kelib chiqqan mamlakatda.
2023
|
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|„''Evolute i-Space''“
|[[Fayl:DFSK E5 PHEV Automesse Ludwigsburg 2024 IMG 1369.jpg|130px]]
|2021 – kelib chiqqan mamlakatda.
2024
|
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|''„Sollers SP7“''
|[[Fayl:JAC Refine RF8 001.jpg|130px]]
|2024 – kelib chiqqan mamlakatda.
2025
|
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|„''Eonyx City''“
|[[Fayl:20260202 Zelenopark (46528).jpg|frameless|130x130px]]
|(?) – kelib chiqqan mamlakatda.
2025
|motorli aravachasi
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|''„Eonyx Profi“'' (''„Eonyx Cargo“'')
|[[Fayl:20260202 Zelenopark (28514).jpg|frameless|130x130px]]
|(?) – kelib chiqqan mamlakatda.
2025
|motorli aravachasi
|
|
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#AFEEEE;color:black;font-weight:bold&quot; align=&quot;center&quot;
| width=&quot;3%&quot; |Asosiy kuzov
| width=&quot;5%&quot; |Rasm
| width=&quot;15%&quot; |Chiqarilish boshlangan yili
| width=&quot;15%&quot; |Sinf
| width=&quot;18%&quot; |Kuzov turlari
| width=&quot;10%&quot; |Sport
|- align=&quot;center&quot;
|''„Amberauto A5“''
|[[Fayl:АмберАвто A5.jpg|frameless|130x130px]]
|2022 – kelib chiqqan mamlakatda.
2024
|
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|''„Moskvich 8&quot;''
|[[Fayl:JAC X8 Plus 001.jpg|130px]]
|2020 – kelib chiqqan mamlakatda.
2025
| rowspan=&quot;1&quot; |
|
|
|- align=&quot;center&quot;
|''„Evolute i-Joy&quot;''
|[[Fayl:Nammi 06 001.jpg|130px]]
|2025 – kelib chiqqan mamlakatda.
2025
|
|
|
|}

== Yana qarang ==
* [[Rossiya mikroavtobuslari (21 asr)]]
* [[Sovet va Rossiya yengil avtomobillari]]

[[Turkum:Avtomobillar]]
[[Turkum:Avtomobilsozlik]]
[[Turkum:Rossiya avtomobillari]]</text>
      <sha1>4lytj5qo5jfeodseh50dl4cinqly4oo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hoover instituti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>807695</id>
    <revision>
      <id>6181365</id>
      <parentid>6139316</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:46:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>6181365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15990" sha1="i039oa7p98h960uwn7705k6qq3tod4k" xml:space="preserve">'''Hoover instituti,''' rasmiy nomi '''Urush, inqilob va tinchlik''' '''boʻyicha''' Hoover instituti (qisqartirilgan shaklda '''Hoover'''), shaxsiy va iqtisodiy erkinlik, [[Erkin bozor|erkin tadbirkorlik]]&lt;nowiki/&gt;ni targʻib qiluvchi konservativ davlat siyosati hukumat ishlari tahlili markazi va [[Ilmiy tadqiqot institutlari|tadqiqot institutidir]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nationalreview.com/2019/07/hoover-institution-100-year-anniversary-conservative-stronghold/|sarlavha=100 Years of the Hoover Institution|muallif=Hanson|ism=Victor Davis|muallifhavola=Victor Davis Hanson|sana=July 30, 2019|ish=[[National Review]]|kirish sanasi=August 13, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ensiklopediya manbasi|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/271425/Hoover-Institution-on-War-Revolution-and-Peace|title=Hoover Institution on War, Revolution and Peace|encyclopedia=Encyclopaedica Britannica|accessdate=April 16, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McBride |first=Stewart |date=May 28, 1975 |title=Hoover Institution: Leaning to the right |work=Christian Science Monitor |url=http://www.csmonitor.com/1980/0327/032756.html |access-date=April 16, 2015}}&lt;/ref&gt;. Institut rasmiy ravishda [[Stanford universiteti|Stenford universitetining]] bir boʻlimi boʻlsa-da, u mustaqil nazorat kengashiga ega va oʻz daromadlari va xayriyalari asosida moliyalashtiriladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=University|ism=Stanford|sana=2021-01-29|sarlavha=Stanford’s relationship to the Hoover Institution highlights Faculty Senate discussion|url=https://news.stanford.edu/report/2021/01/29/stanfords-relationship-hoover-institution-highlights-faculty-senate-discussion/|kirish sanasi=2022-06-19|ish=Stanford Report|til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hoover.org/about/overseers|sarlavha=Board of Overseers|ish=Hoover Institution|kirish sanasi=21 June 2022}}&lt;/ref&gt;.

1919-yilda muassasa Stenford bitiruvchisi Herbert Hoover tomonidan [[AQSh prezidenti|AQSh Prezidenti]] boʻlishidan oldin [[Birinchi jahon urushi|Buyuk Urush]] paytida toʻplangan arxivlarini saqlash uchun tashkil etilgan kutubxona sifatida ish boshladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Exhibits A through Z|url=https://stanfordmag.org/contents/exhibits-a-through-z|kirish sanasi=2022-07-09|ish=Stanford Magazine|til=en}}&lt;/ref&gt;. Stenford universitetining timsoli boʻlgan Hoover minorasi arxivlarni joylashtirish uchun qurilgan boʻlib, oʻsha paytda Hooverda (hozirgi Hoover instituti kutubxonasi va arxivlari) Birinchi jahon [[Birinchi jahon urushi|urushi]], [[Ikkinchi jahon urushi]] va boshqa jahon urushlari voqealar bilan bogʻliq materiallar mavjud edi. Toʻplam nomi oʻzgartirildi va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalarida tadqiqot instituti va tahlil markaziga aylantirildi. Uning vazifasi, 1959-yilda Herbert Hoover tomonidan taʼriflanganidek, „urushga qarshi chiqish va bu yozuvlarni oʻrganish va ularni nashr etish orqali insoniyatning tinchlik oʻrnatish va saqlashga boʻlgan saʼy-harakatlarini esga olish va uni qoʻllab-quvvatlashdir.“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Mission/History|url=https://www.hoover.org/about/missionhistory|kirish sanasi=2022-06-20|ish=Hoover Institution|til=en}}&lt;/ref&gt;

Hoover instituti ilgari hukumatda muhim lavozimlarni egallagan shaxslar uchun stipendiya joyi boʻlgan. Mashhur Hoover stipendiyalari va bitiruvchilari orasida [[Nobel mukofoti]] laureatlari [[Henry Kissinger]] va [[Gary Becker]], iqtisodchilar [[Milton Friedman|Milton Freidman]] va Tomas Sowell, olimlar Niall Ferguson va Richard Epshtein, Vakillar palatasining sobiq spikeri Newt Gingrich bor. 2020-yilda AQSh sobiq davlat kotibi [[Condoleezza Rice]] institut direktori boʻldi. U oʻz stipendiatlarini turli fanlar, jumladan, [[Iqtisodiy siyosat]], [[tarix]], [[taʼlim]] va [[huquq]] boʻyicha ishlash uchun alohida tadqiqot guruhlariga ajratadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Research|url=https://www.hoover.org/research|kirish sanasi=2022-06-20|ish=Hoover Institution|til=en}}&lt;/ref&gt;. Tadqiqotlar universitet matbuoti — Hoover Institution Press orqali nashr etadi.

2021-yilda Hover ''Academic Influence'' tomonidan dunyodagi eng nufuzli tahliliy markazlar roʻyxatida 10-oʻrinni egalladi&lt;ref name=&quot;2020AcademicInfluence&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Top Influential Think Tanks|url=https://academicinfluence.com/articles/people/most-influential-think-tanks|kirish sanasi=October 9, 2020}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yili u „AQShdagi eng yaxshi tahlil markazlari“da 22-oʻrinni va „Eʼtibor qilish kerak boʻlgan eng yaxshi tahlil markazlari“ roʻyxatida 1-oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=McGann|first1=James|date=2021-01-28|title=2020 Global Go To Think Tank Index Report|url=https://repository.upenn.edu/think_tanks/18|journal=TTCSP Global Go To Think Tank Index Reports}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
[[Fayl:President_Hoover_portrait.tif|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/President_Hoover_portrait.tif/lossy-page1-170px-President_Hoover_portrait.tif.jpg|left|thumb|226x226px| AQShning 30-prezidenti [[Herbert Hoover]] va Hoover instituti asoschisi.]]

=== Erta tarix ===

1919-yil iyun oyida Stenfordning birinchi bitiruvchilaridan biri boʻlgan oʻsha paytdagi boy muhandis [[Herbert Hoover]] telegramma yuborib, Stenford prezidenti Ray Lyuman Wilburga Birinchi Jahon urushi bilan bogʻliq asosiy materiallarni toʻplash uchun 50 000 dollar taklif qildi. Asosan xususiy homiylarning hadyalari bilan moliyalashtiriladigan Hoover urush toʻplami oʻzining dastlabki yillarida gullab-yashnagan. 1922-yilda toʻplam Hoover urush boʻyicha maʼlumotlar kutubxonasi (hozirgi Hoover instituti kutubxonasi va arxivlari) nomi bilan mashhur boʻldi va turli nodir va nashr etilmagan materiallar, jumladan ''Okhrana'' fayllari, shuningdek, koʻplab hukumat hujjatlari toʻplangan&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=Duignan|first1=Peter|date=2001|title=The Library of the Hoover Institution on War, Revolution and Peace. Part 1: Origin and Growth|journal=Library History|volume=17|pages=3–20|doi=10.1179/lib.2001.17.1.3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Hoover Timeline|url=https://www.hoover.org/about/timeline|kirish sanasi=2022-06-19|ish=Hoover Institution|til=en}}&lt;/ref&gt;. U dastlab Stenford kutubxonasida umumiy toʻplamlardan alohida joylashgan edi.

1926-yilga kelib Hoover urush kutubxonasi Buyuk urushga bagʻishlangan dunyodagi eng katta kutubxonaga aylandi. U 1,4 million buyumni oʻz ichiga olgan kutubxona toʻplam uchun kichik boʻlib qoldi, shu sababli Hoover minorasini qurish uchun 600 000 dollar ajratdi. 285 fut balandlikdagi minora 1941-yilda universitetning oltin yubileyida qurib bitkazildi&lt;ref name=&quot;Library and Archives – Historical background&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://0055d26.netsolhost.com/hila/history.htm|sarlavha=Hoover Institution Library and Archives: Historical Background|ish=Hoover Institution}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Make A Gift&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.myscience.org/news/wire/tower_power_hoover_institution_celebrates_100_years_of_ideas_defining_a_free_society-2019-stanford|sarlavha=Make A Gift|ish=myScience|kirish sanasi=18 June 2019}}&lt;/ref&gt;. Oʻshandan beri minora Stenford kampusining ramzi boʻlib kelgan&lt;ref name=&quot;100 Years of Hoover&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://stanfordpolitics.org/2019/05/11/100-years-of-hoover-a-history-of-stanfords-decades-long-debate-over-the-hoover-institution/|sarlavha=100 Years of Hoover: A History of Stanford's Decades-Long Debate over the Hoover Institution|muallif=Bonafont|ism=Roxy|sana=11 May 2019|ish=Stanford Political Journal|kirish sanasi=15 July 2019}}&lt;/ref&gt;.

=== Kengayish va keyingi tarix ===
1956-yilda sobiq prezident Hoover Institut va kutubxona homiyligida katta mablagʻ yigʻish kampaniyasini boshladi, bu tashkilotni tahlil markazi va arxiv sifatida hozirgi shakliga oʻtkazdi. 1957-yilda Hoover instituti va kutubxonasi Urush, inqilob va tinchlik boʻyicha Hoover instituti deb oʻzgartirildi — bugungi kunda u shunday nomga ega&lt;ref name=&quot;About Herbert Hoover and the Hoover Institution&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.hoover.org/about/timeline|sarlavha=Hoover Institution – Hoover Institution Timeline|ish=hoover.org}}&lt;/ref&gt;. 1959-yilda Stenford Vasiylik kengashi Hoover institutini „Stenford universiteti doirasidagi mustaqil muassasa“ sifatida rasman taʼsis etdi&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;. 1960-yilda W. Glann Campbell direktor etib tayinlandi. Xitoy va rus kolleksiyalari sezilarli darajada oʻsdi. 1960-yillardagi talabalar tartibsizliklariga qaramay, institut Stenford bilan yaqin munosabatlarni rivojlantirishda davom etdi&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=Duignan|first1=Peter|date=2001|title=The Library of the Hoover Institution on War, Revolution and Peace. Part 2: The Campbell Years|journal=Library History|volume=17|issue=2|pages=107–118|doi=10.1179/lib.2001.17.2.107}}&lt;/ref&gt;.

==== Raegan gubernatorligi (1967-1975) va prezidentlik (1981-1989) ====
1975-yilda oʻsha paytda [[Kaliforniya]] gubernatori boʻlgan [[Ronald Reagan|Ronald Raegan]] Hooverning birinchi faxriy xodimi etib tayinlandi. U oʻzining gubernatorlik hujjatlarini Hoover kutubxonasiga sovgʻa qildi&lt;ref name=&quot;csmonitor&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.csmonitor.com/1980/0327/032756.html|sarlavha=Hoover Institution; Leaning to the right|muallif=McBride|ism=Stewart|sana=27 March 1980|ish=The Christian Science Monitor|kirish sanasi=17 July 2019}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha paytda Hoover instituti yiliga 3,5 million dollar umumiy byudjetga ega edi. 1976-yilda Stenford universiteti kitob fondining uchdan bir qismi Hoover kutubxonasida joylashgan edi. Oʻsha paytda bu Qoʻshma Shtatlardagi eng yirik shaxsiy arxiv kolleksiyasi edi&lt;ref name=&quot;100 Years of Hoover&quot;/&gt;. 1980-yilda oʻzining prezidentlik kampaniyasi uchun Raegan kamida oʻn uchta Hoover olimlarini kampaniyani qoʻllab-quvvatlash uchun jalb qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Fitzgerald|ism=Patrick|sana=1 February 2008|sarlavha=At Stanford, Hoover Debate Still Rages|url=https://www.cbsnews.com/news/at-stanford-hoover-debate-still-rages/|kirish sanasi=17 July 2019|ish=CBS News}}&lt;/ref&gt;. Raegan saylov kampaniyasida gʻalaba qozonganidan soʻng, 1981-yilda Hoover institutining oʻttizdan ortiq hozirgi yoki sobiq stipendiatlari Raegan maʼmuriyatida ishladilar&lt;ref name=&quot;100 Years of Hoover&quot; /&gt;. 1989-yilda Campbell Hoover direktori lavozimidan nafaqaga chiqdi va uning oʻrniga John Raisian keldi, bu oʻzgarish davrning oxirgi oʻzgarishi sifatida koʻrildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=April 2002|sarlavha=The Man Behind the Institution|url=https://stanfordmag.org/contents/the-man-behind-the-institution|kirish sanasi=18 July 2019|ish=Stanford Magazine}}&lt;/ref&gt;. Raisan 2015-yilgacha direktor boʻlib ishlagan va undan soʻng uning oʻrnini Thomas W. Gilligan egallagan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=28 January 2020|sarlavha=Condoleezza Rice to lead Stanford's Hoover Institution|url=https://news.stanford.edu/2020/01/28/condoleezza-rice-lead-stanfords-hoover-institution/|kirish sanasi=2 February 2020|ish=Stanford News}}&lt;/ref&gt;.

'''Jorj Bush maʼmuriyati (2001-2009)'''

[[George W. Bush|Prezident George Bush]] 2006-yilda Hoover institutini Milliy gumanitar fanlar medali bilan taqdirlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=President Bush Awards the 2006 National Humanities Medals|url=https://www.neh.gov/news/press-release/2006-11-08|kirish sanasi=2022-06-20|ish=The National Endowment for the Humanities|til=en}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:160919-D-SK590-091_(29170239914).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/160919-D-SK590-091_%2829170239914%29.jpg/293px-160919-D-SK590-091_%2829170239914%29.jpg|thumb|293x293px| AQShning sobiq mudofaa vaziri Ash Carter [[Vashington (shahar)|Vashingtondagi]] institutda mudofaa innovatsiyasi haqida gapiradi.]]

==== Trump maʼmuriyati (2017-2021) ====
Trump maʼmuriyati institut bilan yaqin aloqada boʻldi va Hooverning bir nechta xodimlari hukumatda yuqori lavozimlarga tayinlandi. Scott Atlas, Hooverdagi stipendiyalardan biri, [[COVID-19 pandemiyasi]]da Trumpning eng yaxshi maslahatchisi sifatida sogʻliqni saqlash choralariga qarshi chiqish bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2020-11-20|sarlavha=Stanford faculty votes to condemn Scott Atlas, White House coronavirus adviser and Hoover Institution fellow|url=https://www.mercurynews.com/2020/11/20/stanford-faculty-votes-to-condemn-scott-atlas-white-house-coronavirus-adviser-and-hoover-institution-fellow|kirish sanasi=2022-06-20|ish=The Mercury News|til=en-US}}&lt;/ref&gt;. 2017-yil avgust oyida David va Joan Traitel binosi ochildi. Birinchi qavatda 400 oʻrinli auditoriyaga ega konferensiya markazi va yuqori qavatda Hoover institutining bosh qarorgohi joylashgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Martinovich |first=Milenko |date=October 19, 2017 |title=Hoover opens new David and Joan Traitel Building |work=Stanford News |url=https://news.stanford.edu/2017/10/19/hoover-opens-new-david-joan-traitel-building/ |access-date=20 June 2022}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilda [[Condoleezza Rice]] Tomas W. Gilligan o‘rniga direktor lavozimini egalladi&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;.

=== Hozirgi ===
Har qanday vaqtda Hoover Instituti stipendiat sifatida tanilgan 200 ga yaqin rezident olimlarga ega. Ular siyosatshunoslik, taʼlim, iqtisod, tashqi siyosat, energetika, tarix, huquq, milliy xavfsizlik, sog‘liqni saqlash va siyosatni o‘rganuvchi olimlar hisoblanadi. Baʼzilar Stenford fakultetida oʻqituvchi sifatida ham faoliyat olib boradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Martinovich |first=Milenko |date=October 20, 2017 |title=Through research and education, Hoover scholars tackle some of the most urgent issues of our time |work=Stanford News |url=https://news.stanford.edu/2017/10/20/hoover-scholars-tackle-urgent-issues/ |access-date=20 June 2022}}&lt;/ref&gt;.

Institutda [[Birinchi jahon urushi]] va [[Ikkinchi jahon urushi]] materiallari, jumladan, 1919-yil [[Parij]] tinchlik konferensiyasida toʻplashni boshlagan Prezident Hoover hujjatlari toʻplamini oʻz ichiga olgan kutubxonalar mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.sfchronicle.com/thetake/article/Stanford-s-secrets-Decades-of-surprises-11049494.php|sarlavha=Stanford's secrets: Decades of surprises stashed in Hoover Tower|muallif=Niekerken|ism=Bill van|sana=4 April 2017|ish=San Francisco Chronicle|kirish sanasi=18 June 2019}}&lt;/ref&gt;. Minglab [[Fors tili|forscha]] kitoblar, rasmiy hujjatlar, xatlar, multimedia qismlari va [[Eron]] tarixi, siyosati va madaniyatiga oid boshqa materiallarni Stenford universiteti kutubxonasi va Hoover instituti kutubxonasidan ham topish mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://en.radiofarda.com/a/Stanford-Libraries-Hoover-Institution-archival-materials-on-Iran/28480566.html|sarlavha=Spotlight On Iran|sana=11 May 2017|ish=Radio Farda|kirish sanasi=18 June 2019}}&lt;/ref&gt;.
== Moliyalashtirish ==
Hoover instituti moliyalashtirishning deyarli yarmini xususiy hadyalar, individual badallar, qolgan yarmini esa oʻz mablagʻlari hisobidan oladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Hoover Institution 2010 Report|url=https://www.scribd.com/doc/52142814/Hoover-Institution-2010-Report|kirish sanasi=June 25, 2011|ish=Hoover Institution}}&lt;/ref&gt;. Tashkilotning moliyachilari orasida Taube Oila fondi, Koret jamgʻarmasi, Howard xayriya jamgʻarmasi, Sarah Scaife jamgʻarmasi, Walton jamgʻarmasi, Lynde va Harry Bradley jamgʻarmasi va William E. Simon jamgʻarmasi bor&lt;ref name=&quot;insidephilanthropy&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Adeniji |first=Ade |date=April 21, 2015 |title=How the Hoover Institution Vacuums Up Big Conservative Bucks |work=Inside Philanthropy |url=http://www.insidephilanthropy.com/home/2015/4/21/how-the-hoover-institution-vacuums-up-big-conservative-bucks.html |access-date=2022-10-03 |archive-date=2016-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122502/http://www.insidephilanthropy.com/home/2015/4/21/how-the-hoover-institution-vacuums-up-big-conservative-bucks.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Aʼzolar ==
2018-yil may oyida Hoover instituti veb-saytida 198 nafar stipendiat ro‘yxati keltirilgan.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>i039oa7p98h960uwn7705k6qq3tod4k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181366</id>
      <parentid>6181365</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:46:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6181366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15997" sha1="8d0rtcmsg76yrc8n4849n7tm2ns1ryu" xml:space="preserve">'''Hoover instituti,''' (rasmiy nomi: '''''Urush''), inqilob va tinchlik''' '''boʻyicha''' Hoover instituti (qisqartirilgan shaklda '''Hoover'''), shaxsiy va iqtisodiy erkinlik, [[Erkin bozor|erkin tadbirkorlik]]&lt;nowiki/&gt;ni targʻib qiluvchi konservativ davlat siyosati hukumat ishlari tahlili markazi va [[Ilmiy tadqiqot institutlari|tadqiqot institutidir]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nationalreview.com/2019/07/hoover-institution-100-year-anniversary-conservative-stronghold/|sarlavha=100 Years of the Hoover Institution|muallif=Hanson|ism=Victor Davis|muallifhavola=Victor Davis Hanson|sana=July 30, 2019|ish=[[National Review]]|kirish sanasi=August 13, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ensiklopediya manbasi|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/271425/Hoover-Institution-on-War-Revolution-and-Peace|title=Hoover Institution on War, Revolution and Peace|encyclopedia=Encyclopaedica Britannica|accessdate=April 16, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McBride |first=Stewart |date=May 28, 1975 |title=Hoover Institution: Leaning to the right |work=Christian Science Monitor |url=http://www.csmonitor.com/1980/0327/032756.html |access-date=April 16, 2015}}&lt;/ref&gt;. Institut rasmiy ravishda [[Stanford universiteti|Stenford universitetining]] bir boʻlimi boʻlsa-da, u mustaqil nazorat kengashiga ega va oʻz daromadlari va xayriyalari asosida moliyalashtiriladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=University|ism=Stanford|sana=2021-01-29|sarlavha=Stanford’s relationship to the Hoover Institution highlights Faculty Senate discussion|url=https://news.stanford.edu/report/2021/01/29/stanfords-relationship-hoover-institution-highlights-faculty-senate-discussion/|kirish sanasi=2022-06-19|ish=Stanford Report|til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hoover.org/about/overseers|sarlavha=Board of Overseers|ish=Hoover Institution|kirish sanasi=21 June 2022}}&lt;/ref&gt;.

1919-yilda muassasa Stenford bitiruvchisi Herbert Hoover tomonidan [[AQSh prezidenti|AQSh Prezidenti]] boʻlishidan oldin [[Birinchi jahon urushi|Buyuk Urush]] paytida toʻplangan arxivlarini saqlash uchun tashkil etilgan kutubxona sifatida ish boshladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Exhibits A through Z|url=https://stanfordmag.org/contents/exhibits-a-through-z|kirish sanasi=2022-07-09|ish=Stanford Magazine|til=en}}&lt;/ref&gt;. Stenford universitetining timsoli boʻlgan Hoover minorasi arxivlarni joylashtirish uchun qurilgan boʻlib, oʻsha paytda Hooverda (hozirgi Hoover instituti kutubxonasi va arxivlari) Birinchi jahon [[Birinchi jahon urushi|urushi]], [[Ikkinchi jahon urushi]] va boshqa jahon urushlari voqealar bilan bogʻliq materiallar mavjud edi. Toʻplam nomi oʻzgartirildi va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalarida tadqiqot instituti va tahlil markaziga aylantirildi. Uning vazifasi, 1959-yilda Herbert Hoover tomonidan taʼriflanganidek, „urushga qarshi chiqish va bu yozuvlarni oʻrganish va ularni nashr etish orqali insoniyatning tinchlik oʻrnatish va saqlashga boʻlgan saʼy-harakatlarini esga olish va uni qoʻllab-quvvatlashdir.“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Mission/History|url=https://www.hoover.org/about/missionhistory|kirish sanasi=2022-06-20|ish=Hoover Institution|til=en}}&lt;/ref&gt;

Hoover instituti ilgari hukumatda muhim lavozimlarni egallagan shaxslar uchun stipendiya joyi boʻlgan. Mashhur Hoover stipendiyalari va bitiruvchilari orasida [[Nobel mukofoti]] laureatlari [[Henry Kissinger]] va [[Gary Becker]], iqtisodchilar [[Milton Friedman|Milton Freidman]] va Tomas Sowell, olimlar Niall Ferguson va Richard Epshtein, Vakillar palatasining sobiq spikeri Newt Gingrich bor. 2020-yilda AQSh sobiq davlat kotibi [[Condoleezza Rice]] institut direktori boʻldi. U oʻz stipendiatlarini turli fanlar, jumladan, [[Iqtisodiy siyosat]], [[tarix]], [[taʼlim]] va [[huquq]] boʻyicha ishlash uchun alohida tadqiqot guruhlariga ajratadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Research|url=https://www.hoover.org/research|kirish sanasi=2022-06-20|ish=Hoover Institution|til=en}}&lt;/ref&gt;. Tadqiqotlar universitet matbuoti — Hoover Institution Press orqali nashr etadi.

2021-yilda Hover ''Academic Influence'' tomonidan dunyodagi eng nufuzli tahliliy markazlar roʻyxatida 10-oʻrinni egalladi&lt;ref name=&quot;2020AcademicInfluence&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Top Influential Think Tanks|url=https://academicinfluence.com/articles/people/most-influential-think-tanks|kirish sanasi=October 9, 2020}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yili u „AQShdagi eng yaxshi tahlil markazlari“da 22-oʻrinni va „Eʼtibor qilish kerak boʻlgan eng yaxshi tahlil markazlari“ roʻyxatida 1-oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=McGann|first1=James|date=2021-01-28|title=2020 Global Go To Think Tank Index Report|url=https://repository.upenn.edu/think_tanks/18|journal=TTCSP Global Go To Think Tank Index Reports}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
[[Fayl:President_Hoover_portrait.tif|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/President_Hoover_portrait.tif/lossy-page1-170px-President_Hoover_portrait.tif.jpg|left|thumb|226x226px| AQShning 30-prezidenti [[Herbert Hoover]] va Hoover instituti asoschisi.]]

=== Erta tarix ===

1919-yil iyun oyida Stenfordning birinchi bitiruvchilaridan biri boʻlgan oʻsha paytdagi boy muhandis [[Herbert Hoover]] telegramma yuborib, Stenford prezidenti Ray Lyuman Wilburga Birinchi Jahon urushi bilan bogʻliq asosiy materiallarni toʻplash uchun 50 000 dollar taklif qildi. Asosan xususiy homiylarning hadyalari bilan moliyalashtiriladigan Hoover urush toʻplami oʻzining dastlabki yillarida gullab-yashnagan. 1922-yilda toʻplam Hoover urush boʻyicha maʼlumotlar kutubxonasi (hozirgi Hoover instituti kutubxonasi va arxivlari) nomi bilan mashhur boʻldi va turli nodir va nashr etilmagan materiallar, jumladan ''Okhrana'' fayllari, shuningdek, koʻplab hukumat hujjatlari toʻplangan&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=Duignan|first1=Peter|date=2001|title=The Library of the Hoover Institution on War, Revolution and Peace. Part 1: Origin and Growth|journal=Library History|volume=17|pages=3–20|doi=10.1179/lib.2001.17.1.3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Hoover Timeline|url=https://www.hoover.org/about/timeline|kirish sanasi=2022-06-19|ish=Hoover Institution|til=en}}&lt;/ref&gt;. U dastlab Stenford kutubxonasida umumiy toʻplamlardan alohida joylashgan edi.

1926-yilga kelib Hoover urush kutubxonasi Buyuk urushga bagʻishlangan dunyodagi eng katta kutubxonaga aylandi. U 1,4 million buyumni oʻz ichiga olgan kutubxona toʻplam uchun kichik boʻlib qoldi, shu sababli Hoover minorasini qurish uchun 600 000 dollar ajratdi. 285 fut balandlikdagi minora 1941-yilda universitetning oltin yubileyida qurib bitkazildi&lt;ref name=&quot;Library and Archives – Historical background&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://0055d26.netsolhost.com/hila/history.htm|sarlavha=Hoover Institution Library and Archives: Historical Background|ish=Hoover Institution}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Make A Gift&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.myscience.org/news/wire/tower_power_hoover_institution_celebrates_100_years_of_ideas_defining_a_free_society-2019-stanford|sarlavha=Make A Gift|ish=myScience|kirish sanasi=18 June 2019}}&lt;/ref&gt;. Oʻshandan beri minora Stenford kampusining ramzi boʻlib kelgan&lt;ref name=&quot;100 Years of Hoover&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://stanfordpolitics.org/2019/05/11/100-years-of-hoover-a-history-of-stanfords-decades-long-debate-over-the-hoover-institution/|sarlavha=100 Years of Hoover: A History of Stanford's Decades-Long Debate over the Hoover Institution|muallif=Bonafont|ism=Roxy|sana=11 May 2019|ish=Stanford Political Journal|kirish sanasi=15 July 2019}}&lt;/ref&gt;.

=== Kengayish va keyingi tarix ===
1956-yilda sobiq prezident Hoover Institut va kutubxona homiyligida katta mablagʻ yigʻish kampaniyasini boshladi, bu tashkilotni tahlil markazi va arxiv sifatida hozirgi shakliga oʻtkazdi. 1957-yilda Hoover instituti va kutubxonasi Urush, inqilob va tinchlik boʻyicha Hoover instituti deb oʻzgartirildi — bugungi kunda u shunday nomga ega&lt;ref name=&quot;About Herbert Hoover and the Hoover Institution&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.hoover.org/about/timeline|sarlavha=Hoover Institution – Hoover Institution Timeline|ish=hoover.org}}&lt;/ref&gt;. 1959-yilda Stenford Vasiylik kengashi Hoover institutini „Stenford universiteti doirasidagi mustaqil muassasa“ sifatida rasman taʼsis etdi&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;. 1960-yilda W. Glann Campbell direktor etib tayinlandi. Xitoy va rus kolleksiyalari sezilarli darajada oʻsdi. 1960-yillardagi talabalar tartibsizliklariga qaramay, institut Stenford bilan yaqin munosabatlarni rivojlantirishda davom etdi&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=Duignan|first1=Peter|date=2001|title=The Library of the Hoover Institution on War, Revolution and Peace. Part 2: The Campbell Years|journal=Library History|volume=17|issue=2|pages=107–118|doi=10.1179/lib.2001.17.2.107}}&lt;/ref&gt;.

==== Raegan gubernatorligi (1967-1975) va prezidentlik (1981-1989) ====
1975-yilda oʻsha paytda [[Kaliforniya]] gubernatori boʻlgan [[Ronald Reagan|Ronald Raegan]] Hooverning birinchi faxriy xodimi etib tayinlandi. U oʻzining gubernatorlik hujjatlarini Hoover kutubxonasiga sovgʻa qildi&lt;ref name=&quot;csmonitor&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.csmonitor.com/1980/0327/032756.html|sarlavha=Hoover Institution; Leaning to the right|muallif=McBride|ism=Stewart|sana=27 March 1980|ish=The Christian Science Monitor|kirish sanasi=17 July 2019}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha paytda Hoover instituti yiliga 3,5 million dollar umumiy byudjetga ega edi. 1976-yilda Stenford universiteti kitob fondining uchdan bir qismi Hoover kutubxonasida joylashgan edi. Oʻsha paytda bu Qoʻshma Shtatlardagi eng yirik shaxsiy arxiv kolleksiyasi edi&lt;ref name=&quot;100 Years of Hoover&quot;/&gt;. 1980-yilda oʻzining prezidentlik kampaniyasi uchun Raegan kamida oʻn uchta Hoover olimlarini kampaniyani qoʻllab-quvvatlash uchun jalb qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Fitzgerald|ism=Patrick|sana=1 February 2008|sarlavha=At Stanford, Hoover Debate Still Rages|url=https://www.cbsnews.com/news/at-stanford-hoover-debate-still-rages/|kirish sanasi=17 July 2019|ish=CBS News}}&lt;/ref&gt;. Raegan saylov kampaniyasida gʻalaba qozonganidan soʻng, 1981-yilda Hoover institutining oʻttizdan ortiq hozirgi yoki sobiq stipendiatlari Raegan maʼmuriyatida ishladilar&lt;ref name=&quot;100 Years of Hoover&quot; /&gt;. 1989-yilda Campbell Hoover direktori lavozimidan nafaqaga chiqdi va uning oʻrniga John Raisian keldi, bu oʻzgarish davrning oxirgi oʻzgarishi sifatida koʻrildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=April 2002|sarlavha=The Man Behind the Institution|url=https://stanfordmag.org/contents/the-man-behind-the-institution|kirish sanasi=18 July 2019|ish=Stanford Magazine}}&lt;/ref&gt;. Raisan 2015-yilgacha direktor boʻlib ishlagan va undan soʻng uning oʻrnini Thomas W. Gilligan egallagan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=28 January 2020|sarlavha=Condoleezza Rice to lead Stanford's Hoover Institution|url=https://news.stanford.edu/2020/01/28/condoleezza-rice-lead-stanfords-hoover-institution/|kirish sanasi=2 February 2020|ish=Stanford News}}&lt;/ref&gt;.

'''Jorj Bush maʼmuriyati (2001-2009)'''

[[George W. Bush|Prezident George Bush]] 2006-yilda Hoover institutini Milliy gumanitar fanlar medali bilan taqdirlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=President Bush Awards the 2006 National Humanities Medals|url=https://www.neh.gov/news/press-release/2006-11-08|kirish sanasi=2022-06-20|ish=The National Endowment for the Humanities|til=en}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:160919-D-SK590-091_(29170239914).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/160919-D-SK590-091_%2829170239914%29.jpg/293px-160919-D-SK590-091_%2829170239914%29.jpg|thumb|293x293px| AQShning sobiq mudofaa vaziri Ash Carter [[Vashington (shahar)|Vashingtondagi]] institutda mudofaa innovatsiyasi haqida gapiradi.]]

==== Trump maʼmuriyati (2017-2021) ====
Trump maʼmuriyati institut bilan yaqin aloqada boʻldi va Hooverning bir nechta xodimlari hukumatda yuqori lavozimlarga tayinlandi. Scott Atlas, Hooverdagi stipendiyalardan biri, [[COVID-19 pandemiyasi]]da Trumpning eng yaxshi maslahatchisi sifatida sogʻliqni saqlash choralariga qarshi chiqish bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2020-11-20|sarlavha=Stanford faculty votes to condemn Scott Atlas, White House coronavirus adviser and Hoover Institution fellow|url=https://www.mercurynews.com/2020/11/20/stanford-faculty-votes-to-condemn-scott-atlas-white-house-coronavirus-adviser-and-hoover-institution-fellow|kirish sanasi=2022-06-20|ish=The Mercury News|til=en-US}}&lt;/ref&gt;. 2017-yil avgust oyida David va Joan Traitel binosi ochildi. Birinchi qavatda 400 oʻrinli auditoriyaga ega konferensiya markazi va yuqori qavatda Hoover institutining bosh qarorgohi joylashgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Martinovich |first=Milenko |date=October 19, 2017 |title=Hoover opens new David and Joan Traitel Building |work=Stanford News |url=https://news.stanford.edu/2017/10/19/hoover-opens-new-david-joan-traitel-building/ |access-date=20 June 2022}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilda [[Condoleezza Rice]] Tomas W. Gilligan o‘rniga direktor lavozimini egalladi&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;.

=== Hozirgi ===
Har qanday vaqtda Hoover Instituti stipendiat sifatida tanilgan 200 ga yaqin rezident olimlarga ega. Ular siyosatshunoslik, taʼlim, iqtisod, tashqi siyosat, energetika, tarix, huquq, milliy xavfsizlik, sog‘liqni saqlash va siyosatni o‘rganuvchi olimlar hisoblanadi. Baʼzilar Stenford fakultetida oʻqituvchi sifatida ham faoliyat olib boradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Martinovich |first=Milenko |date=October 20, 2017 |title=Through research and education, Hoover scholars tackle some of the most urgent issues of our time |work=Stanford News |url=https://news.stanford.edu/2017/10/20/hoover-scholars-tackle-urgent-issues/ |access-date=20 June 2022}}&lt;/ref&gt;.

Institutda [[Birinchi jahon urushi]] va [[Ikkinchi jahon urushi]] materiallari, jumladan, 1919-yil [[Parij]] tinchlik konferensiyasida toʻplashni boshlagan Prezident Hoover hujjatlari toʻplamini oʻz ichiga olgan kutubxonalar mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.sfchronicle.com/thetake/article/Stanford-s-secrets-Decades-of-surprises-11049494.php|sarlavha=Stanford's secrets: Decades of surprises stashed in Hoover Tower|muallif=Niekerken|ism=Bill van|sana=4 April 2017|ish=San Francisco Chronicle|kirish sanasi=18 June 2019}}&lt;/ref&gt;. Minglab [[Fors tili|forscha]] kitoblar, rasmiy hujjatlar, xatlar, multimedia qismlari va [[Eron]] tarixi, siyosati va madaniyatiga oid boshqa materiallarni Stenford universiteti kutubxonasi va Hoover instituti kutubxonasidan ham topish mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://en.radiofarda.com/a/Stanford-Libraries-Hoover-Institution-archival-materials-on-Iran/28480566.html|sarlavha=Spotlight On Iran|sana=11 May 2017|ish=Radio Farda|kirish sanasi=18 June 2019}}&lt;/ref&gt;.
== Moliyalashtirish ==
Hoover instituti moliyalashtirishning deyarli yarmini xususiy hadyalar, individual badallar, qolgan yarmini esa oʻz mablagʻlari hisobidan oladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Hoover Institution 2010 Report|url=https://www.scribd.com/doc/52142814/Hoover-Institution-2010-Report|kirish sanasi=June 25, 2011|ish=Hoover Institution}}&lt;/ref&gt;. Tashkilotning moliyachilari orasida Taube Oila fondi, Koret jamgʻarmasi, Howard xayriya jamgʻarmasi, Sarah Scaife jamgʻarmasi, Walton jamgʻarmasi, Lynde va Harry Bradley jamgʻarmasi va William E. Simon jamgʻarmasi bor&lt;ref name=&quot;insidephilanthropy&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Adeniji |first=Ade |date=April 21, 2015 |title=How the Hoover Institution Vacuums Up Big Conservative Bucks |work=Inside Philanthropy |url=http://www.insidephilanthropy.com/home/2015/4/21/how-the-hoover-institution-vacuums-up-big-conservative-bucks.html |access-date=2022-10-03 |archive-date=2016-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122502/http://www.insidephilanthropy.com/home/2015/4/21/how-the-hoover-institution-vacuums-up-big-conservative-bucks.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Aʼzolar ==
2018-yil may oyida Hoover instituti veb-saytida 198 nafar stipendiat ro‘yxati keltirilgan.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>8d0rtcmsg76yrc8n4849n7tm2ns1ryu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181367</id>
      <parentid>6181366</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:46:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6181367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15988" sha1="1m8wu4jp67hocgm1hvrd8alk77mm5ix" xml:space="preserve">'''Hoover instituti,''' (rasmiy nomi: '''''Urush''), inqilob va tinchlik''' '''boʻyicha''' Hoover instituti (qisqartirilgan shaklda '''Hoover'''), shaxsiy va iqtisodiy erkinlik, [[Erkin bozor|erkin tadbirkorlik]]ni targʻib qiluvchi konservativ davlat siyosati hukumat ishlari tahlili markazi va [[Ilmiy tadqiqot institutlari|tadqiqot institutidir]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nationalreview.com/2019/07/hoover-institution-100-year-anniversary-conservative-stronghold/|sarlavha=100 Years of the Hoover Institution|muallif=Hanson|ism=Victor Davis|muallifhavola=Victor Davis Hanson|sana=July 30, 2019|ish=[[National Review]]|kirish sanasi=August 13, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ensiklopediya manbasi|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/271425/Hoover-Institution-on-War-Revolution-and-Peace|title=Hoover Institution on War, Revolution and Peace|encyclopedia=Encyclopaedica Britannica|accessdate=April 16, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McBride |first=Stewart |date=May 28, 1975 |title=Hoover Institution: Leaning to the right |work=Christian Science Monitor |url=http://www.csmonitor.com/1980/0327/032756.html |access-date=April 16, 2015}}&lt;/ref&gt;. Institut rasmiy ravishda [[Stanford universiteti|Stenford universitetining]] bir boʻlimi boʻlsa-da, u mustaqil nazorat kengashiga ega va oʻz daromadlari va xayriyalari asosida moliyalashtiriladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=University|ism=Stanford|sana=2021-01-29|sarlavha=Stanford’s relationship to the Hoover Institution highlights Faculty Senate discussion|url=https://news.stanford.edu/report/2021/01/29/stanfords-relationship-hoover-institution-highlights-faculty-senate-discussion/|kirish sanasi=2022-06-19|ish=Stanford Report|til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hoover.org/about/overseers|sarlavha=Board of Overseers|ish=Hoover Institution|kirish sanasi=21 June 2022}}&lt;/ref&gt;.

1919-yilda muassasa Stenford bitiruvchisi Herbert Hoover tomonidan [[AQSh prezidenti|AQSh Prezidenti]] boʻlishidan oldin [[Birinchi jahon urushi|Buyuk Urush]] paytida toʻplangan arxivlarini saqlash uchun tashkil etilgan kutubxona sifatida ish boshladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Exhibits A through Z|url=https://stanfordmag.org/contents/exhibits-a-through-z|kirish sanasi=2022-07-09|ish=Stanford Magazine|til=en}}&lt;/ref&gt;. Stenford universitetining timsoli boʻlgan Hoover minorasi arxivlarni joylashtirish uchun qurilgan boʻlib, oʻsha paytda Hooverda (hozirgi Hoover instituti kutubxonasi va arxivlari) Birinchi jahon [[Birinchi jahon urushi|urushi]], [[Ikkinchi jahon urushi]] va boshqa jahon urushlari voqealar bilan bogʻliq materiallar mavjud edi. Toʻplam nomi oʻzgartirildi va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalarida tadqiqot instituti va tahlil markaziga aylantirildi. Uning vazifasi, 1959-yilda Herbert Hoover tomonidan taʼriflanganidek, „urushga qarshi chiqish va bu yozuvlarni oʻrganish va ularni nashr etish orqali insoniyatning tinchlik oʻrnatish va saqlashga boʻlgan saʼy-harakatlarini esga olish va uni qoʻllab-quvvatlashdir.“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Mission/History|url=https://www.hoover.org/about/missionhistory|kirish sanasi=2022-06-20|ish=Hoover Institution|til=en}}&lt;/ref&gt;

Hoover instituti ilgari hukumatda muhim lavozimlarni egallagan shaxslar uchun stipendiya joyi boʻlgan. Mashhur Hoover stipendiyalari va bitiruvchilari orasida [[Nobel mukofoti]] laureatlari [[Henry Kissinger]] va [[Gary Becker]], iqtisodchilar [[Milton Friedman|Milton Freidman]] va Tomas Sowell, olimlar Niall Ferguson va Richard Epshtein, Vakillar palatasining sobiq spikeri Newt Gingrich bor. 2020-yilda AQSh sobiq davlat kotibi [[Condoleezza Rice]] institut direktori boʻldi. U oʻz stipendiatlarini turli fanlar, jumladan, [[Iqtisodiy siyosat]], [[tarix]], [[taʼlim]] va [[huquq]] boʻyicha ishlash uchun alohida tadqiqot guruhlariga ajratadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Research|url=https://www.hoover.org/research|kirish sanasi=2022-06-20|ish=Hoover Institution|til=en}}&lt;/ref&gt;. Tadqiqotlar universitet matbuoti — Hoover Institution Press orqali nashr etadi.

2021-yilda Hover ''Academic Influence'' tomonidan dunyodagi eng nufuzli tahliliy markazlar roʻyxatida 10-oʻrinni egalladi&lt;ref name=&quot;2020AcademicInfluence&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Top Influential Think Tanks|url=https://academicinfluence.com/articles/people/most-influential-think-tanks|kirish sanasi=October 9, 2020}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yili u „AQShdagi eng yaxshi tahlil markazlari“da 22-oʻrinni va „Eʼtibor qilish kerak boʻlgan eng yaxshi tahlil markazlari“ roʻyxatida 1-oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=McGann|first1=James|date=2021-01-28|title=2020 Global Go To Think Tank Index Report|url=https://repository.upenn.edu/think_tanks/18|journal=TTCSP Global Go To Think Tank Index Reports}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
[[Fayl:President_Hoover_portrait.tif|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/President_Hoover_portrait.tif/lossy-page1-170px-President_Hoover_portrait.tif.jpg|left|thumb|226x226px| AQShning 30-prezidenti [[Herbert Hoover]] va Hoover instituti asoschisi.]]

=== Erta tarix ===

1919-yil iyun oyida Stenfordning birinchi bitiruvchilaridan biri boʻlgan oʻsha paytdagi boy muhandis [[Herbert Hoover]] telegramma yuborib, Stenford prezidenti Ray Lyuman Wilburga Birinchi Jahon urushi bilan bogʻliq asosiy materiallarni toʻplash uchun 50 000 dollar taklif qildi. Asosan xususiy homiylarning hadyalari bilan moliyalashtiriladigan Hoover urush toʻplami oʻzining dastlabki yillarida gullab-yashnagan. 1922-yilda toʻplam Hoover urush boʻyicha maʼlumotlar kutubxonasi (hozirgi Hoover instituti kutubxonasi va arxivlari) nomi bilan mashhur boʻldi va turli nodir va nashr etilmagan materiallar, jumladan ''Okhrana'' fayllari, shuningdek, koʻplab hukumat hujjatlari toʻplangan&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=Duignan|first1=Peter|date=2001|title=The Library of the Hoover Institution on War, Revolution and Peace. Part 1: Origin and Growth|journal=Library History|volume=17|pages=3–20|doi=10.1179/lib.2001.17.1.3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Hoover Timeline|url=https://www.hoover.org/about/timeline|kirish sanasi=2022-06-19|ish=Hoover Institution|til=en}}&lt;/ref&gt;. U dastlab Stenford kutubxonasida umumiy toʻplamlardan alohida joylashgan edi.

1926-yilga kelib Hoover urush kutubxonasi Buyuk urushga bagʻishlangan dunyodagi eng katta kutubxonaga aylandi. U 1,4 million buyumni oʻz ichiga olgan kutubxona toʻplam uchun kichik boʻlib qoldi, shu sababli Hoover minorasini qurish uchun 600 000 dollar ajratdi. 285 fut balandlikdagi minora 1941-yilda universitetning oltin yubileyida qurib bitkazildi&lt;ref name=&quot;Library and Archives – Historical background&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://0055d26.netsolhost.com/hila/history.htm|sarlavha=Hoover Institution Library and Archives: Historical Background|ish=Hoover Institution}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Make A Gift&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.myscience.org/news/wire/tower_power_hoover_institution_celebrates_100_years_of_ideas_defining_a_free_society-2019-stanford|sarlavha=Make A Gift|ish=myScience|kirish sanasi=18 June 2019}}&lt;/ref&gt;. Oʻshandan beri minora Stenford kampusining ramzi boʻlib kelgan&lt;ref name=&quot;100 Years of Hoover&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://stanfordpolitics.org/2019/05/11/100-years-of-hoover-a-history-of-stanfords-decades-long-debate-over-the-hoover-institution/|sarlavha=100 Years of Hoover: A History of Stanford's Decades-Long Debate over the Hoover Institution|muallif=Bonafont|ism=Roxy|sana=11 May 2019|ish=Stanford Political Journal|kirish sanasi=15 July 2019}}&lt;/ref&gt;.

=== Kengayish va keyingi tarix ===
1956-yilda sobiq prezident Hoover Institut va kutubxona homiyligida katta mablagʻ yigʻish kampaniyasini boshladi, bu tashkilotni tahlil markazi va arxiv sifatida hozirgi shakliga oʻtkazdi. 1957-yilda Hoover instituti va kutubxonasi Urush, inqilob va tinchlik boʻyicha Hoover instituti deb oʻzgartirildi — bugungi kunda u shunday nomga ega&lt;ref name=&quot;About Herbert Hoover and the Hoover Institution&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.hoover.org/about/timeline|sarlavha=Hoover Institution – Hoover Institution Timeline|ish=hoover.org}}&lt;/ref&gt;. 1959-yilda Stenford Vasiylik kengashi Hoover institutini „Stenford universiteti doirasidagi mustaqil muassasa“ sifatida rasman taʼsis etdi&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;. 1960-yilda W. Glann Campbell direktor etib tayinlandi. Xitoy va rus kolleksiyalari sezilarli darajada oʻsdi. 1960-yillardagi talabalar tartibsizliklariga qaramay, institut Stenford bilan yaqin munosabatlarni rivojlantirishda davom etdi&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=Duignan|first1=Peter|date=2001|title=The Library of the Hoover Institution on War, Revolution and Peace. Part 2: The Campbell Years|journal=Library History|volume=17|issue=2|pages=107–118|doi=10.1179/lib.2001.17.2.107}}&lt;/ref&gt;.

==== Raegan gubernatorligi (1967-1975) va prezidentlik (1981-1989) ====
1975-yilda oʻsha paytda [[Kaliforniya]] gubernatori boʻlgan [[Ronald Reagan|Ronald Raegan]] Hooverning birinchi faxriy xodimi etib tayinlandi. U oʻzining gubernatorlik hujjatlarini Hoover kutubxonasiga sovgʻa qildi&lt;ref name=&quot;csmonitor&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.csmonitor.com/1980/0327/032756.html|sarlavha=Hoover Institution; Leaning to the right|muallif=McBride|ism=Stewart|sana=27 March 1980|ish=The Christian Science Monitor|kirish sanasi=17 July 2019}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha paytda Hoover instituti yiliga 3,5 million dollar umumiy byudjetga ega edi. 1976-yilda Stenford universiteti kitob fondining uchdan bir qismi Hoover kutubxonasida joylashgan edi. Oʻsha paytda bu Qoʻshma Shtatlardagi eng yirik shaxsiy arxiv kolleksiyasi edi&lt;ref name=&quot;100 Years of Hoover&quot;/&gt;. 1980-yilda oʻzining prezidentlik kampaniyasi uchun Raegan kamida oʻn uchta Hoover olimlarini kampaniyani qoʻllab-quvvatlash uchun jalb qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Fitzgerald|ism=Patrick|sana=1 February 2008|sarlavha=At Stanford, Hoover Debate Still Rages|url=https://www.cbsnews.com/news/at-stanford-hoover-debate-still-rages/|kirish sanasi=17 July 2019|ish=CBS News}}&lt;/ref&gt;. Raegan saylov kampaniyasida gʻalaba qozonganidan soʻng, 1981-yilda Hoover institutining oʻttizdan ortiq hozirgi yoki sobiq stipendiatlari Raegan maʼmuriyatida ishladilar&lt;ref name=&quot;100 Years of Hoover&quot; /&gt;. 1989-yilda Campbell Hoover direktori lavozimidan nafaqaga chiqdi va uning oʻrniga John Raisian keldi, bu oʻzgarish davrning oxirgi oʻzgarishi sifatida koʻrildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=April 2002|sarlavha=The Man Behind the Institution|url=https://stanfordmag.org/contents/the-man-behind-the-institution|kirish sanasi=18 July 2019|ish=Stanford Magazine}}&lt;/ref&gt;. Raisan 2015-yilgacha direktor boʻlib ishlagan va undan soʻng uning oʻrnini Thomas W. Gilligan egallagan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=28 January 2020|sarlavha=Condoleezza Rice to lead Stanford's Hoover Institution|url=https://news.stanford.edu/2020/01/28/condoleezza-rice-lead-stanfords-hoover-institution/|kirish sanasi=2 February 2020|ish=Stanford News}}&lt;/ref&gt;.

'''Jorj Bush maʼmuriyati (2001-2009)'''

[[George W. Bush|Prezident George Bush]] 2006-yilda Hoover institutini Milliy gumanitar fanlar medali bilan taqdirlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=President Bush Awards the 2006 National Humanities Medals|url=https://www.neh.gov/news/press-release/2006-11-08|kirish sanasi=2022-06-20|ish=The National Endowment for the Humanities|til=en}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:160919-D-SK590-091_(29170239914).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/160919-D-SK590-091_%2829170239914%29.jpg/293px-160919-D-SK590-091_%2829170239914%29.jpg|thumb|293x293px| AQShning sobiq mudofaa vaziri Ash Carter [[Vashington (shahar)|Vashingtondagi]] institutda mudofaa innovatsiyasi haqida gapiradi.]]

==== Trump maʼmuriyati (2017-2021) ====
Trump maʼmuriyati institut bilan yaqin aloqada boʻldi va Hooverning bir nechta xodimlari hukumatda yuqori lavozimlarga tayinlandi. Scott Atlas, Hooverdagi stipendiyalardan biri, [[COVID-19 pandemiyasi]]da Trumpning eng yaxshi maslahatchisi sifatida sogʻliqni saqlash choralariga qarshi chiqish bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2020-11-20|sarlavha=Stanford faculty votes to condemn Scott Atlas, White House coronavirus adviser and Hoover Institution fellow|url=https://www.mercurynews.com/2020/11/20/stanford-faculty-votes-to-condemn-scott-atlas-white-house-coronavirus-adviser-and-hoover-institution-fellow|kirish sanasi=2022-06-20|ish=The Mercury News|til=en-US}}&lt;/ref&gt;. 2017-yil avgust oyida David va Joan Traitel binosi ochildi. Birinchi qavatda 400 oʻrinli auditoriyaga ega konferensiya markazi va yuqori qavatda Hoover institutining bosh qarorgohi joylashgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Martinovich |first=Milenko |date=October 19, 2017 |title=Hoover opens new David and Joan Traitel Building |work=Stanford News |url=https://news.stanford.edu/2017/10/19/hoover-opens-new-david-joan-traitel-building/ |access-date=20 June 2022}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilda [[Condoleezza Rice]] Tomas W. Gilligan o‘rniga direktor lavozimini egalladi&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;.

=== Hozirgi ===
Har qanday vaqtda Hoover Instituti stipendiat sifatida tanilgan 200 ga yaqin rezident olimlarga ega. Ular siyosatshunoslik, taʼlim, iqtisod, tashqi siyosat, energetika, tarix, huquq, milliy xavfsizlik, sog‘liqni saqlash va siyosatni o‘rganuvchi olimlar hisoblanadi. Baʼzilar Stenford fakultetida oʻqituvchi sifatida ham faoliyat olib boradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Martinovich |first=Milenko |date=October 20, 2017 |title=Through research and education, Hoover scholars tackle some of the most urgent issues of our time |work=Stanford News |url=https://news.stanford.edu/2017/10/20/hoover-scholars-tackle-urgent-issues/ |access-date=20 June 2022}}&lt;/ref&gt;.

Institutda [[Birinchi jahon urushi]] va [[Ikkinchi jahon urushi]] materiallari, jumladan, 1919-yil [[Parij]] tinchlik konferensiyasida toʻplashni boshlagan Prezident Hoover hujjatlari toʻplamini oʻz ichiga olgan kutubxonalar mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.sfchronicle.com/thetake/article/Stanford-s-secrets-Decades-of-surprises-11049494.php|sarlavha=Stanford's secrets: Decades of surprises stashed in Hoover Tower|muallif=Niekerken|ism=Bill van|sana=4 April 2017|ish=San Francisco Chronicle|kirish sanasi=18 June 2019}}&lt;/ref&gt;. Minglab [[Fors tili|forscha]] kitoblar, rasmiy hujjatlar, xatlar, multimedia qismlari va [[Eron]] tarixi, siyosati va madaniyatiga oid boshqa materiallarni Stenford universiteti kutubxonasi va Hoover instituti kutubxonasidan ham topish mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://en.radiofarda.com/a/Stanford-Libraries-Hoover-Institution-archival-materials-on-Iran/28480566.html|sarlavha=Spotlight On Iran|sana=11 May 2017|ish=Radio Farda|kirish sanasi=18 June 2019}}&lt;/ref&gt;.
== Moliyalashtirish ==
Hoover instituti moliyalashtirishning deyarli yarmini xususiy hadyalar, individual badallar, qolgan yarmini esa oʻz mablagʻlari hisobidan oladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Hoover Institution 2010 Report|url=https://www.scribd.com/doc/52142814/Hoover-Institution-2010-Report|kirish sanasi=June 25, 2011|ish=Hoover Institution}}&lt;/ref&gt;. Tashkilotning moliyachilari orasida Taube Oila fondi, Koret jamgʻarmasi, Howard xayriya jamgʻarmasi, Sarah Scaife jamgʻarmasi, Walton jamgʻarmasi, Lynde va Harry Bradley jamgʻarmasi va William E. Simon jamgʻarmasi bor&lt;ref name=&quot;insidephilanthropy&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Adeniji |first=Ade |date=April 21, 2015 |title=How the Hoover Institution Vacuums Up Big Conservative Bucks |work=Inside Philanthropy |url=http://www.insidephilanthropy.com/home/2015/4/21/how-the-hoover-institution-vacuums-up-big-conservative-bucks.html |access-date=2022-10-03 |archive-date=2016-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122502/http://www.insidephilanthropy.com/home/2015/4/21/how-the-hoover-institution-vacuums-up-big-conservative-bucks.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Aʼzolar ==
2018-yil may oyida Hoover instituti veb-saytida 198 nafar stipendiat ro‘yxati keltirilgan.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>1m8wu4jp67hocgm1hvrd8alk77mm5ix</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181368</id>
      <parentid>6181367</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:47:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6181368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15988" sha1="5hoju4mxmfkkvorkya9lyglnvl57xkn" xml:space="preserve">'''Hoover instituti,''' (rasmiy nomi: '''''Urush''), inqilob va tinchlik''' '''boʻyicha''' Hoover instituti (qisqartirilgan shaklda '''Hoover'''), shaxsiy va iqtisodiy erkinlik, [[Erkin bozor|erkin tadbirkorlik]]ni targʻib qiluvchi konservativ davlat siyosati hukumat ishlari tahlili markazi va [[Ilmiy tadqiqot institutlari|tadqiqot institutidir]]&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nationalreview.com/2019/07/hoover-institution-100-year-anniversary-conservative-stronghold/|sarlavha=100 Years of the Hoover Institution|muallif=Hanson|ism=Victor Davis|muallifhavola=Victor Davis Hanson|sana=July 30, 2019|ish=[[National Review]]|kirish sanasi=August 13, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ensiklopediya manbasi|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/271425/Hoover-Institution-on-War-Revolution-and-Peace|title=Hoover Institution on War, Revolution and Peace|encyclopedia=Encyclopaedica Britannica|accessdate=April 16, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McBride |first=Stewart |date=May 28, 1975 |title=Hoover Institution: Leaning to the right |work=Christian Science Monitor |url=http://www.csmonitor.com/1980/0327/032756.html |access-date=April 16, 2015}}&lt;/ref&gt;. Institut rasmiy ravishda [[Stanford universiteti|Stenford universitetining]] bir boʻlimi boʻlsa-da, u mustaqil nazorat kengashiga ega va oʻz daromadlari va xayriyalari asosida moliyalashtiriladi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=University|ism=Stanford|sana=2021-01-29|sarlavha=Stanford’s relationship to the Hoover Institution highlights Faculty Senate discussion|url=https://news.stanford.edu/report/2021/01/29/stanfords-relationship-hoover-institution-highlights-faculty-senate-discussion/|kirish sanasi=2022-06-19|ish=Stanford Report|til=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hoover.org/about/overseers|sarlavha=Board of Overseers|ish=Hoover Institution|kirish sanasi=21 June 2022}}&lt;/ref&gt;.

1919-yilda muassasa Stenford bitiruvchisi Herbert Hoover tomonidan [[AQSh prezidenti|AQSh Prezidenti]] boʻlishidan oldin [[Birinchi jahon urushi|Buyuk Urush]] paytida toʻplangan arxivlarini saqlash uchun tashkil etilgan kutubxona sifatida ish boshladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Exhibits A through Z|url=https://stanfordmag.org/contents/exhibits-a-through-z|kirish sanasi=2022-07-09|ish=Stanford Magazine|til=en}}&lt;/ref&gt;. Stenford universitetining timsoli boʻlgan Hoover minorasi arxivlarni joylashtirish uchun qurilgan boʻlib, oʻsha paytda Hooverda (hozirgi Hoover instituti kutubxonasi va arxivlari) Birinchi jahon [[Birinchi jahon urushi|urushi]], [[Ikkinchi jahon urushi]] va boshqa jahon urushlari voqealar bilan bogʻliq materiallar mavjud edi. Toʻplam nomi oʻzgartirildi va &lt;nowiki&gt;XX&lt;/nowiki&gt; asr oʻrtalarida tadqiqot instituti va tahlil markaziga aylantirildi. Uning vazifasi, 1959-yilda Herbert Hoover tomonidan taʼriflanganidek, „urushga qarshi chiqish va bu yozuvlarni oʻrganish va ularni nashr etish orqali insoniyatning tinchlik oʻrnatish va saqlashga boʻlgan saʼy-harakatlarini esga olish va uni qoʻllab-quvvatlashdir.“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Mission/History|url=https://www.hoover.org/about/missionhistory|kirish sanasi=2022-06-20|ish=Hoover Institution|til=en}}&lt;/ref&gt;

Hoover instituti ilgari hukumatda muhim lavozimlarni egallagan shaxslar uchun stipendiya joyi boʻlgan. Mashhur Hoover stipendiyalari va bitiruvchilari orasida [[Nobel mukofoti]] laureatlari [[Henry Kissinger]] va [[Gary Becker]], iqtisodchilar [[Milton Friedman|Milton Freidman]] va Tomas Sowell, olimlar Niall Ferguson va Richard Epshtein, Vakillar palatasining sobiq spikeri Newt Gingrich bor. 2020-yilda AQSh sobiq davlat kotibi [[Condoleezza Rice]] institut direktori boʻldi. U oʻz stipendiatlarini turli fanlar, jumladan, [[Iqtisodiy siyosat]], [[tarix]], [[taʼlim]] va [[huquq]] boʻyicha ishlash uchun alohida tadqiqot guruhlariga ajratadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Research|url=https://www.hoover.org/research|kirish sanasi=2022-06-20|ish=Hoover Institution|til=en}}&lt;/ref&gt;. Tadqiqotlar universitet matbuoti — Hoover Institution Press orqali nashr etadi.

2021-yilda Hover ''Academic Influence'' tomonidan dunyodagi eng nufuzli tahliliy markazlar roʻyxatida 10-oʻrinni egalladi&lt;ref name=&quot;2020AcademicInfluence&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Top Influential Think Tanks|url=https://academicinfluence.com/articles/people/most-influential-think-tanks|kirish sanasi=October 9, 2020}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yili u „AQShdagi eng yaxshi tahlil markazlari“da 22-oʻrinni va „Eʼtibor qilish kerak boʻlgan eng yaxshi tahlil markazlari“ roʻyxatida 1-oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=McGann|first1=James|date=2021-01-28|title=2020 Global Go To Think Tank Index Report|url=https://repository.upenn.edu/think_tanks/18|journal=TTCSP Global Go To Think Tank Index Reports}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
[[Fayl:President_Hoover_portrait.tif|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/President_Hoover_portrait.tif/lossy-page1-170px-President_Hoover_portrait.tif.jpg|left|thumb|226x226px| AQShning 30-prezidenti [[Herbert Hoover]] va Hoover instituti asoschisi.]]

=== Erta tarix ===

1919-yil iyun oyida Stenfordning birinchi bitiruvchilaridan biri boʻlgan oʻsha paytdagi boy muhandis [[Herbert Hoover]] telegramma yuborib, Stenford prezidenti Ray Lyuman Wilburga Birinchi Jahon urushi bilan bogʻliq asosiy materiallarni toʻplash uchun 50 000 dollar taklif qildi. Asosan xususiy homiylarning hadyalari bilan moliyalashtiriladigan Hoover urush toʻplami oʻzining dastlabki yillarida gullab-yashnagan. 1922-yilda toʻplam Hoover urush boʻyicha maʼlumotlar kutubxonasi (hozirgi Hoover instituti kutubxonasi va arxivlari) nomi bilan mashhur boʻldi va turli nodir va nashr etilmagan materiallar, jumladan ''Okhrana'' fayllari, shuningdek, koʻplab hukumat hujjatlari toʻplangan&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=Duignan|first1=Peter|date=2001|title=The Library of the Hoover Institution on War, Revolution and Peace. Part 1: Origin and Growth|journal=Library History|volume=17|pages=3–20|doi=10.1179/lib.2001.17.1.3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Hoover Timeline|url=https://www.hoover.org/about/timeline|kirish sanasi=2022-06-19|ish=Hoover Institution|til=en}}&lt;/ref&gt;. U dastlab Stenford kutubxonasida umumiy toʻplamlardan alohida joylashgan edi.

1926-yilga kelib Hoover urush kutubxonasi Buyuk urushga bagʻishlangan dunyodagi eng katta kutubxonaga aylandi. U 1,4 million buyumni oʻz ichiga olgan kutubxona toʻplam uchun kichik boʻlib qoldi, shu sababli Hoover minorasini qurish uchun 600 000 dollar ajratdi. 285 fut balandlikdagi minora 1941-yilda universitetning oltin yubileyida qurib bitkazildi&lt;ref name=&quot;Library and Archives – Historical background&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://0055d26.netsolhost.com/hila/history.htm|sarlavha=Hoover Institution Library and Archives: Historical Background|ish=Hoover Institution}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Make A Gift&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.myscience.org/news/wire/tower_power_hoover_institution_celebrates_100_years_of_ideas_defining_a_free_society-2019-stanford|sarlavha=Make A Gift|ish=myScience|kirish sanasi=18 June 2019}}&lt;/ref&gt;. Oʻshandan beri minora Stenford kampusining ramzi boʻlib kelgan&lt;ref name=&quot;100 Years of Hoover&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://stanfordpolitics.org/2019/05/11/100-years-of-hoover-a-history-of-stanfords-decades-long-debate-over-the-hoover-institution/|sarlavha=100 Years of Hoover: A History of Stanford's Decades-Long Debate over the Hoover Institution|muallif=Bonafont|ism=Roxy|sana=11 May 2019|ish=Stanford Political Journal|kirish sanasi=15 July 2019}}&lt;/ref&gt;.

=== Kengayish va keyingi tarix ===
1956-yilda sobiq prezident Hoover Institut va kutubxona homiyligida katta mablagʻ yigʻish kampaniyasini boshladi, bu tashkilotni tahlil markazi va arxiv sifatida hozirgi shakliga oʻtkazdi. 1957-yilda Hoover instituti va kutubxonasi Urush, inqilob va tinchlik boʻyicha Hoover instituti deb oʻzgartirildi — bugungi kunda u shunday nomga ega&lt;ref name=&quot;About Herbert Hoover and the Hoover Institution&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.hoover.org/about/timeline|sarlavha=Hoover Institution – Hoover Institution Timeline|ish=hoover.org}}&lt;/ref&gt;. 1959-yilda Stenford Vasiylik kengashi Hoover institutini „Stenford universiteti doirasidagi mustaqil muassasa“ sifatida rasman taʼsis etdi&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;. 1960-yilda W. Glann Campbell direktor etib tayinlandi. Xitoy va rus kolleksiyalari sezilarli darajada oʻsdi. 1960-yillardagi talabalar tartibsizliklariga qaramay, institut Stenford bilan yaqin munosabatlarni rivojlantirishda davom etdi&lt;ref&gt;{{Jurnal manbasi|last=Duignan|first1=Peter|date=2001|title=The Library of the Hoover Institution on War, Revolution and Peace. Part 2: The Campbell Years|journal=Library History|volume=17|issue=2|pages=107–118|doi=10.1179/lib.2001.17.2.107}}&lt;/ref&gt;.

==== Raegan gubernatorligi (1967-1975) va prezidentlik (1981-1989) ====
1975-yilda oʻsha paytda [[Kaliforniya]] gubernatori boʻlgan [[Ronald Reagan|Ronald Raegan]] Hooverning birinchi faxriy xodimi etib tayinlandi. U oʻzining gubernatorlik hujjatlarini Hoover kutubxonasiga sovgʻa qildi&lt;ref name=&quot;csmonitor&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.csmonitor.com/1980/0327/032756.html|sarlavha=Hoover Institution; Leaning to the right|muallif=McBride|ism=Stewart|sana=27 March 1980|ish=The Christian Science Monitor|kirish sanasi=17 July 2019}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha paytda Hoover instituti yiliga 3,5 million dollar umumiy byudjetga ega edi. 1976-yilda Stenford universiteti kitob fondining uchdan bir qismi Hoover kutubxonasida joylashgan edi. Oʻsha paytda bu Qoʻshma Shtatlardagi eng yirik shaxsiy arxiv kolleksiyasi edi&lt;ref name=&quot;100 Years of Hoover&quot;/&gt;. 1980-yilda oʻzining prezidentlik kampaniyasi uchun Raegan kamida oʻn uchta Hoover olimlarini kampaniyani qoʻllab-quvvatlash uchun jalb qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Fitzgerald|ism=Patrick|sana=1 February 2008|sarlavha=At Stanford, Hoover Debate Still Rages|url=https://www.cbsnews.com/news/at-stanford-hoover-debate-still-rages/|kirish sanasi=17 July 2019|ish=CBS News}}&lt;/ref&gt;. Raegan saylov kampaniyasida gʻalaba qozonganidan soʻng, 1981-yilda Hoover institutining oʻttizdan ortiq hozirgi yoki sobiq stipendiatlari Raegan maʼmuriyatida ishladilar&lt;ref name=&quot;100 Years of Hoover&quot; /&gt;. 1989-yilda Campbell Hoover direktori lavozimidan nafaqaga chiqdi va uning oʻrniga John Raisian keldi, bu oʻzgarish davrning oxirgi oʻzgarishi sifatida koʻrildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=April 2002|sarlavha=The Man Behind the Institution|url=https://stanfordmag.org/contents/the-man-behind-the-institution|kirish sanasi=18 July 2019|ish=Stanford Magazine}}&lt;/ref&gt;. Raisan 2015-yilgacha direktor boʻlib ishlagan va undan soʻng uning oʻrnini Thomas W. Gilligan egallagan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=28 January 2020|sarlavha=Condoleezza Rice to lead Stanford's Hoover Institution|url=https://news.stanford.edu/2020/01/28/condoleezza-rice-lead-stanfords-hoover-institution/|kirish sanasi=2 February 2020|ish=Stanford News}}&lt;/ref&gt;.

'''Jorj Bush maʼmuriyati (2001-2009)'''

[[George W. Bush|Prezident George Bush]] 2006-yilda Hoover institutini Milliy gumanitar fanlar medali bilan taqdirlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=President Bush Awards the 2006 National Humanities Medals|url=https://www.neh.gov/news/press-release/2006-11-08|kirish sanasi=2022-06-20|ish=The National Endowment for the Humanities|til=en}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:160919-D-SK590-091_(29170239914).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/160919-D-SK590-091_%2829170239914%29.jpg/293px-160919-D-SK590-091_%2829170239914%29.jpg|thumb|293x293px| AQShning sobiq mudofaa vaziri Ash Carter [[Vashington (shahar)|Vashingtondagi]] institutda mudofaa innovatsiyasi haqida gapiradi.]]

==== Trump maʼmuriyati (2017-2021) ====
Trump maʼmuriyati institut bilan yaqin aloqada boʻldi va Hooverning bir nechta xodimlari hukumatda yuqori lavozimlarga tayinlandi. Scott Atlas, Hooverdagi stipendiyalardan biri, [[COVID-19 pandemiyasi]]da Trumpning eng yaxshi maslahatchisi sifatida sogʻliqni saqlash choralariga qarshi chiqish bilan tanilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2020-11-20|sarlavha=Stanford faculty votes to condemn Scott Atlas, White House coronavirus adviser and Hoover Institution fellow|url=https://www.mercurynews.com/2020/11/20/stanford-faculty-votes-to-condemn-scott-atlas-white-house-coronavirus-adviser-and-hoover-institution-fellow|kirish sanasi=2022-06-20|ish=The Mercury News|til=en-US}}&lt;/ref&gt;. 2017-yil avgust oyida David va Joan Traitel binosi ochildi. Birinchi qavatda 400 oʻrinli auditoriyaga ega konferensiya markazi va yuqori qavatda Hoover institutining bosh qarorgohi joylashgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Martinovich |first=Milenko |date=October 19, 2017 |title=Hoover opens new David and Joan Traitel Building |work=Stanford News |url=https://news.stanford.edu/2017/10/19/hoover-opens-new-david-joan-traitel-building/ |access-date=20 June 2022}}&lt;/ref&gt;. 2020-yilda [[Condoleezza Rice]] Tomas W. Gilligan o‘rniga direktor lavozimini egalladi&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;.

=== Hozirgi ===
Har qanday vaqtda Hoover Instituti stipendiat sifatida tanilgan 200 ga yaqin rezident olimlarga ega. Ular siyosatshunoslik, taʼlim, iqtisod, tashqi siyosat, energetika, tarix, huquq, milliy xavfsizlik, sog‘liqni saqlash va siyosatni o‘rganuvchi olimlar hisoblanadi. Baʼzilar Stenford fakultetida oʻqituvchi sifatida ham faoliyat olib boradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Martinovich |first=Milenko |date=October 20, 2017 |title=Through research and education, Hoover scholars tackle some of the most urgent issues of our time |work=Stanford News |url=https://news.stanford.edu/2017/10/20/hoover-scholars-tackle-urgent-issues/ |access-date=20 June 2022}}&lt;/ref&gt;.

Institutda [[Birinchi jahon urushi]] va [[Ikkinchi jahon urushi]] materiallari, jumladan, 1919-yil [[Parij]] tinchlik konferensiyasida toʻplashni boshlagan Prezident Hoover hujjatlari toʻplamini oʻz ichiga olgan kutubxonalar mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.sfchronicle.com/thetake/article/Stanford-s-secrets-Decades-of-surprises-11049494.php|sarlavha=Stanford's secrets: Decades of surprises stashed in Hoover Tower|muallif=Niekerken|ism=Bill van|sana=4 April 2017|ish=San Francisco Chronicle|kirish sanasi=18 June 2019}}&lt;/ref&gt;. Minglab [[Fors tili|forscha]] kitoblar, rasmiy hujjatlar, xatlar, multimedia qismlari va [[Eron]] tarixi, siyosati va madaniyatiga oid boshqa materiallarni Stenford universiteti kutubxonasi va Hoover instituti kutubxonasidan ham topish mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://en.radiofarda.com/a/Stanford-Libraries-Hoover-Institution-archival-materials-on-Iran/28480566.html|sarlavha=Spotlight On Iran|sana=11 May 2017|ish=Radio Farda|kirish sanasi=18 June 2019}}&lt;/ref&gt;.
== Moliyalashtirish ==
Hoover instituti moliyalashtirishning deyarli yarmini xususiy hadyalar, individual badallar, qolgan yarmini esa oʻz mablagʻlari hisobidan oladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Hoover Institution 2010 Report|url=https://www.scribd.com/doc/52142814/Hoover-Institution-2010-Report|kirish sanasi=June 25, 2011|ish=Hoover Institution}}&lt;/ref&gt;. Tashkilotning moliyachilari orasida Taube Oila fondi, Koret jamgʻarmasi, Howard xayriya jamgʻarmasi, Sarah Scaife jamgʻarmasi, Walton jamgʻarmasi, Lynde va Harry Bradley jamgʻarmasi va William E. Simon jamgʻarmasi bor&lt;ref name=&quot;insidephilanthropy&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Adeniji |first=Ade |date=April 21, 2015 |title=How the Hoover Institution Vacuums Up Big Conservative Bucks |work=Inside Philanthropy |url=http://www.insidephilanthropy.com/home/2015/4/21/how-the-hoover-institution-vacuums-up-big-conservative-bucks.html |access-date=2022-10-03 |archive-date=2016-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122502/http://www.insidephilanthropy.com/home/2015/4/21/how-the-hoover-institution-vacuums-up-big-conservative-bucks.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Aʼzolar ==
2018-yil may oyida Hoover instituti veb-saytida 198 nafar stipendiat ro‘yxati keltirilgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>5hoju4mxmfkkvorkya9lyglnvl57xkn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chad Maykl Myurrey</title>
    <ns>0</ns>
    <id>817158</id>
    <revision>
      <id>6181462</id>
      <parentid>5732566</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T20:26:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PaulLim11</username>
        <id>263353</id>
      </contributor>
      <comment>Image</comment>
      <origin>6181462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30259" sha1="lwmrt0lbrq3yi09u506vu0rhawk32ac" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | ismi                 = Chad Michael Murray
 | portret              = Chad Michael Murray at Nostalgia Con Anaheim 2026.jpg
 | tavsif               = Murray at the premiere of ''[[Pirates of the Caribbean: At World's End]]'' in [[Disneyland]], 2007
 | tavallud sanasi      = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|mf=yes|1981|08|24}}
 | tavallud joyi        = [[Buffalo, New York]], U.S.
 | kasbi                = Actor
 | faoliyat_yillari     = 1997–present
 | turmush oʻrtogʻi     = {{ubl|
{{Nikoh|[[Sophia Bush]]|April 16, 2005|September 29, 2006|end=divorced}}|
{{Nikoh|[[Sarah Roemer]]|January 2015}}
                       }}
 | bolalari             = 2
}}
'''Chad Maykl Myurrey''' (1981-yil 24-avgustda tugʻilgan) — amerikalik aktyor. U WB / [[The CW|CW]] drama serialidagi ''One Tree Hill'' (2003–09, 2012)dagi Lukas Skott rolini, The WB / [[The CW|CW]] serialidagi ''Gilmore Girls'' (2000–01)dagi Tristan Dugray va Charli Todd rolidagi takroriy roli bilan mashhur. The WB seriyasining beshinchi mavsumi ''Dousonʼs Creek'' (2001–02). Myurrey „ ''Freaky Friday'' „ (2003), ''“Zolushka hikoyasi“'' (2004), ''&quot;Mum uyi&quot;'' (2005) va &quot; ''Fruitvale Station'' &quot; (2013) filmlarida ikkinchi darajali rollarni ijro etgan. Myurrey Marvel / ABC serialidagi ''Agent Karterda'' (2015–16) yordamchi rollarda koʻrinish berdi. U 2019-yilda ''[[Riverdale|Riverdeylda]]'' Edgar Everever rolini takroran oʻynagan.

== Yoshligi ==
Myurrey [[Buffalo|Nyu-Yorkning Buffalo shahrida]] aviadispetcher Reks Myurrey oilasida tugʻilgan. Uning onasi Marrey 10 yoshida oilani tark etgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Veb manbasi|sana=5-fevral 2007-yil|sarlavha=Getting to know a little about Chad Michael Murray|url=https://www.seventeen.com/celebrity/interviews/a11473/chad-michael-murray/|kirish sanasi=4-may 2022-yil|ish=Seventeen|til=en-us}}&lt;/ref&gt;. Uning uchta akasi, bir opasi, bir oʻgay ukasi, bir oʻgay singlisi va bir oʻgay ukasi bor. U [[Skottlar|shotland]], [[Inglizlar|ingliz]], [[Nemislar|nemis]], [[Shveysariyaliklar|shveysariya-nemis]] va [[Polyaklar|polyak]] millatiga mansub hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Fine|ism=Aubrey|sarlavha=Getting to Know: Chad Michael Murray|url=http://www.seventeen.com/entertainment/features/chad-michael-murray|ish=[[Seventeen (American magazine)|Seventeen]]|sana=5-fevral 2007-yil|qaralgan sana=5-avgust 2013-yil}}&lt;/ref&gt;.

Myurrey Nyu-Yorkning Klarens shahridagi Klarens oʻrta maktabida oʻqiydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.filmreference.com/film/82/Chad-Michael-Murray.html|sarlavha=Chad Michael Murray profile|ish=filmreference.com|qaralgan sana=17-iyul 2010-yil}}&lt;/ref&gt;. U adabiyotga muxlis boʻlgan va futbol oʻynagan&lt;ref name=&quot;Roberts&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Christine Roberts|title=One Tree Hunks: The Unauthorized Biographies of Chad Michael Murray and James Lafferty|publisher=Random House, Inc.|year=2004|pages=73–74|accessdate=3-iyul 2010-yil|url=https://books.google.com/books?id=6xqHdN6re3EC&amp;pg=PA73|isbn=0-345-47952-1}}&lt;/ref&gt;. Oʻsmirlik yoshida uning burni sinadi. Bu uning faoliyati davomida burun ishini olgani haqidagi xabarlarga olib keldi. Myurrey 2004-yilda bergan intervyusida shunday dedi: “Men 18 yoshimda [[Burger King|Burger Kingga]] sakrab tushdim va burnimni yuzimning boshqa tomoniga qoʻyishdi. Bu uchta yigit edi - men nima qilishim kerak edi? Shifokorlar rentgen nurlarini oʻtkazishni ham ovora qilishmadi. Ular shunchaki qayta oʻrnatdilar. Ammo bu burun operatsiyasi emas edi - odamlar buni burun operatsiyasi deb aytishlaridan nafratlanaman!&quot;.

== Hayoti ==

=== 1999–2002: Erta ish ===
Myurrey [[Orlando (Florida)|Florida shtatining Orlando shahrida]] boʻlib oʻtgan modellashtirish anjumanida qatnashish uchun stipendiya yutib oldi, u yerda agent bilan uchrashdi, u uni bir hafta davomida [[Los-Anjeles|Los-Anjelesga]] borishga va nima boʻlishini koʻrishga undadi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. Keyinchalik u menejerga ega boʻldi va 1999-yilda [[Hollywood|Hollywoodga]] koʻchib oʻtdi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. U Skechers, Tommy Hilfiger va [[Gucci]] kabi brendlar uchun modellik qilishni boshlaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Chad Michael Murray|url=https://www.stylebistro.com/The+15+Hottest+Models-Turned-Actors/articles/-c3jv8EjcM1/Chad+Michael+Murray|kirish sanasi=4-may 2022-yil|ish=StyleBistro|til=inglizcha}}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

Keyin u &quot; ''Gilmore Girls'' &quot; filmida boy bola Tristin DuGrey rolini oʻynadi, bu serialning birinchi mavsumida bosh qahramonlardan biri boʻlgan va keyinchalik takrorlanadigan xarakterga aylandi. U bir nechta mehmonda bosh rollarni ijro etgan televizion rollarda, jumladan, &quot; ''Yenilmagan'' &quot; epizodida va &quot; ''Diagnosis: Murder'' &quot; epizodida oʻynaydi. Myurrey 2001-yilda ''Dousonʼs Creek'' muvaffaqiyatli teleserialida Charli Todd rolida oʻynagan.

=== 2003–2012: ''One Tree Hill'' va filmlari bilan yutuqlari ===
2003-yilda u „Keyingi '': Uyga uzoq yoʻl“'' televizion filmida paydo boʻldi. Keyin Myurrey [[Lindsay Lohan|Lindsi Lohan]] va [[Jamie Lee Curtis|Jeymi Li Kertis]] bilan birgalikda [[Walt Disney Pictures|Walt Disney Picturesning]] &quot; ''Freaky Friday'' „ badiiy filmida paydo boʻldi. Film birgina [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Qoʻshma Shtatlarda]] jami 110 222 438 dollar daromad olib, katta prokat boʻldi. Tanqidchilar film haqidagi sharhlarida asosan ijobiy boʻlishdi va film Yahoo! da „B“ bahosini oldi! [[Rotten Tomatoes]] filmlari va 88% „Certified Fresh“ reytingi. Myurrey, shuningdek, ''“Yolgʻiz qoʻriqchi'' &quot; televizion filmida ham oʻynadi, u yerda Luqo Xartman rolini oʻynagan.

Keyinchalik 2003-yilda Myurrey WBning &quot; ''One Tree Hill'' &quot; muvaffaqiyatli teleserialida Lukas Skottning bosh rolini qoʻlga kiritdi. Serial qisqa vaqt ichida 4,50 dan ortiq tomosha bilan kanalning eng katta hitiga aylandi&amp;nbsp;birinchi mavsum finalida million tomoshabin tomosha qildi. Serial 2003-yilda birinchi marta efirga uzatilgan va The CW uchun eng yuqori reytinglarni olishni davom ettirganida Jahon bankining eng muvaffaqiyatli va eng yuqori reytingli televizion dasturi boʻlgan. Seriya, shuningdek, Myurreyga koʻplab mukofotlar, jumladan ikkita Teen Choice mukofotini qoʻlga kiritdi va kitoblar seriyasini yaratdi. Myurrey asosiy shon-shuhrat va ommaviy axborot vositalariga taʼsir oʻtkazgandan soʻng, u bir nechta yuqori darajadagi kelishuvlar uchun matbuot kotibi boʻldi. U va uning ''One Tree Hill'' hamkasblari [[MasterCard]] va K-Mart uchun rasmiy tasdiqlovchilar boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.thefreelibrary.com/KMART+GETS+HIP+RETAILER+SWINGS+DEAL+WITH+THE+WB-a0116976805|sarlavha=KMart Gets Hip Retailer Swings Deal with the WB|ism=Brent|muallif=Hopkins|ish=The Free Library|sana=21-may 2004-yil|qaralgan sana=17-iyul 2010-yil|arxivsana=19-oktabr 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20121019011241/http://www.thefreelibrary.com/KMART+GETS+HIP+RETAILER+SWINGS+DEAL+WITH+THE+WB-a0116976805}}&lt;/ref&gt;. Ular Cingular Wireless va [[Chevrolet Cobalt|Chevy Cobaltni]] maʼqulladilar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.onetreehillweb.net/media/05may.html|sarlavha=One Tree Hill update|ish=One Tree Hill Web|sana=19-may 2005-yil|qaralgan sana=17-iyul 2010-yil}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Chad_Michael_Murray.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f5/Chad_Michael_Murray.JPG/220px-Chad_Michael_Murray.JPG|thumb| 2007-yil Monte-Karlo televizion festivalida]]
Myurreyning „ ''One Tree Hill'' „ filmidagi bosh rolidan soʻng, u ''Rolling Stone'' va ''People'' kabi bir nechta asosiy jurnallarning muqovasida paydo boʻldi. Oʻsha yili u ''People'' jurnalida „TVning eng seksual yigitlari“ roʻyxatiga kiritilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.people.com/people/gallery/0,,785726_7,00.html|sarlavha=TV's Sexiest Guys|ish=People Magazine|sana=24-noyabr 2004-yil|qaralgan sana=17-iyul 2010-yil}}&lt;/ref&gt;. 2004-yilda Myurrey [[Hilary Duff|Hilari Daff]] bilan ''“Zolushka hikoyasi'' „ romantik komediyasida rol oʻynadi. Sharhlar asosan salbiy boʻlsa-da, film 70,1 dollar daromad olib, oʻrtacha kassa muvaffaqiyatiga erishdi.&amp;nbsp;butun dunyo boʻylab million&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=A Cinderella Story Movie Reviews, Pictures|url=http://www.rottentomatoes.com/m/cinderella_story|ish=Rotten Tomatoes|qaralgan sana=17-iyul 2010-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|ish=Urban Cinefile|sarlavha=Cinderella Story, A|url=http://www.urbancinefile.com.au/home/view.asp?a=9407&amp;s=Reviews|kirish sanasi=25-noyabr 2007-yil|arxivsana=26-dekabr 2007-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20071226042853/http://www.urbancinefile.com.au/home/view.asp?a=9407&amp;s=Reviews}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=A Cinderella Story (2004)|ish=Box Office Mojo|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=cinderellastory.htm|kirish sanasi=17-iyul 2010-yil}}&lt;/ref&gt;. Film 2005-yilda Teen Choice mukofotlarini bir nechta nominatsiyalarda gʻoliblikka olib keldi. Oʻsha yilning oxirida Myurrey ''Teen People'' jurnalining muqovasida paydo boʻldi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|url=https://www.amazon.com/People-Magazine-September-Michael-Murray/dp/images/B0026VZGWI|title=Teen People Magazine September 2005 Issue One Tree Hill Cast/Chad Michael Murray (Single Back Issue)|date=2005-yil sentabr}}&lt;/ref&gt;.

2005-yilda Myurrey ''“Mum uyi“'' filmida rol oʻynadi. Film 12 dollar yigʻdi&amp;nbsp;birinchi kunida million. Aksariyat kinotanqidchilar filmga salbiy baho bergan boʻlsalar ham, ''House of Wax'' butun dunyo boʻylab 70 million dollardan ortiq daromad oldi. Film Myurreyga 2005-yilda &quot;Teen Choice Awards &quot; nominatsiyasida „Tanlash kino aktyori: aksiya/sarguzasht/triller“ nominatsiyasida gʻolib boʻlishiga olib keldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Awards for Chad Michael Murray|url=https://www.imdb.com/name/nm0614877/awards|nashriyot=imdb|kirish sanasi=30-iyul 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. U 2006-yilda [[Samuel L. Jackson|Samuel L. Jekson]] va [[Jessica Biel|Jessika Bil]] bilan birga [[Iroq urushi]] dramasida „Jasurlar ''uyi“'' da qisqacha rol oʻynagan. 2009-yil may oyida The CW Myurrey oʻzining yettinchi mavsumida ''One Tree Hillga'' qaytmasligini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.tvguide.com/News/Murray-Burton-exit-1006006.aspx|sarlavha=Breaking: Two Stars Exit ''One Tree Hill''|ish=TVGuide.com|ism=Matt|muallif=Mitovich|sana=12-may 2009-yil|qaralgan sana=12-may 2009-yil}}&lt;/ref&gt;. Myurreyning videosi yozib olingan, unda u muxlislarga pulni tejashni xohlagani uchun uni qaytarishni xohlamasliklarini aytgan. Biroq, Mark Shvann intervyusida unga shouga qaytish uchun „ajoyib narsalar“ taklif qilinganini aytdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Martin |first=Denise |date=12-may 2009-yil |title=One Tree Hill stars Chad Michael Murray and Hilarie Burton exit |work=Los Angeles Times |url=http://latimesblogs.latimes.com/showtracker/2009/05/one-tree-hill-stars-chad-michael-murray-and-hilarie-burton-exit.html |access-date=2-iyul 2010-yil}}&lt;/ref&gt;.

2010-yilda Myurrey oʻzining „ Oʻylab boʻlmaydigan (men tayyor)“ klipida [[Alicia Keys|Alisiya Keysning]] sevgi qiziqishi rolini oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.imdb.com/news/ni2417150/|sarlavha=Alicia Keys 'Unthinkable' video premiers featuring Chad Michael Murray|ish=IMDb|sana=12-may 2010-yil|qaralgan sana=21-iyun 2010-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://hollywoodcrush.mtv.com/2010/05/13/alicia-keys-unthinkable-video-chad-michael-murray/|sarlavha=Chad Michael Murray Stars in Alicia Keys' &quot;Unthinkable&quot; Video-- We Dissect His Looks!|ish=MTV.com|ism=George|muallif=Loomis|sana=13-may 2010-yil|qaralgan sana=17-iyul 2010-yil|arxivsana=2010-05-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100516145932/http://hollywoodcrush.mtv.com/2010/05/13/alicia-keys-unthinkable-video-chad-michael-murray/}}&lt;/ref&gt;. Keyin u &quot; ''Lies in Plain Sight'' &quot; [[Lifetime|telefilmida]] Ethan McAllister rolini oʻynadi. Myurrey, shuningdek, ''Rojdestvo Cupid'' filmida Eshli Benson va Kristina Milian bilan birga rol oʻynagan&lt;ref name=&quot;ashben&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://twitter.com/AshBenzo/status/19605773124|sarlavha=Twitter / Ashley Benson: For those asking...the mov|nashriyot=Twitter.com|sana=26-iyul 2010-yil|qaralgan sana=22-fevral 2012-yil}}&lt;/ref&gt;. Film ABC oilaviy filmi boʻlib, „oʻzining Rojdestvo oʻtmishi, hozirgi va kelajagiga tashrif buyurgan komadagi qiz haqida“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://blog.zap2it.com/frominsidethebox/2010/07/chad-michael-murray-books-abc-familys-ex-mas-carol.html|sarlavha=Chad Michael Murray books ABC Family's 'Ex-Mas Carol' – From Inside the Box – Zap2it|nashriyot=Blog.zap2it.com|qaralgan sana=22-fevral 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120429212830/http://blog.zap2it.com/frominsidethebox/2010/07/chad-michael-murray-books-abc-familys-ex-mas-carol.html|arxivsana=April 29, 2012}}&lt;/ref&gt;.

2011-yilda The CW ''One Tree Hillning'' soʻnggi mavsumida Lukas Skott sifatida mehmon sifatida qaytishini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=CHAD MICHAEL MURRAY RETURNS TO &quot;ONE TREE HILL&quot;|nashriyot=The CW|qaralgan sana=31-avgust 2011-yil|url=http://www.cwtv.com/page/chad-michael-murray-returns.html|sana=August 29, 2011|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110927165344/http://www.cwtv.com/page/chad-michael-murray-returns.html|arxivsana=September 27, 2011}}&lt;/ref&gt;. Epizod 2012-yil 22-fevralda namoyish etilgan.

=== 2013-yildan hozirgi kungacha: Televizion rollari ===
2013-yilda Myurrey ''Fruitvale Station'' filmida, [[Bay hududi tezkor tranzit tizimi|BART]] stantsiyasida politsiyachi tomonidan oʻldirilgan Oskar Grantning soʻnggi kuni haqida hikoya qiluvchi filmda paydo boʻldi. Film 2013-yilda Sundans kinofestivalida ikkita asosiy mukofotni qoʻlga kiritdi.

2014-yil avgust oyida u Marvelning &quot; ''Agent Karter'' „ teleserialida agent Jek Tompson rolini oʻynadi va ikkinchi mavsum uchun qaytib keldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://marvel.com/news/tv/2014/8/29/23178/marvels_agent_carter_casts_2_key_roles|sarlavha=Marvel's Agent Carter Casts 2 Key Roles|ish=MARVEL.com|sana=29-avgust 2014-yil|qaralgan sana=5-sentabr 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140901040658/http://marvel.com/news/tv/2014/8/29/23178/marvels_agent_carter_casts_2_key_roles|arxivsana=September 1, 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.news.com.au/entertainment/tv/chad-michael-murray-confirms-hes-on-board-for-agent-carter-season-two/story-e6frfmyi-1227425491177|sarlavha=Chad Michael Murray confirms he's on board for Agent Carter season two|sana=2-iyul 2015-yil|qaralgan sana=12-avgust 2015-yil|ish=news.com.au|arxivsana=4-iyul 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150704193937/http://www.news.com.au/entertainment/tv/chad-michael-murray-confirms-hes-on-board-for-agent-carter-season-two/story-e6frfmyi-1227425491177}}&lt;/ref&gt;.

2019-yil 8-fevralda Myurrey The CW dramasi ''[[Riverdale|Riverdaleda]]'' Edgar Everever rolida takrorlanuvchi rolga taklif qilingani eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://tvline.com/2019/02/08/riverdale-chad-michael-murray-season-3-edgar-evernever/|sarlavha=Riverdale Recruits Chad Michael Murray as Sexy Cult Leader Edgar Evernever|muallif=Swift|ism=Andy|nashriyot=TVline|sana=8-fevral 2019-yil|qaralgan sana=8-fevral 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. U Hallmarkning „Rojdestvo ''uchun beshta karta“'' (2019) filmida Torrey DeVittoga qarshi chiqdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.goodmorningamerica.com/culture/story/chad-michael-murray-tree-hill-stars-upcoming-hallmark-62513741|sarlavha=Former 'One Tree Hill' stars to appear in upcoming Hallmark movie|ish=Good Morning America|til=inglizcha|qaralgan sana=4-may 2019-yil}}&lt;/ref&gt;. Film Jessika (DeVitto) atrofida boʻlib, u oʻz hayotiga taʼsir qilgan besh kishiga Rojdestvo kartalarini yuboradi va Marrey Jessikaning xatlaridan birini oluvchining oʻgʻli sifatida paydo boʻladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.yahoo.com/entertainment/apos-one-tree-hill-apos-170101654.html|sarlavha='One Tree Hill's' Chad Michael Murray and Torrey DeVitto Reunite for Hallmark Christmas Movie (Exclusive)|ish=www.yahoo.com|til=inglizcha|qaralgan sana=4-may 2019-yil|arxivsana=2022-10-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221026080511/https://www.yahoo.com/entertainment/apos-one-tree-hill-apos-170101654.html}}&lt;/ref&gt;.2021-yilda u Hotels.com mehmonxonalarni bron qilish veb-saytining reklama roligida Stiv rolini oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=13-may 2021-yil|ism=Christine|muallif=Burroni|sarlavha=See Chad Michael Murray Turn a Hotels.com Commercial Into a Classic Rom-com Moment|url=https://www.travelandleisure.com/travel-tips/celebrity-travel/chad-michael-murray-hotels-dot-com-commercial|kirish sanasi=4-may 2022-yil|ish=Travel + Leisure|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;.

== Yozgan kitoblari ==
Myurrey 2011-yil sentyabr oyida ''Everlast'' nomli romanini chiqardi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.thechadmichaelmurray.com/everlast-2|sarlavha=Chad Michael Murray &amp;#124; Everlast|nashriyot=Thechadmichaelmurray.com|qaralgan sana=22-fevral 2012-yil}}&lt;/ref&gt;. 2017-yilda u romanchi Xizer Grexem bilan hammualliflik qilgan ''American Drifter: An Exhilarating Tale of Love and Murder'' ni nashr etdi. Romantik triller tushidan ilhomlangan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Bernardini |first=Gabrielle |date=10-noyabr 2016-yil |title=Chad Michael Murray Wrote a Romance Novel |publisher=[[US Magazine]] |url=http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/chad-michael-murray-writes-new-romance-novel-w449733}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
[[Fayl:Chad_Michael_Murray_1.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Chad_Michael_Murray_1.JPG/170px-Chad_Michael_Murray_1.JPG|thumb| Murray, 2007-yil may]]
Myurrey 2004-yil may oyida ''“One Tree Hill'' &quot; filmidagi hamkasbi [[Sophia Bush|Sofiya Bush]] bilan unashtirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.people.com/people/article/0,,663884,00.html|sarlavha=Chad Michael Murray to Marry Sophia Bush|ish=[[People (jurnal)|People]]|sana=14-iyul 2004-yil|qaralgan sana=20-sentabr 2013-yil|ism=Stephen M.|muallif=Silverman}}&lt;/ref&gt;. va ular 2005-yil 16-aprelda [[Santa Monica (California)|Santa Monikada (Kaliforniya]]) turmush qurishdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.people.com/people/article/0,,1050868,00.html|sarlavha=Chad Michael Murray Marries Sophia Bush|ish=[[People (jurnal)|People]]|sana=18-aprel 2005-yil|qaralgan sana=20-sentabr 2013-yil|ism=Lycia|muallif=Naff}}&lt;/ref&gt;. Ular 2005-yil sentyabr oyida ajralishlarini eʼlon qilishdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.people.com/people/article/0,,1109973,00.html|sarlavha=Chad Michael Murray, Sophia Bush Split|ish=[[People (jurnal)|People]]|sana=26-sentabr 2005-yil|qaralgan sana=20-sentabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. 2006-yil fevral oyida Bush firibgarlik sabab, bekor qilish uchun hujjatlar topshirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.people.com/people/article/0,,1168676,00.html|sarlavha=Sophia Bush Cites 'Fraud' in Annulment|ish=[[People (jurnal)|People]]|sana=28-fevral 2006-yil|qaralgan sana=20-sentabr 2013-yil|ism=Pamela|muallif=Warrick}}&lt;/ref&gt;. Bushning arizasi rad etildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=12-aprel 2007-yil |title=Celebrity Annulments |work=[[Forbes]].com |url=https://www.forbes.com/2007/04/12/celebrity-marriage-annulment-biz-cx_ee_0412annulment.html |access-date=20-sentabr 2013-yil}}&lt;/ref&gt; va u va Myurrey oʻrniga 2006-yil dekabr oyida ajrashish huquqiga ega boʻlladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.people.com/people/article/0,,20005552,00.html|sarlavha=Chad Michael Murray and Sophia Bush's Divorce Is Final|ish=[[People (jurnal)|People]]|sana=29-dekabr 2006-yil|qaralgan sana=20-sentabr 2013-yil|ism=Ken|muallif=Lee}}&lt;/ref&gt;.

Bushdan ajralganidan soʻng, Myurrey Kenzi Dalton bilan&lt;ref name=&quot;dalton2006&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://people.com/archive/fast-forward-vol-65-no-16/|sarlavha=Fast Forward His marriage not yet ended, Chad Michael Murray steps out with his new, teen fiancee Kenzie Dalton|ish=[[People (jurnal)|People]]|sana=24-aprel 2006-yil|qaralgan sana=31-mart 2019-yil}}&lt;/ref&gt; uchrashishni boshladi, u 2005-yilda Shimoliy Karolinadagi Miss USA oʻsmirlar tanlovida birinchi ikkinchi oʻrinni egallagan Dalton ''One Tree Hillda'' qoʻshimcha boʻlganida tanishgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.eonline.com/ca/news/3482/who-knew-chad-michael-murray-still-engaged|sarlavha=Who Knew? Chad Michael Murray Still Engaged|nashriyot=[[E! Online]]|sana=7-dekabr 2006-yil|qaralgan sana=31-mart 2019-yil|ism=Kristen|muallif=Veitch}}&lt;/ref&gt;. Ular 2006-yil aprel oyida unashtirilgan&lt;ref name=&quot;dalton2006&quot; /&gt;, lekin 2013-yil avgustida ular yetti yillik nikohlarini bekor qilishdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://people.com/celebrity/chad-michael-murray-and-kenzie-dalton-end-engagement/|sarlavha=Chad Michael Murray and Kenzie Dalton End Engagement|ish=[[People (jurnal)|People]]|sana=20-sentabr 2013-yil|qaralgan sana=31-mart 2019-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Barker |first=Olivia |date=20-sentabr 2013-yil |title=Chad Michael Murray splits from fiancee of 7 years |work=USA Today |url=https://www.usatoday.com/story/life/people/2013/09/20/chad-michael-murray-splits-from-one-tree-hill-fiancee/2845109}}&lt;/ref&gt;.

2014-yilda Myurrey ''tanlagan'' hamkasbi Sara Roemer bilan uchrashishni boshladi. 2015-yil yanvar oyida u va Roemer turmush qurganliklari va birinchi farzandini kutayotganliklari eʼlon qilindi&lt;ref name=&quot;Rotman&quot;&gt;{{Veb manbasi|ism=Michael|muallif=Rotman|sarlavha=Chad Michael Murray is Married and Expecting First Child with Sarah Roemer|ish=[[ABC News]]|sana=20-yanvar 2015-yil|qaralgan sana=20-yanvar 2015-yil|url=https://abcnews.go.com/Entertainment/chad-michael-murray-married-expecting-child-sarah-roemer/story?id=28356115}}&lt;/ref&gt;. Ular bir oʻgʻli bor, yilda tugʻilgan 2015,va bir qizi tugʻilgan 2017&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Chad Michael Murray and Sarah Roemer Welcome a Son|url=http://celebritybabies.people.com/2015/06/01/chad-michael-murray-welcomes-son-sarah-roemer/|nashriyot=People.com|ism=Wade|muallif=Rouse|sana=June 1, 2015|qaralgan sana=1-iyun 2015-yil|arxivsana=3-iyun 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150603233914/http://celebritybabies.people.com/2015/06/01/chad-michael-murray-welcomes-son-sarah-roemer/}}&lt;/ref&gt;.

=== Film ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Rol
! class=&quot;unsortable&quot; | Izohlar
|-
| 2001-yil
| ''Megiddo: Omega kodi 2''
| Devid Aleksandr - 16 yosh
|
|-
| 2003-yil
| ''Qiziqarli juma''
| Jeyk
|
|-
| 2004-yil
| ''Zolushka hikoyasi''
| Ostin Eyms
|
|-
| 2005-yil
| ''Mum uyi''
| Nik Jons
|
|-
| 2006-yil
| ''Jasurlar uyi''
| Jordan Ouens
|
|-
| 2011-yil
| ''Tashuvchi''
| Tetcher
| Qisqa film
|-
| 2012-yil
| ''Birinchi boʻsa''
| Oʻzi
| Qisqa; [[Rachael Leigh Cook|Rachael Leigh Kuk]] bilan (''Qiziq yoki oʻlish'' uchun)
|-
| 2013-yil
| ''Konnektikutdagi hayajon 2: Jorjiya arvohlari''
| Endi Uayrik
|
|-
| 2013-yil
| ''Fruitvale stantsiyasi''
| Ofitser Ingram
|
|-
| 2013-yil
| ''Gʻor odamlari''
| Jey
|
|-
| 2013-yil
| ''Madea Rojdestvosi''
| Tanner Makkoy
|
|-
| 2014-yil
| ''Orqada qolmoq''
| Kameron „Bak“ Uilyams
|
|-
| 2014-yil
| ''Boshqa odamlarning bolalari''
| PK
|
|-
| 2015-yil
| ''Uning qoʻllariga sevgi yozish uchun''
| Jeymi Tvorkovski
| 2011-yilda suratga olingan
|-
| 2016-yil
| ''Qonunbuzarlar va farishtalar''
| Genri
|
|-
| 2018
| ''Sovuq Brook lageri''
| Jek
|
|-
| 2020
| ''Maks Uinslou va sirlar uyi''
| Atticus Fazilati
|
|-
| 2020
| ''Kechadan omon qoling''
| Boy
|
|-
| 2021-yil
| ''Ted Bundy: Amerikalik Boogeyman''
| Ted Bundy
| &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Miska|ism=Brad|sana=7-may 2021-yil|sarlavha='House of Wax' Star Chad Michael Murray Becomes Ted Bundy, the 'American Boogeyman'|url=https://bloody-disgusting.com/movie/3664134/house-wax-star-chad-michael-murray-becomes-ted-bundy-american-boogeyman/|kirish sanasi=10-may 2021-yil|ish=Bloody Disgusting!|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021-yil
| ''Oʻyindan omon qoling''
| Erik
|
|-
| 2021-yil
| ''Qal'a''
| Frederik Balzari
|
|-
| 2022
| ''Qal'a: Snayperning koʻzi''
| Frederik Balzari
|
|}

=== Televizirdagi film va seriallari ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Year
!Title
!Role
! class=&quot;unsortable&quot; |Notes
|-
|2000
|''Undressed''
|Dan
|Episode „2.17“
|-
|2000
|''Diagnosis: Murder''
|Ray Santucci
|Episode: „The Cradle Will Rock“
|-
|2000–2001
|''Gilmore Girls''
|Tristan Dugray
|Recurring role {{Small|(Seasons 1 &amp; 2)}} &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;11 episodes
|-
|2001–2002
|''Dawsonʼs Creek''
|Charlie Todd
|Recurring role {{Small|(Season 5)}} &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;12 episodes
|-
|2002
|''[[CSI: Crime Scene Investigation]]''
|Tom Haviland
|Episode: „The Accused Is Entitled“
|-
|2003
|''Aftermath: A Long Way Home''
|Sean
|Credited as Chad Murray; &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Television film
|-
|2003
|''The Lone Ranger''
|Luke Hartman / [[Yolgʻiz qoʻriqchi|Lone Ranger]]
|Television film; &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Intended pilot for a television reboot
|-
|2003–2009, 2012
|''One Tree Hill''
|Lucas Scott
|Main role {{Small|(Seasons 1–6)}} &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;131 episodes &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Special guest star {{Small|(Episode: &quot;Last Known Surroundings&quot;)}} &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Director {{Small|(1 episode)}} &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Writer {{Small|(1 episode)}}
|-
|2010
|''Lies in Plain Sight''
|Ethan McAllister
|Television film
|-
|2010
|''Christmas Cupid''
|Patrick Kerns
|Television film
|-
|2012
|''Scruples''
|Spider Elliott
|Unaired television pilot&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Goldberg |first=Lesley |date=12-mart 2012-yil |title=Chad Michael Murray Set as Male Lead in ABC's Natalie Portman-Produced Pilot 'Scruples' |work=[[The Hollywood Reporter]] |url=http://www.hollywoodreporter.com/live-feed/chad-michael-murray-one-tree-hill-scruples-pilot-298663 |access-date=17-mart 2012-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|2013
|''Southland''
|Dave Mendoza
|Guest role; 2 episodes
|-
|2013–2014
|''Chosen''
|Jacob Orr
|Main role
|-
|2015
|''Texas Rising''
|Mirabeau Lamar
|Television mini-series
|-
|2015
|''Scream Queens''
|Brad Radwell
|Special guest star &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Episode: „Thanksgiving“
|-
|2015–2016
|''Agent Carter''
|Jack Thompson
|Main role; 14 episodes
|-
|2017
|''Sun Records''
|Sam Phillips
|Main role; 8 episodes
|-
|2018
|''The Beach House''
|Brett Beauchamps
|Television film
|-
|2018–2019
|''Star''
|Xander
|Recurring role; 8 episodes
|-
|2018
|''[https://www.hallmarkchannel.com/road-to-christmas Road to Christmas]''
|Danny Wise
|Hallmark Channel TV movie
|-
|2019
|''[[Riverdale]]''
|Edgar Evernever
|Recurring role; 9 episodes
|-
|2019
|''[https://www.hallmarkchannel.com/write-before-christmas Write Before Christmas]''
|Luke Miller
|Hallmark Channel TV movie
|-
|2020
|''Too Close for Christmas''
|Paul Barnett
|[[Lifetime|Lifetime Channel]] TV movie
|-
|2020
|''Love in Winterland''
|Brett
|Hallmark Channel TV movie
|-
|2021
|''Sand Dollar Cove''
|Brody
|Hallmark Channel TV movie
|-
|2021
|''A Winter Romance''
|Joel
|GAC Family TV movie
|-
|2021
|''Toying With Christmas''
|Kevin
|Lifetime Channel TV movie
|-
|2021
|''Angel Falls Christmas''
|Gabriel
|GAC Family TV movie
|-
|2021
|''Colours of Love''
|Joel Sheehan
|Paramount Movies
|-
|}

=== Musiqalari va videolari ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Rassom
! Rol
|-
| 2010-yil
| &quot; Oʻylab boʻlmaydigan (men tayyorman) &quot;
| [[Alicia Keys]]
| Sevgi qiziqishi
|-
| 2018
| „Menga kerak boʻlgan hamma narsa“
| [[Brandy Norwood|brendi]]
| Sevgi qiziqishi
|-
| 2019
| &quot; Uning dunyosi yoki meniki &quot;
| Maykl Rey
| Ota&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=America|ism=Good Morning|sarlavha=Chad Michael Murray stars in Michael Ray's music video for 'Her World or Mine'|url=https://www.goodmorningamerica.com/culture/story/chad-michael-murray-stars-country-singer-michael-rays-66285497|kirish sanasi=4-may 2022-yil|ish=Good Morning America|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Reklamalari ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Brend
! Rol
! {{abbr|Mnb.|Manba(lar)}}
|-
| 2016-yil
| „Amerikada ishlab chiqarilgan: Amerikada koʻproq ish oʻrinlari“
| [[Walmart]]
| Ishlab chiqarish ishchisi
| &lt;ref&gt;{{Citation|title=Walmart TV Spot, 'Made in America: More American Jobs' Song by Aerosmith|url=https://www.ispot.tv/ad/ARF2/walmart-made-in-america-more-american-jobs-song-by-aerosmith|language=en|access-date=2022-05-04}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021-yil
| „Sindirish; ayrilish; toʻxtatish“
| Hotels.com
| Stiv
| &lt;ref&gt;{{Citation|title=Hotels.com - Breakup (2021)|url=https://www.youtube.com/watch?v=Ydp2w5PVtJU|language=en|access-date=2022-05-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== Mukofotlari va nominatsiyalari ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Mukofot
! Turkum
! Ish
! Natija
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2004-yil
| Tanlangan film: Breakout aktyori
| rowspan=&quot;11&quot; | Teen Choice mukofotlari
| ''Zolushka hikoyasi'' | {{Gʻolib}}
|-
| Tanlangan TV: Breakout aktyori
| rowspan=&quot;2&quot; | ''Bitta daraxt tepaligi'' | {{Gʻolib}}
|-
| Tanlangan TV aktyori: Drama | {{Nom}}
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2005-yil
| Tanlangan kino aktyori: aksiya/sarguzasht/triller
| rowspan=&quot;2&quot; | ''Mum uyi'' | {{Gʻolib}}
|-
| Tanlangan film: Rumble &lt;small&gt;(Elisha Cuthbert va Brayan Van Holt bilan)&lt;/small&gt; | {{Nom}} 
|-
| Tanlangan film: Kimyo &lt;small&gt;([[Hilary Duff|Hilari Daff]] bilan)&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;3&quot; | ''Zolushka hikoyasi'' | {{Nom}}
|-
| Tanlangan film: Liplock &lt;small&gt;(Hilary Duff bilan)&lt;/small&gt; | {{Nom}}
|-
| Tanlangan film: Sevgi sahnasi &lt;small&gt;(Hilari Daff bilan)&lt;/small&gt; | {{Nom}}
|-
| Tanlangan TV aktyori: Drama
| rowspan=&quot;5&quot; | ''Bitta daraxt tepaligi'' | {{Nom}}
|-
| Tanlangan televizor: Kimyo &lt;small&gt;(Jeyms Lafferti bilan)&lt;/small&gt; | {{Nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2006-yil
| Tanlangan TV aktyori: Drama | {{Nom}}
|-
| Drama serialidagi eng yaxshi spektakl
| Prizma mukofoti | {{Nom}}
|-
| 2008-yil
| Tanlangan TV aktyori: Drama
| Teen Choice mukofotlari| {{Gʻolib}} 
|}
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.thechadmichaelmurray.com/ Rasmiy veb-sayt]
* {{IMDbda kishi|614877|Chad Michael Murray}}  
* [http://www.tvguide.com/celebrities/chad-michael-murray/bio/143930 TVGuide.com saytida bio]
* [http://www.starpulse.com/Actors/Murray,_Chad_Michael/Biography/ Starpulse.com saytidagi bio] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20151023080716/http://www.starpulse.com/Actors/Murray,_Chad_Michael/Biography/ |date=23-oktabr 2015-yil }}
{{Tashqi havolalar}}
{{DEFAULTSORT:Myurrey, Chad}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Amerikalik erkak televideniye aktyorlari]]
[[Turkum:Amerikalik erkak modellar]]
[[Turkum:1981-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Amerikalik erkak aktyorlar]]
[[Turkum:Amerikalik aktyorlar]]</text>
      <sha1>lwmrt0lbrq3yi09u506vu0rhawk32ac</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Login</title>
    <ns>0</ns>
    <id>817207</id>
    <revision>
      <id>6181516</id>
      <parentid>5318636</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T03:12:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3897" sha1="17r0mygqrk0zy6363j76rfgd6kuja7h" xml:space="preserve">Kompyuter xavfsizligi '''sohasida tizimga kirish''' shaxsning oʻzini [[Shaxsiy guvohnoma|identifikatsiyalash]] va autentifikatsiya qilish orqali [[Kompyuter|kompyuter tizimiga]] kirish jarayonidir. Foydalanuvchi hisob maʼlumotlari odatda foydalanuvchi nomi va mos parolning shaklidir&lt;ref name=&quot;LINFO&quot; /&gt; va bu hisobga olish maʼlumotlarining oʻzi ''baʼzan'' '''&lt;span lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;login&lt;/span&gt;''' (yoki '''tizimga kirish''') deb ataladi&lt;ref name=&quot;Oxford dictionary&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20160828131700/http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/login Oxford Dictionaries], definition of ''login''.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;LINFO&quot;&gt;[http://www.linfo.org/login_def.html The Linux Information Project], detail and definition of ''login'' and ''logging in''.&lt;/ref&gt;. Amalda, zamonaviy xavfsiz tizimlar koʻpincha qoʻshimcha xavfsizlik uchun [[Email|elektron pochta]] yoki SMS tasdiqlash kodi kabi ikki bosqichli himoya tizimini talab qiladi. Login foydalanuvchiga yangi veb-saytga kirish yoki hisob yaratish uchun [[Ijtimoiy tarmoq|ijtimoiy tarmoq xizmatidagi]] mavjud foydalanuvchi hisob maʼlumotlaridan foydalanish imkonini beradi. Kirish kerak boʻlmagan taqdirda, foydalanuvchi '''tizimdan chiqishi''' mumkin.

== Jarayon ==
[[Fayl:Fingerprint_scanner_identification.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/Fingerprint_scanner_identification.jpg/220px-Fingerprint_scanner_identification.jpg|left|thumb| Barmoq izi bilan login, yaqinda yaratilgan bank xavfsizligi ilovasi]]
Tizimga kirish odatda maʼlum bir sahifa, veb-sayt yoki dasturga kirish uchun ishlatiladi. Buni esa huquqbuzarlar koʻra olmaydi. Foydalanuvchi tizimga kirgandan soʻng, login tokeni foydalanuvchi saytga ulanganda qanday harakatlar qilganini koʻrish mumkin. Tizimdan chiqish foydalanuvchi tomonidan tegishli buyruqni kiritish yoki [[Vebsayt|veb-sayt]] havolasi yorligʻidagi '''chiqish''' belgisini bosish orqali baʼzi harakatlarni amalga oshirishi mumkin. Bunda shuningdek, foydalanuvchi oʻz ish stantsiyasini oʻchirish, [[Brauzer|veb-brauzer]] oynasini yopish, veb-saytni tark etish yoki veb-saytni belgilangan muddat ichida yangilamaslik kabi amallarni oshirishi mumkin.

Kirish sahifasida kirish yoki chiqishdan keyin qayerga qayta yoʻnaltirishni koʻrsatadigan qaytish URL parametri boʻlishi mumkin. Masalan, bu saytda &lt;code&gt;returnto=&lt;/code&gt; .

Seanslarni kuzatish uchun cookie fayllardan foydalanadigan veb-saytlar holida, foydalanuvchi tizimdan chiqqanda, odatda ushbu saytdagi faqat seans uchun moʻljallangan cookie fayllar foydalanuvchi kompyuteridan oʻchiriladi. Bundan tashqari, server seans bilan bogʻlanishni bekor qiladi va shu bilan foydalanuvchining cookie fayllar omboridagi har qanday seans dastagini foydasiz qiladi. Agar foydalanuvchi umumiy kompyuterdan foydalanayotgan kompyuterdan foydalansa, bu xususiyat foydali boʻladi.

'''Kompyuterdan chiqish —''' ruxsatsiz foydalanuvchilarning uni buzishiga yoʻl qoʻymaslik uchun odatiy xavfsizlik amaliyotidir. Kirishning turli usullari boʻlishi mumkin, ular grafik, barmoq izlari, koʻzni skanerlash, parol (ogʻzaki yoki matnli kiritish) va boshqalar orqali boʻlishi mumkin.

== Tarixi va etimologiyasi ==
[[Fayl:IBM_AIX_4_Login_Prompt.jpeg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/IBM_AIX_4_Login_Prompt.jpeg/220px-IBM_AIX_4_Login_Prompt.jpeg|thumb| IBM AIX Version 4 konsoliga kirish soʻrovi]]
Bu atamalar 1960-yillardagi vaqt almashish tizimlari va 1970-yillarda Bulletin Board Systems (BBS) bilan keng tarqalgan. Dastlabki uy kompyuterlari va [[Shaxsiy kompyuter|shaxsiy kompyuterlar]] 1990-yillarda [[Windows NT]], OS/2 va Linux -ga qadar ularni talab qilmagan.Login soʻzi (to log) soʻzidan kelib chiqqan. Kompyuter tizimlari foydalanuvchilarning ''tizimga'' kirishlari jurnalini yuritadi.

== Manbalar ==

[[Turkum:Kompyuter]]
[[Turkum:Kirish nazorati]]
[[Turkum:Texnologiya]]</text>
      <sha1>17r0mygqrk0zy6363j76rfgd6kuja7h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Laura Dahlmeier</title>
    <ns>0</ns>
    <id>823261</id>
    <revision>
      <id>6181498</id>
      <parentid>5500455</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T01:01:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LNTG</username>
        <id>143868</id>
      </contributor>
      <comment>Undid 4 revisions from [[Special:Diff/5500307|5500307]] until [[Special:Diff/5500455|5500455]]</comment>
      <origin>6181498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9845" sha1="f0s7aguu7xb3340jh69zdp0bkpez4ve" xml:space="preserve">{{Sportchi bilgiqutisi
| ism                   = Laura Dahlmeier
| tasvir                = Porträts bei der Olympia-Einkleidung München 2018 (Martin Rulsch) 48.jpg
| tasvirizoh            =
| jins                  = 
| tugilgan_paytdagi_ism =
| Taxallus/Laqab            =
| fuqarolik             = {{bayroq|Germaniya}}
| sport = (Biatlon)
| klub =
| tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|8|22|df=yes}}
| tavallud_yer = [[Garmisch-Partenkirchen]], [[Germaniya]]
| vafot_sana =
| vafot_yer =
| faoliyat_yillar =
| faol_tomon =
| murabbiylar =
| boy = 1.62 m&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=http://www.deutscherskiverband.de/detail_athleten_de,1073,165768,detail.html?filter_athleten_betreuer_disziplinen=1069|title=Profile}}&lt;/ref&gt;
| vazn =
| medallar =
| vebsayt = http://www.laura-dahlmeier.de/
}}
'''Laura Dahlmeier''' (1993-yil 22-avgustda tugʻilgan) — isteʼfodagi nemis [[biatlon]]chisi. Dahlmeier oʻzining birinchi jahon kubogi poygalarida 2012—2013-yilgi mavsumda boshlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.laura-dahlmeier.de/index.php/uebermich|sarlavha=Über mich (German)|nashriyot=Laura Dahlmeier (personal homepage)|qaralgan sana=28-yanvar 2014-yil|arxivsana=2016-09-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160922210517/http://www.laura-dahlmeier.de/index.php/uebermich}}&lt;/ref&gt;. 2014-yilda u [[Sochi]]da boʻlib oʻtgan [[2014-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari|qishki Olimpiya oʻyinlarida]] ishtirok etgan. 2017-yilgi jahon chempionatida beshta oltin medalni qoʻlga kiritgan. 2018-yilda u xuddi shu Olimpiadada biatlon sprint va taʼqib qilishda gʻolib chiqqan birinchi ayol boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.espn.com/olympics/winter18/story/_/id/22407890/martin-fourcade-laura-dahlmeier-win-biathlon-gold-medals|sarlavha=Martin Fourcade, Laura Dahlmeier win biathlon gold medals|nashriyot=Espn.com|qaralgan sana=12-fevral 2018-yil}}&lt;/ref&gt;. Faoliyati davomida Olimpiadada jami ikkita oltin va bitta bronza, jahon chempionatlarida yettita oltin, uchta kumush va beshta bronza medali, bitta umumjahon kubogi va ikkita intizom boʻyicha Jahon kubogi gʻolibi boʻlgan. Dalmeyer 2019-yilning may oyida, 25 yoshida musobaqadagi faoliyatini yakunlaganini eʼlon qilgan. 2019-yil oktyabr oyida u bolalar kitobini chiqargan.

== Faoliyati ==

=== Biatlondagi faoliyati ===
2013-yilda [[Avstriya]]ning [[Obertilliach|Obertilyax]] shahrida oʻtkazilgan biatlon boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida Dahlmeyer yakkalik, sprint va estafeta bahslarida uchta oltin medalni, shuningdek, taʼqib qilishda kumush medalni qoʻlga kiritgan. Shundan soʻng, u 2013-yilgi biatlon boʻyicha Jahon chempionatida ayollar estafetasida Germaniya terma jamoasiga qabul qilingan: uchinchi bosqichda u aniq zarba bergan va 38 soniyalik kamchilikni bartaraf etib, Germaniya bilan peshqadam boʻlgan. Dalmeyer oʻzining birinchi toʻliq Jahon kubogi musobaqalarini keyingi mavsumda yakunlagan: u Jahon kubogi estafetalarida koʻproq muvaffaqiyat qozongan, biroq yakka tartibli shohsupaga chiqa olmagan va 2014-yil [[Rossiya]]ning [[Sochi]] shahrida boʻlib oʻtgan [[2014-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari|Qishki Olimpiya oʻyinlarida]] bu natijalrni yaxshilashga taʼsir oʻtkaza olmagan.

Dahlmeierning 2014—2015-yilgi mavsumini boshlash jarohati tufayli kechiktirilgan va u 2014-yil dekabr oyida Pokljukada Jahon kubogi mavsumida debyut qilgan. Ikki oy oʻtgach, u Nové Město na Moravěda oʻzining birinchi Jahon kubogi gʻalabasini qoʻlga kiritgan, shundan soʻng u yana oltita shohsupaga koʻtarilishga sazovor boʻlgan, shu jumladan ikkinchi gʻalaba va oʻzining birinchi ikkita kattalar jahon chempionati medali, taʼqib qilishda kumush va ayollar estafetasida oltin medallariga ega chiqqan.

2015—2016-yillarda beshta Jahon kubogi gʻolibi boʻlgan va [[Oslo]]da boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida u birinchi yakkalik oltin medalini, ommaviy startda kumush va sprint, shaxsiy va ayollar estafetasida bronza medalini qoʻlga kiritgan.

Dahlmeierning 2018—2019-yilgi mavsumi kasallik tufayli toʻxtatilgan, ammo u 2019-yil yanvar oyida Antholzda boʻlib oʻtgan Jahon kubogi poygasida gʻalaba qozongan va 2019-yilda Östersundda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida sprint va taʼqib qilish boʻyicha ikkita bronza medalini qoʻlga kiritgan. Mavsum tugagandan soʻng, 2019-yil may oyida u professional biatlon uchun zarur boʻlgan 100 % ishtiyoqni his qilmasligini aytib, musobaqadan ketishini eʼlon qilgan&lt;ref&gt;[https://www.sueddeutsche.de/sport/laura-dahlmeier-ruecktritt-biathlon-1.4451383 Die Gier weicht der Ruhe], sueddeutsche, 20190517&lt;/ref&gt;.

=== Biatlondan keyingi faoliyati ===
2019-yil 18-oktyabrda Dahlmeier oʻzi hammuallif boʻlgan ''Die Klima Gang: Laura Dahlmeier und Freunde im Einsatz für die Natur'' nomli bolalar kitobini chiqargan.

2019—2020-yilgi biatlon boʻyicha Jahon kubogi mavsumida u Germaniyaning ZDF teleradiokompaniyasida ekspert sharhlovchisi boʻlib ishlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=zdf.de|sarlavha=Als TV-Expertin - Laura Dahlmeier verstärkt ZDF-Team|url=https://brill.com/view/journals/cr/82/6/article-p703_6.xml|ish=ZDF|kirish sanasi=25-fevral 2021-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Biatlon natijalari ==
Barcha natijalar [[Xalqaro biatlonchilar ittifoqi|Xalqaro biatlon ittifoqidan]] olingan&lt;ref name=&quot;IBUprofile&quot;&gt;International Biathlon Union.&lt;/ref&gt;. 2019-yil 17-may kuni u biatlondan ketishini eʼlon qilgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Karolos Grohmann, Alexander Smith |date=17-may 2019-yil |title=Double Olympic champion Dahlmeier retires at 25 |language=inglizcha |publisher=Reuters |url=https://uk.reuters.com/article/uk-biathlon-dahlmeier/double-olympic-champion-dahlmeier-retires-at-25-idUKKCN1SN1EC |access-date=17-may 2019-yil |archive-date=2019-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190517153107/https://uk.reuters.com/article/uk-biathlon-dahlmeier/double-olympic-champion-dahlmeier-retires-at-25-idUKKCN1SN1EC |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

=== Olimpiya oʻyinlari ===
''3 ta medal (2 ta oltin, 1 ta bronza)''
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
! style=&quot;width:190px;&quot; |Musobaqa
! style=&quot;width:70px;&quot; |Shaxsiy
! style=&quot;width:70px;&quot; | Sprint
! style=&quot;width:70px;&quot; | Taʼqib qilish
! style=&quot;width:70px;&quot; |Ommaviy start
! style=&quot;width:70px;&quot; | Estafeta
! style=&quot;width:70px;&quot; |Aralash estafeda
|-
| align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|Russia}}[[2014-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida biatlon|2014-yil Sochi]]
| 13
| 46
| 30
| —
| 11
| DSQ
|-
| align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|South Korea}}[[2018-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida biatlon|2018-yil Pxyonchxan]]
| style=&quot;background:#cfaa88;&quot; | '''Bronza'''
| style=&quot;background:gold;&quot; | '''Oltin'''
| style=&quot;background:gold;&quot; | '''Oltin'''
| 16
| 8
| 4
|}

: ''*Aralash estafeta musobaqa sifatida 2014-yilda qoʻshilgan.''

=== Jahon chempionatlari ===
''15 ta medal (7 ta oltin, 3 ta kumush, 5 ta bronza)''
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
! style=&quot;width:190px;&quot; |Musoaqa
! style=&quot;width:70px;&quot; |Shaxsiy
! style=&quot;width:70px;&quot; | Sprint
! style=&quot;width:70px;&quot; | Taʼqib qilish
! style=&quot;width:70px;&quot; |Ommaviy start
! style=&quot;width:70px;&quot; | Estafeta
! style=&quot;width:70px;&quot; | {{Nobr|Mixed relay}}
! style=&quot;width:70px;&quot; | Yagona aralash estafeta
|-
| align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|CZE}}[[Biatlon bo'yicha jahon chempionati 2013 yil|2013-yil Nové Město]]
| —
| —
| —
| —
| 5
| —
|
|-
| align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|FIN}}[[Biatlon bo'yicha jahon chempionati 2015|2015-yil Kontiolahti]]
| 6
| 4
| style=&quot;background:silver;&quot; | '''Kumush'''
| 7
| style=&quot;background:gold;&quot; | '''Oltin'''
| —
|-
| align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|NOR}}[[Biatlon bo'yicha jahon chempionati 2016|2016-yil Oslo]]
| style=&quot;background:#cfaa88;&quot; | '''Bronza'''
| style=&quot;background:#cfaa88;&quot; | '''Bronza'''
| style=&quot;background:gold;&quot; | '''Oltin'''
| style=&quot;background:silver;&quot; | '''Kumush'''
| style=&quot;background:#cfaa88;&quot; | '''Bronza'''
| —
|-
| align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|AUT}}[[Biatlon bo'yicha jahon chempionati 2017|2017-yil Hochfilzen]]
| style=&quot;background:gold;&quot; | '''Oltin'''
| style=&quot;background:silver;&quot; | '''Kumush'''
| style=&quot;background:gold;&quot; | '''Oltin'''
| style=&quot;background:gold;&quot; | '''Oltin'''
| style=&quot;background:gold;&quot; | '''Oltin'''
| style=&quot;background:gold;&quot; | '''Oltin'''
|-
| align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|SWE}}[[Biathlon World Championships 2019|2019-yil Ostersund]]
| 4
| style=&quot;background:#cfaa88;&quot; | '''Bronza'''
| style=&quot;background:#cfaa88;&quot; | '''Bronza'''
| 6
| 4
| —
| —
|}

=== Yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionati ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
! style=&quot;width:190px;&quot; |Musobaqa
! style=&quot;width:70px;&quot; |Shaxsiy
! style=&quot;width:70px;&quot; | Sprint
! style=&quot;width:70px;&quot; | Taʼqib qilish
! style=&quot;width:70px;&quot; | Estafeta
|-
| align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|CZE}}[[Biatlon bo'yicha o'smirlar o'rtasidagi jahon chempionati 2011 yil|2011-yil Nové Město]]
| 12
| 14
| style=&quot;background:#cfaa88;&quot; | '''Bronza'''
| style=&quot;background:#cfaa88;&quot; | '''Bronza'''
|-
| align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|FIN}}[[Biatlon bo'yicha o'smirlar o'rtasidagi jahon chempionati 2012 yil|2012-yil Kontiolahti]]
| 16
| 37
| 34
| 6
|-
| align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|AUT}}[[Biatlon bo'yicha o'smirlar o'rtasidagi jahon chempionati 2013 yil|2013-yil Obertilyax]]
| style=&quot;background:gold;&quot; | '''Oltin'''
| style=&quot;background:gold;&quot; | '''Oltin'''
| style=&quot;background:silver;&quot; | '''Kumush'''
| style=&quot;background:gold;&quot; | '''Oltin'''
|}

=== Yevropa yoshlar olimpiya qishki festivali ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
! style=&quot;width:190px;&quot; |Musobaqa
! style=&quot;width:70px;&quot; |Shaxsiy
! style=&quot;width:70px;&quot; | Sprint
! style=&quot;width:70px;&quot; |Aralash estafeta
|-
| align=&quot;left&quot; |{{Flagicon|CZE}}[[2011-yilgi Yevropa yoshlar qishki Olimpiya festivalida biatlon|2011-yil Liberec]]
| style=&quot;background:gold;&quot; | '''Oltin'''
| style=&quot;background:gold;&quot; | '''Oltin'''
| style=&quot;background:gold;&quot; | '''Oltin'''
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>f0s7aguu7xb3340jh69zdp0bkpez4ve</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lancia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>824355</id>
    <revision>
      <id>6181396</id>
      <parentid>5818070</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:41:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35835" sha1="5f77nhgphmuwc0gxaiu9ymoepwq9dtb" xml:space="preserve">{{Shirkat bilgiqutisi|name=Lancia|caption=|type=[[Shoʻba korxona]] ([[Società per azioni|S.p.A.]])|foundation={{start date and age|1906|11|27}}|founder=[[Vincenzo Lancia]]|key_people=[[John Elkann]]|industry=[[Avtomobilsozlik|Avtomobilsozlik]]|products=[[Avtomobillar]]|revenue=|net_income=|num_employees=|parent=[[Stellantis]]|homepage={{url|www.lancia.com}}}}

'''Lancia''' — Italiya avtomobil ishlab chiqaruvchisi va FCA Italy Sp (Hozirda Stellantis shoʻba korxonasi) tarkibidagi kompaniya. Lancia kompaniyasining hozirgi shakli 2007-yil yanvar oyida tashkil etilgan, ammo uning asl tarixi 1906-yilda [[Turin|Torinoda]] Vincenzo Lancia (1881—1937) va Claudio Fogolin tomonidan tashkil etilgan Lancia ''&amp; C.'' ishlab chiqarish konserniga borib taqaladi. Bu kompaniya 1969-yilda u Fiat tarkibiga kirdi.

Lancia markali avtomobillar sotuvi 1990-yilda 300 000 dan ortiq yillik avtomobildan iborat boʻlsa, 2010-yilga kelib 100 000 dan kamayib ketdi. Korporativ asos kompaniya — Fiat 2009-yilda [[FCA US|Chrysler]] ulushini sotib olgandan soʻng, Lancia brendi portfeli koʻpgina Yevropa bozorlarida sotiladigan Chrysler mahsulotlarini oʻz ichiga olgan holda oʻzgartirildi. Ammo, Buyuk Britaniya va Irlandiyada Lancias Chryslers sifatida qayta nomlandi. Savdolar pasayishda davom etdi. Oʻshandan beri kompaniyaning yagona mahsuloti Lancia Ypsilon boʻlib, Italiyadan tashqarida sotuvlar 2017-yilda bekor qilindi. Lancia ancha kichik brend boʻlishiga qaramay, Ypsilon Italiyada mashhur boʻlib qolmoqda; aslida u 2019-yilda u yerda eng koʻp sotilgan ikkinchi mashina edi&lt;ref name=&quot;al volante&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=4-yanvar 2020-yil |title=Le auto più vendute in Italia nel 2019 |url=https://www.alvolante.it/news/auto-piu-vendute-italia-nel-2019-366844 |access-date=12-yanvar 2020-yil}}&lt;/ref&gt;. Yangi birlashtirilgan Franko-Italiya-Amerika kompaniyasi Stellantis Italiyaning Lancia kompaniyasini qayta tiklashga harakat qiladi, buning natijasida brendning bir nechta modellari&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Stellantis Pulls Legendary Italian Brand Lancia Back From The Brink|url=https://www.forbes.com/sites/michaeltaylor/2021/06/14/stellantis-pulls-legendary-italian-brand-lancia-back-from-the-brink/?sh=39de017a3d29|sana=14 June 2021|ish=Forbes|muallif=Michael Taylor}}&lt;/ref&gt; va Italiyadan tashqarida birinchi marta sotilishni boshladi.&lt;ref name=&quot;export&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Angel Sergeev |date=9-noyabr 2021-yil |title=Lancia To Sell Cars Outside Of Italy Starting In 2024 |publisher=Motor1.com |url=https://www.motor1.com/news/546508/lancia-sell-cars-outside-italy/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Luca Cifferi |date=7-aprel 2022-yil |title=Lancia to prepare for sales outside of Italy by naming country managers |publisher=Automotive News Europe |url=https://europe.autonews.com/automakers/lancia-prepare-sales-outside-italy-naming-country-managers}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reuters202205&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Reuters Staff |date=20-may 2022-yil |title=Stellantis aims for 50% of sales online at relaunched Lancia |publisher=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/stellantis-lancia-idUSL5N2X483O}}&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==

=== Asosiy va dastlabki yillar ===
[[Fayl:2006_SAG_-_Lancia_Beta_Torpedo_1520_HP_1909_-03.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/2006_SAG_-_Lancia_Beta_Torpedo_1520_HP_1909_-03.JPG/220px-2006_SAG_-_Lancia_Beta_Torpedo_1520_HP_1909_-03.JPG|right|thumb| Lancia Beta Torpedo (1909)]]
Lancia &amp; C. Fabbrica Automobili kompaniyasi 1906-yil 27-noyabrda [[Turin|Turinda]] [[Fiat]] poygasi haydovchilari Vincenzo Lancia (1881—1937) va uning doʻsti Claudio Fogolin (1872—1945) tomonidan tashkil etilgan. Lancia tomonidan ishlab chiqarilgan birinchi avtomobil 1907-yildan 1908-yilgacha ishlab chiqarilgan „Tipo 51“ yoki „12 HP“ (keyinchalik „Alfa“ deb ataladi) edi. U {{Cvt|28|PS|kW hp|0}} quvvatga ega boʻlgan kichik toʻrt silindrli dvigatelga ega edi&lt;ref name=&quot;classicargarage.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.classicargarage.com/english/garages/history/lancia-histo.htm|sarlavha=Lancia history|ism=Marc|muallif=Vorgers|ish=classicargarage.com|qaralgan sana=1-may 2008-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080905095640/http://www.classicargarage.com/english/garages/history/lancia-histo.htm|arxivsana=5 September 2008}}&lt;/ref&gt;.

1910-yilda Lancia komponentlari Qoʻshma Shtatlarga eksport qilindi, u yerda ular SGV kompaniyasi tomonidan yigʻilib, SGV brendi sifatida sotildi. 1915-yilda Lancia oʻzining birinchi yuk mashinasini — Jotani ishlab chiqardi va u alohida seriya sifatida davom etdi. 1937-yilda Vincenzo yurak xurujidan vafot etdi. Uning rafiqasi Adele Miglietti Lancia va uning oʻgʻli Gianni Lancia kompaniya boshqaruvini oʻz qoʻliga oldi. Ular Vittorio Janoni muhandis boʻlishga koʻndirishdi. Jano allaqachon Alfa Romeoning turli modellarini, jumladan, 6C, P2 va P3 kabi eng muvaffaqiyatli poyga avtomobillarini loyihalash orqali oʻzi uchun nom qozongan edi.
[[Fayl:LanciaBorgoSanPaolo009.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7f/LanciaBorgoSanPaolo009.jpg/220px-LanciaBorgoSanPaolo009.jpg|thumb| Lancia avtomobillari birinchi ishlab chiqarilgan Turindagi sobiq Lancia Borgo San Paolo zavodi]]
Lancia avtomobil olamida koʻplab innovatsiyalarga ega avtomobillarni taqdim etishi bilan mashhur. Ular orasida 1913-yildagi Theta ham bor, u standart toʻliq elektr tizimiga ega boʻlgan birinchi ishlab chiqarilgan avtomobili edi&lt;ref name=&quot;lancia.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.lancia.com/#/history-and-design/history/innovation/|sarlavha=Innovation The First Models|ish=lancia.com|qaralgan sana=9-iyun 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070225144827/http://www.lancia.com/#/history-and-design/history/innovation/|arxivsana=25 February 2007}}&lt;/ref&gt;. Lanciaʼning monokok shassisini qabul qilgan birinchi avtomobili — 1922-yildan 1931-yilgacha ishlab chiqarilgan. Lambda — gidravlik amortizatorni bitta blokga birlashtirgan mustaqil old suspenziyaga ega edi (bu xususiyat keyingi Lancia rusumlarida, Appiagacha qoʻllanadi) 1948-yilda birinchi 5 pogʻonali uzatma qutisi avtomobillarga oʻrnatildi. Lancia 1950-yilda Aurelia&lt;ref name=&quot;ritzsite.nl&quot;&gt;1980; page 2 of: [http://www.ritzsite.nl/Lancia/02_LanciaCC.htm www.ritzsite.nl/Lancia/02_LanciaCC.htm], accessdate: 14. June 2016&lt;/ref&gt; modelida V8 va V12 dvigatel konfiguratsiyasi bilan sanoatning yetakchi tajribalaridan soʻng birinchi toʻliq ishlab chiqarilgan V6 dvigatelini taqdim etdi. Shuningdek, u V4 dvigatelini birinchi ishlab chiqaruvchi boʻldi. Boshqa innovatsiyalar ishlab chiqarish avtomobillarida mustaqil suspenziyadan foydalanishni oʻz ichiga oldi. Turli xil modellar oʻrtasida umumiylik kam boʻlgani sababli, ishlab chiqarish tannarxi oʻsishda davom etdi, bir xil talab esa oxir-oqibat Lanciaʼning hayotiyligiga taʼsir qildi. 

=== 1969-yildan hozirgi kungacha ===
[[Fayl:LanciaBorgoSanPaolo0001.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/LanciaBorgoSanPaolo0001.jpg/220px-LanciaBorgoSanPaolo0001.jpg|thumb| Turindagi sobiq Lancia Borgo San Paolo zavodining kirish joyi, fuqarolik markazi sifatida qayta qurilgan.]]
Fiat 1969-yil oktyabr oyida sotib olish taklifini boshladi. Bu Lancia tomonidan qabul qilindi, chunki kompaniya katta miqdorda pul yoʻqotdi, 1969-yilda yoʻqotishlar 20 million {{GBP}} tashkil etdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=30-aprel 1970-yil |title=Lancia loss was £20m |page=24 |work=[[The Times]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Raffaelli|first=Fabio|date=2012|title=Enciclopedia dell'Automobile|url=https://books.google.com/books?id=WQnrMoD7ZDkC&amp;q=autobianchi&amp;pg=PA110|language=it|publisher=Script edizioni|isbn=978-8866147091}}&lt;/ref&gt;.

1970 va 1980-yillarda Lancia ralli boʻyicha katta muvaffaqiyatlarga erishdi va koʻplab jahon ralli chempionatlarida gʻolib chiqdi.

=== 2021-yil — Lanciaʼning 115 yilligi ===
Lancia 2021-yilda tashkil topganining 115 yilligini nishonladi. Luca Napolitano va Jean-Pierre Ploue Lancianing 115 yilligini „Harakatdagi nafislik“ nomli hujjatli film bilan tabrikladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=17-iyun 2021-yil |title=Lancia: i suoi primi 115 anni. In un documentario |publisher=alvolante.it |agency=alvolante.it |url=https://www.alvolante.it/news/lancia-una-webserie-ne-celebra-storia-373837 |access-date=25-iyun 2021-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Luca Napolitano celebrates Lancia's 115th anniversary with a docufilm entitled &quot;Elegance on the move&quot;|url=https://www.media.stellantis.com/em-en/lancia/press/luca-napolitano-celebrates-lancia-s-115th-anniversary-with-a-docufilm-entitled-elegance-on-the-move|ish=media.stellantis.com|nashriyot=stellantis.com|kirish sanasi=25-iyun 2021-yil|qaralgan sana=2022-11-07|arxivsana=2024-02-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20240203032611/https://www.media.stellantis.com/em-en/lancia/press/luca-napolitano-celebrates-lancia-s-115th-anniversary-with-a-docufilm-entitled-elegance-on-the-move}}&lt;/ref&gt;.


 {{Multiple image|align=right|direction=vertical|width=200|header=|image1=LogoLancia1907.jpg|alt1=1907 Lancia logo|caption1=1907 Lancia radiator yozuvi|image2=Hood Ornament, Kemble Air Show 2009 (3643975857).jpg|alt2=1929 Lancia logo|caption2=1929–1957 Lancia logo|image3=LogoLancia1974.jpg|alt3=1974 Lancia logo|caption3=1974–2000 Lancia logo}}

== Brending ==
; 1907-yil

1907-yildan 1910-yilgacha Lancia avtomobillari haqiqiy logotipga ega emas edi&lt;ref name=&quot;lanciapress logo&quot;/&gt;.

; 1911-yil

Asl Lancia logotipi graf Carlo Biscaretti di Ruffia tomonidan ishlab chiqilgan. 1910-yilda Vinchenso Lansiya Biskaretti di Ruffiyadan kompaniya uchun nishon yaratishni soʻradi: Count oltita [[akvarel]] taklifi eskizini taqdim etdi. Vinchenso Lancia oltin rangda Lancia yozuvi („Lancia“ italyancha „nayza“ degan maʼnoni anglatadi) tushirilgan koʻk nayza va bayroqdan iborat dumaloqni tanladi, toʻrtta rulli rulda, oʻng tomonida qoʻlda gaz kelgich detallari mavjud&lt;ref name=&quot;lanciapress logo&quot;/&gt;. Lancia logotipi tushirilgan birinchi mashina 1911-yilda Gamma 20 HP boʻlgan&lt;ref name=&quot;lanciapress logo&quot; /&gt;.

; 1929-yil

1929-yilda logotip oʻzining yakuniy tartibiga ega boʻldi: oldingi dumaloq nishon Reuleaux uchburchagi shaklida koʻk qalqon ustiga oʻrnatilgan edi (Biskaretti di Ruffianing oltita original takliflaridan birida topilgan)&lt;ref name=&quot;lanciapress logo&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.lanciapress.com/press/detail/9591|sarlavha=Un nuovo marchio per le sfide del futuro|ish=lanciapress.com|nashriyot=Lancia Automobiles S.p.A.|sana=6-mart 2007-yil|til=IT|qaralgan sana=26-aprel 2015-yil}}&lt;/ref&gt;. Garchi birinchi marta 1929-yilda Dikappada qoʻllangan boʻlsa-da, bu nishon faqat 1936-yil aprelidan boshlab doimiy ravishda ishlatilgan&lt;ref name=&quot;lanciapress logo&quot; /&gt;.

; 1957-yil

1957-yildagi Flaminiaʼdan boshlab, Lancia avtomobillari anʼanaviy vertikal ajratilgan panjaradan gorizontal, toʻliq kenglikdagi panjaraga oʻtdi. Logotip panjara teshigi ichiga koʻchirildi va yanada stilize qilingan xromlangan metall ochiq ish dizayniga oʻzgartirildi; qalqon va rul gʻildiragi xrom ramkalarga aylandi, qolgan yagona sirlangan sirt bayroqning koʻk maydoni edi. Ushbu yangi metall logotip baʼzi istisnolardan tashqari koʻpgina modellarda ishlatilgan, xususan, Zagato korpusli Lancia Fulvias va Flavias, Lancia 2000 Berlina (u anʼanaviy tik panjara va dumaloq sirlangan nishonni takrorlagan) va Stratos HF (ularning bezaklarida uchburchak qalqon boʻlmagan).).

; 1974-yil

1974-yilda koʻkrak nishoni Umberto Agnelli iltimosiga binoan qayta ishlandi;&lt;ref name=&quot;lanciapress logo&quot;/&gt; u 1929-yilgi dizaynning modernizatsiya qilingan kumush, oq va koʻk versiyasiga qaytdi. Bayroq va nayza yagona shaklda birlashtirildi va oldingi daqiqali tafsilotlardan voz kechdi, Lancia harflari hammasi bir xil oʻlchamda boʻldi va rul gʻildiragi ham koʻk rangga aylandi va qoʻl gaz kelebeği detalini yoʻqotdi. Ushbu logotip 1979-yilda Lancia Delta&lt;ref name=&quot;lanciapress logo&quot; /&gt; da debyut qildi va Delta tomonidan taqdim etilgan split panjarani qabul qilganligi sababli boshqa modellarda oʻz yoʻliga chiqdi. 2000-yilda xrom qalqon qoʻshilishi bilan biroz qayta koʻrib chiqilgan boʻlsa-da, 1974-yilgi logotip 40 yil davomida, 2006-yilgacha ishlatilgan.

; 2007-yil

Robilant Associati tomonidan ishlab chiqilgan joriy logotip 2007-yil Jeneva avtosalonida Lancia Automobiles yaratilganidan bir necha oy oʻtgach taqdim etilgan&lt;ref name=&quot;lanciapress logo&quot;/&gt;. Anʼanaviy xrom ramkali koʻk qalqon saqlanib qolgan va uch oʻlchamli qilingan boʻlsa-da, 1911-yildan beri birinchi marta nayza va bayroq yoʻq; Rul gʻildiragi xromlangan doira shaklida stilize qilingan, uning markazida ikkita shpik zamonaviy Lancia logotipi tomon yaqinlashadi.

== Lancia oilasi ==
[[Fayl:VittorioJano-GianniLancia.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/VittorioJano-GianniLancia.jpg/220px-VittorioJano-GianniLancia.jpg|thumb| Vittorio Jano va Gianni Lancia]]
'''Cavalier Guiseppe Lancia''' (1860 ([[Cuneo]]) — 1919 (Bordigera)) italiyalik tadbirkor va Vincenzo Lancianing otasi edi. Oʻn olti yoshida u [[Italiya|Italiyada]] oziq-ovqat biznesini boshladi. Keyinchalik, bir necha yil davomida u [[Janubiy Amerika]] bilan aloqalar oʻrnatdi va [[Argentina|Argentinada]] oziq-ovqat sanoatini yaratdi. Uning saʼy-harakatlari va innovatsiyalari uning kompaniyasini katta muvaffaqiyatga olib keldi. Uning kompaniyasi mamlakatdagi birinchi oziq-ovqat korxonalaridan biri boʻlib, bu sohada yangi usullarni koʻrsatdi. U boylik topgach, Italiyaga qaytib keldi. Maʼlumotiga koʻra, Giuseppe tarjimon edi. 1875-yilda u Marianna Orazzi bilan turmush qurdi. 1876-yilda ularning birinchi oʻgʻli Giovanni tugʻildi. 1879-yilda ularning qizi Margherita tugʻildi. U 1894-yilda vafot etdi. 1881-yilda ularning uchinchi farzandi '''Vincenzo Lancia''' tugʻildi. Ularning ikkinchi qizi Anna Maria (keyinchalik Anna-Maria-Giacobinni) 1884-yilda tugʻilgan. [[Turin]] uchun oʻsha paytda Lancia oilasi muhim edi. Oila aʼzolari opera va teatrga borishni yaxshi koʻrardilar. Lancialar boʻsh vaqtlarini Turin yaqinidagi villada oʻtkazdilar.

Vincenzo Lancia 1881-yil 24-avgustda Turin yaqinidagi [[Fobello]] shahrida tugʻilgan. Uning otasi Vincenzoning advokat boʻlishini xohlardi, lekin gumanitar fanlarga unchalik qiziqmasdi. U aka-uka Battistalar, shuningdek, Giovanni Ceirano bilan uchrashdi va fan va texnologiyaga, ayniqsa avtomobillarga qiziqib qoldi. U oʻzining ilk mashinalarini Turin va Milanda koʻrgan. Uning doʻstlaridan biri Carlo Bishareti di Ruffianing Benz avtomobili bor edi va bu uning hayotidagi birinchi muhim avtomobil edi. FIAT 1899-yilda tashkil etilganida, Vincenzo kompaniyada juda faol edi va keyinchalik Italiya avtomobil brendlarining eng mashhur sinov haydovchilaridan biriga aylandi. 1922-yilda Vincenzo oʻz kotibi — Adele Migliettiga uylandi. Vincenzo va Adelening uchta farzandi bor edi: Gianni, Eleonora va Maria. 1937-yil 15-fevralda vafot etdi.

Gianni Lancia 1924-yil 24-noyabrda Turinda tugʻilgan. U oʻz opalari bilan Piza texnika universitetida oʻqishni tugatgan. Gianni bolaligidanoq sportni yaxshi koʻrardi, lekin uning eng katta ishtiyoqi avtopoyga edi. Bu uning Lancia jamoasining haydovchisi boʻlishiga olib keldi. Gianni 1950-yilda Lancia xoʻjayini boʻldi. U 1957-yilda kompaniyaning katta qismini Carlo Pesentiga sotishga olib kelgan qimmatbaho prototiplar va boshqa foydasiz korxonalarga koʻp pul sarfladi. Shundan soʻng u oziq-ovqat sanoati sohasida tadbirkorlik faoliyatini boshladi. Bir necha yil [[Braziliya|Braziliyada]] yashadi. Uning birinchi turmushidan Mariele va Vincenzo ismli ikkita oʻgʻli va Jacqueline Sassard bilan nikohidan bir oʻgʻli Lorenzo Lancia bor edi. 2014-yil 30-iyunda vafot etdi.

== Avtomobilsozlik ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:85%; float:right;&quot;
|+Lancia ishlab chiqarish&lt;br /&gt;1990-2019&lt;ref name=&quot;oica.net&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://oica.net/category/production-statistics/|sarlavha=Lancia production between 1990–2009|ish=oica.net|qaralgan sana=14-oktabr 2010-yil|arxivsana=2013-11-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131106174001/http://www.oica.net/category/production-statistics/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=L'AUTO 2018 - Sintesi Statistica UNRAE|url=http://www.unrae.it/files/AnnualReportUNRAE_2018_web_5d0b31f58532f.pdf|ish=unrae.it|nashriyot=unrae.it|kirish sanasi=20-dekabr 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;background:#dcdcdc; text-align:center; vertical-align:middle;&quot; | Yil
! style=&quot;background:#dcdcdc; text-align:center; vertical-align:middle;&quot; | Avtomobillar
|-
| '''1990-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 300 087
|-
| '''1991-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 265 172
|-
| '''1992-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 223 127
|-
| '''1993-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 163 636
|-
| '''1994-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 163 535
|-
| '''1995-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 162 416
|-
| '''1996-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 159 251
|-
| '''1997-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 176 211
|-
| '''1998-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 175 215
|-
| '''1999-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 161 019
|-
| '''2000-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 170 348
|-
| '''2001-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 134 812
|-
| '''2002-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 110 529
|-
| '''2003-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 108 989
|-
| '''2004-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 118 201
|-
| '''2005-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 115 543
|-
| '''2006-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 122 956
|-
| '''2007-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 118 036
|-
| '''2008-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 113 307
|-
| '''2009-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 113 810
|-
| '''2010-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 97 757
|-
| '''2011-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 100 007
|-
| '''2012-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 98 733
|-
| '''2013-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 71 223
|-
| '''2014-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 69 835
|-
| '''2015-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 61 652
|-
| '''2016-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 67 059
|-
| '''2017-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 60 620
|-
| '''2018-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 48 555
|-
| '''2019-yil'''
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 58 759
|}

=== Hozirgi avtomobil modellari ===

==== Lancia Ypsilon ====
[[Fayl:Lancia_Ypsilon_MY'21.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Lancia_Ypsilon_MY%2721.jpg/220px-Lancia_Ypsilon_MY%2721.jpg|alt=|left|thumb| 2021 Lancia Ypsilon]]
Ypsilon 2011-yildan beri ishlab chiqarilgan premium 5 eshikli supermini avtomobildir. U yangilangan Fiat 500 platformasiga asoslangan. Ilgari u koʻplab Yevropa bozorlarida sotuvga qoʻyilgan edi; ammo, 2017-yildan boshlab, u faqat Italiyada mavjud. [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]] va [[Irlandiya oroli|Irlandiyada]] u ilgari ''Chrysler Ypsilon'' sifatida sotilgan&lt;ref name=&quot;Chrysler UK website&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.chrysler.co.uk/delta/|sarlavha=Chrysler UK website|nashriyot=Chrysler.co.uk|qaralgan sana=21-oktabr 2011-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111019180208/http://www.chrysler.co.uk/delta|arxivsana=19 October 2011}}&lt;/ref&gt;.

Garchi u ishlab chiqarilgan va faqat Italiyada sotiladigan Lancia avtomobili boʻlsa-da, Ypsilon u yerda mashhur boʻlib qolmoqda; Bu 2019-yilda Italiyada eng koʻp sotilgan ikkinchi mashina edi&lt;ref name=&quot;al volante&quot;/&gt;.

=== Oʻtgan avtomobil modellari ===

==== Tarixiy modellar ====
Lancia Aurelia keyinchalik Ferrari, Alfa Romeo, Porsche, GM, Volvo va [[Maserati]] tomonidan qoʻllanadigan old dvigatelning orqa transmissiya konfiguratsiyasini, shuningdek, hozir keng tarqalgan V6 dvigatelini taqdim etdi. Uning ichki orqa tormozlari bor edi, bu esa yukni kamaytiruvchi ogʻirlikni kamaytirishning muhim usuli edi.

Lancia Stratos 1970-yillarda muvaffaqiyatli ralli avtomobili boʻlgan va kompaniyaga oʻzining sport maʼlumotlarini yaxshilashga yordam bergan.

==== Chrysler tomonidan ishlab chiqarilgan modellar ====
2012 va 2014-yillar orasida Chrysler 200 Convertible rebrending qilindi va Lancia Flavia nomi bilan sotildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.inautonews.com/chrysler-200-lancia-flavia-europe|sarlavha=Chrysler 200 to be Lancia Flavia in Europe|nashriyot=Inautonews.com|sana=17-yanvar 2011-yil|qaralgan sana=19-dekabr 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140102192442/http://www.inautonews.com/chrysler-200-lancia-flavia-europe|arxivsana=2 January 2014}}&lt;/ref&gt;. Flavia faqat chap qoʻlda ishlaydigan bozorlarda mavjud edi va shuning uchun [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]] yoki [[Irlandiya|Irlandiyada]] sotilmadi.&lt;gallery&gt;
Fayl:&quot; 12 - ITALY - Lancia Thema - Bologna.JPG|Lancia Thema
Lancia Voyager 2.8 MultiJet 16v Gold – Frontansicht, 10. März 2012, Düsseldorf.jpg|Lancia Voyager
Fayl:Lancia Flavia 2.4 16v – Frontansicht, 9. Juni 2012, Düsseldorf.jpg|Lancia Flavia
&lt;/gallery&gt;
[[Fayl:LanciaFulvia(2003).JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0f/LanciaFulvia%282003%29.JPG/220px-LanciaFulvia%282003%29.JPG|thumb| IAA 2003-yil da Lancia Fulvia Coupé konseptsiyasi Flavio Manzoni tomonidan ishlab chiqilgan]]

=== Maxsus mashinalar ===
1960-yil oxirida Lancia Italiya Prezidenti uchun Lancia Flaminia 335 Presidenziale deb nomlangan birinchi landaulet — [[Limuzin|limuzinini]] ishlab chiqardi.

1989-yilda Lancia Thema ning limuzin versiyasini yaratdi. Fiat-Group rahbarlari uchun 24 ta namuna ishlab chiqarildi.

1999-yilda Lancia Kappa ning bir martalik limuzinli versiyasini yaratdi va 2004-yil Jeneva avtosalonida Stola tezisning limuzinli versiyasini namoyish etdi.

== Eksport bozorlari ==
2014-yil yanvar oyida ''La Repubblica'' nashriga bergan intervyusida Fiat [[BIM|bosh direktori]] Sergio Marchionne Lancia faqat Italiya brendiga aylanishini va faqat Ypsilon supermini assortimentiga eʼtibor qaratishini bashorat qilgan edi&lt;ref name=&quot;repubblica futuro&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=9-yanvar 2014-yil |title=Marchionne: &quot;Ecco il futuro della Fiat&quot; |language=IT |work=[[La Repubblica]] |url=http://www.repubblica.it/economia/2014/01/09/news/intervista_a_marchionne-75530856/ |access-date=27-aprel 2015-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== Qoʻshma Shtatlar ===
Baʼzi modellar 1950-1960 yillar davomida kichik miqyosda import qilingan boʻlsa-da, Lancias 1975-yildan boshlab [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Qoʻshma Shtatlarda]] sotilgan. Sotish nisbatan sekin edi va assortiment 1982-yilda Fiat bilan bir vaqtda olib tashlandi.

2010-yilgi Detroyt avtosalonida Chrysler belgisi bilan oʻrnatilgan Lancia Delta namoyish etildi&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|url=http://www.caranddriver.com/news/car/10q1/chrysler_delta_concept-auto_shows|title=Chrysler Delta Concept - Auto Shows|first1=Jared|last=Gall|journal=[[Car and Driver]]|date=2010-yil yanvar|access-date=11-yanvar 2010-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100115084908/http://www.caranddriver.com/news/car/10q1/chrysler_delta_concept-auto_shows|archivedate=15 January 2010}}&lt;/ref&gt;, ammo bu Qoʻshma Shtatlarda sotuvga olib kelmadi, buning oʻrniga 2013-yilgacha Alfa Romeoʻni sotuvga oʻzgartirish taklifi bilan chiqdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.roadandtrack.com/future-cars/spy-photos/caught-testing-2013-chrysler-100/|sarlavha=Caught Testing: 2013 Chrysler 100 - Spy Shots|ish=[[Road &amp; Track]]|sana=6-fevral 2012-yil|qaralgan sana=27-iyul 2012-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120505134749/http://www.roadandtrack.com/future-cars/spy-photos/caught-testing-2013-chrysler-100|arxivsana=5 May 2012}}&lt;/ref&gt;.

=== Birlashgan Qirollik ===

2011-yilda Lancia Ypsilon va Delta modellari oxir-oqibat Buyuk Britaniyaga qayta kiritildi, ammo Chrysler markasi ostida sotildi. 2014-yil yanvar oyida sekin sotiladigan Delta modeli ushbu qatordan chiqarildi. 2015-yil mart oyida Fiat Group Chrysler brendi 2017-yilda Buyuk Britaniyada toʻxtatilishini eʼlon qildi va buning oʻrniga asosan Jeep brendiga eʼtibor qaratish istagini bildirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.whatcar.com/car-news/chrysler-brand-axed-uk-2017/1338450|sarlavha=Chrysler brand to be axed in the UK in 2017|ish=What Car?|sana=17-mart 2015-yil|qaralgan sana=25-may 2015-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== Yaponiya ===
Ilgari Yaponiyada Fulvia, Stratos va Delta kabi oz sonli Lancia modellari sotilgan. Yaqinda baʼzi modellar Chrysler brendi ostida sotildi Ypsilon bunga misol boʻladi.

== Motorsportda Lancia ==

=== Formula 1 ===
[[Fayl:1954-type_Lancia_D50A_616298256.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/1954-type_Lancia_D50A_616298256.jpg/220px-1954-type_Lancia_D50A_616298256.jpg|thumb| Lancia D50A Formula 1 avtomobili]]
Vincenzo Lancianing oʻgʻli Gianni firma direktori boʻlganidan soʻng u avtosportda tez-tez qatnasha boshladi va oxir-oqibat Gran-pri avtomobilini yaratishga qaror qildi. Vittorio Jano Lanciaʼning yangi dizayneri boʻldi va uning Lancia D50 modeli 1954-yilda Ispaniya Gran-prisida ishtirok etdi, u yerda Alberto Ascari poul pozitsiyasini egallab, eng tez aylanib oʻtdi. 1955-yilgi Monako Gran-prisida Ascari chikanni oʻtkazib yuborib, portga qulab tushdi. Bir hafta oʻtgach, Ascari Monzada Ferrari sport avtomobilini haydab ketayotgan baxtsiz hodisada halok boʻldi. Ascarining oʻlimi va Lancianing moliyaviy muammolari tufayli kompaniya Gran-pri poygalaridan voz kechdi&lt;ref name=&quot;atlasf1.autosport.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://atlasf1.autosport.com/timeline/50s.html|sarlavha=Formula One timeline|ish=atlasf1.autosport.com|qaralgan sana=27-iyun 2007-yil}}&lt;/ref&gt;. Hammasi boʻlib Lancia Formula 1da ikkita gʻalaba va oʻnta shohsupaga koʻtarildi&lt;ref name=&quot;4mula1.ro&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.4mula1.ro/history/team/Lancia|sarlavha=Lancia Formula 1 Team|ish=4mula1.ro|qaralgan sana=27-iyun 2007-yil|arxivsana=2017-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171101175646/http://www.4mula1.ro/history/team/lancia}}&lt;/ref&gt;.

=== Sport avtomobil poygasi ===
1951-yilda Mille Miglia, Lancia Aurelia B20 GT umumiy reytingda ikkinchi oʻrinni egalladi. Mashinani Thornley Kelham boshqargan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.thornleykelham.com/1950-ferrari-195s/1951-mille-miglia-lancia-aurelia-b20gt-series-1/#ad-image-23|sarlavha=1951 ex-Mille Miglia, ex-Le Mans, Lancia Aurelia B20GT » Thornley Kelham|ish=www.thornleykelham.com|qaralgan sana=14-yanvar 2019-yil|arxivsana=2021-08-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210805215841/https://www.thornleykelham.com/1950-ferrari-195s/1951-mille-miglia-lancia-aurelia-b20gt-series-1/#ad-image-23}}&lt;/ref&gt;.

1953-yilda Umberto Maglioli Lancia D20 rulida [[Targa Florio]] gʻolibi boʻldi. Oʻsha yili Lancia D24 sport poygachini taqdim etdi, bu D23 modelining evolyutsiyasi edi, lekin Pinin Farina tomonidan oʻrgimchak sifatida qayta ishlangan. Uning eng muhim gʻalabalari 1953-yilgi Carrera Panamericana, 1954-yilgi Mille Miglia va 1954-yilgi [[Targa Florio]] edi.
[[Fayl:Lancia_Beta_MonteCarlo_1980-05-24.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d3/Lancia_Beta_MonteCarlo_1980-05-24.jpg/220px-Lancia_Beta_MonteCarlo_1980-05-24.jpg|right|thumb| Lancia Beta Montecarlo Group 5 avtomobili]]
Lancia rallingda hukmronlik qilgan davrda kompaniya 1970-yillarning oxiridan 1980-yillarning oʻrtalariga qadar sport avtomobillarini ishlab chiqarishni ham kengaytirdi. U birinchi boʻlib Stratos HFʼni 4-guruhda va kamdan-kam uchraydigan 5-guruh versiyasi bilan qisqa vaqt oraligʻida ishlatdi. Mashina 1980-yilda FIA tomonidan ishlab chiqarilgan modellar boʻyicha jahon chempionati va 1981-yilgi chidamlilik boʻyicha jahon chempionati va 1980-yilda Deutsche Rennsport Meisterschaft gʻolibi boʻlgan muvaffaqiyatli Beta Montecarlo Turbo bilan almashtirildi.
[[Fayl:Lancia_LC2_Front.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e4/Lancia_LC2_Front.jpg/220px-Lancia_LC2_Front.jpg|right|thumb| Lancia LC2 Group C sportkari]]
1982-yilda jamoa LC1 Spyder bilan 6-guruhga koʻtarildi, undan keyin 1983-yilda Ferrari dvigateliga ega boʻlgan C guruhi LC2 kupesiga koʻtarildi. LC2 oʻzining ishlash muddati davomida 13 ta qutb pozitsiyasini taʼminlab, tezligi boʻyicha standart [[Porsche 956]] bilan mos edi; ammo, uning natijalari yomon ishonchliligi va yonilgʻi tejamkorligi toʻsqinlik qildi va u faqat uchta Yevropa va Jahon chidamlilik chempionatida gʻalaba qozonishga muvaffaq boʻldi. Jamoaning dominant Porsche 956 va 962 sport avtomobillari bilan raqobatlasha olmasligi, 1986-yil oxirida rallingga eʼtibor qaratish uchun uning sport avtomobillari poygasidan voz kechishiga olib keldi, garchi xususiy jamoalar 1990-yillarning boshlariga qadar natijalar pasaygan holda LC2 ga kirishda davom etishdi.

==== Unvonlar ====

* 1979-yilgi jahon chempionati (2 litrdan kam)
* 1980-yilgi Jahon chempionati (umumiy)
* 1981-yil chidamlilik boʻyicha jahon chempionati (umumiy)
* 1980-yil Deutsche Rennsport Meisterschaft

== Tijorat transport vositalari ==
Lancia boshidanoq keng turdagi furgonlar, yuk mashinalari, avtobuslar va harbiy transport vositalarini ishlab chiqardi va 1912-yilda Lancia Veicoli Industrialini tashkil etdi. 1960-yillarning oxirlarida Lancia asta-sekin tijorat sohalaridan voz kechdi va tijorat avtomobillarini ishlab chiqarish 1970-yillarning boshida, Fiat kompaniyani egallab olganidan koʻp oʻtmay yakunlandi, baʼzi modellar [[Iveco]]ʼga oʻtkazildi.
[[Fayl:Lancia_Superjolly_front.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Lancia_Superjolly_front.jpg/220px-Lancia_Superjolly_front.jpg|alt=|thumb| Lancia Superjolly]]

=== Yengil tijorat avtomobillari ===

* 1958-yil Lancia Ardea Furgoncino (furgon), Kassone (pikap)
* 1950-yil Lancia Beta
* 1953-yil Lancia Appia Furgoncino (furgon), Camioncino (pikap)
* 1959-yil Lancia Jolly
* 1963-yil Lancia Superjolly

=== Ogʻir tijorat avtomobillari ===
[[Fayl:Lancia_Triota_1921.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Lancia_Triota_1921.jpg/220px-Lancia_Triota_1921.jpg|thumb| Lancia Triota 1921-yil]]
[[Fayl:Lancia_Esadelta_C.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/Lancia_Esadelta_C.jpg/220px-Lancia_Esadelta_C.jpg|thumb| Lancia Esadelta C]]
[[Fayl:Lancia_Esagamma_E_front3.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Lancia_Esagamma_E_front3.jpg/220px-Lancia_Esagamma_E_front3.jpg|thumb| Lancia Esagamma E]]
[[Fayl:Athens-trolley-1981.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/68/Athens-trolley-1981.jpg/220px-Athens-trolley-1981.jpg|thumb| Afinadagi Lancia trolleybusi]]
[[Fayl:Bundesarchiv_Bild_146-1989-105-13A,_Ungarn,_deutscher_Rückzug.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/Bundesarchiv_Bild_146-1989-105-13A%2C_Ungarn%2C_deutscher_R%C3%BCckzug.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_146-1989-105-13A%2C_Ungarn%2C_deutscher_R%C3%BCckzug.jpg|thumb| Lancia 3RO harbiy yuk mashinasi]]

* 1915-yil Lancia Jota
* 1915-yil Lancia Djota
* 1921-yil Lancia Triota
* 1921-yil Lancia Tetrajota
* 1924-yil Lancia Pentajota
* 1926-yil Lancia Esajota
* 1927-yil Lancia Eptajota
* 1932-yil Lancia Ro
* 1935-yil Lancia Ro-Ro
* 1938-yil Lancia 3Ro
* 1943-yil Lansiya Esaro
* 1941-yil Lancia E290 elektr yuk mashinasi, 202 ta qurilgan (E290 va E291) (La Lancia 3rd Ed, p.431, Wim Oude Weerink)
* 1947-yil Lancia 6Ro
* 1947-yil Lancia Esatau
* 1957-yil Lancia Esatau B
* 1959-yil Lancia Esadelta
* 1963-yil Lancia Esadelta B
* 1967-yil Lancia Esadelta C
* 1969-yil Lancia Esagamma

=== Avtobuslar ===

* 1919-yil Lancia Eptaiota
* 1920-yil Lancia Trijota (avtobus)
* 1922-yil Lancia Tetraiota
* 1925-yil Lancia Pentaiota
* 1927-yil Lancia Omicron
* 1934-yil Lancia Ro (avtobus)
* 1947-yil Lancia Esatau (avtobus)
* 1949-yil Lancia Esatau (avtobus) V11
* 1953-yil Lancia Esatau (avtobus) V81
* 1957-yil Lancia Esatau (avtobus) 703
* 1964-yil Lancia Esagamma (avtobus) 715/718

==== Trolleybuslar ====

* 1951-yil Lancia Esatau Pistoiesi
* 1956-yil Lancia Esatau Piadjio Ansaldo
* 1961-yil Lancia Esatau V.11 (trolleybus)
* 1966-yil Lancia Diafa trolleybusi
* 1967-yil Lancia Bimax
* 1968-yil Lancia Bimax F600
* 1968-yil Lancia Pistoiesi
* 1969-yil Lancia Menarini Monocar
* 1969-yil Lancia Esatau P Casaro

=== Harbiy transport vositalari ===
[[Fayl:An_Italian_90-53_gun_on_a_truck_mounting_joining_the_rows_of_derelict_Axis_vehicles_and_equipment_jettisoned_by_Rommel's_army.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0f/An_Italian_90-53_gun_on_a_truck_mounting_joining_the_rows_of_derelict_Axis_vehicles_and_equipment_jettisoned_by_Rommel%27s_army.jpg/220px-An_Italian_90-53_gun_on_a_truck_mounting_joining_the_rows_of_derelict_Axis_vehicles_and_equipment_jettisoned_by_Rommel%27s_army.jpg|thumb| 1943-yil fevral oyida Rommel armiyasi tomonidan tashlab ketilgan Lancia yuk mashinasida Cannone da 90/53]]

* 1912-yil Lancia 1Z (yengil yuk mashinasi)
* 1912-yil Lancia 1ZM (zirhli mashina)
* 1938-yil Lancia 3Ro (yuk mashinasi)
* 1942-yil Lancia Esaro (yuk mashinasi)
* 1942-yil Lancia Lince (zirhli mashina)
* 1948-yil Lancia Esatau 6RoM (yuk mashinasi)
* 1951-yil Lancia CL51 (Z 20) (askar tashuvchisi)
* 1954-yil Lancia TL51 (Z 30) (yuk mashinasi)
* 1960-yil Lancia 506 (yuk mashinasi)
* 1975-yil Lancia ACL 75 (6611 M) (yuk mashinasi)
* 1990-yil Lancia ACL 90 (yuk mashinasi, keyinroq [[Iveco]]) (yuk mashinasi)

=== Traktor ===

* 1947-yil Lancia 3Ro (Fiat asosida)

=== Boshqa ===

* 2007-yil Lancia velosipedi
* 2009-yil Lancia di Lancia tezyurar qayigʻi

== Dvigatellar ==
[[Fayl:Lancia_Flavia_Flat_four_(Boxer)_engine_(26097832230).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Lancia_Flavia_Flat_four_%28Boxer%29_engine_%2826097832230%29.jpg/220px-Lancia_Flavia_Flat_four_%28Boxer%29_engine_%2826097832230%29.jpg|thumb| Lancia Flavia Flat toʻrtinchi]]

* Lancia Flat-4 dvigateli
* Lancia V4 dvigateli
* Lancia V6 dvigateli
* Lancia V8 dvigateli
* Lancia Tipo 4

Kompaniya sanoat dvigatellarini ham ishlab chiqargan. 

== Logotip ==
&lt;gallery&gt;
LogoLancia1907.jpg|Lancia (1907)
LogoLancia1911.jpg|Lancia (1911)
LogoLancia1929.jpg|Lancia (1929)
LogoLancia1957.jpg|Lancia (1957)
LogoLancia1974.jpg|Lancia (1974)
Lancia logo.jpg|Lancia (2000)
Lancia company logo.png|Lancia (2007)
&lt;/gallery&gt;

== OAV va homiylik ==
[[Fayl:Lancia_Stratos_HF_01.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/Lancia_Stratos_HF_01.jpg/220px-Lancia_Stratos_HF_01.jpg|alt=|thumb| Ikkita Lancia Stratos yonma-yon]]
2009-yilda Britaniyaning ''Top Gear'' avtokoʻrsatuvi Lancia boshqa avtomobil kompaniyalariga qaraganda koʻproq „ajoyib“ modellarga ega ekanligini aytdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.topgear.com/uk/videos/brand-new-clip-topgear-loves-lancia-part-1|sarlavha=Top Gear Loves Lancia part 1|ish=topgear.com|qaralgan sana=26-noyabr 2010-yil|arxivsana=2014-06-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140625095118/http://www.topgear.com/uk/videos/brand-new-clip-topgear-loves-lancia-part-1}}&lt;/ref&gt;. Taqdimotchilar Gamma Coupé, Fulvia Coupé, Aprilia, Montecarlo, Beta Coupé, HPE, Stratos, 037, Delta Integrale Evo II va Thema 8.32 ni sinovdan oʻtkazishdi. Ular, shuningdek, koʻrib chiqish chogʻida, ishonchsiz boʻlsa ham, Lancia eng yaxshi koʻrinadigan avtomobillarni ishlab chiqarganini taʼkidladilar. 

Lancia besh yil davomida Venetsiya kinofestivaliga homiylik qildi va 2012-yilda yakunlandi, Lancia Thema festivalga yulduzlarni tashish uchun foydalanilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.autoedizione.com/maserati-to-take-over-role-of-lancia-at-film-festival-of-venice/|sarlavha=Maserati to take over role of Lancia at Film Festival of Venice|ish=Auto Edizione|sana=29-iyul 2013-yil|qaralgan sana=23-avgust 2013-yil}}&lt;/ref&gt;. Lancia tinchlik boʻyicha [[Tinchlik boʻyicha Nobel mukofoti|Nobel mukofoti]] laureatlarining toʻqqizinchi va oʻn birinchi Jahon sammitlarining homiysi boʻlgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>5f77nhgphmuwc0gxaiu9ymoepwq9dtb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lourdes Faberes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>825243</id>
    <revision>
      <id>6181534</id>
      <parentid>4100455</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:33:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8975" sha1="lxcqfrpi5fx6bf1i4lwwihdxt60hyq9" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|portret=|tavsif=Lourdes Faberes portrait by Gail Hadani NYC 2019|ismi=Lourdes Faberes|tavallud sanasi=&lt;!--Do not change without providing source.--&gt;{{Birth based on age as of date|42|2017|3|20|df=yes}}&lt;!--Provided source only states that she was 42 in March 2017.--&gt;|tavallud joyi=[[Manila]], Philippines|kasbi=Aktrisa|faoliyat_yillari=1999 {{mdash}} hozirgacha|turmush oʻrtogʻi=}}
'''Lourdes Faberes''' ({{Circa|1974/1975}} tugʻilgan)  — Filippinda tugʻilgan aktrisa, hozir Buyuk Britaniyada yashaydi. U televideniye, teatr va kino sohasidagi faoliyati bilan tanilgan. U [[Amazon Studios|Amazonning]] ''Good Omens'' serialida Pollution rolini, [[History|History Channel]] ning ''Knightfall'' koʻrsatuvida qotil Altani va [[American Broadcasting Company|ABC telekanalining]] &quot; ''Whiskey Cavalier'' &quot; serialida yashirin operativ Mishel Ito rollarini oʻynagan. 2021-yilda u Bond haqidagi &quot;Oʻlishga ''[[Oʻlish vaqti emas|vaqt yoʻq]]'' &quot; filmida, 2022-yilda esa „Qum odam“ serialida Keyt Flecher rolini oʻynagan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Tristram Fane Saunders |date=20-mart 2017-yil |title=The ʻyellowface’ row proved British theatre is stuck in the past - but could a new play bring it forward? |work=[[The Daily Telegraph]] |url=https://www.telegraph.co.uk/theatre/what-to-see/yellowface-row-proved-british-theatre-stuck-past-could-new/ |quote=The play is staged in a [[Peter Brook]]-esque empty space, and has a British Asian cast led by 42-year-old actress Lourdes Faberes as the titular warlord.}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti va teatr ==
Lourdes Faberes [[Filippin|Filippinning]] [[Manila|Manila shahrida]] tugʻilib oʻsgan. U 1997-yilda Qirollik Markaziy nutq va drama maktabida oʻqish uchun Buyuk Britaniyaga koʻchib oʻtdi va „Ijrochilik“ (Ilgʻor teatr amaliyoti) boʻyicha magistr darajasini oldi. Faberes hozirda [[London|Londonda]] yashaydi.

Faberesning taʼkidlashicha, onasi „ortiqcha yutuqlarga erishgan bolalarni“ xohlaydi. Ota-onasi unga advokat boʻlishni taklif qilishgan boʻlsa-da, onasi Faberesni turli sinfdan tashqari tennis, kashta tikish, qurol-yarogʻ ishlatish mashgʻulotlarga olib keldi. U aktyorlik bilan birinchi marta onasi uni Filippindagi milliy teatrga olib borganida, nutqini yaxshilash uchun tanishgan. Uning aktyorlik debyuti 1991-yilda ''&quot;Qirol va men'' &quot; spektaklida boʻlgan&lt;ref name=&quot;nat&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.thestage.co.uk/features/interviews/2017/lourdes-faberes-friends-miss-saigon-cant-sing/|sarlavha=Lourdes Faberes: ʻAll my friends were in Miss Saigon, but I can’t sing’|nashriyot=thestage.co.uk|sana=2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170320095233/https://www.thestage.co.uk/features/interviews/2017/lourdes-faberes-friends-miss-saigon-cant-sing/|arxivsana=20 March 2017}}&lt;/ref&gt;. Faberes qoʻshiq aytishga qodir emasligiga qaramay, ''Miss'' Saygonda Filippin repertuar kompaniyasi uchun chiqish qildi. Keyin u Londonga koʻchib oʻtdi va 2000-yilda Qirollik Markaziy nutq va drama maktabida oʻqidi va Londonning koʻplab eng yaxshi teatrlarida keng miqyosdagi karerasini davom ettirdi.

== Faoliyati ==
Lourdes Faberes oʻzining ekrandagi debyutini &quot; ''Buyuk spektakllar'' &quot; teleserialining „ansambli“da, &quot; Iso Masihning super yulduzi &quot; ning ishlab chiqarishida qilgan. 2004-yilda Faberes BBCning „ ''Kosmik Odissey: Sayyoralarga'' sayohat“ filmida parvoz dinamikasi boʻyicha xodim [Fido] Isabel Liu rolini oʻynadi. Oʻshandan beri Lourdes Faberes koʻplab teleseriallarda suratga tushdi va koʻplab qisqa metrajli filmlarda bosh rollarni ijro etdi. Soʻnggi yillarda uning 2018-yilda ''Knightfallning'' 1-mavsumi uchun Altani roli bilan muntazam ravishda oʻrin egallaganida muvaffaqiyatga erishgan. 2019-yilda Lurds buni davom ettirdi: opa Li ''[[:nl:Grenslanders|Grenslanders]]'' (Floodlands) ning 1-mavsumida Gollandiya-Belgiya teleserialida va [[Amazon (shirkat)|Amazonda]] Apokalipsisning toʻrt otliqidan biri boʻlgan „Ifloslanish“ Nil Gayman rolida va Terri Pratchett ''Yaxshi belgilar'' teleseriali qatnashdi&lt;ref name=&quot;rt&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.radiotimes.com/news/on-demand/2019-04-18/good-omens-featurette-new-footage-david-tennant-michael-sheen/|sarlavha=There’s a ton of new footage in this new Good Omens featurette|nashriyot=Radio Times|sana=2019}}&lt;/ref&gt;.

Lourdes Bondning „Oʻlishga ''[[Oʻlish vaqti emas|vaqt yoʻq“]]'' filmida SPECTER agenti rolida paydo boʻldi&lt;ref name=&quot;meta&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.metacritic.com/movie/no-time-to-die/details|sarlavha=No Time to Die|nashriyot=metacritic.com|sana=2020}}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiyasi ==

=== Filmlarda ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Rol
! Izohlar
|-
| 2008 yil
| ''Oʻlayotgan zot''&lt;ref name=&quot;BFC&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://film.britishcouncil.org/a-dying-breed|sarlavha=Film Detail - A Dying Breed|nashriyot=British Film Council|sana=2018}}&lt;/ref&gt;
| Kristin Abernatie
|
|-
| 2009 yil
| ''Barri Braun''
| Xindo qiz
| Qisqa film
|-
| 2009 yil
| ''Oʻyin holati''
| Muxbir
| Akkreditivsiz
|-
| 2009 yil
| ''Tarqatish''
| Shahzoda Stelioning toʻdasi
| Akkreditivsiz
|-
| 2011 yil
| ''Bellingerning ishi''
| Lin Bellinger
| Qisqa film
|-
| 2011 yil
| ''Barmoqlaringizni kesib oʻting''
| Mayya
| Qisqa film
|-
| 2011 yil
| ''304-xona''
| Xizmatkor
|
|-
| 2013 yil
| ''47 Klivlend''
| Qizil / Moviy
| Qisqa film
|-
| 2014 yil
| ''Balsa Wood''
| Lorna
| Qisqa film
|-
| 2014 yil
| ''Siz sevgan inson''
| Pepita Ponce
| Daniya kino
|-
| 2014 yil
| ''Mening oʻgʻlim va teshik zarbasi''
| Sue
| Qisqa film
|-
| 2016 yil
| ''Oʻrmon yuragi''
| Momo Havo
| Qisqa film
|-
| 2016 yil
| ''Pearlning onasi''
| dur
| Qisqa film
|-
| 2021 yil
| ''[[Oʻlish vaqti emas|Oʻlishga vaqt yoʻq]]''
| SPECTER agenti
|
|-
| 2021 yil
| ''Qaynash nuqtasi''
| Sara Sautvort
|
|-
| 2022
| style=&quot;background:#FFFFCC;&quot; | ''Fortune operatsiyasi: Ruse de Gerre''&lt;/img&gt;
| Emiliya
|
|-
|}

=== Televizion dasturlarda ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Yil
! Sarlavha
! Rol
! Izohlar
|-
| 2000
| ''Iso Masih super yulduzidagi ajoyib spektakllar''&lt;ref name=&quot;jesus&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.famousfix.com/topic/great-performances-jesus-christ-superstar|sarlavha=Great Performances » Season 29 » Jesus Christ Superstar|nashriyot=famousfix.com|yil=2000|qaralgan sana=3-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
| Ansambl
| Epizod: „Iso Masih super yulduzi“
|-
| 2001 yil
| ''Doktor Terriblning dahshatli uyi''&lt;ref name=&quot;cam&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.cam.co.uk/client/lourdes-faberes/|sarlavha=Lourdes Faberes|nashriyot=cam.co.uk|yil=2019|qaralgan sana=1-iyun 2019-yil}}&lt;/ref&gt;
| Woo Woo
| Epizod: „Frenzy of Tongs“
|-
| 2002 yil
| ''Manchild''&lt;ref name=&quot;cam&quot; /&gt;
| Pi Lau
| Epizod: „Rashk“
|-
| 2004 yil
| ''Kosmik Odissey: Sayyoralarga sayohat''&lt;ref name=&quot;cam&quot; /&gt;
| Parvoz dinamikasi xodimi Izabel Liu
| Doimiy rol ([[BBC]])
|-
| 2004 yil
| ''Yangi fokuslar''&lt;ref name=&quot;cam&quot; /&gt;
| Patrisiya Li
| Epizod: „ID paradi“
|-
| 2007 yil
| ''Jo saroyi''
| Laarni
| Televizion film
|-
| 2008 yil
| ''Oldinda''&lt;ref name=&quot;cam&quot; /&gt;
| Panan
| Epizod: „Tailandlik kelin“
|-
| 2009 yil
| ''Qonun va tartib''
| Doktor Julia Lam
| Epizod: „Sevgi va yoʻqotish“
|-
| 2009 yil
| ''Xolbi Siti''&lt;ref name=&quot;cam&quot; /&gt;
| Hansa Nikols
| 2 epizod
|-
| 2012 yil
| ''Safelight 19''&lt;ref name=&quot;safe&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mandy.com/tv-shows/1571/safelight-19|sarlavha=Safelight 19 is a post apocalyptic series set in 2022|nashriyot=mandy.com|sana=2012}}{{Oʻlikhavola|date=dekabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
| Alpha Feral
| 1 qism
|-
| 2018
| ''Knightfall''&lt;ref name=&quot;cam&quot; /&gt;
| Altani
| 3 qism
|-
| 2019
| ''Shifokorlar''&lt;ref name=&quot;cam&quot; /&gt;
| Anya Deriada
| Epizod: „Tavba“
|-
| 2019
| ''Grantchester''&lt;ref name=&quot;cam&quot; /&gt;
| Mya Lyall
| 2-seriya (1 qism)
|-
| 2019
| ''[[:nl:Grenslanders|Grenslanders]]'' (Gollandiya seriali)&lt;ref name=&quot;cam&quot; /&gt;
| Opa Li
| 1-seriya (3 qism)
|-
| 2019
| ''Viski Cavalier''&lt;ref name=&quot;cam&quot; /&gt;
| Mishel Ito
| Epizod: „Xonim. &amp; janob Trowbridge“
|-
| 2019
| ''Yaxshi belgilar''&lt;ref name=&quot;cnn&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cnnphilippines.com/life/entertainment/2019/7/1/filipinos-uk-us-shows.html|sarlavha=10 Filipino actors on US and UK TV shows|nashriyot=cnnphilippines.com|sana=2019|qaralgan sana=2022-11-09|arxivsana=2020-02-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200227182204/https://www.cnnphilippines.com/life/entertainment/2019/7/1/filipinos-uk-us-shows.html}}&lt;/ref&gt;
| Ifloslanish&lt;ref name=&quot;voice&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://sohovoices.co.uk/product/lourdes-faberes/|sarlavha=Lourdes Faberes|nashriyot=sohovoices.co.uk|yil=2019|qaralgan sana=1-iyun 2019-yil|arxivsana=2019-06-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190603001734/https://sohovoices.co.uk/product/lourdes-faberes/}}&lt;/ref&gt;
| 1-seriya (3 qism)
|-
| 2022
| ''Qum odam''
| Kate Fletcher
| Epizod: „24/7“
|-
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Faberes, Lourdes}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Filippinlik aktrisalar]]</text>
      <sha1>lxcqfrpi5fx6bf1i4lwwihdxt60hyq9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>London Country South East</title>
    <ns>0</ns>
    <id>827402</id>
    <revision>
      <id>6181518</id>
      <parentid>3502688</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T03:30:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8692" sha1="n0k5etrhbbhfqa79ric8etteffjfewx" xml:space="preserve">
 

'''London Country South East'''&lt;ref&gt;[http://data.companieshouse.gov.uk/doc/company/02005566 Companies House extract company no 2005566] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304045331/http://data.companieshouse.gov.uk/doc/company/02005566 |date=2016-03-04 }} Arriva Kent Thameside Limited formerly Kentish Bus &amp; Coach Company Limited formerly London Country Bus (South East) Limited&lt;/ref&gt;(LCSE) Janubi-Sharqiy Angliya va [[London|Londonda]] avtobus operatori hisoblangan. U 1986-yilda London Country Bus Serviceskompaniyasining boʻlinishi natijasida tashkil topgan va shtab-kvartirasi Northfleetda joylashgan toʻrtta garajdan 170ga yaqin avtobuslardan iborat parkni boshqargan. U 1987-yilda '''Kentish Bus''' nomini olgan va shu nomdan foydalangan. Uning sobiq garajlari endi Arriva janubiy okruglari va Arriva Londonning bir qismini tashkil qilgan.

== Shakllanishi va dastlabki tarixi ==
Deregulyatsiya arafasida London Country Bus Services 1986-yil 7-sentyabrda toʻrtta kichik kompaniyaga boʻlingan&lt;ref&gt;[http://archive.commercialmotor.com/article/6th-december-1986/54/out-on-its-own Out on its own] ''Commercial Motor'' 6 December 1986 page 54&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;McLachlan&quot;/&gt;.

Janubiy-Sharqiy London mamlakati toʻrtta mamlakatning eng kichigi hisoblangan.Dartford, Dunton Green, Northfleet va Swanley shaharlarida bor-yoʻgʻi 169 ta avtobus va garajlar mavjud boʻlgan.London mintaqaviy transport shartnomalari esa Victoria va Ketforddagi sobiq Milliy sayohat garajlarida boshqarilgan va bosh ofisi shu yerda joylashgan.

Bill Gunningga London Country Bus Servisining sobiq Traffik Manageri yangi boshqaruvchi direktori boʻlgan.1987-yil aprel oyida kompaniya Kentish Bus &amp; Coach deb oʻzgartirilgan. Colchester Corporation Transport ranglariga asoslangan holsa yangi toʻq qizil ranglar sobiq London Country servesining yashil rang oʻrnini egallagan&lt;ref name=&quot;McLachlan&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[http://archive.commercialmotor.com/article/16th-may-1987/20/-new-name-new-colours-london-country-bus-south-eas New name, new colours] ''Commercial Motor'' 16 May 1987 page 20&lt;/ref&gt;. Bosh ofis Northfleetga koʻchirilgan.

== 1988—1994-yillar ==
1988-yilning 15-martida Kentish Bus Proudmutual Limited kompaniyasiga sotilgan&lt;ref&gt;[http://data.companieshouse.gov.uk/doc/company/02106786 Companies House extract company no 2106786] The Proudmutual Transport Group Limited formerly Proudmutual Limited&lt;/ref&gt;. Shundan keyin esa Northumbria Motor Services kompaniyasiga egalik qilgan&lt;ref name=&quot;CommercialMotor12Nov87&quot;&gt;[http://archive.commercialmotor.com/article/12th-november-1987/32/london-country-three-to-go London Country - three to go] ''Commercial Motor'' 12 November 1987 page 32&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://hansard.millbanksystems.com/written_answers/1988/apr/18/national-bus-company Hansard] House of Commons 18 April 1988&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ampyx&quot;&gt;[http://www.ampyx.org.uk/lcountry/history.html Ampyx Web World - &quot;London Country Bus Services&quot;] Accessed 9 March 2010.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.phoenixwebhosting.co.uk/bus9-index.html|sarlavha=Buses Online: Kentish Bus &amp; Coach|qaralgan sana=9-mart 2010-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120304055133/http://www.phoenixwebhosting.co.uk/bus9-index.html|arxivsana=4 March 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.arrivabus.co.uk/content.aspx?id=13207 History - South East] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140714231751/http://www.arrivabus.co.uk/content.aspx?id=13207 |date=2014-07-14 }} Arriva&lt;/ref&gt;.

Kompaniya Londondagi faoliyatini bir qator gʻalabalari va sotib olishlari bilan sezilarli darajada kengaytirilgan. Eng katta yutuq London oʻrmonidan 1990-yil 20-yanvarda olib kelingan 22A, 22B va 55 -yoʻnalishlar boʻlib, 43 ta yangi qoʻsh eshikli marshrutlarni Shimoliy graflikdagi Leyland olimpiadachilari boshqarishi uchun sotib olingan&lt;ref&gt;[http://archive.commercialmotor.com/article/21st-september-1989/22/kentish-invests-in-new-routes Kentish invests in new routes] ''Commercial Motor'' 21 September 1989 page 22&lt;/ref&gt;. Londondan tashqarida Northfleetga asoslangan Mini Metroning raqobatbardosh operatsiyalari 1990-yil yanvar oyida qabul qilingan&lt;ref&gt;[http://archive.commercialmotor.com/article/11th-january-1990/29/metrobus-sell-off Metrobus sell off] ''Commercial Motor'' 11 January 1990 page 29&lt;/ref&gt;.

1992-yil fevral oyida Kentish Bus Boroʻline kompaniyasidan 7 ta shartnomaviy yoʻnalish va 50 ta avtomobil sotib olgan&lt;ref&gt;[http://archive.commercialmotor.com/article/16th-january-1992/16/boroline-deal-soon Boro'line deal 'soon'] ''Commercial Motor'' 16 January 1992 page 16&lt;/ref&gt;. Ular dastlab Crayforddagi sobiq Boroʻline garajidan boshqarilgan va keyinchalik Dartfordga koʻchib oʻtilgan, baʼzilari 22A, 22B va 55 yoʻnalishlari uchun ham ishlatilgan sobiq London Forest Ash Grove garajidan foydalangan&lt;ref name=&quot;McLachlan&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=McLachlan|first=Tom|title=London Buses 1985-1995: Managing The Change|year=1995|publisher=Venture Publications|pages=98–99|isbn=1-898432-74-0}}&lt;/ref&gt;.

1993-yil boshida Kentish Bus London janubi-sharqida ish topgan va ishlarni qoplash uchun 65 ta yangi avtobusga buyurtma bergan. Bu flot hajmini 352 taga yetkazgan. 1986-yildagidan ikki baravarga koʻpaygan&lt;ref name=&quot;McLachlan&quot;/&gt;. Qoʻlga kiritilgan marshrutlardan biri 19-marshrut boʻlgan, buning uchun kompaniya London mintaqaviy transportidan yangilangan AEC Routemastersni ijaraga olgan. Kentish Bus sobiq London Buses korxonasidan tashqari birinchi operator boʻlib, Routemaster tomonidan boshqariladigan yoʻnalish boʻyicha shartnomani yutib olgan va qizil oʻrniga oʻzining toʻq qizil rangli libosini taqdim etgan&lt;ref name=&quot;BusesinBritain&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Brown|first=Stewart J|title=Buses in Britain|publisher=Capital Transport|date=1993-yil sentabr|pages=160–161|isbn=1-85414-158-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Blacker|first=Ken|title=Routemaster: 1970–2005|edition=2nd|year=2007|publisher=Capital Transport|location=Harrow Weald|isbn=978-1-85414-303-7|pages=119, 120, 142, 165, 173}}&lt;/ref&gt;.

1993-yilning avgustiga kelib Kentish Bus London shartnomalarining eng yirik mustaqil operatoriga aylangan&lt;ref name=&quot;BusesinBritain&quot;/&gt;. Keyingi kengayish 1993-yilning noyabr oyida sodir boʻlgan, oʻshanda ikkita London shartnomasi va oltita kichik tijorat yoʻnalishlari, shuningdek, 23 ta avtobus Transcity Busesdan sotib olgan&lt;ref name=&quot;McLachlan&quot;/&gt;.

== 1994–1997: Britaniya avtobusi va kovi guruhi ==
[[Fayl:Kentish_Bus_127_G127RGT.jpg|thumb| Karlayl 1996-yil iyul oyida Gravesenddagi 306-marshrutda qisqa muddatli yashil va sariq rangli libosda Dennis Dartni suratga olgan.]]
1994-yilning iyul oyida tez rivojlanayotgan Britaniya Bus guruhi Proudmutualni sotib oldgan. 1995-yil yanvar oyida London &amp; Countryning Croydon, Walworth va Dunton Green garajlaridagi shartnomalari Kentish Bus tomonidan boshqariladigan kompaniyasiga boʻlingan&lt;ref name=&quot;BusesFocusSep96&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Morris|first1=Stephen|journal=Buses Focus|title=NBC since NBC: a history of the former NBC subsidiaries|date=1996-yil sentabr|page=46}}&lt;/ref&gt;.

1995-yilning aprel oyida Maidstone va District ham British Bus tomonidan sotib olinganida, uchta kompaniya Maidstone va District kompaniyasining Maidstonedagi bosh ofisida joylashgan yagona Invictaway xolding kompaniyasi nazorati ostiga olingan&lt;ref name=&quot;BusesFocusSep96&quot;/&gt;. Kentish avtobusiga yashil va sariq rangdagi yangi libos ham taqdim etilgan&lt;ref name=&quot;BusesFocusSep96&quot; /&gt;.

1996-yil 1-avgustda Britaniya avtobusi Cowie Group tomonidan London Country Bus Servis kompaniyasining toʻrtta segmentidan uchtasini umumiy mulkka qaytarib olgan va shartnoma asosida sotib olingan&lt;ref name=&quot;ampyx&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[http://www.heraldscotland.com/sport/spl/aberdeen/cowie-buys-british-bus-for-282m-1.443123 Cowie buys British Bus for £282m] ''Herald Scotland'' 1 August 1996&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20120119162530/http://www.competition-commission.org.uk/rep_pub/reports/1997/396cowie.htm Cowie Group plc and British Bus Group Limited: A report on the merger situation] Competition Commission 31 October 1996&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==
1997-yil noyabr oyida Cowie guruhi Arriva nomini olgan&lt;ref&gt;[http://www.designweek.co.uk/news/bamber-forsyth-unites-cowie/1111704.article Bamber Forsyth unites Cowie] ''Design Week'' 23 October 1997&lt;/ref&gt;. Invictaway kompaniyasi Arriva janubiy okruglariga aylangan va beshta kichik shoʻba korxonaga boʻlingan. Kentish Busning Dartford va Northfleet garajlari yangi Arriva Kent Thameside operatsiyasini tashkil etgan. London operatsiyalari Arriva London bilan birlashtirilgan.

== Manbalar ==
&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;0&quot;&gt;&lt;/references&gt;
{{Defunct British Bus Companies}}
[[Turkum:Avtobus tizimlari]]</text>
      <sha1>n0k5etrhbbhfqa79ric8etteffjfewx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lyanka Gryu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>831094</id>
    <revision>
      <id>6181626</id>
      <parentid>3523601</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:51:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5429" sha1="jwf4xkhoor2dmzmewpze276lxc2wr14" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Lyanka Gryu&lt;br /&gt;Лянка Грыу|portret=Leanca Grau 21 December 2009.jpg|tavsif=|tugʻilgan paytidagi ismi=Lyanka Georgievna Gryu '&lt;ref name=&quot;people&quot;&gt;[http://www.peoples.ru/art/cinema/actor/lyanka_gruy_ilnitskaya Лянка Грыу на сайте Peoples.ru]&lt;/ref&gt;|tavallud sanasi={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1987|11|22}}|tavallud joyi=[[Moskva]], [[Rossiya]], [[Sovet ittifoqi|USSR]]|fuqaroligi={{RUS}}|kasbi=[[Aktrisa]]|faoliyat_yillari=1992-hozirgacha|turmush oʻrtogʻi=Mikhail Vaynberg (2010-yildan)|bolalari=1|mukofotlari=|onasi=[[Stella Ilnitskaya]]}}
'''Lyanka Georgievna Gryu''' ({{lang-ru|Ля́нка Гео́ргиевна Гры́у}}, {{lang-ro|Leanca Gheorghievna Grâu}}; 1987-yil 22-noyabrda tugʻilgan) — rus teatr va kino aktrisasi.

== Biografiyasi ==
Lyanka Gryu [[Moskva|Moskvada]], [[Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi|Rossiya SFSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqida]] tugʻilgan. Uning otasi moldovalik aktyor Gheorghe Grâu (Gryu) edi. Uning onasi rossiyalik aktrisa Stella Ilnitskaya edi. Uning ota-onasi Lyanka bolaligida ajrashdi va otasi oilasi bilan aloqani uzdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Ar fi avut o alta soarta |url=http://www.protv.md/stiri/social/ar-fi-avut-o-alta-soarta-fost-sex-simbol-al-uniunii-sovietice.html |qaralgan sana=2022-11-19 |arxivsana=2019-01-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190105203446/http://protv.md/stiri/social/ar-fi-avut-o-alta-soarta-fost-sex-simbol-al-uniunii-sovietice.html }}&lt;/ref&gt;.

Gryu ilk marta toʻrt yoshida filmda koʻrinish beradi. Oʻsha paytda uning onasi Gerasimov nomidagi Kinematografiya institutini (VGIK) tugatgan va toʻrt yoshli Lyanka bilan birga yotoqxonada yashagan. Institut yoʻlaklarida Lyanka tasodifan [[Ray Bradbury|Ray Bradburyning]] hikoyasiga asoslangan „One“ qisqa metrajli filmida rol oʻynash taklifini qabul qildi. Film Yevropada va kichikroq festivallarda koʻplab mukofotlarga sazovor boʻldi.

Prodyuserlarning talabiga koʻra, Gryu sahnada Lyana Ilnitskaya nomi ostida ishlagan, rahbarlar bu ismni rus tomoshabinlariga koʻproq yoqqan deb bilishgan.

Olti yoshida Gryu „''Tic-Tac“'' nomli bolalar telekoʻrsatuvini olib bordi.

Uning birinchi asosiy roli rejissyor Vladimir Grammatikovning ''&quot;Little Princess&quot;'' (1997) filmidagi Becky edi. Filmdagi roli uchun Ilnitskaya Rolan Bikov nomidagi Moskva xalqaro bolalar filmlari festivalida eng yaxshi ayol roli uchun, ''Orlyonok'' kinofestivalida esa eng yaxshi aktrisa nominatsiyasi uchun mukofotni qoʻlga kiritdi.

2000-yilda Ilnitskaya rejissyor Oleg Pogodin tomonidan „''Triumph: Diary of the Red''“ filmida suratga olingan, bu hikoyaning asosiy qahramonlari, bolalar, kattalarning oʻyinlarini oʻynash haqida. Oʻshanda aktrisa 13 yoshda edi. Film hech qachon chiqarilmagan.

18 yoshida Gerasimov nomidagi Kinematografiya institutining aktyorlik fakultetiga kirishdan oldin (Vladimir Grammatikov kursi) Gryu oʻzining sahnagi nomini ishlatishni toʻxtatdi va Lyanka Gryu sifatida ishlay boshladi&lt;ref&gt;[http://www.maximonline.ru/devushki/znamenitosti/_article/lyanka-gryu/ Lyanka Griu — Znamenitosti — Maximonline]&lt;/ref&gt;.

Gryuning karyerasi 2009-yilda gullab-yashnadi, u ikkita bosh rolni ijro etdi: ''&quot;[[:en:The_Return_of_the_Musketeers,_or_The_Treasures_of_Cardinal_Mazarin|The Return of the Musketeers]]&quot; yoki „[[:en:The_Return_of_the_Musketeers,_or_The_Treasures_of_Cardinal_Mazarin|The Treasures of Cardinal Mazarin]]“'' filmida u D’Artagnan Jaklinning qizi rolini oʻynadi; va ''Barvikha serialida'', Yevgeniya Kolesnichenko — „City“ elita maktabining oʻquvchisi roʻlini oʻynadi. D’Artagnanning qizi roli uchun Lyanka ikki oydan ortiq tayyorgarlik koʻrdi, ot minishni va qilichbozlikni oʻrgandi.

2011-yil yozida Gryu Igor Petrenko bilan bosh rolda [[:en:Sherlock_Holmes|Sherlock Holmes]][[Sherlock Holmes|ning]] sarguzashtlari haqidagi yangi rus serialidagi Iren Adler roliga tanlandi.

2016-yilda Gryu AQSHda [[:en:Nathan_Catucci|Nathan Catucci]]ning „''Impossible Monsters''“ mustaqil filmida va FXning „''The Americans“''&lt;ref&gt;[[imdbname:2154532|Lyanka Gryu on IMDb]]&lt;/ref&gt; teleserialida roʻl ijro etdi.

Gryu turmushga chiqqan va bir oʻgʻli bor.

== Filmografiyasi ==

* 1992: ''One'' as Katya
* 1996: ''The Third Son'' as episode
* 1997: ''A Little Princess'' as Becky
* 1998: ''Who If Not Us'' as Irochka
* 2000: ''Triumph'' as Katya
* 2001: ''Detectives 4'' as Lena
* 2001: ''[[:ru:Обнажённая натура (фильм)|Naked Nature]]'' as Ksyusha
* 2005: ''Popsa'' as Alisa
* 2005 / 2007: ''Doomed to Become A Star'' as Violetta
* 2006: ''Rogues'' as Nastya
* 2007: ''Experts'' as Inna
* 2009: ''The Return of the Musketeers, or The Treasures of Cardinal Mazarin'' as Jacqueline, the daughter of D Artagnan
* 2009: ''Barvikha'' as Zhenya Kolesnichenko
* 2010: ''Skipped Parts'' as Darya
* 2010: ''Heart to Heart'' as Zhenya
* 2013: ''In a Sport Only Girl'' as Jane
* 2013: ''Sherlock Holmes'' as Irene Adler
* 2014: ''The Pregnancy Test'' as Olga Olshanskaya
* 2017 / 2018: ''The Americans'' as Elina Sachko
* 2019: ''Impossible Monsters'' as Shayna

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* {{IMDbda kishi|2154532}}
* {{Rasmiy sayt|lyankagryu.com|}}
{{Tashqi havolalar}}
{{DEFAULTSORT:Gryu, Lyanka}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1987-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Rossiyalik aktrisalar]]</text>
      <sha1>jwf4xkhoor2dmzmewpze276lxc2wr14</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gerard Butler</title>
    <ns>0</ns>
    <id>831450</id>
    <revision>
      <id>6181369</id>
      <parentid>6058875</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:47:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6181369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27828" sha1="1w9cfulgors03ozx4fenxgutzgpvmp9" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Gerard Butler|portret=Gerard Butler (29681162176).jpg|tavsif=Butler  [[2016-yil Toronto Xalqaro Film Festivali]]|tugʻilgan paytidagi ismi=Gerard James Butler|tavallud sanasi={{birth date and age|df=yes|1969|11|13}}|tavallud joyi=Shotlandiya|bilimi=Huquq fanlari bakalavri|kasbi=Aktyor va prodyuser|turmush oʻrtogʻi=|bolalari=|faoliyat_yillari=1996-yil}}
'''Jerar Jeyms Butler'''—(1969-yil 13-noyabrda tugʻilgan) Shotlandiyalik [[aktyor]] va kino prodyuseri. Huquqni oʻrgangach, u 1990-yillarning oʻrtalarida ''Braun xonim'' (1997), Jeyms Bond haqidagi „''[[Ertangi kun doim bor|Ertaga hech qachon oʻlmaydi]]''“ (1997) va ''&quot;Mumiya ertagi&quot;'' (1998) kabi spektakllarda kichik roʻllarni ijro etgan. 2000-yilda u [[Christopher Plummer|Kristofer Plummer]] va Jonni Li Miller bilan „''Drakula 2000''“ gotik dahshatli filmida [[graf Drakula]] rolini oʻynadi.

U „''Attila''“ (2001) mini-serialida [[Attila|Hun Atilla]] roʻlini o‘ynagan, so‘ng ''&quot;Olov hukmronligi'' „ filmida [[Christian Bale|Kristian Beyl]] bilan (2002) va ''“Lara Kroft: Qabr bosqinchisi -'' [[Angelina Jolie|Anjelina Joli]] bilan birga hayot beshigi&quot; (2003) filmlarida André Marek roʻlini o‘ynagan. Maykl Kriktonning „''Taymline''“ ilmiy-fantastik sarguzashtining moslashuvi (2003). Keyin u [[Emmy Rossum|Emmi Rossum]] bilan 2004-yilda Joel Shumaxerning „''Operadagi'' xayol“ musiqiy filmiga moslashtirilgan filmida Erik, „Phantom“ roʻlini ijro etdi; Bu unga eng yaxshi aktyor uchun Satellite Award nominatsiyasini taqdim etdi.

Butler Zak Snayderning ''[[300 (film)|300]]'' -fantastik urush filmidagi [[Leonid|qirol Leonidas obrazi]] uchun butun dunyo eʼtirofiga sazovor boʻldi. Bu roʻl unga eng yaxshi erkak roʻli uchun Empire mukofoti va eng yaxshi erkak roʻli uchun Saturn mukofoti va eng yaxshi jang uchun MTV kino mukofoti uchun gʻalaba qozondi. U „Ajdahoni ''qanday oʻrgatish kerak“'' (2010-2019) franshizasida tanqidiy va tijoriy jihatdan muvaffaqiyatli boʻlgan Stoick the Vastni ijro etgan. Shuningdek, 2010-yillarda u „''Olimp qulab'' tushdi“, „''London quladi''“, ''&quot;Angel yiqildi'' &quot; va „''Tun'' tushdi“ nomli triller seriyasida Maxfiy xizmat agenti Mayk Banning roʻlini o‘ynadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McNary |first=Dave |date=9 November 2020 |title=Millennium's Jeffrey Greenstein Unveils a Fourth 'Has Fallen' as AFM Launches |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |url=https://variety.com/2020/film/news/gerard-butler-fallen-afm-1234818543/ |access-date=9 November 2020}}&lt;/ref&gt;. U 2011-yilda [[William Shakespeare|Shekspirning]] xuddi shu nomdagi fojiasining zamonaviy moslashuvi boʻlgan ''Koriolanus'' filmida harbiy rahbar Tullus Aufidiusni va 2011-yilgi &quot;Pulemyot ''vaʼzchisi'' &quot; biografik filmida Sem Childers roʻlini oʻynagan.

== Yoshligi ==
Butler&lt;ref name=&quot;filmref&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.filmreference.com/film/73/Gerard-Butler.html|sarlavha=Gerard Butler Biography (1969-)|nashriyot=FilmReference.com|qaralgan sana=7 August 2016|arxivsana=4 March 2016|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304100828/http://www.filmreference.com/film/73/Gerard-Butler.html}}&lt;/ref&gt; Renfrewshire&lt;ref name=&quot;esq&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.esquire.com/features/gerard-butler-interview-0809-2|sarlavha=300 Things We Didn't Know About Gerard Butler|nashriyot=Esquire.com|sana=13 June 2009|qaralgan sana=9 June 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100330201934/http://www.esquire.com/features/gerard-butler-interview-0809-2|arxivsana=30 March 2010}}&lt;/ref&gt;, Shotlandiyaning Peysli shahrida tugʻilgan, bukmekerlik bilan shugʻullanuvchi Margaret va Edvard Butlerning uchta farzandining eng kichigi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Fox |first=Chloe |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |work=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |access-date=16 November 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.wrathofgods.com/gerard-butler-interview/|sarlavha=Gerard Butler in Wrath Of Gods|sana=15 March 2010|qaralgan sana=24 April 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://my.cineplex.com/showbiz-news/2010/03/drawn-together-gerard-butler-craig-ferguson/|sarlavha=Drawn Together: Gerard Butler &amp; Craig Ferguson|nashriyot=Cineplex Movie Blog|sana=15 March 2010|qaralgan sana=24 April 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100323014638/http://my.cineplex.com/showbiz-news/2010/03/drawn-together-gerard-butler-craig-ferguson/|arxivsana=23 March 2010}}&lt;/ref&gt;. U [[Irlandlar|irlandiyalik]] [[Katolik cherkovi|katolik]] oilasidan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=MJJmoYp_2tw|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134457/https://www.youtube.com/watch?v=MJJmoYp_2tw|arxivsana=2022-11-20|sarlavha=Gerard Butler Apologises for Irish Accent|nashriyot=YouTube|sana=26 January 2009|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Gerard Butler: 'Why I am still single' |publisher=Now Magazine |url=http://www.no1magazine.co.uk/interviews/60_gerardbutler.html |url-status=dead |access-date=25 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150330034813/http://www.no1magazine.co.uk/interviews/60_gerardbutler.html |archive-date=30 March 2015}}&lt;/ref&gt;. Olti oylik boʻlganida uning oilasi Kanadaning [[Quebec (provinsiya)|Kvebek]] shtatidagi [[Monreal (Kanada)|Monreal]] shahriga koʻchib oʻtdi. Bir yil oʻtgach, ota-onasining nikohi buzilganida, onasi Kvebekni tark etib, 18 oylik Jerar bilan Shotlandiyaga qaytib keldi&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Fox |first=Chloe |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |work=Daily Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100304140942/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |archive-date=4 March 2010}}&lt;/ref&gt;.

Butler Peyslidagi Sent-Mirin va Sent-Margaret oʻrta maktabining bosh oʻquvchisi boʻlgan va Glazgo universitetining huquq fakultetida oʻqishni qoʻlga kiritgan&lt;ref name=&quot;dailyrecord&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Stewart |first=Stephen |date=28 March 2010 |title=Gerard Butler's school pal on how Hollywood star phoned to grovel after branding her a flirt on TV |work=Daily Record |url=http://www.dailyrecord.co.uk/news/scottish-news/gerard-butlers-school-pal-on-how-1054405 |access-date=1 February 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mensjournal&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Hedegaard |first=Erik |date=April 2010 |title=Gerry the Sinner, Gerry the Saint |work=Men's Journal |url=http://www.mensjournal.com/magazine/gerry-the-sinner-gerry-the-saint-gerard-butler-20121031?page=3 |url-status=dead |access-date=1 February 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130720025300/http://www.mensjournal.com/magazine/gerry-the-sinner-gerry-the-saint-gerard-butler-20121031?page=3 |archive-date=20 July 2013}}&lt;/ref&gt;. U o‘smirlik chog‘ida Shotlandiya yoshlar teatrida ham qatnashgan. U 16 yoshga toʻlgunga qadar otasini boshqa koʻrmadi, Edvard Butler uni Glazgodagi restoranda kutib olishga qoʻngʻiroq qildi. Uchrashuvdan soʻng Butler soatlab yigʻladi va keyin esladi: „Bu tuygʻu menga sizning tanangizda qanchalik ogʻriq borligini koʻrsatdi; siz uni boʻshatmaguningizcha siz bilmaydigan ogʻriq va qaygʻu“&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;/&gt;.

Talaba sifatida u universitet yuridik jamiyatining prezidenti boʻlgan&lt;ref name=&quot;paisley&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.paisley.org.uk/famous-people/gerard-butler/|sarlavha=Gerard Butler &amp;#124; Paisley Scotland|sana=13 August 2011|nashriyot=Paisley.org.uk|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;. Bu lavozimga keyinchalik u „mening yoʻlimni oʻziga jalb qilganini“ aytdi. Butler 22 yoshga toʻlganda, uning otasi saraton kasalligiga chalingan va vafot etgan. U hayotining ushbu davri haqida shunday dedi: „Men hayotni tushunishga sabr qilolmagan 16 yoshli boladan uxlab yotganida oʻlganiga ahamiyat bermaydigan 22 yoshli yigitga aylandim“&lt;ref name=&quot;telegraph_a&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Stars and Stories |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |publisher=Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |access-date=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;.

Huquq fakultetining soʻnggi yilidan oldin Butler [[Kaliforniya|Kaliforniyada]] yashash uchun bir yil taʼtil oldi — asosan Venetsiya sohilida, u yerda turli ishlarda ishlagan, tez-tez sayohat qilgan va, deydi u, koʻp ichgan; bir vaqtning oʻzida u spirtli ichimliklar bilan bogʻliq tartibsizliklar uchun hibsga olingan. Oʻsha yildagi xatti-harakatlarini tasvirlab, u shunday deb esladi: &quot;Men nazoratdan chiqib ketdim va buni „men yoshman, bu hayot“ degan fikr bilan oqladim. Bu men shunchaki shov-shuv qilyapman. &quot;Amerikadagi taʼtilidan soʻng u yuridik fakultetning oxirgi yilini tugatish uchun Shotlandiyaga qaytib keldi. U bolaligida qulogʻiga jarrohlik amaliyotini oʻtkazgan, buning natijasida uning qulogʻi shikastlangan. U hanuzgacha tinnitusdan aziyat chekadi va oʻng qulogʻida eshitish qobiliyati yoʻqoladi&lt;ref name=&quot;deaf&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.deafhh.net/wp/2010/04/11/actor-gerard-butler-and-his-hearing-loss/|sarlavha=Actor Gerard Butler and His Hearing Loss|nashriyot=deafhh.com|sana=11 March 2010|qaralgan sana=24 May 2018|arxivsana=2010-06-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100628144837/http://www.deafhh.net/wp/2010/04/11/actor-gerard-butler-and-his-hearing-loss/}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==

=== Yuridik va aktyorlik karyerasi ===
Oʻqishni tugatgach, u [[Edinburgh|Edinburgdagi]] yuridik firmada stajyor advokat sifatida ishladi. Biroq, u kechgacha ichishni davom ettirdi va ishni tez-tez oʻtkazib yubordi. U advokat sifatida malakaga ega boʻlishidan bir hafta oldin u ishdan boʻshatildi. 25 yoshida u mashhur boʻlish orzusini amalga oshirish uchun Londonga koʻchib oʻtdi. U tan oldi: „Men boshlaganimda, men toʻgʻri sabablarga koʻra unda ekanligimga ishonchim komil emas. Men mashhur boʻlishni juda hohlardim“.

Dastlab hech qanday aktyorlik roʻllarini qoʻlga kirita olmagan, u turli ishlarda, jumladan ofitsant, telemarketyor va yarmarkalarda oʻyinchoqlar namoyishchisi sifatida ishlagan. Londonda u Shotlandiya yoshlar teatrida oʻzining oʻsmirlik davridagi eski doʻsti bilan uchrashdi, u hozirda London kasting direktori edi. Oʻsha paytda u uning yigiti va yordamchisi edi. U uni Stiven Berkoffning Koriolanus oʻyini uchun ''tinglovga'' olib bordi. Rejissor Butlerning tinglovi haqida shunday dedi: „U oʻqiganida, u shunchalik kuch va ishtiyoqga ega ediki, bu boshqa aktyorlarni oqsoqlangandek koʻrsatdi — men uni ansamblga qoʻyishga qaror qildim“.

Keyin 27 yoshida Butler oʻzining birinchi professional aktyorlik ishini boshladi. Bir yildan kamroq vaqt oʻtgach, u Edinburg festivalida „''Trainspotting''“ ning teatr moslashuvida ishtirok etdi. 30 yoshida u Los-Anjelesga koʻchib oʻtishga qaror qildi va u yerda „''Drakula 2000''“, „''Tomb Raider 2''“, „''Hurmatli Frenki''“ va ''&quot;Opera fantomi&quot;'' filmlarida gʻolib chiqdi.

=== Aktyorlik karyerasi ===
[[Fayl:Gerard_Butler_(Berlin_Film_Festival_2011).jpg|thumb| Butler 2011 Berlin kinofestivalida]]
Londonda Butler aktyor va rejissyor Stiven Berkoff (keyinchalik u „''Attila''“ (2001) filmida u bilan birga paydo boʻlgan) „''Koriolanus''“ spektaklida roʻl oʻynagunga qadar turli xil gʻalati ishlarni bajargan. U „''Trenspotting''“ ning sahnaga moslashuvida [[Ewan McGregor|Yuan Makgregorning]] Renton qahramoni rolini oʻynagan, xuddi shu spektakl uni aktyor boʻlishga ilhomlantirgan&lt;ref name=&quot;film&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler Biography|url=http://www.biography.com/people/gerard-butler-20808745|nashriyot=biography.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. Uning filmdagi debyuti „''Braun xonim''“ (1997) filmida [[Billy Connolly|Billi Konolli]] qahramonining ukasi rolida boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Mrs Brown|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b0078lkb|nashriyot=bbc.co.uk|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

Uning kino faoliyati kichik roʻllar bilan davom etdi, avval Jeyms Bondning „''[[Ertangi kun doim bor|Ertaga hech qachon oʻlmaydi]]''“ (1997) filmida, keyin esa Rassel Mulkaxining „Mumiya ''ertagi“'' (1998) filmida. 2000-yilda Butler ikkita yutuq roʻlini ijro etdi, birinchisi Amerika televideniyesi ''Attila'' (2001) mini-serialidagi Hun Attila edi. Film prodyuserlari rolni taniqli aktyor ijro etishini xohlashdi, lekin oxir-oqibat Butlerni tanlashdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Attila: hot babes, baths and, erm, birth control|url=https://www.theguardian.com/film/2010/jan/28/reel-history-attila-gerard-butler|ish=The Guardian|qaralgan sana=25 February 2015|sana=28 January 2010}}&lt;/ref&gt;. U ''Drakula 2000'' (2000) filmida Drakula rolini ijro etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Graph Of Manliness: Gerard Butle|url=https://www.empireonline.com/features/graph-of-manliness-gerard-butler/|nashriyot=empireonline.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

Keyin u „''Reign of Fire“'' (2002)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Reign of Fire|url=http://www.digitalspy.com/movies/i560848-8/gerard-butler-career-in-pictures-reign-of-fire.html|nashriyot=Digital Spy|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; filmlarida Creedy va ''Lara Croft: Tomb Raider — The Cradle of Life'' (2003) [[Angelina Jolie|filmlarida Anjelina Joli]] bilan birga Terri Sheridan roʻlida paydo boʻldi. Maykl Kriktonning „''Timeline''“ (2003) romanining katta ekranli moslashuvida Andre Marek roʻlida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Timeline|sana=25 May 2011|url=http://movierewind.com/reviews/timeline/|nashriyot=Movie rewind.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; Butler oʻz hamkasbini qutqarish uchun talabalar jamoasi bilan oʻz vaqtida orqaga qaytarilgan arxeolog roʻlini oʻynadi. 2003-yilda rejissyor Joel Shumaxer Endryu Lloyd Uebberning shu nomdagi myuziklining filmga moslashtirilgan ''&quot;Opera xayoloti''&quot; filmi uchun asosiy kastingga qaror qilardi va „''Drakula 2000''“ filmida avvalroq ko‘rgan Butler haqida o‘yladi, sarlavha belgisini oʻynash uchun. Advokat boʻlish uchun oʻqiyotganida rok guruhida qoʻshiq aytishdan boshqa musiqiy tajribaga ega boʻlmagan Butler bu qiziqishdan hayratda qoldi, lekin darhol vokal murabbiyidan qoʻshiq saboqlarini ola boshladi&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/films/2004/12/08/gerard_butler_the_phantom_of_the_opera_interview.shtml Gerard Butler phantom of the opera] Stella Papamichael, 2004&lt;/ref&gt;. Keyin u Shumaxer bilan aktyorlik imtihonidan o‘tdi va Lloyd Webber bilan qo‘shiq kuylash imtihonini o‘tkazdi, ikkalasi ham uning ijrosidan qoyil qolishdi&lt;ref&gt;[http://www.femail.com.au/phantom-of-the-opera-gerard-butler-pf.htm Gerard Butler — Phantom of the Opera interview], Paul Fischer, ''femail.com.au'', 2004&lt;/ref&gt;. Film va Butlerning ijrosi turli baholarga sazovor boʻldi, garcha Butler eng yaxshi aktyor uchun sunʼiy yoʻldosh mukofotiga nomzod boʻlgan. 

Keyingi loyihalarga ''Dear Franke'' (2005), ''The Game of Their Life'' (2005) va ''Beowulf &amp;amp;amp; Grendel'' (2005) kiradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Murray |first=Rebecca |title=Gerard Butler Talks About The Phantom and &quot;Beowulf and Grendel&quot; |publisher=About.com |url=http://movies.about.com/od/dearfrankie/a/frankiegb030205_4.htm |access-date=25 February 2015 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304120204/http://movies.about.com/od/dearfrankie/a/frankiegb030205_4.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

2006-yilda u [[Warner Bros.]] ''[[300 (film)|300]]'' filmida [[Sparta (davlat)|Sparta]] qiroli [[Leonid|Leonidas]] roʻlini oʻynadi, bu koʻpincha uning yutuq roʻli sifatida taʼriflanadi&lt;ref&gt;[https://nymag.com/daily/entertainment/2009/08/law_abiding_citizen_trailer_ge.html Law Abiding Citizen Trailer: Gerard Butler Is Still in Search of an Identity], Mark Graham, ''New York Magazine Vulture blog'', 14 August 2009&lt;/ref&gt;. Filmda „haqiqatan ham kuchli koʻrinishni xohlayotganini“ aytgan Butler filmni suratga olishdan oldin toʻrt oy davomida yuqori intensiv mashgʻulotlar bilan shugʻullangan&lt;ref&gt;[http://www.menshealth.com/guy-wisdom/fitness-tips-gerard-butler Spartan Workout Secrets from the Star of 300], ''Menʼs Health''&lt;/ref&gt;. 2007-yilda u [[Pierce Brosnan|Pirs Brosnan]] va [[Maria Bello|Mariya Bello]] roʻllarini oʻynagan „ ''Gʻildirakdagi kapalak“'' filmida paydo boʻldi, u tarmoq televideniesida ''Shattered'' sarlavhasi ostida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Lionsgate Picks Up &quot;Butterfly on a Wheel&quot;|url=http://movies.about.com/od/butlergerard/a/butterfly021607.htm|nashriyot=About.com|qaralgan sana=25 February 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150405143544/http://movies.about.com/od/butlergerard/a/butterfly021607.htm|arxivsana=5 April 2015}}&lt;/ref&gt; va [[Hilary Swank|Hilari Swank]] bilan „''PS I Love You''“ romantik komediyasida paydo boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler Interview – P.S. I LOVE YOU|sana=18 December 2007|url=https://collider.com/gerard-butler-interview-ps-i-love-you/|nashriyot=collider.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. 2008-yilda u ''Nim orolida'' va ''RocknRollada'' paydo boʻldi. 2009-yilda u Neveldine/Teylorning „''Geymer''“, ''&quot;Hunuk haqiqat&quot;''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler interview for The Ugly Truth|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html|nashriyot=The Daily Telegraph|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; va „''Qonunga bo‘ysunuvchi fuqaro''“ filmlarida roʻl o‘ynagan, u ham prodyuserlik qilgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=15 October 2009 |title=Jamie Foxx, Gerard Butler Seek Justice With 'Law Abiding Citizen' |publisher=mtv |url=http://www.mtv.com/news/1623972/jamie-foxx-gerard-butler-seek-justice-with-law-abiding-citizen/ |access-date=25 February 2015 |archive-date=2022-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630201007/http://www.mtv.com/news/1623972/jamie-foxx-gerard-butler-seek-justice-with-law-abiding-citizen/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 2010-yilda u [[Jennifer Aniston|Jennifer Eniston]] bilan birga „''The Bounty Hunter''“ aksiyasi/komediyasida roʻl oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler says his 'Bounty Hunter' co-star Jennifer Aniston is like family|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/gerard-butler-bounty-hunter-co-star-jennifer-aniston-family-article-1.168135|nashriyot=nydailynews.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; va 2010-yilda „''[[Ajdarning boʻysundirilishi|Ajdahoni qanday oʻrgatish kerak]]''“ animatsion filmi uchun ovozli aktyorlik qildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=14 June 2014 |title=Gerard Butler and Craig Ferguson Talk HOW TO TRAIN YOUR DRAGON 2, the Evolution of the Film, LONDON HAS FALLEN, and More |publisher=collider.com |url=https://collider.com/gerard-butler-how-to-train-your-dragon-2-interview/ |access-date=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Джерард_Батлер.jpg|left|thumb| Butler 2013-yilda]]
2010-yil 15 va 16-oktyabr kunlari Spartalik qirol Leonidas roʻlining mashhurligi va [[Michigan universiteti|Michigan shtat universitetidagi]] atletika tadbirlarida uning chiziqlaridan foydalanishi tufayli u Midnight Madness va uyga qaytish Amerika futboli oʻyinida mehmon boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler at MSU Midnight Madness|url=https://www.youtube.com/watch?v=MfC9h09NkUc|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134456/https://www.youtube.com/watch?v=MfC9h09NkUc|arxivsana=2022-11-20|nashriyot=Youtube|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

2011-yil holatiga koʻra, Butler filming ''[[Saqlash uchun oʻynash (film 2012)|Playing for Keeps]]'', qoʻshiqlar yozayotgan va albom yozish jarayonida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nme.com/news/marilyn-manson/65606|sarlavha=Marilyn Manson advises Gerard Butler on becoming a rock star|ish=[[NME]]|qaralgan sana=3 September 2012}}&lt;/ref&gt;.U gʻiybat haqidagi xabarlarni rad etdi [[Marilyn Manson]] va [[Johnny Depp]] unga loyiha boʻyicha maslahat berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.parade.com/celebrity/celebrity-parade/2013/03/24-gerard-butler-on-singing-fame-and-the-secret-service.html|sarlavha=Gerard Butler on Singing, Fame, and the Secret Service|sana=24 March 2013|qaralgan sana=25 March 2013}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yilning 18-dekabrida filming ''[[Mavericksni ta'qib qilish|Chasing Mavericks]].'' Butler katta toʻlqinlar ostida tortilganidan keyin kasalxonaga yotqizilgan. Keyinchalik uni olib ketishdi&lt;nowiki/&gt;[[Stenford universiteti tibbiyot markazi|Stanford University Medical Center]] va keyinroq ozod qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|ism=Joshua|muallif=Melvin|url=http://www.mercurynews.com/2011/12/19/actor-gerard-butler-ok-after-getting-held-underwater-by-waves-at-mavericks/|sarlavha=Actor Gerard Butler OK after getting held underwater by waves at Mavericks|ish=[[The Mercury News]]|nashriyot=Bay Area News Group|sana=19 December 2011|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;.

Butler „''Olimp qulab'' tushdi“ (2013) trillerida Maxfiy xizmat agenti Mayk Banning roʻlini oʻynadi, unga qarshi hamkasblar Aaron Ekxart va [[Morgan Freeman|Morgan Friman]]. Uning so‘zlariga ko‘ra, filmni suratga olish chog‘ida bo‘ynidagi ikkita suyak singan, biroq [[MRT]] tekshiruvidan o‘tmaguncha buni sezmagan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=27 March 2013 |title=Gerard Butler broke neck bones |url=http://www.3news.co.nz/Gerard-Butler-broke-neck-bones-while-filming/tabid/418/articleID/291963/Default.aspx |access-date=2022-11-20 |archive-date=2013-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131019112746/http://www.3news.co.nz/Gerard-Butler-broke-neck-bones-while-filming/tabid/418/articleID/291963/Default.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Butler 2014-yilda ''[[Ajdarning boʻysundirilishi 2|&quot;Ajdahoni qanday oʻrgatish kerak 2]]''&quot; filmida Stoik roʻlini takrorladi. Ikki yil oʻtgach, u „''Olimp'' qulab tushdi“ filmidagi&quot; ''London'' qulab tushdi&quot; filmidagi Mayk Banning roʻlini takrorladi va ''&quot;Misr xudolaridagi toʻplam&quot;''ni ham tasvirladi. 2018-yil oxirida Butler „''Ovchi qotil''“ filmida Virjiniya toifasidagi yadroviy suv osti kemasi USS ''Arkanzasning'' suv osti kemasi kapitani komandiri Jo Glass rolini o‘ynadi. U 2019-yilda suratga olingan „''Angel'' yiqildi“ filmida yana Mayk Banning rolini o‘ynadi. COVID-19 tufayli chiqishi kechikib ketganidan soʻng, Butler 2020-yilning kuzida [[Greenland (film)|''Grenlandiyada'']] roʻl oʻynadi.

2011-yildan buyon Aktyorlik boʻlimida [[Kino sanʼati]] va fanlari akademiyasining aʼzosi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://deadline.com/2011/06/movie-academy-invites-178-to-membership-140927/|sarlavha=Movie Academy Invites 178 To Membership|ish=Deadline|sana=17 June 2011|qaralgan sana=22 June 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/academy-class-2011-203954|sarlavha=Academy Class of 2011|ish=The Hollywood Reporter|sana=23 June 2011|qaralgan sana=22 June 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
2011-yil oktyabr oyidan beri Butler oʻz vaqtini [[Los-Anjeles]] va [[Glazgo]] oʻrtasida taqsimladi&lt;ref name=&quot;Celtic&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=I miss going to see Celtic play, admits Hollywood hunk Gerard Butler |work=Daily Record |url=http://www.dailyrecord.co.uk/showbiz/celebrity-news/2009/12/06/i-miss-going-to-see-celtic-play-admits-hollywood-hunk-gerard-butler-86908-21877308/ |access-date=4 October 2011}}&lt;/ref&gt;. 2011-yilda u Mavericks (Kaliforniya) shahrida ''&quot;Odamlar va Mavericks'' &quot; filmini suratga olish paytida serfing bilan shugʻullanganidan soʻng Stenford universiteti tibbiyot markaziga olib borildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=20 December 2011|sarlavha=Gerard Butler Rescued While Filming Surf Movie At Mavericks|url=https://sanfrancisco.cbslocal.com/2011/12/20/gerard-butler-rescued-while-filming-surf-movie-at-mavericks/|qaralgan sana=10 November 2020}}&lt;/ref&gt;. U barqaror edi va oʻsha hafta oxirida kasalxonadan chiqdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Orzeck |first=Kurt |date=20 December 2011 |title=Gerard Butler Hospitalized After On-Set Surfing Accident |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/idUS208038802520111220 |access-date=10 November 2020}}&lt;/ref&gt;.

Butler intervyularida endi spirtli ichimlik ichmasligini aytdi&lt;ref&gt;[http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/gerard-butler-finally-opens-up-about-rehab-i-havent-had-a-drink-in-15-years-20121910 „Gerard Butler Finally Opens Up About Rehab: 'I Havenʼt Had a Drink in 15 Years'“]. ''[[Us Magazine]]''. Retrieved 26 June 2015&lt;/ref&gt;. 2012-yil fevral oyida u reabilitatsiya muassasasida [[Analgetiklar|ogʻriq qoldiruvchi]] vositalarni suiisteʼmol qilishdan davolanish kursini tamomlagani maʼlum boʻldi. U [[syorfing]] paytida sodir boʻlgan baxtsiz hodisadan keyin ogʻriqli dori-darmonlarga haddan tashqari ishonib qolganidan xavotirda edi&lt;ref name=&quot;people&quot; /&gt;.

2011-yilda Butler bolaligidan beri qoʻllab-quvvatlagan „Seltik“ futbol klubida xayriya oʻyinida oʻynadi&lt;ref name=&quot;Celtic&quot;/&gt;. Bir yil oʻtgach, u Gollivud filmida „Seltik“ning vakili boʻlib, ''Playing for Keeps'' filmida „boʻlgan“ oʻyinchi roʻlini oʻynadi&lt;ref&gt;[http://www.dailyrecord.co.uk/entertainment/movies/movie-news/gerard-butler-turned-me-into-a-celtic-fan-1503162 „Gerard Butler turned me into a Celtic fan“]. Daily Record. Retrieved 26 June 2015&lt;/ref&gt;. 2013-yil avgust oyida u Limakol Karib dengizi Premer-ligasining (CPL) bir qismi boʻlgan Yamayka Tallawahs kriket jamoasining aktsiyalarini sotib oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://uk.reuters.com/article/cricket-windies-cpl-idUKL4N0GO33T20130823|sarlavha=Cricket-Caribbean venues packed again thanks to CPL Twenty20|sana=23 August 2013|ish=Reuters UK|qaralgan sana=13 April 2016|arxivsana=2018-02-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180201093106/https://uk.reuters.com/article/cricket-windies-cpl-idUKL4N0GO33T20130823}}&lt;/ref&gt;. U 2010-yildan beri Mary’s Meals xayriya tashkilotini qoʻllab-quvvatlab keladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Meadows|ism=Sophie|sarlavha=Gerard Butler Shows How Mary's Meals is Changing Lives in Liberia|url=http://goodnewsshared.com/2014/03/24/gerard-butler-marys-meals-changing-lives-liberia/|nashriyot=goodnewsshared.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. U 2014-yilda [[Liberiya|Liberiyadagi]] xalqaro taraqqiyot xayriya dasturiga tashrif buyurdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=IXMm81UTTBs|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134459/https://www.youtube.com/watch?v=IXMm81UTTBs|arxivsana=2022-11-20|sarlavha=Gerard Butler in Liberia with Mary's Meals|muallif=Mary's Meals|sana=20 December 2013|qaralgan sana=4 January 2017}}&lt;/ref&gt; 2018-yilda u Isroil Mudofaa Kuchlarining Do‘stlari (FIDF) tomonidan tashkil etilgan mablag‘ yig‘ish gala-galasida qatnashib, 60 million dollar yig‘di&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://variety.com/2018/scene/news/friends-of-the-israel-defense-forces-gala-pharrell-williams-1203018108/|sarlavha=Friends of the Israel Defense Forces Gala Raises Record $60 Million for Soldiers|ism=Margeaux|muallif=Sippell|sana=2 November 2018}}&lt;/ref&gt;. 2018-yil noyabr oyida Kaliforniyadagi Vulsi yongʻinida Butlerning uyi vayron boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.com/news/uk-scotland-46177211|sarlavha=Actor Gerard Butler's home destroyed by California wildfire|sana=12 November 2018|nashriyot=BBC.com|qaralgan sana=12 November 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Butler, Jerar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1969-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Shotlandiyalik aktyorlar]]</text>
      <sha1>1w9cfulgors03ozx4fenxgutzgpvmp9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181370</id>
      <parentid>6181369</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:47:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6181370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27830" sha1="8eyu97aiv8biittmitt9p84k1badp26" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Gerard Butler|portret=Gerard Butler (29681162176).jpg|tavsif=Butler  [[2016-yil Toronto Xalqaro Film Festivali]]|tugʻilgan paytidagi ismi=Gerard James Butler|tavallud sanasi={{birth date and age|df=yes|1969|11|13}}|tavallud joyi=Shotlandiya|bilimi=Huquq fanlari bakalavri|kasbi=Aktyor va prodyuser|turmush oʻrtogʻi=|bolalari=|faoliyat_yillari=1996-yil}}
'''Jerar Jeyms Butler''' — (1969-yil 13-noyabrda tugʻilgan) Shotlandiyalik [[aktyor]] va kino prodyuseri. Huquqni oʻrgangach, u 1990-yillarning oʻrtalarida ''Braun xonim'' (1997), Jeyms Bond haqidagi „''[[Ertangi kun doim bor|Ertaga hech qachon oʻlmaydi]]''“ (1997) va ''&quot;Mumiya ertagi&quot;'' (1998) kabi spektakllarda kichik roʻllarni ijro etgan. 2000-yilda u [[Christopher Plummer|Kristofer Plummer]] va Jonni Li Miller bilan „''Drakula 2000''“ gotik dahshatli filmida [[graf Drakula]] rolini oʻynadi.

U „''Attila''“ (2001) mini-serialida [[Attila|Hun Atilla]] roʻlini o‘ynagan, so‘ng ''&quot;Olov hukmronligi'' „ filmida [[Christian Bale|Kristian Beyl]] bilan (2002) va ''“Lara Kroft: Qabr bosqinchisi -'' [[Angelina Jolie|Anjelina Joli]] bilan birga hayot beshigi&quot; (2003) filmlarida André Marek roʻlini o‘ynagan. Maykl Kriktonning „''Taymline''“ ilmiy-fantastik sarguzashtining moslashuvi (2003). Keyin u [[Emmy Rossum|Emmi Rossum]] bilan 2004-yilda Joel Shumaxerning „''Operadagi'' xayol“ musiqiy filmiga moslashtirilgan filmida Erik, „Phantom“ roʻlini ijro etdi; Bu unga eng yaxshi aktyor uchun Satellite Award nominatsiyasini taqdim etdi.

Butler Zak Snayderning ''[[300 (film)|300]]'' -fantastik urush filmidagi [[Leonid|qirol Leonidas obrazi]] uchun butun dunyo eʼtirofiga sazovor boʻldi. Bu roʻl unga eng yaxshi erkak roʻli uchun Empire mukofoti va eng yaxshi erkak roʻli uchun Saturn mukofoti va eng yaxshi jang uchun MTV kino mukofoti uchun gʻalaba qozondi. U „Ajdahoni ''qanday oʻrgatish kerak“'' (2010-2019) franshizasida tanqidiy va tijoriy jihatdan muvaffaqiyatli boʻlgan Stoick the Vastni ijro etgan. Shuningdek, 2010-yillarda u „''Olimp qulab'' tushdi“, „''London quladi''“, ''&quot;Angel yiqildi'' &quot; va „''Tun'' tushdi“ nomli triller seriyasida Maxfiy xizmat agenti Mayk Banning roʻlini o‘ynadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McNary |first=Dave |date=9 November 2020 |title=Millennium's Jeffrey Greenstein Unveils a Fourth 'Has Fallen' as AFM Launches |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |url=https://variety.com/2020/film/news/gerard-butler-fallen-afm-1234818543/ |access-date=9 November 2020}}&lt;/ref&gt;. U 2011-yilda [[William Shakespeare|Shekspirning]] xuddi shu nomdagi fojiasining zamonaviy moslashuvi boʻlgan ''Koriolanus'' filmida harbiy rahbar Tullus Aufidiusni va 2011-yilgi &quot;Pulemyot ''vaʼzchisi'' &quot; biografik filmida Sem Childers roʻlini oʻynagan.

== Yoshligi ==
Butler&lt;ref name=&quot;filmref&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.filmreference.com/film/73/Gerard-Butler.html|sarlavha=Gerard Butler Biography (1969-)|nashriyot=FilmReference.com|qaralgan sana=7 August 2016|arxivsana=4 March 2016|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304100828/http://www.filmreference.com/film/73/Gerard-Butler.html}}&lt;/ref&gt; Renfrewshire&lt;ref name=&quot;esq&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.esquire.com/features/gerard-butler-interview-0809-2|sarlavha=300 Things We Didn't Know About Gerard Butler|nashriyot=Esquire.com|sana=13 June 2009|qaralgan sana=9 June 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100330201934/http://www.esquire.com/features/gerard-butler-interview-0809-2|arxivsana=30 March 2010}}&lt;/ref&gt;, Shotlandiyaning Peysli shahrida tugʻilgan, bukmekerlik bilan shugʻullanuvchi Margaret va Edvard Butlerning uchta farzandining eng kichigi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Fox |first=Chloe |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |work=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |access-date=16 November 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.wrathofgods.com/gerard-butler-interview/|sarlavha=Gerard Butler in Wrath Of Gods|sana=15 March 2010|qaralgan sana=24 April 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://my.cineplex.com/showbiz-news/2010/03/drawn-together-gerard-butler-craig-ferguson/|sarlavha=Drawn Together: Gerard Butler &amp; Craig Ferguson|nashriyot=Cineplex Movie Blog|sana=15 March 2010|qaralgan sana=24 April 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100323014638/http://my.cineplex.com/showbiz-news/2010/03/drawn-together-gerard-butler-craig-ferguson/|arxivsana=23 March 2010}}&lt;/ref&gt;. U [[Irlandlar|irlandiyalik]] [[Katolik cherkovi|katolik]] oilasidan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=MJJmoYp_2tw|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134457/https://www.youtube.com/watch?v=MJJmoYp_2tw|arxivsana=2022-11-20|sarlavha=Gerard Butler Apologises for Irish Accent|nashriyot=YouTube|sana=26 January 2009|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Gerard Butler: 'Why I am still single' |publisher=Now Magazine |url=http://www.no1magazine.co.uk/interviews/60_gerardbutler.html |url-status=dead |access-date=25 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150330034813/http://www.no1magazine.co.uk/interviews/60_gerardbutler.html |archive-date=30 March 2015}}&lt;/ref&gt;. Olti oylik boʻlganida uning oilasi Kanadaning [[Quebec (provinsiya)|Kvebek]] shtatidagi [[Monreal (Kanada)|Monreal]] shahriga koʻchib oʻtdi. Bir yil oʻtgach, ota-onasining nikohi buzilganida, onasi Kvebekni tark etib, 18 oylik Jerar bilan Shotlandiyaga qaytib keldi&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Fox |first=Chloe |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |work=Daily Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100304140942/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |archive-date=4 March 2010}}&lt;/ref&gt;.

Butler Peyslidagi Sent-Mirin va Sent-Margaret oʻrta maktabining bosh oʻquvchisi boʻlgan va Glazgo universitetining huquq fakultetida oʻqishni qoʻlga kiritgan&lt;ref name=&quot;dailyrecord&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Stewart |first=Stephen |date=28 March 2010 |title=Gerard Butler's school pal on how Hollywood star phoned to grovel after branding her a flirt on TV |work=Daily Record |url=http://www.dailyrecord.co.uk/news/scottish-news/gerard-butlers-school-pal-on-how-1054405 |access-date=1 February 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mensjournal&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Hedegaard |first=Erik |date=April 2010 |title=Gerry the Sinner, Gerry the Saint |work=Men's Journal |url=http://www.mensjournal.com/magazine/gerry-the-sinner-gerry-the-saint-gerard-butler-20121031?page=3 |url-status=dead |access-date=1 February 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130720025300/http://www.mensjournal.com/magazine/gerry-the-sinner-gerry-the-saint-gerard-butler-20121031?page=3 |archive-date=20 July 2013}}&lt;/ref&gt;. U o‘smirlik chog‘ida Shotlandiya yoshlar teatrida ham qatnashgan. U 16 yoshga toʻlgunga qadar otasini boshqa koʻrmadi, Edvard Butler uni Glazgodagi restoranda kutib olishga qoʻngʻiroq qildi. Uchrashuvdan soʻng Butler soatlab yigʻladi va keyin esladi: „Bu tuygʻu menga sizning tanangizda qanchalik ogʻriq borligini koʻrsatdi; siz uni boʻshatmaguningizcha siz bilmaydigan ogʻriq va qaygʻu“&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;/&gt;.

Talaba sifatida u universitet yuridik jamiyatining prezidenti boʻlgan&lt;ref name=&quot;paisley&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.paisley.org.uk/famous-people/gerard-butler/|sarlavha=Gerard Butler &amp;#124; Paisley Scotland|sana=13 August 2011|nashriyot=Paisley.org.uk|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;. Bu lavozimga keyinchalik u „mening yoʻlimni oʻziga jalb qilganini“ aytdi. Butler 22 yoshga toʻlganda, uning otasi saraton kasalligiga chalingan va vafot etgan. U hayotining ushbu davri haqida shunday dedi: „Men hayotni tushunishga sabr qilolmagan 16 yoshli boladan uxlab yotganida oʻlganiga ahamiyat bermaydigan 22 yoshli yigitga aylandim“&lt;ref name=&quot;telegraph_a&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Stars and Stories |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |publisher=Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |access-date=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;.

Huquq fakultetining soʻnggi yilidan oldin Butler [[Kaliforniya|Kaliforniyada]] yashash uchun bir yil taʼtil oldi — asosan Venetsiya sohilida, u yerda turli ishlarda ishlagan, tez-tez sayohat qilgan va, deydi u, koʻp ichgan; bir vaqtning oʻzida u spirtli ichimliklar bilan bogʻliq tartibsizliklar uchun hibsga olingan. Oʻsha yildagi xatti-harakatlarini tasvirlab, u shunday deb esladi: &quot;Men nazoratdan chiqib ketdim va buni „men yoshman, bu hayot“ degan fikr bilan oqladim. Bu men shunchaki shov-shuv qilyapman. &quot;Amerikadagi taʼtilidan soʻng u yuridik fakultetning oxirgi yilini tugatish uchun Shotlandiyaga qaytib keldi. U bolaligida qulogʻiga jarrohlik amaliyotini oʻtkazgan, buning natijasida uning qulogʻi shikastlangan. U hanuzgacha tinnitusdan aziyat chekadi va oʻng qulogʻida eshitish qobiliyati yoʻqoladi&lt;ref name=&quot;deaf&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.deafhh.net/wp/2010/04/11/actor-gerard-butler-and-his-hearing-loss/|sarlavha=Actor Gerard Butler and His Hearing Loss|nashriyot=deafhh.com|sana=11 March 2010|qaralgan sana=24 May 2018|arxivsana=2010-06-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100628144837/http://www.deafhh.net/wp/2010/04/11/actor-gerard-butler-and-his-hearing-loss/}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==

=== Yuridik va aktyorlik karyerasi ===
Oʻqishni tugatgach, u [[Edinburgh|Edinburgdagi]] yuridik firmada stajyor advokat sifatida ishladi. Biroq, u kechgacha ichishni davom ettirdi va ishni tez-tez oʻtkazib yubordi. U advokat sifatida malakaga ega boʻlishidan bir hafta oldin u ishdan boʻshatildi. 25 yoshida u mashhur boʻlish orzusini amalga oshirish uchun Londonga koʻchib oʻtdi. U tan oldi: „Men boshlaganimda, men toʻgʻri sabablarga koʻra unda ekanligimga ishonchim komil emas. Men mashhur boʻlishni juda hohlardim“.

Dastlab hech qanday aktyorlik roʻllarini qoʻlga kirita olmagan, u turli ishlarda, jumladan ofitsant, telemarketyor va yarmarkalarda oʻyinchoqlar namoyishchisi sifatida ishlagan. Londonda u Shotlandiya yoshlar teatrida oʻzining oʻsmirlik davridagi eski doʻsti bilan uchrashdi, u hozirda London kasting direktori edi. Oʻsha paytda u uning yigiti va yordamchisi edi. U uni Stiven Berkoffning Koriolanus oʻyini uchun ''tinglovga'' olib bordi. Rejissor Butlerning tinglovi haqida shunday dedi: „U oʻqiganida, u shunchalik kuch va ishtiyoqga ega ediki, bu boshqa aktyorlarni oqsoqlangandek koʻrsatdi — men uni ansamblga qoʻyishga qaror qildim“.

Keyin 27 yoshida Butler oʻzining birinchi professional aktyorlik ishini boshladi. Bir yildan kamroq vaqt oʻtgach, u Edinburg festivalida „''Trainspotting''“ ning teatr moslashuvida ishtirok etdi. 30 yoshida u Los-Anjelesga koʻchib oʻtishga qaror qildi va u yerda „''Drakula 2000''“, „''Tomb Raider 2''“, „''Hurmatli Frenki''“ va ''&quot;Opera fantomi&quot;'' filmlarida gʻolib chiqdi.

=== Aktyorlik karyerasi ===
[[Fayl:Gerard_Butler_(Berlin_Film_Festival_2011).jpg|thumb| Butler 2011 Berlin kinofestivalida]]
Londonda Butler aktyor va rejissyor Stiven Berkoff (keyinchalik u „''Attila''“ (2001) filmida u bilan birga paydo boʻlgan) „''Koriolanus''“ spektaklida roʻl oʻynagunga qadar turli xil gʻalati ishlarni bajargan. U „''Trenspotting''“ ning sahnaga moslashuvida [[Ewan McGregor|Yuan Makgregorning]] Renton qahramoni rolini oʻynagan, xuddi shu spektakl uni aktyor boʻlishga ilhomlantirgan&lt;ref name=&quot;film&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler Biography|url=http://www.biography.com/people/gerard-butler-20808745|nashriyot=biography.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. Uning filmdagi debyuti „''Braun xonim''“ (1997) filmida [[Billy Connolly|Billi Konolli]] qahramonining ukasi rolida boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Mrs Brown|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b0078lkb|nashriyot=bbc.co.uk|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

Uning kino faoliyati kichik roʻllar bilan davom etdi, avval Jeyms Bondning „''[[Ertangi kun doim bor|Ertaga hech qachon oʻlmaydi]]''“ (1997) filmida, keyin esa Rassel Mulkaxining „Mumiya ''ertagi“'' (1998) filmida. 2000-yilda Butler ikkita yutuq roʻlini ijro etdi, birinchisi Amerika televideniyesi ''Attila'' (2001) mini-serialidagi Hun Attila edi. Film prodyuserlari rolni taniqli aktyor ijro etishini xohlashdi, lekin oxir-oqibat Butlerni tanlashdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Attila: hot babes, baths and, erm, birth control|url=https://www.theguardian.com/film/2010/jan/28/reel-history-attila-gerard-butler|ish=The Guardian|qaralgan sana=25 February 2015|sana=28 January 2010}}&lt;/ref&gt;. U ''Drakula 2000'' (2000) filmida Drakula rolini ijro etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Graph Of Manliness: Gerard Butle|url=https://www.empireonline.com/features/graph-of-manliness-gerard-butler/|nashriyot=empireonline.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

Keyin u „''Reign of Fire“'' (2002)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Reign of Fire|url=http://www.digitalspy.com/movies/i560848-8/gerard-butler-career-in-pictures-reign-of-fire.html|nashriyot=Digital Spy|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; filmlarida Creedy va ''Lara Croft: Tomb Raider — The Cradle of Life'' (2003) [[Angelina Jolie|filmlarida Anjelina Joli]] bilan birga Terri Sheridan roʻlida paydo boʻldi. Maykl Kriktonning „''Timeline''“ (2003) romanining katta ekranli moslashuvida Andre Marek roʻlida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Timeline|sana=25 May 2011|url=http://movierewind.com/reviews/timeline/|nashriyot=Movie rewind.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; Butler oʻz hamkasbini qutqarish uchun talabalar jamoasi bilan oʻz vaqtida orqaga qaytarilgan arxeolog roʻlini oʻynadi. 2003-yilda rejissyor Joel Shumaxer Endryu Lloyd Uebberning shu nomdagi myuziklining filmga moslashtirilgan ''&quot;Opera xayoloti''&quot; filmi uchun asosiy kastingga qaror qilardi va „''Drakula 2000''“ filmida avvalroq ko‘rgan Butler haqida o‘yladi, sarlavha belgisini oʻynash uchun. Advokat boʻlish uchun oʻqiyotganida rok guruhida qoʻshiq aytishdan boshqa musiqiy tajribaga ega boʻlmagan Butler bu qiziqishdan hayratda qoldi, lekin darhol vokal murabbiyidan qoʻshiq saboqlarini ola boshladi&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/films/2004/12/08/gerard_butler_the_phantom_of_the_opera_interview.shtml Gerard Butler phantom of the opera] Stella Papamichael, 2004&lt;/ref&gt;. Keyin u Shumaxer bilan aktyorlik imtihonidan o‘tdi va Lloyd Webber bilan qo‘shiq kuylash imtihonini o‘tkazdi, ikkalasi ham uning ijrosidan qoyil qolishdi&lt;ref&gt;[http://www.femail.com.au/phantom-of-the-opera-gerard-butler-pf.htm Gerard Butler — Phantom of the Opera interview], Paul Fischer, ''femail.com.au'', 2004&lt;/ref&gt;. Film va Butlerning ijrosi turli baholarga sazovor boʻldi, garcha Butler eng yaxshi aktyor uchun sunʼiy yoʻldosh mukofotiga nomzod boʻlgan. 

Keyingi loyihalarga ''Dear Franke'' (2005), ''The Game of Their Life'' (2005) va ''Beowulf &amp;amp;amp; Grendel'' (2005) kiradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Murray |first=Rebecca |title=Gerard Butler Talks About The Phantom and &quot;Beowulf and Grendel&quot; |publisher=About.com |url=http://movies.about.com/od/dearfrankie/a/frankiegb030205_4.htm |access-date=25 February 2015 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304120204/http://movies.about.com/od/dearfrankie/a/frankiegb030205_4.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

2006-yilda u [[Warner Bros.]] ''[[300 (film)|300]]'' filmida [[Sparta (davlat)|Sparta]] qiroli [[Leonid|Leonidas]] roʻlini oʻynadi, bu koʻpincha uning yutuq roʻli sifatida taʼriflanadi&lt;ref&gt;[https://nymag.com/daily/entertainment/2009/08/law_abiding_citizen_trailer_ge.html Law Abiding Citizen Trailer: Gerard Butler Is Still in Search of an Identity], Mark Graham, ''New York Magazine Vulture blog'', 14 August 2009&lt;/ref&gt;. Filmda „haqiqatan ham kuchli koʻrinishni xohlayotganini“ aytgan Butler filmni suratga olishdan oldin toʻrt oy davomida yuqori intensiv mashgʻulotlar bilan shugʻullangan&lt;ref&gt;[http://www.menshealth.com/guy-wisdom/fitness-tips-gerard-butler Spartan Workout Secrets from the Star of 300], ''Menʼs Health''&lt;/ref&gt;. 2007-yilda u [[Pierce Brosnan|Pirs Brosnan]] va [[Maria Bello|Mariya Bello]] roʻllarini oʻynagan „ ''Gʻildirakdagi kapalak“'' filmida paydo boʻldi, u tarmoq televideniesida ''Shattered'' sarlavhasi ostida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Lionsgate Picks Up &quot;Butterfly on a Wheel&quot;|url=http://movies.about.com/od/butlergerard/a/butterfly021607.htm|nashriyot=About.com|qaralgan sana=25 February 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150405143544/http://movies.about.com/od/butlergerard/a/butterfly021607.htm|arxivsana=5 April 2015}}&lt;/ref&gt; va [[Hilary Swank|Hilari Swank]] bilan „''PS I Love You''“ romantik komediyasida paydo boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler Interview – P.S. I LOVE YOU|sana=18 December 2007|url=https://collider.com/gerard-butler-interview-ps-i-love-you/|nashriyot=collider.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. 2008-yilda u ''Nim orolida'' va ''RocknRollada'' paydo boʻldi. 2009-yilda u Neveldine/Teylorning „''Geymer''“, ''&quot;Hunuk haqiqat&quot;''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler interview for The Ugly Truth|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html|nashriyot=The Daily Telegraph|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; va „''Qonunga bo‘ysunuvchi fuqaro''“ filmlarida roʻl o‘ynagan, u ham prodyuserlik qilgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=15 October 2009 |title=Jamie Foxx, Gerard Butler Seek Justice With 'Law Abiding Citizen' |publisher=mtv |url=http://www.mtv.com/news/1623972/jamie-foxx-gerard-butler-seek-justice-with-law-abiding-citizen/ |access-date=25 February 2015 |archive-date=2022-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630201007/http://www.mtv.com/news/1623972/jamie-foxx-gerard-butler-seek-justice-with-law-abiding-citizen/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 2010-yilda u [[Jennifer Aniston|Jennifer Eniston]] bilan birga „''The Bounty Hunter''“ aksiyasi/komediyasida roʻl oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler says his 'Bounty Hunter' co-star Jennifer Aniston is like family|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/gerard-butler-bounty-hunter-co-star-jennifer-aniston-family-article-1.168135|nashriyot=nydailynews.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; va 2010-yilda „''[[Ajdarning boʻysundirilishi|Ajdahoni qanday oʻrgatish kerak]]''“ animatsion filmi uchun ovozli aktyorlik qildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=14 June 2014 |title=Gerard Butler and Craig Ferguson Talk HOW TO TRAIN YOUR DRAGON 2, the Evolution of the Film, LONDON HAS FALLEN, and More |publisher=collider.com |url=https://collider.com/gerard-butler-how-to-train-your-dragon-2-interview/ |access-date=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Джерард_Батлер.jpg|left|thumb| Butler 2013-yilda]]
2010-yil 15 va 16-oktyabr kunlari Spartalik qirol Leonidas roʻlining mashhurligi va [[Michigan universiteti|Michigan shtat universitetidagi]] atletika tadbirlarida uning chiziqlaridan foydalanishi tufayli u Midnight Madness va uyga qaytish Amerika futboli oʻyinida mehmon boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler at MSU Midnight Madness|url=https://www.youtube.com/watch?v=MfC9h09NkUc|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134456/https://www.youtube.com/watch?v=MfC9h09NkUc|arxivsana=2022-11-20|nashriyot=Youtube|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

2011-yil holatiga koʻra, Butler filming ''[[Saqlash uchun oʻynash (film 2012)|Playing for Keeps]]'', qoʻshiqlar yozayotgan va albom yozish jarayonida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nme.com/news/marilyn-manson/65606|sarlavha=Marilyn Manson advises Gerard Butler on becoming a rock star|ish=[[NME]]|qaralgan sana=3 September 2012}}&lt;/ref&gt;.U gʻiybat haqidagi xabarlarni rad etdi [[Marilyn Manson]] va [[Johnny Depp]] unga loyiha boʻyicha maslahat berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.parade.com/celebrity/celebrity-parade/2013/03/24-gerard-butler-on-singing-fame-and-the-secret-service.html|sarlavha=Gerard Butler on Singing, Fame, and the Secret Service|sana=24 March 2013|qaralgan sana=25 March 2013}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yilning 18-dekabrida filming ''[[Mavericksni ta'qib qilish|Chasing Mavericks]].'' Butler katta toʻlqinlar ostida tortilganidan keyin kasalxonaga yotqizilgan. Keyinchalik uni olib ketishdi&lt;nowiki/&gt;[[Stenford universiteti tibbiyot markazi|Stanford University Medical Center]] va keyinroq ozod qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|ism=Joshua|muallif=Melvin|url=http://www.mercurynews.com/2011/12/19/actor-gerard-butler-ok-after-getting-held-underwater-by-waves-at-mavericks/|sarlavha=Actor Gerard Butler OK after getting held underwater by waves at Mavericks|ish=[[The Mercury News]]|nashriyot=Bay Area News Group|sana=19 December 2011|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;.

Butler „''Olimp qulab'' tushdi“ (2013) trillerida Maxfiy xizmat agenti Mayk Banning roʻlini oʻynadi, unga qarshi hamkasblar Aaron Ekxart va [[Morgan Freeman|Morgan Friman]]. Uning so‘zlariga ko‘ra, filmni suratga olish chog‘ida bo‘ynidagi ikkita suyak singan, biroq [[MRT]] tekshiruvidan o‘tmaguncha buni sezmagan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=27 March 2013 |title=Gerard Butler broke neck bones |url=http://www.3news.co.nz/Gerard-Butler-broke-neck-bones-while-filming/tabid/418/articleID/291963/Default.aspx |access-date=2022-11-20 |archive-date=2013-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131019112746/http://www.3news.co.nz/Gerard-Butler-broke-neck-bones-while-filming/tabid/418/articleID/291963/Default.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Butler 2014-yilda ''[[Ajdarning boʻysundirilishi 2|&quot;Ajdahoni qanday oʻrgatish kerak 2]]''&quot; filmida Stoik roʻlini takrorladi. Ikki yil oʻtgach, u „''Olimp'' qulab tushdi“ filmidagi&quot; ''London'' qulab tushdi&quot; filmidagi Mayk Banning roʻlini takrorladi va ''&quot;Misr xudolaridagi toʻplam&quot;''ni ham tasvirladi. 2018-yil oxirida Butler „''Ovchi qotil''“ filmida Virjiniya toifasidagi yadroviy suv osti kemasi USS ''Arkanzasning'' suv osti kemasi kapitani komandiri Jo Glass rolini o‘ynadi. U 2019-yilda suratga olingan „''Angel'' yiqildi“ filmida yana Mayk Banning rolini o‘ynadi. COVID-19 tufayli chiqishi kechikib ketganidan soʻng, Butler 2020-yilning kuzida [[Greenland (film)|''Grenlandiyada'']] roʻl oʻynadi.

2011-yildan buyon Aktyorlik boʻlimida [[Kino sanʼati]] va fanlari akademiyasining aʼzosi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://deadline.com/2011/06/movie-academy-invites-178-to-membership-140927/|sarlavha=Movie Academy Invites 178 To Membership|ish=Deadline|sana=17 June 2011|qaralgan sana=22 June 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/academy-class-2011-203954|sarlavha=Academy Class of 2011|ish=The Hollywood Reporter|sana=23 June 2011|qaralgan sana=22 June 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
2011-yil oktyabr oyidan beri Butler oʻz vaqtini [[Los-Anjeles]] va [[Glazgo]] oʻrtasida taqsimladi&lt;ref name=&quot;Celtic&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=I miss going to see Celtic play, admits Hollywood hunk Gerard Butler |work=Daily Record |url=http://www.dailyrecord.co.uk/showbiz/celebrity-news/2009/12/06/i-miss-going-to-see-celtic-play-admits-hollywood-hunk-gerard-butler-86908-21877308/ |access-date=4 October 2011}}&lt;/ref&gt;. 2011-yilda u Mavericks (Kaliforniya) shahrida ''&quot;Odamlar va Mavericks'' &quot; filmini suratga olish paytida serfing bilan shugʻullanganidan soʻng Stenford universiteti tibbiyot markaziga olib borildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=20 December 2011|sarlavha=Gerard Butler Rescued While Filming Surf Movie At Mavericks|url=https://sanfrancisco.cbslocal.com/2011/12/20/gerard-butler-rescued-while-filming-surf-movie-at-mavericks/|qaralgan sana=10 November 2020}}&lt;/ref&gt;. U barqaror edi va oʻsha hafta oxirida kasalxonadan chiqdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Orzeck |first=Kurt |date=20 December 2011 |title=Gerard Butler Hospitalized After On-Set Surfing Accident |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/idUS208038802520111220 |access-date=10 November 2020}}&lt;/ref&gt;.

Butler intervyularida endi spirtli ichimlik ichmasligini aytdi&lt;ref&gt;[http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/gerard-butler-finally-opens-up-about-rehab-i-havent-had-a-drink-in-15-years-20121910 „Gerard Butler Finally Opens Up About Rehab: 'I Havenʼt Had a Drink in 15 Years'“]. ''[[Us Magazine]]''. Retrieved 26 June 2015&lt;/ref&gt;. 2012-yil fevral oyida u reabilitatsiya muassasasida [[Analgetiklar|ogʻriq qoldiruvchi]] vositalarni suiisteʼmol qilishdan davolanish kursini tamomlagani maʼlum boʻldi. U [[syorfing]] paytida sodir boʻlgan baxtsiz hodisadan keyin ogʻriqli dori-darmonlarga haddan tashqari ishonib qolganidan xavotirda edi&lt;ref name=&quot;people&quot; /&gt;.

2011-yilda Butler bolaligidan beri qoʻllab-quvvatlagan „Seltik“ futbol klubida xayriya oʻyinida oʻynadi&lt;ref name=&quot;Celtic&quot;/&gt;. Bir yil oʻtgach, u Gollivud filmida „Seltik“ning vakili boʻlib, ''Playing for Keeps'' filmida „boʻlgan“ oʻyinchi roʻlini oʻynadi&lt;ref&gt;[http://www.dailyrecord.co.uk/entertainment/movies/movie-news/gerard-butler-turned-me-into-a-celtic-fan-1503162 „Gerard Butler turned me into a Celtic fan“]. Daily Record. Retrieved 26 June 2015&lt;/ref&gt;. 2013-yil avgust oyida u Limakol Karib dengizi Premer-ligasining (CPL) bir qismi boʻlgan Yamayka Tallawahs kriket jamoasining aktsiyalarini sotib oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://uk.reuters.com/article/cricket-windies-cpl-idUKL4N0GO33T20130823|sarlavha=Cricket-Caribbean venues packed again thanks to CPL Twenty20|sana=23 August 2013|ish=Reuters UK|qaralgan sana=13 April 2016|arxivsana=2018-02-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180201093106/https://uk.reuters.com/article/cricket-windies-cpl-idUKL4N0GO33T20130823}}&lt;/ref&gt;. U 2010-yildan beri Mary’s Meals xayriya tashkilotini qoʻllab-quvvatlab keladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Meadows|ism=Sophie|sarlavha=Gerard Butler Shows How Mary's Meals is Changing Lives in Liberia|url=http://goodnewsshared.com/2014/03/24/gerard-butler-marys-meals-changing-lives-liberia/|nashriyot=goodnewsshared.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. U 2014-yilda [[Liberiya|Liberiyadagi]] xalqaro taraqqiyot xayriya dasturiga tashrif buyurdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=IXMm81UTTBs|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134459/https://www.youtube.com/watch?v=IXMm81UTTBs|arxivsana=2022-11-20|sarlavha=Gerard Butler in Liberia with Mary's Meals|muallif=Mary's Meals|sana=20 December 2013|qaralgan sana=4 January 2017}}&lt;/ref&gt; 2018-yilda u Isroil Mudofaa Kuchlarining Do‘stlari (FIDF) tomonidan tashkil etilgan mablag‘ yig‘ish gala-galasida qatnashib, 60 million dollar yig‘di&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://variety.com/2018/scene/news/friends-of-the-israel-defense-forces-gala-pharrell-williams-1203018108/|sarlavha=Friends of the Israel Defense Forces Gala Raises Record $60 Million for Soldiers|ism=Margeaux|muallif=Sippell|sana=2 November 2018}}&lt;/ref&gt;. 2018-yil noyabr oyida Kaliforniyadagi Vulsi yongʻinida Butlerning uyi vayron boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.com/news/uk-scotland-46177211|sarlavha=Actor Gerard Butler's home destroyed by California wildfire|sana=12 November 2018|nashriyot=BBC.com|qaralgan sana=12 November 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Butler, Jerar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1969-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Shotlandiyalik aktyorlar]]</text>
      <sha1>8eyu97aiv8biittmitt9p84k1badp26</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181371</id>
      <parentid>6181370</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:48:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6181371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27852" sha1="rzlb08n4og6rce6220k8ha4e6zujmmw" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Gerard Butler|portret=Gerard Butler (29681162176).jpg|tavsif=Butler  [[2016-yil Toronto Xalqaro Film Festivali]]|tugʻilgan paytidagi ismi=Gerard James Butler|tavallud sanasi={{birth date and age|df=yes|1969|11|13}}|tavallud joyi=Shotlandiya|bilimi=Huquq fanlari bakalavri|kasbi=Aktyor va prodyuser|turmush oʻrtogʻi=|bolalari=|faoliyat_yillari=1996-yil}}
'''Jerar Jeyms Butler''' — (1969-yil 13-noyabrda tugʻilgan) &lt;nowiki/&gt;[[Shotlandiya]]&lt;nowiki/&gt;lik [[aktyor]] va kino prodyuseri. Huquqni oʻrgangach, u 1990-yillarning oʻrtalarida ''Braun xonim'' (1997), Jeyms Bond haqidagi „''[[Ertangi kun doim bor|Ertaga hech qachon oʻlmaydi]]''“ (1997) va ''&quot;Mumiya ertagi&quot;'' (1998) kabi spektakllarda kichik roʻllarni ijro etgan. 2000-yilda u [[Christopher Plummer|Kristofer Plummer]] va Jonni Li Miller bilan „''Drakula 2000''“ gotik dahshatli filmida [[graf Drakula]] rolini oʻynadi.

U „''Attila''“ (2001) mini-serialida [[Attila|Hun Atilla]] roʻlini o‘ynagan, so‘ng ''&quot;Olov hukmronligi'' „ filmida [[Christian Bale|Kristian Beyl]] bilan (2002) va ''“Lara Kroft: Qabr bosqinchisi -'' [[Angelina Jolie|Anjelina Joli]] bilan birga hayot beshigi&quot; (2003) filmlarida André Marek roʻlini o‘ynagan. Maykl Kriktonning „''Taymline''“ ilmiy-fantastik sarguzashtining moslashuvi (2003). Keyin u [[Emmy Rossum|Emmi Rossum]] bilan 2004-yilda Joel Shumaxerning „''Operadagi'' xayol“ musiqiy filmiga moslashtirilgan filmida Erik, „Phantom“ roʻlini ijro etdi; Bu unga eng yaxshi aktyor uchun Satellite Award nominatsiyasini taqdim etdi.

Butler Zak Snayderning ''[[300 (film)|300]]'' -fantastik urush filmidagi [[Leonid|qirol Leonidas obrazi]] uchun butun dunyo eʼtirofiga sazovor boʻldi. Bu roʻl unga eng yaxshi erkak roʻli uchun Empire mukofoti va eng yaxshi erkak roʻli uchun Saturn mukofoti va eng yaxshi jang uchun MTV kino mukofoti uchun gʻalaba qozondi. U „Ajdahoni ''qanday oʻrgatish kerak“'' (2010-2019) franshizasida tanqidiy va tijoriy jihatdan muvaffaqiyatli boʻlgan Stoick the Vastni ijro etgan. Shuningdek, 2010-yillarda u „''Olimp qulab'' tushdi“, „''London quladi''“, ''&quot;Angel yiqildi'' &quot; va „''Tun'' tushdi“ nomli triller seriyasida Maxfiy xizmat agenti Mayk Banning roʻlini o‘ynadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McNary |first=Dave |date=9 November 2020 |title=Millennium's Jeffrey Greenstein Unveils a Fourth 'Has Fallen' as AFM Launches |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |url=https://variety.com/2020/film/news/gerard-butler-fallen-afm-1234818543/ |access-date=9 November 2020}}&lt;/ref&gt;. U 2011-yilda [[William Shakespeare|Shekspirning]] xuddi shu nomdagi fojiasining zamonaviy moslashuvi boʻlgan ''Koriolanus'' filmida harbiy rahbar Tullus Aufidiusni va 2011-yilgi &quot;Pulemyot ''vaʼzchisi'' &quot; biografik filmida Sem Childers roʻlini oʻynagan.

== Yoshligi ==
Butler&lt;ref name=&quot;filmref&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.filmreference.com/film/73/Gerard-Butler.html|sarlavha=Gerard Butler Biography (1969-)|nashriyot=FilmReference.com|qaralgan sana=7 August 2016|arxivsana=4 March 2016|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304100828/http://www.filmreference.com/film/73/Gerard-Butler.html}}&lt;/ref&gt; Renfrewshire&lt;ref name=&quot;esq&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.esquire.com/features/gerard-butler-interview-0809-2|sarlavha=300 Things We Didn't Know About Gerard Butler|nashriyot=Esquire.com|sana=13 June 2009|qaralgan sana=9 June 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100330201934/http://www.esquire.com/features/gerard-butler-interview-0809-2|arxivsana=30 March 2010}}&lt;/ref&gt;, Shotlandiyaning Peysli shahrida tugʻilgan, bukmekerlik bilan shugʻullanuvchi Margaret va Edvard Butlerning uchta farzandining eng kichigi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Fox |first=Chloe |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |work=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |access-date=16 November 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.wrathofgods.com/gerard-butler-interview/|sarlavha=Gerard Butler in Wrath Of Gods|sana=15 March 2010|qaralgan sana=24 April 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://my.cineplex.com/showbiz-news/2010/03/drawn-together-gerard-butler-craig-ferguson/|sarlavha=Drawn Together: Gerard Butler &amp; Craig Ferguson|nashriyot=Cineplex Movie Blog|sana=15 March 2010|qaralgan sana=24 April 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100323014638/http://my.cineplex.com/showbiz-news/2010/03/drawn-together-gerard-butler-craig-ferguson/|arxivsana=23 March 2010}}&lt;/ref&gt;. U [[Irlandlar|irlandiyalik]] [[Katolik cherkovi|katolik]] oilasidan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=MJJmoYp_2tw|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134457/https://www.youtube.com/watch?v=MJJmoYp_2tw|arxivsana=2022-11-20|sarlavha=Gerard Butler Apologises for Irish Accent|nashriyot=YouTube|sana=26 January 2009|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Gerard Butler: 'Why I am still single' |publisher=Now Magazine |url=http://www.no1magazine.co.uk/interviews/60_gerardbutler.html |url-status=dead |access-date=25 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150330034813/http://www.no1magazine.co.uk/interviews/60_gerardbutler.html |archive-date=30 March 2015}}&lt;/ref&gt;. Olti oylik boʻlganida uning oilasi Kanadaning [[Quebec (provinsiya)|Kvebek]] shtatidagi [[Monreal (Kanada)|Monreal]] shahriga koʻchib oʻtdi. Bir yil oʻtgach, ota-onasining nikohi buzilganida, onasi Kvebekni tark etib, 18 oylik Jerar bilan Shotlandiyaga qaytib keldi&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Fox |first=Chloe |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |work=Daily Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100304140942/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |archive-date=4 March 2010}}&lt;/ref&gt;.

Butler Peyslidagi Sent-Mirin va Sent-Margaret oʻrta maktabining bosh oʻquvchisi boʻlgan va Glazgo universitetining huquq fakultetida oʻqishni qoʻlga kiritgan&lt;ref name=&quot;dailyrecord&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Stewart |first=Stephen |date=28 March 2010 |title=Gerard Butler's school pal on how Hollywood star phoned to grovel after branding her a flirt on TV |work=Daily Record |url=http://www.dailyrecord.co.uk/news/scottish-news/gerard-butlers-school-pal-on-how-1054405 |access-date=1 February 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mensjournal&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Hedegaard |first=Erik |date=April 2010 |title=Gerry the Sinner, Gerry the Saint |work=Men's Journal |url=http://www.mensjournal.com/magazine/gerry-the-sinner-gerry-the-saint-gerard-butler-20121031?page=3 |url-status=dead |access-date=1 February 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130720025300/http://www.mensjournal.com/magazine/gerry-the-sinner-gerry-the-saint-gerard-butler-20121031?page=3 |archive-date=20 July 2013}}&lt;/ref&gt;. U o‘smirlik chog‘ida Shotlandiya yoshlar teatrida ham qatnashgan. U 16 yoshga toʻlgunga qadar otasini boshqa koʻrmadi, Edvard Butler uni Glazgodagi restoranda kutib olishga qoʻngʻiroq qildi. Uchrashuvdan soʻng Butler soatlab yigʻladi va keyin esladi: „Bu tuygʻu menga sizning tanangizda qanchalik ogʻriq borligini koʻrsatdi; siz uni boʻshatmaguningizcha siz bilmaydigan ogʻriq va qaygʻu“&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;/&gt;.

Talaba sifatida u universitet yuridik jamiyatining prezidenti boʻlgan&lt;ref name=&quot;paisley&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.paisley.org.uk/famous-people/gerard-butler/|sarlavha=Gerard Butler &amp;#124; Paisley Scotland|sana=13 August 2011|nashriyot=Paisley.org.uk|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;. Bu lavozimga keyinchalik u „mening yoʻlimni oʻziga jalb qilganini“ aytdi. Butler 22 yoshga toʻlganda, uning otasi saraton kasalligiga chalingan va vafot etgan. U hayotining ushbu davri haqida shunday dedi: „Men hayotni tushunishga sabr qilolmagan 16 yoshli boladan uxlab yotganida oʻlganiga ahamiyat bermaydigan 22 yoshli yigitga aylandim“&lt;ref name=&quot;telegraph_a&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Stars and Stories |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |publisher=Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |access-date=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;.

Huquq fakultetining soʻnggi yilidan oldin Butler [[Kaliforniya|Kaliforniyada]] yashash uchun bir yil taʼtil oldi — asosan Venetsiya sohilida, u yerda turli ishlarda ishlagan, tez-tez sayohat qilgan va, deydi u, koʻp ichgan; bir vaqtning oʻzida u spirtli ichimliklar bilan bogʻliq tartibsizliklar uchun hibsga olingan. Oʻsha yildagi xatti-harakatlarini tasvirlab, u shunday deb esladi: &quot;Men nazoratdan chiqib ketdim va buni „men yoshman, bu hayot“ degan fikr bilan oqladim. Bu men shunchaki shov-shuv qilyapman. &quot;Amerikadagi taʼtilidan soʻng u yuridik fakultetning oxirgi yilini tugatish uchun Shotlandiyaga qaytib keldi. U bolaligida qulogʻiga jarrohlik amaliyotini oʻtkazgan, buning natijasida uning qulogʻi shikastlangan. U hanuzgacha tinnitusdan aziyat chekadi va oʻng qulogʻida eshitish qobiliyati yoʻqoladi&lt;ref name=&quot;deaf&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.deafhh.net/wp/2010/04/11/actor-gerard-butler-and-his-hearing-loss/|sarlavha=Actor Gerard Butler and His Hearing Loss|nashriyot=deafhh.com|sana=11 March 2010|qaralgan sana=24 May 2018|arxivsana=2010-06-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100628144837/http://www.deafhh.net/wp/2010/04/11/actor-gerard-butler-and-his-hearing-loss/}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==

=== Yuridik va aktyorlik karyerasi ===
Oʻqishni tugatgach, u [[Edinburgh|Edinburgdagi]] yuridik firmada stajyor advokat sifatida ishladi. Biroq, u kechgacha ichishni davom ettirdi va ishni tez-tez oʻtkazib yubordi. U advokat sifatida malakaga ega boʻlishidan bir hafta oldin u ishdan boʻshatildi. 25 yoshida u mashhur boʻlish orzusini amalga oshirish uchun Londonga koʻchib oʻtdi. U tan oldi: „Men boshlaganimda, men toʻgʻri sabablarga koʻra unda ekanligimga ishonchim komil emas. Men mashhur boʻlishni juda hohlardim“.

Dastlab hech qanday aktyorlik roʻllarini qoʻlga kirita olmagan, u turli ishlarda, jumladan ofitsant, telemarketyor va yarmarkalarda oʻyinchoqlar namoyishchisi sifatida ishlagan. Londonda u Shotlandiya yoshlar teatrida oʻzining oʻsmirlik davridagi eski doʻsti bilan uchrashdi, u hozirda London kasting direktori edi. Oʻsha paytda u uning yigiti va yordamchisi edi. U uni Stiven Berkoffning Koriolanus oʻyini uchun ''tinglovga'' olib bordi. Rejissor Butlerning tinglovi haqida shunday dedi: „U oʻqiganida, u shunchalik kuch va ishtiyoqga ega ediki, bu boshqa aktyorlarni oqsoqlangandek koʻrsatdi — men uni ansamblga qoʻyishga qaror qildim“.

Keyin 27 yoshida Butler oʻzining birinchi professional aktyorlik ishini boshladi. Bir yildan kamroq vaqt oʻtgach, u Edinburg festivalida „''Trainspotting''“ ning teatr moslashuvida ishtirok etdi. 30 yoshida u Los-Anjelesga koʻchib oʻtishga qaror qildi va u yerda „''Drakula 2000''“, „''Tomb Raider 2''“, „''Hurmatli Frenki''“ va ''&quot;Opera fantomi&quot;'' filmlarida gʻolib chiqdi.

=== Aktyorlik karyerasi ===
[[Fayl:Gerard_Butler_(Berlin_Film_Festival_2011).jpg|thumb| Butler 2011 Berlin kinofestivalida]]
Londonda Butler aktyor va rejissyor Stiven Berkoff (keyinchalik u „''Attila''“ (2001) filmida u bilan birga paydo boʻlgan) „''Koriolanus''“ spektaklida roʻl oʻynagunga qadar turli xil gʻalati ishlarni bajargan. U „''Trenspotting''“ ning sahnaga moslashuvida [[Ewan McGregor|Yuan Makgregorning]] Renton qahramoni rolini oʻynagan, xuddi shu spektakl uni aktyor boʻlishga ilhomlantirgan&lt;ref name=&quot;film&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler Biography|url=http://www.biography.com/people/gerard-butler-20808745|nashriyot=biography.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. Uning filmdagi debyuti „''Braun xonim''“ (1997) filmida [[Billy Connolly|Billi Konolli]] qahramonining ukasi rolida boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Mrs Brown|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b0078lkb|nashriyot=bbc.co.uk|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

Uning kino faoliyati kichik roʻllar bilan davom etdi, avval Jeyms Bondning „''[[Ertangi kun doim bor|Ertaga hech qachon oʻlmaydi]]''“ (1997) filmida, keyin esa Rassel Mulkaxining „Mumiya ''ertagi“'' (1998) filmida. 2000-yilda Butler ikkita yutuq roʻlini ijro etdi, birinchisi Amerika televideniyesi ''Attila'' (2001) mini-serialidagi Hun Attila edi. Film prodyuserlari rolni taniqli aktyor ijro etishini xohlashdi, lekin oxir-oqibat Butlerni tanlashdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Attila: hot babes, baths and, erm, birth control|url=https://www.theguardian.com/film/2010/jan/28/reel-history-attila-gerard-butler|ish=The Guardian|qaralgan sana=25 February 2015|sana=28 January 2010}}&lt;/ref&gt;. U ''Drakula 2000'' (2000) filmida Drakula rolini ijro etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Graph Of Manliness: Gerard Butle|url=https://www.empireonline.com/features/graph-of-manliness-gerard-butler/|nashriyot=empireonline.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

Keyin u „''Reign of Fire“'' (2002)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Reign of Fire|url=http://www.digitalspy.com/movies/i560848-8/gerard-butler-career-in-pictures-reign-of-fire.html|nashriyot=Digital Spy|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; filmlarida Creedy va ''Lara Croft: Tomb Raider — The Cradle of Life'' (2003) [[Angelina Jolie|filmlarida Anjelina Joli]] bilan birga Terri Sheridan roʻlida paydo boʻldi. Maykl Kriktonning „''Timeline''“ (2003) romanining katta ekranli moslashuvida Andre Marek roʻlida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Timeline|sana=25 May 2011|url=http://movierewind.com/reviews/timeline/|nashriyot=Movie rewind.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; Butler oʻz hamkasbini qutqarish uchun talabalar jamoasi bilan oʻz vaqtida orqaga qaytarilgan arxeolog roʻlini oʻynadi. 2003-yilda rejissyor Joel Shumaxer Endryu Lloyd Uebberning shu nomdagi myuziklining filmga moslashtirilgan ''&quot;Opera xayoloti''&quot; filmi uchun asosiy kastingga qaror qilardi va „''Drakula 2000''“ filmida avvalroq ko‘rgan Butler haqida o‘yladi, sarlavha belgisini oʻynash uchun. Advokat boʻlish uchun oʻqiyotganida rok guruhida qoʻshiq aytishdan boshqa musiqiy tajribaga ega boʻlmagan Butler bu qiziqishdan hayratda qoldi, lekin darhol vokal murabbiyidan qoʻshiq saboqlarini ola boshladi&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/films/2004/12/08/gerard_butler_the_phantom_of_the_opera_interview.shtml Gerard Butler phantom of the opera] Stella Papamichael, 2004&lt;/ref&gt;. Keyin u Shumaxer bilan aktyorlik imtihonidan o‘tdi va Lloyd Webber bilan qo‘shiq kuylash imtihonini o‘tkazdi, ikkalasi ham uning ijrosidan qoyil qolishdi&lt;ref&gt;[http://www.femail.com.au/phantom-of-the-opera-gerard-butler-pf.htm Gerard Butler — Phantom of the Opera interview], Paul Fischer, ''femail.com.au'', 2004&lt;/ref&gt;. Film va Butlerning ijrosi turli baholarga sazovor boʻldi, garcha Butler eng yaxshi aktyor uchun sunʼiy yoʻldosh mukofotiga nomzod boʻlgan. 

Keyingi loyihalarga ''Dear Franke'' (2005), ''The Game of Their Life'' (2005) va ''Beowulf &amp;amp;amp; Grendel'' (2005) kiradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Murray |first=Rebecca |title=Gerard Butler Talks About The Phantom and &quot;Beowulf and Grendel&quot; |publisher=About.com |url=http://movies.about.com/od/dearfrankie/a/frankiegb030205_4.htm |access-date=25 February 2015 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304120204/http://movies.about.com/od/dearfrankie/a/frankiegb030205_4.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

2006-yilda u [[Warner Bros.]] ''[[300 (film)|300]]'' filmida [[Sparta (davlat)|Sparta]] qiroli [[Leonid|Leonidas]] roʻlini oʻynadi, bu koʻpincha uning yutuq roʻli sifatida taʼriflanadi&lt;ref&gt;[https://nymag.com/daily/entertainment/2009/08/law_abiding_citizen_trailer_ge.html Law Abiding Citizen Trailer: Gerard Butler Is Still in Search of an Identity], Mark Graham, ''New York Magazine Vulture blog'', 14 August 2009&lt;/ref&gt;. Filmda „haqiqatan ham kuchli koʻrinishni xohlayotganini“ aytgan Butler filmni suratga olishdan oldin toʻrt oy davomida yuqori intensiv mashgʻulotlar bilan shugʻullangan&lt;ref&gt;[http://www.menshealth.com/guy-wisdom/fitness-tips-gerard-butler Spartan Workout Secrets from the Star of 300], ''Menʼs Health''&lt;/ref&gt;. 2007-yilda u [[Pierce Brosnan|Pirs Brosnan]] va [[Maria Bello|Mariya Bello]] roʻllarini oʻynagan „ ''Gʻildirakdagi kapalak“'' filmida paydo boʻldi, u tarmoq televideniesida ''Shattered'' sarlavhasi ostida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Lionsgate Picks Up &quot;Butterfly on a Wheel&quot;|url=http://movies.about.com/od/butlergerard/a/butterfly021607.htm|nashriyot=About.com|qaralgan sana=25 February 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150405143544/http://movies.about.com/od/butlergerard/a/butterfly021607.htm|arxivsana=5 April 2015}}&lt;/ref&gt; va [[Hilary Swank|Hilari Swank]] bilan „''PS I Love You''“ romantik komediyasida paydo boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler Interview – P.S. I LOVE YOU|sana=18 December 2007|url=https://collider.com/gerard-butler-interview-ps-i-love-you/|nashriyot=collider.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. 2008-yilda u ''Nim orolida'' va ''RocknRollada'' paydo boʻldi. 2009-yilda u Neveldine/Teylorning „''Geymer''“, ''&quot;Hunuk haqiqat&quot;''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler interview for The Ugly Truth|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html|nashriyot=The Daily Telegraph|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; va „''Qonunga bo‘ysunuvchi fuqaro''“ filmlarida roʻl o‘ynagan, u ham prodyuserlik qilgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=15 October 2009 |title=Jamie Foxx, Gerard Butler Seek Justice With 'Law Abiding Citizen' |publisher=mtv |url=http://www.mtv.com/news/1623972/jamie-foxx-gerard-butler-seek-justice-with-law-abiding-citizen/ |access-date=25 February 2015 |archive-date=2022-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630201007/http://www.mtv.com/news/1623972/jamie-foxx-gerard-butler-seek-justice-with-law-abiding-citizen/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 2010-yilda u [[Jennifer Aniston|Jennifer Eniston]] bilan birga „''The Bounty Hunter''“ aksiyasi/komediyasida roʻl oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler says his 'Bounty Hunter' co-star Jennifer Aniston is like family|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/gerard-butler-bounty-hunter-co-star-jennifer-aniston-family-article-1.168135|nashriyot=nydailynews.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; va 2010-yilda „''[[Ajdarning boʻysundirilishi|Ajdahoni qanday oʻrgatish kerak]]''“ animatsion filmi uchun ovozli aktyorlik qildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=14 June 2014 |title=Gerard Butler and Craig Ferguson Talk HOW TO TRAIN YOUR DRAGON 2, the Evolution of the Film, LONDON HAS FALLEN, and More |publisher=collider.com |url=https://collider.com/gerard-butler-how-to-train-your-dragon-2-interview/ |access-date=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Джерард_Батлер.jpg|left|thumb| Butler 2013-yilda]]
2010-yil 15 va 16-oktyabr kunlari Spartalik qirol Leonidas roʻlining mashhurligi va [[Michigan universiteti|Michigan shtat universitetidagi]] atletika tadbirlarida uning chiziqlaridan foydalanishi tufayli u Midnight Madness va uyga qaytish Amerika futboli oʻyinida mehmon boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler at MSU Midnight Madness|url=https://www.youtube.com/watch?v=MfC9h09NkUc|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134456/https://www.youtube.com/watch?v=MfC9h09NkUc|arxivsana=2022-11-20|nashriyot=Youtube|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

2011-yil holatiga koʻra, Butler filming ''[[Saqlash uchun oʻynash (film 2012)|Playing for Keeps]]'', qoʻshiqlar yozayotgan va albom yozish jarayonida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nme.com/news/marilyn-manson/65606|sarlavha=Marilyn Manson advises Gerard Butler on becoming a rock star|ish=[[NME]]|qaralgan sana=3 September 2012}}&lt;/ref&gt;.U gʻiybat haqidagi xabarlarni rad etdi [[Marilyn Manson]] va [[Johnny Depp]] unga loyiha boʻyicha maslahat berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.parade.com/celebrity/celebrity-parade/2013/03/24-gerard-butler-on-singing-fame-and-the-secret-service.html|sarlavha=Gerard Butler on Singing, Fame, and the Secret Service|sana=24 March 2013|qaralgan sana=25 March 2013}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yilning 18-dekabrida filming ''[[Mavericksni ta'qib qilish|Chasing Mavericks]].'' Butler katta toʻlqinlar ostida tortilganidan keyin kasalxonaga yotqizilgan. Keyinchalik uni olib ketishdi&lt;nowiki/&gt;[[Stenford universiteti tibbiyot markazi|Stanford University Medical Center]] va keyinroq ozod qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|ism=Joshua|muallif=Melvin|url=http://www.mercurynews.com/2011/12/19/actor-gerard-butler-ok-after-getting-held-underwater-by-waves-at-mavericks/|sarlavha=Actor Gerard Butler OK after getting held underwater by waves at Mavericks|ish=[[The Mercury News]]|nashriyot=Bay Area News Group|sana=19 December 2011|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;.

Butler „''Olimp qulab'' tushdi“ (2013) trillerida Maxfiy xizmat agenti Mayk Banning roʻlini oʻynadi, unga qarshi hamkasblar Aaron Ekxart va [[Morgan Freeman|Morgan Friman]]. Uning so‘zlariga ko‘ra, filmni suratga olish chog‘ida bo‘ynidagi ikkita suyak singan, biroq [[MRT]] tekshiruvidan o‘tmaguncha buni sezmagan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=27 March 2013 |title=Gerard Butler broke neck bones |url=http://www.3news.co.nz/Gerard-Butler-broke-neck-bones-while-filming/tabid/418/articleID/291963/Default.aspx |access-date=2022-11-20 |archive-date=2013-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131019112746/http://www.3news.co.nz/Gerard-Butler-broke-neck-bones-while-filming/tabid/418/articleID/291963/Default.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Butler 2014-yilda ''[[Ajdarning boʻysundirilishi 2|&quot;Ajdahoni qanday oʻrgatish kerak 2]]''&quot; filmida Stoik roʻlini takrorladi. Ikki yil oʻtgach, u „''Olimp'' qulab tushdi“ filmidagi&quot; ''London'' qulab tushdi&quot; filmidagi Mayk Banning roʻlini takrorladi va ''&quot;Misr xudolaridagi toʻplam&quot;''ni ham tasvirladi. 2018-yil oxirida Butler „''Ovchi qotil''“ filmida Virjiniya toifasidagi yadroviy suv osti kemasi USS ''Arkanzasning'' suv osti kemasi kapitani komandiri Jo Glass rolini o‘ynadi. U 2019-yilda suratga olingan „''Angel'' yiqildi“ filmida yana Mayk Banning rolini o‘ynadi. COVID-19 tufayli chiqishi kechikib ketganidan soʻng, Butler 2020-yilning kuzida [[Greenland (film)|''Grenlandiyada'']] roʻl oʻynadi.

2011-yildan buyon Aktyorlik boʻlimida [[Kino sanʼati]] va fanlari akademiyasining aʼzosi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://deadline.com/2011/06/movie-academy-invites-178-to-membership-140927/|sarlavha=Movie Academy Invites 178 To Membership|ish=Deadline|sana=17 June 2011|qaralgan sana=22 June 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/academy-class-2011-203954|sarlavha=Academy Class of 2011|ish=The Hollywood Reporter|sana=23 June 2011|qaralgan sana=22 June 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
2011-yil oktyabr oyidan beri Butler oʻz vaqtini [[Los-Anjeles]] va [[Glazgo]] oʻrtasida taqsimladi&lt;ref name=&quot;Celtic&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=I miss going to see Celtic play, admits Hollywood hunk Gerard Butler |work=Daily Record |url=http://www.dailyrecord.co.uk/showbiz/celebrity-news/2009/12/06/i-miss-going-to-see-celtic-play-admits-hollywood-hunk-gerard-butler-86908-21877308/ |access-date=4 October 2011}}&lt;/ref&gt;. 2011-yilda u Mavericks (Kaliforniya) shahrida ''&quot;Odamlar va Mavericks'' &quot; filmini suratga olish paytida serfing bilan shugʻullanganidan soʻng Stenford universiteti tibbiyot markaziga olib borildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=20 December 2011|sarlavha=Gerard Butler Rescued While Filming Surf Movie At Mavericks|url=https://sanfrancisco.cbslocal.com/2011/12/20/gerard-butler-rescued-while-filming-surf-movie-at-mavericks/|qaralgan sana=10 November 2020}}&lt;/ref&gt;. U barqaror edi va oʻsha hafta oxirida kasalxonadan chiqdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Orzeck |first=Kurt |date=20 December 2011 |title=Gerard Butler Hospitalized After On-Set Surfing Accident |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/idUS208038802520111220 |access-date=10 November 2020}}&lt;/ref&gt;.

Butler intervyularida endi spirtli ichimlik ichmasligini aytdi&lt;ref&gt;[http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/gerard-butler-finally-opens-up-about-rehab-i-havent-had-a-drink-in-15-years-20121910 „Gerard Butler Finally Opens Up About Rehab: 'I Havenʼt Had a Drink in 15 Years'“]. ''[[Us Magazine]]''. Retrieved 26 June 2015&lt;/ref&gt;. 2012-yil fevral oyida u reabilitatsiya muassasasida [[Analgetiklar|ogʻriq qoldiruvchi]] vositalarni suiisteʼmol qilishdan davolanish kursini tamomlagani maʼlum boʻldi. U [[syorfing]] paytida sodir boʻlgan baxtsiz hodisadan keyin ogʻriqli dori-darmonlarga haddan tashqari ishonib qolganidan xavotirda edi&lt;ref name=&quot;people&quot; /&gt;.

2011-yilda Butler bolaligidan beri qoʻllab-quvvatlagan „Seltik“ futbol klubida xayriya oʻyinida oʻynadi&lt;ref name=&quot;Celtic&quot;/&gt;. Bir yil oʻtgach, u Gollivud filmida „Seltik“ning vakili boʻlib, ''Playing for Keeps'' filmida „boʻlgan“ oʻyinchi roʻlini oʻynadi&lt;ref&gt;[http://www.dailyrecord.co.uk/entertainment/movies/movie-news/gerard-butler-turned-me-into-a-celtic-fan-1503162 „Gerard Butler turned me into a Celtic fan“]. Daily Record. Retrieved 26 June 2015&lt;/ref&gt;. 2013-yil avgust oyida u Limakol Karib dengizi Premer-ligasining (CPL) bir qismi boʻlgan Yamayka Tallawahs kriket jamoasining aktsiyalarini sotib oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://uk.reuters.com/article/cricket-windies-cpl-idUKL4N0GO33T20130823|sarlavha=Cricket-Caribbean venues packed again thanks to CPL Twenty20|sana=23 August 2013|ish=Reuters UK|qaralgan sana=13 April 2016|arxivsana=2018-02-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180201093106/https://uk.reuters.com/article/cricket-windies-cpl-idUKL4N0GO33T20130823}}&lt;/ref&gt;. U 2010-yildan beri Mary’s Meals xayriya tashkilotini qoʻllab-quvvatlab keladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Meadows|ism=Sophie|sarlavha=Gerard Butler Shows How Mary's Meals is Changing Lives in Liberia|url=http://goodnewsshared.com/2014/03/24/gerard-butler-marys-meals-changing-lives-liberia/|nashriyot=goodnewsshared.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. U 2014-yilda [[Liberiya|Liberiyadagi]] xalqaro taraqqiyot xayriya dasturiga tashrif buyurdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=IXMm81UTTBs|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134459/https://www.youtube.com/watch?v=IXMm81UTTBs|arxivsana=2022-11-20|sarlavha=Gerard Butler in Liberia with Mary's Meals|muallif=Mary's Meals|sana=20 December 2013|qaralgan sana=4 January 2017}}&lt;/ref&gt; 2018-yilda u Isroil Mudofaa Kuchlarining Do‘stlari (FIDF) tomonidan tashkil etilgan mablag‘ yig‘ish gala-galasida qatnashib, 60 million dollar yig‘di&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://variety.com/2018/scene/news/friends-of-the-israel-defense-forces-gala-pharrell-williams-1203018108/|sarlavha=Friends of the Israel Defense Forces Gala Raises Record $60 Million for Soldiers|ism=Margeaux|muallif=Sippell|sana=2 November 2018}}&lt;/ref&gt;. 2018-yil noyabr oyida Kaliforniyadagi Vulsi yongʻinida Butlerning uyi vayron boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.com/news/uk-scotland-46177211|sarlavha=Actor Gerard Butler's home destroyed by California wildfire|sana=12 November 2018|nashriyot=BBC.com|qaralgan sana=12 November 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Butler, Jerar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1969-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Shotlandiyalik aktyorlar]]</text>
      <sha1>rzlb08n4og6rce6220k8ha4e6zujmmw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181373</id>
      <parentid>6181371</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:49:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6181373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27853" sha1="p8iwhnkqgty86dr10lya61vtdkb9wmj" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Gerard Butler|portret=Gerard Butler (29681162176).jpg|tavsif=Butler  [[2016-yil Toronto Xalqaro Film Festivali]]|tugʻilgan paytidagi ismi=Gerard James Butler|tavallud sanasi={{birth date and age|df=yes|1969|11|13}}|tavallud joyi=Shotlandiya|bilimi=Huquq fanlari bakalavri|kasbi=Aktyor va prodyuser|turmush oʻrtogʻi=|bolalari=|faoliyat_yillari=1996-yil}}

'''Jerar Jeyms Butler''' — (1969-yil 13-noyabrda tugʻilgan) &lt;nowiki/&gt;[[Shotlandiya]]&lt;nowiki/&gt;lik [[aktyor]] va kino prodyuseri. Huquqni oʻrgangach, u 1990-yillarning oʻrtalarida ''Braun xonim'' (1997), Jeyms Bond haqidagi „''[[Ertangi kun doim bor|Ertaga hech qachon oʻlmaydi]]''“ (1997) va ''&quot;Mumiya ertagi&quot;'' (1998) kabi spektakllarda kichik roʻllarni ijro etgan. 2000-yilda u [[Christopher Plummer|Kristofer Plummer]] va Jonni Li Miller bilan „''Drakula 2000''“ gotik dahshatli filmida [[graf Drakula]] rolini oʻynadi.

U „''Attila''“ (2001) mini-serialida [[Attila|Hun Atilla]] roʻlini o‘ynagan, so‘ng ''&quot;Olov hukmronligi'' „ filmida [[Christian Bale|Kristian Beyl]] bilan (2002) va ''“Lara Kroft: Qabr bosqinchisi -'' [[Angelina Jolie|Anjelina Joli]] bilan birga hayot beshigi&quot; (2003) filmlarida André Marek roʻlini o‘ynagan. Maykl Kriktonning „''Taymline''“ ilmiy-fantastik sarguzashtining moslashuvi (2003). Keyin u [[Emmy Rossum|Emmi Rossum]] bilan 2004-yilda Joel Shumaxerning „''Operadagi'' xayol“ musiqiy filmiga moslashtirilgan filmida Erik, „Phantom“ roʻlini ijro etdi; Bu unga eng yaxshi aktyor uchun Satellite Award nominatsiyasini taqdim etdi.

Butler Zak Snayderning ''[[300 (film)|300]]'' -fantastik urush filmidagi [[Leonid|qirol Leonidas obrazi]] uchun butun dunyo eʼtirofiga sazovor boʻldi. Bu roʻl unga eng yaxshi erkak roʻli uchun Empire mukofoti va eng yaxshi erkak roʻli uchun Saturn mukofoti va eng yaxshi jang uchun MTV kino mukofoti uchun gʻalaba qozondi. U „Ajdahoni ''qanday oʻrgatish kerak“'' (2010-2019) franshizasida tanqidiy va tijoriy jihatdan muvaffaqiyatli boʻlgan Stoick the Vastni ijro etgan. Shuningdek, 2010-yillarda u „''Olimp qulab'' tushdi“, „''London quladi''“, ''&quot;Angel yiqildi'' &quot; va „''Tun'' tushdi“ nomli triller seriyasida Maxfiy xizmat agenti Mayk Banning roʻlini o‘ynadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McNary |first=Dave |date=9 November 2020 |title=Millennium's Jeffrey Greenstein Unveils a Fourth 'Has Fallen' as AFM Launches |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |url=https://variety.com/2020/film/news/gerard-butler-fallen-afm-1234818543/ |access-date=9 November 2020}}&lt;/ref&gt;. U 2011-yilda [[William Shakespeare|Shekspirning]] xuddi shu nomdagi fojiasining zamonaviy moslashuvi boʻlgan ''Koriolanus'' filmida harbiy rahbar Tullus Aufidiusni va 2011-yilgi &quot;Pulemyot ''vaʼzchisi'' &quot; biografik filmida Sem Childers roʻlini oʻynagan.

== Yoshligi ==
Butler&lt;ref name=&quot;filmref&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.filmreference.com/film/73/Gerard-Butler.html|sarlavha=Gerard Butler Biography (1969-)|nashriyot=FilmReference.com|qaralgan sana=7 August 2016|arxivsana=4 March 2016|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304100828/http://www.filmreference.com/film/73/Gerard-Butler.html}}&lt;/ref&gt; Renfrewshire&lt;ref name=&quot;esq&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.esquire.com/features/gerard-butler-interview-0809-2|sarlavha=300 Things We Didn't Know About Gerard Butler|nashriyot=Esquire.com|sana=13 June 2009|qaralgan sana=9 June 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100330201934/http://www.esquire.com/features/gerard-butler-interview-0809-2|arxivsana=30 March 2010}}&lt;/ref&gt;, Shotlandiyaning Peysli shahrida tugʻilgan, bukmekerlik bilan shugʻullanuvchi Margaret va Edvard Butlerning uchta farzandining eng kichigi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Fox |first=Chloe |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |work=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |access-date=16 November 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.wrathofgods.com/gerard-butler-interview/|sarlavha=Gerard Butler in Wrath Of Gods|sana=15 March 2010|qaralgan sana=24 April 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://my.cineplex.com/showbiz-news/2010/03/drawn-together-gerard-butler-craig-ferguson/|sarlavha=Drawn Together: Gerard Butler &amp; Craig Ferguson|nashriyot=Cineplex Movie Blog|sana=15 March 2010|qaralgan sana=24 April 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100323014638/http://my.cineplex.com/showbiz-news/2010/03/drawn-together-gerard-butler-craig-ferguson/|arxivsana=23 March 2010}}&lt;/ref&gt;. U [[Irlandlar|irlandiyalik]] [[Katolik cherkovi|katolik]] oilasidan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=MJJmoYp_2tw|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134457/https://www.youtube.com/watch?v=MJJmoYp_2tw|arxivsana=2022-11-20|sarlavha=Gerard Butler Apologises for Irish Accent|nashriyot=YouTube|sana=26 January 2009|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Gerard Butler: 'Why I am still single' |publisher=Now Magazine |url=http://www.no1magazine.co.uk/interviews/60_gerardbutler.html |url-status=dead |access-date=25 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150330034813/http://www.no1magazine.co.uk/interviews/60_gerardbutler.html |archive-date=30 March 2015}}&lt;/ref&gt;. Olti oylik boʻlganida uning oilasi Kanadaning [[Quebec (provinsiya)|Kvebek]] shtatidagi [[Monreal (Kanada)|Monreal]] shahriga koʻchib oʻtdi. Bir yil oʻtgach, ota-onasining nikohi buzilganida, onasi Kvebekni tark etib, 18 oylik Jerar bilan Shotlandiyaga qaytib keldi&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Fox |first=Chloe |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |work=Daily Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100304140942/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |archive-date=4 March 2010}}&lt;/ref&gt;.

Butler Peyslidagi Sent-Mirin va Sent-Margaret oʻrta maktabining bosh oʻquvchisi boʻlgan va Glazgo universitetining huquq fakultetida oʻqishni qoʻlga kiritgan&lt;ref name=&quot;dailyrecord&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Stewart |first=Stephen |date=28 March 2010 |title=Gerard Butler's school pal on how Hollywood star phoned to grovel after branding her a flirt on TV |work=Daily Record |url=http://www.dailyrecord.co.uk/news/scottish-news/gerard-butlers-school-pal-on-how-1054405 |access-date=1 February 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mensjournal&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Hedegaard |first=Erik |date=April 2010 |title=Gerry the Sinner, Gerry the Saint |work=Men's Journal |url=http://www.mensjournal.com/magazine/gerry-the-sinner-gerry-the-saint-gerard-butler-20121031?page=3 |url-status=dead |access-date=1 February 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130720025300/http://www.mensjournal.com/magazine/gerry-the-sinner-gerry-the-saint-gerard-butler-20121031?page=3 |archive-date=20 July 2013}}&lt;/ref&gt;. U o‘smirlik chog‘ida Shotlandiya yoshlar teatrida ham qatnashgan. U 16 yoshga toʻlgunga qadar otasini boshqa koʻrmadi, Edvard Butler uni Glazgodagi restoranda kutib olishga qoʻngʻiroq qildi. Uchrashuvdan soʻng Butler soatlab yigʻladi va keyin esladi: „Bu tuygʻu menga sizning tanangizda qanchalik ogʻriq borligini koʻrsatdi; siz uni boʻshatmaguningizcha siz bilmaydigan ogʻriq va qaygʻu“&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;/&gt;.

Talaba sifatida u universitet yuridik jamiyatining prezidenti boʻlgan&lt;ref name=&quot;paisley&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.paisley.org.uk/famous-people/gerard-butler/|sarlavha=Gerard Butler &amp;#124; Paisley Scotland|sana=13 August 2011|nashriyot=Paisley.org.uk|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;. Bu lavozimga keyinchalik u „mening yoʻlimni oʻziga jalb qilganini“ aytdi. Butler 22 yoshga toʻlganda, uning otasi saraton kasalligiga chalingan va vafot etgan. U hayotining ushbu davri haqida shunday dedi: „Men hayotni tushunishga sabr qilolmagan 16 yoshli boladan uxlab yotganida oʻlganiga ahamiyat bermaydigan 22 yoshli yigitga aylandim“&lt;ref name=&quot;telegraph_a&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Stars and Stories |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |publisher=Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |access-date=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;.

Huquq fakultetining soʻnggi yilidan oldin Butler [[Kaliforniya|Kaliforniyada]] yashash uchun bir yil taʼtil oldi — asosan Venetsiya sohilida, u yerda turli ishlarda ishlagan, tez-tez sayohat qilgan va, deydi u, koʻp ichgan; bir vaqtning oʻzida u spirtli ichimliklar bilan bogʻliq tartibsizliklar uchun hibsga olingan. Oʻsha yildagi xatti-harakatlarini tasvirlab, u shunday deb esladi: &quot;Men nazoratdan chiqib ketdim va buni „men yoshman, bu hayot“ degan fikr bilan oqladim. Bu men shunchaki shov-shuv qilyapman. &quot;Amerikadagi taʼtilidan soʻng u yuridik fakultetning oxirgi yilini tugatish uchun Shotlandiyaga qaytib keldi. U bolaligida qulogʻiga jarrohlik amaliyotini oʻtkazgan, buning natijasida uning qulogʻi shikastlangan. U hanuzgacha tinnitusdan aziyat chekadi va oʻng qulogʻida eshitish qobiliyati yoʻqoladi&lt;ref name=&quot;deaf&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.deafhh.net/wp/2010/04/11/actor-gerard-butler-and-his-hearing-loss/|sarlavha=Actor Gerard Butler and His Hearing Loss|nashriyot=deafhh.com|sana=11 March 2010|qaralgan sana=24 May 2018|arxivsana=2010-06-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100628144837/http://www.deafhh.net/wp/2010/04/11/actor-gerard-butler-and-his-hearing-loss/}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==

=== Yuridik va aktyorlik karyerasi ===
Oʻqishni tugatgach, u [[Edinburgh|Edinburgdagi]] yuridik firmada stajyor advokat sifatida ishladi. Biroq, u kechgacha ichishni davom ettirdi va ishni tez-tez oʻtkazib yubordi. U advokat sifatida malakaga ega boʻlishidan bir hafta oldin u ishdan boʻshatildi. 25 yoshida u mashhur boʻlish orzusini amalga oshirish uchun Londonga koʻchib oʻtdi. U tan oldi: „Men boshlaganimda, men toʻgʻri sabablarga koʻra unda ekanligimga ishonchim komil emas. Men mashhur boʻlishni juda hohlardim“.

Dastlab hech qanday aktyorlik roʻllarini qoʻlga kirita olmagan, u turli ishlarda, jumladan ofitsant, telemarketyor va yarmarkalarda oʻyinchoqlar namoyishchisi sifatida ishlagan. Londonda u Shotlandiya yoshlar teatrida oʻzining oʻsmirlik davridagi eski doʻsti bilan uchrashdi, u hozirda London kasting direktori edi. Oʻsha paytda u uning yigiti va yordamchisi edi. U uni Stiven Berkoffning Koriolanus oʻyini uchun ''tinglovga'' olib bordi. Rejissor Butlerning tinglovi haqida shunday dedi: „U oʻqiganida, u shunchalik kuch va ishtiyoqga ega ediki, bu boshqa aktyorlarni oqsoqlangandek koʻrsatdi — men uni ansamblga qoʻyishga qaror qildim“.

Keyin 27 yoshida Butler oʻzining birinchi professional aktyorlik ishini boshladi. Bir yildan kamroq vaqt oʻtgach, u Edinburg festivalida „''Trainspotting''“ ning teatr moslashuvida ishtirok etdi. 30 yoshida u Los-Anjelesga koʻchib oʻtishga qaror qildi va u yerda „''Drakula 2000''“, „''Tomb Raider 2''“, „''Hurmatli Frenki''“ va ''&quot;Opera fantomi&quot;'' filmlarida gʻolib chiqdi.

=== Aktyorlik karyerasi ===
[[Fayl:Gerard_Butler_(Berlin_Film_Festival_2011).jpg|thumb| Butler 2011 Berlin kinofestivalida]]
Londonda Butler aktyor va rejissyor Stiven Berkoff (keyinchalik u „''Attila''“ (2001) filmida u bilan birga paydo boʻlgan) „''Koriolanus''“ spektaklida roʻl oʻynagunga qadar turli xil gʻalati ishlarni bajargan. U „''Trenspotting''“ ning sahnaga moslashuvida [[Ewan McGregor|Yuan Makgregorning]] Renton qahramoni rolini oʻynagan, xuddi shu spektakl uni aktyor boʻlishga ilhomlantirgan&lt;ref name=&quot;film&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler Biography|url=http://www.biography.com/people/gerard-butler-20808745|nashriyot=biography.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. Uning filmdagi debyuti „''Braun xonim''“ (1997) filmida [[Billy Connolly|Billi Konolli]] qahramonining ukasi rolida boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Mrs Brown|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b0078lkb|nashriyot=bbc.co.uk|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

Uning kino faoliyati kichik roʻllar bilan davom etdi, avval Jeyms Bondning „''[[Ertangi kun doim bor|Ertaga hech qachon oʻlmaydi]]''“ (1997) filmida, keyin esa Rassel Mulkaxining „Mumiya ''ertagi“'' (1998) filmida. 2000-yilda Butler ikkita yutuq roʻlini ijro etdi, birinchisi Amerika televideniyesi ''Attila'' (2001) mini-serialidagi Hun Attila edi. Film prodyuserlari rolni taniqli aktyor ijro etishini xohlashdi, lekin oxir-oqibat Butlerni tanlashdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Attila: hot babes, baths and, erm, birth control|url=https://www.theguardian.com/film/2010/jan/28/reel-history-attila-gerard-butler|ish=The Guardian|qaralgan sana=25 February 2015|sana=28 January 2010}}&lt;/ref&gt;. U ''Drakula 2000'' (2000) filmida Drakula rolini ijro etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Graph Of Manliness: Gerard Butle|url=https://www.empireonline.com/features/graph-of-manliness-gerard-butler/|nashriyot=empireonline.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

Keyin u „''Reign of Fire“'' (2002)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Reign of Fire|url=http://www.digitalspy.com/movies/i560848-8/gerard-butler-career-in-pictures-reign-of-fire.html|nashriyot=Digital Spy|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; filmlarida Creedy va ''Lara Croft: Tomb Raider — The Cradle of Life'' (2003) [[Angelina Jolie|filmlarida Anjelina Joli]] bilan birga Terri Sheridan roʻlida paydo boʻldi. Maykl Kriktonning „''Timeline''“ (2003) romanining katta ekranli moslashuvida Andre Marek roʻlida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Timeline|sana=25 May 2011|url=http://movierewind.com/reviews/timeline/|nashriyot=Movie rewind.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; Butler oʻz hamkasbini qutqarish uchun talabalar jamoasi bilan oʻz vaqtida orqaga qaytarilgan arxeolog roʻlini oʻynadi. 2003-yilda rejissyor Joel Shumaxer Endryu Lloyd Uebberning shu nomdagi myuziklining filmga moslashtirilgan ''&quot;Opera xayoloti''&quot; filmi uchun asosiy kastingga qaror qilardi va „''Drakula 2000''“ filmida avvalroq ko‘rgan Butler haqida o‘yladi, sarlavha belgisini oʻynash uchun. Advokat boʻlish uchun oʻqiyotganida rok guruhida qoʻshiq aytishdan boshqa musiqiy tajribaga ega boʻlmagan Butler bu qiziqishdan hayratda qoldi, lekin darhol vokal murabbiyidan qoʻshiq saboqlarini ola boshladi&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/films/2004/12/08/gerard_butler_the_phantom_of_the_opera_interview.shtml Gerard Butler phantom of the opera] Stella Papamichael, 2004&lt;/ref&gt;. Keyin u Shumaxer bilan aktyorlik imtihonidan o‘tdi va Lloyd Webber bilan qo‘shiq kuylash imtihonini o‘tkazdi, ikkalasi ham uning ijrosidan qoyil qolishdi&lt;ref&gt;[http://www.femail.com.au/phantom-of-the-opera-gerard-butler-pf.htm Gerard Butler — Phantom of the Opera interview], Paul Fischer, ''femail.com.au'', 2004&lt;/ref&gt;. Film va Butlerning ijrosi turli baholarga sazovor boʻldi, garcha Butler eng yaxshi aktyor uchun sunʼiy yoʻldosh mukofotiga nomzod boʻlgan. 

Keyingi loyihalarga ''Dear Franke'' (2005), ''The Game of Their Life'' (2005) va ''Beowulf &amp;amp;amp; Grendel'' (2005) kiradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Murray |first=Rebecca |title=Gerard Butler Talks About The Phantom and &quot;Beowulf and Grendel&quot; |publisher=About.com |url=http://movies.about.com/od/dearfrankie/a/frankiegb030205_4.htm |access-date=25 February 2015 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304120204/http://movies.about.com/od/dearfrankie/a/frankiegb030205_4.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

2006-yilda u [[Warner Bros.]] ''[[300 (film)|300]]'' filmida [[Sparta (davlat)|Sparta]] qiroli [[Leonid|Leonidas]] roʻlini oʻynadi, bu koʻpincha uning yutuq roʻli sifatida taʼriflanadi&lt;ref&gt;[https://nymag.com/daily/entertainment/2009/08/law_abiding_citizen_trailer_ge.html Law Abiding Citizen Trailer: Gerard Butler Is Still in Search of an Identity], Mark Graham, ''New York Magazine Vulture blog'', 14 August 2009&lt;/ref&gt;. Filmda „haqiqatan ham kuchli koʻrinishni xohlayotganini“ aytgan Butler filmni suratga olishdan oldin toʻrt oy davomida yuqori intensiv mashgʻulotlar bilan shugʻullangan&lt;ref&gt;[http://www.menshealth.com/guy-wisdom/fitness-tips-gerard-butler Spartan Workout Secrets from the Star of 300], ''Menʼs Health''&lt;/ref&gt;. 2007-yilda u [[Pierce Brosnan|Pirs Brosnan]] va [[Maria Bello|Mariya Bello]] roʻllarini oʻynagan „ ''Gʻildirakdagi kapalak“'' filmida paydo boʻldi, u tarmoq televideniesida ''Shattered'' sarlavhasi ostida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Lionsgate Picks Up &quot;Butterfly on a Wheel&quot;|url=http://movies.about.com/od/butlergerard/a/butterfly021607.htm|nashriyot=About.com|qaralgan sana=25 February 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150405143544/http://movies.about.com/od/butlergerard/a/butterfly021607.htm|arxivsana=5 April 2015}}&lt;/ref&gt; va [[Hilary Swank|Hilari Swank]] bilan „''PS I Love You''“ romantik komediyasida paydo boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler Interview – P.S. I LOVE YOU|sana=18 December 2007|url=https://collider.com/gerard-butler-interview-ps-i-love-you/|nashriyot=collider.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. 2008-yilda u ''Nim orolida'' va ''RocknRollada'' paydo boʻldi. 2009-yilda u Neveldine/Teylorning „''Geymer''“, ''&quot;Hunuk haqiqat&quot;''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler interview for The Ugly Truth|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html|nashriyot=The Daily Telegraph|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; va „''Qonunga bo‘ysunuvchi fuqaro''“ filmlarida roʻl o‘ynagan, u ham prodyuserlik qilgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=15 October 2009 |title=Jamie Foxx, Gerard Butler Seek Justice With 'Law Abiding Citizen' |publisher=mtv |url=http://www.mtv.com/news/1623972/jamie-foxx-gerard-butler-seek-justice-with-law-abiding-citizen/ |access-date=25 February 2015 |archive-date=2022-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630201007/http://www.mtv.com/news/1623972/jamie-foxx-gerard-butler-seek-justice-with-law-abiding-citizen/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 2010-yilda u [[Jennifer Aniston|Jennifer Eniston]] bilan birga „''The Bounty Hunter''“ aksiyasi/komediyasida roʻl oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler says his 'Bounty Hunter' co-star Jennifer Aniston is like family|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/gerard-butler-bounty-hunter-co-star-jennifer-aniston-family-article-1.168135|nashriyot=nydailynews.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; va 2010-yilda „''[[Ajdarning boʻysundirilishi|Ajdahoni qanday oʻrgatish kerak]]''“ animatsion filmi uchun ovozli aktyorlik qildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=14 June 2014 |title=Gerard Butler and Craig Ferguson Talk HOW TO TRAIN YOUR DRAGON 2, the Evolution of the Film, LONDON HAS FALLEN, and More |publisher=collider.com |url=https://collider.com/gerard-butler-how-to-train-your-dragon-2-interview/ |access-date=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Джерард_Батлер.jpg|left|thumb| Butler 2013-yilda]]
2010-yil 15 va 16-oktyabr kunlari Spartalik qirol Leonidas roʻlining mashhurligi va [[Michigan universiteti|Michigan shtat universitetidagi]] atletika tadbirlarida uning chiziqlaridan foydalanishi tufayli u Midnight Madness va uyga qaytish Amerika futboli oʻyinida mehmon boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler at MSU Midnight Madness|url=https://www.youtube.com/watch?v=MfC9h09NkUc|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134456/https://www.youtube.com/watch?v=MfC9h09NkUc|arxivsana=2022-11-20|nashriyot=Youtube|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

2011-yil holatiga koʻra, Butler filming ''[[Saqlash uchun oʻynash (film 2012)|Playing for Keeps]]'', qoʻshiqlar yozayotgan va albom yozish jarayonida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nme.com/news/marilyn-manson/65606|sarlavha=Marilyn Manson advises Gerard Butler on becoming a rock star|ish=[[NME]]|qaralgan sana=3 September 2012}}&lt;/ref&gt;.U gʻiybat haqidagi xabarlarni rad etdi [[Marilyn Manson]] va [[Johnny Depp]] unga loyiha boʻyicha maslahat berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.parade.com/celebrity/celebrity-parade/2013/03/24-gerard-butler-on-singing-fame-and-the-secret-service.html|sarlavha=Gerard Butler on Singing, Fame, and the Secret Service|sana=24 March 2013|qaralgan sana=25 March 2013}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yilning 18-dekabrida filming ''[[Mavericksni ta'qib qilish|Chasing Mavericks]].'' Butler katta toʻlqinlar ostida tortilganidan keyin kasalxonaga yotqizilgan. Keyinchalik uni olib ketishdi&lt;nowiki/&gt;[[Stenford universiteti tibbiyot markazi|Stanford University Medical Center]] va keyinroq ozod qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|ism=Joshua|muallif=Melvin|url=http://www.mercurynews.com/2011/12/19/actor-gerard-butler-ok-after-getting-held-underwater-by-waves-at-mavericks/|sarlavha=Actor Gerard Butler OK after getting held underwater by waves at Mavericks|ish=[[The Mercury News]]|nashriyot=Bay Area News Group|sana=19 December 2011|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;.

Butler „''Olimp qulab'' tushdi“ (2013) trillerida Maxfiy xizmat agenti Mayk Banning roʻlini oʻynadi, unga qarshi hamkasblar Aaron Ekxart va [[Morgan Freeman|Morgan Friman]]. Uning so‘zlariga ko‘ra, filmni suratga olish chog‘ida bo‘ynidagi ikkita suyak singan, biroq [[MRT]] tekshiruvidan o‘tmaguncha buni sezmagan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=27 March 2013 |title=Gerard Butler broke neck bones |url=http://www.3news.co.nz/Gerard-Butler-broke-neck-bones-while-filming/tabid/418/articleID/291963/Default.aspx |access-date=2022-11-20 |archive-date=2013-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131019112746/http://www.3news.co.nz/Gerard-Butler-broke-neck-bones-while-filming/tabid/418/articleID/291963/Default.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Butler 2014-yilda ''[[Ajdarning boʻysundirilishi 2|&quot;Ajdahoni qanday oʻrgatish kerak 2]]''&quot; filmida Stoik roʻlini takrorladi. Ikki yil oʻtgach, u „''Olimp'' qulab tushdi“ filmidagi&quot; ''London'' qulab tushdi&quot; filmidagi Mayk Banning roʻlini takrorladi va ''&quot;Misr xudolaridagi toʻplam&quot;''ni ham tasvirladi. 2018-yil oxirida Butler „''Ovchi qotil''“ filmida Virjiniya toifasidagi yadroviy suv osti kemasi USS ''Arkanzasning'' suv osti kemasi kapitani komandiri Jo Glass rolini o‘ynadi. U 2019-yilda suratga olingan „''Angel'' yiqildi“ filmida yana Mayk Banning rolini o‘ynadi. COVID-19 tufayli chiqishi kechikib ketganidan soʻng, Butler 2020-yilning kuzida [[Greenland (film)|''Grenlandiyada'']] roʻl oʻynadi.

2011-yildan buyon Aktyorlik boʻlimida [[Kino sanʼati]] va fanlari akademiyasining aʼzosi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://deadline.com/2011/06/movie-academy-invites-178-to-membership-140927/|sarlavha=Movie Academy Invites 178 To Membership|ish=Deadline|sana=17 June 2011|qaralgan sana=22 June 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/academy-class-2011-203954|sarlavha=Academy Class of 2011|ish=The Hollywood Reporter|sana=23 June 2011|qaralgan sana=22 June 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
2011-yil oktyabr oyidan beri Butler oʻz vaqtini [[Los-Anjeles]] va [[Glazgo]] oʻrtasida taqsimladi&lt;ref name=&quot;Celtic&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=I miss going to see Celtic play, admits Hollywood hunk Gerard Butler |work=Daily Record |url=http://www.dailyrecord.co.uk/showbiz/celebrity-news/2009/12/06/i-miss-going-to-see-celtic-play-admits-hollywood-hunk-gerard-butler-86908-21877308/ |access-date=4 October 2011}}&lt;/ref&gt;. 2011-yilda u Mavericks (Kaliforniya) shahrida ''&quot;Odamlar va Mavericks'' &quot; filmini suratga olish paytida serfing bilan shugʻullanganidan soʻng Stenford universiteti tibbiyot markaziga olib borildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=20 December 2011|sarlavha=Gerard Butler Rescued While Filming Surf Movie At Mavericks|url=https://sanfrancisco.cbslocal.com/2011/12/20/gerard-butler-rescued-while-filming-surf-movie-at-mavericks/|qaralgan sana=10 November 2020}}&lt;/ref&gt;. U barqaror edi va oʻsha hafta oxirida kasalxonadan chiqdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Orzeck |first=Kurt |date=20 December 2011 |title=Gerard Butler Hospitalized After On-Set Surfing Accident |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/idUS208038802520111220 |access-date=10 November 2020}}&lt;/ref&gt;.

Butler intervyularida endi spirtli ichimlik ichmasligini aytdi&lt;ref&gt;[http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/gerard-butler-finally-opens-up-about-rehab-i-havent-had-a-drink-in-15-years-20121910 „Gerard Butler Finally Opens Up About Rehab: 'I Havenʼt Had a Drink in 15 Years'“]. ''[[Us Magazine]]''. Retrieved 26 June 2015&lt;/ref&gt;. 2012-yil fevral oyida u reabilitatsiya muassasasida [[Analgetiklar|ogʻriq qoldiruvchi]] vositalarni suiisteʼmol qilishdan davolanish kursini tamomlagani maʼlum boʻldi. U [[syorfing]] paytida sodir boʻlgan baxtsiz hodisadan keyin ogʻriqli dori-darmonlarga haddan tashqari ishonib qolganidan xavotirda edi&lt;ref name=&quot;people&quot; /&gt;.

2011-yilda Butler bolaligidan beri qoʻllab-quvvatlagan „Seltik“ futbol klubida xayriya oʻyinida oʻynadi&lt;ref name=&quot;Celtic&quot;/&gt;. Bir yil oʻtgach, u Gollivud filmida „Seltik“ning vakili boʻlib, ''Playing for Keeps'' filmida „boʻlgan“ oʻyinchi roʻlini oʻynadi&lt;ref&gt;[http://www.dailyrecord.co.uk/entertainment/movies/movie-news/gerard-butler-turned-me-into-a-celtic-fan-1503162 „Gerard Butler turned me into a Celtic fan“]. Daily Record. Retrieved 26 June 2015&lt;/ref&gt;. 2013-yil avgust oyida u Limakol Karib dengizi Premer-ligasining (CPL) bir qismi boʻlgan Yamayka Tallawahs kriket jamoasining aktsiyalarini sotib oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://uk.reuters.com/article/cricket-windies-cpl-idUKL4N0GO33T20130823|sarlavha=Cricket-Caribbean venues packed again thanks to CPL Twenty20|sana=23 August 2013|ish=Reuters UK|qaralgan sana=13 April 2016|arxivsana=2018-02-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180201093106/https://uk.reuters.com/article/cricket-windies-cpl-idUKL4N0GO33T20130823}}&lt;/ref&gt;. U 2010-yildan beri Mary’s Meals xayriya tashkilotini qoʻllab-quvvatlab keladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Meadows|ism=Sophie|sarlavha=Gerard Butler Shows How Mary's Meals is Changing Lives in Liberia|url=http://goodnewsshared.com/2014/03/24/gerard-butler-marys-meals-changing-lives-liberia/|nashriyot=goodnewsshared.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. U 2014-yilda [[Liberiya|Liberiyadagi]] xalqaro taraqqiyot xayriya dasturiga tashrif buyurdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=IXMm81UTTBs|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134459/https://www.youtube.com/watch?v=IXMm81UTTBs|arxivsana=2022-11-20|sarlavha=Gerard Butler in Liberia with Mary's Meals|muallif=Mary's Meals|sana=20 December 2013|qaralgan sana=4 January 2017}}&lt;/ref&gt; 2018-yilda u Isroil Mudofaa Kuchlarining Do‘stlari (FIDF) tomonidan tashkil etilgan mablag‘ yig‘ish gala-galasida qatnashib, 60 million dollar yig‘di&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://variety.com/2018/scene/news/friends-of-the-israel-defense-forces-gala-pharrell-williams-1203018108/|sarlavha=Friends of the Israel Defense Forces Gala Raises Record $60 Million for Soldiers|ism=Margeaux|muallif=Sippell|sana=2 November 2018}}&lt;/ref&gt;. 2018-yil noyabr oyida Kaliforniyadagi Vulsi yongʻinida Butlerning uyi vayron boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.com/news/uk-scotland-46177211|sarlavha=Actor Gerard Butler's home destroyed by California wildfire|sana=12 November 2018|nashriyot=BBC.com|qaralgan sana=12 November 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Butler, Jerar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1969-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Shotlandiyalik aktyorlar]]</text>
      <sha1>p8iwhnkqgty86dr10lya61vtdkb9wmj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181374</id>
      <parentid>6181373</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:49:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6181374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27844" sha1="fkaw1y5hnswqk4sk1g6h70da4jxbk4k" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Gerard Butler|portret=Gerard Butler (29681162176).jpg|tavsif=Butler  [[2016-yil Toronto Xalqaro Film Festivali]]|tugʻilgan paytidagi ismi=Gerard James Butler|tavallud sanasi={{birth date and age|df=yes|1969|11|13}}|tavallud joyi=Shotlandiya|bilimi=Huquq fanlari bakalavri|kasbi=Aktyor va prodyuser|turmush oʻrtogʻi=|bolalari=|faoliyat_yillari=1996-yil}}

'''Jerar Jeyms Butler''' — (1969-yil 13-noyabrda tugʻilgan) &lt;nowiki/&gt;[[Shotlandiya]]lik [[aktyor]] va kino prodyuseri. Huquqni oʻrgangach, u 1990-yillarning oʻrtalarida ''Braun xonim'' (1997), Jeyms Bond haqidagi „''[[Ertangi kun doim bor|Ertaga hech qachon oʻlmaydi]]''“ (1997) va ''&quot;Mumiya ertagi&quot;'' (1998) kabi spektakllarda kichik roʻllarni ijro etgan. 2000-yilda u [[Christopher Plummer|Kristofer Plummer]] va Jonni Li Miller bilan „''Drakula 2000''“ gotik dahshatli filmida [[graf Drakula]] rolini oʻynadi.

U „''Attila''“ (2001) mini-serialida [[Attila|Hun Atilla]] roʻlini o‘ynagan, so‘ng ''&quot;Olov hukmronligi'' „ filmida [[Christian Bale|Kristian Beyl]] bilan (2002) va ''“Lara Kroft: Qabr bosqinchisi -'' [[Angelina Jolie|Anjelina Joli]] bilan birga hayot beshigi&quot; (2003) filmlarida André Marek roʻlini o‘ynagan. Maykl Kriktonning „''Taymline''“ ilmiy-fantastik sarguzashtining moslashuvi (2003). Keyin u [[Emmy Rossum|Emmi Rossum]] bilan 2004-yilda Joel Shumaxerning „''Operadagi'' xayol“ musiqiy filmiga moslashtirilgan filmida Erik, „Phantom“ roʻlini ijro etdi; Bu unga eng yaxshi aktyor uchun Satellite Award nominatsiyasini taqdim etdi.

Butler Zak Snayderning ''[[300 (film)|300]]'' -fantastik urush filmidagi [[Leonid|qirol Leonidas obrazi]] uchun butun dunyo eʼtirofiga sazovor boʻldi. Bu roʻl unga eng yaxshi erkak roʻli uchun Empire mukofoti va eng yaxshi erkak roʻli uchun Saturn mukofoti va eng yaxshi jang uchun MTV kino mukofoti uchun gʻalaba qozondi. U „Ajdahoni ''qanday oʻrgatish kerak“'' (2010-2019) franshizasida tanqidiy va tijoriy jihatdan muvaffaqiyatli boʻlgan Stoick the Vastni ijro etgan. Shuningdek, 2010-yillarda u „''Olimp qulab'' tushdi“, „''London quladi''“, ''&quot;Angel yiqildi'' &quot; va „''Tun'' tushdi“ nomli triller seriyasida Maxfiy xizmat agenti Mayk Banning roʻlini o‘ynadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McNary |first=Dave |date=9 November 2020 |title=Millennium's Jeffrey Greenstein Unveils a Fourth 'Has Fallen' as AFM Launches |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |url=https://variety.com/2020/film/news/gerard-butler-fallen-afm-1234818543/ |access-date=9 November 2020}}&lt;/ref&gt;. U 2011-yilda [[William Shakespeare|Shekspirning]] xuddi shu nomdagi fojiasining zamonaviy moslashuvi boʻlgan ''Koriolanus'' filmida harbiy rahbar Tullus Aufidiusni va 2011-yilgi &quot;Pulemyot ''vaʼzchisi'' &quot; biografik filmida Sem Childers roʻlini oʻynagan.

== Yoshligi ==
Butler&lt;ref name=&quot;filmref&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.filmreference.com/film/73/Gerard-Butler.html|sarlavha=Gerard Butler Biography (1969-)|nashriyot=FilmReference.com|qaralgan sana=7 August 2016|arxivsana=4 March 2016|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304100828/http://www.filmreference.com/film/73/Gerard-Butler.html}}&lt;/ref&gt; Renfrewshire&lt;ref name=&quot;esq&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.esquire.com/features/gerard-butler-interview-0809-2|sarlavha=300 Things We Didn't Know About Gerard Butler|nashriyot=Esquire.com|sana=13 June 2009|qaralgan sana=9 June 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100330201934/http://www.esquire.com/features/gerard-butler-interview-0809-2|arxivsana=30 March 2010}}&lt;/ref&gt;, Shotlandiyaning Peysli shahrida tugʻilgan, bukmekerlik bilan shugʻullanuvchi Margaret va Edvard Butlerning uchta farzandining eng kichigi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Fox |first=Chloe |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |work=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |access-date=16 November 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.wrathofgods.com/gerard-butler-interview/|sarlavha=Gerard Butler in Wrath Of Gods|sana=15 March 2010|qaralgan sana=24 April 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://my.cineplex.com/showbiz-news/2010/03/drawn-together-gerard-butler-craig-ferguson/|sarlavha=Drawn Together: Gerard Butler &amp; Craig Ferguson|nashriyot=Cineplex Movie Blog|sana=15 March 2010|qaralgan sana=24 April 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100323014638/http://my.cineplex.com/showbiz-news/2010/03/drawn-together-gerard-butler-craig-ferguson/|arxivsana=23 March 2010}}&lt;/ref&gt;. U [[Irlandlar|irlandiyalik]] [[Katolik cherkovi|katolik]] oilasidan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=MJJmoYp_2tw|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134457/https://www.youtube.com/watch?v=MJJmoYp_2tw|arxivsana=2022-11-20|sarlavha=Gerard Butler Apologises for Irish Accent|nashriyot=YouTube|sana=26 January 2009|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Gerard Butler: 'Why I am still single' |publisher=Now Magazine |url=http://www.no1magazine.co.uk/interviews/60_gerardbutler.html |url-status=dead |access-date=25 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150330034813/http://www.no1magazine.co.uk/interviews/60_gerardbutler.html |archive-date=30 March 2015}}&lt;/ref&gt;. Olti oylik boʻlganida uning oilasi Kanadaning [[Quebec (provinsiya)|Kvebek]] shtatidagi [[Monreal (Kanada)|Monreal]] shahriga koʻchib oʻtdi. Bir yil oʻtgach, ota-onasining nikohi buzilganida, onasi Kvebekni tark etib, 18 oylik Jerar bilan Shotlandiyaga qaytib keldi&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Fox |first=Chloe |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |work=Daily Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100304140942/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |archive-date=4 March 2010}}&lt;/ref&gt;.

Butler Peyslidagi Sent-Mirin va Sent-Margaret oʻrta maktabining bosh oʻquvchisi boʻlgan va Glazgo universitetining huquq fakultetida oʻqishni qoʻlga kiritgan&lt;ref name=&quot;dailyrecord&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Stewart |first=Stephen |date=28 March 2010 |title=Gerard Butler's school pal on how Hollywood star phoned to grovel after branding her a flirt on TV |work=Daily Record |url=http://www.dailyrecord.co.uk/news/scottish-news/gerard-butlers-school-pal-on-how-1054405 |access-date=1 February 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mensjournal&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Hedegaard |first=Erik |date=April 2010 |title=Gerry the Sinner, Gerry the Saint |work=Men's Journal |url=http://www.mensjournal.com/magazine/gerry-the-sinner-gerry-the-saint-gerard-butler-20121031?page=3 |url-status=dead |access-date=1 February 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130720025300/http://www.mensjournal.com/magazine/gerry-the-sinner-gerry-the-saint-gerard-butler-20121031?page=3 |archive-date=20 July 2013}}&lt;/ref&gt;. U o‘smirlik chog‘ida Shotlandiya yoshlar teatrida ham qatnashgan. U 16 yoshga toʻlgunga qadar otasini boshqa koʻrmadi, Edvard Butler uni Glazgodagi restoranda kutib olishga qoʻngʻiroq qildi. Uchrashuvdan soʻng Butler soatlab yigʻladi va keyin esladi: „Bu tuygʻu menga sizning tanangizda qanchalik ogʻriq borligini koʻrsatdi; siz uni boʻshatmaguningizcha siz bilmaydigan ogʻriq va qaygʻu“&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;/&gt;.

Talaba sifatida u universitet yuridik jamiyatining prezidenti boʻlgan&lt;ref name=&quot;paisley&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.paisley.org.uk/famous-people/gerard-butler/|sarlavha=Gerard Butler &amp;#124; Paisley Scotland|sana=13 August 2011|nashriyot=Paisley.org.uk|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;. Bu lavozimga keyinchalik u „mening yoʻlimni oʻziga jalb qilganini“ aytdi. Butler 22 yoshga toʻlganda, uning otasi saraton kasalligiga chalingan va vafot etgan. U hayotining ushbu davri haqida shunday dedi: „Men hayotni tushunishga sabr qilolmagan 16 yoshli boladan uxlab yotganida oʻlganiga ahamiyat bermaydigan 22 yoshli yigitga aylandim“&lt;ref name=&quot;telegraph_a&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Stars and Stories |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |publisher=Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |access-date=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;.

Huquq fakultetining soʻnggi yilidan oldin Butler [[Kaliforniya|Kaliforniyada]] yashash uchun bir yil taʼtil oldi — asosan Venetsiya sohilida, u yerda turli ishlarda ishlagan, tez-tez sayohat qilgan va, deydi u, koʻp ichgan; bir vaqtning oʻzida u spirtli ichimliklar bilan bogʻliq tartibsizliklar uchun hibsga olingan. Oʻsha yildagi xatti-harakatlarini tasvirlab, u shunday deb esladi: &quot;Men nazoratdan chiqib ketdim va buni „men yoshman, bu hayot“ degan fikr bilan oqladim. Bu men shunchaki shov-shuv qilyapman. &quot;Amerikadagi taʼtilidan soʻng u yuridik fakultetning oxirgi yilini tugatish uchun Shotlandiyaga qaytib keldi. U bolaligida qulogʻiga jarrohlik amaliyotini oʻtkazgan, buning natijasida uning qulogʻi shikastlangan. U hanuzgacha tinnitusdan aziyat chekadi va oʻng qulogʻida eshitish qobiliyati yoʻqoladi&lt;ref name=&quot;deaf&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.deafhh.net/wp/2010/04/11/actor-gerard-butler-and-his-hearing-loss/|sarlavha=Actor Gerard Butler and His Hearing Loss|nashriyot=deafhh.com|sana=11 March 2010|qaralgan sana=24 May 2018|arxivsana=2010-06-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100628144837/http://www.deafhh.net/wp/2010/04/11/actor-gerard-butler-and-his-hearing-loss/}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==

=== Yuridik va aktyorlik karyerasi ===
Oʻqishni tugatgach, u [[Edinburgh|Edinburgdagi]] yuridik firmada stajyor advokat sifatida ishladi. Biroq, u kechgacha ichishni davom ettirdi va ishni tez-tez oʻtkazib yubordi. U advokat sifatida malakaga ega boʻlishidan bir hafta oldin u ishdan boʻshatildi. 25 yoshida u mashhur boʻlish orzusini amalga oshirish uchun Londonga koʻchib oʻtdi. U tan oldi: „Men boshlaganimda, men toʻgʻri sabablarga koʻra unda ekanligimga ishonchim komil emas. Men mashhur boʻlishni juda hohlardim“.

Dastlab hech qanday aktyorlik roʻllarini qoʻlga kirita olmagan, u turli ishlarda, jumladan ofitsant, telemarketyor va yarmarkalarda oʻyinchoqlar namoyishchisi sifatida ishlagan. Londonda u Shotlandiya yoshlar teatrida oʻzining oʻsmirlik davridagi eski doʻsti bilan uchrashdi, u hozirda London kasting direktori edi. Oʻsha paytda u uning yigiti va yordamchisi edi. U uni Stiven Berkoffning Koriolanus oʻyini uchun ''tinglovga'' olib bordi. Rejissor Butlerning tinglovi haqida shunday dedi: „U oʻqiganida, u shunchalik kuch va ishtiyoqga ega ediki, bu boshqa aktyorlarni oqsoqlangandek koʻrsatdi — men uni ansamblga qoʻyishga qaror qildim“.

Keyin 27 yoshida Butler oʻzining birinchi professional aktyorlik ishini boshladi. Bir yildan kamroq vaqt oʻtgach, u Edinburg festivalida „''Trainspotting''“ ning teatr moslashuvida ishtirok etdi. 30 yoshida u Los-Anjelesga koʻchib oʻtishga qaror qildi va u yerda „''Drakula 2000''“, „''Tomb Raider 2''“, „''Hurmatli Frenki''“ va ''&quot;Opera fantomi&quot;'' filmlarida gʻolib chiqdi.

=== Aktyorlik karyerasi ===
[[Fayl:Gerard_Butler_(Berlin_Film_Festival_2011).jpg|thumb| Butler 2011 Berlin kinofestivalida]]
Londonda Butler aktyor va rejissyor Stiven Berkoff (keyinchalik u „''Attila''“ (2001) filmida u bilan birga paydo boʻlgan) „''Koriolanus''“ spektaklida roʻl oʻynagunga qadar turli xil gʻalati ishlarni bajargan. U „''Trenspotting''“ ning sahnaga moslashuvida [[Ewan McGregor|Yuan Makgregorning]] Renton qahramoni rolini oʻynagan, xuddi shu spektakl uni aktyor boʻlishga ilhomlantirgan&lt;ref name=&quot;film&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler Biography|url=http://www.biography.com/people/gerard-butler-20808745|nashriyot=biography.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. Uning filmdagi debyuti „''Braun xonim''“ (1997) filmida [[Billy Connolly|Billi Konolli]] qahramonining ukasi rolida boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Mrs Brown|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b0078lkb|nashriyot=bbc.co.uk|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

Uning kino faoliyati kichik roʻllar bilan davom etdi, avval Jeyms Bondning „''[[Ertangi kun doim bor|Ertaga hech qachon oʻlmaydi]]''“ (1997) filmida, keyin esa Rassel Mulkaxining „Mumiya ''ertagi“'' (1998) filmida. 2000-yilda Butler ikkita yutuq roʻlini ijro etdi, birinchisi Amerika televideniyesi ''Attila'' (2001) mini-serialidagi Hun Attila edi. Film prodyuserlari rolni taniqli aktyor ijro etishini xohlashdi, lekin oxir-oqibat Butlerni tanlashdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Attila: hot babes, baths and, erm, birth control|url=https://www.theguardian.com/film/2010/jan/28/reel-history-attila-gerard-butler|ish=The Guardian|qaralgan sana=25 February 2015|sana=28 January 2010}}&lt;/ref&gt;. U ''Drakula 2000'' (2000) filmida Drakula rolini ijro etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Graph Of Manliness: Gerard Butle|url=https://www.empireonline.com/features/graph-of-manliness-gerard-butler/|nashriyot=empireonline.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

Keyin u „''Reign of Fire“'' (2002)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Reign of Fire|url=http://www.digitalspy.com/movies/i560848-8/gerard-butler-career-in-pictures-reign-of-fire.html|nashriyot=Digital Spy|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; filmlarida Creedy va ''Lara Croft: Tomb Raider — The Cradle of Life'' (2003) [[Angelina Jolie|filmlarida Anjelina Joli]] bilan birga Terri Sheridan roʻlida paydo boʻldi. Maykl Kriktonning „''Timeline''“ (2003) romanining katta ekranli moslashuvida Andre Marek roʻlida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Timeline|sana=25 May 2011|url=http://movierewind.com/reviews/timeline/|nashriyot=Movie rewind.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; Butler oʻz hamkasbini qutqarish uchun talabalar jamoasi bilan oʻz vaqtida orqaga qaytarilgan arxeolog roʻlini oʻynadi. 2003-yilda rejissyor Joel Shumaxer Endryu Lloyd Uebberning shu nomdagi myuziklining filmga moslashtirilgan ''&quot;Opera xayoloti''&quot; filmi uchun asosiy kastingga qaror qilardi va „''Drakula 2000''“ filmida avvalroq ko‘rgan Butler haqida o‘yladi, sarlavha belgisini oʻynash uchun. Advokat boʻlish uchun oʻqiyotganida rok guruhida qoʻshiq aytishdan boshqa musiqiy tajribaga ega boʻlmagan Butler bu qiziqishdan hayratda qoldi, lekin darhol vokal murabbiyidan qoʻshiq saboqlarini ola boshladi&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/films/2004/12/08/gerard_butler_the_phantom_of_the_opera_interview.shtml Gerard Butler phantom of the opera] Stella Papamichael, 2004&lt;/ref&gt;. Keyin u Shumaxer bilan aktyorlik imtihonidan o‘tdi va Lloyd Webber bilan qo‘shiq kuylash imtihonini o‘tkazdi, ikkalasi ham uning ijrosidan qoyil qolishdi&lt;ref&gt;[http://www.femail.com.au/phantom-of-the-opera-gerard-butler-pf.htm Gerard Butler — Phantom of the Opera interview], Paul Fischer, ''femail.com.au'', 2004&lt;/ref&gt;. Film va Butlerning ijrosi turli baholarga sazovor boʻldi, garcha Butler eng yaxshi aktyor uchun sunʼiy yoʻldosh mukofotiga nomzod boʻlgan. 

Keyingi loyihalarga ''Dear Franke'' (2005), ''The Game of Their Life'' (2005) va ''Beowulf &amp;amp;amp; Grendel'' (2005) kiradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Murray |first=Rebecca |title=Gerard Butler Talks About The Phantom and &quot;Beowulf and Grendel&quot; |publisher=About.com |url=http://movies.about.com/od/dearfrankie/a/frankiegb030205_4.htm |access-date=25 February 2015 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304120204/http://movies.about.com/od/dearfrankie/a/frankiegb030205_4.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

2006-yilda u [[Warner Bros.]] ''[[300 (film)|300]]'' filmida [[Sparta (davlat)|Sparta]] qiroli [[Leonid|Leonidas]] roʻlini oʻynadi, bu koʻpincha uning yutuq roʻli sifatida taʼriflanadi&lt;ref&gt;[https://nymag.com/daily/entertainment/2009/08/law_abiding_citizen_trailer_ge.html Law Abiding Citizen Trailer: Gerard Butler Is Still in Search of an Identity], Mark Graham, ''New York Magazine Vulture blog'', 14 August 2009&lt;/ref&gt;. Filmda „haqiqatan ham kuchli koʻrinishni xohlayotganini“ aytgan Butler filmni suratga olishdan oldin toʻrt oy davomida yuqori intensiv mashgʻulotlar bilan shugʻullangan&lt;ref&gt;[http://www.menshealth.com/guy-wisdom/fitness-tips-gerard-butler Spartan Workout Secrets from the Star of 300], ''Menʼs Health''&lt;/ref&gt;. 2007-yilda u [[Pierce Brosnan|Pirs Brosnan]] va [[Maria Bello|Mariya Bello]] roʻllarini oʻynagan „ ''Gʻildirakdagi kapalak“'' filmida paydo boʻldi, u tarmoq televideniesida ''Shattered'' sarlavhasi ostida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Lionsgate Picks Up &quot;Butterfly on a Wheel&quot;|url=http://movies.about.com/od/butlergerard/a/butterfly021607.htm|nashriyot=About.com|qaralgan sana=25 February 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150405143544/http://movies.about.com/od/butlergerard/a/butterfly021607.htm|arxivsana=5 April 2015}}&lt;/ref&gt; va [[Hilary Swank|Hilari Swank]] bilan „''PS I Love You''“ romantik komediyasida paydo boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler Interview – P.S. I LOVE YOU|sana=18 December 2007|url=https://collider.com/gerard-butler-interview-ps-i-love-you/|nashriyot=collider.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. 2008-yilda u ''Nim orolida'' va ''RocknRollada'' paydo boʻldi. 2009-yilda u Neveldine/Teylorning „''Geymer''“, ''&quot;Hunuk haqiqat&quot;''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler interview for The Ugly Truth|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html|nashriyot=The Daily Telegraph|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; va „''Qonunga bo‘ysunuvchi fuqaro''“ filmlarida roʻl o‘ynagan, u ham prodyuserlik qilgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=15 October 2009 |title=Jamie Foxx, Gerard Butler Seek Justice With 'Law Abiding Citizen' |publisher=mtv |url=http://www.mtv.com/news/1623972/jamie-foxx-gerard-butler-seek-justice-with-law-abiding-citizen/ |access-date=25 February 2015 |archive-date=2022-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630201007/http://www.mtv.com/news/1623972/jamie-foxx-gerard-butler-seek-justice-with-law-abiding-citizen/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 2010-yilda u [[Jennifer Aniston|Jennifer Eniston]] bilan birga „''The Bounty Hunter''“ aksiyasi/komediyasida roʻl oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler says his 'Bounty Hunter' co-star Jennifer Aniston is like family|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/gerard-butler-bounty-hunter-co-star-jennifer-aniston-family-article-1.168135|nashriyot=nydailynews.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; va 2010-yilda „''[[Ajdarning boʻysundirilishi|Ajdahoni qanday oʻrgatish kerak]]''“ animatsion filmi uchun ovozli aktyorlik qildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=14 June 2014 |title=Gerard Butler and Craig Ferguson Talk HOW TO TRAIN YOUR DRAGON 2, the Evolution of the Film, LONDON HAS FALLEN, and More |publisher=collider.com |url=https://collider.com/gerard-butler-how-to-train-your-dragon-2-interview/ |access-date=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Джерард_Батлер.jpg|left|thumb| Butler 2013-yilda]]
2010-yil 15 va 16-oktyabr kunlari Spartalik qirol Leonidas roʻlining mashhurligi va [[Michigan universiteti|Michigan shtat universitetidagi]] atletika tadbirlarida uning chiziqlaridan foydalanishi tufayli u Midnight Madness va uyga qaytish Amerika futboli oʻyinida mehmon boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler at MSU Midnight Madness|url=https://www.youtube.com/watch?v=MfC9h09NkUc|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134456/https://www.youtube.com/watch?v=MfC9h09NkUc|arxivsana=2022-11-20|nashriyot=Youtube|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

2011-yil holatiga koʻra, Butler filming ''[[Saqlash uchun oʻynash (film 2012)|Playing for Keeps]]'', qoʻshiqlar yozayotgan va albom yozish jarayonida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nme.com/news/marilyn-manson/65606|sarlavha=Marilyn Manson advises Gerard Butler on becoming a rock star|ish=[[NME]]|qaralgan sana=3 September 2012}}&lt;/ref&gt;.U gʻiybat haqidagi xabarlarni rad etdi [[Marilyn Manson]] va [[Johnny Depp]] unga loyiha boʻyicha maslahat berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.parade.com/celebrity/celebrity-parade/2013/03/24-gerard-butler-on-singing-fame-and-the-secret-service.html|sarlavha=Gerard Butler on Singing, Fame, and the Secret Service|sana=24 March 2013|qaralgan sana=25 March 2013}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yilning 18-dekabrida filming ''[[Mavericksni ta'qib qilish|Chasing Mavericks]].'' Butler katta toʻlqinlar ostida tortilganidan keyin kasalxonaga yotqizilgan. Keyinchalik uni olib ketishdi&lt;nowiki/&gt;[[Stenford universiteti tibbiyot markazi|Stanford University Medical Center]] va keyinroq ozod qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|ism=Joshua|muallif=Melvin|url=http://www.mercurynews.com/2011/12/19/actor-gerard-butler-ok-after-getting-held-underwater-by-waves-at-mavericks/|sarlavha=Actor Gerard Butler OK after getting held underwater by waves at Mavericks|ish=[[The Mercury News]]|nashriyot=Bay Area News Group|sana=19 December 2011|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;.

Butler „''Olimp qulab'' tushdi“ (2013) trillerida Maxfiy xizmat agenti Mayk Banning roʻlini oʻynadi, unga qarshi hamkasblar Aaron Ekxart va [[Morgan Freeman|Morgan Friman]]. Uning so‘zlariga ko‘ra, filmni suratga olish chog‘ida bo‘ynidagi ikkita suyak singan, biroq [[MRT]] tekshiruvidan o‘tmaguncha buni sezmagan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=27 March 2013 |title=Gerard Butler broke neck bones |url=http://www.3news.co.nz/Gerard-Butler-broke-neck-bones-while-filming/tabid/418/articleID/291963/Default.aspx |access-date=2022-11-20 |archive-date=2013-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131019112746/http://www.3news.co.nz/Gerard-Butler-broke-neck-bones-while-filming/tabid/418/articleID/291963/Default.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Butler 2014-yilda ''[[Ajdarning boʻysundirilishi 2|&quot;Ajdahoni qanday oʻrgatish kerak 2]]''&quot; filmida Stoik roʻlini takrorladi. Ikki yil oʻtgach, u „''Olimp'' qulab tushdi“ filmidagi&quot; ''London'' qulab tushdi&quot; filmidagi Mayk Banning roʻlini takrorladi va ''&quot;Misr xudolaridagi toʻplam&quot;''ni ham tasvirladi. 2018-yil oxirida Butler „''Ovchi qotil''“ filmida Virjiniya toifasidagi yadroviy suv osti kemasi USS ''Arkanzasning'' suv osti kemasi kapitani komandiri Jo Glass rolini o‘ynadi. U 2019-yilda suratga olingan „''Angel'' yiqildi“ filmida yana Mayk Banning rolini o‘ynadi. COVID-19 tufayli chiqishi kechikib ketganidan soʻng, Butler 2020-yilning kuzida [[Greenland (film)|''Grenlandiyada'']] roʻl oʻynadi.

2011-yildan buyon Aktyorlik boʻlimida [[Kino sanʼati]] va fanlari akademiyasining aʼzosi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://deadline.com/2011/06/movie-academy-invites-178-to-membership-140927/|sarlavha=Movie Academy Invites 178 To Membership|ish=Deadline|sana=17 June 2011|qaralgan sana=22 June 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/academy-class-2011-203954|sarlavha=Academy Class of 2011|ish=The Hollywood Reporter|sana=23 June 2011|qaralgan sana=22 June 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
2011-yil oktyabr oyidan beri Butler oʻz vaqtini [[Los-Anjeles]] va [[Glazgo]] oʻrtasida taqsimladi&lt;ref name=&quot;Celtic&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=I miss going to see Celtic play, admits Hollywood hunk Gerard Butler |work=Daily Record |url=http://www.dailyrecord.co.uk/showbiz/celebrity-news/2009/12/06/i-miss-going-to-see-celtic-play-admits-hollywood-hunk-gerard-butler-86908-21877308/ |access-date=4 October 2011}}&lt;/ref&gt;. 2011-yilda u Mavericks (Kaliforniya) shahrida ''&quot;Odamlar va Mavericks'' &quot; filmini suratga olish paytida serfing bilan shugʻullanganidan soʻng Stenford universiteti tibbiyot markaziga olib borildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=20 December 2011|sarlavha=Gerard Butler Rescued While Filming Surf Movie At Mavericks|url=https://sanfrancisco.cbslocal.com/2011/12/20/gerard-butler-rescued-while-filming-surf-movie-at-mavericks/|qaralgan sana=10 November 2020}}&lt;/ref&gt;. U barqaror edi va oʻsha hafta oxirida kasalxonadan chiqdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Orzeck |first=Kurt |date=20 December 2011 |title=Gerard Butler Hospitalized After On-Set Surfing Accident |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/idUS208038802520111220 |access-date=10 November 2020}}&lt;/ref&gt;.

Butler intervyularida endi spirtli ichimlik ichmasligini aytdi&lt;ref&gt;[http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/gerard-butler-finally-opens-up-about-rehab-i-havent-had-a-drink-in-15-years-20121910 „Gerard Butler Finally Opens Up About Rehab: 'I Havenʼt Had a Drink in 15 Years'“]. ''[[Us Magazine]]''. Retrieved 26 June 2015&lt;/ref&gt;. 2012-yil fevral oyida u reabilitatsiya muassasasida [[Analgetiklar|ogʻriq qoldiruvchi]] vositalarni suiisteʼmol qilishdan davolanish kursini tamomlagani maʼlum boʻldi. U [[syorfing]] paytida sodir boʻlgan baxtsiz hodisadan keyin ogʻriqli dori-darmonlarga haddan tashqari ishonib qolganidan xavotirda edi&lt;ref name=&quot;people&quot; /&gt;.

2011-yilda Butler bolaligidan beri qoʻllab-quvvatlagan „Seltik“ futbol klubida xayriya oʻyinida oʻynadi&lt;ref name=&quot;Celtic&quot;/&gt;. Bir yil oʻtgach, u Gollivud filmida „Seltik“ning vakili boʻlib, ''Playing for Keeps'' filmida „boʻlgan“ oʻyinchi roʻlini oʻynadi&lt;ref&gt;[http://www.dailyrecord.co.uk/entertainment/movies/movie-news/gerard-butler-turned-me-into-a-celtic-fan-1503162 „Gerard Butler turned me into a Celtic fan“]. Daily Record. Retrieved 26 June 2015&lt;/ref&gt;. 2013-yil avgust oyida u Limakol Karib dengizi Premer-ligasining (CPL) bir qismi boʻlgan Yamayka Tallawahs kriket jamoasining aktsiyalarini sotib oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://uk.reuters.com/article/cricket-windies-cpl-idUKL4N0GO33T20130823|sarlavha=Cricket-Caribbean venues packed again thanks to CPL Twenty20|sana=23 August 2013|ish=Reuters UK|qaralgan sana=13 April 2016|arxivsana=2018-02-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180201093106/https://uk.reuters.com/article/cricket-windies-cpl-idUKL4N0GO33T20130823}}&lt;/ref&gt;. U 2010-yildan beri Mary’s Meals xayriya tashkilotini qoʻllab-quvvatlab keladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Meadows|ism=Sophie|sarlavha=Gerard Butler Shows How Mary's Meals is Changing Lives in Liberia|url=http://goodnewsshared.com/2014/03/24/gerard-butler-marys-meals-changing-lives-liberia/|nashriyot=goodnewsshared.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. U 2014-yilda [[Liberiya|Liberiyadagi]] xalqaro taraqqiyot xayriya dasturiga tashrif buyurdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=IXMm81UTTBs|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134459/https://www.youtube.com/watch?v=IXMm81UTTBs|arxivsana=2022-11-20|sarlavha=Gerard Butler in Liberia with Mary's Meals|muallif=Mary's Meals|sana=20 December 2013|qaralgan sana=4 January 2017}}&lt;/ref&gt; 2018-yilda u Isroil Mudofaa Kuchlarining Do‘stlari (FIDF) tomonidan tashkil etilgan mablag‘ yig‘ish gala-galasida qatnashib, 60 million dollar yig‘di&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://variety.com/2018/scene/news/friends-of-the-israel-defense-forces-gala-pharrell-williams-1203018108/|sarlavha=Friends of the Israel Defense Forces Gala Raises Record $60 Million for Soldiers|ism=Margeaux|muallif=Sippell|sana=2 November 2018}}&lt;/ref&gt;. 2018-yil noyabr oyida Kaliforniyadagi Vulsi yongʻinida Butlerning uyi vayron boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.com/news/uk-scotland-46177211|sarlavha=Actor Gerard Butler's home destroyed by California wildfire|sana=12 November 2018|nashriyot=BBC.com|qaralgan sana=12 November 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Butler, Jerar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1969-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Shotlandiyalik aktyorlar]]</text>
      <sha1>fkaw1y5hnswqk4sk1g6h70da4jxbk4k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181375</id>
      <parentid>6181374</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:50:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6181375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27838" sha1="r4qntxprzc7bcskpt8y2k5jkz0cqkaz" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Gerard Butler|portret=Gerard Butler (29681162176).jpg|tavsif=Butler  [[2016-yil Toronto Xalqaro Film Festivali]]|tugʻilgan paytidagi ismi=Gerard James Butler|tavallud sanasi={{birth date and age|df=yes|1969|11|13}}|tavallud joyi=Shotlandiya|bilimi=Huquq fanlari bakalavri|kasbi=Aktyor va prodyuser|turmush oʻrtogʻi=|bolalari=|faoliyat_yillari=1996-yil}}

'''Jerar Jeyms Butler''' — (1969-yil 13-noyabrda tugʻilgan) – [[Shotlandiya]]lik [[aktyor]] va kino prodyuseri. Huquqni oʻrgangach, u 1990-yillarning oʻrtalarida ''Braun xonim'' (1997), Jeyms Bond haqidagi „''[[Ertangi kun doim bor|Ertaga hech qachon oʻlmaydi]]''“ (1997) va ''&quot;Mumiya ertagi&quot;'' (1998) kabi spektakllarda kichik roʻllarni ijro etgan. 2000-yilda u [[Christopher Plummer|Kristofer Plummer]] va Jonni Li Miller bilan „''Drakula 2000''“ gotik dahshatli filmida [[graf Drakula]] rolini oʻynadi.

U „''Attila''“ (2001) mini-serialida [[Attila|Hun Atilla]] roʻlini o‘ynagan, so‘ng ''&quot;Olov hukmronligi'' „ filmida [[Christian Bale|Kristian Beyl]] bilan (2002) va ''“Lara Kroft: Qabr bosqinchisi -'' [[Angelina Jolie|Anjelina Joli]] bilan birga hayot beshigi&quot; (2003) filmlarida André Marek roʻlini o‘ynagan. Maykl Kriktonning „''Taymline''“ ilmiy-fantastik sarguzashtining moslashuvi (2003). Keyin u [[Emmy Rossum|Emmi Rossum]] bilan 2004-yilda Joel Shumaxerning „''Operadagi'' xayol“ musiqiy filmiga moslashtirilgan filmida Erik, „Phantom“ roʻlini ijro etdi; Bu unga eng yaxshi aktyor uchun Satellite Award nominatsiyasini taqdim etdi.

Butler Zak Snayderning ''[[300 (film)|300]]'' -fantastik urush filmidagi [[Leonid|qirol Leonidas obrazi]] uchun butun dunyo eʼtirofiga sazovor boʻldi. Bu roʻl unga eng yaxshi erkak roʻli uchun Empire mukofoti va eng yaxshi erkak roʻli uchun Saturn mukofoti va eng yaxshi jang uchun MTV kino mukofoti uchun gʻalaba qozondi. U „Ajdahoni ''qanday oʻrgatish kerak“'' (2010-2019) franshizasida tanqidiy va tijoriy jihatdan muvaffaqiyatli boʻlgan Stoick the Vastni ijro etgan. Shuningdek, 2010-yillarda u „''Olimp qulab'' tushdi“, „''London quladi''“, ''&quot;Angel yiqildi'' &quot; va „''Tun'' tushdi“ nomli triller seriyasida Maxfiy xizmat agenti Mayk Banning roʻlini o‘ynadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McNary |first=Dave |date=9 November 2020 |title=Millennium's Jeffrey Greenstein Unveils a Fourth 'Has Fallen' as AFM Launches |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |url=https://variety.com/2020/film/news/gerard-butler-fallen-afm-1234818543/ |access-date=9 November 2020}}&lt;/ref&gt;. U 2011-yilda [[William Shakespeare|Shekspirning]] xuddi shu nomdagi fojiasining zamonaviy moslashuvi boʻlgan ''Koriolanus'' filmida harbiy rahbar Tullus Aufidiusni va 2011-yilgi &quot;Pulemyot ''vaʼzchisi'' &quot; biografik filmida Sem Childers roʻlini oʻynagan.

== Yoshligi ==
Butler&lt;ref name=&quot;filmref&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.filmreference.com/film/73/Gerard-Butler.html|sarlavha=Gerard Butler Biography (1969-)|nashriyot=FilmReference.com|qaralgan sana=7 August 2016|arxivsana=4 March 2016|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304100828/http://www.filmreference.com/film/73/Gerard-Butler.html}}&lt;/ref&gt; Renfrewshire&lt;ref name=&quot;esq&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.esquire.com/features/gerard-butler-interview-0809-2|sarlavha=300 Things We Didn't Know About Gerard Butler|nashriyot=Esquire.com|sana=13 June 2009|qaralgan sana=9 June 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100330201934/http://www.esquire.com/features/gerard-butler-interview-0809-2|arxivsana=30 March 2010}}&lt;/ref&gt;, Shotlandiyaning Peysli shahrida tugʻilgan, bukmekerlik bilan shugʻullanuvchi Margaret va Edvard Butlerning uchta farzandining eng kichigi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Fox |first=Chloe |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |work=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |access-date=16 November 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.wrathofgods.com/gerard-butler-interview/|sarlavha=Gerard Butler in Wrath Of Gods|sana=15 March 2010|qaralgan sana=24 April 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://my.cineplex.com/showbiz-news/2010/03/drawn-together-gerard-butler-craig-ferguson/|sarlavha=Drawn Together: Gerard Butler &amp; Craig Ferguson|nashriyot=Cineplex Movie Blog|sana=15 March 2010|qaralgan sana=24 April 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100323014638/http://my.cineplex.com/showbiz-news/2010/03/drawn-together-gerard-butler-craig-ferguson/|arxivsana=23 March 2010}}&lt;/ref&gt;. U [[Irlandlar|irlandiyalik]] [[Katolik cherkovi|katolik]] oilasidan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=MJJmoYp_2tw|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134457/https://www.youtube.com/watch?v=MJJmoYp_2tw|arxivsana=2022-11-20|sarlavha=Gerard Butler Apologises for Irish Accent|nashriyot=YouTube|sana=26 January 2009|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Gerard Butler: 'Why I am still single' |publisher=Now Magazine |url=http://www.no1magazine.co.uk/interviews/60_gerardbutler.html |url-status=dead |access-date=25 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150330034813/http://www.no1magazine.co.uk/interviews/60_gerardbutler.html |archive-date=30 March 2015}}&lt;/ref&gt;. Olti oylik boʻlganida uning oilasi Kanadaning [[Quebec (provinsiya)|Kvebek]] shtatidagi [[Monreal (Kanada)|Monreal]] shahriga koʻchib oʻtdi. Bir yil oʻtgach, ota-onasining nikohi buzilganida, onasi Kvebekni tark etib, 18 oylik Jerar bilan Shotlandiyaga qaytib keldi&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Fox |first=Chloe |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |work=Daily Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100304140942/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |archive-date=4 March 2010}}&lt;/ref&gt;.

Butler Peyslidagi Sent-Mirin va Sent-Margaret oʻrta maktabining bosh oʻquvchisi boʻlgan va Glazgo universitetining huquq fakultetida oʻqishni qoʻlga kiritgan&lt;ref name=&quot;dailyrecord&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Stewart |first=Stephen |date=28 March 2010 |title=Gerard Butler's school pal on how Hollywood star phoned to grovel after branding her a flirt on TV |work=Daily Record |url=http://www.dailyrecord.co.uk/news/scottish-news/gerard-butlers-school-pal-on-how-1054405 |access-date=1 February 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mensjournal&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Hedegaard |first=Erik |date=April 2010 |title=Gerry the Sinner, Gerry the Saint |work=Men's Journal |url=http://www.mensjournal.com/magazine/gerry-the-sinner-gerry-the-saint-gerard-butler-20121031?page=3 |url-status=dead |access-date=1 February 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130720025300/http://www.mensjournal.com/magazine/gerry-the-sinner-gerry-the-saint-gerard-butler-20121031?page=3 |archive-date=20 July 2013}}&lt;/ref&gt;. U o‘smirlik chog‘ida Shotlandiya yoshlar teatrida ham qatnashgan. U 16 yoshga toʻlgunga qadar otasini boshqa koʻrmadi, Edvard Butler uni Glazgodagi restoranda kutib olishga qoʻngʻiroq qildi. Uchrashuvdan soʻng Butler soatlab yigʻladi va keyin esladi: „Bu tuygʻu menga sizning tanangizda qanchalik ogʻriq borligini koʻrsatdi; siz uni boʻshatmaguningizcha siz bilmaydigan ogʻriq va qaygʻu“&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;/&gt;.

Talaba sifatida u universitet yuridik jamiyatining prezidenti boʻlgan&lt;ref name=&quot;paisley&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.paisley.org.uk/famous-people/gerard-butler/|sarlavha=Gerard Butler &amp;#124; Paisley Scotland|sana=13 August 2011|nashriyot=Paisley.org.uk|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;. Bu lavozimga keyinchalik u „mening yoʻlimni oʻziga jalb qilganini“ aytdi. Butler 22 yoshga toʻlganda, uning otasi saraton kasalligiga chalingan va vafot etgan. U hayotining ushbu davri haqida shunday dedi: „Men hayotni tushunishga sabr qilolmagan 16 yoshli boladan uxlab yotganida oʻlganiga ahamiyat bermaydigan 22 yoshli yigitga aylandim“&lt;ref name=&quot;telegraph_a&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Stars and Stories |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |publisher=Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |access-date=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;.

Huquq fakultetining soʻnggi yilidan oldin Butler [[Kaliforniya|Kaliforniyada]] yashash uchun bir yil taʼtil oldi — asosan Venetsiya sohilida, u yerda turli ishlarda ishlagan, tez-tez sayohat qilgan va, deydi u, koʻp ichgan; bir vaqtning oʻzida u spirtli ichimliklar bilan bogʻliq tartibsizliklar uchun hibsga olingan. Oʻsha yildagi xatti-harakatlarini tasvirlab, u shunday deb esladi: &quot;Men nazoratdan chiqib ketdim va buni „men yoshman, bu hayot“ degan fikr bilan oqladim. Bu men shunchaki shov-shuv qilyapman. &quot;Amerikadagi taʼtilidan soʻng u yuridik fakultetning oxirgi yilini tugatish uchun Shotlandiyaga qaytib keldi. U bolaligida qulogʻiga jarrohlik amaliyotini oʻtkazgan, buning natijasida uning qulogʻi shikastlangan. U hanuzgacha tinnitusdan aziyat chekadi va oʻng qulogʻida eshitish qobiliyati yoʻqoladi&lt;ref name=&quot;deaf&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.deafhh.net/wp/2010/04/11/actor-gerard-butler-and-his-hearing-loss/|sarlavha=Actor Gerard Butler and His Hearing Loss|nashriyot=deafhh.com|sana=11 March 2010|qaralgan sana=24 May 2018|arxivsana=2010-06-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100628144837/http://www.deafhh.net/wp/2010/04/11/actor-gerard-butler-and-his-hearing-loss/}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==

=== Yuridik va aktyorlik karyerasi ===
Oʻqishni tugatgach, u [[Edinburgh|Edinburgdagi]] yuridik firmada stajyor advokat sifatida ishladi. Biroq, u kechgacha ichishni davom ettirdi va ishni tez-tez oʻtkazib yubordi. U advokat sifatida malakaga ega boʻlishidan bir hafta oldin u ishdan boʻshatildi. 25 yoshida u mashhur boʻlish orzusini amalga oshirish uchun Londonga koʻchib oʻtdi. U tan oldi: „Men boshlaganimda, men toʻgʻri sabablarga koʻra unda ekanligimga ishonchim komil emas. Men mashhur boʻlishni juda hohlardim“.

Dastlab hech qanday aktyorlik roʻllarini qoʻlga kirita olmagan, u turli ishlarda, jumladan ofitsant, telemarketyor va yarmarkalarda oʻyinchoqlar namoyishchisi sifatida ishlagan. Londonda u Shotlandiya yoshlar teatrida oʻzining oʻsmirlik davridagi eski doʻsti bilan uchrashdi, u hozirda London kasting direktori edi. Oʻsha paytda u uning yigiti va yordamchisi edi. U uni Stiven Berkoffning Koriolanus oʻyini uchun ''tinglovga'' olib bordi. Rejissor Butlerning tinglovi haqida shunday dedi: „U oʻqiganida, u shunchalik kuch va ishtiyoqga ega ediki, bu boshqa aktyorlarni oqsoqlangandek koʻrsatdi — men uni ansamblga qoʻyishga qaror qildim“.

Keyin 27 yoshida Butler oʻzining birinchi professional aktyorlik ishini boshladi. Bir yildan kamroq vaqt oʻtgach, u Edinburg festivalida „''Trainspotting''“ ning teatr moslashuvida ishtirok etdi. 30 yoshida u Los-Anjelesga koʻchib oʻtishga qaror qildi va u yerda „''Drakula 2000''“, „''Tomb Raider 2''“, „''Hurmatli Frenki''“ va ''&quot;Opera fantomi&quot;'' filmlarida gʻolib chiqdi.

=== Aktyorlik karyerasi ===
[[Fayl:Gerard_Butler_(Berlin_Film_Festival_2011).jpg|thumb| Butler 2011 Berlin kinofestivalida]]
Londonda Butler aktyor va rejissyor Stiven Berkoff (keyinchalik u „''Attila''“ (2001) filmida u bilan birga paydo boʻlgan) „''Koriolanus''“ spektaklida roʻl oʻynagunga qadar turli xil gʻalati ishlarni bajargan. U „''Trenspotting''“ ning sahnaga moslashuvida [[Ewan McGregor|Yuan Makgregorning]] Renton qahramoni rolini oʻynagan, xuddi shu spektakl uni aktyor boʻlishga ilhomlantirgan&lt;ref name=&quot;film&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler Biography|url=http://www.biography.com/people/gerard-butler-20808745|nashriyot=biography.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. Uning filmdagi debyuti „''Braun xonim''“ (1997) filmida [[Billy Connolly|Billi Konolli]] qahramonining ukasi rolida boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Mrs Brown|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b0078lkb|nashriyot=bbc.co.uk|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

Uning kino faoliyati kichik roʻllar bilan davom etdi, avval Jeyms Bondning „''[[Ertangi kun doim bor|Ertaga hech qachon oʻlmaydi]]''“ (1997) filmida, keyin esa Rassel Mulkaxining „Mumiya ''ertagi“'' (1998) filmida. 2000-yilda Butler ikkita yutuq roʻlini ijro etdi, birinchisi Amerika televideniyesi ''Attila'' (2001) mini-serialidagi Hun Attila edi. Film prodyuserlari rolni taniqli aktyor ijro etishini xohlashdi, lekin oxir-oqibat Butlerni tanlashdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Attila: hot babes, baths and, erm, birth control|url=https://www.theguardian.com/film/2010/jan/28/reel-history-attila-gerard-butler|ish=The Guardian|qaralgan sana=25 February 2015|sana=28 January 2010}}&lt;/ref&gt;. U ''Drakula 2000'' (2000) filmida Drakula rolini ijro etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Graph Of Manliness: Gerard Butle|url=https://www.empireonline.com/features/graph-of-manliness-gerard-butler/|nashriyot=empireonline.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

Keyin u „''Reign of Fire“'' (2002)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Reign of Fire|url=http://www.digitalspy.com/movies/i560848-8/gerard-butler-career-in-pictures-reign-of-fire.html|nashriyot=Digital Spy|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; filmlarida Creedy va ''Lara Croft: Tomb Raider — The Cradle of Life'' (2003) [[Angelina Jolie|filmlarida Anjelina Joli]] bilan birga Terri Sheridan roʻlida paydo boʻldi. Maykl Kriktonning „''Timeline''“ (2003) romanining katta ekranli moslashuvida Andre Marek roʻlida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Timeline|sana=25 May 2011|url=http://movierewind.com/reviews/timeline/|nashriyot=Movie rewind.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; Butler oʻz hamkasbini qutqarish uchun talabalar jamoasi bilan oʻz vaqtida orqaga qaytarilgan arxeolog roʻlini oʻynadi. 2003-yilda rejissyor Joel Shumaxer Endryu Lloyd Uebberning shu nomdagi myuziklining filmga moslashtirilgan ''&quot;Opera xayoloti''&quot; filmi uchun asosiy kastingga qaror qilardi va „''Drakula 2000''“ filmida avvalroq ko‘rgan Butler haqida o‘yladi, sarlavha belgisini oʻynash uchun. Advokat boʻlish uchun oʻqiyotganida rok guruhida qoʻshiq aytishdan boshqa musiqiy tajribaga ega boʻlmagan Butler bu qiziqishdan hayratda qoldi, lekin darhol vokal murabbiyidan qoʻshiq saboqlarini ola boshladi&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/films/2004/12/08/gerard_butler_the_phantom_of_the_opera_interview.shtml Gerard Butler phantom of the opera] Stella Papamichael, 2004&lt;/ref&gt;. Keyin u Shumaxer bilan aktyorlik imtihonidan o‘tdi va Lloyd Webber bilan qo‘shiq kuylash imtihonini o‘tkazdi, ikkalasi ham uning ijrosidan qoyil qolishdi&lt;ref&gt;[http://www.femail.com.au/phantom-of-the-opera-gerard-butler-pf.htm Gerard Butler — Phantom of the Opera interview], Paul Fischer, ''femail.com.au'', 2004&lt;/ref&gt;. Film va Butlerning ijrosi turli baholarga sazovor boʻldi, garcha Butler eng yaxshi aktyor uchun sunʼiy yoʻldosh mukofotiga nomzod boʻlgan. 

Keyingi loyihalarga ''Dear Franke'' (2005), ''The Game of Their Life'' (2005) va ''Beowulf &amp;amp;amp; Grendel'' (2005) kiradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Murray |first=Rebecca |title=Gerard Butler Talks About The Phantom and &quot;Beowulf and Grendel&quot; |publisher=About.com |url=http://movies.about.com/od/dearfrankie/a/frankiegb030205_4.htm |access-date=25 February 2015 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304120204/http://movies.about.com/od/dearfrankie/a/frankiegb030205_4.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

2006-yilda u [[Warner Bros.]] ''[[300 (film)|300]]'' filmida [[Sparta (davlat)|Sparta]] qiroli [[Leonid|Leonidas]] roʻlini oʻynadi, bu koʻpincha uning yutuq roʻli sifatida taʼriflanadi&lt;ref&gt;[https://nymag.com/daily/entertainment/2009/08/law_abiding_citizen_trailer_ge.html Law Abiding Citizen Trailer: Gerard Butler Is Still in Search of an Identity], Mark Graham, ''New York Magazine Vulture blog'', 14 August 2009&lt;/ref&gt;. Filmda „haqiqatan ham kuchli koʻrinishni xohlayotganini“ aytgan Butler filmni suratga olishdan oldin toʻrt oy davomida yuqori intensiv mashgʻulotlar bilan shugʻullangan&lt;ref&gt;[http://www.menshealth.com/guy-wisdom/fitness-tips-gerard-butler Spartan Workout Secrets from the Star of 300], ''Menʼs Health''&lt;/ref&gt;. 2007-yilda u [[Pierce Brosnan|Pirs Brosnan]] va [[Maria Bello|Mariya Bello]] roʻllarini oʻynagan „ ''Gʻildirakdagi kapalak“'' filmida paydo boʻldi, u tarmoq televideniesida ''Shattered'' sarlavhasi ostida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Lionsgate Picks Up &quot;Butterfly on a Wheel&quot;|url=http://movies.about.com/od/butlergerard/a/butterfly021607.htm|nashriyot=About.com|qaralgan sana=25 February 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150405143544/http://movies.about.com/od/butlergerard/a/butterfly021607.htm|arxivsana=5 April 2015}}&lt;/ref&gt; va [[Hilary Swank|Hilari Swank]] bilan „''PS I Love You''“ romantik komediyasida paydo boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler Interview – P.S. I LOVE YOU|sana=18 December 2007|url=https://collider.com/gerard-butler-interview-ps-i-love-you/|nashriyot=collider.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. 2008-yilda u ''Nim orolida'' va ''RocknRollada'' paydo boʻldi. 2009-yilda u Neveldine/Teylorning „''Geymer''“, ''&quot;Hunuk haqiqat&quot;''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler interview for The Ugly Truth|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html|nashriyot=The Daily Telegraph|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; va „''Qonunga bo‘ysunuvchi fuqaro''“ filmlarida roʻl o‘ynagan, u ham prodyuserlik qilgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=15 October 2009 |title=Jamie Foxx, Gerard Butler Seek Justice With 'Law Abiding Citizen' |publisher=mtv |url=http://www.mtv.com/news/1623972/jamie-foxx-gerard-butler-seek-justice-with-law-abiding-citizen/ |access-date=25 February 2015 |archive-date=2022-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630201007/http://www.mtv.com/news/1623972/jamie-foxx-gerard-butler-seek-justice-with-law-abiding-citizen/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 2010-yilda u [[Jennifer Aniston|Jennifer Eniston]] bilan birga „''The Bounty Hunter''“ aksiyasi/komediyasida roʻl oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler says his 'Bounty Hunter' co-star Jennifer Aniston is like family|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/gerard-butler-bounty-hunter-co-star-jennifer-aniston-family-article-1.168135|nashriyot=nydailynews.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; va 2010-yilda „''[[Ajdarning boʻysundirilishi|Ajdahoni qanday oʻrgatish kerak]]''“ animatsion filmi uchun ovozli aktyorlik qildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=14 June 2014 |title=Gerard Butler and Craig Ferguson Talk HOW TO TRAIN YOUR DRAGON 2, the Evolution of the Film, LONDON HAS FALLEN, and More |publisher=collider.com |url=https://collider.com/gerard-butler-how-to-train-your-dragon-2-interview/ |access-date=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Джерард_Батлер.jpg|left|thumb| Butler 2013-yilda]]
2010-yil 15 va 16-oktyabr kunlari Spartalik qirol Leonidas roʻlining mashhurligi va [[Michigan universiteti|Michigan shtat universitetidagi]] atletika tadbirlarida uning chiziqlaridan foydalanishi tufayli u Midnight Madness va uyga qaytish Amerika futboli oʻyinida mehmon boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler at MSU Midnight Madness|url=https://www.youtube.com/watch?v=MfC9h09NkUc|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134456/https://www.youtube.com/watch?v=MfC9h09NkUc|arxivsana=2022-11-20|nashriyot=Youtube|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

2011-yil holatiga koʻra, Butler filming ''[[Saqlash uchun oʻynash (film 2012)|Playing for Keeps]]'', qoʻshiqlar yozayotgan va albom yozish jarayonida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nme.com/news/marilyn-manson/65606|sarlavha=Marilyn Manson advises Gerard Butler on becoming a rock star|ish=[[NME]]|qaralgan sana=3 September 2012}}&lt;/ref&gt;.U gʻiybat haqidagi xabarlarni rad etdi [[Marilyn Manson]] va [[Johnny Depp]] unga loyiha boʻyicha maslahat berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.parade.com/celebrity/celebrity-parade/2013/03/24-gerard-butler-on-singing-fame-and-the-secret-service.html|sarlavha=Gerard Butler on Singing, Fame, and the Secret Service|sana=24 March 2013|qaralgan sana=25 March 2013}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yilning 18-dekabrida filming ''[[Mavericksni ta'qib qilish|Chasing Mavericks]].'' Butler katta toʻlqinlar ostida tortilganidan keyin kasalxonaga yotqizilgan. Keyinchalik uni olib ketishdi&lt;nowiki/&gt;[[Stenford universiteti tibbiyot markazi|Stanford University Medical Center]] va keyinroq ozod qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|ism=Joshua|muallif=Melvin|url=http://www.mercurynews.com/2011/12/19/actor-gerard-butler-ok-after-getting-held-underwater-by-waves-at-mavericks/|sarlavha=Actor Gerard Butler OK after getting held underwater by waves at Mavericks|ish=[[The Mercury News]]|nashriyot=Bay Area News Group|sana=19 December 2011|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;.

Butler „''Olimp qulab'' tushdi“ (2013) trillerida Maxfiy xizmat agenti Mayk Banning roʻlini oʻynadi, unga qarshi hamkasblar Aaron Ekxart va [[Morgan Freeman|Morgan Friman]]. Uning so‘zlariga ko‘ra, filmni suratga olish chog‘ida bo‘ynidagi ikkita suyak singan, biroq [[MRT]] tekshiruvidan o‘tmaguncha buni sezmagan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=27 March 2013 |title=Gerard Butler broke neck bones |url=http://www.3news.co.nz/Gerard-Butler-broke-neck-bones-while-filming/tabid/418/articleID/291963/Default.aspx |access-date=2022-11-20 |archive-date=2013-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131019112746/http://www.3news.co.nz/Gerard-Butler-broke-neck-bones-while-filming/tabid/418/articleID/291963/Default.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Butler 2014-yilda ''[[Ajdarning boʻysundirilishi 2|&quot;Ajdahoni qanday oʻrgatish kerak 2]]''&quot; filmida Stoik roʻlini takrorladi. Ikki yil oʻtgach, u „''Olimp'' qulab tushdi“ filmidagi&quot; ''London'' qulab tushdi&quot; filmidagi Mayk Banning roʻlini takrorladi va ''&quot;Misr xudolaridagi toʻplam&quot;''ni ham tasvirladi. 2018-yil oxirida Butler „''Ovchi qotil''“ filmida Virjiniya toifasidagi yadroviy suv osti kemasi USS ''Arkanzasning'' suv osti kemasi kapitani komandiri Jo Glass rolini o‘ynadi. U 2019-yilda suratga olingan „''Angel'' yiqildi“ filmida yana Mayk Banning rolini o‘ynadi. COVID-19 tufayli chiqishi kechikib ketganidan soʻng, Butler 2020-yilning kuzida [[Greenland (film)|''Grenlandiyada'']] roʻl oʻynadi.

2011-yildan buyon Aktyorlik boʻlimida [[Kino sanʼati]] va fanlari akademiyasining aʼzosi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://deadline.com/2011/06/movie-academy-invites-178-to-membership-140927/|sarlavha=Movie Academy Invites 178 To Membership|ish=Deadline|sana=17 June 2011|qaralgan sana=22 June 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/academy-class-2011-203954|sarlavha=Academy Class of 2011|ish=The Hollywood Reporter|sana=23 June 2011|qaralgan sana=22 June 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
2011-yil oktyabr oyidan beri Butler oʻz vaqtini [[Los-Anjeles]] va [[Glazgo]] oʻrtasida taqsimladi&lt;ref name=&quot;Celtic&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=I miss going to see Celtic play, admits Hollywood hunk Gerard Butler |work=Daily Record |url=http://www.dailyrecord.co.uk/showbiz/celebrity-news/2009/12/06/i-miss-going-to-see-celtic-play-admits-hollywood-hunk-gerard-butler-86908-21877308/ |access-date=4 October 2011}}&lt;/ref&gt;. 2011-yilda u Mavericks (Kaliforniya) shahrida ''&quot;Odamlar va Mavericks'' &quot; filmini suratga olish paytida serfing bilan shugʻullanganidan soʻng Stenford universiteti tibbiyot markaziga olib borildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=20 December 2011|sarlavha=Gerard Butler Rescued While Filming Surf Movie At Mavericks|url=https://sanfrancisco.cbslocal.com/2011/12/20/gerard-butler-rescued-while-filming-surf-movie-at-mavericks/|qaralgan sana=10 November 2020}}&lt;/ref&gt;. U barqaror edi va oʻsha hafta oxirida kasalxonadan chiqdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Orzeck |first=Kurt |date=20 December 2011 |title=Gerard Butler Hospitalized After On-Set Surfing Accident |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/idUS208038802520111220 |access-date=10 November 2020}}&lt;/ref&gt;.

Butler intervyularida endi spirtli ichimlik ichmasligini aytdi&lt;ref&gt;[http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/gerard-butler-finally-opens-up-about-rehab-i-havent-had-a-drink-in-15-years-20121910 „Gerard Butler Finally Opens Up About Rehab: 'I Havenʼt Had a Drink in 15 Years'“]. ''[[Us Magazine]]''. Retrieved 26 June 2015&lt;/ref&gt;. 2012-yil fevral oyida u reabilitatsiya muassasasida [[Analgetiklar|ogʻriq qoldiruvchi]] vositalarni suiisteʼmol qilishdan davolanish kursini tamomlagani maʼlum boʻldi. U [[syorfing]] paytida sodir boʻlgan baxtsiz hodisadan keyin ogʻriqli dori-darmonlarga haddan tashqari ishonib qolganidan xavotirda edi&lt;ref name=&quot;people&quot; /&gt;.

2011-yilda Butler bolaligidan beri qoʻllab-quvvatlagan „Seltik“ futbol klubida xayriya oʻyinida oʻynadi&lt;ref name=&quot;Celtic&quot;/&gt;. Bir yil oʻtgach, u Gollivud filmida „Seltik“ning vakili boʻlib, ''Playing for Keeps'' filmida „boʻlgan“ oʻyinchi roʻlini oʻynadi&lt;ref&gt;[http://www.dailyrecord.co.uk/entertainment/movies/movie-news/gerard-butler-turned-me-into-a-celtic-fan-1503162 „Gerard Butler turned me into a Celtic fan“]. Daily Record. Retrieved 26 June 2015&lt;/ref&gt;. 2013-yil avgust oyida u Limakol Karib dengizi Premer-ligasining (CPL) bir qismi boʻlgan Yamayka Tallawahs kriket jamoasining aktsiyalarini sotib oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://uk.reuters.com/article/cricket-windies-cpl-idUKL4N0GO33T20130823|sarlavha=Cricket-Caribbean venues packed again thanks to CPL Twenty20|sana=23 August 2013|ish=Reuters UK|qaralgan sana=13 April 2016|arxivsana=2018-02-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180201093106/https://uk.reuters.com/article/cricket-windies-cpl-idUKL4N0GO33T20130823}}&lt;/ref&gt;. U 2010-yildan beri Mary’s Meals xayriya tashkilotini qoʻllab-quvvatlab keladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Meadows|ism=Sophie|sarlavha=Gerard Butler Shows How Mary's Meals is Changing Lives in Liberia|url=http://goodnewsshared.com/2014/03/24/gerard-butler-marys-meals-changing-lives-liberia/|nashriyot=goodnewsshared.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. U 2014-yilda [[Liberiya|Liberiyadagi]] xalqaro taraqqiyot xayriya dasturiga tashrif buyurdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=IXMm81UTTBs|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134459/https://www.youtube.com/watch?v=IXMm81UTTBs|arxivsana=2022-11-20|sarlavha=Gerard Butler in Liberia with Mary's Meals|muallif=Mary's Meals|sana=20 December 2013|qaralgan sana=4 January 2017}}&lt;/ref&gt; 2018-yilda u Isroil Mudofaa Kuchlarining Do‘stlari (FIDF) tomonidan tashkil etilgan mablag‘ yig‘ish gala-galasida qatnashib, 60 million dollar yig‘di&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://variety.com/2018/scene/news/friends-of-the-israel-defense-forces-gala-pharrell-williams-1203018108/|sarlavha=Friends of the Israel Defense Forces Gala Raises Record $60 Million for Soldiers|ism=Margeaux|muallif=Sippell|sana=2 November 2018}}&lt;/ref&gt;. 2018-yil noyabr oyida Kaliforniyadagi Vulsi yongʻinida Butlerning uyi vayron boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.com/news/uk-scotland-46177211|sarlavha=Actor Gerard Butler's home destroyed by California wildfire|sana=12 November 2018|nashriyot=BBC.com|qaralgan sana=12 November 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Butler, Jerar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1969-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Shotlandiyalik aktyorlar]]</text>
      <sha1>r4qntxprzc7bcskpt8y2k5jkz0cqkaz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181376</id>
      <parentid>6181375</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:50:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6181376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27838" sha1="kwgh4cr112uo3j5d1g4m80ltnzbafsv" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Gerard Butler|portret=Gerard Butler (29681162176).jpg|tavsif=Butler  [[2016-yil Toronto Xalqaro Film Festivali]]|tugʻilgan paytidagi ismi=Gerard James Butler|tavallud sanasi={{birth date and age|df=yes|1969|11|13}}|tavallud joyi=Shotlandiya|bilimi=Huquq fanlari bakalavri|kasbi=Aktyor va prodyuser|turmush oʻrtogʻi=|bolalari=|faoliyat_yillari=1996-yil}}

'''Jerar Jeyms Butler''' — (1969-yil 13-noyabrda tugʻilgan) – [[Shotlandiya]]lik [[aktyor]] va kino prodyuseri. Huquqni oʻrgangach, u 1990-yillarning oʻrtalarida ''Braun xonim'' (1997), Jeyms Bond haqidagi „''[[Ertangi kun doim bor|Ertaga hech qachon oʻlmaydi]]''“ (1997) va ''&quot;Mumiya ertagi&quot;'' (1998) kabi spektakllarda kichik roʻllarni ijro etgan. 2000-yilda u [[Christopher Plummer|Kristofer Plummer]] va Jonni Li Miller bilan „''Drakula 2000''“ gotik dahshatli filmida [[graf Drakula]] rolini oʻynadi.

U „''Attila''“ (2001) mini-serialida [[Attila|Hun Atilla]] roʻlini o‘ynagan, so‘ng ''&quot;Olov hukmronligi'' „ filmida [[Christian Bale|Kristian Beyl]] bilan (2002) va ''“Lara Kroft: Qabr bosqinchisi -'' [[Angelina Jolie|Anjelina Joli]] bilan birga hayot beshigi&quot; (2003) filmlarida André Marek roʻlini o‘ynagan. Maykl Kriktonning „''Taymline''“ ilmiy-fantastik sarguzashtining moslashuvi (2003). Keyin u [[Emmy Rossum|Emmi Rossum]] bilan 2004-yilda Joel Shumaxerning „''Operadagi'' xayol“ musiqiy filmiga moslashtirilgan filmida Erik, „Phantom“ roʻlini ijro etdi; Bu unga eng yaxshi aktyor uchun Satellite Award nominatsiyasini taqdim etdi.

Butler Zak Snayderning ''[[300 (film)|300]]'' -fantastik urush filmidagi [[Leonid|qirol Leonidas obrazi]] uchun butun dunyo eʼtirofiga sazovor boʻldi. Bu roʻl unga eng yaxshi erkak roʻli uchun Empire mukofoti va eng yaxshi erkak roʻli uchun Saturn mukofoti va eng yaxshi jang uchun MTV kino mukofoti uchun gʻalaba qozondi. U „Ajdahoni ''qanday oʻrgatish kerak“'' (2010-2019) franshizasida tanqidiy va tijoriy jihatdan muvaffaqiyatli boʻlgan Stoick the Vastni ijro etgan. Shuningdek, 2010-yillarda u „''Olimp qulab'' tushdi“, „''London quladi''“, ''&quot;Angel yiqildi'' &quot; va „''Tun'' tushdi“ nomli triller seriyasida Maxfiy xizmat agenti Mayk Banning roʻlini o‘ynadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McNary |first=Dave |date=9 November 2020 |title=Millennium's Jeffrey Greenstein Unveils a Fourth 'Has Fallen' as AFM Launches |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |url=https://variety.com/2020/film/news/gerard-butler-fallen-afm-1234818543/ |access-date=9 November 2020}}&lt;/ref&gt;. U 2011-yilda [[William Shakespeare|Shekspirning]] xuddi shu nomdagi fojiasining zamonaviy moslashuvi boʻlgan ''Koriolanus'' filmida harbiy rahbar Tullus Aufidiusni va 2011-yilgi &quot;Pulemyot ''vaʼzchisi'' &quot; biografik filmida Sem Childers roʻlini oʻynagan.

== Yoshligi ==
Butler&lt;ref name=&quot;filmref&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.filmreference.com/film/73/Gerard-Butler.html|sarlavha=Gerard Butler Biography (1969-)|nashriyot=FilmReference.com|qaralgan sana=7 August 2016|arxivsana=4 March 2016|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304100828/http://www.filmreference.com/film/73/Gerard-Butler.html}}&lt;/ref&gt; Renfrewshire&lt;ref name=&quot;esq&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.esquire.com/features/gerard-butler-interview-0809-2|sarlavha=300 Things We Didn't Know About Gerard Butler|nashriyot=Esquire.com|sana=13 June 2009|qaralgan sana=9 June 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100330201934/http://www.esquire.com/features/gerard-butler-interview-0809-2|arxivsana=30 March 2010}}&lt;/ref&gt;, Shotlandiyaning Peysli shahrida tugʻilgan, bukmekerlik bilan shugʻullanuvchi Margaret va Edvard Butlerning uchta farzandining eng kichigi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Fox |first=Chloe |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |work=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |access-date=16 November 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.wrathofgods.com/gerard-butler-interview/|sarlavha=Gerard Butler in Wrath Of Gods|sana=15 March 2010|qaralgan sana=24 April 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://my.cineplex.com/showbiz-news/2010/03/drawn-together-gerard-butler-craig-ferguson/|sarlavha=Drawn Together: Gerard Butler &amp; Craig Ferguson|nashriyot=Cineplex Movie Blog|sana=15 March 2010|qaralgan sana=24 April 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100323014638/http://my.cineplex.com/showbiz-news/2010/03/drawn-together-gerard-butler-craig-ferguson/|arxivsana=23 March 2010}}&lt;/ref&gt;. U [[Irlandlar|irlandiyalik]] [[Katolik cherkovi|katolik]] oilasidan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=MJJmoYp_2tw|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134457/https://www.youtube.com/watch?v=MJJmoYp_2tw|arxivsana=2022-11-20|sarlavha=Gerard Butler Apologises for Irish Accent|nashriyot=YouTube|sana=26 January 2009|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Gerard Butler: 'Why I am still single' |publisher=Now Magazine |url=http://www.no1magazine.co.uk/interviews/60_gerardbutler.html |url-status=dead |access-date=25 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150330034813/http://www.no1magazine.co.uk/interviews/60_gerardbutler.html |archive-date=30 March 2015}}&lt;/ref&gt;. Olti oylik boʻlganida uning oilasi Kanadaning [[Quebec (provinsiya)|Kvebek]] shtatidagi [[Monreal (Kanada)|Monreal]] shahriga koʻchib oʻtdi. Bir yil oʻtgach, ota-onasining nikohi buzilganida, onasi Kvebekni tark etib, 18 oylik Jerar bilan Shotlandiyaga qaytib keldi&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Fox |first=Chloe |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |work=Daily Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100304140942/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |archive-date=4 March 2010}}&lt;/ref&gt;.

Butler Peyslidagi Sent-Mirin va Sent-Margaret oʻrta maktabining bosh oʻquvchisi boʻlgan va Glazgo universitetining huquq fakultetida oʻqishni qoʻlga kiritgan&lt;ref name=&quot;dailyrecord&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Stewart |first=Stephen |date=28 March 2010 |title=Gerard Butler's school pal on how Hollywood star phoned to grovel after branding her a flirt on TV |work=Daily Record |url=http://www.dailyrecord.co.uk/news/scottish-news/gerard-butlers-school-pal-on-how-1054405 |access-date=1 February 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mensjournal&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Hedegaard |first=Erik |date=April 2010 |title=Gerry the Sinner, Gerry the Saint |work=Men's Journal |url=http://www.mensjournal.com/magazine/gerry-the-sinner-gerry-the-saint-gerard-butler-20121031?page=3 |url-status=dead |access-date=1 February 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130720025300/http://www.mensjournal.com/magazine/gerry-the-sinner-gerry-the-saint-gerard-butler-20121031?page=3 |archive-date=20 July 2013}}&lt;/ref&gt;. U o‘smirlik chog‘ida Shotlandiya yoshlar teatrida ham qatnashgan. U 16 yoshga toʻlgunga qadar otasini boshqa koʻrmadi, Edvard Butler uni Glazgodagi restoranda kutib olishga qoʻngʻiroq qildi. Uchrashuvdan soʻng Butler soatlab yigʻladi va keyin esladi: „Bu tuygʻu menga sizning tanangizda qanchalik ogʻriq borligini koʻrsatdi; siz uni boʻshatmaguningizcha siz bilmaydigan ogʻriq va qaygʻu“&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;/&gt;.

Talaba sifatida u universitet yuridik jamiyatining prezidenti boʻlgan&lt;ref name=&quot;paisley&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.paisley.org.uk/famous-people/gerard-butler/|sarlavha=Gerard Butler &amp;#124; Paisley Scotland|sana=13 August 2011|nashriyot=Paisley.org.uk|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;. Bu lavozimga keyinchalik u „mening yoʻlimni oʻziga jalb qilganini“ aytdi. Butler 22 yoshga toʻlganda, uning otasi saraton kasalligiga chalingan va vafot etgan. U hayotining ushbu davri haqida shunday dedi: „Men hayotni tushunishga sabr qilolmagan 16 yoshli boladan uxlab yotganida oʻlganiga ahamiyat bermaydigan 22 yoshli yigitga aylandim“&lt;ref name=&quot;telegraph_a&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Stars and Stories |date=20 July 2009 |title=Gerard Butler interview for The Ugly Truth |publisher=Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html |access-date=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;.

Huquq fakultetining soʻnggi yilidan oldin Butler [[Kaliforniya|Kaliforniyada]] yashash uchun bir yil taʼtil oldi — asosan Venetsiya sohilida, u yerda turli ishlarda ishlagan, tez-tez sayohat qilgan va, deydi u, koʻp ichgan; bir vaqtning oʻzida u spirtli ichimliklar bilan bogʻliq tartibsizliklar uchun hibsga olingan. Oʻsha yildagi xatti-harakatlarini tasvirlab, u shunday deb esladi: &quot;Men nazoratdan chiqib ketdim va buni „men yoshman, bu hayot“ degan fikr bilan oqladim. Bu men shunchaki shov-shuv qilyapman. &quot;Amerikadagi taʼtilidan soʻng u yuridik fakultetning oxirgi yilini tugatish uchun Shotlandiyaga qaytib keldi. U bolaligida qulogʻiga jarrohlik amaliyotini oʻtkazgan, buning natijasida uning qulogʻi shikastlangan. U hanuzgacha tinnitusdan aziyat chekadi va oʻng qulogʻida eshitish qobiliyati yoʻqoladi&lt;ref name=&quot;deaf&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.deafhh.net/wp/2010/04/11/actor-gerard-butler-and-his-hearing-loss/|sarlavha=Actor Gerard Butler and His Hearing Loss|nashriyot=deafhh.com|sana=11 March 2010|qaralgan sana=24 May 2018|arxivsana=2010-06-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100628144837/http://www.deafhh.net/wp/2010/04/11/actor-gerard-butler-and-his-hearing-loss/}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==

=== Yuridik va aktyorlik karyerasi ===
Oʻqishni tugatgach, u [[Edinburgh|Edinburgdagi]] yuridik firmada stajyor advokat sifatida ishladi. Biroq, u kechgacha ichishni davom ettirdi va ishni tez-tez oʻtkazib yubordi. U advokat sifatida malakaga ega boʻlishidan bir hafta oldin u ishdan boʻshatildi. 25 yoshida u mashhur boʻlish orzusini amalga oshirish uchun Londonga koʻchib oʻtdi. U tan oldi: „Men boshlaganimda, men toʻgʻri sabablarga koʻra unda ekanligimga ishonchim komil emas. Men mashhur boʻlishni juda hohlardim“.

Dastlab hech qanday aktyorlik roʻllarini qoʻlga kirita olmagan, u turli ishlarda, jumladan ofitsant, telemarketyor va yarmarkalarda oʻyinchoqlar namoyishchisi sifatida ishlagan. Londonda u Shotlandiya yoshlar teatrida oʻzining oʻsmirlik davridagi eski doʻsti bilan uchrashdi, u hozirda London kasting direktori edi. Oʻsha paytda u uning yigiti va yordamchisi edi. U uni Stiven Berkoffning Koriolanus oʻyini uchun ''tinglovga'' olib bordi. Rejissor Butlerning tinglovi haqida shunday dedi: „U oʻqiganida, u shunchalik kuch va ishtiyoqga ega ediki, bu boshqa aktyorlarni oqsoqlangandek koʻrsatdi — men uni ansamblga qoʻyishga qaror qildim“.

Keyin 27 yoshida Butler oʻzining birinchi professional aktyorlik ishini boshladi. Bir yildan kamroq vaqt oʻtgach, u Edinburg festivalida „''Trainspotting''“ ning teatr moslashuvida ishtirok etdi. 30 yoshida u Los-Anjelesga koʻchib oʻtishga qaror qildi va u yerda „''Drakula 2000''“, „''Tomb Raider 2''“, „''Hurmatli Frenki''“ va ''&quot;Opera fantomi&quot;'' filmlarida gʻolib chiqdi.

=== Aktyorlik karyerasi ===
[[Fayl:Gerard_Butler_(Berlin_Film_Festival_2011).jpg|thumb| Butler 2011 Berlin kinofestivalida]]
Londonda Butler aktyor va rejissyor Stiven Berkoff (keyinchalik u „''Attila''“ (2001) filmida u bilan birga paydo boʻlgan) „''Koriolanus''“ spektaklida roʻl oʻynagunga qadar turli xil gʻalati ishlarni bajargan. U „''Trenspotting''“ ning sahnaga moslashuvida [[Ewan McGregor|Yuan Makgregorning]] Renton qahramoni rolini oʻynagan, xuddi shu spektakl uni aktyor boʻlishga ilhomlantirgan&lt;ref name=&quot;film&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler Biography|url=http://www.biography.com/people/gerard-butler-20808745|nashriyot=biography.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. Uning filmdagi debyuti „''Braun xonim''“ (1997) filmida [[Billy Connolly|Billi Konolli]] qahramonining ukasi rolida boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Mrs Brown|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b0078lkb|nashriyot=bbc.co.uk|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

Uning kino faoliyati kichik roʻllar bilan davom etdi, avval Jeyms Bondning „''[[Ertangi kun doim bor|Ertaga hech qachon oʻlmaydi]]''“ (1997) filmida, keyin esa Rassel Mulkaxining „Mumiya ''ertagi“'' (1998) filmida. 2000-yilda Butler ikkita yutuq roʻlini ijro etdi, birinchisi Amerika televideniyesi ''Attila'' (2001) mini-serialidagi Hun Attila edi. Film prodyuserlari rolni taniqli aktyor ijro etishini xohlashdi, lekin oxir-oqibat Butlerni tanlashdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Attila: hot babes, baths and, erm, birth control|url=https://www.theguardian.com/film/2010/jan/28/reel-history-attila-gerard-butler|ish=The Guardian|qaralgan sana=25 February 2015|sana=28 January 2010}}&lt;/ref&gt;. U ''Drakula 2000'' (2000) filmida Drakula rolini ijro etgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Graph Of Manliness: Gerard Butle|url=https://www.empireonline.com/features/graph-of-manliness-gerard-butler/|nashriyot=empireonline.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

Keyin u „''Reign of Fire“'' (2002)&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Reign of Fire|url=http://www.digitalspy.com/movies/i560848-8/gerard-butler-career-in-pictures-reign-of-fire.html|nashriyot=Digital Spy|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; filmlarida Creedy va ''Lara Croft: Tomb Raider — The Cradle of Life'' (2003) [[Angelina Jolie|filmlarida Anjelina Joli]] bilan birga Terri Sheridan roʻlida paydo boʻldi. Maykl Kriktonning „''Timeline''“ (2003) romanining katta ekranli moslashuvida Andre Marek roʻlida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Timeline|sana=25 May 2011|url=http://movierewind.com/reviews/timeline/|nashriyot=Movie rewind.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; Butler oʻz hamkasbini qutqarish uchun talabalar jamoasi bilan oʻz vaqtida orqaga qaytarilgan arxeolog roʻlini oʻynadi. 2003-yilda rejissyor Joel Shumaxer Endryu Lloyd Uebberning shu nomdagi myuziklining filmga moslashtirilgan ''&quot;Opera xayoloti''&quot; filmi uchun asosiy kastingga qaror qilardi va „''Drakula 2000''“ filmida avvalroq ko‘rgan Butler haqida o‘yladi, sarlavha belgisini oʻynash uchun. Advokat boʻlish uchun oʻqiyotganida rok guruhida qoʻshiq aytishdan boshqa musiqiy tajribaga ega boʻlmagan Butler bu qiziqishdan hayratda qoldi, lekin darhol vokal murabbiyidan qoʻshiq saboqlarini ola boshladi&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/films/2004/12/08/gerard_butler_the_phantom_of_the_opera_interview.shtml Gerard Butler phantom of the opera] Stella Papamichael, 2004&lt;/ref&gt;. Keyin u Shumaxer bilan aktyorlik imtihonidan o‘tdi va Lloyd Webber bilan qo‘shiq kuylash imtihonini o‘tkazdi, ikkalasi ham uning ijrosidan qoyil qolishdi&lt;ref&gt;[http://www.femail.com.au/phantom-of-the-opera-gerard-butler-pf.htm Gerard Butler — Phantom of the Opera interview], Paul Fischer, ''femail.com.au'', 2004&lt;/ref&gt;. Film va Butlerning ijrosi turli baholarga sazovor boʻldi, garcha Butler eng yaxshi aktyor uchun sunʼiy yoʻldosh mukofotiga nomzod boʻlgan. 

Keyingi loyihalarga ''Dear Franke'' (2005), ''The Game of Their Life'' (2005) va ''Beowulf &amp;amp;amp; Grendel'' (2005) kiradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Murray |first=Rebecca |title=Gerard Butler Talks About The Phantom and &quot;Beowulf and Grendel&quot; |publisher=About.com |url=http://movies.about.com/od/dearfrankie/a/frankiegb030205_4.htm |access-date=25 February 2015 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304120204/http://movies.about.com/od/dearfrankie/a/frankiegb030205_4.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

2006-yilda u [[Warner Bros.]] ''[[300 (film)|300]]'' filmida [[Sparta (davlat)|Sparta]] qiroli [[Leonid|Leonidas]] roʻlini oʻynadi, bu koʻpincha uning yutuq roʻli sifatida taʼriflanadi&lt;ref&gt;[https://nymag.com/daily/entertainment/2009/08/law_abiding_citizen_trailer_ge.html Law Abiding Citizen Trailer: Gerard Butler Is Still in Search of an Identity], Mark Graham, ''New York Magazine Vulture blog'', 14 August 2009&lt;/ref&gt;. Filmda „haqiqatan ham kuchli koʻrinishni xohlayotganini“ aytgan Butler filmni suratga olishdan oldin toʻrt oy davomida yuqori intensiv mashgʻulotlar bilan shugʻullangan&lt;ref&gt;[http://www.menshealth.com/guy-wisdom/fitness-tips-gerard-butler Spartan Workout Secrets from the Star of 300], ''Menʼs Health''&lt;/ref&gt;. 2007-yilda u [[Pierce Brosnan|Pirs Brosnan]] va [[Maria Bello|Mariya Bello]] roʻllarini oʻynagan „ ''Gʻildirakdagi kapalak“'' filmida paydo boʻldi, u tarmoq televideniesida ''Shattered'' sarlavhasi ostida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Lionsgate Picks Up &quot;Butterfly on a Wheel&quot;|url=http://movies.about.com/od/butlergerard/a/butterfly021607.htm|nashriyot=About.com|qaralgan sana=25 February 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150405143544/http://movies.about.com/od/butlergerard/a/butterfly021607.htm|arxivsana=5 April 2015}}&lt;/ref&gt; va [[Hilary Swank|Hilari Swank]] bilan „''PS I Love You''“ romantik komediyasida paydo boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler Interview – P.S. I LOVE YOU|sana=18 December 2007|url=https://collider.com/gerard-butler-interview-ps-i-love-you/|nashriyot=collider.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. 2008-yilda u ''Nim orolida'' va ''RocknRollada'' paydo boʻldi. 2009-yilda u Neveldine/Teylorning „''Geymer''“, ''&quot;Hunuk haqiqat&quot;''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler interview for The Ugly Truth|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/5836476/Gerard-Butler-interview-for-The-Ugly-Truth.html|nashriyot=The Daily Telegraph|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; va „''Qonunga bo‘ysunuvchi fuqaro''“ filmlarida roʻl o‘ynagan, u ham prodyuserlik qilgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=15 October 2009 |title=Jamie Foxx, Gerard Butler Seek Justice With 'Law Abiding Citizen' |publisher=mtv |url=http://www.mtv.com/news/1623972/jamie-foxx-gerard-butler-seek-justice-with-law-abiding-citizen/ |access-date=25 February 2015 |archive-date=2022-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630201007/http://www.mtv.com/news/1623972/jamie-foxx-gerard-butler-seek-justice-with-law-abiding-citizen/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 2010-yilda u [[Jennifer Aniston|Jennifer Eniston]] bilan birga „''The Bounty Hunter''“ aksiyasi/komediyasida roʻl oʻynadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler says his 'Bounty Hunter' co-star Jennifer Aniston is like family|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/gerard-butler-bounty-hunter-co-star-jennifer-aniston-family-article-1.168135|nashriyot=nydailynews.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt; va 2010-yilda „''[[Ajdarning boʻysundirilishi|Ajdahoni qanday oʻrgatish kerak]]''“ animatsion filmi uchun ovozli aktyorlik qildi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=14 June 2014 |title=Gerard Butler and Craig Ferguson Talk HOW TO TRAIN YOUR DRAGON 2, the Evolution of the Film, LONDON HAS FALLEN, and More |publisher=collider.com |url=https://collider.com/gerard-butler-how-to-train-your-dragon-2-interview/ |access-date=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Джерард_Батлер.jpg|left|thumb| Butler 2013-yilda]]
2010-yil 15 va 16-oktyabr kunlari Spartalik qirol Leonidas roʻlining mashhurligi va [[Michigan universiteti|Michigan shtat universitetidagi]] atletika tadbirlarida uning chiziqlaridan foydalanishi tufayli u Midnight Madness va uyga qaytish Amerika futboli oʻyinida mehmon boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Gerard Butler at MSU Midnight Madness|url=https://www.youtube.com/watch?v=MfC9h09NkUc|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134456/https://www.youtube.com/watch?v=MfC9h09NkUc|arxivsana=2022-11-20|nashriyot=Youtube|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;.

2011-yil holatiga koʻra, Butler filming ''[[Saqlash uchun oʻynash (film 2012)|Playing for Keeps]]'', qoʻshiqlar yozayotgan va albom yozish jarayonida&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nme.com/news/marilyn-manson/65606|sarlavha=Marilyn Manson advises Gerard Butler on becoming a rock star|ish=[[NME]]|qaralgan sana=3 September 2012}}&lt;/ref&gt;.U gʻiybat haqidagi xabarlarni rad etdi [[Marilyn Manson]] va [[Johnny Depp]] unga loyiha boʻyicha maslahat berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.parade.com/celebrity/celebrity-parade/2013/03/24-gerard-butler-on-singing-fame-and-the-secret-service.html|sarlavha=Gerard Butler on Singing, Fame, and the Secret Service|sana=24 March 2013|qaralgan sana=25 March 2013}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yilning 18-dekabrida filming ''[[Mavericksni ta'qib qilish|Chasing Mavericks]].'' Butler katta toʻlqinlar ostida tortilganidan keyin kasalxonaga yotqizilgan. Keyinchalik uni olib ketishdi&lt;nowiki/&gt;[[Stenford universiteti tibbiyot markazi|Stanford University Medical Center]] va keyinroq ozod qilindi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|ism=Joshua|muallif=Melvin|url=http://www.mercurynews.com/2011/12/19/actor-gerard-butler-ok-after-getting-held-underwater-by-waves-at-mavericks/|sarlavha=Actor Gerard Butler OK after getting held underwater by waves at Mavericks|ish=[[The Mercury News]]|nashriyot=Bay Area News Group|sana=19 December 2011|qaralgan sana=7 May 2012}}&lt;/ref&gt;.

Butler „''Olimp qulab'' tushdi“ (2013) trillerida Maxfiy xizmat agenti Mayk Banning roʻlini oʻynadi, unga qarshi hamkasblar Aaron Ekxart va [[Morgan Freeman|Morgan Friman]]. Uning so‘zlariga ko‘ra, filmni suratga olish chog‘ida bo‘ynidagi ikkita suyak singan, biroq [[MRT]] tekshiruvidan o‘tmaguncha buni sezmagan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=27 March 2013 |title=Gerard Butler broke neck bones |url=http://www.3news.co.nz/Gerard-Butler-broke-neck-bones-while-filming/tabid/418/articleID/291963/Default.aspx |access-date=2022-11-20 |archive-date=2013-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131019112746/http://www.3news.co.nz/Gerard-Butler-broke-neck-bones-while-filming/tabid/418/articleID/291963/Default.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Butler 2014-yilda ''[[Ajdarning boʻysundirilishi 2|&quot;Ajdahoni qanday oʻrgatish kerak 2]]''&quot; filmida Stoik roʻlini takrorladi. Ikki yil oʻtgach, u „''Olimp'' qulab tushdi“ filmidagi&quot; ''London'' qulab tushdi&quot; filmidagi Mayk Banning roʻlini takrorladi va ''&quot;Misr xudolaridagi toʻplam&quot;''ni ham tasvirladi. 2018-yil oxirida Butler „''Ovchi qotil''“ filmida Virjiniya toifasidagi yadroviy suv osti kemasi USS ''Arkanzasning'' suv osti kemasi kapitani komandiri Jo Glass rolini o‘ynadi. U 2019-yilda suratga olingan „''Angel'' yiqildi“ filmida yana Mayk Banning rolini o‘ynadi. COVID-19 tufayli chiqishi kechikib ketganidan soʻng, Butler 2020-yilning kuzida [[Greenland (film)|''Grenlandiyada'']] roʻl oʻynadi.

2011-yildan buyon Aktyorlik boʻlimida [[Kino sanʼati]] va fanlari akademiyasining aʼzosi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://deadline.com/2011/06/movie-academy-invites-178-to-membership-140927/|sarlavha=Movie Academy Invites 178 To Membership|ish=Deadline|sana=17 June 2011|qaralgan sana=22 June 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/academy-class-2011-203954|sarlavha=Academy Class of 2011|ish=The Hollywood Reporter|sana=23 June 2011|qaralgan sana=22 June 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
2011-yil oktyabr oyidan beri Butler oʻz vaqtini [[Los-Anjeles]] va [[Glazgo]] oʻrtasida taqsimladi&lt;ref name=&quot;Celtic&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=I miss going to see Celtic play, admits Hollywood hunk Gerard Butler |work=Daily Record |url=http://www.dailyrecord.co.uk/showbiz/celebrity-news/2009/12/06/i-miss-going-to-see-celtic-play-admits-hollywood-hunk-gerard-butler-86908-21877308/ |access-date=4 October 2011}}&lt;/ref&gt;. 2011-yilda u Mavericks (Kaliforniya) shahrida ''&quot;Odamlar va Mavericks'' &quot; filmini suratga olish paytida serfing bilan shugʻullanganidan soʻng Stenford universiteti tibbiyot markaziga olib borildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=20 December 2011|sarlavha=Gerard Butler Rescued While Filming Surf Movie At Mavericks|url=https://sanfrancisco.cbslocal.com/2011/12/20/gerard-butler-rescued-while-filming-surf-movie-at-mavericks/|qaralgan sana=10 November 2020}}&lt;/ref&gt;. U barqaror edi va oʻsha hafta oxirida kasalxonadan chiqdi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Orzeck |first=Kurt |date=20 December 2011 |title=Gerard Butler Hospitalized After On-Set Surfing Accident |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/idUS208038802520111220 |access-date=10 November 2020}}&lt;/ref&gt;.

Butler intervyularida endi spirtli ichimlik ichmasligini aytdi&lt;ref&gt;[http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/gerard-butler-finally-opens-up-about-rehab-i-havent-had-a-drink-in-15-years-20121910 „Gerard Butler Finally Opens Up About Rehab: 'I Havenʼt Had a Drink in 15 Years'“]. ''[[Us Magazine]]''. Retrieved 26 June 2015&lt;/ref&gt;. 2012-yil fevral oyida u reabilitatsiya muassasasida [[Analgetiklar|ogʻriq qoldiruvchi]] vositalarni suiisteʼmol qilishdan davolanish kursini tamomlagani maʼlum boʻldi. U [[syorfing]] paytida sodir boʻlgan baxtsiz hodisadan keyin ogʻriqli dori-darmonlarga haddan tashqari ishonib qolganidan xavotirda edi&lt;ref name=&quot;people&quot; /&gt;.

2011-yilda Butler bolaligidan beri qoʻllab-quvvatlagan „Seltik“ futbol klubida xayriya oʻyinida oʻynadi&lt;ref name=&quot;Celtic&quot;/&gt;. Bir yil oʻtgach, u Gollivud filmida „Seltik“ning vakili boʻlib, ''Playing for Keeps'' filmida „boʻlgan“ oʻyinchi roʻlini oʻynadi&lt;ref&gt;[http://www.dailyrecord.co.uk/entertainment/movies/movie-news/gerard-butler-turned-me-into-a-celtic-fan-1503162 „Gerard Butler turned me into a Celtic fan“]. Daily Record. Retrieved 26 June 2015&lt;/ref&gt;. 2013-yil avgust oyida u Limakol Karib dengizi Premer-ligasining (CPL) bir qismi boʻlgan Yamayka Tallawahs kriket jamoasining aktsiyalarini sotib oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://uk.reuters.com/article/cricket-windies-cpl-idUKL4N0GO33T20130823|sarlavha=Cricket-Caribbean venues packed again thanks to CPL Twenty20|sana=23 August 2013|ish=Reuters UK|qaralgan sana=13 April 2016|arxivsana=2018-02-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180201093106/https://uk.reuters.com/article/cricket-windies-cpl-idUKL4N0GO33T20130823}}&lt;/ref&gt;. U 2010-yildan beri Mary’s Meals xayriya tashkilotini qoʻllab-quvvatlab keladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Meadows|ism=Sophie|sarlavha=Gerard Butler Shows How Mary's Meals is Changing Lives in Liberia|url=http://goodnewsshared.com/2014/03/24/gerard-butler-marys-meals-changing-lives-liberia/|nashriyot=goodnewsshared.com|qaralgan sana=25 February 2015}}&lt;/ref&gt;. U 2014-yilda [[Liberiya|Liberiyadagi]] xalqaro taraqqiyot xayriya dasturiga tashrif buyurdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=IXMm81UTTBs|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221120134459/https://www.youtube.com/watch?v=IXMm81UTTBs|arxivsana=2022-11-20|sarlavha=Gerard Butler in Liberia with Mary's Meals|muallif=Mary's Meals|sana=20 December 2013|qaralgan sana=4 January 2017}}&lt;/ref&gt; 2018-yilda u Isroil Mudofaa Kuchlarining Do‘stlari (FIDF) tomonidan tashkil etilgan mablag‘ yig‘ish gala-galasida qatnashib, 60 million dollar yig‘di&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://variety.com/2018/scene/news/friends-of-the-israel-defense-forces-gala-pharrell-williams-1203018108/|sarlavha=Friends of the Israel Defense Forces Gala Raises Record $60 Million for Soldiers|ism=Margeaux|muallif=Sippell|sana=2 November 2018}}&lt;/ref&gt;. 2018-yil noyabr oyida Kaliforniyadagi Vulsi yongʻinida Butlerning uyi vayron boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.com/news/uk-scotland-46177211|sarlavha=Actor Gerard Butler's home destroyed by California wildfire|sana=12 November 2018|nashriyot=BBC.com|qaralgan sana=12 November 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Butler, Jerar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1969-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Shotlandiyalik aktyorlar]]</text>
      <sha1>kwgh4cr112uo3j5d1g4m80ltnzbafsv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Magazine Enterprises</title>
    <ns>0</ns>
    <id>831698</id>
    <revision>
      <id>6181737</id>
      <parentid>5442984</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:00:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10421" sha1="1vg9nq3eoovsbqnf09d6w6b1600ti0l" xml:space="preserve"> '''Magazine Enterprises''' — 1943-yildan 1958-yilgacha faoliyat yuritgan Amerika komikslar kompaniyasi hisoblanadi. U asosan [[Mutoyiba|hazil]], jinoyat, [[sarguzasht]] va [[Bolalar adabiyoti|bolalar]] komikslarini nashr etgan, [[Superqahramon|super qahramonlar]] esa deyarli yoʻq. Unga Vin Sallivan tomonidan asos solingan, Columbia Comics muharriri va bundan oldin National Allied Publishations muharriri Vin Sallivan tomonidan asos solingan. ([[DC Comics]])

Magazine Enterprises qahramonlari orasida Bob Pauell tomonidan chizilgan oʻrmon maʼbudasi Gʻor Qiz va 1949-yilda yozuvchi Rey Krank va rassom Dik Ayers tomonidan yaratilgan dahshatli fantastika mavzusidagi „Gʻarb qasoskori — Ghost Rider“, Savdo belgisi tugagandan soʻng, Ayers va boshqalar uni 1967-yilda [[Marvel Comics]] -ning qoʻrqinchli boʻlmagan, ammo deyarli bir xil Gʻarb qahramoni Ghost Rider sifatida moslashtirdilar.

Magazine Enterprises kompaniyasini kamida 1946-yildan 1960-yilgacha [[Ilmiy fantastika|ilmiy-fantastik]] jurnallarni nashr etgan bir xil nomdagi [[Shotlandiya]] kompaniyasi bilan adashtirmaslik kerak.

== Nashr tarixi ==
[[Fayl:Funnyman001.png|left|thumb| ''№ 1 kulgili odam'' (1948 — muqovasi).]]
1947-yil oxirida Supermen ijodkorlari Jerri Sigel hamda Jo Shuster muharrir Vin Sallivan bilan yana bir bor hamkorlik qildilar, u yozuvchi-rassom jamoasi bilan milliy ittifoq nashrlari, boʻlajak [[DC Comics]] uchun yangi kunlarda ishlagan. Bu duet „National Allied“dan (oʻsha paytda [[DC Comics|Milliy Komikslar]] deb ataladigan) ketganidan keyin „Magazine Enterprises“ga yoʻl oldi. Supermen va ularning keyinchalik yaratilishi Superboy huquqlarini qaytarib olish uchun sudga murojaat qildi. Komiks sifatida ham, komiks sifatida ham qahramon tomoshabin topa olmadi&lt;ref&gt;Hughes, Bob. [http://www.supermanartists.comics.org/superart/TheFifties.htm „Who Drew Superman in the 1950s?“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180721114255/http://www.supermanartists.comics.org/superart/TheFifties.htm |date=2018-07-21 }}..&lt;/ref&gt;. Sigel va Shuster 1950-yillardagi Supermen qalamchisi Ueyn Boringdan tashqari oʻz studiyasining koʻpgina rassomlarini olib kelishdi. Yangi qahramon Funnymanni yaratdilar, bu [[Buffonada|komediyachi]] qahramo edi.

Magine Enterprises jurnalining eng mashhur qahramoni 1949-yilda yozuvchi Rey Krank va rassom Dik Ayers tomonidan yaratilgan dahshatli mavzudagi Gʻarb qasoskori Ghost Rider boʻlishi mumkin. Savdo belgisi tugatilgandan keyin, Ayers va boshqalar uni 1967-yilda [[Marvel Comics]] ning qoʻrqinchli boʻlmagan, ammo deyarli bir xil gʻarb qahramoni Ghost Rider sifatida moslashtirdilar&lt;ref&gt;[http://www.internationalhero.co.uk/g/ghostridertimely.htm Magazine Enterprises' Ghost Rider] at International Hero&lt;/ref&gt;

Kompaniyaning 2 ta super qahramoni yozuvchi Gardner Foks hamda rassom Dik Ayers tomonidan ''&quot;Qasoskor'' #1&quot;da (1955-yil mart) yaratilgan „Qasoskor“ boʻlib, Bob Pauell personajning keyingi uchta soni va toʻrtta muqovasini chizgan&lt;ref&gt;[http://www.toonopedia.com/avenger.htm The Avenger]at [[Don Markstein's Toonopedia]]. from the original on April 7, 2012&lt;/ref&gt; va oʻziga yarasha „Kuchli odam“, oʻrmonda chop etilgan sirk kuchli odam kiyimidagi niqobsiz, oʻta kuchli qahramon. Qasoskor 1956-yildan boshlab tarixchilar va muxlislar komikslarning kumush davri deb ataydigan super qahramonlarning tiklanishidan oldingi davrda yaratilgan juda kam sonli anʼanaviy, kostyumli superqahramonlardan biri edi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Schelly|first=William|title=American Comic Book Chronicles: The 1950s|url=https://archive.org/details/americancomicboo0000sche|date=2013|publisher=TwoMorrows Publishing|isbn=9781605490540|page=[https://archive.org/details/americancomicboo0000sche/page/139 139]}}&lt;/ref&gt;.

Boshqa asl qahramonlar orasida Bob Pauell tomonidan chizilgan oʻrmon maʼbudasi Gʻor qizi hamda multfilmchi Jorj Krenshou tomonidan yaratilgan. Bu nomdagi keyingi Archi Komiks qahramoniga aloqasi boʻlmagan gapiruvchi hayvon itlar qahramoni Hot Dog kiradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.comicbookresources.com/columns/oddball/index.cgi?date=2005-03-11|muallifhavola=Scott Shaw|ism=Scott|muallif=Shaw|sarlavha=''Hot Dog'' #3|nashriyot=Oddball Comics (column), ComicBookResources.com|sana=11-mart 2005-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070919130728/http://www.comicbookresources.com/columns/oddball/index.cgi?date=2005-03-11|arxivsana=September 19, 2007}}&lt;/ref&gt;.

Kompaniyaning nashrlari orasida komediyachi Jimmi Durante ishtirokidagi litsenziyalangan [[Film|kino]] va [[Televideniye|telekomikslar]] bor edi. Yoqimli aktyor Dik Pauell va Richard Greene oʻynagan [[CBS]] teleseriali ''Robin Gudning sarguzashtlari boʻladi''. Bundan tashqari, ''Little Miss Sunbeam komikslarida Sunbeam Breadning'' sargʻish, choʻchqa dumli maskoti rol oʻynadi.

Magazine Enterprises komikslariga mualliflik huquqi yangilanmaganga oʻxshaydi,&lt;ref&gt;[http://onlinebooks.library.upenn.edu/cce/firstperiod.html „First copyright renewals for periodicals“, compiled by John Mark Ockerbloom], based on listings in the ''Catalog of Copyright Entries'' published by the [[U.S. Copyright Office]]&lt;/ref&gt; ular oʻsha paytdagi mualliflik huquqi qonunlariga muvofiq [[Ijtimoiy mulk|jamoat mulkiga]] tushib qolgan. 1980-yillardan boshlab, AC Comics oʻsha davrning boshqa tugatilgan noshirlari bilan bir qatorda Magazine Enterprises materiallarini qayta nashr etdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.accomics.com/accomics/goldenage/index.html|nashriyot=[[AC Comics]]|sarlavha=Golden Age Reprints Info|yil=2004|arxivurl=https://web.archive.org/web/20071021035729/http://accomics.com/accomics/goldenage/index.html|arxivsana=October 21, 2007}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, AC Avengerni ''FemForce № 19'' da mehmon yulduzi sifatida jonlantirdi (1989; muqova sanasi yoʻq), keyin yangi seriyani yaratdi. Ghost Chavandozning qayta nashrlari 1999-yilda paydo boʻlgan va qahramon nomini Haunted Horseman deb oʻzgartirgan.

== Janr boʻyicha sarlavhalar ==
[[Fayl:GhostRiderNo5.png|thumb| ''Arvoh Chavandoz'' #5 aka ''A-1 Komikslar № 37'' (1951; muqova sanasi yoʻq), kompaniyaning eng taniqli qahramoni. Frank Frezettaning muqovasi.]]
[[Fayl:BlackPhantom1.jpg|thumb| ''Black Phantom'' № 1 (1954; qopqoq sanasi yoʻq). Frank Bollening muqovasi.]]

=== Bolalar uchun ===

* ''Clubhouse Rascals''
* ''Ding Dong''
* ''Pixies''
* ''Koko va Kola''
* ''Kichkina Miss Sunbeam komikslari''
* ''Mighty Atom'' (bola super qahramon, anime qahramoni emas)
* ''Qudratli atom va Pixies''
* ''Muggsy Sichqoncha'' (1951 va 1954 seriyalar)
* ''Tom-Tom va Rohib Itchi''
* ''Tom-Tom, oʻrmon bolasi''
* ''Tick Tock Tales''
* ''Dam olish uchun komikslar''

=== Jinoyat ===

* ''Dik Pauell'' aka ''Yulduzlar paradi Dik Pauellni taqdim etadi''
* ''Men politsiyachiman''
* ''Kerri Dreykning detektiv ishlari''
* ''Qotillar''
* ''Manhunt''
* ''[[Scotland Yard|Skotland-Yardning]] sirlari''
* ''Yashirin Qiz''

=== Tarixiy sarguzasht ===

* ''[[Robin Hood|Robin Gud]]'' (1955-1957; quyida ham kino/televideniye qarang)
* ''Danʼl Boone''

=== Hazil ===

* ''Miya''
* ''Dogface Dooley''
* ''Dotty Dripple''
* ''Hot dog''
* ''Jimmi Durante komikslari''

=== Jungle ===

* ''Afrika''
* ''Gʻor qizi''
* ''Tunda''

=== Boshqa. ===

* ''A-1 Komikslar''&lt;ref&gt;[http://www.comics.org/series/389/ ''A-1''] at the [[Grand Comics Database]]&lt;/ref&gt;

: Aylanadigan antologiya baʼzan muqobil nom/son raqami sifatida ishlatiladi; masalan, ''Hot Dog'' # 3 ham ''A-1 Komikslar'' # 24 edi; ''Xavf — ularning biznesi № 11'' (bu nomning yagona soni chop etilgan) ham ''A-1 komikslari № 50'' edi; ''Home Run'' № 3 (bu nomning yagona soni chop etilgan) ham ''A-1 Comics'' #89 edi; va ''Ghost Rider'' # 1-14 ham ''A-1'' # 27, 29, 31, 34, 37, 44, 51, 57, 69, 71, 75, 80, 84 va 112 edi.

=== Film/TV ===

* ''[[Robin Hood|Robin Gudning]] sarguzashtlari'' (1957; yuqoridagi „Tarixiy sarguzasht“ga qarang)
* ''Qiziq oʻsmirlar''
* ''Kino trillerlar''

Yana qarang: ''Dik Pauell'' (Jinoyat), ''Jimmi Dyurante komikslari'' (Humor), ''Tim Xolt'' (Gʻarbiy)

* ''Sevgi orzu kitobi''
* ''Romantika orzu kitobi''
* ''Romantik rasm romanlari''

=== ilmiy fantastika ===

* ''Jet quvvatlari''&lt;ref&gt;[http://toonopedia.com/jetpowrs.htm Jet Powers]at [[Don Markstein's Toonopedia]]. from the original on January 12, 2015.&lt;/ref&gt;
* ''Mayor Inapak Kosmik Ace'' aka ''Kosmik Ace''

=== Sport ===

* ''Yankilarning magʻrurligi''

=== Superqahramon ===

* ''Qasoskor''
* ''hazilkash''
* ''Kuchli odam''

=== Urush ===

* ''Amerika havo kuchlari''
* ''Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz piyodalari''

=== Gʻarbiy ===

* ''Gʻarbning yomon odamlari!'' (1953—1954)
* ''Gʻarbning eng yaxshisi'' (1951—1954)
* ''Qora fantom'' (1954)
* ''Bobbi Bensonning B-Bar-B Riders'' (1950—1953)
* ''Kovboylar 'Nʼ Injuns / Kovboylar va hindular'' (1946—1952)
* ''Durango Kid'' (1949—1955)
* ''Arvoh chavandoz'' (1950—1954)
* ''Buyuk Gʻarb'' (1953—1954)
* ''Fakt va fantastika qurollari'' (1948)
* ''Qizil kalxat'' (1953)
* ''Qizil niqob'' (1954—1957)&lt;ref&gt;[http://toonopedia.com/redmask.htm Red Mask]at [[Don Markstein's Toonopedia]]. from the original on January 5, 2017.&lt;/ref&gt;
* ''Toʻgʻri oʻq'' (1950—1956)
* ''Toʻgʻri oʻqning gʻazabi'' (1954)
* ''Tim Xolt'' (1948—1954)
* ''Trail Colt'' (1949)
* ''Oq hindistonlik'' (1953—1955)

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* Magazine Enterprises at the Grand Comics Database
* Magazine Enterprises at the Comic Book DB (archived from the original)
* {{Yangiliklar manbasi |last=Nolan |first=Michelle |date=2004-yil sentabr |title=Super Hero Limbo |volume=3 |publisher=Nolan's Niche (column), CGC (CG Comics newsletter) |issue=8 |url=http://www.cgccomics.com/news/enews/cgc_enews_0409sep.htm#a4 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716131400/http://www.cgccomics.com/news/enews/cgc_enews_0409sep.htm#a4 |archive-date=16-iyul 2011-yil}}
* {{Veb manbasi|url=http://www.comicbookresources.com/columns/oddball/index.cgi?date=2004-01-26|muallifhavola=Scott Shaw|ism=Scott|muallif=Shaw|sarlavha=''Tom-Tom the Jungle Boy'' #1|sana=26-yanvar 2004-yil|nashriyot=Oddball Comics (column), ComicBookResources.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20041226173655/http://www.comicbookresources.com/columns/oddball/index.cgi?date=2004-01-26|arxivsana=December 26, 2004}}
[[Turkum:Matbuot]]
[[Turkum:Gazetalar]]
[[Turkum:Komiks]]</text>
      <sha1>1vg9nq3eoovsbqnf09d6w6b1600ti0l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kvaisa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>834116</id>
    <revision>
      <id>6181293</id>
      <parentid>4709823</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:00:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181293</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3875" sha1="d3h0r0o5c3nm97e9jg1n9a5073bgs1f" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| mavqe                      = 
| nomi                       = 
| asl nomi                   = 
| tasvir                     =
| qaram                      = 
| mamlakat                   =  Gruziya
| gerb                       = 
| bayroq                     = 
| gerb tarifi                = 
| bayroq tarifi              = 
| gerb eni                   = 
| bayroq eni                 = 
| lat_dir = | lat_deg = | lat_min = | lat_sec = 
| lon_dir = | lon_deg = | lon_min = | lon_sec = 
| CoordAddon                 = 
| CoordScale                 = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 
| mintaqa xaritasi oʻlchami  = 
| tuman xaritasi oʻlchami    = 
| mintaqa turi               = 
| mintaqa                    = 
| jadvalda mintaqa           = 
| tuman turi                 = 
| tuman                      = 
| tuman 2                    = 
| tuman 3                    = 
| tuman 4                    = 
| tuman 5                    = 
| jadvalda tuman             = 
| jadvalda tuman 2           = 
| jadvalda tuman 3           = 
| jadvalda tuman 4           = 
| jadvalda tuman 5           = 
| jamoat turi                = 
| jamoat                     = 
| jadvalda jamoat            = 
| ichki bolinishi            = 
| rahbar turi                = 
| rahbar                     = 
| asos solingan              = 
| ilk eslatilishi            = 
| avvalgi nomlari            = 
| qachondan beri             = 
| maydon                     = 
| balandlik turi             = 
| AP markazi balandligi      = 
| iqlim                      = 
| rasmiy til                 = 
| aholi                      = 
| sanalgan yil               = 
| zichlik                    = 
| aglomeratsiya              = 
| milliy tarkib              = 
| konfessiyaviy tarkib       = 
| etnoxoronim                = 
| vaqt mintaqasi             =   
| DST                        = 
| telefon kodi               = 
| pochta indekslari          = 
| avtomobil kodi             = 
| identifikator turi         = 
| raqamli identifikator      = 
| vebsayt                    = 
| sayt tili                  = 
}}
'''Kvaisi''' yoki '''Kvaisa''' ( {{Lang-ka|კვაისი}}  [kʼvɑisi], Ossetian   {{IPA|[ˈkʼʷäjsä]}} ) — Gruziyaning Oni munitsipalitetida joylashgan shahar [[Shaharcha|tipidagi aholi punkti]] . Gruziyaning rasmiy bo'linmasiga ko'ra, u [[Gruziya|Gruziyaning]] [[Racha-Lechxumi va Quyi Svanetiya|Racha-Lechxumi va Kvemo Svaneti]] viloyatining [[Oni, Gruziya|Oni]] tumanida joylashgan.

Aholi punkti Jejora daryosi ( [[Rioni]] daryosining irmogʻi)  Racha togʻ tizmasi  yon bagʻirlarida,  [[Sxinvali]]&lt;nowiki/&gt;dan 60&amp;nbsp;km shimoli-g'arbiyda va &amp;nbsp;Oni shahridan 20 km masofada joylashgan.

Sovet davrida  ma'dan qazib olish va qayta ishlash korxonasi va [[Gidro elektr energiya|gidroelektr stansiyasi]] ishlagan. Bundan tashqari shahar [[Qoʻrgʻoshin|qo'rg'oshin]] va [[rux]] konlari yaqinida joylashgan.

Shahar 2009-yil 7-8 sentyabrdagi zilzila oqibatida jiddiy zarar ko'rdi va 80 ga yaqin mahalliy oilalar sentyabr oyi oxirida boshpanasiz qoldi. &lt;ref&gt;{{In lang|ru}} [https://web.archive.org/web/20250428211224/https://www.rosbalt.ru/2009/09/23/674226.html Пострадавших от землетрясения в Южной Осетии хотят поселить в вагонах].&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20080812034819/http://www.osetia.kvaisa.ru/news/ Shahar ma'muriyatining rasmiy sayti] {{In lang|ru}}
* [https://web.archive.org/web/20080814045548/http://cominf.org/2008/04/11/1166476893.html RSO Hukumati ishchi guruhi tashrif buyurdi Kvaisa], 11.04.2008
* {{In lang|ru}} [http://bse.sci-lib.com/article060272.html BSEdagi Kvaisi], [[Katta sovet ensiklopediyasi|Katta Sovet Entsiklopediyasi]]
{{Administrative divisions of South Ossetia}}{{Tashqi havolalar}}</text>
      <sha1>d3h0r0o5c3nm97e9jg1n9a5073bgs1f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Louz, Boumerdès</title>
    <ns>0</ns>
    <id>839467</id>
    <revision>
      <id>6181535</id>
      <parentid>5546575</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:33:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1129" sha1="0s3skaeboocs61w2crffw31kfutp9cd" xml:space="preserve">'''Louz''' — [[Jazoir|Jazoirning]] Boumerdès viloyatining Kabylie shahrida joylashgan qishloq&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.djazairess.com/fr/lemidi/1005170308|sarlavha=Réfection de la route Louz}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.djazairess.com/fr/liberte/69990|sarlavha=15 milliards pour Thénia|qaralgan sana=2022-11-25|arxivsana=2022-11-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221125052755/https://www.djazairess.com/fr/liberte/69990}}&lt;/ref&gt;.

== Joylashuvi ==
Qishloq atrofida Meraldene daryosi hamda ''Khachna'' togʻ tizmasidagi Thénia shahri mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.djazairess.com/fr/elwatan/53592|sarlavha=Des projets pour les quartiers de la périphérie}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.djazairess.com/fr/lqo/5230994|sarlavha=Des centaines de familles encerclées par les flammes: Nuit cauchemardesque à Thenia}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.djazairess.com/fr/liberte/405974|sarlavha=36 familles vivent dans le dénuement total}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Qishloqlar]]
[[Turkum:Jazoir qishloqlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]</text>
      <sha1>0s3skaeboocs61w2crffw31kfutp9cd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kurush (Tojikiston)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>843379</id>
    <revision>
      <id>6181287</id>
      <parentid>3940361</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T12:24:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1122" sha1="6wg53zn4l8lmnkydj6myub7ztr6mjev" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti|nomi=Kurush|asl nomi=|mavqe=[[jamoats of Tajikistan|Qishloq]]|tasvir=|bayroq=|asos solingan=|maydon=|sanalgan yil=2015|aholi=26469|zichlik=|vaqt mintaqasi=[[Tajikistan Time|TJT]]|sayt=}}
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
'''Kurush''' ({{Lang-tg|Куруш}} , oldingi nomi: ''Qurkat'') — Tojikiston respublikasining shimoliy-gʻarbida joylashgan [[Tojikiston|qishloq]]. Bu qishloq nomi [[Ahamoniylar davlati|Fors]] shohi [[Kir II Buyuk|Buyuk Kir]] tomonidan asos solingan qadimiy [[Kiropol|Kiropolis]] shahri bilan bogʻliq. [[Sugʻd (viloyat)|Sugʻd viloyati]] Spitamen tumanida joylashgan. Qishloqda 2019-yil holatiga koʻra jami 30469 nafar aholi istiqomat qiladi&lt;ref name=&quot;jambi&quot;&gt;[http://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography Jamoat-level basic indicators] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220104171112/http://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography |date=2022-01-04 }}, United Nations Development Programme in Tajikistan, accessed 3 October 2020&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Tojikiston]]</text>
      <sha1>6wg53zn4l8lmnkydj6myub7ztr6mjev</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Liubar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>844751</id>
    <revision>
      <id>6181509</id>
      <parentid>6136291</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T01:52:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7187" sha1="g28zaak6hcv40vu3k41t07d9owm7c8x" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| mavqe                      = 
| nomi                       = 
| asl nomi                   = 
| tasvir                     =
| qaram                      = 
| mamlakat                   =  Ukraina
| gerb                       = 
| bayroq                     = 
| gerb tarifi                = 
| bayroq tarifi              = 
| gerb eni                   = 
| bayroq eni                 = 
| lat_dir = | lat_deg = | lat_min = | lat_sec = 
| lon_dir = | lon_deg = | lon_min = | lon_sec = 
| CoordAddon                 = 
| CoordScale                 = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 
| mintaqa xaritasi oʻlchami  = 
| tuman xaritasi oʻlchami    = 
| mintaqa turi               = 
| mintaqa                    = 
| jadvalda mintaqa           = 
| tuman turi                 = 
| tuman                      = 
| tuman 2                    = 
| tuman 3                    = 
| tuman 4                    = 
| tuman 5                    = 
| jadvalda tuman             = 
| jadvalda tuman 2           = 
| jadvalda tuman 3           = 
| jadvalda tuman 4           = 
| jadvalda tuman 5           = 
| jamoat turi                = 
| jamoat                     = 
| jadvalda jamoat            = 
| ichki bolinishi            = 
| rahbar turi                = 
| rahbar                     = 
| asos solingan              = 
| ilk eslatilishi            = 
| avvalgi nomlari            = 
| qachondan beri             = 
| maydon                     = 
| balandlik turi             = 
| AP markazi balandligi      = 
| iqlim                      = 
| rasmiy til                 = 
| aholi                      = 
| sanalgan yil               = 
| zichlik                    = 
| aglomeratsiya              = 
| milliy tarkib              = 
| konfessiyaviy tarkib       = 
| etnoxoronim                = 
| vaqt mintaqasi             =   
| DST                        = 
| telefon kodi               = 
| pochta indekslari          = 
| avtomobil kodi             = 
| identifikator turi         = 
| raqamli identifikator      = 
| vebsayt                    = 
| sayt tili                  = 
}}
'''Liubar''' ({{lang-uk|Любар}}, {{lang-ru|Лю́бар}}, {{lang-pl|Lubar}}) — [[Ukraina]], [[Jitomir viloyati]], Jitomir tumanida joylashgan [[Shaharcha|shahar tipidagi aholi punkti]] . Aholisi: 1,990 nafarni tashkil qiladi (2022).

== Tarixi ==
Tarixiy va arxeologik maʼlumotlarga koʻra, Liubar qadimgi [[Kiyev rusi|Ruteniya]] Boloxov shahrining hozirgi koʻrinishi boʻlishi mumkin. &lt;nowiki&gt;XIII&lt;/nowiki&gt; asrda Boloxov oʻlkasi Galisiyalik Doniyorning harbiy yurishlari hamda [[Mongollar|moʻgʻul]] reydlari natijasida vayron boʻlgan.

&lt;nowiki&gt;XIV&lt;/nowiki&gt; asrda [[Buyuk Litva knyazligi|Litva]] knyazi Lubart Sluch daryosida qal’a qurdi, bu qal’a uning sharafiga nomlangan. 1387-yildan boshlab bu joy Litva Buyuk Gertsogligiga tegishli edi. 1569-yildan keyin polshada '''Lubartov''' nomi bilan tanilgan aholi punkti Kiyev va Polsha tojining Volin voevodeligi oʻrtasida boʻlingan. Oʻsha paytda u knyaz Konstantin Ostrozkiy tomonidan nazorat qilingan va Magdeburg huquqlarini olgan. 1623-yildan beri Liubar Polsha Lubomirskiylar oilasiga tegishli edi.
[[Fayl:Синагога_Любар.jpg|left|thumb| Shahar ibodatxonasi (taxminan 1912-1914-yillar)]]
Liubarda asrlar davomida yahudiylar jamoasi yashagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://www.rujen.ru/index.php/%D0%9B%D0%AE%D0%91%D0%90%D0%A0 |qaralgan sana=2022-11-25 |arxivsana=2022-03-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220306012131/https://www.rujen.ru/index.php/%D0%9B%D0%AE%D0%91%D0%90%D0%A0 }}&lt;/ref&gt;. 1491-yilda yogʻoch sinagoga qurilgan. U &lt;nowiki&gt;XVII&lt;/nowiki&gt; asrning oʻrtalarida [[kazaklar]] tomonidan sodir etilgan pogromlar paytida vayron qilingan.

1660-yilda polyak-[[Qrim tatarlari|tatar]] va moskva-kazak qoʻshinlari oʻrtasida [[Rus qirolligi|Liubar]] jangi boʻlib oʻtdi. 1792-yilda Polsha-Rossiya urushi paytida shahar yaqinida Borushkowce jangi boʻlib oʻtdi.

1793—1917-yillarda [[Rossiya imperiyasi]]ning Volin gubernatorligidagi Novograd-Volinskiy uyezdidagi shaharcha boʻlgan.

&lt;nowiki&gt;XIX&lt;/nowiki&gt; asr oxirida yahudiylar umumiy aholining 43% ni tashkil qilardi. 9 ta sinagoga, yahudiy teatri, yahudiy kasalxonasi va koʻplab doʻkonlar jamiyat aʼzolariga tegishli edi.

1918-yildagi Ukraina mustaqillik urushi paytida Liubar Qizil Armiya tomonidan vayron qilingan, keyinchalik [[Germaniya imperiyasi|nemis]] qoʻshinlari tomonidan quvib chiqarilgan. 1919-yilda shahar [[Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi|Sovet]] qoʻshinlari va Ukraina tomonidan jang qildi. 1919-yil oxirida Liubar Ikkinchi Polsha Respublikasi tomonidan bosib olindi. 1920-yilda 1-otliq armiya (Qizil Armiya tarkibi) askarlari pogrom uyushtirib, 60 ga yaqin odamni oʻldirdi va 180 kishini jarohatladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.sovsekretno.ru/articles/id/228|sarlavha=Веди ж, Буденный, нас смелее…}}&lt;/ref&gt;. Urush tugagandan soʻng, shahar [[Ukraina Sovet Sotsialistik Respublikasi|Sovet Ukrainasi]] tarkibiga kirdi.

1931-yilning avgustidan boshlab Liubarda mahalliy gazeta nashr qilina boshladi&lt;ref&gt;№ 2729. Zaveti Ilicha = Zapoviti Illicha // Letopis periodicheskix i prodoljayuщixsya izdaniy SSSR 1986 — 1990. Chast 2. Gazeti. M., „Knijnaya palata“, 1994. str.358&lt;/ref&gt;. 1932-1933 yillardagi [[Golodomor]] paytida mintaqada koʻplab odamlar ochlikdan vafot etdi.

1941-yil 6-iyulda, [[Vermaxt]] bu shaharni egallab oldi. Nemislar yahudiylarni [[getto]]ga yuborishdi. 1941-yil avgust oyida yaqin atrofdagi oʻrmonda 300 ga yaqin odam ommaviy qatl qilindi. Sentabr oyida shahar va uning atrofidagi qishloqlardan 1300 ga yaqin yahudiylar Eynsatzgruppen tomonidan oʻldirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.yadvashem.org/yv/he/research/ghettos_encyclopedia/ghetto_details.asp?cid=541|sarlavha=המכון הבין-לאומי לחקר השואה - יד ושם}}&lt;/ref&gt;.

1989-yil yanvar oyida aholi soni 2656 kishi edi&lt;ref&gt;[http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php Vsesoyuznaya perepis naseleniya 1989 g. ]&lt;/ref&gt;.

1991-yilda Liubar mustaqil Ukraina tarkibiga kirgach, shaharchada sanʼat maktabi, stadion va oʻsmirlar sport maktabi ochildi. 1994-yildan boshlab tumanga gaz quvuri tortildi.

2013-yil yanvar oyida aholi soni 2179 kishini tashkil etardi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2013/sb_nnas_2012.pdf|sarlavha=Чисельність наявного населення України на 1 січня 2013 року. Державна служба статистики України. Київ, 2013. стор.59|qaralgan sana=1-oktyabr 2019-yil|arxivsana=12-oktyabr 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131012013028/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2013/sb_nnas_2012.pdf}}&lt;/ref&gt;.

2016-yilga kelib, Liubarda [[Holokost|Xolokost]] qurbonlari xotirasiga bagʻishlangan memorial taxta oʻrnatildi.

== Taniqli shaxslar ==

* Aron Vergelis (1918—1999) — sovet Yahudiy yozuvchisi va shoiri.
* Valeriy Xarchishyn (1974) — Druha Rika rok guruhi rahbari.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Ukraina shaharlari]]</text>
      <sha1>g28zaak6hcv40vu3k41t07d9owm7c8x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leidos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>845695</id>
    <revision>
      <id>6181463</id>
      <parentid>5883616</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T20:30:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29099" sha1="23xjpiswa3bpxhy8ajxtq6947u8x4mc" xml:space="preserve">{{Shirkat bilgiqutisi
| name = Leidos Holdings, Inc.
| logo = Leidos logo 2013.svg
| logo_size = 250px
| type = [[Public company|Ochiq kompaniya]]
| traded_as = {{unbulleted list|{{NYSE|LDOS}}|[[S&amp;P 500]] component}}
| industry = [[Milliy xavfsizlik]], [[Arms industry|mudofaa]], [[Healthcare industry|sogʻliqni saqlash]], [[muhandislik]]
| predecessor = {{Unbulleted list|Leidos IT (Lockheed Martin IS&amp;GS) |Science Applications Incorporated (SAI)|[[Science Applications International Corporation]] (SAIC)}}
| founded = {{Start date and age|1969|6}}&lt;br /&gt;[[La Jolla]], [[San Diego]], [[California]], U. S.&lt;br /&gt; [[McLean, Virginia|McLean]], [[Virginia]], AQSH.
| founder = [[John Robert Beyster|J. Robert „Bob“ Beyster]]
| hq_location = [[Reston, Virginia]], AQSH
| key_people = [[Roger Krone]] ([[Chief Executive Officer|CEO]])
| revenue = {{Increase}} {{US$|13.74 mlrd|link=yes}} (2021)
| operating_income = {{Increase}} {{US$|1.15 mlrd}} (2021)
| net_income = {{Increase}} {{US$|773 million}} (2021)
| assets = {{nowrap|{{Increase}} US$13.26 mlrd (2021)}}
| equity = {{nowrap|{{Increase}} US$4.29 mlrd (2021)}}
| num_employees = 43 000
| num_employees_year = 2021
| website = {{URL|leidos.com}}
| footnotes = &lt;ref name=&quot;leidos.com1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/1336920/000133692022000007/ldos-20211231.htm|title=Leidos Holdings, Inc. 2021 Annual Report (Form 10-K) |date=February 15, 2022 |publisher=[[U.S. Securities and Exchange Commission]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Aitoro1&gt;{{Cite news | last=Aitoro | first=Jill R. | title=What to expect from Leidos and SAIC when they start trading Sept. 30 | url=https://www.bizjournals.com/washington/blog/fedbiz_daily/2013/09/what-to-expect-from-leidos-and-saic.html | work=[[American City Business Journals]] | date=September 27, 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Aitoro2&gt;{{Cite news | last=Aitoro |first=Jill R. | title=Exclusive: John Jumper explains why the Leidos-SAIC split had to happen | url=https://www.bizjournals.com/washington/blog/fedbiz_daily/2013/09/the-saic-split-is-done-leidos-ceo.html | work=[[American City Business Journals]] | date=September 27, 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=leidos.com&gt;{{Cite web|title=www.leidos.com|url=http://www.leidos.com|access-date=September 29, 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=saic_9_9&gt;{{Cite web|title=SAIC, Inc.'s Board of Directors Approves Spin-Off of its Services Business|url=http://investors.leidos.com/phoenix.zhtml?c=193857&amp;p=irol-newsArticle&amp;ID=1853224|date=September 9, 2013|access-date=September 29, 2013|arxivsana=2017-05-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170508205711/http://investors.leidos.com/phoenix.zhtml?c=193857&amp;p=irol-newsArticle&amp;ID=1853224}}&lt;/ref&gt;
}}

Ilgari '''Science Applications International Corporation''' (SAIC) nomi bilan tanilgan '''Leidos''' — Amerika [[Qurol sanoati|Mudofaa]], aviatsiya, [[Axborot texnologiyalari]] ('''Lockheed Martin IS&amp;GS''') va bio tibbiyot tadqiqot kompaniyasi boʻlib, ilmiy, muhandislik, tizim integratsiyasini taʼminlaydi. Shtab kvartirasi Virjiniya shtatining Reston shahrida joylashgan. Axborot texnologiyalar bozorida eng yirik mudofaa boʻyicha kompaniya yaratish maqsadida Leidos 2016-yilda Lockheed Martinʼs bilan birlashadi. '''Leidos'''-'''Lockheed Martin''' birlashishi mudofaa sektorini birlashtirishdagi eng yirik bitimlardan biri hisoblanadi. Leidos [[AQSH mudofaa vazirligi|Amerika Qoʻshma Shtatlari Mudofaa Departamenti]], Amerika Qoʻshma Shtatlari Ichki Xavfsizlik Departamenti va Amerika Qoʻshma Shtatlari Razvedka Jamiyati, jumladan, NSA, shuningdek, [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] hukumatining boshqa fuqarolik idoralari va maxsus tanlangan tijorat bozorlari bilan keng hamkorlik qiladi.

== Tarixi ==

=== SAIC sifatida ===
[[Fayl:SAIC_Logo.svg|right|thumb| SAIC kompaniyasi logotipi (2010)]]
Kompaniya J.Robert „Bob“ Beyster tomonidan 1969-yilda [[Kaliforniya|Kaliforniyaning]] [[San Diego|San-Diego]] shahridagi La Jolla mahallasida Science Applications Incorporated (SAI) sifatida tashkil etilgan.&lt;ref name=&quot;BeysterEconomyBook&quot;&gt;Dr. J. Robert Beyster with [[Peter Economy]], ''The SAIC Solution: How We Built an $8 Billion Employee-Owned Technology Company'', John Wiley &amp; Sons (2007) p.xiii&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Glass2007&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Glass |first=Jon W. |date=April 3, 2007 |title=SAIC creator's book touts employee ownership |agency=The Virginian-Pilot |url=http://hamptonroads.com/node/245611 |access-date=27 November 2014 |quote=Beyster, 82, retired as SAIC's chairman in July 2004. A nuclear physicist by training and a self-described &quot;evangelist&quot; for employee-owned companies, Beyster said he wrote the book to provide entrepreneurs and business executives a model. He wrote it with Peter Economy, an author or co-author of several business books. |archive-date=2014-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141205120144/http://hamptonroads.com/node/245611 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Dastlab, kompaniya diqqat markazida AQSh hukumati uchun yadro energetikasi va qurol taʼsirini oʻrganish dasturlari bilan bogʻliq loyihalarga qaratilgan. Kompaniya oʻz faoliyatini kengaytirganligi sababli Science Applications International Corporation (SAIC) deb oʻzgartirilgan. Beyster davridagi yirik loyihalar Los Alamos milliy laboratoriyasi uchun r&lt;nowiki/&gt;[[Radioterapiya|adiatsiya terapiyasi]] boʻyicha ishlarni oʻz ichiga olgan; 1970-yillarda [[Qanotli raketa|qanotli raketani]] ishlab chiqishga texnik yordam va boshqaruv yordamini koʻrsatgan; Katta avariyadan keyin Three Mile Island yadroviy ishlab chiqarish stansiyasini va Love Canalʼning ifloslangan hamjamiyatini tozalash ishlarini bajargan; 1987-yilgi Amerika kubogi uchun gʻolib boʻlgan Stars &amp;amp;amp; Stripes 87 kemasining dizayni va ishlashini baholagan; va Lockerbie (Shotlandiya) ustidan Pan American 103 reysini terrorchilar tomonidan bombardimon qilinganidan keyin Federal Aviatsiya maʼmuriyatining yangi sinovlaridan oʻtgan birinchi bagajni tekshirish mashinasining dizaynini ishlab chiqqan.&lt;ref name=&quot;LeidosHistory&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Our History|url=http://www.leidos.com/about/history|nashriyot=Leidos|qaralgan sana=16 June 2018|arxivsana=2021-04-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210422042518/http://www2.leidos.com/about/history/}}&lt;/ref&gt;

Anʼanaviy biznes modellaridan farqli oʻlaroq, Beyster dastlab SAICʼni Xodimlarga tegishli kompaniya sifatida ishlab chiqdi. Ushbu umumiy egalik biznesni rivojlantirishda umumiy masʼuliyat va erkinlik bilan birga boʻldi va SAICga yuqori maʼlumotli va gʻayratli xodimlarni jalb qilish va saqlab qolish imkonini berdi, bu esa kompaniyaning rivojlanishi va diversifikatsiya qilinishiga yordam bergan. 2003-yilda Beyster nafaqaga chiqqanidan soʻng, SAIC 2006-yil 17-oktyabrda oddiy aksiyalarni birlamchi joylashtirishni oʻtkazgan.&lt;ref name=&quot;ipo&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=SAIC — News &amp; Media — &quot;SAIC, Inc. |url=http://investors.saic.com/phoenix.zhtml?c=193857&amp;p=irol-newsArticle&amp;ID=918956&amp;highlight= |qaralgan sana=2022-11-26 |arxivsana=2007-10-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20071009004853/http://investors.saic.com/phoenix.zhtml?c=193857&amp;p=irol-newsArticle&amp;ID=918956&amp;highlight= }}&lt;/ref&gt; 86 250 000 dona oddiy aksiyalarni taklif qilish har bir aksiya uchun 15,00 dollarga baholandi. Anderrayterlar Bear Stearns va [[Morgan Stanley kompaniyasi|Morgan Stanley]] 11,25 million aksiyaga ega boʻlgan umumiy taqsimot opsiyalarini amalga oshirdilar . IPO 1,245 mlrd tashkil qildi.&lt;ref name=&quot;ipo&quot; /&gt; Shunda ham xodimlarning aksiyalari imtiyozli maqomini saqlab qoldi, oddiy aksiyalarga nisbatan har bir aksiya uchun oʻn baravar koʻp ovoz berish huquqiga ega edi.&lt;ref name=&quot;Bigelow2005&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Bigelow |first=Bruce V |date=2 September 2005 |title=Long owned by employees, SAIC says it's going public |work=[[San Diego Union-Tribune]] |url=http://legacy.sandiegouniontribune.com/uniontrib/20050902/news_1n2saic.html |access-date=16 June 2018}}&lt;/ref&gt;

2009-yil sentyabr oyida SAIC korporativ shtab kvartirasini Maklin yaqinidagi Virjiniya shtati Fairfax okrugidagi Taysons burchagidagi binolariga koʻchirdi. 2014-yilda SAICning CityTime dasturi menejeri Gerard Denault va uning hukumatdagi aloqasi ushbu shartnoma bilan bogʻliq firibgarlik va poraxoʻrlik uchun 20 yillik qamoq jazosiga hukm qilingan.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Calder |first=Rich |date=29 April 2014 |title=CityTime head, accomplices sentenced to 20 years in prison |work=[[New York Post]] |url=https://nypost.com/2014/04/29/citytime-head-accomplices-sentenced-to-20-years-in-prison/ |access-date=14 May 2014}}&lt;/ref&gt;

=== Leidos sifatida ===
2012-yil avgust oyida SAIC ikkita ochiq kompaniyaga boʻlinish rejasini eʼlon qilgan.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Censer |first=Marjorie |date=August 30, 2012 |title=SAIC to split into two public companies |work=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/business/capitalbusiness/saic-to-split-into-two-public-companies/2012/08/30/c880f140-f2e5-11e1-a612-3cfc842a6d89_story.html |access-date=March 4, 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=September 9, 2013 |title=SAIC, Inc. (SAI) to Spin Off Services Business |work=streetinsider.com |url=http://www.streetinsider.com/Hot+Corp.+News/SAIC,+Inc.+%28SAI%29+to+Spin+Off+Services+Business/8671506.html |access-date=September 9, 2013}}&lt;/ref&gt; Kompaniya oʻz biznesining uchdan bir qismini toʻxtatib, yiliga taxminan 4 milliard dollarlik xizmat koʻrsatuvchi kompaniyani tashkil etgan va uni davlat xizmatlari, jumladan, tizim muhandisligi, texnik yordam, moliyaviy tahlil va dasturiy ofisni qoʻllab-quvvatlashga yoʻnaltirilgan. Qolgan qismi milliy xavfsizlik, sogʻliqni saqlash va muhandislik sohalari uchun texnologiyalarga ixtisoslashgan yiliga 7 milliard dollarlik IT kompaniyasiga aylandi. Kichikroq kompaniyani SAICning ''razvedka, kuzatuv va razvedka'' guruhini avvaldan boshqargan Toni Moraco kattaroq kompaniyani esa John P. Jumper boshqargan.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Censer |first=Marjorie |date=November 5, 2012 |title=When SAIC splits, Jumper and Moraco will head companies |work=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/blogs/capital-business/post/when-saic-splits-jumper-and-moraco-will-head-companies/2012/11/05/83880944-2750-11e2-9972-71bf64ea091c_blog.html |access-date=April 15, 2014}}&lt;/ref&gt; Boʻlinish ikkala kompaniyaga koʻproq biznes bilan shugʻullanish imkonini berdi, bu esa u yagona kompaniya sifatida amalga oshira olmagan va bu manfaatlar toʻqnashuviga olib kelishi mumkin edi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Censer |first=Marjorie |date=March 3, 2013 |title=SAIC to name technology business Leidos |work=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/business/capitalbusiness/saic-to-name-technology-business-leidos/2013/03/01/e1be6b20-7d3b-11e2-82e8-61a46c2cde3d_story.html |access-date=March 4, 2013}}&lt;/ref&gt; 2013-yil fevral oyida kichikroq spin-off kompaniyasi „Science Applications International Corporation“ nomini olishi va hozirgi shtab-kvartirasida qolishi eʼlon qilingan, kattaroq kompaniya esa oʻz nomini ''Leidos''&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Censer |first=Marjorie |date=February 25, 2013 |title=SAIC to name solutions business Leidos |work=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/blogs/capital-business/post/saic-to-name-solutions-business-leidos/2013/02/25/a0a2d9ba-755b-11e2-8f84-3e4b513b1a13_blog.html |access-date=March 4, 2013}}&lt;/ref&gt; nomiga oʻzgartirgan (''ka'''leidoscope soʻzi qirqib hosil qilingan''''') va shtab-kvartirasini [[Reston|Virjiniya shtatining Reston shahriga]] koʻchirgan.&lt;ref&gt;{{Pres-reliz manbasi |title=Leidos Headquarters To Be In Reston, VA |url=https://www.prnewswire.com/news-releases/leidos-headquarters-to-be-in-reston-va-219241991.html |publisher=PR Newswire |date=August 12, 2013 |access-date=August 15, 2013}}&lt;/ref&gt; Boʻlinish shunday tuzilganki, SAIC oʻz nomini Leidosʼga oʻzgartirgan, soʻngra yangi SAIC alohida ochiq kompaniya sifatida ajralib chiqdi. Biroq Leidos asl SAICning huquqiy vorisi boʻlib, SAICning 2013-yilgacha boʻlgan aksiyalari narxini va korporativ ariza berish tarixini saqlab qolgan.&lt;ref&gt;[https://www.sec.gov/cgi-bin/browse-edgar?action=getcompany&amp;CIK=LDOS SEC Edgar database]&lt;/ref&gt;

2013-yil 27-sentabrda SAIC oʻz nomini ''Leidosga'' oʻzgartirdi va Science Applications International Corporation nomini saqlab qolgan 4 milliard dollarlik yangi va mustaqil davlat xizmatlari va [[axborot texnologiyalari]] kompaniyasini ajratib oldi; Leidos asl SAICʼning bevosita vorisi hisoblanadi. Boʻlinishdan oldin Leidos 39 600 nafar xodimni ish bilan taʼminlagan va 2013-yil 31-yanvarda yakunlangan moliyaviy yil uchun 11,17 milliard dollar daromad va 525 million dollar sof daromad haqida xabar bergan&lt;ref name=&quot;AR2013&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Science Applications International Corporation|sarlavha=Fiscal Year 2013 annual report on Form 10-K|url=http://www.saic.com/news/pdf/AnnualReport2013.pdf|qaralgan sana=August 9, 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131002020528/http://www.saic.com/news/pdf/AnnualReport2013.pdf|arxivsana=October 2, 2013}}&lt;/ref&gt;, bu Fortune 500 roʻyxatida 240&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=SAIC|sarlavha=Industry Rankings|url=http://www.saic.com/news/rankings.html|qaralgan sana=August 9, 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130802214750/http://www.saic.com/news/rankings.html|arxivsana=August 2, 2013}}&lt;/ref&gt; oʻrinni egallagan. 2014-yilda Leidos 5,06 milliard AQSh dollari daromad olgan.

2016-yil avgust oyida [[Lockheed Martin|Lockheed Martinning]] butun Axborot tizimlari va Global Solutions (IS&amp;GS) biznesi bilan birlashish bo‘yicha kelishuv yakuniga yetgach, bu Leidos va uning portfelining hajmini ikki baravar oshirgan va kompaniyani jahon mudofaa sanoatining eng yirik korxonasi sifatida tanitgan.&lt;ref name=&quot;Forbes&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Leidos Deal Closes, Spawning Vast Solutions Enterprise|ish=[[Forbes]]|url=https://www.forbes.com/sites/lorenthompson/2016/08/17/leidos-deal-closes-spawning-vast-solutions-enterprise/#cb8f2bc5a063|qaralgan sana=23 August 2016}}&lt;/ref&gt; 2019-yil fevral holatiga koʻra, kompaniyada 32 000 nafar ishchi ishlaydi. 2018-yilda Leidos 10,19 milliard AQSh dollari daromad olgan. U 2019-yilgi Fortune 500 roʻyxatida 311-oʻrinni egallagan.&lt;ref name=&quot;fortune.com&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://fortune.com/fortune500/2019/leidos-holdings|sarlavha=Leidos Holdings|ish=Fortune|qaralgan sana=2022-11-26|arxivsana=2019-08-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190831061517/https://fortune.com/fortune500/2019/leidos-holdings/}}&lt;/ref&gt;

2020-yil yanvar oyida Leidos mudofaa pudratchi Dynetics kompaniyasini taxminan 1,65 milliard dollarga sotib olgan.&lt;ref&gt;{{Pres-reliz manbasi |title=Leidos completes acquisition of Dynetics, expanding company's portfolio with new offerings and technical capabilities |url=https://www.leidos.com/insights/leidos-completes-acquisition-dynetics-expanding-companys-portfolio-new-offerings |publisher=Leidos |date=January 31, 2020 |access-date=February 1, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.forbes.com/sites/lorenthompson/2020/04/22/leidos-discovers-its-business-model-adapts-surprisingly-well-to-coronavirus/|sarlavha=Leidos Discovers Its Business Model Adapts Surprisingly Well To Coronavirus|muallif=Thompson|ism=Loren|ish=Forbes|til=en|qaralgan sana=2020-04-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.cnbc.com/2020/03/07/analysts-say-the-coronavirus-outbreak-wont-hurt-leidos-stock.html|sarlavha=Analysts say the coronavirus outbreak won't hurt the stock that Stifel calls 'The Terminator'|muallif=Pound|ism=Jesse|sana=2020-03-07|ish=CNBC|til=en|qaralgan sana=2020-04-24}}&lt;/ref&gt; 2020-yil may oyida u L3Harrisning xavfsizlikni aniqlash va avtomatlashtirish tizimlari boʻlimini sotib olgan (barcha aeroport yoʻlovchilari parvoz paytida oʻtadigan aniqlovchi skrininglar bilan taʼminlanganligi bilan ajralib turadi).&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://investors.leidos.com/news-and-events/news-releases/press-release-details/2020/Leidos-Completes-Acquisition-of-L3Harris-Technologies-Security-Detection-and-Automation-Businesses-Creating-a-Comprehensive-Global-Security-and-Detection-Portfolio/default.aspx|sarlavha=Leidos Completes Acquisition of L3Harris Technologies' Security Detection and Automation Businesses Creating a Comprehensive, Global Security and Detection Portfolio|qaralgan sana=2022-11-26|arxivsana=2022-11-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221126014431/https://investors.leidos.com/news-and-events/news-releases/press-release-details/2020/Leidos-Completes-Acquisition-of-L3Harris-Technologies-Security-Detection-and-Automation-Businesses-Creating-a-Comprehensive-Global-Security-and-Detection-Portfolio/default.aspx}}&lt;/ref&gt;

== Tuzilishi ==
Leidos toʻrtta markaziy boʻlinmaga ega: fuqarolik, sogʻliqni saqlash, ilgʻor yechimlar, mudofaa va razvedka. Fuqarolik boʻlimi aviatsiya tizimlarini integratsiyalash, transport yechimlarini taʼminlash, IT infratuzilmasini modernizatsiya qilish va energiyani samarali boshqarishga eʼtibor qaratadi. Sogʻliqni saqlash boʻlimi tibbiy korxonalarni optimallashtirish, xususiy tibbiy maʼlumotlarni himoya qilish, maʼlumotlarni yigʻish va kiritish usullarini takomillashtirishga qaratilgan. Ilgʻor yechimlar boʻlimi maʼlumotlarni tahlil qilish, ilgʻor mudofaa va razvedka tizimlarini integratsiyalash hamda kuzatuv va razvedka samaradorligini oshirishga qaratilgan. Mudofaa va razvedka boʻlimi havo xizmati tizimlari, geofazoviy tahlil, kiberxavfsizlik, razvedka tahlili va operatsiyalarni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Defense &amp; Intelligence |work=Leidos |url=https://www.leidos.com/defense-intelligence |access-date=2017-06-24}}&lt;/ref&gt;

== Boshqaruv ==

* Bosh direktor: Roger Krone&lt;ref name=&quot;wspa_krone&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=1 July 2014 |title=Leidos Announces Roger A. Krone As CEO |publisher=wspa.com |url=http://www.wspa.com/story/25913407/leidos-announces-roger-a-krone-as-ceo |access-date=1 July 2014 |archive-date=2014-07-02 |archive-url=https://archive.today/20140702103909/http://www.wspa.com/story/25913407/leidos-announces-roger-a-krone-as-ceo |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;leidos_krone&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.leidos.com/about/leadership|sarlavha=''Leadership'' Leidos.com|qaralgan sana=Feb 13, 2019}}&lt;/ref&gt;

Beysterning 30 yildan ortiq rahbarligidan soʻng, [[:en:Kenneth_C._Dahlberg|Kenneth C. Dahlberg]] 2003-yil noyabr oyi SAIC bosh direktori etib tayinlangan.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2003-10-07 |title=SAIC Names Dahlberg New CEO |language=en-US |work=Wall Street Journal |url=https://www.wsj.com/articles/SB106556488428954000 |access-date=2020-01-28 |issn=0099-9660}}&lt;/ref&gt; 2005-yil may oyida kompaniya oʻzining tashqi shiorini „xodimlarga tegishli kompaniya“dan „Fan yechimlari“ga oʻzgartirdi.

Uchinchi bosh direktor Walt Havenstein boʻlib, u kompaniyaning tarixan avtonom boʻlinmalarini yanada qattiqroq integratsiyalashuvga undadi, bu esa foyda va daromadning pasayishiga olib kelgan. Strategiya 2012-yilda tayinlangan toʻrtinchi bosh direktor, isteʼfodagi havo kuchlari generali John P. Jumper tomonidan oʻzgartirilgan.&lt;ref name=&quot;Censer&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Censer |first=Marjorie |date=August 30, 2012 |title=SAIC to split into two public companies |work=The Washington Post |url=https://articles.washingtonpost.com/2012-08-30/business/35493553_1_saic-l-3-split |url-status=dead |access-date=January 8, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131004214209/http://articles.washingtonpost.com/2012-08-30/business/35493553_1_saic-l-3-split |archive-date=October 4, 2013}}&lt;/ref&gt; 2014-yil 1-iyulda Leidos Roger Krone 2014-yil 14-iyulda uning bosh direktori bo‘lishini eʼlon qilgan.&lt;ref name=&quot;wspa_krone&quot;/&gt; 2019-yildan boshlab, Krone Leidos raisi va bosh direktori hisoblanadi.&lt;ref name=&quot;leidos_krone&quot;/&gt;

== Bosh qarorgoh ==
2018-yil yanvar oyida Leidos [[Reston|VA Reston shahrida]], 11951 Freedom Drivedan 1750-Prezidentlar ko‘chasigacha bo‘lgan chorak mil uzoqlikka koʻchishini eʼlon qilgan. Yangi bino 2020-yil boshida qurib bitkazilgan.&lt;ref&gt;
{{Pres-reliz manbasi |title=Leidos Announces Move to New Headquarters Facility in Reston Town Center |publisher=Leidos |url=https://investors.leidos.com/news-and-events/news-releases/press-release-details/2018/Leidos-Announces-Move-to-New-Headquarters-Facility-in-Reston-Town-Center/default.aspx |date=January 30, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Sernovitz |first=Daniel J. |date=January 30, 2018 |title=Leidos to merge workforces into new headquarters space |work=[[American City Business Journals]] |url=https://www.bizjournals.com/washington/news/2018/01/30/leidos-to-merge-workforces-into-new-headquarters.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{Yangiliklar manbasi |last=Waseem |first=Fatimah |date=30 April 2020 |title=Boston Properties Reports Strong Leasing Activity Despite COVID-19 |publisher=Reston Now |url=https://www.restonnow.com/2020/04/30/boston-properties-reports-strong-leasing-activity-despite-covid-19/ |access-date=30 April 2020}}&lt;/ref&gt;

== Operatsiyalar ==
Mudofaa razvedka agentligi (DIA) 1991-yilda masofadan turib koʻrish dasturini SAICʼga oʻtkazgan, uning nomi Stargate Project deb oʻzgartirilgan.

2001-yil mart oyida SAIC NSA Trailblazer loyihasi konsepsiyasini aniqlagan. 2002-yilda NSA „texnologik namoyish platformasi“ ishlab chiqarish uchun SAIC bilan 280 million dollarga shartnoma tuzgan. Agentlik loyihasi uchun kompyuter tarmoqlarida olib boriladigan maʼlumotlarni tahlil qilish uchun „Raqamli tarmoq razvedkasi“ tizimidan foydalangan. Loyihaning boshqa ishtirokchilari [[Boeing]], Computer Sciences Corporation va [[Booz Allen Hamilton]] edi.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Patience Wait |date=October 21, 2002 |title=SAIC team gets demonstration phase of Trailblazer |publisher=Washington Technology |url=http://www.washingtontechnology.com/online/1_1/19355-1.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080302035521/http://www.washingtontechnology.com/online/1_1/19355-1.html |archive-date=March 2, 2008}}&lt;/ref&gt; PhysOrg.com ilmiy yangiliklar saytiga koʻra, Trailblazer avvalgi ThinThread dasturining davomi edi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.physorg.com/news67784662.html|sarlavha=NSA datamining pushes tech envelope|sana=May 25, 2006|nashriyot=PhysOrg.com}}&lt;/ref&gt; 2005-yilda NSA direktori Michael Hayden Senatdagi tinglovda Trailblazer dasturi byudjetdan bir necha yuz million dollar oshirib yuborilganini va rejadan yillar ortda qolganini aytdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.spacewar.com/news/miltech-05zx.html|sarlavha=NSA's New Boss Puts Faith In Hi Tech Fixes|muallif=Martin Sieff|sana=August 18, 2005|nashriyot=Space War}}&lt;/ref&gt;

2003-moliya yilida SAIC [[AQSH mudofaa vazirligi|Qoʻshma Shtatlar Mudofaa vazirligi]] bilan 2,6 milliard dollardan ortiq biznesni amalga oshirgan va bu uni Qoʻshma Shtatlardagi toʻqqizinchi yirik mudofaa pudratchisiga aylantirgan. Boshqa yirik shartnomalar [[2004-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari|2004-yilda Gretsiyada boʻlib oʻtgan Olimpiada]] uchun [[axborot texnologiyalari]] boʻyicha taklifni oʻz ichiga olgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=After Olympics contractors leave behind IT legacy|ish=Washington Technology|url=http://www.washingtontechnology.com/news/19_12/cover-stories/24520-1.html|qaralgan sana=August 13, 2006|arxivurl=https://web.archive.org/web/20060506131219/http://www.washingtontechnology.com/news/19_12/cover-stories/24520-1.html &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt;|arxivsana=May 6, 2006}}&lt;/ref&gt; 2001-yildan 2005-yilgacha SAIC [[Federal tekshirishlar byurosi|FBIning]] muvaffaqiyatsiz Virtual Case File loyihasining asosiy pudratchisi boʻlgan.&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Eggen |first=Dan |last2=Witte |first2=Griff |date=August 18, 2006 |title=The FBI's Upgrade That Wasn't |work=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/08/17/AR2006081701485.html |access-date=February 8, 2007}}&lt;/ref&gt; 2012-moliya yilida (soʻnggi maʼlumotlar mavjud) SAIC DoD bilan biznesini ikki baravar koʻpaytirgan va 5 988 489 000 dollarga yetgan va eng yaxshi 100 talik roʻyxatida 4-oʻrinni egallagan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://washingtontechnology.com/toplists/top-100-lists/2013.aspx|sarlavha=top-100-lists 2013|nashriyot=Washington Technology, info business for government contractors|sana=June 2013|qaralgan sana=February 14, 2014}}&lt;/ref&gt; Leidos 2017-yilgi Fortune 500 roʻyxatida 292-oʻrinni egallagan.&lt;ref name=&quot;fortune.com&quot;/&gt;

== Shoʻba korxonalar ==

* ''Dynetics, Inc.'', 2020-yil yanvardan beri Leidosning toʻliq shoʻba korxonasi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.leidos.com/company/subsidiaries|sarlavha=Leidos Subsidiaries|nashriyot=Leidos|qaralgan sana=February 8, 2020}}&lt;/ref&gt;
* ''Leidos Biomedical Research, Inc.'', ilgari ''SAIC — Frederick'', Leidosning toʻliq shoʻba korxonasi Frederick Saraton tadqiqotlari milliy laboratoriyasini boshqaradi.&lt;ref name=&quot;Leidos_companies&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.leidos.com/about/companies|sarlavha=Companies|nashriyot=Leidos|qaralgan sana=February 24, 2014}}&lt;/ref&gt;
* ''Gibbs &amp;amp;amp; Cox'', 2021-yil 7-maydan beri Leidosning toʻliq shoʻba korxonasi. &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Leidos completes acquisition of Gibbs &amp; Cox|url=https://www.gibbscox.com/leidos-completes-acquisition-of-gibbs-cox/|ish=Gibb &amp; Cox|sana=May 7, 2021|qaralgan sana=7 May 2021}}&lt;/ref&gt;
* ''MEDPROTECT, LLC'' AQSh hukumati sogʻliqni saqlash tizimiga badal toʻlovchi tashkilotlarini qoʻllab-quvvatlaydi&lt;ref name=&quot;Leidos_companies&quot; /&gt;
* ''Reveal'' aeroportlar va shunga oʻxshash obyektlarda portlovchi moddalarni aniqlash uchun ikki energiyali [[Kompyuter tomografiyasi|rentgen-kompyuter tomografiya]] tizimini ishlab chiqadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Reveal CT-800 Baggage Inspection System|url=http://www.leidos.com/products/security/reveal-ct-800/|qaralgan sana=December 19, 2013}}&lt;/ref&gt;
* ''CloudShield Technologies'' — kiberxavfsizlik boʻyicha ixtisoslashgan toʻliq shoʻba korxona
* ''Varec, Inc.'', suyuq neft aktivlarini boshqarish kompaniyasi
* ''Leidos Health''
* ''Leidos Canada'', ilgari SAIC Canada, toʻliq shoʻba korxonasi, [[Kanada]] hukumati bilan ishlaydi.&lt;ref name=&quot;Leidos_companies&quot; /&gt;
* Hujjat texnologiyalari va kiberxavfsizlik boʻyicha ixtisoslashgan ''Leidos Australia'' (Leidos Pty Ltd) toʻliq shoʻba korxonasi.&lt;ref name=&quot;Leidos_companies&quot; /&gt; TeraText dasturini ishlab chiqaradi.
* ''Leidos UK'' (Leidos Innovations UK Ltd, Leidos Europe Ltd, Leidos Supply Ltd &amp; Leidos Ltd), toʻliq egalik qiluvchi [[Shoʻba (korxona)|shoʻba korxona]], boshqariladigan IT xizmatlariga, buyurtma asosida tayyorlangan mahsulotlarni ishlab chiqishga ixtisoslashgan. MODning taʼminot zanjiri uchun masʼul boʻlgan Chroma Airport Suiteʼni ishlab chiqaradi, qoʻllab-quvvatlaydi.
* ''Leidos Engineering'', LLC, ilgari ''SAIC Energy, Environment &amp; Infrastructure LLC'', ''Benham Investment Holdings'', LLC, RW Beck Group, Inc.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=R. W. Beck Is Now SAIC Energy, Environment &amp; Infrastructure, LLC|url=http://www2.saic.com/announcement/r-w-beck-now-saic-energy-environment-infrastructure-llc|qaralgan sana=March 25, 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130404103152/http://www.saic.com/announcement/r-w-beck-now-saic-energy-environment-infrastructure-llc|arxivsana=April 4, 2013}}&lt;/ref&gt; va ''Patrick Energy Services'' kompaniyalarining muhandislik boʻyicha merosini birlashtirgan.
* ''QTC Management, Inc.'', Lockheed Martin IS&amp;GS bilan birlashish orqali sotib olingan.
* ''Systems Made Simple (SMS)'', Lockheed Martin IS&amp;GS bilan birlashish orqali sotib olingan.

=== Sobiq shoʻba korxonalari ===
SAIC va [[Northrop Grumman]] shoʻba korxonasi Newport News Shipbuilding oʻrtasidagi biznes hamkorligi boʻlgan AMSEC LLC 2007-yil 13-iyulda sotib olingan. Network Solutions kompaniyasi 1995-yilda SAIC tomonidan sotib olingan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Science Applications International Corporation vs. Comptroller of the Treasury|url=http://www.txcrt.state.md.us/decisions/pdf/saic.pdf|nashriyot=txcrt.state.md.us|qaralgan sana=April 17, 2008|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080528103010/http://www.txcrt.state.md.us/decisions/pdf/saic.pdf|arxivsana=May 28, 2008}}&lt;/ref&gt; va keyinchalik VeriSign, Inc. tomonidan 21 milliard dollarga sotib olingan.&lt;ref name=&quot;NetsolHis&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Company History|url=http://about-networksolutions.com/corporate-history.php|nashriyot=networksolutions.com|qaralgan sana=March 29, 2008|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160312130145/http://about-networksolutions.com/corporate-history.php|arxivsana=March 12, 2016}}&lt;/ref&gt; Ilgari Lockheed Martin Industrial Defender, Lockheed Martin IS&amp;GS bilan birlashish natijasida sotib olingan ''Leidos Cyber, Inc.'' 2018-yilda Capgemini kompaniyasiga sotilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://washingtontechnology.com/articles/2019/02/21/leidos-cyber-sale-closed.aspx|sarlavha=Leidos closes sale of commercial cyber business -|muallif=Wilkers|ism=Ross|ish=Washington Technology|til=en-US|qaralgan sana=2020-02-20}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;</text>
      <sha1>23xjpiswa3bpxhy8ajxtq6947u8x4mc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lxotse</title>
    <ns>0</ns>
    <id>849038</id>
    <revision>
      <id>6181625</id>
      <parentid>3336348</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:49:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2457" sha1="il6s99bt7bedz50doqvmpy94ak7l4l0" xml:space="preserve"> 
[[Категория:Горные вершины по алфавиту]]
{{Togʻ bilgiqutisi|nomi=Lotzse|tasvir=Nepal - Sagamartha Trek - 057 - chorten silhouetted by Lhotse &amp; Everest.jpg|Joylashuvi=Xitoy,Nepal|Koordinat=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D1%85%D0%BE%D1%86%D0%B7%D0%B5#/maplink/1|Uzunligi=8516m|Ilk koʻtarilishi=1956-yil 18-may (Rayss va Luxzinger)}}
[[Категория:Горные вершины — восьмитысячники]]
[[Категория:Природные географические объекты по алфавиту]]
[[Категория:ПРО:ГЕО:Последняя правка: в текущем году]]
[[Fayl:Lhotse-fromChukhungRi.jpg|thumb|300x300px| Lxotsening janubiy yuzi]]
[[Fayl:LhotseShar_JHK_2014_10.jpg|thumb|300x300px| Lhotse Shar, yuqori chap burchakdagi taniqli cho'qqi - Lhotse Middle]]
'''Lxotse''' , '''Lxotse''' , '''Lxotse''' &lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://loadmap.net/ru?qq=27.9519%2086.9220&amp;z=13&amp;s=-1&amp;c=41&amp;g=1|sarlavha=Топокарты Генштаба|qaralgan sana=2016-12-18|arxivsana=2017-12-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171231211950/http://loadmap.net/ru?qq=27.9519%2086.9220&amp;z=13&amp;s=-1&amp;c=41&amp;g=1}}&lt;/ref&gt; ( {{Lang-ne|ल्होत्से}}, тиб. Wylie        [[Тибетский пиньинь|pinyin]] &lt;span&gt;:&lt;/span&gt; ''Lhozê'', кит. [[Китайское письмо#Полные и упрощённые иероглифы|savdo.]]&lt;span&gt; &lt;/span&gt;&lt;span lang=&quot;zh&quot; style=&quot;font-size: 110%; font-style: normal;&quot;&gt;míngān&lt;/span&gt; &lt;span&gt;,&lt;/span&gt; [[Пиньинь|pinyin]]&lt;span&gt; &lt;/span&gt;''Luòzǐ Fēng'' (8516 m) — [[Himolay|Himoloy togʻlaridagi]] togʻ. Sakkiz ming kishilik soni bo'yicha dunyoda to'rtinchi o'rinda turadi. U [[Xitoy]] ( [[Tibet muxtor rayoni|Tibet avtonom]] okrugi) va [[Nepal]] chegarasida, Mahalangur Himol togʻ tizmasida joylashgan. Sagarmatha milliy bog'ining bir qismi (Nepal).

== Havolalar ==

* {{Veb manbasi|url=https://peakware.com/peaks.html?pk=153|sarlavha=Lhotse|muallif=|ish=|sana=|nashriyot=Interactive Outdoors|qaralgan sana=2016-02-27|arxivsana=2016-03-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304125402/http://peakware.com/peaks.html?pk=153}}
* {{Veb manbasi|url=http://alpclub.com.ua/node/1458/|sarlavha=Маршрут ХХІ века.|muallif=Копейка Г.В.|ish=|sana=|nashriyot=Харьковский Альпклуб|qaralgan sana=2016-02-27}}
[[Turkum:Nepal tog‘lari]]
[[Turkum:Xitoy tog‘lari]]</text>
      <sha1>il6s99bt7bedz50doqvmpy94ak7l4l0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ma Long</title>
    <ns>0</ns>
    <id>866667</id>
    <revision>
      <id>6181701</id>
      <parentid>6149601</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:26:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17514" sha1="q8gdqpwpx92yixy7da6ch779saujd8w" xml:space="preserve">{{Sportchi bilgiqutisi
| ismi                  = Ma Long
| tasvir                = File:Ma Long ATTC2017 20.jpeg
| tasvir_eni            =
| izoh                  =
| tugʻilgan_sanasi      = 1988-yil20-oktabr 
| tugʻilgan_joyi        = 
| vafot_sanasi          =
| vafot_joyi            = 
| istiqomat_joylari     = 
| fuqaroligi            = {{CHN}}
| millati =
| sohasi = stol tenischisi
| ish_joylari =
| institutlar =
| alma_mater =
| tezis_sarlavhasi =
| akademik_rahbarlari =
| mashhur_shogirdlari =
| mashhur_ishlari =
| oʻtkazayotgan_taʼsiri =
| koʻrsatgan_taʼsiri =
| mukofotlari =
| turmush_oʻrtogʻi = Xia Lu
| dini =
| vebsayt =
}}
'''Ma Long''' (1988-yil 20-oktyabrda tugʻilgan) – xitoylik professional [[Stol tennisi|stol tennischi]], olti karra Olimpiya va uch karra jahon chempioni. Yakkalik bahslarida amaldagi jahon chempioni&lt;ref name=&quot;profile&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ittf.com/biography/biography_web_details.asp?Player_ID=105649|sarlavha=MA Long – Biography|ish=gz2010.cn|nashriyot=Guangzhou Asian Games Organizing Committee|qaralgan sana=25 January 2011|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110616210630/http://www.ittf.com/biography/biography_web_details.asp?Player_ID=105649|arxivsana=16 June 2011}}&lt;/ref&gt;. Barcha davrlarning eng buyuk stol [[Tennis|tennischisi]] sifatida eʼtirof etilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Undisputed G.O.A.T. Ma Long Breaks New Ground In Tokyo|url=https://worldtabletennis.com/description?artId=521|qaralgan sana=2022-04-24|ish=worldtabletennis.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Ma Long - Olympics Biography|url=https://olympics.com/en/athletes/long-ma|qaralgan sana=April 23, 2022|ish=Olympics.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Ma Long: The GOAT of Table Tennis|url=https://www.timesnownews.com/sports/tokyo-olympics/article/ma-long-the-goat-of-table-tennis/795785|qaralgan sana=2022-04-24|ish=www.timesnownews.com|til=en}}&lt;/ref&gt;. 2016 va 2020-yillarda erkaklar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida Olimpiada oltin medali sovrindori sifatida „Katta dubulgʻa“ turnirida karerasini yakunlagan ilk va yagona erkak stol tennischi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Undisputed G.O.A.T Ma Long Breaks New Ground In Tokyo|url=https://worldtabletennis.com/description?artId=521|ish=World Table Tennis|sana=30 July 2021}}&lt;/ref&gt;. Sportchi, shuningdek, Yozgi Olimpiada oʻyinlarida jami 6 ta oltin medalni qoʻlga kiritgan birinchi va yagona stol tennischi hisoblanadi. Boshqa hech bir tennischisi ushbu oʻyinlarda toʻrttadan ortiq medalni qoʻlga kiritmagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Ma Longʻs golden Olympic bow: Assessing the Chinese legend's impact on table tennis |url=https://olympics.com/en/news/ma-long-s-golden-olympic-bow-assessing-the-chinese-legend-s-impact-on-table-tennis |ish=Olympics |sana=9 August 2024}}&lt;/ref&gt;. Ma Long xitoylik sportchilar orasida Yozgi Olimpiada oʻyinlarining 6 ta oltin medalini qoʻlga kiritgan yagona sportchi hamdir&lt;ref name=&quot;espn&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=9 August 2024 |title=Table tennis player Ma Long sets Chinese record with 6th gold |work=[[ESPN]] |url=https://www.espn.com/olympics/story/_/id/40795469/table-tennis-player-ma-long-sets-chinese-record-6th-gold}}&lt;/ref&gt;. Ma Long jami 64 oy davomida (shuningdek, 2015- yilning mart oyidan boshlab ketma-ket 34 oy davomida) stol tennisi tarixida erkaklar reytingida eng uzoq muddat davomida 1-oʻrinni egallab turgan&lt;ref name=&quot;wr&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ittf.com/ittf_ranking/world_ranking_per_name.asp?Player_ID=105649&amp;U18=0&amp;U21=0&amp;Siniors=1&amp;|sarlavha=ITTF world ranking|nashriyot=International Table Tennis Federation|qaralgan sana=5 January 2012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111217074654/http://www.ittf.com/ittf_ranking/world_ranking_per_name.asp?Player_ID=105649&amp;U18=0&amp;U21=0&amp;Siniors=1&amp;|arxivsana=17 December 2011}}&lt;/ref&gt;. Qolaversa, sportchi 2015, 2017 va 2019-yillarda erkaklar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida ham jahon chempioni boʻlgan. [[Xalqaro stol tennisi federasiyasi|Xalqaro stol tennisi federatsiyasi]] tomonidan Ma Longga „[[Diktator]]“ va „[[Ajdar davr|Ajdaho]]“ (ushbu nom sportchining ismi – ''Long'' soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, uning muchal yili yaʼni [[Ajdar davr|ajdar yilini]] bildiradi) nomlari berilgan. 2014-yildan beri stol tennisi boʻyicha Xitoy milliy terma jamoasi sardoridir. 2024-yil avgust oyi holatiga koʻra, Ma Long [[Xalqaro stol tennisi federasiyasi|ITTF]] reytingida 6-oʻrinda turadi.

== Sport faoliyati ==

=== Dastlabki faoliyati ===
Oʻsmirlar oʻrtasida Osiyo va Jahon chempionatlarida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan Ma Long 2006-yilda 17 yoshida Bremen jahon chempionati jamoaviy bahslarida oltin medalni qoʻlga kiritganidan eng yosh jahon chempioniga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2021-06-30|sarlavha=Is Ma Long the greatest table tennis player of all time?|url=https://www.scmp.com/sport/china/article/3139175/ma-long-biography-playing-style-career-earnings-and-he-greatest-table|qaralgan sana=2021-08-06|ish=South China Morning Post|til=en}}&lt;/ref&gt;. Sportchi [[Qin Zhijian]] qoʻl ostida sport faoliyatini olib borishidan oldin [[Wang Hao]] va [[Xitoy milliy futbol terma jamoasi|Xitoy terma jamoasi]] sobiq murabbiyi [[Ma Kai Xuan|Ma Kai Xuandan]] stol tennisi koʻnikmalarini olgan. 22 yoshga toʻlgunga qadar sportchi turli musobaqalarda yakkalik bahslarida yuqori muvaffaqiyatlarga erishgan. Umumiy hisobda 11 ta ITTF World Tour finaliga chiqqan va shulardan 8 tasida gʻalaba qozongan. 2 marta Osiyo Kubogi va World Tour Grand Finallarida gʻolib boʻlgan. Shuningdek, 2 marta Osiyo chempionati final bosqichiga chiqqan (2007-yilda sobiq murabbiyi Wang Haoga yutqazgan, biroq 2009-yilda sportchini magʻlubiyatga uchratgan). Bundan tashqari, Xitoy milliy oʻyinlari va Xitoy chempionati finaligacha yetib borib, har ikkala bahsda ham Wang Haoga magʻlub boʻlgan. 2010–2012-yillar davomida dunyoning 1-raqamli tennischisi boʻlishiga qaramay, ITTF World Tourdagi 560 kunlik gʻalabali seriyasidan soʻng reytingda vaqtincha pasayib ketgani sababli 2012-yilgi Olimpiada oʻyinlarida Xitoy terma jamoasi nomidan oʻyinlarda ishtirok etish uchun tanlab olinmagan. Sportchi Osiyo Olimpiya saralash turnirida 6-oʻyinda yaponiyalik [[Koki Niwa]] tomonidan, keyinchalik 2012-yilgi Koreya ochiq chempionatida [[Lee-Sang-su|Lee-Sang-suga]] 4:1 hisobida magʻlub boʻlgan. Olimpiadada ishtirok etuvchi sportchilar ITTF Jahon reytingi asosida saralab olinganligi sababli Ma Long dunyo reytingida 1-oʻrinda turgan boʻlishiga qaramay, yakkalik bahslarida ishtirok etish huquqini qoʻlga kirita olmagan.

Xitoy terma jamoasi bosh murabbiyi [[Liu Guoliang|Liu Guoliangning]] taʼkidlashicha, Ma Long eng yaxshi tennischilardan biri boʻlish uchun barcha imkoniyat va qobiliyatlarga ega, biroq yirik xalqaro musobaqalarda bosim ostida oʻyin olib borish uchun kuchli ruhiy tayyorgarlikka ega emas. Buni sportchining 2008 va 2009-yilgi Jahon chempionati yarim finalida [[Timo Boll]] va [[Vladimir Samsonov|Vladimir Samsonovga]], shuningdek, ketma-ket 3 ta jahon chempionatining (2009, 2011, 2013) yarim finalida Wang Haoga magʻlub boʻlgan oʻyinlarida (4:1, 4:2, 4:2) koʻrish mumkin. Sportchining ITTF World Tour va ichki musobaqalardagi ishtiroki muvaffaqiyatli boʻlgan boʻlsa-da, dastlabki 4 ta jahon chempionatlarida finalga chiqa olmagan.

=== 2013–2015-yillar ===
2013-yilda oʻtkazilgan Jahon chempionatida Wang Haoga uchinchi magʻlubiyatidan soʻng, Ma Long ushbu yilni muvaffaqiyatli oʻtkazdi. Sportchi ikkita Xitoy ochiq chempionatida (finalda Wang Haoni, keyin esa [[Syu Xin (stol tennisi)|Xu Xinni]] magʻlub etdi), Osiyo chempionatida (3-marta) va Xitoy milliy oʻyinlarida [[Fan Zhendong|Fan Zhendongga]] qarshi bahsda toʻliq ustunlikni qoʻlga kiritdi. Biroq Xu Xin Ma Longni yil oxirida oʻtkazilgan ITTF World Tour Grand Final bahsida 4:3 hisobida magʻlub etdi. 2014-yilning mart oyida Fan Zhendongni magʻlub etgan holda toʻrtinchi bor Osiyo kubogini qoʻlga kiritdi. [[FIFA Jahon chempionati 2014|2014-yilgi Jahon chempionatida]] birorta ham oʻyinda magʻlubiyatga uchramadi. [[Germaniya]] terma jamoasiga qarshi final bahslarida oʻyinchi dastlabki oʻyinda Timo Bollni, yakuniy hal qiluvchi bahsda esa [[Dimitrij Ovtcharov|Dimitrij Ovtcharovni]] magʻlub etdi va musobaqaning eng yaxshi oʻyinchisi sifatida Victor Barna mukofoti bilan taqdirlandi. Keyinchalik, 5-marta Xitoy ochiq chempionati gʻolibligini qoʻlga kiritdi. Ma Long oʻzining jamoadoshi Zhan Jike bilan dastlab 2014-yilning oktyabr oyida [[Düsseldorf|Düsseldorfda]] oʻtkazilgan Katta dubulgʻa turnirida bahsga kirishgan. Dastlab 3:2 hisobida oldinda borayotgan boʻlsa-da, bahs oxirida raqibi oʻyin tizginini qoʻlgan olgan holda, Ma Longni 12:10 hisobida magʻlubiyatga uchratgan. Noyabr oyida Xitoy milliy chempionati finaliga chiqqan, biroq Fan Zhendongga 2:4 hisobida magʻlub boʻlgan va yilni muvaffaqiyatsiz yakunlagan.

2015-yilga kelib, Quvayt ochiq turnirida gʻalaba qozondi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=15 February 2015 |sarlavha=Ma Long makes history with second Kuwait Open crown |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1025639/ma-long-makes-history-with-second-kuwait-open-crown |qaralgan sana=6 August 2021 |ish=www.insidethegames.biz}}&lt;/ref&gt;, finalda Xu Xinni 4:1 hisobida magʻlub etdi. Zhang Jikega qarshi bahsda 3:1 hisobidagi alamli magʻlubiyatidan keyin Germaniya ochiq chempionatidagi shiddatli final bahsida gʻalaba qozondi. Ammo sportchining eng katta gʻalabasi 2015-yilgi Jahon chempionatida qayd etildi. Musobaqada Ma Long final bahsiga qadar hech bir oʻyinchiga bir partiyadan ortiq magʻlub boʻlmadi. Final bahsida esa [[Fang Bo|Fang Boni]] 6 partiyada magʻlubiyatga uchratdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=4 May 2015 |sarlavha=China's Ma Long wins his first men's singles title at World Table Tennis Championships |url=https://www.scmp.com/sport/other-sport/article/1785254/chinas-ma-long-wins-first-mens-singles-world-championship-title |qaralgan sana=6 August 2021 |ish=South China Morning Post |til=en}}&lt;/ref&gt;. Ushbu musobada sportchi oʻzining eng yaxshi natijasini qayd etdi, Ma Longning bundan oldingi yakkalik bahslaridagi eng yaxshi natijasi 2012-yilgi Jahon chempionati edi. Yaponiya ochiq chempionatida [[Shang Kun|Shang Kunga]] 4:1 hisobida yutqazgan Ma Long Xu Xin ustidan 4:1 hisobida gʻalaba qozonib, 6-marta Xitoy ochiq chempionatida gʻalaba qozondi. Sentyabr oyida Fan Zhendong va Bayi ustidan gʻalaba qozongan holda [[Xitoy Superligasi]] chempionligini ham qoʻlga kiritdi. Oʻyinlarda olgan jarohatlari uning Osiyo chempionatida qatnashishiga xalaqit berdi, biroq shunday boʻlsa-da Ma Long oktabr oyida Halmstadda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida ishtirok etdi. 1/8 finalda [[Omar Assar|Omar Assarga]] magʻlubiyatidan tashqari musobaqada boshqa hech bir oʻyinda magʻlub boʻlmadi. Bu esa uning raqiblariga turnirning qolgan qismida har bir setda oʻrtacha 6 ochko toʻplash imkonini berdi. Yilning soʻnggida jarohatlar tufayli 2 ta Jahon turnirlarida ishtirok eta olmadi. Biroq shunday boʻlsa-da, 3 ta Jahon turnirlarida gʻolib boʻlganligi bois World Tour Grand Finalda yana 1-oʻrinni egalladi. Finalda yana Fan Zhendong bilan toʻqnash keldi va oʻyinning oxirgi partiyasida 11:9 hisobida gʻalaba qozondi. Umumiy hisobda 3:2 hisobida (oʻyin boshida 2:0 hisobida oldinda borayotgan edi) gʻalaba qozondi. 2015-yilda Ma Long bor-yoʻgʻi 1 ta xalqaro musobaqani, umumiy hisobda esa 5 oʻyinni boy bergan.

=== 2016-yil ===
Ma Long 2016-yil yanvar oyida Germaniya ochiq chempionatida gʻolib chiqqan. Oʻyinchi finalga qadar birorta magʻlubiyatsiz oʻyin oʻtkazgan va finalda Vladimir Samsonovni 4:1 hisobida magʻlub etgan. 2016-yilda [[Kuala Lumpur|Kuala-Lumpurda]] oʻtkazilgan Jahon chempionatida Yaponiyaga qarshi jamoaviy bahslarda ishtirok etgan va Xitoy terma jamoasining gʻalabasiga oʻz hissasini qoʻshgan. Shu orqali sportchi ketma-ket 3 ta jahon chempionati jamoaviy bahslarida magʻlubiyatsiz oʻyin oʻtkazgan. Mart oyida Ma Long Quvayt ochiq turniri finaliga chiqqan, ammo finalda 2016-yilgi Chinaʼs Trials oʻyinlarida sportchini 5:4 hisobida magʻlubiyatga uchragan [[Zhang Jike|Zhan Jike]] tomonidan 4:1 hisobida magʻlubiyatga uchratilgan. Biroq oradan bir hafta oʻtgach, jamoadoshi Fan Zhendongni 5 ta oʻyinda magʻlub etib, Qatar ochiq turnirida gʻalaba qozongan. Shu orqali ITTF World Tour yakkalik musobaqalarida eng koʻp chempionlik unvonini qoʻlga kiritgan sportchi Wang Liqindan oʻzib ketgan. Aprel oyida Osiyo olimpiya saralash turnirida Zhjang Jike va Fan Zhendonglarni magʻlub etib, toʻgʻridan-toʻgʻri Rioda oʻtkaziladigan Yozgi Olimpiada oʻyinlari yakkalik bahslariga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan. Shundan soʻng Ma Long iyun oyining oʻrtalariga qadar boshqa birorta xalqaro musobaqalarda ishtirok etmaganiga qaramay, jahon reytingida birinchilikni saqlab qolgan. Biroq keyinchaliik ikki hafta ichida Xu Xin sportchini ikki marotaba, dastlab Yaponiya ochiq turniri yarim finali 6-oʻyinida va Koreya ochiq turniri finalida magʻlub etgan. Sportchi oʻsha vaqtda 2012-yildan beri xalqaro miqyosda eng qisqa vaqt oraligʻida 2 marotaba magʻlubiyatga uchragan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Table tennis Grand Slam winner Ma trains to balance pressure and desire for victory in Olympics - Xinhua {{!}} English.news.cn |url=http://www.xinhuanet.com/english/2021-05/27/c_139973239.htm |qaralgan sana=2021-08-06 |ish=www.xinhuanet.com |arxivsana=2021-08-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210806172015/http://www.xinhuanet.com/english/2021-05/27/c_139973239.htm }}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
Ma Long [[Nankin]] shahridan boʻlgan Xia Lu bilan oila qurgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=马龙战胜张继科比爱心 马龙女友是谁|url=http://ent.cri.cn/2016-08-12/e89a70fa-7b24-91fc-fb00-5eb0d028b579.html|ish=crionline|sana=30 July 2021}}&lt;/ref&gt;. 2017-yil 10-dekabrda Sina Weibo ismli oʻgʻil farzand koʻrishgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=马龙当爹!未摆宴先抱子 孩子降生第二天回归赛场|url=http://sports.sina.com.cn/others/pingpang/2017-12-11/doc-ifypnyqi3392985.shtml|ish=sports.sina|sana=11 December 2017|qaralgan sana=30 July 2021}}&lt;/ref&gt;.

Ma Long, shuningdek, jamoadoshi [[Lyu Shiven|Lie Shiwen]] bilan yaqin doʻst boʻlib, 2019-yilgi jahon chempionatida Liu Shiwenning gʻalabasidan xursand boʻlib yigʻlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=2021-02-22|sarlavha=Liu Shiwen Interview With CCTV – Edges and Nets|url=https://edgesandnets.com/2021/02/22/liu-shiwen-interview-with-cctv/|qaralgan sana=2021-02-22|ish=edgesandnets.com|til=en-US|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210222234356/https://edgesandnets.com/2021/02/22/liu-shiwen-interview-with-cctv/|arxivsana=2021-02-22}}&lt;/ref&gt;.

== Karyera rekordlari ==
; Yakkalik (2022-yil oktyabr holatiga koʻra)&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.ittf.com/ittf_stats/All_events3.asp?ID=9071&amp;|sarlavha=ITTF Statistics|nashriyot=International Table Tennis Federation|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303173321/http://www.ittf.com/ittf_stats/All_events3.asp?ID=9071&amp;|arxivsana=3 March 2016}}&lt;/ref&gt;

* Olimpiya oʻyinlari: chempion (2016, 2020)
* Jahon chempionatlari: chempion (2015, 2017, 2019), yarim final (2009, 2011, 2013, 2023)
* &lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Jahon kubogi&lt;/span&gt;&lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;chempion&lt;/span&gt; &lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;(2012, 2015)&lt;/span&gt;&lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;ikkinchi oʻrin (2014, 2020)&lt;/span&gt;&lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span lang=&quot;id&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;uchinchi oʻrin (2008, 2009, 2017).&lt;/span&gt;
* Osiyo chempionati: chempion (2009, 2011, 2013), ikkinchi oʻrin (2007).
* Osiyo Kubogi: chempion (2008, 2009, 2011, 2014), ikkinchi oʻrin (2019).
* Xitoy milliy oʻyinlari: chempion (2013, 2017), ikkinchi oʻrin (2009), yarim final (2005).
* Xitoy milliy chempionati: gʻolib (2011), ikkinchi oʻrin (2004, 2007, 2014, 2020), yarim final (2006, 2008).
* Oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati: chempion (2004), chorak final (2003).
* Oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionati: chempion (2004)

; Aralash juftliklar

* [[Osiyo oʻyinlari]]: QF (2006).
* Osiyo chempionati: chempion (2009); yarim final (2005).
* Xitoy milliy oʻyinlari: chempion (2013).
* Xitoy milliy chempionati: chempion (2012); ikkinchi oʻrin (2008, 2016).
* Oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati: ikkinchi oʻrin (2003, 2004).
* Oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionati: chempion (2004).

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==

* [http://www.tabletennismaster.com/ma-long.html Ma Long stol tennisi ustasining martaba profili] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120301124208/http://www.tabletennismaster.com/ma-long.html |date=2012-03-01 }}
* [https://tabletennis.guide/profile.php?name=long-ma-105649 Stol tennisi boʻyicha qoʻllanmada Ma Long profili] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221203184921/https://tabletennis.guide/profile.php?name=long-ma-105649 |date=2022-12-03 }}
* [https://tabletennis.media/players/ma-long/ Ma Long stol tennisi mediasida]
* [http://www.propingpong.ru/video.php?ittfplayer=105649 Ma Long oʻyin rekordlari]
* [http://tabletennismatch.com/player/ma-long Ma Long texnikasi va trening videolari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221203184920/http://tabletennismatch.com/player/ma-long |date=2022-12-03 }}
[[Turkum:2012-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari medal sovrindorlari]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1988-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Stol tennischilar 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida]]</text>
      <sha1>q8gdqpwpx92yixy7da6ch779saujd8w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lozanna shartnomasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>870372</id>
    <revision>
      <id>6181553</id>
      <parentid>5822329</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:46:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35811" sha1="fbm9sfropop8cy645je173p3pipeuos" xml:space="preserve">{{Manbasiz|sana=avgust 2024}}

{{Shartnoma
 | nomi                     =  Lozanna shartnomasi
 | toʻliq_nomi              =  Lozannada Turkiya bilan tinchlik va harbiy asirlarni almashish shartnomasi imzolandi. 
&lt;br /&gt;''{{lang|fr|Accord relatif à la restitution réciproque des internés civils et à l'échange des prisonniers de guerre, signé à Lausanne}}''
 | tasvir                   =  Turkey-Greece-Bulgaria on Treaty of Lausanne.png
 | uzunlik                  =
 | nomi_izohi               = 
 | turi                     =
 | tayyorlangan_kuni        =
 | imzolangan_sanasi        =  1923-yil 24-iyul
 | imzolangan_joyi          =  [[Lausanne]], [[Switzerland]]
 | muhrlangan               =
 | kuchga_kirishi           =  1924-yil 6-avgust 
 | shartlari                =  [[Turkiya]] va [[Birlashgan Qirollik]], [[Fransiya Uchinchi Respublikasi|Fransiya]], [[Fashistik Italiya (1922—1943)|Italiya]] va [[Yaponiya Imperiyasi|Yaponiya]] tomonidan ratifikatsiya qilinganidan so'ng, shartnoma ushbu „yuqori shartnoma imzolagan“ tomonlarning har biri uchun [[Buyuk Britaniya]]ni qoʻshimcha depozitga qoʻygandan soʻng kuchga kiradi.
 | harakatlarning_oxiri     =
 | imzolangan               =  * {{flagcountry|Fransiya uchinchi respublikasi}}
* {{flagcountry|United Kingdom}}
* {{flagcountry|Fashistik Italiya (1922—1943)}}
* {{flagcountry|Yaponiya imperiyasi}}
* {{flagcountry|Kingdom of Greece|state}}
* {{flagcountry|Kingdom of Romania}}
* {{flagcountry|Yugoslaviya qirolligi|name=Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes}}
&lt;hr width=&quot;50%&quot; /&gt;
* {{flagicon|Ottoman Empire}} [[Government of the Grand National Assembly|Turkey]]|depositor=[[French Third Republic|French Republic]]|language=[[French language|French]]
 | tomonlar                 =  
 | saqlanadigan_joyi        = [[Fransiya Uchinchi Respublikasi|Fransiya Respublikasi]]
 | tillari                  = [[Fransuz tili|Fransuz]]
 | veb-sayt                 =
 | wikisource               =  Lozanna shartnomasi
}}

'''Lozanna shartnomasi''' ({{Lang-fr|Traité de Lausanne}}) [[Lozanna konferensiyasi|1922-23 yillardagi Lozanna konferensiyasida]] muzokaralar olib [[Lozanna|borilgan]] va 1923-yil 24-iyulda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Palais de Rumine|url=https://www.lonelyplanet.com/switzerland/lausanne/attractions/palais-de-rumine/a/poi-sig/1439510/360822|qaralgan sana=6 September 2018|ish=www.lonelyplanet.com|til=en|arxivsana=2018-09-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180914000817/https://www.lonelyplanet.com/switzerland/lausanne/attractions/palais-de-rumine/a/poi-sig/1439510/360822}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Palais de Rumine &amp; Musée cantonal des Beaux-Arts|url=http://www.myswitzerland.com/en-us/mice/palais-de-rumine-musee-cantonal-des-beaux-arts.html|qaralgan sana=6 September 2018|ish=MySwitzerland.com|til=en}}&lt;/ref&gt; [[Palais de Rumine|Lozanna]], [[Shveysariya|Shveysariya saroyida]] imzolangan [[Sulh shartnomasi|tinchlik shartnomasi]]&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Xypolia|first1=Ilia|date=2021|title=Imperial Bending of Rules: The British Empire, the Treaty of Lausanne, and Cypriot Immigration to Turkey|url=https://doi.org/10.1080/09592296.2021.1996711|journal=Diplomacy &amp; Statecraft|volume=32|issue=4|pages=674–691|doi=10.1080/09592296.2021.1996711}}&lt;/ref&gt;, 1924-yil 1924-iyulda rasmiy mojaroda imzolangan. Shartnoma [[birinchi jahon urushi]] boshlanganidan beri [[Usmonlilar imperiyasi|Usmonli imperiyasi]] va Ittifoqdosh [[Fransiya uchinchi respublikasi|Fransiya Respublikasi]], [[Britaniya imperiyasi]], [[Fashistik Italiya (1922-1943)|Italiya Qirolligi]], [[Yaponiya imperiyasi]], [[Gretsiya Qirolligi]] va [[Ruminiya Qirolligi]] oʻrtasida dastlab mavjud boʻlgan mojaroni rasman hal qildi.&lt;ref name=&quot;Treaty&quot;&gt;{{Citation|title=Treaty of Peace with Turkey signed at Lausanne|date=24 July 1923|url=http://wwi.lib.byu.edu/index.php/Treaty_of_Lausanne|place=[[Lausanne]], [[Switzerland]]|access-date=28 November 2012}}&lt;/ref&gt; Shartnomaning asl matni [[Fransuz tili|fransuz]] tilida&lt;ref name=&quot;Treaty&quot; /&gt;. Bu Usmonli erlarini boʻlib tashlashni maqsad qilgan muvaffaqiyatsiz va ratifikatsiya qilinmagan [[Sevr shartnomasi|Sevr shartnomasidan]] keyin ikkinchi tinchlik urinishi natijasi edi. Avvalgi shartnoma 1920-yilda imzolangan, biroq keyinchalik uning shartlariga [[Turkiyaning mustaqillik urushi|qarshi kurashgan]] [[Turk milliy harakati|Turk Milliy Harakati]] tomonidan rad etilgan. [[Grek-turk urushi|Yunon-turk urushi]] natijasida [[Izmir]] qaytarib olindi va 1922-yil oktyabr oyida [[Mudanya sulh shartnomasi]] imzolandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.britannica.com/topic/Armistice-of-Mudanya|sarlavha=Armistice of Mudanya|qaralgan sana=2021-11-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Treaty&quot; /&gt;. U [[Yunon-turk aholi almashinuvi|yunon-turk aholi almashinuvini]] taʼminladi va fuqarolarning [[Qora dengiz boʻgʻozlari|Turk boʻgʻozlaridan]] (harbiy boʻlmagan fuqarolarni) cheklovsiz oʻtishiga ruxsat berdi. Shartnoma Turkiya tomonidan 1923-yil 23-avgustda&lt;ref name=&quot;Lawrence&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Martin Lawrence|title=Treaties of Peace, 1919–1923|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.505099|publisher=[[Carnegie Endowment for International Peace]]|year=1924|page=lxxvii}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lonoj&quot;&gt;{{Cite journal|date=October 1924|title=League of Nations, Official Journal|volume=4|page=1292}}&lt;/ref&gt; imzolandi va boshqa barcha imzolagan davlatlar tarafidan 1924-yil 16-iyulgacha&lt;ref&gt;Hansard, [http://hansard.millbanksystems.com/commons/1924/jul/16/treaty-of-lausanne-ratification#S5CV0176P0_19240716_HOC_53 House of Commons] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171018131357/http://hansard.millbanksystems.com/commons/1924/jul/16/treaty-of-lausanne-ratification#S5CV0176P0_19240716_HOC_53 |date=2017-10-18 }}, 16 July 1924.&lt;/ref&gt; [[ratifikatsiya]] qilindi.

Shartnoma 1924-yil 6-avgustda, ratifikatsiya yorliqlari [[Parij|Parijda]] rasmiy ravishda saqlash uchun topshirilgandan keyin kuchga kirdi&lt;ref name=&quot;Treaty2&quot;&gt;{{Citation|title=Treaty of Peace with Turkey signed at Lausanne|date=24 July 1923|url=http://wwi.lib.byu.edu/index.php/Treaty_of_Lausanne|place=[[Lausanne]], [[Switzerland]]|access-date=28 November 2012}}&lt;/ref&gt;. Amnistiya deklaratsiyasi 1914—1922-yillarda sodir etilgan jinoyatlar, xususan, [[arman genotsidi]] uchun daxlsizlik huquqini berdi. Tarixchi [[Hans-Lukas Kizer|Hans-Lukas Kizerning]] taʼkidlashicha, „Lozanna hetero-etnik va hetero-diniy guruhlarni quvib chiqarish va yoʻq qilish boʻyicha keng qamrovli siyosatni soʻzsiz maʼqulladi“&lt;ref name=&quot;Kieser&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Kieser|first=Hans-Lukas|title=The Routledge History of the Holocaust|date=2010|publisher=Taylor &amp; Francis|isbn=978-1-136-87060-6|editor=Friedman|language=en|chapter=Germany and the Armenian Genocide of 1915–17|doi=10.4324/9780203837443.ch3|chapterurl=https://www.routledgehandbooks.com/doi/10.4324/9780203837443.ch3}}&lt;/ref&gt;.

== Dastlabki vaziyat ==
{{main|Lozanna konferensiyasi}}{{See also|Usmonli imperiyasining boʻlinishi|Turkiyaning mustaqillik urushi}}[[Fayl:SevresTreaty.png|thumb|300x300px|Turkiyaning [[Turkiyaning mustaqillik urushi|Mustaqillik urushidan]] soʻng bekor qilingan va oʻrniga [[Sevr shartnomasi|Lozanna shartnomasi (1923) bilan almashtirilgan Sevr]] shartnomasi (1920) boʻyicha Turkiya chegaralari]]
[[Onadoʻli|Kichik Osiyodagi]] yunon qoʻshinlari olib chiqib ketilgandan va [[Mustafa Kemal Atatürk|Mustafo Kamol Otaturk]] boshchiligidagi turk armiyasi tomonidan Usmonli sultoni quvib chiqarilgandan soʻng, [[Turk milliy harakati|Turkiya milliy harakatining]] [[Anqara|Anqaradagi]] [[Buyuk Millat Majlisi hukumati|Kemalist hukumati]] 1920-yilgi [[Sevr shartnomasi|shartnoma]] bilan berilgan hududiy yoʻqotishlarni rad etdi. [[Sevr shartnomasi|Sevr]] ilgari Usmonli imperiyasi tomonidan imzolangan, ammo ratifikatsiya qilinmagan. Britaniya [[Sharqiy Anadolu|Sharqiy Anadoluda]] [[Kurdlar|kurd]] davlatini yaratishga intilib, [[Mesopotamiya]] va [[Karkuk|Kirkukdagi]] turk taʼsirini susaytirmoqchi boʻlgan. Dunyoviy kamalistik ritorika 1915-yilgi [[Arman genotsidi|arman genotsididan]] omon qolgan [[Armanlar|armanlarning]] kelajagi haqidagi xalqaro xavotirlarning bir qismini yoʻqotdi va kurdlarning [[O'z taqdirini o'zi belgilash|oʻzini oʻzi belgilashini]] qoʻllab-quvvatlash ham xuddi shunday kamaydi. 1923-yilda imzolangan Lozanna shartnomasiga koʻra, Turkiyaning neftga boy arab yerlariga Usmonlilar davridagi daʼvolaridan voz kechishi evaziga Sharqiy Anadolu hozirgi Turkiya tarkibiga kirdi&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Darren L. Logan|date=2009|title=Thoughts on Iraqi Kurdistan: Present Realities, Future Hope|journal=Iran &amp; the Caucasus|volume=13|issue=1|pages=161–186|doi=10.1163/160984909X12476379008205|jstor=25597401}}&lt;/ref&gt;.

Muzokaralar [[Lozanna konferensiyasi|Lozanna konferentsiyasida]] boʻlib oʻtdi. [[İsmet İnönü]] Turkiyaning bosh muzokarachisi edi. Oʻsha paytdagi [[Tashqi ishlar va Hamdo'stlik ishlari bo'yicha Davlat kotibi|Britaniya tashqi ishlar vaziri]] [[Jorj Kerzon, Kedlestonlik 1-markess Kerzon|Lord Kerzon]] ittifoqchilarning bosh muzokarachisi, [[Elefterios Venizelos]] esa [[Gretsiya Qirolligi (Glyuksburg)|Gretsiya]] nomidan muzokaralar olib bordi. Muzokaralar koʻp oylar davom etdi. 1922-yil 20-noyabrda tinchlik konferensiyasi ochildi; shartnoma sakkiz oylik mashaqqatli muzokaralardan soʻng 24-iyul kuni imzolandi va Turkiya bir necha bor olib chiqib ketdi. Ittifoqchilar delegatsiyasi tarkibida Amerika Qoʻshma Shtatlari Oliy komissari lavozimida ishlagan va Turkiyaning saʼy-harakatlarini qoʻllab-quvvatlagan amerikalik admiral [[Mark L. Bristol|Mark L. Bristo]] ham bor edi&lt;ref&gt;Morgenthau, Henry, ''Ambassador Morgenthau’s Story'', (Detroit: [[Wayne State University]], 2003), 303.&lt;/ref&gt;.

== Shartlar ==
Shartnoma 143 ta moddadan iborat boʻlib, asosiy boʻlimlarni oʻz ichiga olgan:&lt;ref name=&quot;Mango&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Mango, Andrew|url=https://archive.org/details/ataturk00andr/page/388|title=Ataturk: The Biography of the Founder of Modern Turkey|publisher=[[Overlook Press]]|year=2002|isbn=1-58567-334-X|page=[https://archive.org/details/ataturk00andr/page/388 388]}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Qismlar
|-
|[[Qora dengiz boʻgʻozlari|Turk boʻgʻozlari]] toʻgʻrisidagi konventsiya
|-
|Savdo ([[Usmonli imperiyasining kapitulyatsiyalari|kapitulyatsiyalarni bekor qilish]]) — 28-moddada shunday deyilgan: „Ahdlashuvchi Oliy Tomonlarning har biri shu bilan [[Usmonli imperiyasining kapitulyatsiyalari|Turkiyada kapitulyatsiyalarning]] har jihatdan toʻliq bekor qilinishini oʻziga tegishli darajada qabul qiladi“.&lt;ref&gt;In addition to Turkey, the [[British Empire]], [[France]], [[Italy]], [[Japan]], [[Greece]], [[Romania]] and the [[Kingdom of Yugoslavia]] were parties to the Treaty.&lt;/ref&gt;
|-
|Shartnomalar
|-
|Bogʻlovchi harflar
|}
Shartnoma Turkiya Respublikasining mustaqilligini, shuningdek&lt;nowiki/&gt;[[Turkiyadagi yunonlar|, Turkiyadagi yunon pravoslav nasroniy ozchiligini]] va [[Gretsiyadagi musulmon ozchilik|Gretsiyadagi musulmon ozchilikni]] himoya qilishni nazarda tutgan. Biroq, Turkiyaning xristian aholisining koʻpchiligi va Gretsiyaning musulmon aholisi Gretsiya va Turkiya tomonidan imzolangan [[Yunon va turk aholisi almashinuvi to'g'risidagi konventsiya (1923)|Gretsiya va turk aholisi almashinuvi toʻgʻrisidagi oldingi konventsiyaga]] binoan allaqachon deportatsiya qilingan edi. Faqat [[Konstantinopol]], [[Imbros]] va [[Tenedos]] yunon pravoslavlari (oʻsha paytda taxminan 270 000 kishi),&lt;ref&gt;[http://www.hri.org/MFA/foreign/bilateral/minority.htm The Greek minority of Turkey] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160303192959/http://www.hri.org/MFA/foreign/bilateral/minority.htm |date=2016-03-03 }} — [[Hellenic Resources Network]]&lt;/ref&gt; va [[G'arbiy Frakiya|Gʻarbiy Frakiyaning]] musulmon aholisi (1923-yilda taxminan 129 120 kishi) bundan mustasno edi&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Öksüz|2004|loc=255}}&lt;/ref&gt;. Shartnomaning 14-moddasida [[Imbros]] (Gökçeada) va Tenedos (Bozcaada) orollariga „[[Muxtoriyat|maxsus maʼmuriy tashkilot]]“ berilgan, bu huquq Turkiya hukumati tomonidan 1926-yil 17-fevralda bekor qilingan. Turkiya [[Kipr Respublikasi|Kiprning]] yoʻqolishini ham rasman qabul qildi (u 1878-yilda [[Berlin kongressi|Berlin kongressidan]] keyin Britaniya imperiyasiga ijaraga berilgan, ammo [[De jure|'''de-yure''']] [[Birinchi jahon urushi|Birinchi jahon urushigacha]] Usmonlilar hududi boʻlib qolgan). [[Misr Qirolligi|Misr]] va [[Angliya-Misr Sudani]] (ikkalasi ham 1882-yilda „&lt;nowiki/&gt;[[Urabi qo'zg'oloni|Urabi qoʻzgʻolonini]] bostirish va tartibni tiklash“ bahonasi bilan Britaniya qoʻshinlari tomonidan bosib olingan, biroq ''de-yure'' Birinchi jahon urushigacha Usmonlilar hududi boʻlib qolgan) [[Britaniya imperiyasi|Britaniya imperiyasiga]] berildi. 1914-yil 5-noyabrda ularni bir tomonlama qoʻshib olgan&lt;ref name=&quot;Treaty3&quot;&gt;{{Citation|title=Treaty of Peace with Turkey signed at Lausanne|date=24 July 1923|url=http://wwi.lib.byu.edu/index.php/Treaty_of_Lausanne|place=[[Lausanne]], [[Switzerland]]|access-date=28 November 2012}}&lt;/ref&gt;, [[Mosul]] viloyati taqdiri [[Millatlar ligasi|Millatlar Ligasi]] orqali belgilanishi qoldirildi. Turkiya, shuningdek&lt;nowiki/&gt;[[Italiya-turkiya urushi|, Italiya-Turkiya urushidan]] (1911—1912) keyin 1912-yilda [[Italiya-turkiya urushi|Ouchy shartnomasining]] 2-moddasiga binoan [[Italiya Qirolligi|Italiya]] Turkiyaga qaytarishi shart boʻlgan [[Dodekan orollari|Dodekan orollariga]] boʻlgan barcha daʼvolaridan ochiqchasiga voz kechdi&lt;ref name=&quot;Ouchy&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/boshtml/bos142.htm|sarlavha=Treaty of Ouchy (1912), also known as the First Treaty of Lausanne|qaralgan sana=2022-12-06|arxivsana=2013-09-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130901200924/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/boshtml/bos142.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;James Barros, ''The Corfu Incident of 1923: Mussolini and The League of Nations'', Princeton University Press, 1965 (reprinted 2015), {{ISBN|1400874610}}, p. 69&lt;/ref&gt;.

== Shartnomaning qisqacha mazmuni ==
Lozanna shartnomasi I. Tinchlik shartnomasi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Treaty Summary|url=http://www.mfa.gov.tr/lausanne-peace-treaty.en.mfa}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Qismlar
!Boʻlimlar
|-
|
|Preambula
|-
|I qism
|Siyosiy qoidalar
|-
|II qism
|Moliyaviy moddalar
|-
|III qism.
|Iqtisodiy shartlar
|-
|IV qism
|Aloqa va sanitariya masalalari
|-
|V qism.
|Turli xil qoidalar&amp;nbsp;
|-
|IV qism.
|Yashash va biznes va yurisdiktsiya shartlariga oid konventsiya
|-
|V qism
|Tijorat konventsiyasi
|-
|VI qism
|Yunon va turk aholisi almashinuvi toʻgʻrisidagi konventsiya
|-
|VII qism
|Gretsiya va Turkiya oʻrtasida internirlangan fuqarolarning oʻzaro qaytarilishi va harbiy asirlarning almashinuvi toʻgʻrisidagi bitim
|-
|VIII qism
|Amnistiya toʻgʻrisidagi deklaratsiya&amp;nbsp;
|-
|IX qism
|Gretsiyadagi musulmon mulkiga oid deklaratsiya
|-
|X qism
|Turkiyadagi sanitariya masalalari boʻyicha deklaratsiya;
|-
|XI qism
|Turkiyada odil sudlovni amalga oshirishga oid deklaratsiya;
|-
|XII qism
|Usmonli imperiyasida berilgan ayrim imtiyozlarga protokol munosabati
|-
|XIII qism
|Belgiya va Portugaliyaning Lozanna shahrida imzolangan qoidalar va hujjatlarga qoʻshilishi toʻgʻrisidagi Protokol
|-
|XIV qism
|Angliya, Fransiya va Italiya kuchlari tomonidan bosib olingan Turkiya hududini evakuatsiya qilish toʻgʻrisidagi protokol
|-
|XV qism
|[[Karaagach, Edirne|Karagatch]] hududi va Imbros va Tenedos orollariga nisbatan protokol&amp;nbsp;
|-
|XVI qism
|1920-yil 10-avgustda Sevr shahrida asosiy ittifoqchi davlatlar va Gretsiya oʻrtasida Gretsiyadagi ozchiliklarni himoya qilish toʻgʻrisida tuzilgan shartnomaga oid Protokol va xuddi shu Davlatlar oʻrtasida Frakiyaga tegishli shu kuni tuzilgan shartnoma.&amp;nbsp;
|-
|XVII qism
|Serb-Xorvatiya-Sloveniya davlati tomonidan imzolanishiga oid protokol
|}

== Chegaralar ==
[[Fayl:Ada_Kaleh.jpg|thumb|250x250px|[[Dunay|Dunay daryosidagi]] [[Ada Kaleh|Adakale oroli]] 1878-yilda [[Berlin kongressi|Berlin Kongressida]] boʻlib oʻtgan tinchlik muzokaralari chogʻida unutildi, bu unga ''[[De jure|de-yure]]'' Turkiya hududi va 1923-yildagi Lozanna shartnomasiga qadar Usmonli sultoni [[Abdulhamid II]] ning shaxsiy mulki boʻlib qolishiga imkon berdi (''[[De facto|de-fakto]]'' [[Ruminiya Qirolligi|Ruminiya]] 1919 yilda bir tomonlama ravishda orolda suverenitetini eʼlon qildi va 1920 yilda [[Trianon shartnomasi]] bilan bu daʼvoni yanada kuchaytirdi.)&lt;ref name=&quot;Adakale3&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://alexisphoenix.org/adakaleh.php|sarlavha=Adakale Island in River Danube|qaralgan sana=2022-12-06|arxivsana=2011-07-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110725000112/http://alexisphoenix.org/adakaleh.php}}&lt;/ref&gt; Orol 1970-yilda [[Temir darvoza I gidroelektr stansiyasi|Iron Gates GES]] qurilishi chogʻida suv ostida qolgan, bu ham [[Abdulhamid II|Abdul Hamid II]] avlodlari tomonidan yuzaga kelishi mumkin boʻlgan qonuniy daʼvo ehtimolini yoʻqqa chiqargan.]]
Shartnoma [[Gretsiya Qirolligi (Glücksburg)|Gretsiya]], [[Bolgariya Qirolligi|Bolgariya]] va [[Turkiya|Turkiyaning]] chegaralarini belgilab berdi. Xususan, shartnomada [[Egey dengizi]]&lt;nowiki/&gt;dagi (asl matnda Sharqiy Oʻrta er [[wikisource:Treaty_of_Lausanne/Part_I|dengizi]]) turk qirgʻoqlaridan uch mil uzoqlikdagi barcha orollar, orollar va boshqa hududlar, [[Imbros]], [[Tenedos]] va [[Tavshan orollari, Chanoqqal'a|Quyon orollari]] bundan mustasno, Gretsiyaga berilishi koʻzda tutilgan. Ikkala maqolada ham alohida belgi borki, agar boshqacha koʻrsatilmagan boʻlsa, Turk suvereniteti Kichik Osiyo sohillaridan uch milya uzoqlikda joylashgan. [[Imbros va Tenedos|Imbros va Tenedosning]] yunon aholisi [[Gretsiya va Turkiya o'rtasidagi aholi almashinuvi|aholi almashinuviga]] kiritilmagan va Turkiyadagi ozchiliklarni himoya qilish shartlariga muvofiq himoyalangan boʻlar edi ([[wikisource:Treaty_of_Lausanne/Part_I|38-modda]]).Turkiya tomonidan Gretsiyadan talab qilingan urush tovonlari haqidagi asosiy masala Gretsiyaning [[Karaagach, Edirne|Karaağachni]] Turkiyaga berishga rozi boʻlishidan soʻng tark etildi. Turkiya, shuningdek&lt;nowiki/&gt;[[Dodekan orollari|, Dodekanes orollari]] boʻyicha barcha daʼvolarini rasman voz kechdi (15-modda); [[Kipr Respublikasi|Kipr]] (20-modda);&lt;ref name=&quot;Xypolia&quot;&gt;{{Cite journal|last=Xypolia|first1=Ilia|year=2011|title=Cypriot Muslims among Ottomans, Turks and British|url=http://www.bujournal.boun.edu.tr/docs/13330942935.pdf|journal=Bogazici Journal|volume=25|issue=2|pages=109–120|doi=10.21773/boun.25.2.6|access-date=10 November 2012|archivedate=2018-06-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180602043648/http://www.bujournal.boun.edu.tr/docs/13330942935.pdf}}&lt;/ref&gt; [[Misr Qirolligi|Misr]] va [[Angliya-Misr Sudani|Sudan]] (17-modda); [[Suriya mandati|Suriya]] va [[Iroq Qirolligi (mandat boshqaruvi)|Iroq]] (3-modda); va ([[Anqara shartnomasi]] bilan birga) oxirgi ikki davlatning chegaralarini belgilab oldi&lt;ref name=&quot;Treaty4&quot;&gt;{{Citation|title=Treaty of Peace with Turkey signed at Lausanne|date=24 July 1923|url=http://wwi.lib.byu.edu/index.php/Treaty_of_Lausanne|place=[[Lausanne]], [[Switzerland]]|access-date=28 November 2012}}&lt;/ref&gt;.1918-yil 30-oktabrda [[Mudros sulh shartnomasi|Mudros sulh]] shartnomasi imzolanganda ham Turkiya nazorati ostida qolgan [[Arabiston yarim oroli|Arabiston yarim orolidagi]] Suriya va Iroqning janubidagi hududlar shartnoma matnida aniq belgilanmagan. Biroq 3-moddada Turkiyaning janubiy chegarasining taʼrifi Turkiyaning ularni rasman berganligini ham anglatardi. Bu hududlarga [[Yaman Mutavakkiliy Qirolligi]], [[Asir viloyati|Asir]] va [[Hijoz|Hijozning]] [[Madinani qamal qilish|Madina]] shahri kabi qismlari kiradi. Ular 1919-yilning 23-yanvarigacha turk qoʻshinlari tomonidan ushlab turilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=ARABIA (YEMEN-HEJAZ) FRONT SIDE|url=http://www.osmanli700.gen.tr/english/affairs/affairs_a1.html|qaralgan sana=6 September 2018|ish=www.osmanli700.gen.tr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=ARABİSTAN CEPHESİ – Osmanlı Web Sitesi – FORSNET|url=http://www.osmanli700.gen.tr/olaylar/olaya1.html|qaralgan sana=6 September 2018|ish=www.osmanli700.gen.tr}}&lt;/ref&gt;. Lozanna shartnomasining 25 va 26-moddalariga binoan Turkiya 1920-yil [[Trianon shartnomasi|Trianon shartnomasining]] tegishli qoidalarini rasman tan olib&lt;nowiki/&gt;[[Dunay|, Dunay]] daryosidagi [[Ada Kaleh|Adakale orolini]] [[Ruminiya Qirolligi|Ruminiyaga]] rasman berdi&lt;ref name=&quot;Treaty5&quot;&gt;{{Citation|title=Treaty of Peace with Turkey signed at Lausanne|date=24 July 1923|url=http://wwi.lib.byu.edu/index.php/Treaty_of_Lausanne|place=[[Lausanne]], [[Switzerland]]|access-date=28 November 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Adakale2&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://alexisphoenix.org/adakaleh.php|sarlavha=Adakale Island in River Danube|qaralgan sana=2022-12-06|arxivsana=2011-07-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110725000112/http://alexisphoenix.org/adakaleh.php}}&lt;/ref&gt;. 1878-yilgi [[Berlin kongressi|Berlin Kongressidagi]] diplomatik tartibsizliklar tufayli orol texnik jihatdan Usmonli imperiyasining bir qismi boʻlib qoldi. Turkiya, shuningdek, 1912-yildagi [[Italiya-turkiya urushi|Ouchi shartnomasining]] 10-moddasida (1923-yil Lozanna shartnomasining 22-moddasiga binoan) belgilangan [[Italiya Liviya|Liviyadagi]] imtiyozlaridan voz kechdi.

== Shartnomalar ==
Koʻpgina kelishuvlar orasida Qoʻshma Shtatlar bilan [[Chester imtiyozi|Chester konsessiyasi]] bilan alohida kelishuv mavjud edi. Qoʻshma Shtatlarda shartnomaga bir nechta guruhlar, jumladan Lozanna shartnomasiga qarshi qoʻmita (COLT) qarshi chiqdi va 1927-yil 18-yanvarda [[Amerika Qo'shma Shtatlari Senati|Qoʻshma Shtatlar Senati]] 50-34, olti ovoz bilan shartnomani ratifikatsiya qilishdan bosh tortdi. Konstitutsiya talab qilgan uchdan ikki qismidan kam&lt;ref&gt;Roger R. Trask, ''United States Response to Turkish Nationalism and Reform, 1914-1939'', Chapter, „Rejection of the Lausanne Treaty and Resumption of Diplomatic Relations, 1923-1927“, Excerpt, http://muse.jhu.edu . Retrieved 5 August 2019.&lt;/ref&gt;. Natijada Turkiya konsessiyani bekor qildi.&lt;ref name=&quot;Mango2&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Mango, Andrew|url=https://archive.org/details/ataturk00andr/page/388|title=Ataturk: The Biography of the Founder of Modern Turkey|publisher=[[Overlook Press]]|year=2002|isbn=1-58567-334-X|page=[https://archive.org/details/ataturk00andr/page/388 388]}}&lt;/ref&gt; Bundan tashqari, Turkiya besh yil muddatga huquqiy masalalar boʻyicha toʻrtta yevropalik maslahatchi oʻrnatishga majbur boʻldi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Liebisch-Gümüş, Carolin (6 July 2020). p.257&lt;/ref&gt;. Maslahatchilar Turkiyadagi huquqiy islohotni kuzatishlari kerak edi. Agar taklif qilingan islohotlar amalga oshirilmagan boʻlsa, maslahatchilar shartnomasi yangilanishi mumkin edi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Keyinchalik, Turkiya yangi [[1924 yil Turkiya Konstitutsiyasi|Turkiya konstitutsiyasi]] ustida ishladi va eʼlon qildi va Turkiya adliya tizimini [[Shveysariya Fuqarolik Kodeksi]], [[Italiyaning Jinoyat-protsessual kodeksi|Italiya jinoyat qonuni]] va Germaniya Tijorat qonunlarini oʻz ichiga olgan holda, besh yil yakunlanishidan oldin mamlakatni isloh qildi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Amnistiya deklaratsiyasi ==
[[Fayl:Treaty_of_Lausanne_Declaration_of_Amnesty.pdf|thumb|233x233px|Amnistiya deklaratsiyasi]]
Shartnomaning „Amnistiya deklaratsiyasi“ deb nomlangan VIII ilovasi 1914—1922-yillar oraligʻida sodir etilgan „siyosiy voqealar bilan bogʻliq“ har qanday jinoyatlarning aybdorlariga daxlsizlik huquqini berdi&lt;ref&gt;''The American Journal of International Law'', Vol. 18., No. 2, Supplement:Official Documents (Apr. 1924), pp. 92-95.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Scharf|first1=Michael|date=1996|title=The Letter of the Law: The Scope of the International Legal Obligation to Prosecute Human Rights Crimes|url=https://scholarship.law.duke.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1015&amp;context=lcp|journal=Law and Contemporary Problems|volume=59|issue=4|pages=41–61|doi=10.2307/1192189|issn=0023-9186|jstor=1192189|quote=Initially, the Allied Powers sought the prosecution of those responsible for the massacres. The Treaty of Sevres, which was signed on August 10, 1920, would have required the Turkish Government to hand over those responsible to the Allied Powers for trial. Treaty of Peace between the Allied Powers and Turkey [Treaty of Sevres], art. 230, at 235, Aug. 10, 1920, reprinted in 15 AM. J. INT'L L. 179 (Supp 1921). &quot;The Treaty of Sevres was, however, not ratified and did not come into force. It was replaced by the Treaty of Lausanne, which not only did not contain provisions respecting the punishment of war crimes, but was accompanied by a 'Declaration of Amnesty' of all offenses committed between 1914 and 1922.&quot; Treaty of Peace between the Allied Powers and Turkey [Treaty of Lausanne], July 24, 1923, League of Nations Treaty Series 11, reprinted in 18 AM. J. INT'L L. 1 (Supp. 1924). 99.}}&lt;/ref&gt;. Shartnoma shu tariqa, [[arman genotsidi]], [[Ossuriya genotsidi|ossuriyalik genotsid]] va [[yunon genotsidi]] kabi jinoyatlar uchun [[Usmonli urush jinoyatchilarini ta'qib qilishga urinish|Usmonli urush jinoyatchilarini taʼqib qilish harakatlariga]] chek qoʻydi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Lattanzi|first=Flavia|url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-78169-3_3|title=The Armenian Massacres of 1915–1916 a Hundred Years Later: Open Questions and Tentative Answers in International Law|date=2018|publisher=Springer International Publishing|isbn=978-3-319-78169-3|series=Studies in the History of Law and Justice|pages=27–104|language=en|chapter=The Armenian Massacres as the Murder of a Nation?|doi=10.1007/978-3-319-78169-3_3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Marchesi|first=Antonio|title=The Armenian Massacres of 1915–1916 a Hundred Years Later: Open Questions and Tentative Answers in International Law|date=2018|publisher=Springer International Publishing|isbn=978-3-319-78169-3|pages=143–160|language=en|chapter=Metz Yeghern and the Origin of International Norms on the Punishment of Crimes}}&lt;/ref&gt; va genotsidlar uchun [[Jazosizlik|jazosiz]] qolishni belgiladi.&lt;ref name=&quot;Dadrian&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dadrian|first1=Vahakn|date=1998|title=The Historical and Legal Interconnections Between the Armenian Genocide and the Jewish Holocaust: From Impunity to Retributive Justice|url=https://digitalcommons.law.yale.edu/yjil/vol23/iss2/5/|journal=Yale Journal of International Law|volume=23|issue=2|issn=0889-7743|quote=After expunging all references to Armenian massacres (and, indeed, to Armenia itself) from the draft version, they signed the Lausanne Peace Treaty, thus helping to codify impunity by ignoring the Armenian genocide. The international law flowing from this treaty, while a sham in reality, lent an aura of respectability to impunity because the imprimatur of a peace conference was attached to it. A French jurist observed that the treaty was an &quot;assurance&quot; for impunity for the crime of massacre; indeed, it was a &quot;glorification&quot; of the crime in which an entire race, the Armenians, was &quot;systematically exterminated.&quot; For his part, David Lloyd George, wartime Prime Minister of Great Britain, found it appropriate to vent his ire when he was out of power: He declared the Western Allies' conduct at the Lausanne Conference to be &quot;abject, cowardly and infamous.&quot; A creature of political deal-making, the Lausanne Treaty was a triumph of the principle of impunity over the principle of retributive justice.}}&lt;/ref&gt;

== Meros ==
[[Fayl:Lausanne 2.jpg|thumb|Turk delegatsiyasi Lozanna shartnomasini imzolagandan keyin. Delegatsiyaga İsmet İnönü (oʻrtada) boshchilik qildi.]]
Lozanna shartnomasi yangi [[Turkiya|Turkiya Respublikasining]] suverenitetini [[Usmonlilar imperiyasi|Usmonli imperiyasi]]&lt;nowiki/&gt;ning [[Voris davlat|vorisi davlati]] sifatida xalqaro tan olinishiga olib keldi&lt;ref name=&quot;Treaty7&quot;&gt;{{Citation |title=Treaty of Peace with Turkey signed at Lausanne |date=24 July 1923 |url=http://wwi.lib.byu.edu/index.php/Treaty_of_Lausanne |access-date=28 November 2012 |place=[[Lausanne]], [[Switzerland]]}}&lt;/ref&gt;. Shartnoma natijasida Usmonli davlat qarzi Turkiya va sobiq Usmonli imperiyasidan chiqqan davlatlar oʻrtasida taqsimlandi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Findley |first=Carter V. |title=Turkey, Islam, Nationalism, and Modernity: A History, 1789-2007 |date=2010-09-21 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-15260-9 |pages=224–226 |language=en}}&lt;/ref&gt;. [[Boʻgʻoz|Boʻgʻozlar]] toʻgʻrisidagi konventsiya oʻn uch yil davom etdi va 1936-yilda uning oʻrniga [[Montro konvensiyasi|Boʻgʻozlar rejimi toʻgʻrisidagi Montre konventsiyasi]] qabul qilindi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Liebisch-Gümüş|first=Carolin|url=https://books.google.com/books?id=-NlWxQEACAAJ|title=Verflochtene Nationsbildung: Die Neue Türkei und der Völkerbund|date=2020-07-06|publisher=[[Walter de Gruyter GmbH]]|isbn=978-3-11-064341-1|pages=256|language=de}}&lt;/ref&gt; Shartnomadagi bojxona cheklovlari koʻp oʻtmay qayta ishlab chiqilgan. Yunoniston uchun shartnoma [[Megali Idea|Megali gʻoyasi]] orqasida turtki boʻlgan turtki, zamonaviy Gretsiya Kichik Osiyodagi 3000 yilgacha yunon tilida soʻzlashuvchilar yashaydigan va [[Vizantiya imperiyasi|Sharqiy Rim]] tilining oʻzagini tashkil etgan hududlarni qamrab olishi kerak degan tushunchani tugatdi. [[Vizantiya imperiyasi|Imperiya]] tarkibiga kirgaan [[Hatay (viloyat)|Hatay viloyati]] Lozanna shartnomasiga koʻra [[Fransiyaning Suriya mandati]] tarkibiga kirdi, lekin 1938-yilda [[Hatay davlati]] sifatida mustaqillikka erishdi, keyinchalik 1939-yildagi referendumdan soʻng Turkiyaga qoʻshildi. Siyosiy amnistiya Turkiyaning yangi rejimi muxoliflariga berildi, ammo hukumat 150 ta istisno qilish huquqini saqlab qoldi.&lt;ref&gt;Zürcher Erik Jan. Turkey: a Modern History. 4th ed. London: I. B. Tauris, 2017. p. 163&lt;/ref&gt; [[Turkiyaning 150 ta muhim shaxslari]] (asosan Usmonlilar sulolasining avlodlari) asta-sekin fuqarolikni oldi. Ulardan oxirgisi 1974-yilda fuqarolikni oldi. Lloyd Jorj shartnomani „jasur, qoʻrqoq va sharmandali taslim boʻlish“ deb eʼlon qildi.&lt;ref name=&quot;Dadrian2&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dadrian|first1=Vahakn|date=1998|title=The Historical and Legal Interconnections Between the Armenian Genocide and the Jewish Holocaust: From Impunity to Retributive Justice|url=https://digitalcommons.law.yale.edu/yjil/vol23/iss2/5/|journal=Yale Journal of International Law|volume=23|issue=2|issn=0889-7743|quote=After expunging all references to Armenian massacres (and, indeed, to Armenia itself) from the draft version, they signed the Lausanne Peace Treaty, thus helping to codify impunity by ignoring the Armenian genocide. The international law flowing from this treaty, while a sham in reality, lent an aura of respectability to impunity because the imprimatur of a peace conference was attached to it. A French jurist observed that the treaty was an &quot;assurance&quot; for impunity for the crime of massacre; indeed, it was a &quot;glorification&quot; of the crime in which an entire race, the Armenians, was &quot;systematically exterminated.&quot; For his part, David Lloyd George, wartime Prime Minister of Great Britain, found it appropriate to vent his ire when he was out of power: He declared the Western Allies' conduct at the Lausanne Conference to be &quot;abject, cowardly and infamous.&quot; A creature of political deal-making, the Lausanne Treaty was a triumph of the principle of impunity over the principle of retributive justice.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|last=Jones|first=Adam|url=https://books.google.com/books?id=KC8lDwAAQBAJ&amp;q=%22abject,+cowardly+and+infamous%22&amp;pg=PA231|title=Genocide: A Comprehensive Introduction|date=16 December 2016|publisher=Taylor &amp; Francis|isbn=978-1-317-53386-3|page=231|language=en}}&lt;/ref&gt; Tarixchi [[Norman Naimark]] shunday deydi: „Lozanna shartnomasi XX asr davomida aholini ularning irodasiga qarshi koʻchirish uchun hal qiluvchi xalqaro pretsedent boʻlib xizmat qildi“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Ethnic Cleansing {{!}} Sciences Po Violence de masse et Résistance — Réseau de recherche|url=https://www.sciencespo.fr/mass-violence-war-massacre-resistance/fr/document/ethnic-cleansing-0.html|ish=ethnic-cleansing-0.html|qaralgan sana=29 March 2021|til=fr|sana=16 April 2019}}&lt;/ref&gt;.

Tarixchi [[Ronald Grigor Suny|Ronald Grigor Sunyning]] taʼkidlashicha, shartnoma „deportatsiyalar yoki hatto qotil etnik tozalashning aholi muammolarining potentsial yechimi sifatida samaradorligini tasdiqladi“&lt;ref name=&quot;Suny&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Suny|first=Ronald Grigor|title=&quot;They Can Live in the Desert but Nowhere Else&quot;: A History of the Armenian Genocide|url=https://archive.org/details/theycanliveindes0000suny|date=2015|publisher=Princeton University Press|isbn=978-1-4008-6558-1|pages=[https://archive.org/details/theycanliveindes0000suny/page/367 367]–368|authorlink=Ronald Grigor Suny}}&lt;/ref&gt;. Tarixchi [[Hans-Lukas Kizer|Hans-Lukas Kizerning]] taʼkidlashicha, „Lozanna nemis revizionistlari va boshqa koʻplab millatchilarni halokatli jalb qilgan holda, turli etnik va hetero-diniy guruhlarni haydab chiqarish va yoʻq qilish boʻyicha keng qamrovli siyosatni soʻzsiz maʼqulladi“.

== Fitna nazariyalari ==
Lozanna shartnomasi Turkiyada bir qancha fitna nazariyalarining paydo boʻlishiga sabab boʻldi. Shartnomaning bir asr davomida amal qilishi uchun imzolangani va shartnomada Turkiyaning tabiiy boyliklarni qazib olishiga doir „maxfiy moddalar“ borligi iddao qilindi. 2010-yillarda paydo boʻlgan bir fitna nazariyasiga koʻra, shartnoma 2023-yilda tugaydi va Turkiyaga bor va neft qazib olishga ruxsat beriladi&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Danforth |first=Nick |date=2 October 2014 |title=Notes on a Turkish Conspiracy |work=Foreign Policy |url=https://foreignpolicy.com/2014/10/02/notes-on-a-turkish-conspiracy/ |url-status=live |access-date=2 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200509194015/https://foreignpolicy.com/2014/10/02/notes-on-a-turkish-conspiracy/ |archive-date=9 May 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==

* Yunon genotsidining qisqacha tavsifi
* Birinchi jahon urushidan keyin

* Gretsiya qochqinlari
* Ozchiliklar shartnomalari
* Gretsiyadagi musulmon ozchilik
* Gretsiya va Turkiya oʻrtasidagi aholi almashinuvi
* San-Remo konferentsiyasi
* Lozanna yodgorligi va muzeyi shartnomasi
* Dodecanese turklari
* Turkiyadagi fitna nazariyalari
* Gʻarbiy Frakiya turklari

== Qoʻshimcha oʻqish uchun ==

* Kieser, Hans-Lukas (2023). ''When Democracy Died: The Middle Eastʼs Enduring Peace of Lausanne (Demokratiya oʻlganida: Yaqin Sharqning Lozannadagi mustahkam tinchligi)''. Kembrij universiteti matbuoti.

== Manbalar ==
{{Manbalar|height=2}}
== Havolalar ==
{{commons category|Treaty of Lausanne}}

* [http://wwi.lib.byu.edu/index.php/Treaty_of_Lausanne Full text of the Treaty of Lausanne (1923)]&lt;!--Older version of BYU document: http://web.archive.org/web/19970606152516/http://www.lib.byu.edu/~rdh/wwi/1918p/lausanne.html--&gt;

{{Portal bar|1920s|Turkey|Europe|Politics|Law}}{{Authority control}}

[[Turkum:Birinchi jahon urushidan keyin Turkiyada]]
[[Turkum:Majburiy migratsiya]]
[[Turkum:Turkiya shartnomalari]]
[[Turkum:Lozanna]]
[[Turkum:Birinchi jahon urushi shartnomalari]]
[[Turkum:Gretsiya Qirolligi shartnomalari]]
[[Turkum:Turkiyaning mustaqillik urushi shartnomalari]]
[[Turkum:Ruminiya-Turkiya munosabatlari]]
[[Turkum:Birlashgan Qirollik shartnomalari]]
[[Turkum:Fransiya Uchinchi Respublikasi shartnomalari]]
[[Turkum:Italiya Qirolligi shartnomalari (1861—1946)]]
[[Turkum:Yaponiya imperiyasining shartnomalari]]
[[Turkum:Ruminiya Qirolligi shartnomalari]]
[[Turkum:Yugoslaviya Qirolligi shartnomalari]]
[[Turkum:Millatlar Ligasi shartnomalari]]
[[Turkum:Gretsiyaning tinchlik shartnomalari]]
[[Turkum:Grek-Turkiya urushi (1919—1922)]]
[[Turkum:Buyuk tarixiy Ruminiya]]
[[Turkum:Jazosizlik]]</text>
      <sha1>fbm9sfropop8cy645je173p3pipeuos</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lev Aleksandirovich Anninskiy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>877284</id>
    <revision>
      <id>6181474</id>
      <parentid>4056150</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T22:16:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3824" sha1="t5csf2ob9xfxj4a39dc8x5bkue70n9w" xml:space="preserve">Lev Aleksandrovich Anninskiy 1934-yil 7 aprelda tugʻilgan. [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet va rus adabiyotshunosi]] , [[Tarixchi-o-Nal|tarixchisi]], [[Publitsistika|publitsist, esseist]] va 30 dan ortiq kitob muallifi. U 2019-yil 6 noyabr 85 yoshida Moskvada vafot etdi.

= Biografiya. =
Uning o‘sha davrdagi asarlari orasida &quot; Uchar parda &quot; („Gruzin adabiyoti ocherklari“, 1990), „ Oltmishinchi yillar va bizning davrlarimiz“ („Tarix yaratgan kino va hech qachon yaratmagan“, 1991 yil), „ Bardlar“ (1999) kabilar bor edi. Uning 1997- yilda chop etilgan „Kumush va qora“ kitobi(„Kumush asr sheʼriyatida rus, sovet, slavyan va dunyoviy“) 20-asr boshidagi 12 shoir haqida xuddi shu nomdagi hujjatli teleseriallar uchun asos boʻldi. Vitaliy Maksimov rejissyorligida va 2004-yilda „Kultura“ telekanalida premyerasi boʻlib oʻtgan film Anninskiyga ikki TEFI („Eng yaxshi ssenariy“ va „Eng yaxshi hujjatli telefilm“ nominatsiyalarida) sazovor boʻldi . 2010-yilda Lev Anninskiy Rossiya kino tanqidchilari gildiyasining „Oq fil“ (Slon) mukofotiga sazovor boʻldi.  2003-yildan beri Anninskiy Yasnaya Polyana adabiy mukofoti hakamlar hay’ati aʼzosi edi . U 2019-yil 6-noyabr 85 yoshida Moskvada  vafot etdi.

= Manba =

* Lev Anninskiy. Biografiya. anninsky.ru. &lt;small&gt;Data obraщeniya: 3 fevralya 2013.&lt;/small&gt; &lt;small&gt;Arxivirovano 3 fevralya 2013 goda.&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://anninsky.ru/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=3&amp;Itemid=11|sarlavha=http://anninsky.ru/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=3&amp;Itemid=11|qaralgan sana=2022-12-09|arxivsana=2022-06-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220612181703/http://anninsky.ru/index.php?option=com_content}}&lt;/ref&gt;
* Lev Aleksandrovich Anninskiy. „Jurnalniy zal“ (magazines.russ.ru). &lt;small&gt;Data obraщeniya: 19 yanvarya 2013.&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://magazines.russ.ru/authors/a/anninskij/|sarlavha=http://magazines.russ.ru/authors/a/anninskij/}}&lt;/ref&gt;
* ''Annushkin A.'' Mujskie slyozi Lva Anninskogo. ''Uchitelskaya gazeta (02.13). Arxiv nomerov''. ug.ru. &lt;small&gt;Data obraщeniya: 2 iyunya 2013.&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9,_%D0%9B%D0%B5%D0%B2_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#:~:text=%D0%90%D0%BD%D0%BD%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD%20%D0%90.%20%D0%9C%D1%83%D0%B6%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5%20%D1%81%D0%BB%D1%91%D0%B7%D1%8B%20%D0%9B%D1%8C%D0%B2%D0%B0%20%D0%90%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE.%20%D0%A3%D1%87%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D0%B0%20(02.13).%20%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2%20%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2.%20ug.ru.%20%D0%94%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%3A%202%20%D0%B8%D1%8E%D0%BD%D1%8F%202013.|sarlavha=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9,_%D0%9B%D0%B5%D0%B2_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#:~:text=%D0%90%D0%BD%D0%BD%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD%20%D0%90.%20%D0%9C%D1%83%D0%B6%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5%20%D1%81%D0%BB%D1%91%D0%B7%D1%8B%20%D0%9B%D1%8C%D0%B2%D0%B0%20%D0%90%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE.%20%D0%A3%D1%87%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D0%B0%20(02.13).%20%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2%20%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2.%20ug.ru.%20%D0%94%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%3A%202%20%D0%B8%D1%8E%D0%BD%D1%8F%202013.}}&lt;/ref&gt;

[[Turkum:Tarixchi]]
[[Turkum:Adabiyot yodgorliklari]]
[[Turkum:Adabiyotchilar]]
[[Turkum:Sovet yozuvchilari]]</text>
      <sha1>t5csf2ob9xfxj4a39dc8x5bkue70n9w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Farohrud</title>
    <ns>0</ns>
    <id>879170</id>
    <revision>
      <id>6181487</id>
      <parentid>5451549</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T23:35:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nataev</username>
        <id>3628</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6181487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="898" sha1="ktfbt6fyygdli6cd7wzwebix7yys3f5" xml:space="preserve">Farohrud yoki Faroh-Rud - [[Afgʻoniston]] Islom Amirligining janubiy-gʻarbiy qismida joylashgan [[daryo]]. 
Uzunligi 580 km. Suv havzasining maydoni 33 km². Daryo [[Bandi-Bayon]] tizmasining janubiy tizmalaridan boshlanadi. Yuqori va oʻrta oqimi oʻrta Afgʻonistonning togʻlaridan, quyi oqimi [[Seyiston]] tekisligidan oʻtadi. Daryo suvlari [[Xomun]] oqmas koʻllariga quyiladi. Daryo bahor faslida sersuv, kuzda esa toshqinli boʻladi. Yoz fasliga kelib, quyi qismi qurib qoladi. Afgʻonistonda Farohrud daryosidan vohalarni sugʻorishda foydalaniladi. Farohrud vodiysida [[Faroh]] shahri mavjud.

== Manbalar ==
1. Oʻzbek-Sovet ensiklopediyasi. 12-jild. Toshkent - 1979 yil.
2. https://viewer.rusneb.ru/ru/000199_000009_001336965?page=394 {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221210074250/https://viewer.rusneb.ru/ru/000199_000009_001336965?page=394 |date=2022-12-10 }}

{{chala}}</text>
      <sha1>ktfbt6fyygdli6cd7wzwebix7yys3f5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181488</id>
      <parentid>6181487</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T23:36:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nataev</username>
        <id>3628</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6181488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="910" sha1="62flyi5fppdmn8j4hqz746o30x5a2gl" xml:space="preserve">'''Farohrud''' yoki '''Faroh-Rud''' - [[Afgʻoniston]] Islom Amirligining janubiy-gʻarbiy qismida joylashgan [[daryo]]. 
Uzunligi 580 km. Suv havzasining maydoni 33 km². Daryo [[Bandi-Bayon]] tizmasining janubiy tizmalaridan boshlanadi. Yuqori va oʻrta oqimi oʻrta Afgʻonistonning togʻlaridan, quyi oqimi [[Seyiston]] tekisligidan oʻtadi. Daryo suvlari [[Xomun]] oqmas koʻllariga quyiladi. Daryo bahor faslida sersuv, kuzda esa toshqinli boʻladi. Yoz fasliga kelib, quyi qismi qurib qoladi. Afgʻonistonda Farohrud daryosidan vohalarni sugʻorishda foydalaniladi. Farohrud vodiysida [[Faroh]] shahri mavjud.

== Manbalar ==
1. Oʻzbek-Sovet ensiklopediyasi. 12-jild. Toshkent - 1979 yil.
2. https://viewer.rusneb.ru/ru/000199_000009_001336965?page=394 {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221210074250/https://viewer.rusneb.ru/ru/000199_000009_001336965?page=394 |date=2022-12-10 }}

{{chala}}</text>
      <sha1>62flyi5fppdmn8j4hqz746o30x5a2gl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lobularia maritima</title>
    <ns>0</ns>
    <id>882299</id>
    <revision>
      <id>6181513</id>
      <parentid>5194896</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T03:02:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1679" sha1="7pwwgxlgjedwbsq5fi2sm3s6f59j60s" xml:space="preserve">{{Taksobitki|ad=Kraliyet halısı&lt;br /&gt;Lobularia maritima|renk=pembe-beyaz|resim=Brassicaceae - Lobularia maritima-2.JPG|resim_boyut=240px|alem=[[Bitki|Plantae]]|bölüm=[[Kapalı tohumlular|Angiosperms]]|sınıf=[[İki çenekliler|Eudicots]]|takım=[[Brassicales]]|familya=[[Turpgiller|Brassicaceae]]|ikili_ad=Alyssum maritium}}
'''Royal gilam''', '''Lobularia maritima''' yoki allium binafsha-oq gulli oʻsimlik .U ham chegara oʻsimlik sifatida ishlatilishi mumkin.

== Ekish ==
Koʻchatlar quyosh nuri tushadigan joylarga ekiladi. Bu bir yillik oʻsimlik. Bahorning boshidan yozning boshigacha urugʻlar ekiadi. U butun yoz davomida gullaydi. Urugʻlarni hijobda soyali joyda oʻstirishingiz va hosil boʻlgan gullarni bogʻga koʻchirishingiz kerak. 8-10 oʻsimlik&amp;nbsp;sm balandlikda. Oʻsimliklar moʻl-koʻl gullashi va sogʻlom boʻlishi uchun muntazam ravishda sugʻorish kerak.

== Havolalar ==

* [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?2240,2557,2558 Jepson davolash boʻyicha qoʻllanma] 10 Ekim 2012 tarihinde
* [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=LOMA USDA zavodlari profili] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130507125615/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=LOMA |date=2013-05-07 }} 7 Mayıs 2013 [
* [http://www.mobot.org/gardeninghelp/plantfinder/Plant.asp?code=A103 Kemper bogʻi markazi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110808193906/http://www.mobot.org/gardeninghelp/plantfinder/Plant.asp?code=A103 |date=2011-08-08 }} 8 Ağustos 2011 tarihinde
* [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&amp;where-taxon=Lobularia+maritima Fotogalereya] 10 Kasım 2012 tarihinde
[[Turkum:Gullar]]</text>
      <sha1>7pwwgxlgjedwbsq5fi2sm3s6f59j60s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Majid Yoʻldoshev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>884741</id>
    <revision>
      <id>6181767</id>
      <parentid>5154588</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T11:23:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2433" sha1="hzf4i3j4hv2c6gytk794kl2ong4swyy" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi bilgiqutisi
|ismi=Majid Yoʻldoshev
|tartib=Toshkent shahar ijroiya qoʻmitasi raisi
|boshlanish davri=1954
|tugash davri=1959-yillar
|davomchisi=Magʻrupov, Xabib Aripovich
|tugʻilgan sanasi=1911-yil
|vafot sanasi=1971-yil
|vafot joyi=[[Toshkent]], [[Oʻzbekiston SSR]], [[SSSR]]
|partiyasi=[[KPSS]]
|mukofotlari=[[File:SU Order of the Red Banner of Labour ribbon.svg|40px]] [[File:SU Order of the Red Banner of Labour ribbon.svg|40px]] [[File:SU Order of the Red Banner of Labour ribbon.svg|40px]] [[File:SU Order of the Red Star ribbon.svg|40px]] [[File:SU Order of the Red Star ribbon.svg|40px]]
}}
'''Majid Yoʻldoshev''' — [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] iqtisodiyoti, davlat va siyosiy arbobi.

== Hayoti ==
1911-yilda tugʻilgan. 1931-yildan KPSS aʼzosi.

[[1929|1929-yildan]] — iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda ishlagan. [[1929|1929-1971-yillarda]] — Toshkent viloyatida komsomol xodimi, Toshkent viloyati ichki ishlar organlari xodimi, Samarqand viloyati UNKVD UGB 3-boʻlimi boshligʻi yordamchisi, 2-boʻlim boshligʻi yordamchisi lavozimlarida ishlagan. Oʻzbekiston SSR NKVD UGB 4-boʻlimi, boshliq oʻrinbosari, Toshkent viloyati UNKVD boshligʻi, Oʻzbekiston SSR Davlat nazorati xalq komissari, Oʻzbekiston SSR Xalq Komissarlari Soveti raisining oʻrinbosari, Toshkent shahar ijroiya qoʻmitasi XXR raisi, Oʻzbekiston SSR Davlat nazorati vaziri, Oʻzbekiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti huzuridagi Partiya tarixi instituti direktori boʻlgan.

2, 3, 4 va 5-chaqiriq Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi deputati etib saylangan.

1971-yilda Toshkentda vafot etgan.

== Havolalar ==

* [https://centrasia.org/person2.php?st=1185551944 Yoʻldoshev]
* [http://nkvd.memo.ru/index.php/%D0%AE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%B2,_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%B4 Yuldashev] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201024100738/https://nkvd.memo.ru/index.php/%D0%AE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%B2,_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%B4 |date=2020-10-24 }} Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
* [http://www.knowbysight.info/YuYY/11794.asp Yuldashev] Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
* [https://soldat.moypolk.ru/soldier/yuldashev-hamid-yuldashevich Yoʻldoshev]

[[Turkum:Qizil Yulduz ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Toshkentda vafot etganlar]]
[[Turkum:1971-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1911-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>hzf4i3j4hv2c6gytk794kl2ong4swyy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Barry dovuli (2019)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>888232</id>
    <revision>
      <id>6181286</id>
      <parentid>3722284</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T12:16:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Infrogmation</username>
        <id>45734</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Louisiana National Guard (48268019296).jpg]] → [[File:Louisiana National Guard sandbagging levee for Tropical Storm Barry, Port Sulphur, Louisiana, July 12, 2019.jpg]] descriptive</comment>
      <origin>6181286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15054" sha1="6wa0l6g6hihafkmbbxtsvn8uewfoj3w" xml:space="preserve">'''Barry toʻfoni''' assimetrik [[Arkanzas|Arkanzasda]] qayd etilgan eng nam tropik siklon va Luizianada toʻrtinchi eng yomgʻirli siklon boʻldi. Ikkinchi tropik yoki subtropik boʻron va 2019-yil Atlantika boʻronlari mavsumining birinchi boʻroni hisoblangan Barry 2-iyulda [[Kanzas]] janubi-gʻarbiy qismida mezomiqyosli konvektiv girdob sifatida paydo boʻlgan. Boʻron oxir-oqibat 10-iyulda Florida Panhandledan [[Meksika qoʻltigʻi|Meksika koʻrfaziga]] koʻchadi, shundan soʻng Milliy boʻron markazi (NHC) uni potentsial tropik siklon sifatida belgilaydi. Iyul oyining boshida toʻfon tropik depressiyaga aylanadi va oʻsha kunning oxirida tropik boʻronga oʻzgaradi. Quruq havo va shamol yoʻnalishining oʻzgarishi konvektsiyaning koʻp qismini yoki momaqaldiroqni markazdan janubga siljishiga olib keladi. Shunga qaramay, Barry asta-sekin kuchayib boradi. 13-iyulda Barry 1-toifali dovul sifatida eng yuqori tezlikka erishadi va [[Atmosfera bosimi|minimal markaziy bosim]] {{Convert|993|mbar|inHg}} boʻladi. Boʻron nihoyat 15-iyul kuni Shimoliy [[Arkanzas|Arkanzasda]] past darajaga tushib, 16-iyulda chuqurlikka koʻchadi. Boʻron qoldiqlari 19-iyul kuni [[Yangi Shotlandiya]] janubidagi boshqa frontal boʻronga singib ketgunga qadar sharqqa qarab harakatini davom ettirgan holda yana bir necha kun davom etadi&lt;ref name=&quot;WPC report&quot;&gt;{{Cite report|url=https://www.wpc.ncep.noaa.gov/tropical/rain/barry2019.html|title=Hurricane Barry - July 7-18, 2019|last=|publisher=Weather Prediction Center|date=January 25, 2020|access-date=February 28, 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Meteorologik tarixi ==
[[Fayl:Barry_2019-07-12_1925Z.jpg|alt=Satellite image of Barry intensifying over the Gulf of Mexico on July 12|thumb| Barry 12-iyul kuni Meksika koʻrfazi ustida kuchaygan]]

=== Luiziana ===
[[Fayl:Louisiana National Guard sandbagging levee for Tropical Storm Barry, Port Sulphur, Louisiana, July 12, 2019.jpg|alt=Louisiana National Guard placing sandbags along a levee in Louisiana|thumb| Luiziana milliy gvardiyasi Luiziana shtatining Port Sulphur shahridagi daryo boʻylab qum qoplarini joylashtirmoqda]]
Amerika Qoʻshma Shtatlari armiyasi muhandislar korpusi boʻronning koʻtarilishi va daryo sathining tarixiy darajada yuqori boʻlishi tufayli Plaquemines Parishda toʻsiqlar toʻlib ketishidan qoʻrqishdi. Shunday qilib, 11-iyul kuni ertalab cherkovni majburiy evakuatsiya qilish buyurildi va taxminan 8,000-10,000 aholi aziyat chekadi&lt;ref name=&quot;PlaqueminesEvac&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Roberts |first=Faimon |date=July 10, 2019 |title=Mandatory evacuation in Plaquemines: Order to leave East Bank goes into effect Thursday |work=The Times-Picayune/The New Orleans Advocate |location=New Orleans, Louisiana |url=https://www.nola.com/news/weather/article_eb02773e-a350-11e9-96b1-fbd563cfc0b0.html |url-status=live |access-date=July 10, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190710222204/https://www.nola.com/news/weather/article_eb02773e-a350-11e9-96b1-fbd563cfc0b0.html |archive-date=July 10, 2019}}&lt;/ref&gt;. Jefferson Parishning past-baland hududlari uchun evakuatsiya buyrugʻi chiqarildi&lt;ref name=&quot;MandJefferson&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Williams |first=Jessica |date=July 11, 2019 |title=Mandatory evacuation for lower-lying areas of Jefferson Parish: 'People's lives are more important' |work=The Times-Picayune/The New Orleans Advocate |location=New Orleans, Louisiana |url=https://www.nola.com/news/environment/article_c3bfc3e4-a3d6-11e9-9298-b77516e3d646.htmls |access-date=July 11, 2019}}&lt;/ref&gt;. Grand Isle meri ham majburiy evakuatsiya eʼlon qildi. Boʻron tahdidi tufayli ''Carnival Valor'' oʻzining tushish nuqtasini Yangi Orleandan Mobilga — [[Mobile (Alabama)|Alabama shtatiga]] oʻzgartiradi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=July 11, 2019 |title=The Latest: Tropical Storm Barry Forms in the Gulf |work=The Minneapolis Star-Tribune |agency=Associated Press |url=http://www.startribune.com/the-latest-cruise-ship-rerouted-due-to-weather-threat/512579322/ |url-status=live |access-date=July 11, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190711152505/http://www.startribune.com/the-latest-cruise-ship-rerouted-due-to-weather-threat/512579322/ |archive-date=July 11, 2019}}&lt;/ref&gt;. [[Royal Dutch Shell]] Meksika koʻrfazidagi neft platformalaridan zarur boʻlmagan xodimlarni evakuatsiya qilgan&lt;ref name=&quot;Shell&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Mcauley |first=Anthony |date=July 9, 2019 |title=Shell evacuates non-essential staff from Gulf of Mexico platforms as Invest 92L storm brews |work=The Times-Picayune/The New Orleans Advocate |location=New Orleans, Louisiana |url=https://www.nola.com/news/business/article_d653e090-a29a-11e9-af2a-5361edd50d22.html |url-status=live |access-date=July 10, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190710222204/https://www.nola.com/news/business/article_d653e090-a29a-11e9-af2a-5361edd50d22.html |archive-date=July 10, 2019}}&lt;/ref&gt;. 12-iyulda Luiziana shtatidagi beshta cherkovda komendantlik soati joriy etiladi&lt;ref name=&quot;CurfewAcadiana&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=July 12, 2019 |title=Curfews Set for Acadiana |work=KATC News |publisher=The E.W. Scripps Co |location=Acadiana, Louisiana |url=https://www.katc.com/weather/tracking-the-tropics/curfews-set-for-acadiana |url-status=live |access-date=July 12, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190712172259/https://www.katc.com/weather/tracking-the-tropics/curfews-set-for-acadiana |archive-date=July 12, 2019}}&lt;/ref&gt;. Yangi Orlean meri LaToya Kantrell aholini „oʻz joyida boshpana topishga“ chaqirdi, ammo evakuatsiya haqida buyruq bermadi&lt;ref name=&quot;GiveUpdates&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Williams |first=Jessica |date=July 11, 2019 |title=New Orleans officials give updates, warnings on Tropical Storm Barry prep; issue no evacuation orders |work=The Times-Picayune/The New Orleans Advocate |location=New Orleans, Louisiana |url=https://www.nola.com/news/environment/article_d30d4c04-a3fe-11e9-9f43-cfcf53315d64.html |url-status=live |access-date=July 12, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190712183124/https://www.nola.com/news/environment/article_d30d4c04-a3fe-11e9-9f43-cfcf53315d64.html |archive-date=July 12, 2019}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Louisiana_National_Guard_(48265322762).jpg|alt=Louisiana National guard loading supplies on a boat|left|thumb| Luiziana milliy gvardiyasi Barry toʻfoni kelishiga tayyorgarlik koʻrmoqda]]
10-iyuldan 11-iyulgacha, 24 soatlik oraliqda, 28 ta cherkovlar favqulodda holat eʼlon qildi. Favqulodda holat eʼlon qilib, qidiruv-qutqaruv aktivlarini joylashtirgandan soʻng&lt;ref name=&quot;BarryBrews&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McWhriter |first=Cameron |last2=Calfas |first2=Jennifer |date=July 11, 2019 |title=Tropical Storm Barry Brews, Forcing Evacuations |work=The Wall Street Journal |publisher=Dow Jones &amp; Company, Inc. |location=New York, New York |url=https://www.wsj.com/articles/some-louisiana-residents-evacuated-ahead-of-potential-hurricane-11562855664 |url-status=live |access-date=July 11, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190712024326/https://www.wsj.com/articles/some-louisiana-residents-evacuated-ahead-of-potential-hurricane-11562855664 |archive-date=July 12, 2019}}{{Subscription required}}&lt;/ref&gt;, Luiziana gubernatori Jon Bel Edvards 11-iyulda butun shtat uchun federal ofat deklaratsiyasini talab qildi. Soʻrovni oʻsha kuni prezident [[Donald Trump|Donald Tramp qondirdi]]&lt;ref name=&quot;TrumpApprovesDeclaration&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Mumphrey |first=Nicole |date=July 12, 2019 |title=President Trump Approves Emergency Declaration for Louisiana Ahead TS Barry |publisher=FOX 8 |location=New Orleans, Louisiana |url=https://www.fox8live.com/2019/07/12/president-trump-approves-emergency-declaration-louisiana-ahead-ts-barry/ |url-status=live |access-date=July 12, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190712085316/https://www.fox8live.com/2019/07/12/president-trump-approves-emergency-declaration-louisiana-ahead-ts-barry/ |archive-date=July 12, 2019}}&lt;/ref&gt;. 12-iyul kuni Sogʻliqni saqlash va inson xizmatlari kotibi Aleks Azar Barryning mumkin boʻlgan taʼsiriga tayyorgarlik koʻrish uchun Luiziana shtatida sogʻliqni saqlash boʻyicha favqulodda holat eʼlon qiladi. Ushbu deklaratsiyani amalga oshirishdan tashqari, Sogʻliqni saqlash va aholiga xizmat koʻrsatish departamenti (HHS) FEMA bilan ishladi va turli idoralardan 100 ga yaqin tibbiy va sogʻliqni saqlash xodimlarini joylashtirdi va tibbiy guruhlar uchun tibbiy asbob-uskunalar bilan taʼminladi&lt;ref&gt;{{Pres-reliz manbasi |date=July 12, 2020 |title=HHS Secretary Azar Declares Public Health Emergency in Louisiana Due to Tropical Storm Barry |url=https://www.hhs.gov/about/news/2019/07/12/azar-declares-public-health-emergency-louisiana-tropical-storm-barry.html |access-date=2020-10-13 |archive-date=October 14, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201014091837/https://www.hhs.gov/about/news/2019/07/12/azar-declares-public-health-emergency-louisiana-tropical-storm-barry.html |url-status=live}}&lt;/ref&gt;. 12-iyul kuni [[Mississippi|Missisipi]] gubernatori Fil Brayant favqulodda holat eʼlon qiladi, boʻronlarni bartaraf etish uchun davlat resurslarini ajratadi va shtatning favqulodda operatsiyalar markazini faollashtiradi&lt;ref name=&quot;MS_SoE&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Foxx |first=Keegan |date=July 12, 2019 |title=Mississippi Governor Declares State of Emergency Ahead of Barry |work=[[WAPT]]-TV |publisher=Hearst Television Inc. |location=Jackson, Mississippi |url=https://www.wapt.com/article/your-smartphone-is-light-years-ahead-of-nasa-computers-that-guided-apollo-moon-landings/28379516 |url-status=live |access-date=July 12, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190712235234/https://www.wapt.com/article/your-smartphone-is-light-years-ahead-of-nasa-computers-that-guided-apollo-moon-landings/28379516 |archive-date=July 12, 2019}}&lt;/ref&gt;. Missisipi shahar qidiruv va qutqaruv ishchi guruhi mahalliy favqulodda vaziyatlar boʻlinmalariga yordam berish uchun Pike okrugi va Camp Shelbyga 12 kishilik ikkita suv qutqaruv guruhini joʻnatgan&lt;ref name=&quot;StateAgenciesPositioning&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Jackson |first=Ann |date=July 12, 2019 |title=State Agencies are Positioning Resources Ahead of Tropical Storm Barry's Arrival |work=WLBT |location=Jackson, Mississippi |url=https://www.wlbt.com/2019/07/13/state-agencies-are-positioning-resources-ahead-tropical-storm-barrys-arrival/ |url-status=live |access-date=July 12, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190713015613/https://www.wlbt.com/2019/07/13/state-agencies-are-positioning-resources-ahead-tropical-storm-barrys-arrival/ |archive-date=July 13, 2019}}&lt;/ref&gt;. [[Airbnb]] Texas, Luiziana, Missisipi va Alabama shtatlariga evakuatsiya qilinganlar yoki boʻron qurbonlarini vaqtinchalik turar joy bilan taʼminlaydigan Ochiq uylar dasturini faollashtiradi. Oʻnlab Airbnb mezbonlari koʻchirilgan odamlar va qutqaruvchilarga boshpana berish uchun roʻyxatdan oʻtishadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Gibson |first=Raegen |date=July 12, 2019 |title=Airbnb to Offer 'Open Homes' Program, Free Housing to Some Louisiana Evacuees as Tropical Storm Barry Approaches |publisher=[[KBMT]] |url=https://www.12newsnow.com/article/news/air-b-and-b/502-2c879416-9118-46d3-9e37-3ad0069bd74d |access-date=September 20, 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=July 12, 2019 |title=Airbnb to Help Victims of Tropical Storm Barry |publisher=[[KRIV (TV)|KRIV]] |url=https://www.fox26houston.com/news/airbnb-to-help-victims-of-tropical-storm-barry |access-date=September 20, 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Taʼsiri ==
[[Fayl:Barry_2019_Rainfall.gif|alt=Map of Barry’s total rainfall in the United States|left|thumb| Barry toʻfoni va uning qoldiqlaridan jami yogʻingarchilik]]
Florida Panhandledan [[Texas]] sohilining yuqori qismigacha suv sathi yuqori boʻlgan&lt;ref name=&quot;TCR&quot;&gt;{{Cite report|date=November 18, 2019|title=Hurricane Barry Tropical Cyclone Report|url=https://www.nhc.noaa.gov/data/tcr/AL022019_Barry.pdf|access-date=November 20, 2019|publisher=National Hurricane Center|last=John Cangialosi|last2=Andrew Hagen|last3=Robbie Berg|archivedate=November 22, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191122200443/https://www.nhc.noaa.gov/data/tcr/AL022019_Barry.pdf}}&lt;/ref&gt;. Barry toʻfonidan koʻrilgan jami iqtisodiy yoʻqotishlar 600 million dollarga baholangan (2019-yil AQSH dollari), davlat va xususiy sug‘urtachilar qariyb 300 million dollar to‘laganlar. 50,000dan ortiq binolar shikastlangan yoki vayron boʻlgan. Ushbu yoʻqotishlarning aksariyati Fors koʻrfazi qirgʻogʻi va Arkanzasdagi suv toshqini tufayli sodir boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite report|publisher=[[AON (company)|AON]]|url=http://thoughtleadership.aon.com/Documents/201908-if-july-recap.pdf|title=Global Catastrophe Recap July 2019|date=August 8, 2019|access-date=2020-10-14|archivedate=August 16, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190816202306/http://thoughtleadership.aon.com/Documents/201908-if-july-recap.pdf}}&lt;/ref&gt;.
[[Fayl:Barry_making_landfall.gif|alt=Radar image of Barry making landfall in Louisiana|right|thumb| „Barry“ to‘foni kuchayib, keyin Luizianaga yetib keladi]]
Barry quruqlikka oʻtganda, u Luiziana qirgʻoqlari yaqinidagi kichik hududda boʻronli shamollarni keltirib chiqaradi&lt;ref&gt;{{Cite report|publisher=Weather Prediction Center|last=Lamers|first1=Alex|url=https://www.wpc.ncep.noaa.gov/tropical/tropical_advisories.php?storm=BARRY&amp;adnum=25&amp;dt=2019071615&amp;status=posttrop|date=July 16, 2019|access-date=July 16, 2019|title=Post-Tropical Cyclone Barry Advisory Number 25|archivedate=August 3, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200803102539/https://www.wpc.ncep.noaa.gov/tropical/tropical_advisories.php?storm=BARRY&amp;adnum=25&amp;dt=2019071615&amp;status=posttrop}}&lt;/ref&gt;. Quruqlikda qayd etilgan eng kuchli shamollar {{Convert|66|mph|km/h|abbr=on}}ni tashkil etgan. Iberia cherkovida koʻplab daraxtlar qulab tushadi. Dauteriv kasalxonasi elektr quvvati va ikkala generatorni ham yo‘qotadi va bo‘ron o‘rtasida 60 nafar bemorni evakuatsiya qilishga majbur bo‘ladi&lt;ref&gt;{{Cite report|title=Event: Hurricane in Iberia Parish, LA [2019-07-13 05:00 CST-6]|url=https://www.ncdc.noaa.gov/stormevents/eventdetails.jsp?id=846625|access-date=October 26, 2020|year=2019|publisher=National Climatic Data Center|series=Storm Events Database|archivedate=October 31, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201031021240/https://www.ncdc.noaa.gov/stormevents/eventdetails.jsp?id=846625}}&lt;/ref&gt;. Bir necha kun davomida Barryning kuchli yomgʻirlari Luiziana janubi-markaziy va janubi-gʻarbiy qismining bir xil qismiga taʼsir qildi. Barry yoʻlida qayd etilgan eng koʻp yogʻingarchilik miqdori Ragley yaqinida {{Convert|23.43|in|mm|abbr=on}} ni tashkil etgan&lt;ref name=&quot;TCR&quot; /&gt;. Yangi Orleandagi Gentilli mahallasida sodir bo‘lgan tornado ikki uyga zarar yetkazadi. Luiziana shtatida boʻronning eng yuqori koʻtarilishi {{Convert|6.13|ft|m|abbr=on}} ni tashkil etadi.

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}
[[Turkum:Tabiat hodisalari]]</text>
      <sha1>6wa0l6g6hihafkmbbxtsvn8uewfoj3w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Londondagi muzeylar ro'yxati</title>
    <ns>0</ns>
    <id>894675</id>
    <revision>
      <id>6181519</id>
      <parentid>6131952</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T03:38:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80844" sha1="fe77wkbl0bxs8k975nqu7sri1rofa1r" xml:space="preserve">[[Fayl:A_flow_chart_of_London_museums_by_Matt_Brown.jpg|thumb| London muzeylarining tashriflar sxemasi]]
Ushbu ro‘yxat [[Angliya]] va [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]]ning poytaxti '''[[London|Londondagi]] muzeylar roʻyxati''' hisoblanadi. Shuningdek, unda universitet va notijorat sanʼat galereyalari ham oʻrin olgan. 2016-yil holatiga koʻra, Londonda 250 dan ortiq sanʼat muassasalari roʻyxatga olingan.

== Londondagi muzeylar roʻyxati ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!| Nomi
!| Rasmi
!| Joylashgan hududi
!| Tumani
!| Mintaqasi
!| Turi
!| Xulosa
|-
! [[2 Willow Road]]
| [[File:1 2 3 Willow Road Hampstead London 20050924.JPG|125px]] || [[Hampstead]] || [[London Borough of Camden|Camden]] || [[North (London sub region)|North]] || Historic house || Operated by the [[National Trust for Places of Historic Interest or Natural Beauty|National Trust]], [[modernist]] terrace house designed by [[Ernő Goldfinger]], features a significant collection of [[20th-century art]]
|-
! [[7 Hammersmith Terrace]]
| [[File:Hammersmith Terrace 06.JPG|125px]] || [[Hammersmith]] || [[London Borough of Hammersmith and Fulham|Hammersmith and Fulham]] || [[West (London sub region)|West]] || Historic house || Former home of [[Emery Walker]], friend and mentor to [[William Morris]], house features [[Arts and Crafts Movement|Arts and Crafts style]] interior
|-
! [[18 Stafford Terrace]]
| [[File:Linley Sambourne House.jpg|125px]] || [[Holland Park]] ||[[Royal Borough of Kensington and Chelsea|Kensington and Chelsea]] || West || Historic house || Also known as Linley Sambourne House, home of the [[Victorian era|Victorian]] ''[[Punch (magazine)|Punch]]'' cartoonist [[Edward Linley Sambourne]], features much of his work
|-
! [[575 Wandsworth Road]]
| || [[Clapham]] ||[[London Borough of Lambeth|Lambeth]] || [[South (London sub region)|South]] || Historic house|| Operated by the National Trust, 18th-century terrace house with interiors designed by Kenyan poet and civil servant [[Khadambi Asalache]]
|-
!{{anchor|A}} [[All Hallows-by-the-Tower|All Hallows-by-the-Tower Crypt Museum]]
| [[File:AllHallowsByTheTowerChurch.jpg|125px]] || [[Tower (ward)|Tower]] || [[City of London]] || North East || Religious || [[Anglo-Saxons|Saxon]]-period [[Anglican]] church, museum of church’s history, including [[Roman Britain|Roman]] and Saxon artefacts, historic religious artefacts
|-
! [[Anaesthesia Heritage Centre]]
| || [[Fitzrovia]] || Westminster || North || Medical || History of [[anaesthesia]] and the Association of Anaesthetists of Great Britain and Ireland
|-
! [[Apsley House]]
| [[File:Apsley House 1.JPG|125px]] ||[[Hyde Park Corner]] || Westminster || North || Historic house || Operated by [[English Heritage]], also known as Wellington Museum, home of [[Arthur Wellesley, 1st Duke of Wellington|The Duke of Wellington]], significant collections of paintings, porcelain, sculpture and furniture
|-
! [[Arsenal Football Club Museum]]
| [[File:Museum Arsenal Football Club Museum.JPG|125px]] || [[Holloway, London|Holloway]] || [[London Borough of Islington|Islington]] || North || Sports || History and memorabilia of the [[Arsenal F.C.]]
|-
! [[Art in Perpetuity Trust]]
| [[File:Art in Perpetuity Trust1.jpg|125x125px]]
|| [[Deptford]] || [[London Borough of Lewisham|Lewisham]] || South East || Art || Contemporary visual art
|-
! [[artsdepot]]
| [[File:Artsdepot, North Finchley 02.jpg|125px]] || [[Finchley]] ||[[London Borough of Barnet|Barnet]] || North || Art || Arts centre with exhibit gallery
|-
! {{anchor|B}} [[Baden-Powell House Exhibition]]
| [[File:Bphouse04.jpg|125px]] || [[South Kensington]] || Kensington and Chelsea || West || Biographical || History of [[Robert Baden-Powell, 1st Baron Baden-Powell|Lord Baden-Powell]], the founder of Scouting
|-
! [[Bank of England Museum]]
| [[File:London.bankofengland.arp.jpg|125px]] || [[City of London]] || City of London || North East || Numismatic || History of the Bank and its activities, banknotes and coins, books and documents, pictures, furniture, statues, silver
|-
! [[Bankside Gallery]]
| [[File:Bankside Gallery (1).jpg|125x125px]]
|| [[Bankside]] || [[London Borough of Southwark|Southwark]] || South East || Art || Educational charity, home to the [[Royal Watercolour Society]] and the [[Royal Society of Painter Printmakers]]
|-
! [[Banqueting House, Whitehall]]
| [[File:Banqueting House London.jpg|125px]] || [[Whitehall]] || Westminster || North || Historic house || Ornate 17th-century building used for entertaining, designed by [[Inigo Jones]], only remaining component of the [[Palace of Whitehall]]
|-
! [[Barbican Centre]]
| [[File:Barbican-arts-centre-large.jpg|125px]] || [[Barbican Estate]] || City of London || North East || Art || Arts centre and gallery
|-
! [[Barnet Museum]]
| [[File:The Museum at Barnet - geograph.org.uk - 24796.jpg|125px]] || [[Chipping Barnet|Barnet]] || Barnet || North || Local || Local history, costumes, domestic items, lace
|-
! [[Battle of Britain Bunker]]
| [[File:Plotting Table.jpg|125px]] || [[Uxbridge]] || [[London Borough of Hillingdon|Hillingdon]] || West || History || Museum and restored underground operations room at formerly used by [[No. 11 Group RAF|No. 11 Group Fighter Command]] during [[World War II]]
|-
! [[Ben Uri Gallery, The London Jewish Museum of Art]]
| [[File:BU Gallery Exterior 2015 (1).jpg|125px]] || [[St John's Wood]] || Westminster || North || Art || Jewish art
|-
! [[Benjamin Franklin House]]
| [[File:Benjamin Franklin Museum-Craven Street.jpg|125px]] || || Westminster || North || Historic house || 18th-century house where [[Benjamin Franklin]] lived for 16 years; exhibits on his life, science activities
|-
! [[Bentley Priory Museum]]
| [[File:OfficersMessBentley.JPG|125px]] || [[Stanmore]] || [[London Borough of Harrow|Harrow]] || West || History || Museum in former officers' mess at [[RAF Bentley Priory|former RAF base at Bentley Priory]], used by the [[RAF Fighter Command]] and [[Royal Observer Corps]] during [[World War II]], focuses on its role as Headquarters Fighter Command during the [[Battle of Britain]]
|-
! [[Black Cultural Archives]]
| [[File:Black Cultural Archives, external from Windrush Square, Brixton.jpg|125px]] || [[Brixton]] || [[London Borough of Lambeth|Lambeth]] || South ||Black history || Black history museum and cultural space
|-
! [[Bethlem Museum of the Mind]]
| [[File:Bethlem Museum of the Mind (16818918262).jpg|125px]] || [[Beckenham]] || [[London Borough of Bromley|Bromley]] || South East || Medical || Art by patients and historic artefacts of [[Bethlem Royal Hospital]]
|-
! [[Borough Road Gallery]]
| [[File:South Bank University buildings - geograph.org.uk - 1750189.jpg|125x125px]]
|| || Southwark || South East || Art || Part of [[London South Bank University]], celebrates the artist [[David Bomberg]] and includes the Sarah Rose Collection of his pictures and those of other artists in the [[Borough Group]]
|-
! [[Boston Manor House]]
| [[File:Boston manor front 2943.jpg|125px]] || [[Boston Manor]] ||[[London Borough of Hounslow|Hounslow]] || West || Historic house || 17th-century [[Jacobean architecture|Jacobean]] manor house
|-
! [[Bow Street Police Museum]]
| [[File:Entrance, Bow Street Police Museum.jpg|125px]] || [[Covent Garden]] || [[City of Westminster|Westminster]] || North || Law enforcement || Based in the former Bow Street Police Station, it presents the story of policing in the area from the eighteenth century until 1992, when the police station closed.
|-
! [[Brent Museum]]
| [[File:Willesden Green New Library (geograph 4725627).jpg|125px]] || [[Willesden]] || [[London Borough of Brent|Brent]] || West || Local || Located in the [[The Library at Willesden Green|Willesden Green Library Centre]], local history and culture; formerly the Grange Museum of Community History&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.brent.gov.uk/museum |title=Brent Museum |publisher=Brent.gov.uk |date=2 April 2013 |access-date=25 June 2014 |arxivsana=2022-01-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220118045431/https://www.brent.gov.uk/museum }}&lt;/ref&gt;
|-
! British Airways Heritage Centre
| || [[Hatton, London|Hatton]] || Hounslow || West || Aviation || History and memorabilia of [[British Airways]], including uniforms, aircraft models and pictures, posters and photographs&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.britishairways.com/travel/museum-collection/public/en_gb |title=Heritage collection &amp;#124; History and Heritage |publisher=British Airways |access-date=25 June 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
! [[British Dental Association Museum]]
| || || Westminster || North || Medical || History of [[teeth|dental]] care in the United Kingdom
|-
! [[British Library]]
| [[File:British Library entranceway.jpg|125px]] ||[[St Pancras, London|St Pancras]] || Camden || North || Library || Changing exhibits of art, history and culture from its collections
|-
! [[British Museum]]
| [[File:British Museum from NE 2 (cropped).JPG|125px]] || [[Bloomsbury]] || Camden || North || Multiple || Art, decorative arts, archaeology, antiquities from Ancient Egypt, Rome, Greece and the Middle East, coins, galleries on Africa, North America, Mexico, Asia
|-
! [[British Optical Association Museum]]
| [[File:Craven Street British Optical Association Museum.JPG|125px]]|| [[Charing Cross]] || Westminster || North || Medical || History of eye care (by appointment only)
|-
! [[British Red Cross#British Red Cross Museum|British Red Cross Museum and Archives]]
| [[File:Red Cross Parcel.jpg|125px]] || [[Moorgate]] ||City of London || North East|| Medical || History and memorabilia of the [[British Red Cross]], open by appointment only
|-
! [[Ashby's Mill|Brixton Windmill]]
| [[File:Brixton Hill Windmill (5979340854).jpg|125px]] || [[Brixton]] || Lambeth || South|| Local || Early 19th century windmill; interior open selected days only
|-
! Bromley Museum
| || [[Orpington]] || Bromley || South East || Local || Local history and culture&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bromley.gov.uk/info/200070/museums_and_galleries/357/bromley_museum |title=Bromley Museum &amp;#124; Bromley Museum &amp;#124; London Borough of Bromley |publisher=Bromley.gov.uk |date=16 March 2011 |access-date=25 June 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715121541/http://www.bromley.gov.uk/info/200070/museums_and_galleries/357/bromley_museum |archive-date=15 July 2014 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
|-
! [[Bruce Castle|Bruce Castle Museum]]
| [[File:Bruce castle 1.jpg|125px]] ||[[Tottenham]] || [[London Borough of Haringey|Haringey]] || North || Local || Local history, culture
|-
! [[Brunei Gallery, School of Oriental and African Studies|Brunei Gallery]]
| [[File:Brunei Gallery.jpg|125px]] || [[Bloomsbury]] || Camden || North || Art || Part of the [[School of Oriental and African Studies]] of the [[University of London]], historic and contemporary works from and about Africa and Asia, including photography and culture
|-
! [[Brunel Museum]]
| [[File:Brunel museum mural.jpg|125px]] || [[Rotherhithe]] || Southwark || South East || Technology || History of the construction of the [[Thames Tunnel]] and its designers, Sir [[Marc Isambard Brunel]]
|-
! [[Buckingham Palace]]
| [[File:Buckingham Palace from gardens, London, UK - Diliff (cropped).jpg|125px]] || || Westminster || North || Historic house || Official London residence of the British monarch, public tours of the [[state room]]s, includes [[Queen's Gallery]] and [[Royal Mews]] during summer only
|-
! [[The Building Centre]]
| [[File:The Building Centre, Store Street, London.JPG|125px]] || [[Bloomsbury]] || Camden || North || Design || Exhibits on architecture and design&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.buildingcentre.co.uk |title=The Building Centre |publisher=The Building Centre |date=20 September 2008 |access-date=25 June 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
! [[Burgh House|Burgh House &amp; Hampstead Museum]]
| [[File:Burgh House in New End Square - geograph.org.uk - 674944.jpg|125px]]|| [[Hampstead]] || Camden || North || Local || Local history, culture, art exhibits
|-
! {{Anchor|C}}[[Calvert 22 Foundation|Calvert 22]]
|[[File:Calvert22exterior.jpg|125px]]|| [[Shoreditch]] || [[London Borough of Hackney|Hackney]] || North || Art || Russian and East European contemporary art&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://calvert22.org/about/about-calvert-22-gallery/|title=Calvert 22|access-date=7 July 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714204103/http://calvert22.org/about/about-calvert-22-gallery/|archive-date=14 July 2014|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
! [[Camden Arts Centre]]
| [[File:Camden Arts Centre, London, UK.jpg|125px]] || [[Hampstead]] || Camden || North || Art || Changing exhibits of contemporary art
|-
! [[Campbell Works]]
|
|[[Stoke Newington]]
|[[London Borough of Hackney|Hackney]]
|East
|Art
|It runs a programme of contemporary art exhibitions, public engagement projects, publications and education schemes.
|-
! [[Canada House Gallery]]
| [[File:Canada House.jpg|125px]] || [[Trafalgar Square]] || Westminster || North || Art || Canadian historical and contemporary art and artefacts
|-
! [[Carlyle's House]]
| [[File:Carlyle's House.jpg|125px]] || [[Chelsea, London|Chelsea]] || Kensington and Chelsea || West || Historic house || Operated by the National Trust, Queen Anne early eighteenth century townhouse, home of Victorian historian and philosopher [[Thomas Carlyle]]
|-
! [[The Cartoon Museum|Cartoon Museum]]
| [[File:Cartoon Museum Interior.jpg|125px]] ||[[Fitzrovia]] || Camden || North || Art || Political cartoons, comic strips and comic books
|-
! [[Centre for Recent Drawing]]
| || || Islington || North || Art || Contemporary drawings
|-
! [[Charles Dickens Museum]]
| [[File:48 Doughty Street.jpg|125px]] || [[Holborn]] || Camden || North || Historic house || Mid-19th-century period house with original papers, furniture and items relating to author [[Charles Dickens]]
|-
! [[Chelsea Physic Garden]]
| [[File:Chelsea physic garden.jpg|125px]] || [[Chelsea, London|Chelsea]] ||Kensington and Chelsea || West || Medical || Botanical garden with displays on medicinal uses of plants
|-
! [[Chisenhale Gallery]]
| [[File:Chisehale Gallery.jpg|125px]] || || Tower Hamlets || North East || Art || Non-profit contemporary art gallery
|-
! [[Chiswick House]]
| [[File:Chiswick House.jpg|125px]] || Chiswick || Hounslow || West || Historic house || 18th-century neo-Palladian villa with large collection of art and furniture, gardens
|-
! [[Churchill War Rooms]]
| [[File:Churchillmuseumcabinetwarrooms.JPG|125px]]|| [[Whitehall]] || Westminster || North || Multiple || Includes the [[World War II]]-era underground Cabinet War Rooms and the Churchill Museum with exhibits about the life of British statesman [[Winston Churchill]]
|-
! [[City of London Police Museum]]
| [[File:City of London Police Museum - Joy of Museums.jpg|125px]] || City of London || City of London || North East || Law enforcement || Uniforms, Victorian-era police equipment, communications devices, famous murders, WWII display
|-
! [[Cinema Museum (London)|Cinema Museum]]
| [[File:Exterior of Cinema Museum lecture, Kennington, Lambeth.jpg|125px]] || [[Lambeth]] || Lambeth || South West || Media || History and artefacts of film making
|-
! [[Clarence House]]
| [[File:Clarence house.jpg|125px]] || [[Pall Mall, London|Pall Mall]] || Westminster || North || Historic house || Official residence of [[Charles, Prince of Wales|The Prince of Wales]] and [[Camilla, Duchess of Cornwall|The Duchess of Cornwall]] (normally open only during August)
|-
! [[Clink Prison Museum]]
| [[File:2005-06-21 - London - The Clink Prison Museum (4887300019).jpg|159x159px]] || Southwark || Southwark || South East || Prison || Site and history of the notorious prison in use from the 12th century to 1780
|-
! [[Courtauld Institute of Art|Courtauld Gallery]]
| [[File:Somerset House, Strand.jpg|125px]]|| [[Strand, London|Strand]] ||Westminster || North|| Art ||Part of the [[University of London]], located in [[Somerset House]], features [[Old Masters]] and [[Impressionist]] paintings
|-
! [[Crime Museum]]
| [[File:The Crime Museum Uncovered.jpg|129x129px]]
|| || Westminster || North || Law enforcement || History, artefacts and crime memorabilia of [[Scotland Yard]], not open to the public
|-
! [[Crofton Roman Villa]]
| [[File:Crofton Roman Villa - geograph.org.uk - 612839.jpg|125px]] || [[Orpington]] || Bromley || South East || Archaeology || Remains of a Roman villa
|-
! [[Crossness Pumping Station]]
| [[File:Prince Consort, Crossness Pumping Station.jpg|125px]] || [[Crossness]] || [[London Borough of Bexley|Bexley]] || South East || Technology || Victorian sewage pumping station with preserved steam engines
|-
! Crystal Palace Museum
| [[File:Crystal Palace Museum - geograph.org.uk - 840945.jpg|125x125px]]
|| [[Crystal Palace, London|Crystal Palace]] || Bromley || South East || History ||History and memorabilia of [[The Crystal Palace]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.crystalpalacemuseum.org.uk/ |title=The Website Of The Crystal Palace Museum |publisher=Crystalpalacemuseum.org.uk |access-date=25 June 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
! [[Cubitt Artists|Cubitt Gallery]]
| || [[Finsbury]] || Islington || North || Art ||
|-
! [[Cuming Museum]]
| [[File:Southwark vestry hall.jpg|125px]] || [[Walworth]] || Southwark || South East || Local || Local history, culture; small collection of Ancient Egyptian objects. Closed since March 2013 due to fire damage.
|-
! [[Cutty Sark Museum]]
| [[File:Cutty Sark June 2012.jpg|125px]]|| Greenwich || Greenwich || South East || Maritime || Mid-19th-century clipper, museum ship
|-
!{{anchor|D}} [[Danson House]]
| [[File:Danson Mansion.jpg|125px]] || [[Danson Park]]|| Bexley || South East || Historic house || 18th-century Georgian house
|-
! [[Dennis Severs' House]]
| [[File:18 Folgate Street - geograph.org.uk - 819517.jpg|125px]] ||[[Spitalfields]] || Tower Hamlets || North East || History || Enactments of life in the 18th and 19th centuries
|-
! [[Design Museum]]
| [[File:Design Museum, Kensington 2.jpg|125px]] || Kensington || Kensington and Chelsea || West || Design || Product, industrial, graphic, fashion and architectural design
|-
! [[Dr Johnson's House]]
| [[File:Dr. Johnson's House.jpg|125px]] || City of London || City of London || North East || Historic house || 18th-century townhouse home of 18th-century English writer [[Samuel Johnson]]
|-
! [[Dorich House]]
| [[File:Kingston Hill, Dorich House Museum.jpg|125px]] || [[Kingston Vale]] || [[London Borough of Kingston upon Thames|Kingston upon Thames]] || South West || Art || Former studio of the Estonian sculptor [[Dora Gordine]], with a collection of her works and of [[Russian Empire|Russian Imperial]] art. Part of [[Kingston University]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dorichhousemuseum.org.uk/ |title=Dorich House |publisher=Dorichhousemuseum.org |access-date=19 November 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
! [[Down House]]
| [[File:ONBDOWNhouse.jpg|125px]] || [[Downe]] || Bromley || South East || Historic house || Operated by English Heritage, home of naturalist [[Charles Darwin]] where he wrote „[[On the Origin of Species]]“
|-
! [[Dulwich Picture Gallery]]
| [[File:Dulwich-picture-gallery-interior.JPG|125px]] || [[Dulwich]] || Southwark || South East || Art || Collection of European [[Old Masters]], mostly of the 17th and 18th centuries
|-
!{{anchor|E}} [[Eastbury Manor House]]
| [[File:Eastbury Manor House.jpg|125px]] || [[Barking, London|Barking]] || [[London Borough of Barking and Dagenham|Barking and Dagenham]] || North East || Historic house || Owned by the National Trust, 16th-century Tudor gentry house, local history displays
|-
! [[Eltham Palace]]
| [[File:Eltham Palace-8242930494.jpg|125px]] || [[Eltham, London|Eltham]] || Greenwich || South East || Historic house || Operated by English Heritage, 1930s [[Art Deco]] house with mediaeval Great Hall
|-
! [[Enfield Museum]]
| [[File:Enfield Museum 09.JPG|125px]] || [[Enfield, London|Enfield]] || Enfield || North || Local || Local history
|-
! [[Estorick Collection of Modern Italian Art]]
| [[File:Estorick Collection.jpg|125px]] ||[[Canonbury]] || Islington || North || Art || Modern Italian art
|-
! {{anchor|F}}[[Fan Museum]]
| [[File:The Fan Museum (3400819225).jpg|125px]] || Greenwich || Greenwich || South East || Fashion || Art and craft of the [[Fan (implement)|fan]]
|-
! [[Faraday Museum]]
| [[File:Royal Institution.jpg|125px]] || [[Mayfair]] || Westminster || North || Science || Located at the [[Royal Institution]], scientist [[Michael Faraday]]'s 19th century laboratory, activities and people associated with the Institution
|-
! [[Fashion and Textile Museum]]
| [[File:Fashion and Textile Museum - geograph.org.uk - 1292084.jpg|125px]] || [[Bermondsey]] || Southwark || South East || Fashion || Fashions, textiles and jewellery, both historic and contemporary
|-
! [[Fenton House]]
| [[File:Fenton House Hampstead front February 2006.jpg|125px]] || [[Hampstead]] || Camden || North || Historic house || Operated by the National Trust, 17th-century merchantʼs house, features collections of early keyboard instruments, paintings, porcelain, [[needlework]] pictures and [[Georgian era|Georgian]] furniture
|-
! [[Alexander Fleming Laboratory Museum|Fleming Museum]]
| [[File:St Mary's Hospital 01.jpg|125px]]|| [[Paddington]] || [[City of Westminster|Westminster]] || North || Medical || Located at [[St Mary's Hospital, London]], site and history of [[Alexander Fleming]]'s discovery of [[penicillin]], 1928 period laboratory
|-
! [[Florence Nightingale Museum]]
| [[File:Florence Nightingale Museum - Joy of Museums.jpg|125px]] || Lambeth || Lambeth || South West || Medical || Life and nursing work of [[Florence Nightingale]]
|-
! [[Forty Hall|Forty Hall Museum]]
| [[File:Forty Hall, Enfield - panoramio.jpg|125px]] || [[Forty Hill]] || [[London Borough of Enfield|Enfield]] || North || Multiple || Local history, 17th- and 18th-century ceramics and pottery, 19th- and 20th-century china, glassware
|-
! [[Foundling Museum]]
| [[File:Foundling Museum -Brunswick Square -London -15July2009.jpg|125px]] ||[[Bloomsbury]] || Camden || North || Multiple || History of the [[Foundling Hospital]], [[United Kingdom|Britain]]'s first home for [[child abandonment|abandoned children]], art by many of Britainʼs most prominent 18th-century artists, 18th-century period rooms, room on composer [[George Frideric Handel]] and his connection to the hospital
|-
! [[Francis Skaryna Belarusian Library and Museum]]
| [[File:Belarusian library London.jpg|125px]] || [[North Finchley]] || Barnet || North || History || Collection of material relating to the history of [[Belarus]]
|-
! [[Freud Museum]]
| [[File:Freud Museum London 2.jpg|125px]] || [[Hampstead]] || Camden || North|| Historic house || Home of [[Sigmund Freud]], features his study, exhibits on his life and works, collection of Ancient Egyptian artefacts, contemporary art and Freud-themed exhibitions
|-
! [[Fulham Palace]]
| [[File:Tudor courtyard at Fulham Palace.jpg|125px]] || [[Fulham]] || Hammersmith and Fulham || West || Historic house || Mediaeval former residence of the [[Bishop of London]], also art gallery
|-
! [[Fusiliers Museum (London)|Fusiliers Museum]]
| [[File:London tower royal fusiliers regimental museum 2005-05.jpg|125px]] ||[[Tower Hill]] || Tower Hamlets || North East || Military || History of the [[Royal Fusiliers]], uniforms, regalia, medals, weapons and memorabilia, located at the [[Tower of London]]
|-
! {{anchor|G}}[[Galton Collection]]
| || [[Bloomsbury]] || Camden || North || Medical || Part of the [[University College London]], open by appointment only, scientific instruments, papers, and personal memorabilia of Sir [[Francis Galton]]
|-
! [[Garden Museum]]
| [[File:London garden museum -20 garden and church.JPG|125px]] || Lambeth || Lambeth || South West || Gardening || Tools and artefacts related to ornamental gardening
|-
! [[Garrick's Temple to Shakespeare]]
| [[File:Garrick's Temple to Shakespeare.jpg|125px]] || [[Hampton, London|Hampton]] ||[[London Borough of Richmond upon Thames|Richmond upon Thames]] || South West || Biographical || 18th-century folly built by actor [[David Garrick]] to celebrate the genius of [[William Shakespeare]], includes display on Garrick’s life and acting career
|-
! [[Gasworks Gallery]]
| [[File:Gasworks Gallery.jpg|125px]] || [[Kennington]] || Lambeth || South West || Art || Contemporary art organisation with exhibition space and studios
|-
! [[Worshipful Company of Goldsmiths|Goldsmiths' Centre]]
| [[File:Goldsmiths Centre (geograph 6029785).jpg|125px]]|| [[Clerkenwell]] || Islington || North || Art || Changing exhibits of contemporary jewellery and silversmithing, operated by the Worshipful Company of Goldsmiths
|-
! [[Golden Hinde (1973)|Golden Hinde]]
| [[File:Francis-drake-galleon-southwark-london-uk.jpg|125px]] ||[[Bankside]] ||Southwark || South East|| Maritime || Replica museum ship of the [[Golden Hind]], the 16th-century [[galleon]] used by Sir [[Francis Drake]]
|-
! [[Gordon Museum of Pathology]]
| [[File:Guys campus kcl 2.jpg|125px]] || Southwark || Southwark || South East || Medical || The largest medical Museum in the United Kingdom,&lt;ref name=&quot;About the Museum&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.kcl.ac.uk/gordon/about/index.aspx |title=About the Gordon Museum |publisher=Gordon Museum of Pathology |access-date=22 October 2015}}&lt;/ref&gt; part of [[King's College London]]
|-
! [[Grant Museum of Zoology and Comparative Anatomy]]
| [[File:Grant Museum of Zoology (9201048849).jpg|125px]] || [[Bloomsbury]] || Camden || North || Natural history || Part of the [[University College London]], skeletons, taxidermy, entomology and specimens preserved in fluid.
|-
! [[Greenwich Visitor Centre]]
| [[File:HE1214382 Royal Naval College Pepys Building (2).jpg|125x125px]]
|| Greenwich || Greenwich || South East || History || Also known as Discover Greenwich Visitor Centre, history of the [[World Heritage Site]], its builders and buildings, maritime heritage, local history
|-
! [[The Guards Museum|Guards Museum]]
| [[File:Guards museum armoured car 1.jpg|125px]] || || Westminster || North || Military || History, artefacts and memorabilia of the five regiments of [[Foot Guards]]: the [[Grenadier Guards]], [[Coldstream Guards]], [[Scots Guards]], [[Irish Guards]], and [[Welsh Guards]]
|-
! [[Guildhall Art Gallery]]
| [[File:Guildhall Art Gallery (14186022081).jpg|125px]] || [[Bassishaw]] || City of London || North East || Art || Located in the [[Guildhall, London|Guildhall]], collection includes art and cultural artefacts about London, Victorian-era works, remains of a Roman amphitheatre in the basement
|-
! [[Gunnersbury Park Museum]]
| [[File:The Large Mansion at Gunnersbury ed.JPG|125px]] ||[[Acton, London|Acton]] || Hounslow || West || Local || Local history of Hounslow and Ealing boroughs, archaeology, costume, fine art, ceramics, also Edwardian era kitchen rooms
|-
!{{anchor|H}} [[Hackney Museum]]
| [[File:Hackney museum.jpg|125px]] || Hackney || Hackney || North || Local || Local history and culture&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.hackney.gov.uk/cm-museum.htm |title=Hackney Council – Hackney Museum |publisher=Hackney.gov.uk |date=14 June 2010 |access-date=25 June 2014 |archive-date=18 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111018110010/http://hackney.gov.uk/cm-museum.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
! [[Hall Place]]
| [[File:HallPlace.jpg|125px]] || [[Crayford]]||Bexley || South East || Historic house || 16th- and 17th-century former country house; exhibits from the Bexley Museum’s collections including art, social history, natural history, geology, archaeology, Ancient Egypt, costumes, furniture
|-
! [[Ham House]]
| [[File:Ham House, London.jpg|125px]] || [[Ham, London|Ham]] || Richmond upon Thames || South West || Historic house || Operated by the National Trust, 17th-century grand house, fine interiors and historic gardens, collections of textiles and furniture
|-
! [[Hampton Court Palace]]
| [[File:Great Gate, Hampton Court Palace.jpg|125px]] || [[Hampton, London|Hampton]] ||Richmond upon Thames || South West|| Historic house || Former royal palace, King [[Henry VIII of England|Henry VIII]] exhibition, [[Tudor style architecture|Tudor]] kitchen, Tudor-period living history programmes, gardens, maze
|-
! [[Handel &amp; Hendrix in London]]
| [[File:London 003 Hendrix and Handel houses.jpg|125px]] || [[Mayfair]] ||Westminster || North|| Historic house ||
Museum dedicated to the lives and works of the [[baroque music|baroque]] composer [[George Frideric Handel]] and the rock guitarist [[Jimi Hendrix]], who lived in adjoining houses two centuries apart
|-
! [[Harrow Museum]]
| [[File:Harrow Museum Tithe Barn.JPG|125px]] || [[Headstone, London|Headstone]] || Harrow || West || Local || Local history, industry, archaeology, also known as Headstone Manor Museum
|-
! [[Havering Museum]]
| || [[Romford]] || [[London Borough of Havering|Havering]] || North East || Local ||
|-
! [[The Hayward|Hayward Gallery]]
| [[File:Hayward-gallery-london I.jpg|125px]]||[[South Bank|Southbank]] || Lambeth || South West || Art || Part of the [[Southbank Centre]], contemporary art
|-
! [[Heath Robinson Museum]]
| [[File:Heath Robinson Museum exterior 2 by Tom Fish.jpg|125px]] || [[Pinner]] || [[London Borough of Harrow|Harrow]] || North West || Biographical || Life and work of cartoonist [[Heath Robinson]]
|-
! [[HMS Belfast (C35)|HMS Belfast]]
| [[File:Hms belfast.jpg|125px]] || Southwark || Southwark || South East || Maritime || Operated by the [[Imperial War Museum]], originally a [[Royal Navy]] [[light cruiser]] and served during the [[Second World War]] and [[Korean War]]
|-
! [[Hogarth's House]]
| [[File:Hogarths house 5832.JPG|125px]] || Chiswick || Hounslow || West || Historic house || Home of the 18th-century English artist [[William Hogarth]]
|-
! [[Carshalton#Honeywood Museum|Honeywood Museum]]
| [[File:Honeywood House Carshalton.jpg|125px]] || [[Carshalton]] || [[London Borough of Sutton|Sutton]] || South West || Local || 17th-century house with details from different eras of ownership, local history exhibits
|-
! [[Honourable Artillery Company Museum]]
| [[File:Finsbury Barracks (14472412041).jpg|125px]]|| Finsbury || Islington || North || Military || Regimental artefacts and memorabilia (by appointment only)
|-
! [[Horniman Museum and Gardens]]
| [[File:Horniman Museum.jpg|125px]]|| [[Forest Hill, London|Forest Hill]] || [[London Borough of Lewisham|Lewisham]] || [[South East (London sub region)|South East]] || Multiple || Musical instruments, art, natural history, anthropology, African arts and culture, aquarium, gardens
|-
! [[House of Dreams Museum]]
| [[File:House of Dreams, 42 Melbourne Grove, East Dulwich, 2018 (1).jpg|125px]]|| [[East Dulwich]] || Southwark || South East || Art || House turned into outsider art sculpture by former textile designer and art director Steven Wright
|-
! [[House of Illustration]]
| [[File:House of Illustration 02.JPG|125px]] || [[Kings Cross, London|Kings Cross]] || Camden || North || Art || Located at [[Granary Square]], public gallery dedicated to [[illustration]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Official site|url=http://www.houseofillustration.org.uk|publisher=House of Illustration|access-date=6 November 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
! [[Household Cavalry Museum]]
| [[File:Household Cavalry Museum - Joy of Museums.jpg|125px]] || [[Horse Guards Parade]] || Westminster || North || Military || Regimental artefacts and memorabilia of the [[Household Cavalry]]
|-
! [[Hunterian Museum at the Royal College of Surgeons|Hunterian Museum]]
| [[File:Royal College of Surgeons of England 1.jpg|125px]] || [[Lincoln's Inn Fields]] || Westminster || North || Medical || Hunterian Collection of preserved anatomical specimens, history, artefacts and developments in [[surgery]], part of the Royal College of Surgeons
|-
! {{anchor|I}}ICANDO
| || [[Victoria, London|Victoria]] || Westminster || North || Scouting || Formerly the Girl Guide Heritage Centre; exhibits and activities about [[Girl Guides]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.icando.org.uk |title=Home |publisher=Icando.org.uk |access-date=25 June 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
! [[Imperial War Museum|Imperial War Museum London]]
| [[File:The Imperial war museum.jpg|125px]] || Southwark || Southwark || South East || Military || Warfare in the 20th and 21st centuries
|-
! [[Inns of Court &amp; City Yeomanry|Inns of Court &amp; City Yeomanry Museum]]
| [[File:68 Signal Squadron - 10 Stone Building 1.jpg|125x125px]]
||[[Lincoln's Inn]] || Camden || North|| Military || Regimental history and artefacts of the [[Inns of Court &amp; City Yeomanry]] (by appointment only)
|-
! [[UCL Institute of Archaeology|Institute of Archaeology Collections]]
| [[File:IOA, UCL entrance.jpg|209x209px]]
|| [[Bloomsbury]] || Camden || North || Archaeology || Part of the [[University College London]], open by appointment only, prehistoric ceramics and stone artefacts, Classical Greek and Roman ceramics
|-
! [[Institute of Contemporary Arts]]
| [[File:The Institute of Contemporary Arts, London entrance.jpg|125px]] || [[The Mall, London|The Mall]] ||Westminster || North || Art || Multi-disciplinary arts centre with exhibit galleries
|-
! [[Islington Museum]]
| [[File:Islington Museum and Finsbury Library - geograph.org.uk - 1311637.jpg|125px]] || Finsbury || Islington || North || Local || Local history
|-
! [[Jack the Ripper Museum]]
| [[File:Jack the Ripper Museum.jpg|125px]] || || Tower Hamlets || North East || History || History of the East London in the 1880s, providing a serious examination of the crimes of Jack the Ripper within the social context of the period
|-
! {{anchor|J}}[[Jewel Tower]]
| [[File:Jewel Tower.jpg|125px]] || Westminster || Westminster || North || History || Operated by English Heritage, one of only two surviving sections of the mediaeval royal [[Palace of Westminster]], includes an exhibition on the history of [[Parliament of the United Kingdom|Parliament]] and the building
|-
! [[Jewish Museum London]]
| [[File:Jewish Museum London.jpg|125px]] || [[Camden Town]] || Camden || North || Ethnic || [[Jewish]] culture, heritage and traditions in Britain, ceremonial art collection
|-
! {{anchor|K}}[[Keats House]]
| [[File:Keats House.jpg|125px]] ||[[Hampstead]] || Camden || North || Historic house || Early 19th-century home of Romantic poet [[John Keats]]
|-
! [[Kelmscott House|Kelmscott House Museum]]
| [[File:Kelmscott House.JPG|125px]] || [[Hammersmith]] || Hammersmith and Fulham || West || Art || London home of [[William Morris]]; exhibits of his designs
|-
! [[Kennel Club Dog Art Gallery]]
| || ||Westminster || North || Art || Exhibits and collection of dog paintings, open by appointment
|-
! [[Kensington Palace]]
| [[File:Kensington Palace (24073555941).jpg|125px]] || [[Kensington Gardens]] || Kensington and Chelsea || West || Historic house || Royal residence
|-
! [[Kenwood House]]
| [[File:Kenwood House.jpg|125px]] || [[Hampstead]] || Camden || North || Historic house || Operated by English Heritage, 17th-century former country house; interiors by [[Robert Adam]], features collection of [[Old Master]] paintings
|-
! [[Kew Gardens]]
| [[File:Marianne North Gallery 821.JPG|125px]] || [[Kew]] ||Richmond upon Thames || South West || Multiple || Includes Shirley Sherwood Gallery of Botanical Art, [[Marianne North]] Gallery, exhibits on plants and conservation, Kew Palace
|-
! [[Kew Palace]]
| [[File:Kew Palace (5942717068).jpg|125px]] || Kew ||Richmond upon Thames || South West|| Historic house || Former royal palace located within the [[Kew Gardens]]
|-
! [[Kingston Museum]]
| [[File:Exterior of Kingston Museum.jpg|125px]] || [[Kingston upon Thames]] || Kingston upon Thames || South West || Local || Local history, [[Eadweard Muybridge]] gallery of photographs, exhibits of art, photography, culture
|-
! [[Kirkaldy Testing Museum]]
| [[File:Kirkaldy Testing Museum testing machine.jpg|125px]] || Southwark || Southwark || South East || Technology || Materials testing machines used by engineer [[David Kirkaldy]]
|-
! {{anchor|L}}[[L-13 Light Industrial Workshop]]
| || [[Clerkenwell]] || Islington || North || Art || Contemporary art space
|-
! [[Lambeth Palace]]
| [[File:Lambeth Palace Entrance (6265728279).jpg|125x125px]]
|| Lambeth || Lambeth || South West || Historic house || Tours of the official London residence of the Archbishop of Canterbury on selected days only
|-
! [[Landmark Arts Centre]]
| [[File:Landmark arts centre.jpg|125x125px]]
|| [[Teddington]] || Richmond upon Thames || [[West (London sub region)|West]] || Art || Arts centre with visual art gallery, located in the former St Albanʼs Church&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.landmarkartscentre.org/ |title=Arts, fairs, classes, hire... Landmark Arts Centre, south west London |publisher=Landmarkartscentre.org |access-date=25 June 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
! [[Langdon Down Museum of Learning Disability]]
| [[File:The theatre at the Langdon Down Museum of Learning Disability (28406050832).jpg|125px]] || [[Teddington]] || Richmond upon Thames || South West || Medical || Operated by the [[Down's Syndrome Association]] in the Langdon Down Centre, history of treating people with learning disabilities
|-
! [[Central Saint Martins#Lethaby Gallery|Lethaby Gallery]]
| || Kings Cross || Camden || North || Art || Located at [[Granary Square]], art gallery of Central Saint Martins, features contemporary and historic works from its collections of art and design
|-
! [[Leighton House Museum]]
| [[File:Leighton House 02.JPG|125px]] || [[Holland Park]]|| Kensington and Chelsea || West || Art || Victorian house of painter [[Frederic Leighton, 1st Baron Leighton|Frederic, Lord Leighton]], features paintings, sculpture, Middle Eastern tiles
|-
! [[The Library and Museum of Freemasonry|Library and Museum of Freemasonry]]
| [[File:Freemasons' Hall, London.JPG|125px]]|| [[Holborn]] || Camden || North || Masonic || Library, artefacts and regalia of [[Freemasonry]]
|-
! [[Little Holland House, Carshalton|Little Holland House]]
| [[File:Little Holland House Notice.jpg|125px]] || [[Carshalton]] || Sutton || South West || Historic house || [[Arts and Crafts movement|Arts and Crafts]] home of the artist Frank Dickinson (1874-1961) with interior influenced by [[John Ruskin]] and [[William Morris]]
|-
! [[London Canal Museum]]
| [[File:London Canal Museum TQ3083.jpg|125px]] || [[Kings Cross, London|Kings Cross]] || Islington || North || Transport || History of Londonʼs canals
|-
! [[London Film Museum]]
| || Covent Garden || Westminster || North || Media || Props, costumes, sets and artefacts from British films, history of moviemaking
|-
! [[London Fire Brigade Museum]]
| || Southwark || Southwark || South East || Firefighting || Open by appointment only, history of the [[London Fire Brigade]], equipment, apparatus
|-
! [[London Mithraeum]]
| [[File:London Mithraeum, Bloomberg’s European headquarters, London (25502116578).jpg|125px]] || [[City of London]] || City of London || Central || Archaeology || Remains of a Roman temple to Mithras
|-
! [[London Motorcycle Museum]]
| [[File:London Motorcycle Museum racing motorcycles.jpg|125px]] || [[Greenford]] ||[[London Borough of Ealing|Ealing]] || West || Transport || Over 150 classic and British motorcycles
|-
! [[London Museum of Water &amp; Steam]]
| [[File:90 inch engine valves,Kew Bridge Steam Museum.jpg|125px]] || [[Brentford]] || Hounslow || West || Technology || Water supply technology and a collection of water pumping steam engines, also operating [[narrow gauge railway]]; formerly the Kew Bridge Steam Museum
|-
! London Sewing Machine Museum
| || [[Wimbledon, London|Wimbledon]] ||[[London Borough of Merton|Merton]] || South West || Technology || Collection of [[sewing machine]]s&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.craftysewer.com/acatalog/London_Sewing_Machine_Museum.html |title=London Sewing Machine Museum |publisher=Craftysewer.com |access-date=25 June 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
! [[London Transport Museum]]
| [[File:London Transport Museum (42206944281).jpg|125px]] || [[Covent Garden]] || Westminster || North || Transport || Public transport including the railway, underground, buses, memorabilia
|-
! [[London Transport Museum|London Transport Museum Depot]]
| [[File:London Motorcycle Museum racing motorcycles.jpg|125px]] || [[Acton, London|Acton]] || Ealing || West || Transport || Houses the majority of the museum’s collection, open day visits and tours
|-
! [[Madame Tussauds London]]
| [[File:WaxMuseumMadameTussaudsLondon.JPG|125x125px]]
|| || Westminster || North || Wax || Wax figures of celebrities in acting, music, politics, sports, history, royalty and fiction
|-
! [[Mall Galleries]]
| [[File:Entrance to the Mall Galleries.JPG|125px]]|| [[Trafalgar Square]] || Westminster || North || Art || Gallery exhibits of the [[Federation of British Artists]]
|-
! {{anchor|M}}[[Magic Circle Museum]]
| || || Camden || North || Magic || Magic tricks, props, posters, artefacts, open by appointment
|-
! [[Mansion House, London|Mansion House]]
| [[File:Mansion House, City of London (40478193673).jpg|125px]] || City of London || City of London || North East || Historic house || Guided tours of the public rooms of the [[official residence]] of the [[Lord Mayor of the City of London]], includes city regalia, 17th-century Dutch and Flemish paintings, gold and silver plate collections; open on selected days only
|-
! [[Marble Hill House]]
| [[File:Marble Hill House southern side.jpg|125px]] || Richmond || Richmond upon Thames || South West || Historic house || Operated by English Heritage, 18th-century Palladian villa with Georgian interior
|-
! [[Markfield Beam Engine|Markfield Beam Engine and Museum]]
| [[File:Markfield Road Pumping Station - geograph.org.uk - 1617805.jpg|125px]] ||[[Tottenham]] || Haringey || North || Technology || Victorian 100 horsepower beam pumping engine
|-
! [[Lord's#MCC Museum and Library|MCC Museum]]
| || [[St John's Wood]] || Westminster || North || Sports || History and memorabilia of [[cricketing]], located at Lord’s Cricket Ground
|-
! [[Media Space]]
| || South Kensington || Kensington and Chelsea || West || Art || Located on the second floor of the [[Science Museum (London)|Science Museum]], showcases the collection of the [[National Media Museum]], explores relationships between, and lesser-known histories of, photography, science, art and technology
|-
! Merton Heritage Centre
| || [[Morden]] || Merton || South West || Local || Local history&lt;ref&gt;{{cite web |author=Merton |url=http://www.merton.gov.uk/libraries/heritagecentre.asp |title=Heritage – Merton – London Libraries |publisher=Merton |access-date=25 June 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120318100840/http://www.merton.gov.uk/libraries/heritagecentre.asp |archive-date=18 March 2012 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
! MOCA, London
| [[File:MOCA, LONDON.jpg|125px]] || [[Peckham Rye]] || Southwark || South East || Art || Museum dedicated to Contemporary Art of varied media. Curated by [[Michael Petry]]
|-
! [[Morley College#Morley Gallery|Morley Gallery]]
| [[File:Morley Gallery, Lambeth, SE1 (3342628228).jpg|125px]] || [[South Bank]] || Lambeth || South West || Art || Part of [[Morley College]], exhibitions include painting, printmaking, sculpture, photography, ceramics, textiles, installations, digital and sound art
|-
! [[Museum of Army Music]]
| [[File:Kneller Hall Whitton Feb 2006.jpg|125px]] || Twickenham || Richmond upon Thames || South West || Music || Open Wednesday afternoons and by appointment, history of British military bands and music, includes musical instruments, banners, uniforms, paintings, model bands. Now closed and the site is a school.
|-
! Museum of Asian Music
| || Acton || Ealing || West || Music || Musical instruments, music extracts and video clips of music from across Asia
|-
! [[Museum of Brands]]
| [[File:Museum of Brands London can display.jpg|125px]] || [[Notting Hill]] || Kensington and Chelsea || West || Media || Advertising, packaging and brand memorabilia and artefacts, including domestic products, packaging, posters, toys and games
|-
! [[Museum of Comedy]]
| [[File:St. George's, Bloomsbury (7568761112).jpg|125px]]|| Bloomsbury || Camden || North || Media || Located in the undercroft of St. Georgeʼs, Bloomsbury, photos, posters, memorabilia, scrips, video and film about the history of British comedy
|-
! [[Museum of Croydon]]
| [[File:Croydon clocktower.jpg|125px]] || [[Croydon]] || [[London Borough of Croydon|Croydon]] || South West || Local || Local history, culture, social history, Riesco Gallery with collections of Chinese pottery and ceramics, and Roman and Anglo-Saxon collections
|-
! [[Museum of Domestic Design and Architecture]]
| || [[Colindale]] || Barnet || North || Art || Open by appointment only, research museum of [[Middlesex University]], 19th- and 20th-century decorative arts for the home including textiles and wallpaper
|-
! [[Museum of Immigration and Diversity]]
| [[File:19 Princelet Street, Spitalfields, London.jpg|125px]] ||[[Spitalfields]] || Tower Hamlets || North East || History || Open selected days only
|-
! [[Museum of Life Sciences]]
| [[File:Guys courtyard 5.jpg|125px]] || Southwark || Southwark || South East || Natural history || Historic biological and pharmaceutical collections, including skeletons, fluid-preserved material, taxidermy, and fossils; part of [[King's College London]]
|-
! [[Museum of London]]
| [[File:The Museum of London Building in 2019.jpg|125px]] || [[Barbican Estate]] || City of London || North East || History || City’s history, culture, archaeology
|-
! [[Museum of London Docklands]]
| [[File:Docklands Museum, London E14.jpg|125px]] || [[Isle of Dogs]] || Tower Hamlets || North East || Maritime || Area maritime, river and local history
|-
! [[Museum of Richmond]]
| [[File:Old Town Hall, Richmond, London.jpg|125px]] || Richmond || Richmond upon Thames || South West || Local || Local history, culture
|-
! [[Museum of the Home]]
| [[File:Cmglee London Geffrye Museum front.jpg|125px]] || [[Shoreditch]] || Hackney || North || Art and historic house || Changing style of the English domestic interior in a series of period rooms from 1600 to the present day. Also historic alms house. Formerly the Geffrye Museum.
|-
! [[Museum of the Order of St John]]
| [[File:St John's Gate 2007 5.jpg|125px]] ||[[Clerkenwell]] || Islington || North || Medical || History of the [[Venerable Order of Saint John|Order of St John]] and its medical care in the community
|-
! [[Museum of Wimbledon]]
| [[File:Museum of Wimbledon.jpg|125px]] || Wimbledon || Merton || South West || Local || Local history, culture&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.wimbledonmuseum.org.uk/ |title=Home |publisher=Wimbledonmuseum.org.uk |date=1 March 2012 |access-date=25 June 2014 |arxivsana=2012-01-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120124161702/http://www.wimbledonmuseum.org.uk/ }}&lt;/ref&gt;
|-
! [[Musical Museum, Brentford|Musical Museum]]
| [[File:The Musical Museum, Brentford.jpg|125px]] || Brentford || Hounslow || West || Music || Collection of music boxes and automatic instruments
|-
!{{anchor|N}} [[National Army Museum]]
| [[File:National Army Museum - Joy of Museums.jpg|125px]] || [[Chelsea, London|Chelsea]] || Kensington and Chelsea || West || Military || History and artefacts of the [[British Army]]
|-
! [[National Gallery]]
| [[File:Galería Nacional, Londres, Inglaterra, 2014-08-07, DD 035.JPG|125px]] || Trafalgar Square ||Westminster || North || Art || National collection of Western European painting from the 13th century to 1900
|-
! [[National Maritime Museum]]
| [[File:EH1211481 National Maritime Museum 10 (cropped).JPG|125px]] || Greenwich || Greenwich || South East || Maritime || History of Britain at sea, includes maritime art, ship models and plans, scientific and navigational instruments, instruments for time-keeping and astronomy. Incorporates Greenwich Observatory and the Queenʼs House.
|-
! [[National Portrait Gallery, London|National Portrait Gallery]]
| [[File:National Portrait Gallery (40400017530).jpg|125px]] || Trafalgar Square ||Westminster || North || Art || Portraits of historically important and famous British people
|-
! [[Natural History Museum, London|Natural History Museum]]
| [[File:Natural History Museum London Jan 2006.jpg|125px]] || [[South Kensington]] || Kensington and Chelsea || West || Natural history || Also includes the [[Geological Museum]], collections focus is [[botany]], [[entomology]], [[mineralogy]], [[palaeontology]] and [[zoology]].
|-
! {{anchor|O}}[[Old Operating Theatre|Old Operating Theatre Museum and Herb Garret]]
| [[File:Old-op-the-lond.jpg|125px]] || Southwark || Southwark || South East || Medical || 19th-century [[operating theatre]], [[herb garret]] and museum of [[surgery]]
|-
! [[Old Royal Naval College]]
| [[File:United Kingdom - England - London - Greenwich - Old Royal Naval College.jpg|125px]] || Greenwich || Greenwich || South East || History ||
|-
! [[Harrow School#Old Speech Room Gallery &amp; Museum|Old Speech Room Gallery and Museum, Harrow School]]
| [[File:The Old Schools, Harrow School.JPG|125px]] ||[[Harrow, London|Harrow]] || Harrow || West || Art || Egyptian and Greek antiquities, English watercolours, Modern British paintings, sculpture, printed books and natural history
|-
! [[Orleans House Gallery]]
| [[File:Orleans House Gallery (16944530880).jpg|125px]] || [[Twickenham]] ||Richmond upon Thames || South West || Art || Municipal art gallery, also the Stables Gallery
|-
! [[Osterley Park|Osterley Park and House]]
| [[File:Osterley Park House, London-25June2009-rc.jpg|125px]] || [[Isleworth]] || Hounslow || West || Historic house || Operated by the National Trust, late 18th-century palace designed by [[Robert Adam]], ornate interiors, gardens
|-
! {{anchor|P}}[[Parasol unit foundation for contemporary art]]
| [[File:Parasol unit exterior.jpg|125px]] || || Hackney || North || Art || Exhibitions of works by international contemporary artists working in various media
|-
! [[Peckham Platform]]
| [[File:Peckham Platform small.jpeg|125px]] || ||Southwark || South East || Art || Contemporary art
|-
![[Petrie Museum of Egyptian Archaeology]]
| [[File:Petrie Museum of Egyptian Archaeology.jpg|125px]] ||[[Bloomsbury]] || Camden || North ||Archaeology || Artifacts from Ancient Egypt, part of the [[University College London]]
|-
! [[The Photographers' Gallery]]
| [[File:The Photographers' Gallery, London.jpg|188x188px]]
|| [[Soho]] || Westminster || North|| Art || Photography
|-
! [[Pitzhanger Manor]]
| || [[Ealing]] || Ealing || West || Historic house || Designed by architect [[John Soane]], has exhibitions of contemporary art.
|-
! [[Polish Institute and Sikorski Museum]]
| [[File:IPMS.jpg|125px]] || [[South Kensington]] || Westminster || West || Military || Contributions of the [[Polish Armed Forces in the West]] in [[World War II]]
|-
! [[Pollock's Toy Museum]]
| [[File:Pollock's Toy Museum, Scala Street W1 - geograph.org.uk - 1568357.jpg|125px]] || [[Fitzrovia]] || Camden || North || Toy || Toys, games, dolls, puppets, folk toys
|-
! [[Postal Museum, London|Postal Museum]]
| [[File:BLW Pillar Boxes at BPMA.jpg|125px]] || [[Clerkenwell]] || Islington || North || Philatelic || [[Mail|Postal]] communications history, stamps, letters, artefacts
|-
! [[Pushkin House, London|Pushkin House]]
| [[File:Pushkin House front 2020.jpg|125px]] || [[Bloomsbury]] || Camden || North || Art || Russian art and culture
|-
! [[Kew Gardens#Ornamental buildings|Queen Charlotteʼs Cottage]]
| [[File:Queen Charlotte's Cottage, Kew Gardens 20190806 132829 (48471568171).jpg|125px]] || [[Kew]] ||Richmond upon Thames || South West || Historic house || Located within the Kew Gardens, 18th-century rustic retreat built for [[Charlotte of Mecklenburg-Strelitz|Queen Charlotte]], open seasonally
|-
! [[Queen Elizabeth's Hunting Lodge]]
| [[File:Queen Elizabeth's Hunting Lodge exterior.JPG|125px]] ||[[Chingford]] || Waltham Forest || North East || Historic house || Tudor hunting lodge
|-
! [[Queen's Gallery]]
| [[File:Entrance of Queen's Gallery, Buckingham Palace (cropped).jpg|125px]]
| || Westminster || North || Art || Exhibitions of items from the [[Royal Collection]], located at [[Buckingham Palace]]
|-
! [[Queen's House]]
| [[File:Flickr - Duncan~ - The Queen's House, Greenwich.jpg|125px]] || Greenwich || Greenwich || South East || Art || Marine art gallery of the [[National Maritime Museum]]
|-
! [[Queer Britain]]
| || [[Kings Cross, London]] || Camden || North || Art and history || Britainʼs first dedicated LGBTQ museum
|-
!{{anchor|R}} [[Ragged School Museum]]
| [[File:Ragged School Museum - geograph.org.uk - 129072.jpg|125px]] || || Tower Hamlets || North East || Education || History of the Victorian-era charity schools
|-
! [[Rainham Hall]]
| [[File:Rainham Hall.jpg|125px]] || [[Rainham, London|Rainham]] || Havering || North East || Historic house || Operated by the National Trust, 18th-century Queen Anne house
|-
! [[Ranger's House|Ranger’s House (Wernher Collection)]]
| [[File:EH1218679 The Ranger's House.JPG|125px]] || Greenwich ||Greenwich || South East || Art || Operated by English Heritage, Georgian villa with fine and decorative art collection, including silver and jewels, paintings and porcelain
|-
! [[Red House, Bexleyheath|Red House]]
| [[File:Philip Webb's Red House in Upton.jpg|125px]] ||[[Bexleyheath]] ||Bexley || South East || Historic house || Operated by the National Trust, 19th-century house commissioned, created and lived in by [[William Morris]], founder of the [[Arts and Crafts Movement]]
|-
! [[Red Mansion Foundation]]
| [[File:46-48 Portland Place (geograph 2660054).jpg|125px]] || [[Portland Place]] || Westminster || North || Art || Gallery exhibits of contemporary Chinese art
|-
! Redbridge Museum
| [[File:Ilford Central Library.JPG|125px]] || [[Ilford]] || [[London Borough of Redbridge|Redbridge]] || North East || Local || Local history, culture, located on the second floor of Ilford Central Library&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.redbridge.gov.uk/cms/leisure_and_libraries/culture/redbridge_museum.aspx |title=Redbridge Museum |publisher=Redbridge.gov.uk |access-date=25 June 2014 |archive-date=21 June 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140621124048/http://www2.redbridge.gov.uk/cms/leisure_and_libraries/culture/redbridge_museum.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
! [[Royal College of Music#RCM Museum of Music|RCM Museum of Music]]
| [[File:Royal College of Music - April 2007.jpg|125px]] || [[South Kensington]] ||Kensington and Chelsea || West || Music || Musical instruments, art, documents and accessories, part of the Royal College of Music
|-
! [[Riverside Gallery]]
| || Richmond || Richmond upon Thames || South West || Art || Municipal art gallery&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.richmond.gov.uk/home/leisure_and_culture/museums_and_galleries/riverside_gallery.htm |title=Riverside Gallery – London Borough of Richmond upon Thames |publisher=Richmond.gov.uk |date=17 June 2014 |access-date=25 June 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714131709/http://www.richmond.gov.uk/home/leisure_and_culture/museums_and_galleries/riverside_gallery.htm |archive-date=14 July 2014 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
! [[Rivington Place]]
| [[File:Rivington place psi.jpg|125px]] || Shoreditch || Hackney || North || Art || International visual arts centre, home to [[InIVA]] and [[Autograph ABP]]
|-
! [[Rose Theatre Exhibition]]
| || Bankside || Southwark || South East || Archaeology || Excavations of an [[Elizabethan]] theatre
|-
! [[Royal Academy of Arts]]
| [[File:Burlington House.jpg|125px]] || [[Piccadilly]] || Westminster || North || Art || Located in [[Burlington House]]
|-
! [[Royal Academy of Music Museum]]
| [[File:Royal Academy of Music.jpg|125px]] || [[Regent's Park]] || Westminster || North || Music || Musical instruments and artefacts of the Royal Academy of Music
|-
! [[Royal Air Force Museum London]]
| [[File:Raf-first-100-years credit-jigsaw.jpg|125px]] || [[Colindale]] || Barnet || North || Aviation || History of aviation and the British [[Royal Air Force]]
|-
! [[Tower of London#Royal Armouries|Royal Armouries, Tower of London]]
| [[File:Armour of William Somerset.003 - Tower of London.JPG|125px]] || Tower Hill || Tower Hamlets || North East || Military || Arms and armour dating from the [[Middle Ages]] onwards
|-
! [[Royal College of Physicians|Royal College of Physicians Museum]]
| [[File:Lasdun Royal College of Physicians front Dec 2005.jpg|125px]] || [[Regent's Park]] || Camden || North || Medical || Portraits, silver, medical instruments and artefacts
|-
! [[Royal Hospital Chelsea|Royal Hospital Chelsea Museum]]
| [[File:Royal-hospital-chel-fig.jpg|125px]] || [[Chelsea, London|Chelsea]] || Kensington and Chelsea || West || Military || Military artefacts and memorabilia, items related to [[Arthur Wellesley, 1st Duke of Wellington|The Duke of Wellington]]
|-
! [[Royal London Hospital Archives and Museum]]
| [[File:Royal London Hospital from Whitechapel Road.jpg|125px]] || [[Whitechapel]] || Tower Hamlets || North || Medical || History of the hospital and medical care in the [[East End]]
|-
! [[Royal Mews]]
| [[File:Le Royal Mews de Londres-007.JPG|125px]] || || Westminster || North || Transport || The Kingʻs stables, features State vehicles including horse-drawn carriages and motor cars, and the [[Gold State Coach]]
|-
! [[Royal Observatory, Greenwich]]
| [[File:Royal observatory greenwich.jpg|125px]] || Greenwich || Greenwich || South East || Horology || Part of the [[National Maritime Museum]], features astronomical and navigational tools, a planetarium
|-
! [[Royal Pharmaceutical Society Museum]]
| [[File:RPSheadquarters.jpg|125px]] || Lambeth || Lambeth || South West || Medical || British pharmacy history, medicines and artefacts
|-
! {{anchor|S}}[[Saatchi Gallery]]
| [[File:SaatchiGallery.jpg|125px]] || [[Chelsea, London|Chelsea]] || Kensington and Chelsea || West || Art || Contemporary art
|-
! {{sort|Saint Bartholomew's Hospital Museum|[[St Bartholomew's Hospital|St Bartholomew's Hospital Museum]]}}
| [[File:Barts-main-entrance.jpg|125px]] || [[Smithfield, London|Smithfield]] || City of London || North East || Medical || History of the hospital and its work, historic surgical instruments, sculpture, mediaeval archives, works of art including paintings by [[William Hogarth]]
|-
! {{sort|Saint Paul's Cathedral|[[St Paul's Cathedral]]}}
| [[File:St Pauls aerial (cropped).jpg|125px]] || [[Ludgate Hill]] || City of London || North East || Religious || Anglican cathedral with religious art, sculpture, architecture, tombs, decorative arts
|-
! [[William Booth Memorial Training College|Salvation Army International Heritage Centre]]
| [[File:Williamboothcollege.jpg|125px]] || [[Denmark Hill]] || [[London Borough of Southwark|Southwark]] || South || Religious || Within [[William Booth Memorial Training College|William Booth College]]; museum and archive charting the history of the [[Christians|Christian]] church and charity, [[The Salvation Army]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.salvationarmy.org.uk/about-us/international-heritage-centre |title=Salvation Army International Heritage Centre|publisher=salvationarmy.org.uk |access-date=22 April 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
! [[Science Gallery#Science Gallery London|Science Gallery London]]
| [[File:Science Gallery London.jpg|125px]] || Southwark || Southwark || South East || Science and art || Exhibitions of art illuminating scientific topics
|-
! [[Science Museum, London|Science Museum]]
| [[File:Science Museum, Exhibition Road (cropped).jpg|125px]] || [[South Kensington]] || Kensington and Chelsea || West || Science || National museum of science and technology, transport, medicine, steam engines
|-
! [[Serpentine Galleries]]
| [[File:20110606 London 96.JPG|125px]] || [[Kensington Gardens]] || Westminster || West || Art || Serpentine Gallery and Serpentine Sackler Gallery in Kensington Gardens, exhibitions of contemporary art, architecture and design
|-
! [[Sherlock Holmes Museum]]
| [[File:221B Baker Street, London - Sherlock Holmes Museum.jpg|125px]] || Regentʼs Park || Westminster || North || Biographical || Dedicated to the fictional detective [[Sherlock Holmes]]
|-
! [[Shirley Windmill]]
| [[File:Shirley Windmill.jpg|125px]] || [[Shirley, London|Shirley]] ||[[London Borough of Croydon|Croydon]] || [[South West (London sub region)|South West]] || Mill || Restored mid-19th-century tower windmill
|-
! [[The Showroom]]
| || || Westminster || North || Art || Contemporary art gallery
|-
! [[Sir John Soane's Museum]]
| [[File:Sir John Soane Museum (13952611347).jpg|125px]] || [[Holborn]] || Camden || North || Art || Fine art, architecture, antiquities, sculpture
|-
! [[Somerset House]]
| [[File:Somerset House.jpg|125px]] || [[Strand, London|Strand]]|| Westminster || North || Art || Arts centre with gallery and [[Courtauld Institute of Art|Courtauld Gallery]]
|-
! Soseki Museum in London
| [[File:Natsume Soseki house Clapham.jpg|125px]] || [[Clapham]] || Lambeth || South West || Historic house || London home of Japanese author [[Natsume Sōseki]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://soseki.intlcafe.info/j-menu.html |title=夏目漱石とロンドン：倫敦漱石記念館ホームページにようこそ！ |publisher=Soseki.intlcafe.info |date=19 August 2002 |access-date=25 June 2014 |arxivsana=2016-03-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304054604/http://soseki.intlcafe.info/j-menu.html }}&lt;/ref&gt;
|-
! [[South London Gallery]]
| [[File:Passmore Edwards South London Art Gallery, Peckham Road - geograph.org.uk - 1441923.jpg|125px]] || [[Camberwell]] ||Southwark || South East || Art || Contemporary art
|-
! [[Southside House]]
| [[File:Southside House geograph 3298503.jpg|125px]] || Wimbledon ||Merton || South West || Historic house || 17th-century period house
|-
! [[Spencer House, London|Spencer House]]
| [[File:Spencer House.jpg|125px]] || [[St James's]] || Westminster || North || Historic house || 18th-century mansion with restored state rooms and garden
|-
! [[Avenue House|Stephens Collection]]
| [[File:Avenue house finchley.JPG|125px]]|| Finchley ||Barnet || North || Biographical ||Life of [[Henry Stephens (doctor)|Dr Henry Stephens]], inventor of an indelible blue-black ink, and his son [[Henry Charles Stephens]], their ink company and local history
|-
! [[Strawberry Hill House|Strawberry Hill]]
| [[File:Strawberry Hill House from garden in 2012 after restoration.jpg|125px]] || Twickenham ||Richmond upon Thames || South West || Historic house || Gothic villa home of [[Horace Walpole, 4th Earl of Orford|Horace Walpole]]
|-
! [[Studio Voltaire]]
| || Clapham || Lambeth || South || Art|| Contemporary art&lt;ref&gt;{{cite web|title=Official site|url=http://www.studiovoltaire.org/|publisher=Studio Voltaire|access-date=11 November 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
! [[Sutton House, London|Sutton House]]
| [[File:Sutton house hackney 2.jpg|125px]] || Hackney ||Hackney || North || Historic house || Operated by the National Trust, 16th-century Tudor house
|-
! [[Syon House]]
| [[File:Syon House West Aspect.JPG|125px]] || Brentford || Hounslow || West || Historic house || Family residence of the [[Duke of Northumberland]], 18th-century house with interior by [[Robert Adam]], collections of paintings and furniture, gardens, park
|-
! {{anchor|T}}[[Tate Britain]]
| [[File:Tate Britain (5822081512) (2).jpg|125px]] || [[Millbank]] || Westminster || North || Art || National collection of historical and contemporary [[British art]]
|-
! [[Tate Modern]]
| [[File:Tate Modern viewed from Thames Pleasure Boat - geograph.org.uk - 307445.jpg|125px]] || Bankside ||Southwark || South East || Art || National collection of [[modern art]]
|-
! [[Tower Bridge]]
| [[File:Tower bridge London Twilight - November 2006.jpg|125px]] || || Tower Hamlets || North East || Technology || Steam engines, workings of the bridge
|-
! [[Tower of London]]
| [[File:Tower of London viewed from the River Thames.jpg|125px]] || Tower Hill || Tower Hamlets || North East || Multiple|| Historic fortress, prison and former royal residence, includes the [[Tower of London#Royal Armouries|Royal Armouries]], [[Crown Jewels of the United Kingdom]], regimental museum of the [[Royal Fusiliers]]
|-
! [[Twinings Museum]]
| [[File:London twinings 09.03.2013 14-50-30.jpg|125px]] || Strand || Westminster || North || Food || History of [[Twinings]], tea caddies and tea history
|-
! [[Twickenham Museum]]
| [[File:Twickenham Museum - London. (19977475534).jpg|125px]] || Twickenham || Richmond upon Thames || South West || Local || Local history
|-
! [[Two Temple Place]]
| [[File:2 Temple Place.jpg|125px]]|| || Westminster || North || Art || Late Victorian mansion, now an art gallery to showcase publicly owned art from UK regional collections, only open during exhibitions
|-
! [[Type Museum]]
| || [[Brixton]] || Lambeth || South West || Media || Collection of [[typesetting]] equipment and artefacts, currently{{when|date=June 2014}} not open to the public
|-
!{{anchor|U}} [[University College London#Museums and collections|UCL Art Museum]]
| [[File:Statue of St Michael conquering Satan, Flaxman Gallery, UCL 486245270.jpg|125px]] || [[Bloomsbury]] || Camden || North || Art || Part of [[University College London]]; exhibits in the Strang Print Room (South Cloisters)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ucl.ac.uk/museums/uclart |title=UCL Art Museum |publisher=Ucl.ac.uk |access-date=25 June 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
! [[University College London#Museums and collections|UCL Geology Collections]]
| || [[Bloomsbury]] || Camden || North || Natural history || Part of the [[University College London]], rocks, minerals, fossils on display in the Rock Room, limited opening hours&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ucl.ac.uk/museums/geology |title=UCL Geology Collections |publisher=Ucl.ac.uk |access-date=25 June 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
! [[Upminster Tithe Barn Museum of Nostalgia]]
| [[File:Upminster tithe barn south.jpg|125px]] || [[Upminster]] || Havering || North East || History || Artefacts of rural domestic and agricultural life
|-
! [[Upminster Windmill]]
| [[File:Upminster mill 150912.JPG|125px]] || Upminster || Havering || North East || Mill || 19th-century windmill; exhibits on its history
|-
! [[V&amp;A Museum of Childhood]]
| [[File:V&amp;A Museum of Childhood.jpg|125px]] || [[Bethnal Green]] || Tower Hamlets || North East || Toy || Toys, dolls, childrenʼs playtime and lives
|-
! [[Vagina Museum]]
| || [[Camden Town|Camden]] || Camden || North || Museum || Aims to celebrate female reproductive anatomy and challenge myths and misconceptions
|-
! {{anchor|V}}[[Valence House Museum]]
| [[File:Valence House Museum 2010.jpg|125px]] || [[Dagenham]] || Barking and Dagenham || North East || Local || Local history, archaeology, maritime and fishing industry, art
|-
! [[Valentines Mansion]]
| [[File:Valentines Mansion, front entrance.jpg|125px]] || [[Ilford]] || Redbridge || North East || Historic house || Country house with recreated Victorian kitchen and Georgian rooms, contemporary art exhibits, 18th-century gardens
|-
! [[Vestry House Museum]]
| [[File:Courtyard of the Vestry House Museum - geograph.org.uk - 900047.jpg|125px]] || [[Walthamstow]]|| Waltham Forest || North East || Local || Local history, culture
|-
! [[Victoria and Albert Museum]]
| [[File:Victoria &amp; Albert Museum Entrance, London, UK - Diliff.jpg|125px]] || [[South Kensington]] || Kensington and Chelsea || West || Multiple || National collection of applied arts, includes [[Ceramics (art)|ceramics]], [[glass]], [[textile]]s, [[costume]]s, silver, [[ironwork]], [[jewellery]], [[furniture]], [[Middle Ages|mediaeval]] objects, [[sculpture]], [[Old master print|prints]] and [[printmaking]], [[drawing]]s and [[photograph]]s, theatre and performing arts, Asian art and decorative arts, architecture
|-
! [[The Viktor Wynd Museum of Curiosities, Fine Art &amp; Natural History]]
| [[File:The Viktor Wynd Museum cabinet of curiosities 26.jpg|125px]] || Hackney || Hackney || North ||Multiple || Includes natural and scientific curiosities, art, pop culture objects
|-
! {{anchor|W}}[[Wallace Collection]]
| [[File:Wallace Collection first floor drawing room.jpg|125px]] || [[Marylebone]] || Westminster || North || Art || Old masters and decorative arts
|-
! [[Walthamstow Pumphouse Museum]]
| [[File:307123 Walthamstow Pump House Museum (1).jpg|125px]] || [[Walthamstow]]|| Waltham Forest || North East || Transport || The museum is due to become the Lea Valley Experience, pioneering achievements in road, rail, air and sea transport in the River Lea valley from the early 19th century.
|-
! Wandle Industrial Museum
| || [[Mitcham]] || Merton || South West || Industry || Industries along the [[River Wandle]], including flour and textile mills&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.wandle.org/ |title=Home |publisher=Wandle.org |access-date=25 June 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
! [[Wandsworth Museum]]
| [[File:Wandsworth Museum, Sep 2014 01.jpg|125px]] || [[Wandsworth]] || Wandsworth || South West || Local || Local history
|-
! [[Wellcome Collection]]
| [[File:Wellcome-110.JPG|125px]] || || Camden || North ||Medical || Medical artefacts and original artworks exploring „ideas about the connections between medicine, life and art“; exhibits from the collections of the [[Wellcome Library]]
|-
! [[Wellington Arch]]
| [[File:London Wellington Arch P1130942.jpg|125px]] || [[Hyde Park Corner]] || Westminster || North || History || Triumphal arch with exhibits about its history
|-
! [[Wesley's Chapel|Wesley’s Chapel, Museum of Methodism and John Wesley’s House]]
| [[File:Wesley's Chapel 1.jpg|125px]] || || Islington || North || Religious || History of [[Methodism]] from its founding by [[John Wesley]] to the present
|-
! [[Westminster Abbey Museum]]
| || Westminster || Westminster || North || Religious || Royal and other funeral effigies, religious artefacts
|-
! Westminster Dragoons Museum
| || [[Fulham]] ||Hammersmith and Fulham || West || Military || Regimental artefacts, regalia and memorabilia, collection currently in storage&lt;ref&gt;{{cite web|title=Westminster Dragoons|url=http://www.armymuseums.org.uk/museums/0000000017-Westminster-Dragoons.htm|publisher=Army Museums Ogilby Trust|access-date=25 March 2015|arxivsana=2017-05-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170508161549/http://www.armymuseums.org.uk/museums/0000000017-Westminster-Dragoons.htm}}&lt;/ref&gt;
|-
! [[White Lodge, Richmond Park|White Lodge Museum and Ballet Resource Centre]]
| [[File:White Lodge.jpg|125px]] || Richmond || Richmond upon Thames || South West || Ballet || History of the [[Royal Ballet School]], daily life of its students, history and development of Classical ballet, history of White Lodge, visits by appointment
|-
! [[Whitechapel Gallery]]
| [[File:Whitechapel Gallery in August 2014.JPG|125px]] ||[[Whitechapel]] || Tower Hamlets || North East || Art || Contemporary art
|-
! [[Whitehall, Cheam|Whitehall]]
| [[File:Whitehall, Cheam - geograph.org.uk - 32986.jpg|125px]] || [[Cheam]] || Sutton || South West || Historic house || Tudor house with elements from different eras
|-
! Whitewebbs Museum of Transport
| [[File:Whitewebbs Museum of Transport.jpg|125px]] || [[Crews Hill]] ||Enfield || North || Transport || Cars, trucks, motorcycles, model railway&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitewebbsmuseum.co.uk/ |title=Whitewebbs Museum of Transport |publisher=Whitewebbsmuseum.co.uk |access-date=25 June 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
! [[Wiener Library]]
| [[File:Wiener Library 02.JPG|125px]] || [[Bloomsbury]] || Camden || North || History || Exhibits of art and history from its collections about the Holocaust and genocides around the world
|-
! [[William Morris Gallery]]
| [[File:William Morris Gallery-001 crop.JPG|125px]] || [[Walthamstow]]|| Waltham Forest || North East || Art || [[Arts and Crafts movement]] furniture, textiles, ceramics and glass
|-
! [[Wimbledon Lawn Tennis Museum]]
| [[File:Wimbledon Lawn Tennis Museum (485259229).jpg|125px]] || Wimbledon || Merton || South West || Sports || History of [[tennis]]
|-
! [[Wimbledon Windmill|Wimbledon Windmill Museum]]
| [[File:Wimbledon Windmill.jpg|125px]] ||Wimbledon || Merton || South West || Mill || 19th-century windmill' exhibits on its history and on other windmills
|-
! [[World Rugby Museum]]
| [[File:World Rugby Museum.jpg|125x125px]]
|| Twickenham || Richmond upon Thames || South West || Sports || [[Rugby union]] history and the [[England national rugby union team]], players, memorabilia, history of [[Twickenham Stadium]]
|}

== Yaroqsiz muzeylari ==
{{Columns-list|* [[491 Gallery]] 2013-yilda yopilgan.
*[[Bethnal Green Museum]] 
*[[Bramah Tea and Coffee Museum]]
*[[British Music Experience]] 2014-yilda yopilgan.
*[[BT Museum]]
*[[Church Farmhouse Museum]]
*[[Clockmakers' Museum]] 2015-yilda yopilgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.clockmakers.org/museum-and-library/|title=Museum &amp; Library|publisher=The Worshipful Company of Clockmakers|access-date=17 January 2015|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20150119011313/http://www.clockmakers.org/museum-and-library/|archive-date=19 January 2015|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;.
* [[Clowns Gallery-Museum]] 2018-yilda yopilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://londonist.com/london/clown-gallery|title = The London Church with Hundreds of Clowns in Its Basement|date = 26 January 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.clownsgallery.co.uk/ |title=Home |website=clownsgallery.co.uk}}&lt;/ref&gt;.
* [[Dalí Universe]]
* [[De Morgan Centre]] 2014-yilda yopilgan.
* [[Egyptian Hall]]
* Erith Museum&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.erithmuseum.org.uk |title=Managed on behalf of Bexley Council by the Erith Museum Group |publisher=Erith Museum |access-date=25 June 2014}}&lt;/ref&gt;.
* [[Firepower: The Royal Artillery Museum]] 2016-yilda yopilgan.
* [[Fleming Collection]]
* [[Geological Museum]]
* [[Gilbert Collection]]
* [[Greenwich Heritage Centre]], Woolwich
* [[Heralds' Museum]]
* Heritage Motor Museum, Syon Park&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.heritage-motor-centre.co.uk/about-the-heritage-motor-centre/car-collection/|title=About the Heritage Motor Centre|publisher=Heritage Motor Centre|access-date=11 July 2014|arxivsana=2025-11-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20251118083215/http://www.heritage-motor-centre.co.uk/about-the-heritage-motor-centre/car-collection/}}&lt;/ref&gt;.
* [[Hermitage Rooms]]
* [[Holophusikon]]
* [[Island History Trust]]
* [[Jewish Military Museum]] va [[Jewish Museum London]])
* [[Jewish Museum (Finchley)]]
* [[King George III Museum]]
* [[Livesey Museum for Children]]
* [[London Gas Museum]]
* [[London General Cab Company Museum]], Brixton&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.vauxhallcivicsociety.org.uk/history/taxis-in-lambeth/|title=Taxis in Lambeth|publisher=Vauxhall Civic Society|access-date=12 July 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714190146/http://www.vauxhallcivicsociety.org.uk/history/taxis-in-lambeth/|archive-date=14 July 2014|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;.
* [[London Motor Museum]]
* [[London Museum (1912–1976)|London Museum]]
* [[Musaeum Tradescantianum]]
* [[Museum of British Transport]], Clapham&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ingenious.org.uk/site.asp?s=RM&amp;Param=1&amp;SubParam=1&amp;Content=1&amp;ArticleID=%7B4240CCAF-66E3-4A2C-B245-BF0474BCA16E%7D&amp;ArticleID2=%7BCEAC4CE4-9180-4E2B-9E47-DFB0B1C907D9%7D&amp;MenuLinkID=%7B12EB34AC-16A2-459F-B762-84D16E59CF6C%7D|title=Museum of British Transport, Clapham|publisher=ingenious.org.uk|access-date=11 July 2014}}&lt;/ref&gt;.
* [[Museum of Mankind]]
* [[Museum of the Moving Image (London)]]
* [[The Newsroom - Guardian and Observer Archive and Visitor Centre]]
* [[North Woolwich Old Station Museum]]
* [[Passmore Edwards Museum]]
* [[Percival David Foundation of Chinese Art]]
* [[Pumphouse Educational Museum]], closed in 2011
* [[Royal Artillery Museum]] 2001-yilda yopilgan. [[Firepower: The Royal Artillery Museum]]
* [[Rotunda (Woolwich)]]
* [[Southall Railway Centre]]
* [[Shakespeare’s Globe Exhibition]] 2019-yilda yopilgan.
* [[Theatre Museum]]
* [[West Ham United Museum]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=West Ham United FC Museum|url=http://www.timeout.com/london/museums/west-ham-united-fc-museum|publisher=Time Out London|access-date=24 March 2015|date=20 June 2012}}&lt;/ref&gt;.
* [[Winston Churchill's Britain At War Experience]]
* [[Women's Library]]
* [[Woodlands House|Woodlands Art Gallery]]}}

== Tashrifchilar raqamlari ==
Raqamli, Madaniyat, Media va Sport Departamenti (DCMS) har oyda Londondagi yetakchi muzeylarni oʻz ichiga olgan hamda oʻzi homiylik qiladigan davlat sektoridagi muzeylar va tarixiy galereyalar uchun tashrif buyuruvchilarning sonini eʼlon qiladi.

Xususiy sektordagi eng mashhur London muzeyi [[Sherlock Holmes Museum|Sherlok Xolms muzeyi]] hisoblanadi.

2008-yil 31-martgacha boʻlgan moliyaviy yil uchun DCMS jamilari quyidagicha boʻlgan:&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.culture.gov.uk/what_we_do/museums_and_galleries/3375.aspx|sarlavha=No longer available – GOV.UK|nashriyot=Culture.gov.uk|qaralgan sana=25 June 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130116055127/http://culture.gov.uk/what_we_do/museums_and_galleries/3375.aspx|arxivsana=16 January 2013}}&lt;/ref&gt;
{{Columns-list|*[[Tate Modern]] and [[Tate Britain]] – (see note) 6,769,949
*[[British Museum]] – 6,037,930
*[[National Gallery, London|National Gallery]] – 3,914,000
*[[Natural History Museum, London|Natural History Museum]] – 3,613,953
*[[Science Museum (London)|Science Museum]] – 2,711,680
*[[Victoria and Albert Museum]] – 2,280,759
*[[National Maritime Museum]] – 1,765,814
*[[National Portrait Gallery (London)|National Portrait Gallery]] – 1,645,680
*[[Imperial War Museum]] – 759,571
*[[Horniman Museum]] – 477,894
*[[Wallace Collection]] – 335,349
*[[V&amp;A Museum of Childhood]] – 332,844
*[[Museum of London]] – 316,992
*[[Churchill Museum and Cabinet War Rooms]] – 306,600
*[[HMS Belfast (C35)|HMS Belfast]] – 258,941
*[[Museum of London Docklands]] – 100,834
*[[Sir John Soane's Museum]] – 93,427
*[[Geffrye Museum]] – 80,352
*[[Theatre Museum]] – 6,852 (closed permanently in August 2007)}}

: &lt;small&gt;QAYD: Tate Modern va Tate Britain bir-biridan ikki mil masofada joylashgan alohida hududda joylashgan, ammo DCMS ular uchun faqat bitta umumiy tashrifchi raqamini nashr etadi.&lt;/small&gt; &lt;small&gt;Tate Modern ikki kishining koʻproq tashrif buyuruvchilarni jalb qilishi haqida keng tarqalgan xabarlar mavjud, ammo u [[Britaniya muzeyi|Britaniya muzeyidan]] koʻra koʻproq tashrif buyurganmi yoki yoʻqmi aniq emas.&lt;/small&gt;

Hukumat tomonidan moliyalashtiriladigan muzeylarning aksariyati 2001-yilda kirish toʻlovlarini undirishni toʻxtatgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Bishop |first=Tom |date=29 April 2004 |title=Museums count cost of going free |work=[[BBC News]] |publisher=[[BBC|British Broadcasting Corporation]] |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/3667641.stm |access-date=26 March 2009}}&lt;/ref&gt; va bu 2007-yilda eʼtiroz bildirilgan boʻlsa-da,&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Russell |first=Ben |date=18 June 2007 |title=Why museums must stay free |work=[[The Independent|The Independent online]] |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/why-museums-must-stay-free-453620.html |access-date=26 March 2009}}&lt;/ref&gt; bu holat saqlanib qolgan. Kirish toʻlovlari olib tashlanganidan soʻng, London muzeylariga tashrif buyuruvchilar soni ortdi, mamlakat boʻylab har yili tashrif buyuruvchilar soni millionlarni tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Lister |first=David |date=18 June 2007 |title=Why recall for a rethink on Labours one cultural success |work=[[The Independent|The Independent online]] |url=https://www.independent.co.uk/opinion/columnists/david-lister/david-lister-why-call-for-a-rethink-on-labours-one-cultural-success-453607.html |access-date=26 March 2009}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
{{Portal|London}}

* Albertopolis
* Mil muzeyi, London
* London sogʻliqni saqlash va tibbiyot muzeylari
* London madaniyati
* Turkum:Londondagi turistik diqqatga sazovor joylar

== Havolalar ==

* [http://www.timeout.com/london/museums-attractions/features/1496/1.html Londonning eng yaxshi koʻrilmagan muzeylari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130117024221/http://www.timeout.com/london/museums-attractions/features/1496/1.html |date=2013-01-17 }} — Time Out London
* [http://newexhibitions.com/exhibitions/ Yangi koʻrgazmalar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210803034614/http://www.newexhibitions.com/exhibitions/ |date=2021-08-03 }} — koʻrgazmalar roʻyxati; Londondagi tijorat sanʼat galereyalarining toʻliq roʻyxatini oʻz ichiga oladi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Buyuk Britaniyadagi muzeylar}}

[[Turkum:Angliya muzeylari]]
[[Turkum:Buyuk britaniya muzeylar ro‘yxati]]
[[Turkum:London muzeylari]]</text>
      <sha1>fe77wkbl0bxs8k975nqu7sri1rofa1r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdulg‘ani Abdullayev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>903905</id>
    <revision>
      <id>6181759</id>
      <parentid>4911631</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:50:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Umarxon III</username>
        <id>18267</id>
      </contributor>
      <comment>+</comment>
      <origin>6181759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3795" sha1="h4kj8e1gm7ng7aw3ly1myiyb6x3hewm" xml:space="preserve">{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| religion           = [[Islom]]
| name               = Abdulg‘ani Abdullayev
| birth_date         = 28-aprel 1928-yil
| death_date         = 19-fevral 1999-yil
| death_place        = [[Toshkent]]
| known_for          = [[din]] arbobi, ulamo
}}
''Hunarmand [[Abdugʻani Abdullayev]] bilan adashtirmang.''&lt;br/&gt;
'''Abdulg‘ani Abdullayev''' ([[arabcha]]: عبد الغنى عبد الله —
(28.04.1928, [[Farg‘ona]] viloyati — 19.02.1999, [[Toshkent]]) — [[din]] arbobi, [[ulamo]].

Abdulg‘ani Abdullayev (''Shayx Abdulg‘aniy Abdulloh'') Farg‘ona viloyatining [[Oltiariq]] tumani Oltiariq qish­log‘ida tavallud topgan. 1945-1950-yillarda [[Mir Arab]] [[Madrasa|madrasasida]] tahsil olgan.

== Mehnat faoliyati ==
Abdulg‘ani Abdullayev 1954-1957-yillarda [[O‘rta Osiyo]] va [[Qozog‘is­ton]] [[Musulmonlar|musulmonlari]] diniy nazoratida turli vazifalarda ishlay bosh­laydi. 1957-1961-yillarda diniy idora rahbariyatining tavsiyasi bilan [[Misr|Misrning]] [[al-Azhar]] universitetida taʼlim olib qaytadi. Tinimsiz mehnati va o‘tkir zakovati tufayli [[Arab tili|arab]], [[Fors tili|fors]], [[Ingliz tili|ing­liz]], [[Turk tili|turk tillarini]] o‘rganadi va barcha jahon dinlarining yetuk bilimdoni bo‘lib yetishadi.

Abdulg‘ani Abdullayev 1961-1965-yillarda Mir Arab mad­rasasida talabalarga [[tafsir]], [[aqoid]], [[fiqh]] fanlaridan dars beradi. 1965-yilda Abdulg‘ani Abdullayev O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy nazoratiga mas’ul kotib etib tayinlanadi.

1948-yilda to‘xtab qolgan idora jurnali [[Sovet Sharqi musulmonlari|„Sovet Sharqi musulmonlari“]] nomi bilan 1967-yilda qaytadan nashr etila boshladi. Abdulg‘ani Abdullayev ushbu jurnalning bosh [[Muharrir|muharriri]] etib tayinlanadi. U bosh muharrir vazifasida 1975-yilga qadar ishlaydi. 1975-1989-yillarda diniy nazorat raisi o‘rinbosari, 1989-1992-yillarda Toshkent viloyati bosh [[imom]]-xatibi vazifasida faoliyat olib boradi.

1992-yilda [[O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi]] huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita tashkil etilgach, Abdulg‘ani Abdullayev uning birinchi raisligiga tayinlanadi va bu lavozimda 1995-yilga qadar mehnat qiladi. Bu yillarda O‘zbekis­tondagi turli din vakillari o‘rtasida birodarlik rishtalarining mustahkamlanishi, ularning umuminsoniy manfaatlar yo‘lida birdamlikda harakat qilishlarida xizmatlari katta bo‘ldi.

1995-yilda [[O‘zbekiston musulmonlari idorasi]] huzurida Xalqaro islom tadqiqot markazi ochildi va ushbu markazning birinchi direktori bo‘lib Abdulg‘ani Abdullayev tayinlandi. 1997-1999-yillarda esa O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari bo‘lib ishladi.

== Ijodi ==
Abdulg‘ani Abdullayev o‘z ijodiy faoliyati davomida [[Imom al-Buxoriy|Imom al-Buxoriyning]] „''Al-Jāmi’ as-sa­hӣh''“ asarining birinchi jildini arab tilidan [[O‘zbek tili|o‘zbek tiliga]] [[tarjima]] qildi. Ko‘plab yirik xalqaro anjumanlarda o‘zining ilmiy [[Ma’ruza|ma’ruzalari]] bilan qatnashgan, [[Maqola|maqolalari]] deyarli barcha musulmon davlatlarida chop etilgan.

== Mukofoti ==
U diniy ilmlar taraqqiyoti yo‘lidagi xizmatlari uchun al-Azhar universitetining [[Buyuk xizmatlari uchun|„Buyuk xizmatlari uchun“]] mukofoti bilan taqdirlangan. U o‘zining chuqur bilimi bilan olimlar orasida „''tirik qomus''“ nomini olgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|title=Ислом энциклопедияси|year=2020-yil|language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]],|isbn=978-9943-59-267-4}}&lt;/ref&gt;.

== Adabiyotlar ==

# Zamonamiz ulamolari. — T.: 2001. 72; 
# O‘zbekiston ulamolari. — T.: „Movarounnahr“, 2015. 108-109; O‘zR MDA — 500, v-59.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Islom ensiklopediyasi}}
{{Islom-shaxsiyat-stub}}

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>h4kj8e1gm7ng7aw3ly1myiyb6x3hewm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Majma' az-zavoid</title>
    <ns>0</ns>
    <id>916272</id>
    <revision>
      <id>6181768</id>
      <parentid>3970346</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T11:26:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3928" sha1="8dhrgy0uq58d80wed23614cwb9nhvq7" xml:space="preserve">{{Kitob bilgiqutisi
|Nomi=Majma’ az-zavoid
|muallif=Ali ibn Abu Bakr Haysamiy
|Til= Arab
|Janr=Hadis}}
'''“Majma’ az-zavoid va manba’ al-favoid”''' (arab. مجمع الزوائد ومنبع الفوائد) - Ali ibn Abu Bakr Haysamiy (1335—1404) tomonidan yozilgan ikkinchi darajali sunniy hadislar toʻplami. Unda avvalgi birlamchi toʻplamlarning “noyob” hadislari jamlangan.

== Tavsif ==
'''Az-Zavoid'''&lt;br /&gt;
Asrlar oʻtishi bilan ba’zi mualliflar birlamchi toʻplamlardan olingan ikkinchi darajali [[hadis]] toʻplamlarini yoza boshladilar. Bu asarlarni yaratish usullaridan biri “az-zavoid”, ya’ni bir toʻplamda uchrab, boshqa bir toʻplamda mavjud boʻlmagan har qanday “noyob” hadislarni jamlash edi. Bunda koʻpincha oltita sahih hadis toʻplamida uchramaydigan hadislar olinar edi&lt;ref name=&quot;''Buhuth fi Tarikh al-Sunnah'', pg. 366-7.&quot;&gt;''Buhuth fi Tarikh al-Sunnah al-Musharrafah'', by Diya Ikram al-'Umari, pg. 366-7, ''Maktabah al-'Ulum wa al-Hikam'', Madinah, Saudi Arabia, fifth edition, 1994.&lt;/ref&gt;.

'''Majma’ az-zavoid'''&lt;br /&gt;

“Majma az-zavoid” asari hadis jamlashdagi az-zavoid metodologiyasining yorqin namunasidir. Unda [[Ahmad ibn Hanbal|Ahmad ibn Hanbalning]] “Musnad”i, Abu Yaʼlo Mavsiliyning “Musnad”i, Abu Bakr Bazzorning “Musnad”i va Tabaroniyning uchta toʻplami: “al-Muʼjam al-Kabir”, “al-Mu’jam al-avsat” va “al-Mu’jam as-sagʻir”dan olingan 18700 ta hadis mavjud. Haysamiy toʻplagan hadislar oltita sahih hadis toʻplamlarida uchramaydigan hadislardir&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://www.sifatusafwa.com/en/classical-collections-of-hadeeth/majma-az-zawaid-of-imam-al-haythami.html|title=MAJMA' AZ-ZAWAID OF IMAM AL-HAYTHAMI|website=sifatusafwa.com|qaralgan sana=2023-03-15|arxivsana=2023-03-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230325081412/https://www.sifatusafwa.com/en/classical-collections-of-hadeeth/majma-az-zawaid-of-imam-al-haythami.html}}&lt;/ref&gt;.

U avvalgi hadis toʻplamlaridan jamlangani va hadislarning isnodini oʻz ichiga olmagani uchun ikkinchi darajali hisoblanadi. Manba kitoblari asosan musnad tarzida tartiblangan boʻlsa-da, “Majmaʼ az-zavoid”ning oʻzi fiqhga oid dolzarb boblar sarlavhalari boʻyicha tartiblangan&lt;ref name=&quot;''Buhuth fi Tarikh al-Sunnah'', pg. 366-7.&quot;/&gt; . Muallif har bir hadisning sahihligiga izoh berib, ayrim roviylarning ishonchliligini baholagan&lt;ref name=&quot;''al-Risalah al-Mustatrafah'', pg. 171-2.&quot;&gt;''al-Risalah al-Mustatrafah'', by al-Kattani, pg. 171-2, ''Dar al-Bashaʼir al-Islamiyyah'', seventh edition, 2007.&lt;/ref&gt; Biroq, u oʻzi baholagan hadisga nisbatan hukmlarida biroz yumshoq boʻlgan hisoblanadi&lt;ref name=&quot;''Buhuth fi Tarikh al-Sunnah'', pg. 366-7.&quot;/&gt;.

== E’tirof ==
Kattoniy “al-Majma’ az-zavoid”ni “eng foydali hadis kitoblaridan, toʻgʻrirogʻi, unga teng keladigan kitob yoʻq va muqobili hali yozilmagan” deb taʼriflagan&lt;ref name=&quot;''al-Risalah al-Mustatrafah'', pg. 171-2.&quot;/&gt;.

== Yozilish tarixi ==
•	“Majma’ az-zavoid” muallifning oldingi bir qator asarlarini oʻzida jamlagan. Bu asarlar quyidagilar:&lt;br /&gt;
•	“Gʻoya al-maqsad fi zavoid al-Musnad”: Imom Ahmad musnadining zavoidi;&lt;br /&gt;
•	“Al-Bahr az-zahhor fi zavoid Musnad al-Bazzor”: Bazzor musnadining zavoidi;&lt;br /&gt;
•	Abu Ya’lo al-Mavsiliy “Musnadi”ning zavoidi;&lt;br /&gt;
•	“Al-Badr al-munir fi zavoid al-mu’jam al-kabir”: Tabaroniyning “Al-Mu’jam al-kabir” asarining zavoidi;&lt;br /&gt;
•	“Majma al-bahrayn fi zavoid al-mu’jamayn”: Tabaroniyning “al-Mu’jam al-avsat” va “al-Mu’jam as-sag’ir” asarining zavoidlari.

== Nashrlari ==
•	Asar Hijriy 1352–1353/milodiy 1933-1934 yillarda Qohirada bosilgan.
•	Muassasa al-Maorif tomonidan 1986-yilda Bayrutda jami 5 jildda chop etilgan (har bir jildda 2 qismdan iborat). Unga Iroqiy va Ibn Hajar Asqaloniyning tahriri kiritilgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum: Hadislar  ]]</text>
      <sha1>8dhrgy0uq58d80wed23614cwb9nhvq7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leskë</title>
    <ns>0</ns>
    <id>937209</id>
    <revision>
      <id>6181470</id>
      <parentid>5320088</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T21:54:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4738" sha1="1zimhi0p41wr4c1z7d8ek0aq901map2" xml:space="preserve">{{Orphan|date=avgust 2024}}

{{Bilgiquti aholi punkti|type=v|official_name=Leskë|other_name=Leska&lt;br&gt;Lajthizë&lt;br&gt;Леска|image_flag=|image_shield=|mamlakat=Albaniya|mavqe=Qishloq|image_skyline=Велоекспедиции 2017 47.jpg|image_caption=Panoramic views of the villages Leska and Pustec (forefront is Leska)|image_location=|county=Korçë|municipality=[[Pustec Municipality|Pustec]]|municunit=[[Pustec Municipality|Pustec]]|leader_name=|leader_party=|coordinates={{coord|40|46|40|N|20|53|20|E|type:adm1st_region:AL_dim:100000|display=inline,title}}|elevation=|elevation_min=|elevation_max=|area_total=|population_as_of=2007|population_total=350|postal_code=|area_code=|car_plates=|website=}}
'''Leskë''' ([[Makedon tili|makedoncha]]/[[Bolgar tili|bolgarcha]]: Леска) — [[Albaniya|Albaniyaning]] Korçë okrugiga qarashli Pustec munitsipalitetida joylashgan qishloq&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.vendime.al/wp-content/uploads/2015/08/137-2014.pdf|sarlavha=Law nr. 115/2014|til=sq|sahifalar=6372–6373|qaralgan sana=25 February 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;INSTAT&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.instat.gov.al/en/census/census-2011/census-2011-prefectures.aspx|sarlavha=Census Data|nashriyot=INSTAT|qaralgan sana=4 May 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140505001138/http://www.instat.gov.al/en/census/census-2011/census-2011-prefectures.aspx|arxivsana=5 May 2014}}&lt;/ref&gt;. Leska Prespa koʻlining gʻarbiy qismida, Pustec qishlogʻi yaqinida joylashgan. Qishloq asosan etnik makedoniyaliklardan iborat.

== Nomi ==
XX asr boshlarida Selishchev, Jaranov va Vasmerning ilmiy ishlarida qishloqning joy nomi ''Leska'' deb berilgan, Kanchov esa qishloq nomini alban tilidagi ''Lajthi'' soʻzidan kelib chiqqan holda oʻrmon yongʻogʻi maʼnosini bildiruvchi ''Ljaitiza'' shaklidan olinganini yozgan&lt;ref name=&quot;Wlodzimierz143&quot; /&gt;. ''Leska'' toponimi topografik boʻlib, oʻrmon yongʻogʻi daraxtlariga ishora qiladi&lt;ref name=&quot;Wlodzimierz143&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Włodzimierz|first=Pianka|title=Toponomastikata na Ohridsko-Prespanskiot bazen|year=1970|publisher=Institut za makedonski jazik &quot;Krste Misirkov&quot;|url=https://books.google.com/books?id=7ELRAAAAMAAJ&amp;q=%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%BE|pages=143}} „Leska… Vo naslovniot oblik e zabelejena kaј Selishchev (op. cit, 1), Јaranov i Fasmer (s. 192: Λέσκα), dodeka shto K’nchov e zapishana kako Lyaaitiza (alb. lajthi 'leshnik'). Ime e primarno, topografsko, ramno na apel. Leska.“&lt;/ref&gt;.

2013-yilda qishloqning rasmiy nomi „Lajthizë“dan „Leska“ga oʻzgartirildi&lt;ref name=&quot;IA&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=17 April 2013 |title=Pas Pustecit, edhe 7 fshatra të Korçës me emertime maqedonase |language=sq |publisher=Info Arkiv |url=http://arkivamediatike.com/lajme/artikull/iden/1047358646/titulli/Pas-Pustecit-edhe-7-fshatra-te-Korces-me-emertime-maqedonase |url-status=dead |access-date=29 July 2014 |archive-url=https://archive.today/20140805065450/http://arkivamediatike.com/lajme/artikull/iden/1047358646/titulli/Pas-Pustecit-edhe-7-fshatra-te-Korces-me-emertime-maqedonase |archive-date=5 August 2014}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
1939-yilda Leska shahridagi 15 ta bolgar xonadoni nomidan Lazo Traykov Albaniyada (o‘sha paytda Italiya protektorati) yashovchi bolgar xalqini himoya qilishda ko‘maklashishni so‘rab, bolgar malikasi Giovannaga mahalliy bolgarlar tomonidan yo‘llangan iltimosni imzoladi&lt;ref&gt;Yeldʼrov, Svetozar. Bʼlgarite v Albaniya 1913-1939. Izsledvane i dokumenti, Sofiya, 2000, str. 324-326.{{In lang|bg}}&lt;/ref&gt;.

== Demografiyasi ==
Dimitar Mishev (D. Brankov) tomonidan olib borilgan „La Macédoine et sa Population Chrétienne“ tadqiqoti qishloqda 1905-yilda 120 nafar bolgar eksarxistlari istiqomat qilgan degan xulosaga keldi&lt;ref&gt;D. M. Brancoff. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905, pp. 170-171. (in French)&lt;/ref&gt;.

2007-yilgi hisob-kitoblarga koʻra, qishloq aholisi 300 nafardan 350 nafargacha boʻlgan&lt;ref&gt;Belo, Raki. Seliщni imena v Mala Preska — Albaniya, v: Makedonski pregled, XXX, № 3, str.135.&lt;/ref&gt;.

== Taniqli shaxslari ==

* [[Sotir Risto]] — shoir&lt;ref name=&quot;Sterjovski&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Sterjovski |first=Vasil |date=26 May 2010 |title=Нов роман на Сотир Ристо |url=http://www.mn.mk/iselenici-region/1922-Nov-roman-na-Sotir-Risto |access-date=4 June 2014 |archive-date=2010-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100531051237/http://www.mn.mk/iselenici-region/1922-Nov-roman-na-Sotir-Risto |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Korçë okrugidagi qishloqlar]]
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]


{{Albania-geo-stub}}</text>
      <sha1>1zimhi0p41wr4c1z7d8ek0aq901map2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MATLAB</title>
    <ns>0</ns>
    <id>947328</id>
    <revision>
      <id>6181698</id>
      <parentid>6132896</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:12:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74906" sha1="ldx5w04ec4cg6esjh1s9g7fjzleutf9" xml:space="preserve">{{wikify}}
 
'''MATLAB''' („MATrix LABoratory“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Matrices and Arrays - MATLAB &amp; Simulink|url=https://www.mathworks.com/help/matlab/learn_matlab/matrices-and-arrays.html|qaralgan sana=21-may 2022-yil|ish=www.mathworks.com|arxivsana=2022-05-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220517182440/https://www.mathworks.com/help/matlab/learn_matlab/matrices-and-arrays.html}}&lt;/ref&gt; ning qisqartmasi yaʼni „Matritsa labaratoriyasi“) – bu ''MathWorks'' tomonidan ishlab chiqilgan [[Proprietar dasturiy taʼminot|xususiy]] koʻp paradigmali [[dasturlash tili]] va [[Hisoblash matematikasi|raqamli hisoblash]] muhiti. MATLAB [[Matritsa matematikada|matritsalarni]] manipulyatsiya qilish, [[Funksiya (matematika)|funksiyalar]] va maʼlumotlarning chizmalarini tuzish, [[Algoritm|algoritmlarni]] amalga oshirish, foydalanuvchi interfeyslarini yaratish va boshqa tillarda yozilgan dasturlar bilan interfeyslarni oʻrnatish imkonini beradi.

MATLAB asosan raqamli hisoblash uchun moʻljallangan boʻlsa-da, ixtiyoriy asboblar toʻplami [[Kompyuter algebrasi|ramziy hisoblash]] qobiliyatlariga kirish imkonini beradi va MuPAD ramziy dvigatelidan foydalanadi. Simulink qoʻshimcha paketi dinamik va oʻrnatilgan tizimlar uchun grafik koʻp domenli simulyatsiya va modelga asoslangan dizaynni qoʻshadi.

2020-yil holatiga koʻra, MATLAB butun dunyo boʻylab 4 milliondan ortiq foydalanuvchiga ega&lt;ref name=&quot;mathworksCompanyOverview&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Company Overview|url=https://uk.mathworks.com/content/dam/mathworks/handout/2020-company-factsheet-8-5x11-8282v20.pdf|muallif=The MathWorks|sana=2020-yil fevral|qaralgan sana=2023-05-14|arxivsana=2020-07-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200719211946/https://uk.mathworks.com/content/dam/mathworks/handout/2020-company-factsheet-8-5x11-8282v20.pdf}}&lt;/ref&gt;. Ular turli [[muhandislik]], [[fan]] va [[Iqtisodiyot tushunchasi|iqtisod]] sohalaridan kelib chiqqan. Eslatib oʻtamiz, 2017-yil holatiga koʻra, 5000 dan ortiq jahon kollejlari va universitetlari oʻqitish va tadqiqotlarni qoʻllab-quvvatlash uchun MATLABdan foydalanadilar&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Current number of matlab users worldwide|url=https://www.mathworks.com/matlabcentral/answers/77436-current-number-of-matlab-users-worldwide|qaralgan sana=26-aprel 2023-yil|ish=www.mathworks.com|til=inglizcha}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==

=== Kelib chiqishi ===
MATLAB matematik va kompyuter dasturchisi Kliv Moler tomonidan ixtiro qilingan&lt;ref name=&quot;Chonacky Winch 2005 pp. 9–10&quot;/&gt;. MATLAB gʻoyasi uning 1960-yillardagi nomzodlik dissertatsiyasiga asoslangan edi.&lt;ref name=&quot;Chonacky Winch 2005 pp. 9–10&quot; /&gt; Moler Nyu-Meksiko universitetida [[matematika]] professori boʻldi va oʻz shogirdlari&lt;ref name=&quot;Chonacky Winch 2005 pp. 9–10&quot; /&gt; uchun sevimli mashgʻulot sifatida MATLAB dasturini ishlab chiqa boshladi&lt;ref name=&quot;hobby&quot;/&gt;. U 1967-yilda oʻzining bir martalik dissertatsiya boʻyicha maslahatchisi Jorj Forsit bilan MATLABning dastlabki chiziqli algebra dasturlashni ishlab chiqdi&lt;ref name=&quot;Chonacky Winch 2005 pp. 9–10&quot; /&gt;. Shundan soʻng 1971-yilda chiziqli tenglamalar uchun [[Fortran]] kodi paydo boʻldi&lt;ref name=&quot;Chonacky Winch 2005 pp. 9–10&quot; /&gt;.

Dastlab (1.0 versiyasidan oldin) MATLAB dasturlash tili emas edi, u oddiy interaktiv matritsa kalkulyatori edi. Hech qanday dasturlar, asboblar qutilari, grafikalar yoʻq edi. Va [[Oddiy differentsial tenglama|ODE]] yoki FFT yoʻq&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=A Brief History of MATLAB|url=https://www.mathworks.com/company/newsletters/articles/a-brief-history-of-matlab.html|qaralgan sana=4-sentabr 2021-yil|ish=www.mathworks.com|til=inglizcha|arxivsana=2019-08-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190822225250/https://www.mathworks.com/company/newsletters/articles/a-brief-history-of-matlab.html}}&lt;/ref&gt;.

MATLABning birinchi dastlabki versiyasi 1970-yillarning oxirida tugallangan&lt;ref name=&quot;Chonacky Winch 2005 pp. 9–10&quot;/&gt;. Dasturiy taʼminot birinchi marta 1979-yil fevral oyida Kaliforniyadagi dengiz aspiranturasida ommaga oshkor qilingan&lt;ref name=&quot;hobby&quot;/&gt;. MATLABning dastlabki versiyalari 71 ta oldindan tuzilgan funksiyaga ega oddiy [[Matritsa matematikada|matritsali kalkulyatorlar]] edi&lt;ref name=&quot;Moler Little pp. 1–67&quot;/&gt;. Oʻsha paytda MATLAB bepul&lt;ref name=&quot;Xue Press 2020 p. 21&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Xue|first=D.|title=MATLAB Programming: Mathematical Problem Solutions|publisher=De Gruyter|series=De Gruyter STEM|year=2020|isbn=978-3-11-066370-9|url=https://books.google.com/books?id=0Y7ZDwAAQBAJ&amp;pg=PP21|accessdate=September 16, 2020|page=21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Press 2008 p. 6&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Press|first=CRC|title=Solving Applied Mathematical Problems with MATLAB|publisher=CRC Press|year=2008|isbn=978-1-4200-8251-7|url=https://books.google.com/books?id=V4vulPEc29kC&amp;pg=PA6|accessdate=September 16, 2020|page=6}}&lt;/ref&gt; universitetlarga tarqatilgan&lt;ref name=&quot;Woodford Phillips 2011 p. 1&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Woodford|first=C.|title=Numerical Methods with Worked Examples: Matlab Edition|publisher=Springer Netherlands|series=SpringerLink : Bücher|year=2011|isbn=978-94-007-1366-6|url=https://books.google.com/books?id=L90JVxIvA0YC&amp;pg=PA1|accessdate=September 16, 2020|page=1}}&lt;/ref&gt;. Moler oʻzi tashrif buyurgan universitetlarda nusxalarini qoldiradi va [[dasturiy taʼminot]] universitet kampuslarining matematika boʻlimlarida kuchli izdoshlar paydo boʻldi&lt;ref name=&quot;Tranquillo 2011 p.&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Tranquillo|first=J.V.|title=MATLAB for Engineering and the Life Sciences|publisher=Morgan &amp; Claypool Publishers|series=Synthesis digital library of engineering and computer science|year=2011|isbn=978-1-60845-710-6|url=https://books.google.com/books?id=ofWpMryW0lgC|accessdate=September 17, 2020|page=}}&lt;/ref&gt;.

1980-yillarda Kliv Moler Jon N. Little bilan uchrashdi. Ular MATLABni C tilida qayta dasturlashga va uni oʻsha paytdagi asosiy kompyuterlar oʻrnini bosgan IBM ish stollari uchun sotishga qaror qilishdi&lt;ref name=&quot;Chonacky Winch 2005 pp. 9–10&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Chonacky|first1=N.|last2=Winch|first2=D.|title=Reviews of Maple, Mathematica, and Matlab: Coming Soon to a Publication Near You|journal=Computing in Science &amp; Engineering|publisher=Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE)|volume=7|issue=2|year=2005|issn=1521-9615|doi=10.1109/mcse.2005.39|pages=9–10|bibcode=2005CSE.....7b...9C}}&lt;/ref&gt;. Jon Littl va [[dasturchi]] Stiv Bangert MATLABni C tilida qayta dasturlashdi, MATLAB dasturlash tilini yaratdilar va asboblar qutilari uchun funksiyalarni ishlab chiqdilar&lt;ref name=&quot;hobby&quot;&gt;{{jurnal manbasi|url=http://www.tomandmaria.com/Tom/Writing/MolerBio.pdf|first1=Thomas|last=Haigh|title=Cleve Moler: Mathematical Software Pioneer and Creator of Matlab|publisher=IEEE Computer Society|journal=IEEE Annals of the History of Computing}}&lt;/ref&gt;.

=== Tijorat rivojlanishi ===
MATLAB birinchi marta 1984-yilda [[Las Vegas|Las-Vegasda]] boʻlib oʻtgan Avtomatik boshqaruv konferensiyasida tijorat mahsuloti sifatida chiqarildi.&lt;ref name=&quot;Chonacky Winch 2005 pp. 9–10&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;hobby&quot;/&gt; ￼￼MathWorks￼￼, Inc. dasturiy taʼminotni ishlab chiqish uchun tashkil etilgan&lt;ref name=&quot;Press 2008 p. 6&quot;/&gt; va MATLAB dasturlash tili chiqarildi.&lt;ref name=&quot;Moler Little pp. 1–67&quot;/&gt; Birinchi MATLAB sotuvi keyingi yili [[Massachusetts texnologiya instituti|Massachusets texnologiya institutidan]] Nik Trefeten oʻn nusxasini sotib olganida boʻldi&lt;ref name=&quot;hobby&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;LoTurco 2020&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=LoTurco|ism=Lori|sarlavha=Accelerating the pace of engineering|ish=MIT News|nashriyot=Massachusetts Institute of Technology|sana=28-yanvar 2020-yil|url=https://news.mit.edu/2020/accelerating-pace-engineering-mathworks-fellows-0128|qaralgan sana=16-sentabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt;.


1980-yillarning oxiriga kelib, MATLABning bir necha yuz nusxalari talabalar foydalanishi uchun universitetlarga sotildi.&lt;ref name=&quot;hobby&quot;/&gt;.

Dasturiy taʼminot asosan turli sohalardagi mutaxassislar tomonidan maxsus matematik vazifalarni bajarish uchun yaratilgan asboblar qutilari tufayli ommalashgan.&lt;ref name=&quot;Xue Press 2020 p. 21&quot;/&gt; Koʻpgina asboblar qutilari [[Stanford universiteti|Stenford]] talabalari tomonidan MATLAB dan akademik miqyosda foydalangan, keyin esa dasturiy taʼminotni xususiy sektorga olib kelganligi natijasida ishlab chiqian..&lt;ref name=&quot;hobby&quot; /&gt;

Vaqt oʻtishi bilan MATLAB Digital Equipment Corporation, VAX, Sun Microsystems va [[UNIX|Unix]] shaxsiy kompyuterlari tomonidan yaratilgan dastlabki [[Ishlatuv tizimi|operatsion tizimlar]] uchun qayta yozildi.&lt;ref name=&quot;hobby&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Moler Little pp. 1–67&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Moler|first1=Cleve|last2=Little|first2=Jack|title=A history of MATLAB|journal=Proceedings of the ACM on Programming Languages|publisher=Association for Computing Machinery (ACM)|volume=4|issue=HOPL|date=12-iyun 2020-yil|pages=1–67|issn=2475-1421|doi=10.1145/3386331}}&lt;/ref&gt; 3-versiya 1987-yilda chiqarilgan&lt;ref name=&quot;Gatto Rizzoli 1993 pp. 85–88&quot;&gt;{{jurnal manbasi|last=Gatto|first1=Marino|last2=Rizzoli|first2=Andrea|title=Review of MATLAB, Version 4.0|journal=Natural Resource Modeling|publisher=Wiley|volume=7|issue=1|year=1993|issn=0890-8575|doi=10.1111/j.1939-7445.1993.tb00141.x|pages=85–88}}&lt;/ref&gt; Birinchi MATLAB kompilyatori 1990-yillarda Stiven S. Jonson tomonidan ishlab chiqilgan.&lt;ref name=&quot;Moler Little pp. 1–67&quot; /&gt;

2000-yilda MathWorks MATLAB 6 da chiziqli algebra uchun Fortranga asoslangan kutubxonani qoʻshib, dasturiy&lt;ref name=&quot;Moler Little pp. 1–67&quot;/&gt; C tilidagi LINPACK va EISPACK pastki dasturlarini almashtirdi. (GPU) 2010-yilda unga qoʻshilgan&lt;ref name=&quot;Moler Little pp. 1–67&quot; /&gt;.

=== Yaqin tarix ===
2012-yilda 8-versiyada dasturiy taʼminotga katta oʻzgarishlar kiritildi&lt;ref name=&quot;Cho Martinez 2014 p.&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Cho|first=M.J.|title=Statistics in MATLAB: A Primer|publisher=CRC Press|series=Chapman &amp; Hall/CRC Computer Science &amp; Data Analysis|year=2014|isbn=978-1-4665-9657-3|url=https://books.google.com/books?id=X0IqBgAAQBAJ|accessdate=September 17, 2020|page=}}&lt;/ref&gt; Foydalanuvchi interfeysi qayta ishlandi va Simulink funksiyasi kengaytirildi.&lt;ref name=&quot;Xue Chen 2013 p. 17&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Xue|first=D.|title=System Simulation Techniques with MATLAB and Simulink|publisher=Wiley|series=No Longer used|year=2013|isbn=978-1-118-69437-4|url=https://books.google.com/books?id=6d7iAAAAQBAJ&amp;pg=PT17|accessdate=October 15, 2020|page=17}}&lt;/ref&gt; 2016-yilga kelib MATLAB bir qancha texnik va foydalanuvchi interfeysi yaxshilanishlarini, jumladan MATLAB Live Editor notebookini va boshqa funksiyalarni taqdim etdi&lt;ref name=&quot;Moler Little pp. 1–67&quot;/&gt;.

== Sintaksis ==
MATLAB ilovasi MATLAB dasturlash tili atrofida qurilgan. MATLAB ilovasidan keng tarqalgan foydalanish „Buyruqlar oynasi“ dan interaktiv matematik qobiq sifatida foydalanish yoki MATLAB kodini oʻz ichiga olgan matnli fayllarni bajarishni oʻz ichiga oladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/index.html|sarlavha=MATLAB Documentation|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=14-avgust 2013-yil|arxivsana=2024-06-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20240619172747/https://www.mathworks.com/help/matlab/index.html}}&lt;/ref&gt;.

=== Oʻzgaruvchilar ===
Oʻzgaruvchilar tayinlash operatori, &lt;code&gt;=&lt;/code&gt; yordamida aniqlanadi. MATLAB zaif tiplangan dasturlash tilidir, chunki turlar bilvosita aylantiriladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Comparing MATLAB with Other OO Languages|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_oop/matlab-vs-other-oo-languages.html|ish=MATLAB|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=14-avgust 2013-yil|arxivsana=2013-10-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131029194449/http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_oop/matlab-vs-other-oo-languages.html}}&lt;/ref&gt;.Bu taxmin qilingan tiplashtirilgan tildir, chunki oʻzgaruvchilar ularning turini eʼlon qilmasdan tayinlanishi mumkin, agar ular ramziy ob’ektlar sifatida koʻrib chiqilishi kerak boʻlsa&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Create Symbolic Variables and Expressions|url=http://www.mathworks.com/help/symbolic/creating-symbolic-variables-and-expressions.html|ish=Symbolic Math Toolbox|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=14-avgust 2013-yil|arxivsana=2013-07-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130712032649/http://www.mathworks.com/help/symbolic/creating-symbolic-variables-and-expressions.html}}&lt;/ref&gt; va ularning turi oʻzgarishi mumkin. Qiymatlar konstantalardan, boshqa oʻzgaruvchilar qiymatlarini oʻz ichiga olgan hisoblashdan yoki funksiyaning chiqishidan kelib chiqishi mumkin. Masalan:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;matlabsession&quot;&gt;
&gt;&gt; x = 17
x =
 17

&gt;&gt; x = 'hatʼ
x =
hat

&gt;&gt; x = [3*4, pi/2]
x =
  12.0000  1.5708

&gt;&gt; y = 3*sin(x)
y =
  -1.6097  3.0000
&lt;/syntaxhighlight&gt;

=== Vektorlar va matritsalar ===
Oddiy massiv ikki nuqta sintaksisi yordamida aniqlanadi: ''boshlangʻich'' &lt;code&gt;:&lt;/code&gt; ''increment'' &lt;code&gt;:&lt;/code&gt; ''terminator'' . Masalan; misol uchun:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;matlab&quot;&gt;
&gt;&gt; array = 1:2:9
array =
 1 3 5 7 9
&lt;/syntaxhighlight&gt;1, 3, 5, 7,9 va 11
L
9 qiymatlaridan tashkil topgan massiv nomli &lt;code&gt;array&lt;/code&gt; belgilaydi (yoki mavjud oʻzgaruvchiga &lt;code&gt;array&lt;/code&gt; nomi bilan yangi qiymat beradi). Yaʼni, massiv 1 dan (''boshlangʻich'' qiymat) boshlanadi, har bir qadam bilan oldingi qiymatdan 2 ga (''oʻsish'' qiymati) ortadi va 9 ga (yoki undan oshib ketishga yaqin) yetganda toʻxtaydi.

Birlamchi qiymat 1 dan foydalanish uchun ''oʻsish'' qiymati aslida ushbu sintaksisdan (koʻp nuqtalardan biri bilan birga) tashqarida qolishi mumkin.&lt;syntaxhighlight lang=&quot;matlab&quot;&gt;
&gt;&gt; ari = 1:5
ari =
 1 2 3 4 5
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;code&gt;ari&lt;/code&gt; nomli oʻzgaruvchiga 1, 2, 3, 4 va 5 qiymatlari boʻlgan massivni tayinlaydi, chunki oʻsish sifatida standart qiymat 1 ishlatiladi.

Indekslash bir asosli boʻlib,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Matrix Indexing|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/math/matrix-indexing.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=14-avgust 2013-yil|arxivsana=2018-08-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180809011619/http://www.mathworks.com/help/matlab/math/matrix-indexing.html}}&lt;/ref&gt; C, [[C++]] va Java kabi boshqa dasturlash tillarida qoʻllaniladigan nolga asoslangan indekslashdan farqli oʻlaroq, matematikada [[Matritsa matematikada|matritsalar]] uchun odatiy qoidadir.

Matritsalar qator elementlarini boʻsh joy yoki vergul bilan ajratish va satrlarni ajratish uchun nuqta-vergul yordamida aniqlanishi mumkin. Elementlar roʻyxati kvadrat qavslar bilan oʻralgan boʻlishi kerak &lt;code&gt;[]&lt;/code&gt; . Qavslar &lt;code&gt;()&lt;/code&gt; elementlar va pastki qatorlarga kirish uchun ishlatiladi (ular funksiya argumentlari roʻyxatini belgilash uchun ham ishlatiladi).&lt;syntaxhighlight lang=&quot;matlab&quot;&gt;
&gt;&gt; A = [16, 3, 2, 13 ; 5, 10, 11, 8 ; 9, 6, 7, 12 ; 4, 15, 14, 1]
A =
 16 3 2 13
 5 10 11 8
 9 6 7 12
 4 15 14 1

&gt;&gt; A(2,3)
ans =
 11
&lt;/syntaxhighlight&gt;Indekslar toʻplamini &lt;code&gt;[2, 3, 4]&lt;/code&gt; ga baholovchi &lt;code&gt;2:4&lt;/code&gt; kabi ifodalar bilan belgilash mumkin. Masalan, 2 dan 4 gacha satrlar va 3 dan 4 gacha ustunlardan olingan submatritsa quyidagicha yozilishi mumkin:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;matlab&quot;&gt;
&gt;&gt; A(2:4,3:4)
ans =
 11 8
 7 12
 14 1
&lt;/syntaxhighlight&gt;''n'' oʻlchamli kvadrat identifikatsiya matritsasi &lt;code&gt;eye&lt;/code&gt; funksiyasi yordamida yaratilishi mumkin va nol yoki birlarga ega boʻlgan istalgan oʻlchamdagi matritsalar mos ravishda &lt;code&gt;zeros&lt;/code&gt; va &lt;code&gt;ones&lt;/code&gt; funksiyalari bilan yaratilishi mumkin.&lt;syntaxhighlight lang=&quot;matlab&quot;&gt;
&gt;&gt; eye(3,3)
ans =
 1 0 0
 0 1 0
 0 0 1

&gt;&gt; zeros(2,3)
ans =
 0 0 0
 0 0 0

&gt;&gt; ones(2,3)
ans =
 1 1 1
 1 1 1
&lt;/syntaxhighlight&gt;Vektor yoki matritsani koʻchirish &lt;code&gt;transpose&lt;/code&gt; funksiyasi yoki matritsadan keyin nuqta-past qoʻshish orqali amalga oshiriladi (nuqtasiz, prime murakkab massivlar uchun konjugat transpozitsiyani amalga oshiradi):&lt;syntaxhighlight lang=&quot;matlab&quot;&gt;
&gt;&gt; ari = 1:5
ari =
 1 2 3 4 5
&lt;/syntaxhighlight&gt;Aksariyat funksiyalar massivlarni kirish sifatida qabul qiladi va har bir elementda elementlar boʻyicha ishlaydi. Masalan, &lt;code&gt;mod(2*J,n)&lt;/code&gt; ''J'' dagi har bir elementni 2 ga koʻpaytiradi va keyin har bir element modulini ''n ga'' kamaytiradi. MATLAB standart &lt;code&gt;for&lt;/code&gt; va &lt;code&gt;while&lt;/code&gt; sikllarini oʻz ichiga oladi, lekin (R kabi boshqa shunga oʻxshash ilovalarda boʻlgani kabi) vektorlashtirilgan yozuvdan foydalanish tavsiya etiladi va tez-tez bajariladi. ''Magic.m'' funksiyasidan olingan quyidagi kod ''n'' ning toq qiymatlari uchun [[Sehrli kvadrat|sehrli]] ''M'' kvadrat hosil qiladi (MATLAB funksiyasi &lt;code&gt;meshgrid&lt;/code&gt; bu yerda ''1:n ni'' oʻz ichiga olgan ''I'' va ''J'' kvadrat matritsalarini yaratish uchun ishlatiladi):&lt;syntaxhighlight lang=&quot;matlab&quot;&gt;
[J,I] = meshgrid(1:n);
A = mod(I + J – (n + 3) / 2, n);
B = mod(I + 2 * J – 2, n);
M = n * A + B + 1;
&lt;/syntaxhighlight&gt;

=== Tuzilmalar ===
MATLAB strukturaviy maʼlumotlar turlarini qoʻllab-quvvatlaydi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Structures|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/structures.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=14-avgust 2013-yil|arxivsana=2019-07-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190713130421/https://www.mathworks.com/help/matlab/structures.html}}&lt;/ref&gt; MATLAB-dagi barcha oʻzgaruvchilar massiv boʻlgani sababli, massivning har bir elementi bir xil maydon nomlariga ega boʻlgan „struktura massivi“ yanada mosroq nomdir. Bundan tashqari, MATLAB dinamik maydon nomlarini qoʻllab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Generate Field Names from Variables|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_prog/generate-field-names-from-variables.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=14-avgust 2013-yil|arxivsana=2019-12-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191205162532/https://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_prog/generate-field-names-from-variables.html}}&lt;/ref&gt; (nom boʻyicha maydonlarni qidirish, maydonni manipulyatsiya qilish va h.k.).).

=== Funksiyalar ===
MATLAB funksiyasini yaratishda fayl nomi fayldagi birinchi funksiya nomiga mos kelishi kerak. Yaroqli funksiya nomlari alifbo belgisi bilan boshlanadi va harflar, raqamlar yoki pastki chiziqdan iborat boʻlishi mumkin. Oʻzgaruvchilar va funksiyalar katta-kichik harflarga sezgir.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Case and Space Sensitivity|url=https://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_prog/case-and-space-sensitivity.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=1-noyabr 2019-yil|arxivsana=2023-05-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230514085951/https://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_prog/case-and-space-sensitivity.html}}&lt;/ref&gt;{{sxhl|1=rgbImage = imread('ecg.png');
grayImage = rgb2gray(rgbImage); % for non-indexed images
level = graythresh(grayImage); % threshold for converting image to binary, 
binaryImage = im2bw(grayImage, level); 
% Extract the individual red, green, and blue color channels.
redChannel = rgbImage(:, :, 1);
greenChannel = rgbImage(:, :, 2);
blueChannel = rgbImage(:, :, 3);
% Make the black parts pure red.
redChannel(~binaryImage) = 255;
greenChannel(~binaryImage) = 0;
blueChannel(~binaryImage) = 0;
% Now recombine to form the output image.
rgbImageOut = cat(3, redChannel, greenChannel, blueChannel);
imshow(rgbImageOut);|2=matlab}}

=== Funksiya tutqichlari ===
MATLAB lambda hisobining elementlarini funksiya tutqichlari,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Function Handles|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/function-handles.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=14-avgust 2013-yil|arxivsana=2020-07-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200719160702/https://www.mathworks.com/help/matlab/function-handles.html}}&lt;/ref&gt; yoki funksiya havolalarini kiritish orqali qoʻllab-quvvatlaydi, ular.m fayllarda yoki anonim&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Anonymous Functions|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_prog/anonymous-functions.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=14-avgust 2013-yil}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; /ichiga qoʻyilgan funksiyalarda amalga oshiriladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Nested Functions|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_prog/nested-functions.html|nashriyot=MathWorks.|qaralgan sana=2023-05-14|arxivsana=2020-07-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200719221302/https://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_prog/nested-functions.html}}&lt;/ref&gt;.

=== Sinflar va ob’ektga yoʻnaltirilgan dasturlash ===
MATLAB [[Obyektga yoʻnaltirilgan dasturlash|ob’ektga yoʻnaltirilgan dasturlashni]] qoʻllab-quvvatlaydi, jumladan sinflar, meros, virtual joʻnatish, paketlar, oʻtish-qiymat semantikasi va oʻtish-yoʻnaltiruvchi semantika.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/object-oriented-programming.html|sarlavha=Object-Oriented Programming|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=14-avgust 2013-yil|arxivsana=2019-12-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191205162541/https://www.mathworks.com/help/matlab/object-oriented-programming.html}}&lt;/ref&gt; Biroq, sintaksis va chaqiruv qoidalari boshqa tillardan sezilarli darajada farq qiladi. MATLABda qiymat sinflari va mos yozuvlar sinflari mavjud boʻlib, ular sinfning super-sinf (mos yozuvlar sinflari uchun) yoki yoʻqligiga (qiymat sinflari uchun) ''qarab''&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Comparing Handle and Value Classes|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_oop/comparing-handle-and-value-classes.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=2023-05-14|arxivsana=2019-12-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191205162818/https://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_oop/comparing-handle-and-value-classes.html}}&lt;/ref&gt;.

Metodni chaqirish harakati qiymat va mos yozuvlar sinflari oʻrtasida farq qiladi. Masalan, usulga qoʻngʻiroq qilish:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;matlab&quot;&gt;
object.method();
&lt;/syntaxhighlight&gt;''Ob’ektning'' har qanday aʼzosini faqat ''ob’ektga'' mos yozuvlar sinfining namunasi boʻlsa, oʻzgartirishi mumkin, aks holda qiymat klassi usullari ob’ektni oʻzgartirishi kerak boʻlsa, yangi namunani qaytarishi kerak.

Oddiy sinfga misol quyida keltirilgan:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;matlab&quot;&gt;
classdef Hello
  methods
    function greet(obj)
      disp('Hello!')
    end
  end
end
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;code&gt;Salom.m&lt;/code&gt; nomli faylga qoʻyilganda, buni quyidagi buyruqlar bilan bajarish mumkin:

Yaʼni:&lt;syntaxhighlight lang=&quot;matlabsession&quot;&gt;
&gt;&gt; x = Hello();
&gt;&gt; x.greet();
Hello!
&lt;/syntaxhighlight&gt;

== Grafik va grafik foydalanuvchi interfeysi dasturlash ==
MATLAB (Matritsa Labararatoriyasi) qattiq integratsiyalangan grafik chizish xususiyatlariga ega. Masalan, funksiya ''grafigi'' ikkita vektor ''x'' va ''y'' dan grafik hosil qilish uchun ishlatilishi mumkin. Kod:

Masalan:￼&lt;syntaxhighlight lang=&quot;matlab&quot;&gt;
x = 0:pi/100:3*pi;
y = sin(x);
plot(x)
&lt;/syntaxhighlight&gt;sinus funksiyasining quyidagi koʻrsatkichini hosil qiladi:

[[Fayl:Matlab_plot_sin.svg|350x350px]]

MATLAB uch oʻlchovli grafiklarni ham qoʻllab-quvvatlaydi:
{|
| valign=&quot;top&quot; |&lt;syntaxhighlight lang=&quot;matlab&quot;&gt;[X,Y] = meshgrid(-10:0.2500:10,-10:0.2500:10);
f = sinc(sqrt((X/pi).²+(Y/pi).²));
mesh(X,Y,f);
axis([-10 10 −10 10 −0.3 1])
xlabel('{\bfx}')
ylabel('{\bfy}')
zlabel('{\bfsinc} ({\bfR})')
hidden off
&lt;/syntaxhighlight&gt;
|
| valign=&quot;top&quot; |&lt;syntaxhighlight lang=&quot;matlab&quot;&gt;
[X,Y] = meshgrid(-10:0.25:10,-10:0.25:10);
f = sinc(sqrt((X/pi).²+(Y/pi).²));
surf(X,Y,f);
axis([-10 10 −10 10 −0.3 1])
xlabel('{\bfx}')
ylabel('{\bfy}')
zlabel('{\bfsinc} ({\bfR})')
&lt;/syntaxhighlight&gt;
|-
|Ushbu kod ikki oʻlchovli normallashtirilmagan sinc funksiyasining '''simli''' 3D syujetini ishlab chiqaradi:
|
| Ushbu kod ikki oʻlchovli normallashtirilmagan sinc funksiyasining '''sirt''' 3D chizmasini hosil qiladi:
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Fayl:MATLAB_mesh_sinc3D.svg]]&lt;/img&gt;
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Fayl:MATLAB_surf_sinc3D.svg]]&lt;/img&gt;
|}
MATLAB grafik foydalanuvchi interfeysi (GUI) ilovalarini ishlab chiqishni qoʻllab-quvvatlaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mathworks.com/discovery/matlab-gui.html|sarlavha=MATLAB GUI|nashriyot=MathWorks|sana=30-aprel 2011-yil|qaralgan sana=14-avgust 2013-yil|arxivsana=2022-01-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220117115213/https://www.mathworks.com/discovery/matlab-gui.html}}&lt;/ref&gt;.UI dasturlari yoki ''GUIDE'' va ''App Designer'' kabi vizual dizayn muhitlari yordamida yaratilishi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Create a Simple GUIDE GUI|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/creating_guis/about-the-simple-guide-gui-example.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=14-avgust 2014-yil|arxivsana=2014-10-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141005205720/http://www.mathworks.com/help/matlab/creating_guis/about-the-simple-guide-gui-example.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MATLAB App Designer|url=https://www.mathworks.com/products/matlab/app-designer.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=1-noyabr 2019-yil|arxivsana=2022-01-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220117115212/https://www.mathworks.com/products/matlab/app-designer.html}}&lt;/ref&gt;.

== MATLAB va boshqa tillar ==
MATLAB [[C (dasturlash tili)|C]] yoki [[Fortran]] dasturlash tillarida yozilgan funksiyalar va pastki dasturlarni chaqirishi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Application Programming Interfaces to MATLAB|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/programming-interfaces-for-c-c-fortran-com.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=14-avgust 2013-yil|arxivsana=15-sentabr 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170915020649/http://www.mathworks.com/help/matlab/programming-interfaces-for-c-c-fortran-com.html}}&lt;/ref&gt;.MATLAB maʼlumotlar turlarini uzatish va qaytarish imkonini beruvchi oʻrash funksiyasi yaratiladi. MEX fayllari (MATLAB bajariladigan fayllar) bu kabi funksiyalarni kompilyatsiya qilish orqali yaratilgan dinamik yuklanadigan obyekt fayllari&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Create MEX-Files|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/create-mex-files.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=14-avgust 2013-yil|arxivsana=3-mart 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140303193228/http://www.mathworks.com/help/matlab/create-mex-files.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Connecting C and Matlab|muallif=Spielman|ism=Dan|nashriyot=Yale University, Computer Science Department|sana=10-fevral 2004-yil|url=http://www.cs.yale.edu/homes/spielman/ECC/cMatlab.html|qaralgan sana=20-may 2008-yil}}&lt;/ref&gt;. 2014-yildan boshlab [[Python]] bilan ikki tomonlama interfeys qoʻshildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MATLAB Engine for Python|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab-engine-for-python.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=13-iyun 2015-yil}}{{Oʻlikhavola|date=fevral 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Call Python Libraries|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/call-python-libraries.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=13-iyun 2015-yil|arxivsana=2019-12-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191205162912/https://www.mathworks.com/help/matlab/call-python-libraries.html}}&lt;/ref&gt;.

Perl, [[Java]], ActiveX va [[.NET Framework|.]] [[.NET Framework|NET]] kutubxonalarida yoziladi va toʻgʻridan-toʻgʻri MATLAB dan chaqirilishi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=External Programming Language Interfaces|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/external-interfaces.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=14-avgust 2013-yil|arxivsana=11-mart 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140311003229/http://www.mathworks.com/help/matlab/external-interfaces.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Call Perl script using appropriate operating system executable|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/ref/perl.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=7-noyabr 2013-yil|arxivsana=2019-12-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191205162718/https://www.mathworks.com/help/matlab/ref/perl.html}}&lt;/ref&gt;.MATLAB kutubxonalari (masalan, XML yoki [[SQL|SQL-]] ni qoʻllab-quvvatlash) Java yoki ActiveX kutubxonalari atrofida oʻralgan holda amalga oshiriladi. Java-dan MATLAB-ga qoʻngʻiroq qilish ancha murakkab, lekin MathWorks tomonidan alohida sotiladigan MATLAB asboblar toʻplami&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mathworks.com/products/javabuilder/|sarlavha=MATLAB Builder JA|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=7-iyun 2010-yil|arxivsana=2011-06-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110604183233/http://www.mathworks.com/products/javabuilder/}}&lt;/ref&gt; yoki JMI (Java-to-MATLAB Interface) deb nomlangan hujjatsiz mexanizm&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://undocumentedmatlab.com/blog/jmi-java-to-matlab-interface/|ism=Yair|muallif=Altman|sarlavha=Java-to-Matlab Interface|nashriyot=Undocumented Matlab|sana=14-aprel 2010-yil|qaralgan sana=7-iyun 2010-yil|arxivsana=5-sentabr 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150905153327/http://undocumentedmatlab.com/blog/jmi-java-to-matlab-interface}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=matlabcontrol JMI|url=https://code.google.com/p/matlabcontrol/wiki/JMI|ism=Joshua|muallif=Kaplan}}&lt;/ref&gt; (u) yordamida amalga oshirilishi mumkin. JMI deb ham ataladigan bogʻliq boʻlmagan Java metadata interfeysi bilan adashtirmaslik kerak). Java uchun rasmiy MATLAB [[API]] 2016-yilda qoʻshilgan&lt;ref name=&quot;MATLAB Engine API for Java&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MATLAB Engine API for Java|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab-engine-api-for-java.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=15-sentabr 2016-yil|arxivsana=2020-09-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200919194505/https://www.mathworks.com/help/matlab/matlab-engine-api-for-java.html}}&lt;/ref&gt;.

MathWorks-da mavjud boʻlgan MuPAD- ga asoslangan SMT (Symbolic Math Toolbox)-ga alternativa sifatida MATLAB Maple yoki Mathematica -ga ulanishi mumkin&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MaMa: Calling MATLAB from Mathematica with MathLink|url=http://library.wolfram.com/infocenter/MathSource/618/|nashriyot=Wolfram Library Archive|ism=Roger|muallif=Germundsson|ish=[[Wolfram Research]]|sana=30-sentabr 1998-yil}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MATLink: Communicate with MATLAB from Mathematica|url=http://matlink.org/|qaralgan sana=14-avgust 2013-yil|muallif=rsmenon|yil=2013}}&lt;/ref&gt;.

MathML ni import va eksport qilish uchun kutubxonalar ham mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|ism=Michael|muallif=Weitzel|url=http://www.mathworks.com/matlabcentral/fileexchange/7709-mathml-importexport|sarlavha=MathML import/export|nashriyot=MathWorks - File Exchange|sana=1-sentabr 2006-yil|qaralgan sana=14-avgust 2013-yil|arxivsana=25-fevral 2011-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110225010921/http://www.mathworks.com/matlabcentral/fileexchange/7709-mathml-importexport}}&lt;/ref&gt;.

== AQSh sanksiyalariga munosabat ==
2020-yilda MATLAB AQSh sanktsiyalari natijasida Xitoyning ikkita universiteti xizmatlaridan voz kechdi. Universitetlar bunga ochiq manbali muqobillardan koʻproq foydalanish va mahalliy alternativalarni ishlab chiqish orqali javob berishini aytishdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sana=12-iyun 2020-yil|sarlavha=US military ban locks two Chinese universities out of popular software|url=https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3088854/us-military-ban-locks-two-chinese-universities-out-popular|qaralgan sana=6-noyabr 2020-yil|ish=South China Morning Post|til=inglizcha}}&lt;/ref&gt;.

MATLAB yiliga ikki marta yangilanadi&lt;ref name=&quot;Bober 2013 p. 517&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Bober|first=W.|title=Introduction to Numerical and Analytical Methods with MATLAB for Engineers and Scientists|publisher=CRC Press|year=2013|isbn=978-1-4665-7609-4|url=https://books.google.com/books?id=OWLSBQAAQBAJ&amp;pg=PA517|accessdate=October 15, 2020|page=517}}&lt;/ref&gt; {{Rp|517}}&lt;ref name=&quot;Xue Chen 2013 p. 17&quot;/&gt;.Yangi xususiyatlar va boshqa yaxshilanishlarga qoʻshimcha ravishda, har bir versiyada yangi xatolar tuzatilgan va kichikroq oʻzgarishlar mavjud&lt;ref name=&quot;Altman 2014 p. 215&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Altman|first=Y.M.|title=Accelerating MATLAB Performance: 1001 tips to speed up MATLAB programs|publisher=Taylor &amp; Francis|year=2014|isbn=978-1-4822-1129-0|url=https://books.google.com/books?id=9oqZBQAAQBAJ&amp;pg=PA215|accessdate=October 15, 2020|page=215}}&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Version&lt;ref name=&quot;growth&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Growth of MATLAB and The MathWorks over Two Decades|url=http://www.mathworks.com/company/newsletters/articles/the-growth-of-matlab-and-the-mathworks-over-two-decades.html|ish=News &amp; Notes Newsletter|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=14-avgust 2013-yil|ism=Cleve|muallif=Moler|sana=2006-yil yanvar|arxivsana=2020-10-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201001224124/https://www.mathworks.com/company/newsletters/articles/the-growth-of-matlab-and-the-mathworks-over-two-decades.html}}&lt;/ref&gt;
!Release name
!Number
!Bundled [[Java Virtual Machine|JVM]]
!Year
!Release date
!Notes
|-
|1.0
|
|
|
|1984
|
|
|-
|2
|
|
|
|1986
|
|
|-
|3
|
|
|
|1987
|
|First Matlab toolbox introduced; support for [[Oddiy differentsial tenglama|ordinary differential equations]] added.&lt;ref name=&quot;Moler Little pp. 1–67&quot;/&gt;{{Rp|81}}
|-
|3.5
|
|
|
|1990
|
|Ran on DOS, Lowest requirement is an Intel 8088; Math Processor is supported, however had compatibility issues with NEC v20 + Intel 8087 combination.
|-
|4
|
|
|
|1992
|
|Ran on [[Windows 3.1x]] and Macintosh.
|-
|4.2c
|
|
|
|1994
|
|Ran on Windows 3.1x; needed a math coprocessor.
|-
|5.0
|Volume 8
|
|
|1996
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |December 1996
|Unified releases across all platforms.
|-
|5.1
|Volume 9
|
|
| rowspan=&quot;2&quot; |1997
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |May 1997
|
|-
|5.1.1
|R9.1
|
|
|
|
|-
|5.2
|R10
|
|
| rowspan=&quot;2&quot; |1998
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |March 1998
|Last version working on classic Macs.
|-
|5.2.1
|R10.1
|
|
|
|
|-
|5.3
|R11
|
|
| rowspan=&quot;2&quot; |1999
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |January 1999
|
|-
|5.3.1
|R11.1
|
|
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |November 1999
|
|-
|6.0
|R12
| rowspan=&quot;2&quot; |12
|1.1.8
|2000
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |November 2000
|First release with bundled Java virtual machine (JVM).
|-
|6.1
|R12.1
|1.3.0
|2001
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |June 2001
|Last release for Windows 95.
|-
|6.5
|R13
| rowspan=&quot;3&quot; |13
|1.3.1
|2002
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |July 2002
|
|-
|6.5.1
|R13SP1
|
| rowspan=&quot;2&quot; |2003
|
|
|-
|6.5.2
|R13SP2
|
|
|Last release for Windows 98, Windows ME, IBM/AIX, Alpha/TRU64, and SGI/IRIX.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MATLAB System Requirements - Release 13|url=http://www.mathworks.com/support/sysreq/release13/unix.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=6-oktabr 2015-yil|arxivsana=2015-08-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150812005419/http://www.mathworks.com/support/sysreq/release13/unix.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|7
|R14
| rowspan=&quot;4&quot; |14
|1.4.2
| rowspan=&quot;2&quot; |2004
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |June 2004
|Introduced anonymous and nested functions,&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Dynamic Function Creation with Anonymous and Nested Functions|url=http://www.mathworks.com/company/newsletters/articles/dynamic-function-creation-with-anonymous-and-nested-functions.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=15-yanvar 2016-yil|arxivsana=2020-07-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200720050440/https://www.mathworks.com/company/newsletters/articles/dynamic-function-creation-with-anonymous-and-nested-functions.html}}&lt;/ref&gt; and integer and single-precision arithmetics;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Integer and Single-Precision Math in MATLAB 7|url=https://www.mathworks.com/company/newsletters/articles/integer-and-single-precision-math-in-matlab-7.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=22-mart 2023-yil}}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; re-introduced for Mac (under Mac OS X).
|-
|7.0.1
|R14SP1
|
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |October 2004
|
|-
|
|R14SP1+
|
|2004
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |November 2004
|Parallel Computing Toolbox introduced.&lt;ref name=&quot;Moler Little pp. 1–67&quot; /&gt;{{Rp|4}}&lt;ref&gt;{{Citation |title=MATLAB Parallel Computing Toolbox User's Guide |url=http://godzilla.kennedykrieger.org/penguin/distcomp.pdf }}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;{{Rp|3}}
|-
|7.0.4
|R14SP2
|1.5.0
| rowspan=&quot;2&quot; |2005
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |March 7, 2005
|Support added for memory-mapped files.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Memory Mapping|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/memory-mapping.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=22-yanvar 2014-yil|arxivsana=2020-07-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200720055927/https://www.mathworks.com/help/matlab/memory-mapping.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|7.1
|R14SP3
|1.5.0
|
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |September 1, 2005
|First 64-bit version available for Windows XP 64-bit.
|-
|7.2
|R2006a
|15
|1.5.0
| rowspan=&quot;2&quot; |2006
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |March 1, 2006
|
|-
|7.3
|R2006b
|16
|1.5.0
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |September 1, 2006
|HDF5-based MAT-file support added.
|-
|7.4
|R2007a
|17
|1.5.0_07
| rowspan=&quot;2&quot; |2007
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |March 1, 2007
|New &lt;code&gt;bsxfun&lt;/code&gt; function added to apply element-by-element binary operation with singleton expansion enabled.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MATLAB bsxfun|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/ref/bsxfun.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=22-yanvar 2014-yil|arxivsana=2020-07-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200719160705/https://www.mathworks.com/help/matlab/ref/bsxfun.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|7.5
|R2007b
|18
|1.6.0
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |September 1, 2007
|Last release for Windows 2000 and PowerPC Mac; License Server support for Windows Vista;&lt;ref name=&quot;matsol&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Do MATLAB versions prior to R2007a run under Windows Vista?|url=http://www.mathworks.com/support/solutions/en/data/1-43EHE5/|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=8-fevral 2011-yil|sana=3-sentabr 2010-yil|arxivsana=2018-09-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180929000417/https://www.mathworks.com/support/solutions/en/data/1-43EHE5/}}&lt;/ref&gt; new internal format for P-code.
|-
|7.6
|R2008a
|19
|1.6.0
| rowspan=&quot;2&quot; |2008
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |March 1, 2008
|Major enhancements to object-oriented programming abilities with a new class definition syntax;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_oop/compatibility-with-previous-versions-.html|sarlavha=OOP Compatibility with Previous Versions|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=11-mart 2013-yil|arxivsana=2021-01-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210111054804/https://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_oop/compatibility-with-previous-versions-.html}}&lt;/ref&gt; ability to manage namespaces with packages.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Packages Create Namespaces|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_oop/scoping-classes-with-packages.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=22-yanvar 2014-yil}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|7.7
|R2008b
|20
|1.6.0_04
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |October 9, 2008
|Last release for processors w/o SSE2; New Map data structure;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Map Containers|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/map-containers.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=22-yanvar 2014-yil|arxivsana=2021-01-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210109080747/https://www.mathworks.com/help/matlab/map-containers.html}}&lt;/ref&gt; upgrades to random number generators.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Creating and Controlling a Random Number Stream|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/math/creating-and-controlling-a-random-number-stream.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=22-yanvar 2014-yil|arxivsana=2020-09-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200905050829/https://www.mathworks.com/help/matlab/math/creating-and-controlling-a-random-number-stream.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|7.8
|R2009a
|21
|1.6.0_04
| rowspan=&quot;2&quot; |2009
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |March 6, 2009
|First release for Microsoft 32-bit &amp; 64-bit Windows 7; new external interface to. NET Framework.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=New MATLAB External Interfacing Features in R2009a|url=http://www.mathworks.com/support/2013b/matlab/8.2/demos/New-MATLAB-External-Interfacing-Features-in-R2009a.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=22-yanvar 2014-yil}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|7.9
|R2009b
| rowspan=&quot;2&quot; |22
|1.6.0_12
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |September 4, 2009
|First release for Intel 64-bit Mac, and last for Solaris SPARC; new use for the tilde operator (&lt;code&gt;~&lt;/code&gt;) to ignore arguments in function calls.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Ignore Function Outputs|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_prog/ignore-function-outputs.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=22-yanvar 2014-yil}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Ignore Function Inputs|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_prog/ignore-function-inputs.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=22-yanvar 2014-yil|arxivsana=2020-09-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200919035350/https://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_prog/ignore-function-inputs.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|7.9.1
|R2009bSP1
|1.6.0_12
| rowspan=&quot;3&quot; |2010
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |April 1, 2010
|Bug fixes.
|-
|7.10
|R2010a
|23
|1.6.0_12
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |March 5, 2010
|Last release for Intel 32-bit Mac.
|-
|7.11
|R2010b
| rowspan=&quot;3&quot; |24
|1.6.0_17
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |September 3, 2010
|Added support for enumerations;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Working with Enumerations|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_oop/enumerations.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=22-yanvar 2014-yil|arxivsana=2020-08-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200804211108/https://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_oop/enumerations.html}}&lt;/ref&gt; added features for running MATLAB code on NVIDIA CUDA-based GPUs.&lt;ref name=&quot;EEJournal – Electronic Engineering Journal 2010&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MathWorks Announces Release 2010B Of The MATLAB And Simulink Product Families – EEJournal|ish=EEJournal – Electronic Engineering Journal|sana=3-sentabr 2010-yil|url=https://www.eejournal.com/article/20100903-01/|qaralgan sana=24-noyabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|7.11.1
|R2010bSP1
|1.6.0_17
| rowspan=&quot;4&quot; |2011
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |March 17, 2011
|Bug fixes and updates.
|-
|7.11.2
|R2010bSP2
|1.6.0_17
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |April 5, 2012&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=What's New in Release 2010b|url=http://www.mathworks.com/products/new_products/release2010b.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=22-yanvar 2014-yil|arxivsana=25-noyabr 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151125012634/http://www.mathworks.com/products/new_products/release2010b.html}}&lt;/ref&gt;
|Bug fixes.
|-
|7.12
|R2011a
|25
|1.6.0_17
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |April 8, 2011
|New &lt;code&gt;rng&lt;/code&gt; function to control random number generation.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=New RNG Function for Controlling Random Number Generation in Release 2011a|url=http://www.mathworks.com/support/2013b/matlab/8.2/demos/new-rng-function-in-r2011a.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=22-yanvar 2014-yil}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MATLAB rng|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/ref/rng.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=22-yanvar 2014-yil|arxivsana=2020-07-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200719211540/https://www.mathworks.com/help/matlab/ref/rng.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Replace Discouraged Syntaxes of rand and randn|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/math/updating-your-random-number-generator-syntax.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=22-yanvar 2014-yil|arxivsana=2020-09-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200919084124/https://www.mathworks.com/help/matlab/math/updating-your-random-number-generator-syntax.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|7.13
|R2011b
|26
|1.6.0_17
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |September 1, 2011
|Added ability to access/change parts of variables directly in MAT-files, without loading into memory;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MATLAB matfile|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/ref/matfile.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=22-yanvar 2014-yil|arxivsana=2018-11-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181127125544/http://www.mathworks.com/help/matlab/ref/matfile.html}}&lt;/ref&gt; increased maximum local workers with Parallel Computing Toolbox from 8 to 12.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MATLAB max workers|url=http://www.mathworks.com/matlabcentral/answers/25987|qaralgan sana=22-yanvar 2014-yil|arxivsana=2014-03-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140302001030/http://www.mathworks.com/matlabcentral/answers/25987}}&lt;/ref&gt;
|-
|7.14
|R2012a
|27
|1.6.0_17
| rowspan=&quot;2&quot; |2012
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |March 1, 2012
|Last version with 32-bit Linux support.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.mathworks.com/matlabcentral/answers/222489-is-matlab-supported-on-32-bit-linux|sarlavha=Is MATLAB supported on 32-bit Linux?|muallif=MathWorks Support Team|sana=4-iyun 2015-yil|iqtibos=Versions of MATLAB prior to R2012a are fully supported on 32-bit Linux. After R2012a, MATLAB is no longer supported on 32-bit Linux.|qaralgan sana=2023-05-14|arxivsana=2023-05-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230514084310/https://www.mathworks.com/matlabcentral/answers/222489-is-matlab-supported-on-32-bit-linux}}&lt;/ref&gt;
|-
|8
|R2012b
|28
|1.6.0_17
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |September 11, 2012
|First release with Toolstrip interface;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://blogs.mathworks.com/loren/2012/09/12/the-matlab-r2012b-desktop-part-1-introduction-to-the-toolstrip/|sarlavha=The MATLAB R2012b Desktop – Part 1: Introduction to the Toolstrip|ism=Loren|muallif=Shure|sana=2012-yil sentabr}}&lt;/ref&gt; MATLAB Apps introduced;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mathworks.com/discovery/matlab-apps.html|sarlavha=MATLAB Apps|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=14-avgust 2013-yil|arxivsana=2020-07-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200722161416/https://www.mathworks.com/discovery/matlab-apps.html}}&lt;/ref&gt; redesigned documentation system.
|-
|8.1
|R2013a
|29
|1.6.0_17
| rowspan=&quot;2&quot; |2013
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |March 7, 2013
|New unit testing framework.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab-unit-test-framework.html|sarlavha=MATLAB Unit Testing Framework|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=14-avgust 2013-yil|arxivsana=2020-09-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200930144307/https://www.mathworks.com/help/matlab/matlab-unit-test-framework.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|8.2
|R2013b
|30
|1.7.0_11
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |September 6, 2013&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://www.mathworks.com/company/newsroom/mathworks-announces-release-2013b-of-the-matlab-and-simulink-product-families.html|sarlavha=MathWorks Announces Release 2013b of the MATLAB and Simulink Product Families|nashriyot=MathWorks|sana=2013-yil sentabr|qaralgan sana=2023-05-14|arxivsana=2020-07-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200720051621/https://www.mathworks.com/company/newsroom/mathworks-announces-release-2013b-of-the-matlab-and-simulink-product-families.html}}&lt;/ref&gt;
|Built in Java Runtime Environment (JRE) updated to version 7;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=R2013b Release Notes|url=https://www.mathworks.com/help/matlab/release-notes.html?rntext=&amp;startrelease=R2013b&amp;endrelease=R2013b&amp;category=desktop|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=17-sentabr 2018-yil|arxivsana=2023-05-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230514084252/https://www.mathworks.com/help/matlab/release-notes.html?rntext=&amp;startrelease=R2013b&amp;endrelease=R2013b&amp;category=desktop}}&lt;/ref&gt; New table data type.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MATLAB Tables|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/tables.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=14-sentabr 2013-yil|arxivsana=2020-07-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200719160658/https://www.mathworks.com/help/matlab/tables.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|8.3
|R2014a
|31
|1.7.0_11
| rowspan=&quot;2&quot; |2014
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |March 7, 2014&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MathWorks Announces Release 2014a of the MATLAB and Simulink Product Families|url=http://www.mathworks.com/company/newsroom/mathworks-announces-release-2014a-of-the-matlab-and-simulink-product-families.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=11-mart 2014-yil|arxivsana=2020-07-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200720032054/https://www.mathworks.com/company/newsroom/mathworks-announces-release-2014a-of-the-matlab-and-simulink-product-families.html}}&lt;/ref&gt;
|Simplified compiler setup for building MEX-files; USB Webcams support in core MATLAB; number of local workers no longer limited to 12 with Parallel Computing Toolbox.
|-
|8.4
|R2014b
|32
|1.7.0_11
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |October 3, 2014
|New class-based graphics engine (a.k.a. HG2);&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Graphics Changes in R2014b|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/graphics-changes-in-r2014b.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=3-oktabr 2014-yil|arxivsana=2018-11-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181127124622/http://www.mathworks.com/help/matlab/graphics-changes-in-r2014b.html}}&lt;/ref&gt; tabbing function in GUI;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=uitab: Create tabbed panel|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/ref/uitab.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=3-oktabr 2014-yil|arxivsana=2020-07-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200719161054/https://www.mathworks.com/help/matlab/ref/uitab.html}}&lt;/ref&gt; improved user toolbox packaging and help files;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Create and Share Toolboxes|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_prog/create-and-share-custom-matlab-toolboxes.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=3-oktabr 2014-yil|arxivsana=2020-10-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201023054340/https://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_prog/create-and-share-custom-matlab-toolboxes.html}}&lt;/ref&gt; new objects for time-date manipulations;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Dates and Time|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/date-and-time-operations.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=3-oktabr 2014-yil}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Git-Subversion integration in IDE;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Source Control Integration|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/source-control.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=3-oktabr 2014-yil|arxivsana=2020-07-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200719171211/https://www.mathworks.com/help/matlab/source-control.html}}&lt;/ref&gt; [[Katta hajmli maʼlumot|big data]] abilities with MapReduce (scalable to Hadoop);&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MATLAB MapReduce and Hadoop|url=http://www.mathworks.com/discovery/matlab-mapreduce-hadoop.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=3-oktabr 2014-yil|arxivsana=4-oktabr 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141004182302/http://www.mathworks.com/discovery/matlab-mapreduce-hadoop.html}}&lt;/ref&gt; new &lt;code&gt;py&lt;/code&gt; package for using [[Python]] from inside MATLAB;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Call Python Libraries|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/call-python-libraries.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=October 3, 2014|arxivsana=2019-12-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191205162912/https://www.mathworks.com/help/matlab/call-python-libraries.html}}&lt;/ref&gt; new engine interface to call MATLAB from Python;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MATLAB Engine for Python|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab-engine-for-python.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=October 3, 2014}}{{Oʻlikhavola|date=fevral 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; several new and improved functions: &lt;code&gt;webread&lt;/code&gt; (RESTful web services with JSON/XML support), &lt;code&gt;tcpclient&lt;/code&gt; (socket-based connections), &lt;code&gt;histcounts&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;histogram&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;animatedline&lt;/code&gt;, and others.
|-
|8.5
|R2015a
| rowspan=&quot;2&quot; |33
|1.7.0_60
| rowspan=&quot;3&quot; |2015
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |March 5, 2015
|
|-
|8.5
|R2015aSP1
|1.7.0_60
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |October 14, 2015
|Last release supporting Windows XP and Windows Vista.
|-
|8.6
|R2015b
|34
|1.7.0_60
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |September 3, 2015
|New MATLAB execution engine (a.k.a. LXE);&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MATLAB Execution Engine|url=http://www.mathworks.com/products/matlab/matlab-execution-engine/|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=15-sentabr 2016-yil|arxivsana=2016-07-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160703224439/http://www.mathworks.com/products/matlab/matlab-execution-engine/}}&lt;/ref&gt; &lt;code&gt;graph&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;digraph&lt;/code&gt; classes to work with graphs and networks;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Graph and Network Algorithms|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/graph-and-network-algorithms.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=15-sentabr 2016-yil|arxivsana=2020-07-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200720084050/https://www.mathworks.com/help/matlab/graph-and-network-algorithms.html}}&lt;/ref&gt; MinGW-w64 as supported compiler on Windows;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Install MinGW-w64 Compiler|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_external/install-mingw-support-package.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=15-sentabr 2016-yil|arxivsana=2020-08-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200804182123/https://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_external/install-mingw-support-package.html}}&lt;/ref&gt; last version with 32-bit support.
|-
|9.0
|R2016a
|35
|1.7.0_60
| rowspan=&quot;2&quot; |2016
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |March 3, 2016
|Released Live Scripts: interactive documents that combine text, code, and output (in the style of Literate programming);&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=What Is a Live Script?|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_prog/what-is-a-live-script.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=15-sentabr 2016-yil|arxivsana=25-fevral 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180225095022/http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_prog/what-is-a-live-script.html}}&lt;/ref&gt; App Designer introduced: a new development environment for building apps (with new kind of UI figures, axes, and components);&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MATLAB App Designer|url=http://www.mathworks.com/products/matlab/app-designer/|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=15-sentabr 2016-yil|arxivsana=2016-07-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160711221517/http://www.mathworks.com/products/matlab/app-designer/}}&lt;/ref&gt; pause execution of running programs using a Pause Button.
|-
|9.1
|R2016b
|36
|1.7.0_60
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |September 15, 2016
|Added ability to define local functions in scripts;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Add Functions to Scripts|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_prog/local-functions-in-scripts.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=15-sentabr 2016-yil|arxivsana=2020-07-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200720032948/https://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_prog/local-functions-in-scripts.html}}&lt;/ref&gt; automatic expansion of dimensions (previously provided via explicit call to &lt;code&gt;bsxfun&lt;/code&gt;); &lt;code&gt;tall&lt;/code&gt; arrays for [[Katta hajmli maʼlumot|Big data]];&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Tall Arrays|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/tall-arrays.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=September 15, 2016|arxivsana=2020-09-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200924183726/https://www.mathworks.com/help/matlab/tall-arrays.html}}&lt;/ref&gt; new &lt;code&gt;string&lt;/code&gt; type;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Create String Arrays|url=http://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_prog/create-string-arrays.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=15-sentabr 2016-yil|arxivsana=2020-08-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200808070141/https://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_prog/create-string-arrays.html}}&lt;/ref&gt; new functions to encode/decode [[JSON]];&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=http://mathworks.com/help/matlab/json-formatematikahtml|sarlavha=JSON Format - MATLAB &amp; Simulink|ish=mathworks.com|qaralgan sana=20-avgust 2017-yil}}{{Oʻlikhavola|date=dekabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; official MATLAB Engine API for Java.&lt;ref name=&quot;MATLAB Engine API for Java&quot;/&gt;
|-
|9.2
|R2017a
|37
|1.7.0_60
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |March 9, 2017
|Released MATLAB Online: cloud-based MATLAB desktop accessed in a web browser;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MATLAB Online|url=https://www.mathworks.com/products/matlab-online.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=10-aprel 2017-yil}}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; double-quoted strings; new &lt;code&gt;memoize&lt;/code&gt; function for Memoization; expanded object properties validation;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Validate Property Values|url=https://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_oop/validate-property-values.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=April 10, 2017|arxivsana=2023-05-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230514084312/https://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_oop/validate-property-values.html}}&lt;/ref&gt; mocking framework for unit testing;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Mocking Framework|url=https://www.mathworks.com/help/matlab/mocking-framework.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=April 10, 2017|arxivsana=2023-05-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230514084313/https://www.mathworks.com/help/matlab/mocking-framework.html}}&lt;/ref&gt; MEX targets 64-bit by default; new &lt;code&gt;heatmap&lt;/code&gt; function for creating heatmap charts.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Create Heatmap from Tabular Data|url=https://www.mathworks.com/help/matlab/creating_plots/create-heatmap-from-tabular-data.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=10-aprel 2017-yil|arxivsana=2023-05-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230514084314/https://www.mathworks.com/help/matlab/creating_plots/create-heatmap-from-tabular-data.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|9.3
|R2017b
|38
|1.8.0_121
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |September 21, 2017
|new &lt;code&gt;decomposition&lt;/code&gt; object for solving linear systems; new &lt;code&gt;geobubble&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;wordcloud&lt;/code&gt;, and &lt;code&gt;binscatter&lt;/code&gt; graphics functions; object-oriented C++ Engine API&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MATLAB Engine API for C++|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2017b/matlab/calling-matlab-engine-from-cpp-programs.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=2023-05-14|arxivsana=2023-03-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230307163605/https://www.mathworks.com/help/releases/R2017b/matlab/calling-matlab-engine-from-cpp-programs.html}}&lt;/ref&gt; and MATLAB Data API;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MATLAB Data API|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2017b/matlab/matlab-data-array.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=2023-05-14|arxivsana=2023-03-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230307163605/https://www.mathworks.com/help/releases/R2017b/matlab/matlab-data-array.html}}&lt;/ref&gt; Introduced a GPU Coder that converts MATLAB code to CUDA code for Nvidia.&lt;ref name=&quot;EEJournal&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Deep Learning with MATLAB|ish=Electronic Engineering Journal|url=https://www.eejournal.com/article/deep-learning-with-matlab/|qaralgan sana=23-noyabr 2020-yil|ism=Kevin|muallif=Morris|sana=27-mart 2018-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|9.4
|R2018a
|39
|1.8.0_144
| rowspan=&quot;2&quot; |2018
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |March 15, 2018&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MathWorks Announces Release 2018a of the MATLAB and Simulink Product Families|url=https://www.mathworks.com/company/newsroom/mathworks-announces-release-2018a-of-the-matlab-and-simulink-product-families.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=5-aprel 2018-yil|arxivsana=2020-08-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200803213823/https://www.mathworks.com/company/newsroom/mathworks-announces-release-2018a-of-the-matlab-and-simulink-product-families.html}}&lt;/ref&gt;
|Live Functions in interactive documents;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Create Live Functions|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2018a/matlab/matlab_prog/create-live-functions.html|nashriyot=MathWorks}}{{Oʻlikhavola|date=mart 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; support for adding interactive controls in live scripts; create deployed intranet web apps using MATLAB Compiler;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Web Apps|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2018a/compiler/web-apps.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=2023-05-14|arxivsana=2023-03-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230307163606/https://www.mathworks.com/help/releases/R2018a/compiler/web-apps.html}}&lt;/ref&gt; custom tab completion for user functions;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Customize Code Suggestions and Completions|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2018a/matlab/matlab_prog/customize-code-suggestions-and-completions.html|nashriyot=MathWorks}}{{Oʻlikhavola|date=mart 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; C++ MEX API;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=C++ MEX Applications|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2018a/matlab/cpp-mex-file-applications.html|nashriyot=MathWorks}}{{Oʻlikhavola|date=mart 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; interleaved storage for complex numbers in C MEX files.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MATLAB Support for Interleaved Complex API in C MEX Functions|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2018a/matlab/matlab_external/matlab-support-for-interleaved-complex.html|nashriyot=MathWorks}}{{Oʻlikhavola|date=mart 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|9.5
|R2018b
|40
|1.8.0_152
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |September 12, 2018
|new &lt;code&gt;stackedplot&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;scatterhistogram&lt;/code&gt;, and &lt;code&gt;imtile&lt;/code&gt; graphics functions; more I/O functions support accessing remote data from cloud sources (like AWS, Azure, Hadoop);&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Work with Remote Data|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2018b/matlab/import_export/work-with-remote-data.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=2023-05-14|arxivsana=2023-03-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230307163611/https://www.mathworks.com/help/releases/R2018b/matlab/import_export/work-with-remote-data.html}}&lt;/ref&gt; grid layout manager for uifigure apps; Neural Network Toolbox replaced with Deep Learning Toolbox.&lt;ref name=&quot;Michel 2018&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Michel|ism=Stefanie|sarlavha=Mathworks erweitert Deep-Learning-Funktionen im neuen Release|ish=MM MaschinenMarkt|sana=15-oktabr 2018-yil|url=https://www.maschinenmarkt.vogel.de/mathworks-erweitert-deep-learning-funktionen-im-neuen-release-a-765980/|til=de|qaralgan sana=23-noyabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|9.6
|R2019a
|41
|1.8.0_181
| rowspan=&quot;2&quot; |2019
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |March 20, 2019
|MATLAB Projects; &lt;code&gt;xcorr&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;xcov&lt;/code&gt; function are now in core MATLAB; new &lt;code&gt;readmatrix&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;readvars&lt;/code&gt;, and &lt;code&gt;readcell&lt;/code&gt; I/O functions as well as the write variants; new &lt;code&gt;parallelplot&lt;/code&gt; graphics function; colors can be specified in hexadecimal format (#FF8800) in graphics objects; new &lt;code&gt;clibgen&lt;/code&gt; package for generating wrapper interfaces to C++ libraries;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MATLAB Speaks C++|url=https://blogs.mathworks.com/developer/2019/07/11/cpp-interface/|nashriyot=MathWorks}}&lt;/ref&gt; out-of-process execution mode for MEX functions;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Out-of-Process Execution of C++ MEX Functions|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2019a/matlab/matlab_external/out-of-process-execution-of-c-mex-functions.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=2023-05-14|arxivsana=2023-03-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230307163615/https://www.mathworks.com/help/releases/R2019a/matlab/matlab_external/out-of-process-execution-of-c-mex-functions.html}}&lt;/ref&gt; added state machine programming with Stateflow.&lt;ref name=&quot;StackPath&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MathWorks announces release 2019b of MATLAB and Simulink|ish=Evaluation Engineering|url=https://www.evaluationengineering.com/instrumentation/software/article/21106170/mathworks-announces-release-2019b-of-matlab-and-simulink|qaralgan sana=23-noyabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|9.7
|R2019b
|42
|1.8.0_202
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |September 11, 2019
|Live Editor Tasks;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Add Interactive Tasks to a Live Script|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2019b/matlab/matlab_prog/add-live-editor-tasks-to-a-live-script.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=2023-05-14|arxivsana=2023-03-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230307163620/https://www.mathworks.com/help/releases/R2019b/matlab/matlab_prog/add-live-editor-tasks-to-a-live-script.html}}&lt;/ref&gt; hexadecimal and binary literals;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Hexadecimal and Binary Values|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2019b/matlab/matlab_prog/specify-hexadecimal-and-binary-numbers.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=2023-05-14|arxivsana=2023-03-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230307163621/https://www.mathworks.com/help/releases/R2019b/matlab/matlab_prog/specify-hexadecimal-and-binary-numbers.html}}&lt;/ref&gt; dot-indexing into function outputs;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Indexing into Function Call Results|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2019b/matlab/matlab_prog/indexing-into-function-call-results.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=2023-05-14|arxivsana=2023-03-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230307163713/https://www.mathworks.com/help/releases/R2019b/matlab/matlab_prog/indexing-into-function-call-results.html}}&lt;/ref&gt; &lt;code&gt;arguments&lt;/code&gt; block for function input validation;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Function Argument Validation|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2019b/matlab/matlab_prog/function-argument-validation-1.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=2023-05-14|arxivsana=2023-03-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230307163713/https://www.mathworks.com/help/releases/R2019b/matlab/matlab_prog/function-argument-validation-1.html}}&lt;/ref&gt; Bluetooth LE interface;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Bluetooth Low Energy Communication Overview|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2019b/matlab/import_export/bluetooth-low-energy-communication-overview.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=2023-05-14|arxivsana=2023-03-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230307163713/https://www.mathworks.com/help/releases/R2019b/matlab/import_export/bluetooth-low-energy-communication-overview.html}}&lt;/ref&gt; new tiled chart layout functions (&lt;code&gt;tiledlayout&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;nexttile&lt;/code&gt;); out-of-process execution mode for Python.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Out-of-Process Execution of Python Functionality|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2019b/matlab/matlab_external/out-of-process-execution-of-python-functionality.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=2023-05-14|arxivsana=2023-03-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230307163713/https://www.mathworks.com/help/releases/R2019b/matlab/matlab_external/out-of-process-execution-of-python-functionality.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|9.8
|R2020a
|43
|
| rowspan=&quot;2&quot; |2020
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |March 19, 2020
|Improved Intel MKL support for AMD CPUs (AVX2);&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Hruska |first=Joel |date=31-mart 2020-yil |title=Crippled No Longer: Matlab Now Runs on AMD CPUs at Full Speed - ExtremeTech |work=Extremetech |url=https://www.extremetech.com/computing/308501-crippled-no-longer-matlab-2020a-runs-amd-cpus-at-full-speed |access-date=29-oktabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt; UTF-8 encoding by default for text files and I/O; new &lt;code&gt;exportgraphics&lt;/code&gt; function; new &lt;code&gt;boxchart&lt;/code&gt; graphics function; removal of Mupad notebook; ability to create stand-alone applications with Simulink.&lt;ref name=&quot;HPCwire 2020&quot;&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MathWorks Delivers Additional AI Capabilities with Release 2020a of MATLAB and Simulink|ish=HPCwire|sana=8-may 2020-yil|url=https://www.hpcwire.com/off-the-wire/mathworks-delivers-additional-ai-capabilities-with-release-2020a-of-matlab-and-simulink/|qaralgan sana=23-noyabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|9.9
|R2020b
|44
|
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |September 17, 2020
|build pattern expressions similar to regular expressions for text;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Build Pattern Expressions|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2020b/matlab/matlab_prog/build-pattern-expressions.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=2023-05-14|arxivsana=2023-03-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230307163713/https://www.mathworks.com/help/releases/R2020b/matlab/matlab_prog/build-pattern-expressions.html}}&lt;/ref&gt; &lt;code&gt;readstruct&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;writestruct&lt;/code&gt; I/O functions for structures in XML files; Bluetooth interface;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Bluetooth Communication|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2020b/matlab/bluetooth-communication.html|nashriyot=MathWorks}}{{Oʻlikhavola|date=mart 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; new &lt;code&gt;bubblechart&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;swarmchart&lt;/code&gt; graphics functions; new &lt;code&gt;turbo&lt;/code&gt; colormap; new &lt;code&gt;exportapp&lt;/code&gt; function; introduced custom UI component class;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=UI Component Development Overview|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2020b/matlab/creating_guis/develop-classes-of-ui-component-objects.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=2023-05-14|arxivsana=2023-03-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230307163713/https://www.mathworks.com/help/releases/R2020b/matlab/creating_guis/develop-classes-of-ui-component-objects.html}}&lt;/ref&gt; online version of Simulink.&lt;ref name=&quot;Manners 2020&quot;&gt;{{Veb manbasi|muallif=Manners|ism=David|sarlavha=MathWorks updates Simulink and MATLAB families|ish=Electronics Weekly|sana=24-sentabr 2020-yil|url=https://www.electronicsweekly.com/news/business/mathworks-updates-simulink-matlab-families-2020-09/|qaralgan sana=23-noyabr 2020-yil}}&lt;/ref&gt;
|-
|9.10
|R2021a
|45
|
| rowspan=&quot;2&quot; |2021
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |March 11, 2021
|new &lt;code&gt;name=value&lt;/code&gt; syntax for passing function arguments;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Name-Value in Function Calls|url=https://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_prog/namevalue-in-function-calls.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=2023-05-14|arxivsana=2023-03-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230307163713/https://www.mathworks.com/help/matlab/matlab_prog/namevalue-in-function-calls.html}}&lt;/ref&gt; new Class Diagram tool;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Class Diagram Viewer|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2021a/matlab/ref/classdiagramviewer.html|nashriyot=MathWorks}}&lt;/ref&gt; new MATLAB API for XML Processing (MAXP) &lt;code&gt;matlab.io.xml.*&lt;/code&gt;; new &lt;code&gt;bubblecloud&lt;/code&gt; graphics function.
|-
|9.11
|R2021b
|46
|
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |September 22, 2021
|improvements to code editor (block editing, automatic suggestions/completions, refactoring, etc.); new &lt;code&gt;sftp&lt;/code&gt; function.
|-
|9.12.0
|R2022a
|47
|
| rowspan=&quot;2&quot; |2022
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |March 9, 2022
|Windows 7 is no longer supported; UTF-8 used as system encoding on Windows, including system calls made from MEX files; enhanced P-code obfuscation; support for.opus audio files; create custom Live Editor Tasks.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Create Simple Live Editor Task|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2022a/matlab/creating_guis/create-simple-live-editor-task.html|nashriyot=MathWorks}}&lt;/ref&gt;
|-
|9.13
|R2022b
|48
|1.8.0_202
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |August 24, 2022
|new &lt;code&gt;dictionary&lt;/code&gt; data type (associative array);&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Map Data with Dictionaries|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2022b/matlab/matlab_prog/getting-started-with-dictionaries.html|nashriyot=MathWorks}}&lt;/ref&gt; output validation in &lt;code&gt;arguments&lt;/code&gt; block; build automation task runner using a &lt;code&gt;buildfile.m&lt;/code&gt; file;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Create and Run Tasks Using Build Tool|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2022b/matlab/matlab_prog/create-and-run-tasks-using-build-tool.html|nashriyot=MathWorks}}&lt;/ref&gt; support for both [[.NET Core|.NET]] (Core) and [[.NET Framework]] in MATLAB Interface to. NET and Engine API.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Call .NET from MATLAB|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2022b/matlab/call-net-from-matlab.html|nashriyot=MathWorks}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Call MATLAB from .NET|url=https://www.mathworks.com/help/releases/R2022b/matlab/call-matlab-from-net.html|nashriyot=MathWorks}}&lt;/ref&gt;
|-
|9.14.0
|R2023a
|49
|
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
| style=&quot;text-align:right;white-space:nowrap;&quot; |March 16, 2023
|Live Editor Tasks: Import data in live scripts; interactively find and remove periodic and polynomial trends from data;
pivot Function: Summarize tabular data in pivot tables;
Python Interface: Support for conversions of Python and NumPy data types; use Python objects as keys in a MATLAB dictionary;
Unit Testing Framework: Run tests using the Test browser
|}
Raqam (yoki nashr raqami) FLEXlm Concurrent License Manager dasturi tomonidan bildirilgan versiyadir. MATLAB va rasmiy asboblar qutilaridagi oʻzgarishlarning toʻliq roʻyxati uchun MATLAB nashri eslatmalariga murojaat qiling&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=MATLAB Release Notes|url=http://www.mathworks.com/help/relnotes/index.html|nashriyot=MathWorks|qaralgan sana=25-yanvar 2014-yil|arxivsana=2020-06-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200628062454/https://www.mathworks.com/help/relnotes/index.html}}&lt;/ref&gt;.{{Clear}}

== Yana qarang ==

* Raqamli-tahlil dasturlarini taqqoslash
* Raqamli-tahlil dasturlari roʻyxati

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Qardosh loyihaga ishorat|wikt=no|n=no|q=no|s=no|commons=Category:MATLAB|b=MATLAB Programming|v=MATLAB essential}}

* {{Rasmiy sayt|https://www.mathworks.com/products/matlab.html}}
* {{Curlie|Science/Math/Software/MATLAB|MATLAB}}
{{Numerical analysis software}}{{Computer algebra systems}}{{Statistical software}}{{Image Processing Software}}{{Linear algebra}}{{Dasturlash tillari}}
[[Turkum:Kross-platformali dasturlar]]
[[Turkum:Vaqt seriyali dasturiy ta'minot]]
[[Turkum:Domenga xos dasturlash tili.......]]
[[Turkum:Dasturiy ta'minot modellashtirish tili]]
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;</text>
      <sha1>ldx5w04ec4cg6esjh1s9g7fjzleutf9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lazer dori</title>
    <ns>0</ns>
    <id>949664</id>
    <revision>
      <id>6181450</id>
      <parentid>5191949</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T19:23:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11668" sha1="j5qrgmwtqvcyi08j5hv3nmwub31v106" xml:space="preserve">[[Fayl:Coherent_899_dye_laser.jpg|right|thumb|250x250px| CW rodamin boʻyoq lazeri 590 nm ga yaqin, odatda erta tibbiy lazer tizimlarida qoʻllanadi.]]
[[Fayl:Photodynamic_therapy.jpg|right|thumb|225x225px| Lazer nurlanishi saraton kasalligini davolash uchun fotodinamik terapiya uchun tola orqali yuboriladi.]]
[[Fayl:Sharplan_40C.jpg|right|thumb|357x357px| KBB, ginekologiya, dermatologiya, ogʻiz jarrohligi va podiatriyada qoʻllanadigan 40 vattli CO &lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; lazer]]
'''Lazer tibbiyoti''' lazerli fotodinamik terapiya,&lt;ref name=&quot;dlp&quot;&gt;{{Kitob manbasi|last=Duarte F. J.|title=Dye Laser Principles, with Applications|url=https://archive.org/details/dyelaserprincipl0000unse|publisher=[[Academic Press]]|location=Boston|date=1990|isbn=0-12-222700-X}}&lt;/ref&gt; fotorejuvenatsiya va lazer jarrohlik kabi tibbiy diagnostika, davolash yoki davolashda [[Lazer|lazerlardan]] foydalanishdan iborat boʻlib kelmoqda.

''Lazer'' soʻzi „majburiy nurlanish yordamida yorugʻlikni kuchaytirish“ degan maʼnoni anglatadi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=What is a Laser?|ish=NASA Space Place|url=https://spaceplace.nasa.gov/laser/en/}}&lt;/ref&gt;

== Tarixi ==
Lazer 1960-yilda Teodor Mayman&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Townes|ism=Charles H.|sarlavha=The first laser|url=https://press.uchicago.edu/Misc/Chicago/284158_townes.html#:~:text=Theodore%20Maiman%20made%20the%20first,rod%20with%20silver%2Dcoated%20surfaces.|qaralgan sana=24-aprel 2023-yil|ish=The University of Chicago Press}}&lt;/ref&gt; tomonidan ixtiro qilingan va keyinchalik uning tibbiyotda qoʻllanishi mumkin boʻlgan imkoniyatlar oʻrganilgan. Lazerlar uchta xususiyatga ega: yoʻnalish, impuls (juda qisqa impulslarda ishlash imkoniyati) va [[Monoxromiya|monoxromatiklik]] .&lt;ref name=&quot;techniques-ingenieur.fr&quot;&gt;{{Veb manbasi|url=https://www.techniques-ingenieur.fr/base-documentaire/biomedical-pharma-th15/electronique-robotique-et-tic-pour-la-sante-42628210/lasers-en-medecine-med1500/|sarlavha=Lasers en médecine}}&lt;/ref&gt;

1961-yilda, lazer ixtiro qilingar Charlz J. Kempbell bir puls bilan angiomatoz retinal oʻsimtani yoʻq qilish uchun yoqut lazeridan muvaffaqiyatli foydalangan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=It Happened Here: The Ruby Laser|url=https://healthmatters.nyp.org/ruby-laser/|qaralgan sana=24-aprel 2023-yil|ish=NewYork-Presbyterian|arxivsana=2023-05-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230528153456/https://healthmatters.nyp.org/ruby-laser/}}&lt;/ref&gt; 1963-yilda doktor Leon Goldman pigmentli teri hujayralarini davolash uchun yoqut lazeridan foydalanganligi haqida xabar berdi va oʻzining topilmalari haqida xabar berdi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|muallif=Appold|ism=Karen|sana=11-aprel 2019-yil|sarlavha=The history of aesthetic lasers|url=https://www.dermatologytimes.com/view/history-aesthetic-lasers|qaralgan sana=24-aprel 2023-yil|ish=Dermatology Times}}&lt;/ref&gt;

Argonli ionlashtirilgan lazer (toʻlqin uzunligi: 488-514 nm) shundan beri retinal dekolmani davolash uchun afzal qilingan lazerga aylandi. [[Uglerod kislota lazeri|Karbonat angidrid lazeri]] 1960-yillarning boshlarida Kumar Patel va boshqalar tomonidan ishlab chiqilgan va hozirda nafaqat dorivor maqsadlarda, balki boshqa maqsadlarda payvandlash va burgʻulash uchun ham keng tarqalgan va koʻp qirrali vosita hisoblanib foydalanib kelinmoqda.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|sarlavha=C. Kumar N. Patel|url=https://www.invent.org/inductees/c-kumar-n-patel|qaralgan sana=25-aprel 2023-yil|ish=Invent.org}}&lt;/ref&gt;

1970-yildan boshlab optik toladan (operatsiya xonasida qisqa masofada) foydalanish imkoniyati endoskop kanaliga tolani kiritish imkoniyati tufayli koʻplab lazer ilovalarini, xususan endokavitarni imkonyatlarini ochib berdi.

Bu vaqt ichida argon lazeri [[gastroenterologiya]] va [[Pulmonologiya|pnevmologiyada]] qoʻllanila boshlandi. Doktor Piter Kiefhaber birinchi boʻlib „odamlarda oshqozon-ichakdan qon ketishi uchun endoskopik argon lazerli fotokoagulyatsiyani muvaffaqiyatli amalga oshirdi“. Kiefhaber, shuningdek, Nd: YAG lazerini tibbiyotda qoʻllash boʻyicha jarroh hisoblanadi, shuningdek, uni oshqozon-ichakdan qon ketishini nazorat qilish uchun foydalaniladi.&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Khemasuwan|first1=Danai|last2=Mehta|first2=Atul C.|last3=Wang|first3=Ko-Pen|date=2015-yil dekabr|title=Past, present, and future of endobronchial laser photoresection|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4700383/|journal=Journal of Thoracic Disease|volume=7|issue=4|pages=S380–S388}}&lt;/ref&gt;

== Afzalliklar ==
Lazer koʻplab noyob afzalliklarga ega, bu esa uni har xil turdagi foydalanuvchilar orasida juda mashhur qiladi.

* Yoʻnalishning aniqligi tufayli lazer barcha turdagi toʻqimalarni qoʻshni hujayralarga zarar bermasdan aniq kesish va kuydirish uchun ishlatiladi. Bu tibbiyotda qoʻllangan eng xavfsiz texnika va eng aniq kesish va kuydirish.
* Laboratoriyalar lazerlardan, xususan, [[Spektroskopiya|spektroskopiya tahlili]] va umuman biokimyoviy namunalarni tahlil qilish uchun keng qoʻllanadi. Bu mikroskopik miqyosda hujayra yoki namunaning tarkibini tom maʼnoda „koʻrish“ va tezroq aniqlash imkonini beradi.
* Lazerning elektr intensivligi bemor uchun xavfsiz tarzda osongina boshqarilishi mumkin, ammo oʻz xohishiga koʻra oʻzgaruvchan boʻlib, bu unga juda keng va qisman oʻrganilgan foydalanish doirasini beradi (2021-yilda).

== Kamchiliklari ==
Asosiy kamchilik tibbiy emas, balki iqtisodiy: uning narxi. Rivojlangan mamlakatlarda uning narxi yaratilganidan buyon sezilarli darajada pasaygan boʻlsa-da, u materiallar, har qanday lazer terapiyasini ishlatish uchun zarur boʻlgan asbob-uskunalarning texnikligi, shuningdek, faqat tibbiy yordamni talab qilishi sababli boshqa keng tarqalgan texnik vositalardan qimmatroq boʻlib qolmoqda.

Misol uchun, Fransiyada stomatologik, endodontal yoki periodontal lazer bilan davolash nomenklaturadan tashqari tasniflanadi va shuning uchun ijtimoiy sugʻurta tomonidan qoplanmaydi.

== Lazerlar ==
[[Tibbiyot|Tibbiyotda]] ishlatiladigan lazerlar asosan lazerning har qanday turini oʻz ichiga oladi, ammo quyidagilar:

* [[Uglerod kislota lazeri|CO &lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; lazerlari]]&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Polanyi|first1=T.G.|title=A CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; Laser for Surgical Research|journal=Medical &amp; Biological Engineering|volume=8|year=1970|issue=6|pages=541–548|doi=10.1007/bf02478228|pmid=5509040}}&lt;/ref&gt; yumshoq toʻqimalarni kesish, bugʻlash, tushirish va fotokoagulyatsiya qilish uchun ishlatiladi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://lightscalpel.com/laser-surgery/|sarlavha=Soft-Tissue Laser Surgery - CO2 Surgical Laser - LightScalpel|ish=LightScalpel|til=inglizcha|qaralgan sana=4-aprel 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
* diodli lazerlar&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|last=Loevschall|first1=Henrik|title=Effect of low level diode laser irradiation of human oral mucosa fibroblasts in vitro|journal=Lasers in Surgery and Medicine|volume=14|issue=4|year=1994|pages=347–354|doi=10.1002/lsm.1900140407|pmid=8078384}}&lt;/ref&gt;
* boʻyoq lazerlari&lt;ref name=&quot;dlp&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Duarte8&quot;&gt;{{Kitob manbasi|editor=Duarte FJ|title=Tunable Laser Applications|edition=3rd|publisher=[[CRC Press]]|location=Boca Raton|year=2016|isbn=9781482261066|chapter=Medical Applications of Organic Dye Lasers|pages=293–313}}&lt;/ref&gt;
* [[Eksimerli lazer|eksimer lazerlari]]
* tolali lazerlar&lt;ref name=&quot;Duarte7&quot;&gt;{{Kitob manbasi|editor=Duarte FJ|title=Tunable Laser Applications|edition=3rd|publisher=[[CRC Press]]|location=Boca Raton|year=2016|isbn=9781482261066|last=Popov S|chapter=Fiber Laser Overview and Medical Applications|pages=263–292}}&lt;/ref&gt;
* [[Gaz lazer|gaz lazerlari]]
* erkin elektron lazerlar
* yarimoʻtkazgichli diodli lazerlar&lt;ref name=&quot;Duarte5&quot;&gt;{{Kitob manbasi|editor=Duarte FJ|title=Tunable Laser Applications|edition=3rd|publisher=[[CRC Press]]|location=Boca Raton|year=2016|isbn=9781482261066|last=Duarte FJ|chapter=Broadly Tunable External-Cavity Semiconductor Lasers|pages=203–241}}&lt;/ref&gt;

== Tibbiyotda qoʻllanishi ==
Lazerlar qoʻllanadigan protseduralar, amaliyotlar, qurilmalar va mutaxassisliklarga misollar quyidagilar kiradi:

* angioplastika&lt;ref name=&quot;Duarte8&quot;/&gt;
* [[Saraton (kasallik)|saraton]] tashxisi&lt;ref name=&quot;Duarte5&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |last=Duarte |first=Francisco Javier |title=Two-laser therapy and diagnosis device, EP0284330A1 |date=28-sentabr 1988-yil |url=http://www.google.com/patents/EP0284330A1 |access-date=18-aprel 2016-yil}}&lt;/ref&gt;
* saraton kasalligini davolash&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|editor=Duarte FJ|title=Dye Laser Principles|url=https://archive.org/details/dyelaserprincipl0000unse|publisher=[[Academic Press]]|location=Boston|year=1990|pages=[https://archive.org/details/dyelaserprincipl0000unse/page/n434 419]–32|chapter=Dye Lasers in Medicine|isbn=0-12-222700-X|last=Goldman L|authorlink=Leon Goldman}}&lt;/ref&gt;
* [[Stomatologiya]]
* chandiqni qayta koʻrib chiqish, terini qayta tiklash, epilasyonni lazer bilan olib tashlash, tatuirovkani olib tashlash kabi [[Dermatologiya|kosmetik dermatologiya]]&lt;ref name=&quot;Duarte8&quot; /&gt;
* [[dermatologiya]],&lt;ref name=&quot;Duarte8&quot; /&gt; melanomani davolash uchun
* frenektomiya
* litotripsi&lt;ref name=&quot;Duarte8&quot; /&gt;
* lazerli mammografiya&lt;ref name=&quot;Duarte10&quot;&gt;{{Kitob manbasi|editor=Duarte FJ|title=Tunable Laser Applications|edition=2nd|publisher=[[CRC Press]]|location=Boca Raton|year=2008|isbn=978-1-4200-6009-6|last=Carroll FE|chapter=Pulsed, Tunable, Monochromatic X-rays: Medical and Non-Medical Applications|pages=[https://books.google.com/books?id=FCDPZ7e0PEgC&amp;pg=PA281 281–310]}}&lt;/ref&gt;
* tibbiy tasvirlar&lt;ref name=&quot;Duarte10&quot; /&gt;
* [[Mikroskopiya|mikroskop]]&lt;ref name=&quot;Duarte2&quot;&gt;{{Kitob manbasi|editor=Duarte FJ|title=Tunable Laser Applications|edition=3rd|publisher=[[CRC Press]]|location=Boca Raton|year=2016|isbn=9781482261066|last=Orr BJ|authorlink=Brian Orr|chapter=Spectroscopic Applications of Pulsed Tunable Optical Parametric Oscillators|pages=17–142}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Duarte9&quot;&gt;{{Kitob manbasi|editor=Duarte FJ|title=Tunable Laser Applications|edition=2nd|publisher=[[CRC Press]]|location=Boca Raton|year=2008|isbn=978-1-4200-6009-6|chapter=Biological Microscopy with Ultrashort Laser Pulses|pages=[https://books.google.com/books?id=FCDPZ7e0PEgC&amp;pg=PA245 245–80]}}&lt;/ref&gt;
* [[oftalmologiya]] (shu jumladan [[LASIK|Lasik]] va lazer fotokoagulyatsiyasi)
* optik kogerent tomografiya&lt;ref name=&quot;Duarte7&quot;/&gt;
* optogenetika&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|editor=Duarte FJ|title=Organic Lasers and Organic Photonics|publisher=[[Institute of Physics]]|location=London|year=2018|pages=13–1 to 13–114|chapter=Organic dyes in optogenetics|isbn=978-0-7503-1570-8|last=Penzkofer A}}&lt;/ref&gt;
* prostatektomiya
* [[plastik jarrohlik]], lazerli liposaktsiya,&lt;ref&gt;{{jurnal manbasi|title=A comparative study of internal laser-assisted and conventional liposuction: a look at the influence of drugs and major surgery on laboratory postoperative values.|date=2013-yil oktabr|journal=Drug Design, Development and Therapy|doi=10.2147/DDDT.S50828|pmid=24143076|volume=7|pages=1195–200|pmc=3798112}}&lt;/ref&gt; va teri lezyonlarini davolashda (tugʻma va orttirilgan) va chandiqlarni davolashda (kuyishlar va jarrohlik izlari)
* [[jarrohlik]],&lt;ref name=&quot;Duarte7&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi|editor=Jelinkova H|title=Lasers for Medical Applications: Diagnostics, Therapy, and Surgery|publisher=[[Woodhead Publishing|Woodhead]]|location=Oxford|year=2013|isbn=978-0-85709-237-3}}&lt;/ref&gt; toʻqimalarni kesish, olib tashlash va kuydirish

== Qayerlarda ishlatiladi ==

* Dental lazer
* Endovenoz lazer terapiyasi
* Lazer yordamida yangi biriktirish tartibi
* Lazerli jarrohlik
* Nur terapiyasi
* Past darajadagi lazer terapiyasi
* Fotodinamik terapiya
* Fototibbiyot

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{chala}}
[[Turkum:Medical phyusics]]
[[Turkum:Laser medicine]]</text>
      <sha1>j5qrgmwtqvcyi08j5hv3nmwub31v106</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hum (Xorvatiya)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>952692</id>
    <revision>
      <id>6181755</id>
      <parentid>4216627</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:39:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EUPBR</username>
        <id>146803</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6181755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3775" sha1="gmqft3cyqhxqfjrlvolrq9fr7d2qi4g" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- Basic info ----------------&gt;
| official_name          = Hum
| other_name             =
| native_name            =  
| nickname               = 
| settlement_type        = Qishloq
| motto                  =
| image_skyline          = Хум, 2023 рік.jpg
| imagesize              = 
| image_caption          = Humning ko'rinshi
| image_flag             = 
| flag_size              =

| seal_size              =
| image_map              = 
| mapsize                = 
| map_caption            = 
| pushpin_map            = Croatia
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_mapsize        = 
| pushpin_map_caption    =
| subdivision_type       = [[List of sovereign states|Davlat]]
| subdivision_name       = {{CRO}}
| subdivision_type1      = [[Counties of Croatia|Tuman]]
| subdivision_name1      = [[File:Zastava Istarske županije.svg|border|23px]] [[Istria County|Istriya]]
| subdivision_name2      = [[File:Zastava Buzeta.svg|8px]] [[Buzet]]
| government_footnotes   =
| government_type        =
| leader_title           =
| leader_name            = 
| established_title      =  
| established_date       = 
| area_magnitude         = 
| unit_pref              = Imperial 
| population_density_km2 = auto
| population_metro       = 
| coordinates            = {{coord|45|20|53|N|14|3|0|E|region:HR|display=inline}}
| blank_name             = 
| blank_info             =
| website                = {{url|http://www.hum.hr}}
| footnotes              =
}}
Xum (italyancha. &quot;Colmo&quot;; nemischa. &quot;Cholm:) — aholi punkti, maʼmuriy jihatdan Xorvatiya, Istriyaning markaziy qismidagi Buzet shahrida joylashgan.

== Tarixi ==
Uning g'arbiy tomonida shahar devorlar bilan o'ralgan, qolgan tomonlarida esa mudofaa devorlariga uylar qurilgan. U haqida ma'lumotlar dastlab 1102 - yildagi ba'zi hujjatlarda ko'rinish bergan, o'sha paytda bu aholi punkti Cholm deb atalgan. Bu nom esa Italiyaning Kolmo nomidan kelib chiqqan.

Shahardagi klassik fasadli Maryam Assopsiyasi cherkovi 1802 yilda mahalliy usta Yuraj Grjinich tomonidan qurilgan eski cherkov o'rnida qurilgan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.istrapedia.hr/hr/natuknice/1145/hum |sarlavha=Istrapedia |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230611064838/https://www.istrapedia.hr/hr/natuknice/1145/hum |sana=2023-06-11 |qaralgan sana=2023-06-11 |arxivsana=2023-06-11 }}&lt;/ref&gt;

Mahalliy aholining glagolitning shakllanish davrida (12-asrning ikkinchi yarmi) yozilgan &quot;Xum glagolit devori yozuvlari&quot; (&quot;Hum Glagolitic wall writings&quot;) saqlanib qolgan va ular o'rta asrlarda Xorvatiya glagolit adabiy madaniyatining eng qadimgi namunalaridan biridir.

XV-asrlarda Avliyo Jeronim tomonidan shahar qayta jonlantirildi va rangbaranglashtiridi.  XVII asrda Xum Venetsiya nazorati ostida bo'lgandan so'ng, mudofaa devorlari tiklandi, ikkita minora, qo'sh shahar eshiklari, shahar lojasi va boshqa ma'muriy binolar qurildi.

Tarix davomida Xum ko'pincha mojarolar, o'g'irliklar va urushlardam azob chekardi. Uning istehkom tizimi tez-tez buzilib, qayta tiklangan. Shaharning bugungi qiyofasi 19-asrda Sankt-Peter va Pavlus cherkovi qurilganidan so'ng paydo bo'ldi.

== Demografiyasi ==
2021 - yilgi ma'lumotlarga ko'ra Hum aholi punktining umumiy aholisi 52 tani tashkil qilgan. Bundan 10 yil oldin, ya'ni 2011 - yilda uning umumiy aholisi 30 ta edi.&lt;gallery&gt;
File:Hum–Church of the Assumption of Mary-02.jpg|Maryam Assopsiyasi cherkovi 
File:Hum2.JPG|Humdagi uylar
File:Hum1.JPG|Qishloqning ko'chalari
Hum U Istri.jpg|Hum temir yo'l stantsiyasi
File:Hum zvonik.jpg|Hum qo'ng'iroq minorasi
&lt;/gallery&gt;

== Manbasi ==
&lt;references group=&quot;https://www.istrapedia.hr/hr/natuknice/1145/hum&quot; /&gt;

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>gmqft3cyqhxqfjrlvolrq9fr7d2qi4g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Laxta Center</title>
    <ns>0</ns>
    <id>955994</id>
    <revision>
      <id>6181449</id>
      <parentid>5548486</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T19:08:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18905" sha1="m493a8n5usug493us4kgk7yf2v47xq8" xml:space="preserve">{{Bino bilgiqutisi
| name             = Laxta Center
| native_name      = Лахта центр
| native_name_lang = ru
| former_names     = 
| alternate_names  = 
| awards           = 
| image            = Лахта центр 2021.jpg
| image_alt        = 
| image_size       = 280px
| caption          = Laxta Center 2018-yilda
| location         = [[Laxta]], [[Sankt Peterburg]]
| address          = Laxtinskij Prospect 2
| location_town    = 
| location_country = Rossiya
| coordinates      = {{Coord|59|59|13.7|N|30|10|37.3|E|region:RU|display=inline,title}}
| altitude =
| status = {{Color|green|Tugallangan}}
| groundbreaking_date =
| start_date = {{start date and age|2012}}
| completion_date = {{start date and age|2019}}
| opened_date =
| inauguration_date =
| demolition_date =
| destruction_date =
| architect =
| landlord =
| owner = [[Gazprom]]
| cost = US$1.77 mlrd&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|url=https://realty.rbc.ru/news/5bed46bd9a794728d6707196|title = «Газпром» раскрыл стоимость строительства самого высокого здания Европы}}&lt;/ref&gt;
| floor_area = {{convert|163,000|m2|ft2|abbr=on}}&lt;ref&gt;{{Veb manbasi|title=Lakhta Center|url=https://www.permasteelisagroup.com/project-detail?project=930|access-date=12 August 2021|website=www.permasteelisagroup.com|arxivsana=2023-04-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425072709/https://www.permasteelisagroup.com/project-detail?project=930}}&lt;/ref&gt;
| top_floor =
| floor_count = 87 yer ustida
&lt;div&gt;
                3 yer ostida&lt;ref name=&quot;Skyscrapercenter&quot;&gt;{{veb manbasi |title=Lakhta Center |url=https://www.skyscrapercenter.com/building/lakhta-center/12575 |website=skyscrapercenter.com |publisher=[[CTBUH]]}}&lt;/ref&gt;&lt;/div&gt;
| parking =
| embedded =
| references = &lt;ref name=&quot;Skyscrapercenter&quot; /&gt;
| highest_region = Rossiya va Yevropa
| highest_reflabel =
| highest_prev = [[Federation Tower]]
| highest_start = 2017
| highest_end =
| highest_next =
| map_type =
| map_alt =
| map_caption =
| building_type = Ofis
| architectural_style = [[Neo-futurism]]
| structural_system =
| current_tenants =
| height =
| architectural = {{convert|462|m|ft|abbr=on}}
| tip =
| antenna_spire =
| roof =
| observatory = {{convert|357|m|ft|abbr=on}}
| other_dimensions =
| architecture_firm = RMJM (2011-yilga qadar), GORPROJECT&lt;ref&gt;[https://www.houseandgarden.co.uk/article/europes-tallest-skyscraper-lakhta-centre Europeʼs tallest skyscraper is nearing completion in St. Petersburg]&lt;/ref&gt;
| structural_engineer = Gorproject, Inforceproject
| main_contractor = [[Rönesans Holding]]
| designations =
| renovation_date =
}}

Lakhta Center (rus:Laxta sentr) — 87 qavatli osmonoʻpar bino&lt;ref&gt;[https://www.augustman.com/in/travel/tallest-buildings-in-the-world/%7C Burj Khalifa To Taipei 101: These Are The Tallest Skyscrapers In The World]{{Oʻlikhavola|date=iyul 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. [[Rossiya]]ning [[Sankt-Peterburg]] shahrining shimoli-gʻarbiy tomonidagi [[Laxta, Sankt-Peterburg|Laxta]] mavzesida qurilgan. Balandligi {{Convert|462|m|ft}} bo‘lib, Rossiyadagi va Yevropadagi eng baland bino. Balandligi bo‘yicha dunyodagi oʻn oltinchi baland bino hisoblanadi&lt;ref&gt;https://lakhta.center/en
Lakhta Center&lt;/ref&gt;. Bu, shuningdek, [[Moskva]]dagi Ostankino minorasidan keyin Rossiya va Yevropada ikkinchi eng baland inshoot boʻlib, dunyodagi ikkinchi eng baland burmali bino va eng shimoliy osmonoʻpar bino boʻlib hisoblanadi.

Laxta Centerning qurilishi 2012-yil 30-oktyabrda boshlangan, bino 2018-yil 29-yanvarda qurib bitkazilgan&lt;ref name=&quot;installation&quot;&gt;[http://lakhta.center/en/article/?id=1295 The installation of the spire of the Lakhta Center], Press release of 29 January 2018.&lt;/ref&gt;. U 2017-yil 5-oktyabrda Rossiya va Yevropadagi eng baland bino sifatida Moskvadagi [[Federatsiya minorasi|Federatsiya]] Towersning Vostok minorasidan o‘zib ketdi. Laxta Center keng koʻlamli aralash foydalanish uchun moʻljallangan, jamoat obyektlari va ofislardan iborat. Dastlab Britaniyaning RMJM arxitektura firmasi tomonidan ishlab chiqilgan loyiha keyinchalik Gorproject (2011-2017) tomonidan bosh pudratchi Turkiyaning Rönesans Holding kompaniyasi ostida davom ettirildi.

2018 yil 24 dekabrda Laxta markazi LEED Platinumda ekologik samaradorlik mezonlari boʻyicha sertifikatlandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Lakhta Center-Tower |url=https://www.usgbc.org/projects/lakhta-center-tower-0 |ish=usgbc.org |qaralgan sana=3 May 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=LEED Certification |url=https://lakhta.center/en/article/?id=1328 |ish=Lakhta.center |qaralgan sana=3 May 2020 |sana=24 December 2018}}&lt;/ref&gt;. 2021-yil avgust oyida, avvallari Moskvada joylashgan Gazprom Sankt-Peterburgda qayta roʻyxatdan oʻtish jarayonini yakunladi. Kompaniyaning yangi manzili Laxta markazi ko‘p funksiyali majmuasida joylashgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Gazprom registered in St. Petersburg |url=https://www.gazprom.com/press/news/2021/august/article534630/ |qaralgan sana=21 October 2021 |ish=www.gazprom.com |til=en |arxivsana=2021-10-11 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211011110821/https://www.gazprom.com/press/news/2021/august/article534630/ }}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==

=== Rejalashtirish ===
Minoraning oʻtmishdoshi Oxta center dastlab Sankt-Peterburg shahar markazida joylashgan boʻlishi rejalashtirilgan edi. Tarixiy markaz 1990-yildan beri [[Jahon merosi|Jahon merosi obyekti]] boʻlgani sababli, [[Jahon merosi qoʻmitasi|Butunjahon merosi qoʻmitasi]] 400 metrlik minora qurilishiga qarshi chiqdi, chunki bu tarixiy Sankt-Peterburgning shahar manzarasiga taʼsir qilardi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif= |ism= |sarlavha=UNESCO welcomes backing by President of Russian Federation for the preservation of St Petersburg |url=https://whc.unesco.org/en/news/612/ |qaralgan sana=21 August 2021 |ish=UNESCO World Heritage Centre |til=en}}&lt;/ref&gt;. 2006-yil dekabr oyida [[UNESCO|YuNESKOning]] Butunjahon merosi markazi direktori Franchesko Bandarin Rossiyaga uni saqlab qolish boʻyicha oʻz majburiyatlarini eslatib, loyihadan xavotir bildirdi. 2007-yilda Butunjahon yodgorliklar fondi Sankt-Peterburgning tarixiy siluetini binoning qurilishi mumkinligi sababli 2008-yildagi 100 ta eng xavfli obyektlar roʻyxatiga kiritdi&lt;ref name=&quot;BBCUNESCO&quot;&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=23 September 2009 |title=Russian tower plans cause alarm |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8272401.stm |access-date=12 October 2009}}&lt;/ref&gt;. Dastlabki taklifga nisbatan jiddiy qarshilik tufayli, Gazprom tomonidan Smolniy sobori oldida boʻlishini rejalashtirgan Oxta center Laxtaga koʻchirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif= |ism= |sarlavha=36th session of the World Heritage Committee |url=https://whc.unesco.org/en/sessions/36COM |qaralgan sana=21 August 2021 |ish=UNESCO World Heritage Centre |til=en}}&lt;/ref&gt;. Bu hududda yangi metro bekati qurilishi rejalari 2012-yilning mart oyida eʼlon qilingan edi. Stansiya dastlab [[Sankt-Peterburg|Leningradning]] 1980-yilgi shaharni rivojlantirish rejasiga kiritilgan, ammo ilgari bunyod etilmagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=16 March 2012 |sarlavha=Выход из станции метро &quot;Лахта&quot; будет расположен у старого поста ГИБДД |url=https://www.fontanka.ru/2012/03/16/074/ |qaralgan sana=21 August 2021 |ish=www.fontanka.ru |til=ru}}&lt;/ref&gt;.

Osmonoʻpar bino va [[stilobat]]ni oʻz ichiga olgan Laxta Centerning birinchi bosqichini qurish uchun ruxsat 2012-yil 17-avgustda olingan&lt;ref&gt;{{In lang|ru}}[http://www.fontanka.ru/2012/08/20/114/ „Laxta-sentru“ vidano razreshenie na stroitelstvo]&lt;/ref&gt;.

=== Qurilishi ===
Loyihani boshqarish AECOM tomonidan amalga oshiriladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.proektvlahte.ru/en/status/contractors/ |sarlavha=Key Contractors |qaralgan sana=23 December 2015 |arxivsana=2016-04-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160402101942/http://proektvlahte.ru/en/status/contractors/ }}&lt;/ref&gt;. Nemis kompaniyasi Jozef Gartner osmonoʻpar binoning oynasini oʻrnatishga mas’ul edi&lt;ref&gt;[https://www.dp.ru/a/2015/09/16/Nemeckaja_Gartner_otkroet/ Nemeskaya Gartner otkroet v Peterburge proizvodstvo dlya ostekleniya „Laxta sentra“]&lt;/ref&gt;.

2012-yil 30-oktyabrda ishlar boshlandi. Laxta Center qurilishi boʻyicha bosh pudratchi Rönesans Holding 2014-yil 22-aprelda tanlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Potential General Contractor Selected |url=http://lakhta.center/en/news/?id=237 |qaralgan sana=19 August 2021 |ish=lakhta.center}}&lt;/ref&gt;.

==== Qurilish taqvimi ====

* 2013-yil mart — nol sikl ishlari davom etmoqda. Qoziqlar oʻrnatilmoqda. Qurilish jadvaliga koʻra, diafragma devori aprel oyi oxirigacha, qoziq qoqish ishlari esa 2013-yilning 15-avgustigacha davom etadi&lt;ref&gt;{{In lang|ru}}[http://www.interfax-russia.ru/NorthWest/exclusives.asp?id=390991 Ispolnitelniy direktor ODTs „Oxta“ A.]&lt;/ref&gt;.
* 2014-yil aprel — osmonoʻpar binoning poydevorini qurish tugallandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Готов котлован для строительства небоскреба &quot;Лахта-центра&quot; — Новости строительства Санкт-Петербурга — Канонер |url=http://kanoner.com/2014/04/02/137579/ |qaralgan sana=23 August 2021 |ish=kanoner.com}}&lt;/ref&gt;.
* 2014-yil iyun — qoziq toʻldirish tugallandi. Laxta Center minorasi uchun 264 ta qoziq, aralash foydalanishdagi bino va kirish ark uchun 848 ta qoziq va stilobat (yer osti toʻxtash joyi) uchun 968 ta qoziq oʻrnatildi. Hammasi boʻlib 2080 ta qoziq qazilgan.
* 2015-yil fevral va mart — osmonoʻpar binoning quti shaklidagi poydevorining pastki plitasini quyish tugadi. Poydevorga 19 ming 624 kub metr beton quyildi&lt;ref&gt;{{In lang|ru}}[http://www.fontanka.ru/2015/03/02/169/ Alexey Miller: First floors of the skyscraper in Lakhta will appear this year]&lt;/ref&gt;.
* 2015-yil sentyabr — nol balandlikdan past boʻlgan barcha ishlar tugallandi. Minora yadrosining birinchi qavatlarini qurish ishlari olib borilmoqda.
* 2017-yil aprel — balandligi 300 metrdan oshadi, bu Laxta Centerni juda baland binoga aylantirdi (xalqaro tasnif).
* 2017-yil may — osmonoʻpar bino 327 metr balandlikka koʻtarilib, u Sankt-Peterburgdagi eng baland inshootga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=13 May 2017 |sarlavha=Лахта Центр перерос телебашню (фото) |url=https://www.fontanka.ru/2017/05/13/034/ |qaralgan sana=27 August 2021 |ish=www.fontanka.ru |til=ru}}&lt;/ref&gt;.
* 2017-yil 5-oktyabr — Laxta Center balandligi 374 metrga yetganligi sababli Yevropadagi eng baland bino boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Harris |ism=Chris |sana=6 October 2017 |sarlavha=Russian skyscraper 'becomes Europe's tallest building' |url=https://www.euronews.com/2017/10/06/russian-skyscraper-becomes-europe-s-tallest-building |qaralgan sana=27 August 2021 |ish=euronews |til=en}}&lt;/ref&gt;.
* 2018-yil 29-yanvar — minoraning balandligi 462 metrni tashkil etadi va shpil konstruksiyasini yigʻish tugallandi&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=6Y-0SYU5sJU Lakhta Center reached the design height]&lt;/ref&gt;.

== Boshqa binolar ==
Minoraga qoʻshimcha ravishda majmuada boshqa koʻplab binolar mavjud. Koʻp funksiyali bino (MFZ) Shimoliy va Janubiy ikkita binodan iborat boʻlib, ular umumiy poydevor, stilobat va tom bilan birlashtirilgan. Bino bumerangga oʻxshaydi. U balandligi farqi 7 dan 17 qavatgacha boʻlgan oʻzgaruvchan qavatlarga ega, eng yuqori balandligi 80 metrdan bir oz koʻproq. Strukturaning uzunligi taxminan 300 metrni tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Горизонталь против вертикали. Или за? Для чего Лахта Центру &quot;лежачая&quot; доминанта |url=https://habr.com/ru/company/lakhtacenter/blog/371535/ |qaralgan sana=21 August 2021 |ish=habr.com |til=ru}}&lt;/ref&gt;. Majmuada, shuningdek, ikkita alohida qanotdan iborat uchinchi bino&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=28 March 2019 |sarlavha=С новым зданием площадь Лахта Центра превзойдет полмиллиона квадратных метров. Как идет стройка (фото) |url=https://www.fontanka.ru/2019/03/28/111/ |qaralgan sana=21 August 2021 |ish=www.fontanka.ru |til=ru}}&lt;/ref&gt; mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=«Комплекс зданий и сооружений». Его построят у «Лахта-центра» в 2021 году |url=https://www.the-village.ru/city/news/345989-kzs-lahta |qaralgan sana=21 August 2021 |ish=The Village |til=ru |arxivsana=2021-08-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210821185927/https://www.the-village.ru/city/news/345989-kzs-lahta }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=10 April 2018 |sarlavha=Комплекс зданий вокруг &quot;Лахта центра&quot; построит Renaissance Construction - Северо-Запад {{!}}{{!}} Interfaks Rossiya |url=https://www.interfax-russia.ru/northwest/news/kompleks-zdaniy-vokrug-lahta-centra-postroit-renaissance-construction |qaralgan sana=21 August 2021 |ish=www.interfax-russia.ru |til=ru}}&lt;/ref&gt;. MFZda 140 kishini sigʻdira oladigan planetariy mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://lakhta.center/en/about/objects/planetarium/ |sarlavha=Planetarium {{!}} Lakhta Center |ish=lakhta.center |qaralgan sana=12 April 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Dizayni ==

=== Imkoniyatlar ===
Laxta Centerda ofislar, kovorking markazi, sport markazi, bolalar ilmiy markazi va konferensiya markazi mavjud. Loyiha 1500 kvadrat metr yopiq koʻrgazma maydonini oʻz ichiga oladi. Ochiq maydonning bir qismi sanʼat, installyatsiya va haykallarni namoyish qilish uchun ishlatiladi. 357 metr balandlikdagi osmonoʻpar binoning tepasida bepul jamoatchilik kuzatuv maydonchasi mavjud&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=19 August 2014 |script-title=ru:Смотровую площадку Лахта-центра оборудуют цифровыми интерактивными телескопами |language=ru |url=http://www.fontanka.ru/2014/08/19/122/ |access-date=30 July 2018}}&lt;/ref&gt;.

=== Atrof-muhit texnologiyalari ===
Minora dizayni bir nechta yashil va energiya tejovchi texnologiyalarni oʻz ichiga oladi, bu unga LEED Platinum sertifikatiga sazovor boʻldi. Texnik jihozlar tomonidan ishlab chiqarilgan ortiqcha issiqlik binolarni isitish uchun ishlatiladi. Osmonoʻpar bino, shuningdek, shovqin darajasini pasaytiradigan uskunalar, shovqin bostiruvchilar, ovoz oʻtkazmaydigan devorlar va suzuvchi pollardan foydalanadi.

Rossiyaning shimoli-gʻarbiy mintaqasida yuqori nam va shamolli iqlimning oʻziga xos xususiyatlari tufayli binolarning muzlashi ehtimoli nisbatan yuqori. Minora shpilining toʻliq muzlab ketishining oldini olish uchun muhandislar shisha qoplamani metall dokaga oʻzgartirdilar. Yuqori qavatlardagi shisha muz toʻplanishining oldini olish uchun isitiladi va yaxshi koʻrinishni taʼminlaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=26 September 2014 |sarlavha=Специальные ледовые генераторы позволят &quot;Лахта центру&quot; экономить до 13 тыс. руб. в сутки на электроэнергии - главный инженер - Северо-Запад {{!}}{{!}} Interfaks Rossiya |url=https://www.interfax-russia.ru/northwest/news/specialnye-ledovye-generatory-pozvolyat-lahta-centru-ekonomit-do-13-tys-rub-v-sutki-na-elektroenergii-glavnyy-inzhener |qaralgan sana=3 April 2022 |ish=www.interfax-russia.ru |til=ru}}&lt;/ref&gt;.

Laxta Center va unga tutash hududlarni mavjud infratuzilmaga ortiqcha yuk bo‘lmasdan elektr energiyasi bilan taʼminlash maqsadida yangi mustaqil elektr stansiyasi qurilgan&lt;ref&gt;{{In lang|ru}}[http://asninfo.ru/news/v-lahte-postroyat-podstanciyu-nevskaya-guba „Nevskaya guba“ power substation will be built in Lakhta] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150928141131/http://asninfo.ru/news/v-lahte-postroyat-podstanciyu-nevskaya-guba |date=2015-09-28 }}&lt;/ref&gt;.

=== Transportni rivojlantirish ===
Kelajakda M32A avtomagistralining bir qismiga aylanadigan Laxta Center yaqinida ikkita aylana quriladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Два разворотных кольца появятся в Приморском районе |url=https://spbdnevnik.ru/news/2014-07-10/dva-razvorotnykh-koltsa-poyavyatsya-v-primorskom-rayone |qaralgan sana=21 August 2021 |ish=spbdnevnik.ru |til=ru}}&lt;/ref&gt;. Laxta Centerga xizmat koʻrsatish uchun Finlandiya temir yoʻl vokzalidan yengil temir yoʻl qatnovi va Primorskaya metro stansiyasidan yangi tramvay liniyasi quriladi. „Laxta“ ishchi nomi bilan yangi yerosti stansiyasini qurish rejalashtirilgan. Laxta Center yaqinida velosipedlar uchun 90 ta toʻxtash joyi boʻlgan velosiped yoʻlaklari ham rejalashtirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sana=15 July 2014 |sarlavha=В проекте развязки трассы М-32 и Приморского шоссе предусмотрели велодорожку |url=https://www.fontanka.ru/2014/07/15/138/ |qaralgan sana=21 August 2021 |ish=www.fontanka.ru |til=ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.lahta-olgino.ru/lahta-center/obshchestvennye-slushaniya-.php |sarlavha=Общественные слушания |qaralgan sana=18 December 2014 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150413143303/http://lahta-olgino.ru/lahta-center/obshchestvennye-slushaniya-.php |arxivsana=13 April 2015}}&lt;/ref&gt;.

== Qabul ==
Laxta Center 2020-yilda Emporis Skyscraper Awardsning „Yilning eng yaxshi osmonoʻpar binosi“ mukofotini oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Sustainability Plays a Key Role in Emporis Skyscraper Award's Winning Buildings |url=https://www.buildings.com/articles/42756/sustainability-plays-key-role-emporis-skyscraper-awards-winning-buildings |qaralgan sana=27 February 2022 |ish=Buildings |til=en}}&lt;/ref&gt;. 2021-yil 20-mayda osmono‘par bino CTBUH mukofotlarida fasad muhandisligi toifasidagi mukofotni qo‘lga kiritdi. Oʻsha yili bino yana ikkita Mukammallik mukofotiga sazovor boʻldi: strukturaviy muhandislik va geotexnika muhandisligi boʻyicha. 2021-yil oktyabr oyida IFC Laxta Center Rossiyaning eng yirik muhandislik va arxitektura 100+ mukofotining Gran-prisini qoʻlga kiritdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=78.ru {{!}} Ofitsialniy sayt telekanala {{!}} Novosti politiki, ekonomiki, obщestva, proisshestviya v Sankt-Peterburge |url=https://78.ru/ |qaralgan sana=3 April 2022 |ish=Telekanal 78. Ofitsialniy sayt |til=en}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==

* Rossiyadagi eng baland binolar roʻyxati
* Yevropadagi eng baland binolar roʻyxati
* Oʻralgan binolar roʻyxati

== Manbalar ==
&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Havolalar ==

* [http://www.proektvlahte.ru/en/ Laxta Centerning rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150821231650/http://www.proektvlahte.ru/en/ |date=2015-08-21 }}

[[Turkum:Sankt-Peterburgda madaniyat]]
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Binolar]]</text>
      <sha1>m493a8n5usug493us4kgk7yf2v47xq8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ljupcho Doriyev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>956180</id>
    <revision>
      <id>6181511</id>
      <parentid>6005309</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T02:36:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4794" sha1="dsbvqtbxlej7mcwmgjgyrdl3zkjflmx" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | ism                = Ljupcho Doriyev
 | tasvir             = Ljupcho Doriev.jpg
 | toʻliqism          = Ljupcho Doriev&lt;br/&gt;Љупчо Дориев
 | tavallud_sana      = {{Birth date and age|1995|09|13|df=y}}
 | tavallud_joyi      = [[Strumica]], [[Makedoniya]]
 | boʻyi              = {{Height|m=1.86}}
 | joriyklub          = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
 | klubraqami         = 14
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]]
 | yoshlikyillari1    = {{0|0000}}—2014
 | yoshlikklublari1   = [[:en:Akademija Pandev|Akademija Pandev]]
 | yillar1            = 2014—2015
 | klublar1           = [[:en:FK Turnovo|Horizont Turnovo]]
 | isht1              = 5
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 2015—2020
 | klublar2           = [[Akademija Pandev]]
 | isht2              = 71
 | gollar2            = 24
 | yillar3            = 2020—2023
 | klublar3           = [[KF Shkëndija|Shkëndija]]
 | isht3              = 86
 | gollar3            = 27
 | yillar4            = 2023—
 | klublar4           = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]
 | isht4              = 73
 | gollar4            = 37
 | milliyyillar1      = 2017—
 | milliyjamoa1       = [[Shimoliy Makedoniya milliy futbol terma jamoasi|Shimoliy Makedoniya]]
 | milliyisht1        = 11
 | milliygollar1      = 0
 | pcupdate           = 2026-yil 22-aprel
 | ntupdate           = 2026-yil 31-mart
}}
'''Ljupcho Doriyev''' ({{Lang-mk|Љупчо Дориев}}; 1995-yil 13-sentyabrda Strumitsa shahrida tugʻilgan) – [[Shimoliy Makedoniya|makedoniyalik]] [[Futbol|futbolchi]], Jizzaxning Sug'diyona klubi xujumchisi

== Futbolchilik faoliyati ==

=== Milliy terma jamoa ===
Doriyev [[Shimoliy Makedoniya milliy futbol terma jamoasi|Makedoniya terma jamoasidagi]] debyutini JCh 2018 saralash bahslarida Lixtenshteyn jamoasiga qarshi oʻyinning 77-daqiqasida kiritib, Makedoniyaning 4:0 hisobidagi gʻalabasi bilan yakunlangan edi&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150924231625/http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=276483/match=300332068/index.html FIFA.com]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://eu-football.info/_player.php?id=29995 |sarlavha=Player Database |ish=eu-football.info |qaralgan sana=2020-03-27}}&lt;/ref&gt;.

=== Klub ===
Ljupcho Doriev oʻzining yoshlik faoliyatini Akademiya Pandev bilan 2014-yilda Horizont Turnovo bilan birinchi professional shartnomasini imzolaganidan soʻng boshlagan va oʻsha yili atigi 5 ta oʻyin oʻtkazishga muvaffaq boʻlgan. Keyin u oʻzining „Akadeya Pandev“ yoshlar klubiga oʻtdi va u yerda 2015—2020-yillar davomida 71 ta oʻyin oʻtkazdi va 24 ta gol urdi. Klubdagi uzoq 5 yillik faoliyatidan soʻng u „Shkendiya“ jamoasiga oʻtishga qaror qildi. 2023-yilgimavsum yozgi transfer oynasida Oʻzbekiston Superligasi jamoasi „&lt;nowiki/&gt;[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]&lt;nowiki/&gt;“ Jizzax jamoasi bilan shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/349023 |sarlavha=Расман: &quot;Сўғдиёна&quot; Шимолий Македония терма жамоаси футболчиси Люпче Дориевни ўз сафига қўшиб олди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230703012441/https://championat.asia/uz/news/349023 |arxivsana=2023-07-03 |qaralgan sana=2023-07-03 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/367881?utm_source=telegram&amp;utm_medium=championatasia |sarlavha=Люпче Дориев — Ўзбекистон чемпионати тарихида хет-трик қайд этган иккинчи македониялик футболчи |sana=2024/05/27}}&lt;/ref&gt;.

== Yutuqlar ==

* Makedoniya kubogi sohibi: 2018/19
* Makedoniya chempioni: 2020/21

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* {{NFT player|69143}}
* {{WorldFootball.net|ljupco-doriev}}
* [https://www.transfermarkt.world/ljupco-doriev/profil/spieler/329200 Ljupcho Doriyev] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20241219072840/https://www.transfermarkt.world/ljupco-doriev/profil/spieler/329200 |date=2024-12-19 }} Transfermarkt saytida
* {{UzPFL player|id=603}}

{{Soʻgʻdiyona futbol klubi tarkibi}}

{{DEFAULTSORT:Doriyev, Ljupcho}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Makedoniyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]]
[[Turkum:FK Horizont Turnovo futbolchilari]]
[[Turkum:FC AP Brera Strumica futbolchilari]]
[[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]]
[[Turkum:Makedoniya Birinchi Futbol Ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Makedoniyalik muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]]</text>
      <sha1>dsbvqtbxlej7mcwmgjgyrdl3zkjflmx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lamin Jalllow</title>
    <ns>0</ns>
    <id>958437</id>
    <revision>
      <id>6181388</id>
      <parentid>5817888</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:29:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7347" sha1="9etgm8xiclq61od8bw4rpadiyd54g5c" xml:space="preserve">{{Futbolchi
|name           = Lamin Jallow
|image          = 
|image_size     =
|caption        = 
|fullname       = 
|birth_date     = {{birth date and age|1994|7|22|df=y}}
|birth_place = [[:en:Banjul|Banjul]], The Gambia
|height = 1.85 m&lt;ref name = &quot;NFT&quot;/&gt;
|position = [[Yarim himoyachi]]
|currentclub = [[:en:Ankara Keçiörengücü S.K.|Keçiörengücü]]
|clubnumber = 30
|youthyears1 =
|youthclubs1 =
|yillar1 = 2012-2014
|klublar1 = [[:en:Real de Banjul FC|Real de Banjul]]
|isht1 =
|gollar1 =
|yillar2 = 2014-2019
|klublar2 = [[:en:A.C. ChievoVerona|Chievo Verona]]
|isht2 = 2
|gollar2 = 0
|yillar3 = 2015-2016
|klublar3 = {{Ijara}} [[:en:A.S. Cittadella|Cittadella]]
|isht3 = 27
|gollar3 = 6
|yillar4 = 2017
|klublar4 = {{Ijara}} [[:en:Trapani Calcio|Trapani]]
|isht4 = 15
|gollar4 = 3
|yillar5 = 2017-2018
|klublar5 = {{Ijara}} [[:en:A.C. Cesena|Cesena]]
|isht5 = 36
|gollar5 = 11
|yillar6 = 2018-2019
|klublar6 = {{Ijara}} [[:en:U.S. Salernitana 1919|Salernitana]]
|isht6 = 35
|gollar6 = 6
|yillar7 = 2019-2020
|klublar7 = [[:en:U.S. Salernitana 1919|Salernitana]]
|isht7 = 22
|gollar7 = 6
|yillar8 = 2020-2022
|klublar8 = [[:en:L.R. Vicenza|Vicenza]]
|isht8 = 22
|gollar8 = 3
|yillar9 = 2021
|klublar9 = {{Ijara}} [[:en:Fehérvár FC|Fehérvár]]
|isht9 = 7
|gollar9 = 0
|yillar10 = 2022-2023
|klublar10 = [[:en:Adanaspor|Adanaspor]]
|isht10 = 17
|gollar10 = 4
|yillar11 = 2023-
|klublar11 = [[:en:Ankara Keçiörengücü S.K.|Keçiörengücü]]
|isht11 = 4
|gollar11 = 0
|milliyyillar1 = 2016-
|milliyjamoa1 = [[:en:Gambia national football team|Gambia]]
|milliyisht1 = 19
|milliygollar1 = 1
|club-update = 12 June 2023
|ntupdate = 9 March 2023
}}

'''Lamin Jallow''' (1994-yil 22-iyulda tugʻilgan) — gambiyalik professional [[futbol]]chi, Turkiyaning „Kechiörenguju“ klubi va Gambiya terma jamoasida [[Yarim himoyachi|oʻng qanot yarimhimoyachisi]] sifatida oʻynaydi.

== Klub faoliyati ==
[[Banjul]]da tugʻilgan Jallou Real de Banjul, Chievo Verona, Cittadella, Trapani va Salernitana klublarida oʻynagan&lt;ref name=&quot;NFT&quot;&gt;{{NFT player|64581|access-date=3 February 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.trapanicalcio.it/2017/01/20/in-granata-lattaccante-jallow/ |sarlavha=In granata l'attaccante Jallow |sana=20 January 2017 |qaralgan sana=3 February 2017 |til=Italian |nashriyot=Trapani Calcio |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170813104922/http://www.trapanicalcio.it/2017/01/20/in-granata-lattaccante-jallow/ |arxivsana=13 August 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-salernitana-arriva-jallow-dal-chievoverona-1145996 |qaralgan sana=14 August 2018 |sarlavha=UFFICIALE: Salernitana, arriva Jallow dal ChievoVerona}}&lt;/ref&gt;.

2018—2019-yilgi mavsumning birinchi yarmida Salernitanada ijara asosida oʻynagach, „Kyevo Verona“ bilan toʻrt yarim yillik shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |nashriyot=[[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] |url=http://www.ussalernitana1919.it/lamin-jallow-in-granata-fino-al-2023/ |sarlavha=Lamin Jallow in granata fino al 2023 |sana=31 January 2019 |til=Italian}}&lt;/ref&gt;.

2020-yil 30-sentyabrda u Vichensa bilan uch yillik shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |nashriyot=[[L.R. Vicenza Virtus|Vicenza]] |url=https://www.lrvicenza.net/ufficiale-lamin-jallow-a-titolo-definitivo-dalla-salernitana/ |sarlavha=Ufficiale: Lamin Jallow a titolo definitivo dalla Salernitana |sana=30 September 2020 |til=Italian}}&lt;/ref&gt;. 2021-yil 12-avgustda u Vengriyadagi Fexervar jamoasiga sotib olish opsiyasi bilan ijaraga oʻtdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |nashriyot=[[Fehérvár FC|Fehérvár]] |url=https://www.molfehervarfc.hu/2021/08/12/transfer-news-lamin-jallow-joins-vidi.html |sarlavha=Transfer news: Lamin Jallow joins Vidi |sana=12 August 2021 |qaralgan sana=3 November 2021 }}{{Oʻlikhavola|date=dekabr 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

2022-yilning 11-avgustida Jallow ikki yillik shartnoma asosida Turkiyaning „Adanaspor“ klubiga oʻtdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |nashriyot=Adanaspor |url=https://adanaspor.com.tr/haberler/lamin-jallow-adanasporumuzda-1660233123 |sarlavha=Lamin Jallow Adanaspor’umuzda |sana=11 August 2022 |qaralgan sana=26 September 2022 |til=tr |arxivsana=2022-09-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220930105836/https://adanaspor.com.tr/haberler/lamin-jallow-adanasporumuzda-1660233123 }}&lt;/ref&gt;.

== Terma jamoadagi faoliyati ==
U 2016-yilda Gambiya terma jamoasi safida debyut qilgan&lt;ref name=&quot;NFT&quot;/&gt;. U 2021-yilgi Afrika Millatlar Kubogida oʻynaydi, milliy jamoasining birinchi qitʼa turniri, ular chorak finalga yoʻl oldi&lt;ref&gt;https://www.cafonline.com/total-africa -cup-of-nations/matches/2021/2243295/lineups&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=The Gambia name squad for first Nations Cup finals |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/africa/59746378}}&lt;/ref&gt;.

== Shaxsiy hayoti ==
2020-yilning noyabr oyida u COVID-19 uchun ijobiy natija berdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Sport |ism=Sky |sarlavha=11 contagi nel Vicenza, rinviata sfida col Chievo |url=https://sport.sky.it/calcio/serie-b/2020/11/19/vicenza-chievo-rinviata-coronavirus |qaralgan sana=2020-11-21 |ish=sport.sky.it |til=it}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyat statistikasi ==
{{Updated|19 December 2021}}&lt;ref name = &quot;SW&quot;&gt;{{Soccerway|lamin-jallow/395413|accessdate=6 June 2018}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |Jamoa
! rowspan=&quot;2&quot; |Mavsum
! colspan=&quot;3&quot; |League
! colspan=&quot;2&quot; |Cup
! colspan=&quot;2&quot; |Other
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
|-
!Division
!Oʻyin
!Gol
!Oʻyin
!Gol
!Oʻyin
!Gol
!Oʻyin
!Gol
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |Chievo Verona
|2014-15
| rowspan=&quot;5&quot; |[[Serie A]]
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|-
|2015-16
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|-
|2016-17
|2
|0
|1
|0
|0
|0
|3
|0
|-
|2017-18
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|-
|2018-19
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
!2
!0
!1
!0
!0
!0
!3
!0
|-
|Cittadella (loan)
|[[2015–16 A.S. Cittadella season|2015-16]]
|Lega Pro
|27
|6
|2
|1
|0
|0
|29
|7
|-
|Trapani (loan)
|[[2016–17 Trapani Calcio season|2016-17]]
|Serie B
|15
|3
|0
|0
|0
|0
|15
|3
|-
|Cesena (loan)
|[[2017–18 A.C. Cesena season|2017-18]]
|Serie B
|36
|11
|2
|1
|0
|0
|38
|12
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Salernitana (loan)
|[[2018–19 U.S. Salernitana 1919 season|2018-19]]
| rowspan=&quot;2&quot; |Serie B
|35
|6
|0
|0
|0
|0
|35
|6
|-
|[[2019–20 U.S. Salernitana 1919 season|2019-20]]
|22
|6
|2
|0
|0
|0
|24
|6
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Umumiy
!57
!12
!2
!0
!0
!0
!59
!12
|-
|L. R. Vicenza
|[[2020–21 L.R. Vicenza season|2020-21]]
|Serie B
|22
|3
|1
|0
|0
|0
|23
|3
|-
|Fehérvár
|2021-22
|Nemzeti Bajnokság I
|7
|0
|1
|2
|0
|0
|8
|2
|-
! colspan=&quot;3&quot; |Umumiy
!166
!35
!9
!4
!0
!0
!175
!39
|}

=== Terma jamnoa uchun gollar ===

: ''Ballar va natijalar birinchi boʻlib Gambiyaning gollari roʻyxatini koʻrsatadi.'' &lt;ref name=&quot;NFT&quot;/&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;
!№
! Sana
! Joy
! Raqib
! Hisob
! Natija
! Musobaqa
|-
| 1.
| 2018-yil 17-noyabr
| Mustaqillik stadioni, Bakau, [[Gambiya]]
|{{Fb|BEN}}
| align=&quot;center&quot; | '''1''' — 1
| align=&quot;center&quot; | 3-1
| Afrika Millatlar Kubogi-2019 saralashi
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:1994-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Gambiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Serie A futbolchilari]]

== Havolalar ==

* [http://www.worldfootball.net/player_summary/lamin-jallow/ Worldfootball.net saytidagi profil]</text>
      <sha1>9etgm8xiclq61od8bw4rpadiyd54g5c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nodira Saidaxmedova</title>
    <ns>0</ns>
    <id>964061</id>
    <revision>
      <id>6181715</id>
      <parentid>5726475</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:49:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranoxa</username>
        <id>221044</id>
      </contributor>
      <origin>6181715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3620" sha1="nd43ptj5rymnmg1grgl8yfxnerzzz5t" xml:space="preserve">{{Olim bilgiqutisi
| ismi                   = 
| tasvir                 = Nodira Saidaxmedova.jpg
| tavallud_sanasi        = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1974|11|29}}
| tavallud_joyi          = {{Tavallud joyi|Jizzax}}, [[Jizzax viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]]
| fuqaroligi             = {{UZB}}
| kasbi                  = 
| sohalari               = 
| ish_joylari            = Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti
| taʼlimi                = Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
| ilmiy_darajasi         = iqtisodiyot fanlari doktori
| ilmiy_unvoni           = dotsent
| mukofotlari            = {{Oʻzbekiston Mustaqilligiga 20 yil}}
}}
'''Nodira Ilxomovna Saidaxmedova''' (1974-yil 29-noyabr, Jizzax, Jizzax viloyati, [[Oʻzbekiston SSR]]) — oʻzbekistonlik olima, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent.
== Biografiyasi ==
Nodira Saidaxmedova 1974-yil 29-noyabr [[Jizzax]] shahrida ziyoli oilasida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;. 1996-yilda [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]]ni tugatgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://akademiklar.uz/saidahmedova-nodira |sarlavha=Saidahmedova Nodira}}&lt;/ref&gt;, 2009—2010-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasida tahsil olgan. 1996—2022-yillarda Jizzax politexnika institutida assistent oʻqituvchi, katta oʻqituvchi, dotsent, ichki nazorat va monitoring boʻlimi boshligʻi, ilmiy ishlar boʻyicha prorektor, dekan, 2007—2011-yillarda Jizzax tumani ijtimoiy iqtisodiyot kasb-hunar kolleji direktori lavozimida ishlagan. Hozirgi kunda Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universitetida „Taʼlim menejmenti“ kafedrasi mudiri lavozimida faoliyat olib bormoqda&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;.
== Ilmiy faoliyati ==
2006-yilda Toshkent Davlat iqtisodiyot universitetida „Isteʼmol tovarlari marketingi tizimida tovar siyosatini shakllanishi“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini, 2020-yilda Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutida „Oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlashning nazariy jihatlari va ustuvor yoʻnalishlari“ mavzusida doktorlik (DSc) dissertatsiyasini himoya qildi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;. 150 dan ortiq ilmiy maqola, 20 dan ortiq oʻquv adabiyotlar, 4 ta monografiya, 3 ta patent guvohnomasi muallifi. Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 20 yilligi esdalik nishoni bilan taqdirlangan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Oʻzbekistonlik olim ayollar]]
[[Turkum:Iqtisodiyot fanlari doktorlari]]
[[Turkum:Dotsentlar]]
[[Turkum:Dekanlar]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bitiruvchilari]]</text>
      <sha1>nd43ptj5rymnmg1grgl8yfxnerzzz5t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shavkat Toʻrayev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>964179</id>
    <revision>
      <id>6181716</id>
      <parentid>5726523</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:50:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranoxa</username>
        <id>221044</id>
      </contributor>
      <origin>6181716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4040" sha1="g22jxb1oizuug7p5cc31y1s7z21de7a" xml:space="preserve">{{Olim bilgiqutisi
| tasvir                 = Toʻrayev Shavkat.jpg
| tavallud_sanasi        = 1982-yil
| tavallud_joyi          = {{Tavallud joyi|Shofirkon tumani}}, [[Buxoro viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]]
| fuqaroligi             = {{UZB}}
| kasbi                  = 
| sohalari               = 
| ish_joylari            = Toshkent axborot texnologiyalari universiteti
| taʼlimi                = Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
| ilmiy_darajasi         = iqtisodiyot fanlari doktori
| ilmiy_unvoni           = professor
}}
'''Shavkat Shuxratovich Toʻrayev''' (1982-yil Shofirkon tumani, Buxoro viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, iqtisodiyot fanlari doktori, professor.
== Biografiyasi ==
Shavkat Toʻrayev 1982-yilda Shofirkon tumanida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;. 1999-yili [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]]ning „[[Iqtisodiyot]]“ fakulteti „[[Statistika]]“ yoʻnalishiga oʻqishga kirib, 2003-yilda ushbu universitetni tamomlagan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;. 2003—2005-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining magistraturasida „Ekonometrika va statistika“ yoʻnalishida tahsil olgan. 2004—2013-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasi qoshidagi Oliy biznes maktabi „Moliya“ kafedrasida bosh mutaxassis, katta oʻqituvchi, dotsent, oʻquv ishlari, boshqaruv kadrlari marketingi va amaliyot boʻlimi boshligʻi,  2013-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistikasi qoʻmitasining Kadrlarni qayta tayyorlash va statistika tadqiqotlari Markazi direktori oʻrinbosari, 2013—2021-yillarda Toshkent axborot texnologiyalari universiteti „Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasida iqtisodiyot va menejment“ fakulteti dekani, 2021—2022-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat boshqaruvi akademiyasi „Iqtisodiyot va moliya“ kafedrasi professori va kafedra mudiri vazifasida faoliyat olib borgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;. 2023-yil 5-yanvardan Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti prorektori lavozimida faoliyat yuritmoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://tuit.uz/post/hududiy-oquv-muassasalari-boyicha-prorektori |sarlavha=HUDUDIY O'QUV MUASSASALARI BO'YICHA PROREKTORI}}&lt;/ref&gt;.
== Ilmiy faoliyati ==
2007-yilda iqtisodiyot fanlari nomzodi ilmiy darajasini, 2009-yilda dotsent ilmiy unvonini, 2021-yilda iqtisodiyot fanlari doktori ilmiy darajasini, 2023-yilda professor ilmiy unvonini olgan. Olim tomonidan 160 dan ortiq ilmiy ishlari nashr etilgan, shundan 4 ta monografiya, 10 ta oʻquv-uslubiy qoʻllanma va 100 ortiq ilmiy maqolalar hamda tezislar. Shavkat Toʻrayev 2021-yildan Turon Fanlar akademiyasi va 2022-yildan Xalqaro telekommunikatsiya akademiyasi, 2023-yilda Xalqaro menejment akademiyasi aʼzosi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}


[[Turkum:Oʻzbekiston olimlari]]
[[Turkum:Iqtisodiyot fanlari doktorlari]]
[[Turkum:Professorlar]]
[[Turkum:Dekanlar]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bitiruvchilari]]</text>
      <sha1>g22jxb1oizuug7p5cc31y1s7z21de7a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gulnora Shadiyeva</title>
    <ns>0</ns>
    <id>964305</id>
    <revision>
      <id>6181705</id>
      <parentid>5726392</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:38:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranoxa</username>
        <id>221044</id>
      </contributor>
      <origin>6181705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4280" sha1="1a0slncldyivt16qu98gp5757k8njge" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Gulnora|Shadiyeva}}
{{Olim bilgiqutisi
| ismi                   = 
| tasvir                 = Gulnora Shadiyeva.jpg
| tavallud_sanasi        = 1960-yil
| tavallud_joyi          = {{Tavallud joyi|Kattaqoʻrgʻon}}, [[Samarqand viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]]
| fuqaroligi             = {{UZB}}
| kasbi                  = 
| sohalari               = 
| ish_joylari            = Samarqand iqtisodiyot va servis instituti 
| taʼlimi                = Toshkent Xalq xoʻjaligi instituti
| ilmiy_darajasi         = iqtisod fanlari doktori
| ilmiy_unvoni           = professor
| mukofotlari            = {{Oʻzbekiston Mustaqilligiga 15 yil}}
}}
'''Gulnora Mardiyevna Shadiyeva''' (1960-yil, Kattaqoʻrgʻon, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, iqtisod fanlari doktori, professor.
== Biografiyasi ==
Gulnora Shadiyeva 1960-yil Kattaqoʻrgʻon shahrida tugʻilgan. 1983-yil [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti|Toshkent Xalq xoʻjaligi instituti]]ni „Iqtisodiy axborotni mexanizatsiya asosida tashkil etish“ ixtisosligi boʻyicha tugatib, ish faoliyatini Kattaqoʻrgon tijorat texnikumida oʻqituvchilikdan boshlagan. Soʻngra shu texnikumda boʻlim boshligʻi, direktor oʻrinbosari, direktor lavozimida ishlagan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;. 2007—2009-yillarda Samarqand viloyat hokimi oʻrinbosari, Xotin-qizlar qoʻmitasi raisi lavozimida faoliyat koʻrsatgan. 2006—2009-yillarda Samarqand iqtisodiyot va servis instituti iqtisodiyot kafedrasi dotsenti, 2013—2014-yillarda Toshkent shahridagi kasb-hunarga oʻqitish markazi oʻqituvchisi, 2015—2016-yillardaToshkent mehmonxona xoʻjaligi va servis kasb-hunar kollejida oʻqituvchi, 2017—2018-yillarda Geologiya tarmogʻi xodimlari malakasini oshirish va qayta tayyorlash institutida oʻquv jarayonini tashkil etish boʻyicha maslahatchi, 2019—2020-yillarda Transport vazirligi huzuridagi Avtomobil transporti kadrlari malakasini oshirish va qayta tayyorlash instituti oʻquv uslubiy boʻlimi boshligʻi, 2019—2020-yillarda Toshkent avtomobil yoʻllarini loyihalash, qurish va ekspluatatsiyasi instituti, „Yoʻl xoʻjaligi iqtisodiyoti va uni tashkil etish“ kafedrasi professori, 2020—2021-yillarda Toshkent davlat transport universiteti Iqtisodiyot kafedrasi professori lavozimida ishlab kelgan. Hozirda Samarqand iqtisodiyot va servis instituti professori&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;.
=== Oilasi === 
Oilali, 3 nafar farzandi bor.
== Ilmiy faoliyati ==
2001-yilda „Mikroiqtisodiyot“ ixtisosligi boʻyicha „Oila xoʻjaligi mulki va daromadini koʻpaytirish yoʻllari“ mavzusidagi nomzodlik dissertatsiyasini , 2008-yilda „Xizmat koʻrsatish tarmoqlari iqtisodiyoti“ ixtisosligi boʻyicha „Oila xoʻjaligi farovonligini oshirishda tashkiliy-iqtisodiy omillarni va servisni rivojlantirish muammolari“ nomli mavzuda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilib, fan doktori ilmiy darajasini olgan. 2009-yilda dotsent ilmiy unvoni berilgan. 250 dan ortiq maqolalar, 4 ta monografiya, 2 ta darslik, 4 ta oʻquv qoʻllanma, 4 ta ilmiy risola muallifi.  „Mustaqillikning 15 yilligi“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar == 
* [https://scholar.google.com/citations?user=lqpllDMAAAAJ&amp;hl=ru Gulnora Shadiyeva Google Scholar]

[[Turkum:Oʻzbekistonlik olim ayollar]]
[[Turkum:Iqtisodiyot fanlari doktorlari]]
[[Turkum:Professorlar]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston mustaqilligiga 15 yil nishoni sohiblari]]</text>
      <sha1>1a0slncldyivt16qu98gp5757k8njge</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181709</id>
      <parentid>6181705</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:42:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranoxa</username>
        <id>221044</id>
      </contributor>
      <origin>6181709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4457" sha1="b0nbdto2blg7itzvqw0i17xa29df4y1" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Gulnora|Shadiyeva}}
{{Olim bilgiqutisi
| ismi                   = 
| tasvir                 = Gulnora Shadiyeva.jpg
| tavallud_sanasi        = 1960-yil
| tavallud_joyi          = {{Tavallud joyi|Kattaqoʻrgʻon}}, [[Samarqand viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]]
| fuqaroligi             = {{UZB}}
| kasbi                  = 
| sohalari               = 
| ish_joylari            = Samarqand iqtisodiyot va servis instituti 
| taʼlimi                = Toshkent Xalq xoʻjaligi instituti
| ilmiy_darajasi         = iqtisod fanlari doktori
| ilmiy_unvoni           = professor
| mukofotlari            = {{Oʻzbekiston Mustaqilligiga 15 yil}}
}}
'''Gulnora Mardiyevna Shadiyeva''' (1960-yil, Kattaqoʻrgʻon, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, iqtisod fanlari doktori, professor.
== Biografiyasi ==
Gulnora Shadiyeva 1960-yil Kattaqoʻrgʻon shahrida tugʻilgan. 1983-yil [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti|Toshkent Xalq xoʻjaligi instituti]]ni&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://taniqliolimlar.uz/scientists/detail/219|sarlavha=
SHADIYEVA GULNORA MARDIYEVNA (iqtisod fanlari doktori, professor)|access-date=2026-06-22}}&lt;/ref&gt; „Iqtisodiy axborotni mexanizatsiya asosida tashkil etish“ ixtisosligi boʻyicha tugatib, ish faoliyatini Kattaqoʻrgon tijorat texnikumida oʻqituvchilikdan boshlagan. Soʻngra shu texnikumda boʻlim boshligʻi, direktor oʻrinbosari, direktor lavozimida ishlagan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;. 2007—2009-yillarda Samarqand viloyat hokimi oʻrinbosari, Xotin-qizlar qoʻmitasi raisi lavozimida faoliyat koʻrsatgan. 2006—2009-yillarda Samarqand iqtisodiyot va servis instituti iqtisodiyot kafedrasi dotsenti, 2013—2014-yillarda Toshkent shahridagi kasb-hunarga oʻqitish markazi oʻqituvchisi, 2015—2016-yillardaToshkent mehmonxona xoʻjaligi va servis kasb-hunar kollejida oʻqituvchi, 2017—2018-yillarda Geologiya tarmogʻi xodimlari malakasini oshirish va qayta tayyorlash institutida oʻquv jarayonini tashkil etish boʻyicha maslahatchi, 2019—2020-yillarda Transport vazirligi huzuridagi Avtomobil transporti kadrlari malakasini oshirish va qayta tayyorlash instituti oʻquv uslubiy boʻlimi boshligʻi, 2019—2020-yillarda Toshkent avtomobil yoʻllarini loyihalash, qurish va ekspluatatsiyasi instituti, „Yoʻl xoʻjaligi iqtisodiyoti va uni tashkil etish“ kafedrasi professori, 2020—2021-yillarda Toshkent davlat transport universiteti Iqtisodiyot kafedrasi professori lavozimida ishlab kelgan. Hozirda Samarqand iqtisodiyot va servis instituti professori&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;.
=== Oilasi === 
Oilali, 3 nafar farzandi bor.
== Ilmiy faoliyati ==
2001-yilda „Mikroiqtisodiyot“ ixtisosligi boʻyicha „Oila xoʻjaligi mulki va daromadini koʻpaytirish yoʻllari“ mavzusidagi nomzodlik dissertatsiyasini , 2008-yilda „Xizmat koʻrsatish tarmoqlari iqtisodiyoti“ ixtisosligi boʻyicha „Oila xoʻjaligi farovonligini oshirishda tashkiliy-iqtisodiy omillarni va servisni rivojlantirish muammolari“ nomli mavzuda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilib, fan doktori ilmiy darajasini olgan. 2009-yilda dotsent ilmiy unvoni berilgan. 250 dan ortiq maqolalar, 4 ta monografiya, 2 ta darslik, 4 ta oʻquv qoʻllanma, 4 ta ilmiy risola muallifi.  „Mustaqillikning 15 yilligi“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar == 
* [https://scholar.google.com/citations?user=lqpllDMAAAAJ&amp;hl=ru Gulnora Shadiyeva Google Scholar]

[[Turkum:Oʻzbekistonlik olim ayollar]]
[[Turkum:Iqtisodiyot fanlari doktorlari]]
[[Turkum:Professorlar]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston mustaqilligiga 15 yil nishoni sohiblari]]</text>
      <sha1>b0nbdto2blg7itzvqw0i17xa29df4y1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181712</id>
      <parentid>6181709</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:46:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranoxa</username>
        <id>221044</id>
      </contributor>
      <origin>6181712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4457" sha1="6zbd9htdk0pix5rnlnsob4b4ogr6vj3" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Gulnora|Shadiyeva}}
{{Olim bilgiqutisi
| ismi                   = 
| tasvir                 = Gulnora Shadiyeva.jpg
| tavallud_sanasi        = 1960-yil
| tavallud_joyi          = {{Tavallud joyi|Kattaqoʻrgʻon}}, [[Samarqand viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]]
| fuqaroligi             = {{UZB}}
| kasbi                  = 
| sohalari               = 
| ish_joylari            = Samarqand iqtisodiyot va servis instituti 
| taʼlimi                = Toshkent Xalq xoʻjaligi instituti
| ilmiy_darajasi         = iqtisod fanlari doktori
| ilmiy_unvoni           = professor
| mukofotlari            = {{Oʻzbekiston Mustaqilligiga 15 yil}}
}}
'''Gulnora Mardiyevna Shadiyeva''' (1960-yil, Kattaqoʻrgʻon, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, iqtisod fanlari doktori, professor.
== Biografiyasi ==
Gulnora Shadiyeva 1960-yil Kattaqoʻrgʻon shahrida tugʻilgan. 1983-yil [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti|Toshkent Xalq xoʻjaligi instituti]]ni „Iqtisodiy axborotni mexanizatsiya asosida tashkil etish“ ixtisosligi boʻyicha tugatib&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://taniqliolimlar.uz/scientists/detail/219|sarlavha=
SHADIYEVA GULNORA MARDIYEVNA (iqtisod fanlari doktori, professor)|access-date=2026-06-22}}&lt;/ref&gt;, ish faoliyatini Kattaqoʻrgon tijorat texnikumida oʻqituvchilikdan boshlagan. Soʻngra shu texnikumda boʻlim boshligʻi, direktor oʻrinbosari, direktor lavozimida ishlagan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;. 2007—2009-yillarda Samarqand viloyat hokimi oʻrinbosari, Xotin-qizlar qoʻmitasi raisi lavozimida faoliyat koʻrsatgan. 2006—2009-yillarda Samarqand iqtisodiyot va servis instituti iqtisodiyot kafedrasi dotsenti, 2013—2014-yillarda Toshkent shahridagi kasb-hunarga oʻqitish markazi oʻqituvchisi, 2015—2016-yillardaToshkent mehmonxona xoʻjaligi va servis kasb-hunar kollejida oʻqituvchi, 2017—2018-yillarda Geologiya tarmogʻi xodimlari malakasini oshirish va qayta tayyorlash institutida oʻquv jarayonini tashkil etish boʻyicha maslahatchi, 2019—2020-yillarda Transport vazirligi huzuridagi Avtomobil transporti kadrlari malakasini oshirish va qayta tayyorlash instituti oʻquv uslubiy boʻlimi boshligʻi, 2019—2020-yillarda Toshkent avtomobil yoʻllarini loyihalash, qurish va ekspluatatsiyasi instituti, „Yoʻl xoʻjaligi iqtisodiyoti va uni tashkil etish“ kafedrasi professori, 2020—2021-yillarda Toshkent davlat transport universiteti Iqtisodiyot kafedrasi professori lavozimida ishlab kelgan. Hozirda Samarqand iqtisodiyot va servis instituti professori&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;.
=== Oilasi === 
Oilali, 3 nafar farzandi bor.
== Ilmiy faoliyati ==
2001-yilda „Mikroiqtisodiyot“ ixtisosligi boʻyicha „Oila xoʻjaligi mulki va daromadini koʻpaytirish yoʻllari“ mavzusidagi nomzodlik dissertatsiyasini , 2008-yilda „Xizmat koʻrsatish tarmoqlari iqtisodiyoti“ ixtisosligi boʻyicha „Oila xoʻjaligi farovonligini oshirishda tashkiliy-iqtisodiy omillarni va servisni rivojlantirish muammolari“ nomli mavzuda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilib, fan doktori ilmiy darajasini olgan. 2009-yilda dotsent ilmiy unvoni berilgan. 250 dan ortiq maqolalar, 4 ta monografiya, 2 ta darslik, 4 ta oʻquv qoʻllanma, 4 ta ilmiy risola muallifi.  „Mustaqillikning 15 yilligi“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar == 
* [https://scholar.google.com/citations?user=lqpllDMAAAAJ&amp;hl=ru Gulnora Shadiyeva Google Scholar]

[[Turkum:Oʻzbekistonlik olim ayollar]]
[[Turkum:Iqtisodiyot fanlari doktorlari]]
[[Turkum:Professorlar]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston mustaqilligiga 15 yil nishoni sohiblari]]</text>
      <sha1>6zbd9htdk0pix5rnlnsob4b4ogr6vj3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Baxtiyor Karimov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>964382</id>
    <revision>
      <id>6181700</id>
      <parentid>5870871</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:20:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranoxa</username>
        <id>221044</id>
      </contributor>
      <origin>6181700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8910" sha1="hckbanzp1tkv4hwh650oxvkn9q3m0lz" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Baxtiyor|Karimov}}
{{Olim bilgiqutisi
| ismi                   = 
| tasvir                 = Baxtiyor Karimov.jpg
| tavallud_sanasi        = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1949|03|30}}
| tavallud_joyi          = {{Tavallud joyi|Beruniy tumani}}, [[Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi|Qoraqalpogʻiston ASSR]], [[Oʻzbekiston SSR]]
| fuqaroligi             = {{UZB}}
| kasbi                  = faylasuf
| sohalari               = falsafa
| ish_joylari            = Tashkent davlat texnika universiteti
| taʼlimi                = Toshkent davlat universiteti  
Ural universiteti 
Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
| ilmiy_darajasi         = falsafa fanlari doktori
| ilmiy_unvoni           = professor
| mukofotlari            = {{Doʻstlik ordeni}}
}}
'''Baxtiyor Rahmonovich Karimov''' (1949-yil 30-mart, Beruniy tumani, Qoraqalpogʻiston ASSR, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, faylasuf, falsafa fanlari doktori, professor.
== Biografiyasi ==
Baxtiyor Karimov 1949-yil 30-mart Beruniy tumanining Beruniy shahrida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://media.licdn.com/dms/document/media/C4E2DAQESos28MYtiOg/profile-treasury-document-pdf-analyzed/0/1583948084767?e=1694044800&amp;v=beta&amp;t=YikWq-12GfmKKvD9E2fNbWAzJV7AwJIB3MExAkcveTo |sarlavha=БАХТИЁР РАҲМАНОВИЧ КАРИМОВ Биобиблиография |sana=2014 |sahifalar=147 |qaralgan sana=2023-08-26 |arxivsana=2023-08-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230826141933/https://media.licdn.com/dms/document/media/C4E2DAQESos28MYtiOg/profile-treasury-document-pdf-analyzed/0/1583948084767?e=1694044800&amp;v=beta&amp;t=YikWq-12GfmKKvD9E2fNbWAzJV7AwJIB3MExAkcveTo }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.inr.ac.ru/~muhamed/karimov.htm |sarlavha=Бахтияр Рахманович КАРИМОВ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://dic.academic.ru/dic.nsf/enc_biography/51838/%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 |sarlavha=Каримов, Бахтияр Рахманович}}&lt;/ref&gt;. 1966—1971-yillarda Toshkent davlat universitetida „nazariy fizika“ ixtisosligi boʻyicha oʻqigan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;. 1971—1974-yillarda Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasining Yadro fizikasi institutida aspirant, 1974—1979-yillarda Yadro fizikasi institutida kichik ilmiy xodim boʻlib ishlagan. 1975—1980-yillarda Yekaterinburg shahridagi Ural universitetining falsafa fakultetida sirtdan oʻqigan&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;. 1979—1984-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining Falsafa va huquq institutida kichik ilmiy xodim, 1984—1991-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining Falsafa va huquq institutida katta ilmiy xodim, 1984—1990-yillarda Toshkent davlat universiteti falsafa kafedrasining katta oʻqituvchisi, 1984—1990-yillarda [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti| Toshkent xalq xoʻjaligi instituti]]da mehnat iqtisodiyoti ixtisosligi boʻyicha sirtdan oʻqigan. 1991—1995-yillarda Toshkent davlat universiteti qoshidagi Malaka oshirish instituti falsafa kafedrasining professori vazifasini bajaruvchi, 1991—1992-yillarda Falsafa va huquq institutida Fan va texnika
falsafiy masalalari boʻlimi boshligʻi, 1992—1994-yillarda [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston Respublikasi]] Oliy Attestatsiya komissiyasining ijtimoiy va gumanitar fanlar boʻlimi boshligʻi, 1994—1995-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Attestatsiya komissiyasida ijtimoiy gumanitar fanlar boʻlimida bosh mutaxasis, 1994—1996-yillarda Fanlar Akademiyasining ilmiy-oʻquv markazida direktor oʻrinbosari, ijtimoiy-gumanitar fanlar boʻyicha taʼlim kompleksining rahbari, 1996-yilda Ichki ishlar vazirligi akademiyasining falsafa kafedrasi boshligʻi, 1996—1999-yillarda Ichki ishlar vazirligi akademiyasida ilmiy-tadqiqot boʻlimi boshligʻi, 1999—2001 yillarda Ichki ishlar vazirligi akademiyasi „Oʻzbekistonda demokratik jamiyat qurish nazariyasi va amaliyoti“ kafedrasi boshligʻi, 2001—2005-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Strategik va mintakalararo tadqiqotlar institutida boʻlim boshligʻi, 2005—2007-yillarda Fanlar Akademiyasining ilmiy-oʻquv markazida falsafa kafedrasining mudiri, 2007—2008-yillarda Toshkent davlat sharqshunoslik institutida falsafa kafedrasi professori, 2007—2012-yillarda Fanlar akademiyasining Falsafa va huquq institutida etakchi ilmiy xodim, 2013—2014-yillarda Imom Buxoriy xalqaro markazining „Imom al-Buxoriy saboqlari“ jurnalining bosh muharriri oʻrinbosari lavozimida ishlagan&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. 2012-yildan [[Oʻzbekiston milliy universiteti]] Falsafa fakulteti qoshidagi Falsafiy tadqiqotlar oʻquv-ilmiy kompleksi yetakchi ilmiy xodimi, 2013-yildan Tashkent davlat texnika universitetining professori, 2007-yildan Oʻzbekiston Respublikasi baynalmilal madaniyat markazi qoshidagi Jamoatchilik kengashining aʼzosi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Ilmiy faoliyati ==
1995—1998-yillarda Oliy Attestatsiya komissiyasida falsafa, huquq va tarix boʻyicha ekspert kengashi raisi, shu bilan birga Oliy Attestatsiya komissiyasi Ilmiy kengashi aʼzosi. 1995-yildan Fan va texnika davlat qoʻmitasida ijtimoiy gumanitar fanlar boʻyicha ekspert kengash aʼzosi, 1996-yildan boshlab ushbu ekspert kenegash ilmiy kotibi, 1997—1998-yillarda Fan va texnikadavlat qoʻmitasida falsafa, huquq, sotsiologiya va pedagogika boʻyicha ekspert kengash raisining oʻrinbosari, 1994—1997-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining Jahon iqtisodiyoti va diplomatiyasi universiteti qoshidagi siyosiy fanlar nomzodi, doktori ilmiy darajalarini beruvchi ixtisoslashgan kengash aʼzosi, 1993—2012-yillarda Yoqutiston davlat universitetidagi falsafa fanlari kandidati va doktori ilmiy darajalarini beruvchi ilmiy kengash aʼzosi, 1999—2009-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining Falsafa va huquq instituti qoshidagi falsafa fanlari nomzodi, doktori ilmiy darajalarini beruvchi ihtisoslashgan kengash aʼzosi, 2009—2013-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Attestatsiya komissiyasida Falsafa, huquq va tarix boʻyicha ekspert kengashi aʼzosi, 2013-yildan hozirgacha Oʻzbekiston Respublikasining fan va texnologiyalar boʻyicha davlat kommissiyasining eksperti, 2013-yildan hozirgacha Oʻzbekiston Milliy universiteti qoshidagi falsafa fanlari doktori ilmiy darajasini beruvchi ilmiy kengash raisi oʻrinbosari sifatida faoliyat koʻrsatib kelmoqda. 2006—2010-yillarda — „Miras“ universitetining (Chimkent) Turkologik tadqiqotlar markazi direktori, 2007—2013-yillarda Butundunyo turk xalqlari Assambleyasi huzuridagi Oʻrtaturk tili xalqaro instituti direktori&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. 2008-yili Oltoyshunoslik va turkshunoslik xalqaro markazi ([[Qozogʻiston]]) Prezidiumining Faxriy aʼzosiligiga saylangan. 2008-yili Qozogʻiston Respublikasi Fan va taʼlim vazirligi tomonidan „Qozogʻistonda fan rivojiga hissasi uchun“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan. 2013-yili Turon akademiyasi akademigiligiga saylandi. 21 tilda chop etilgan  750 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi. 1983-yili „Abstraktlikdan konkretlikka koʻtarilishda dialektika, mantiq va bilish nazariyasi birligi“ mavzusida nomzodlik, 1990-yili „Abstraktlikdan konkretlikka koʻtarilish usulida obyektivlik va subyektivlik dialektikasi“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini yoqlagan&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;. 1991-yil katta ilmiy xodim, 1995-yilda professor ilmiy unvoni berilgan. 2000-yil fevralida BMTning Iqtisodiy va ijtimoiy kengashi huzurida umumiy konsultativ maqomga ega Xalqaro axborotlashtirish akademiyasining akademigi etib saylandi&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. 2001-yilda Angliyaning Kembridj universitetidagi Xalqaro biografik markaz Baxtiyor Karimovni „XX asrda tilshunoslikda erishgan yuksak yutuqlari uchun“ sertifikati bilan taqdirladi. 2002-yili Amerika Biografik institutining konsultantlar kengashi aʼzosi etib saylandi&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. 2002-yili Baxtiyor Karimov haqidagi maqolani Xalqaro biografik markaz (Kembrij, Angliya) oʻzi tomonidan nashr qilinadigan „XX asrning 2000 taniqli intellektuallari“ kitobiga kiritdi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

== Mukofotlari ==
2017-yilda „Doʻstlik“ ordeni bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/uz/30543363 |sarlavha=Shavkat Mirziyoyev respublikadagi milliy madaniy markazlarning bir guruh faollarini mukofotlash to‘g‘risida farmonni imzoladi |sana=24.07.2017}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}


[[Turkum:Oʻzbekiston faylasuflari]]
[[Turkum:Falsafa fanlari doktorlari]]
[[Turkum:Professorlar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bitiruvchilari]]

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>hckbanzp1tkv4hwh650oxvkn9q3m0lz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181704</id>
      <parentid>6181700</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:35:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranoxa</username>
        <id>221044</id>
      </contributor>
      <origin>6181704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9086" sha1="da4fer77tsdft8gh2bsoyr3wk4izz09" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Baxtiyor|Karimov}}
{{Olim bilgiqutisi
| ismi                   = 
| tasvir                 = Baxtiyor Karimov.jpg
| tavallud_sanasi        = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1949|03|30}}
| tavallud_joyi          = {{Tavallud joyi|Beruniy tumani}}, [[Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi|Qoraqalpogʻiston ASSR]], [[Oʻzbekiston SSR]]
| fuqaroligi             = {{UZB}}
| kasbi                  = faylasuf
| sohalari               = falsafa
| ish_joylari            = Tashkent davlat texnika universiteti
| taʼlimi                = Toshkent davlat universiteti  
Ural universiteti 
Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
| ilmiy_darajasi         = falsafa fanlari doktori
| ilmiy_unvoni           = professor
| mukofotlari            = {{Doʻstlik ordeni}}
}}
'''Baxtiyor Rahmonovich Karimov''' (1949-yil 30-mart, Beruniy tumani, Qoraqalpogʻiston ASSR, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, faylasuf, falsafa fanlari doktori, professor.
== Biografiyasi ==
Baxtiyor Karimov 1949-yil 30-mart Beruniy tumanining Beruniy shahrida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://media.licdn.com/dms/document/media/C4E2DAQESos28MYtiOg/profile-treasury-document-pdf-analyzed/0/1583948084767?e=1694044800&amp;v=beta&amp;t=YikWq-12GfmKKvD9E2fNbWAzJV7AwJIB3MExAkcveTo |sarlavha=БАХТИЁР РАҲМАНОВИЧ КАРИМОВ Биобиблиография |sana=2014 |sahifalar=147 |qaralgan sana=2023-08-26 |arxivsana=2023-08-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230826141933/https://media.licdn.com/dms/document/media/C4E2DAQESos28MYtiOg/profile-treasury-document-pdf-analyzed/0/1583948084767?e=1694044800&amp;v=beta&amp;t=YikWq-12GfmKKvD9E2fNbWAzJV7AwJIB3MExAkcveTo }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.inr.ac.ru/~muhamed/karimov.htm |sarlavha=Бахтияр Рахманович КАРИМОВ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://dic.academic.ru/dic.nsf/enc_biography/51838/%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 |sarlavha=Каримов, Бахтияр Рахманович}}&lt;/ref&gt;. 1966—1971-yillarda Toshkent davlat universitetida „nazariy fizika“ ixtisosligi boʻyicha oʻqigan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;. 1971—1974-yillarda Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasining Yadro fizikasi institutida aspirant, 1974—1979-yillarda Yadro fizikasi institutida kichik ilmiy xodim boʻlib ishlagan. 1975—1980-yillarda Yekaterinburg shahridagi Ural universitetining falsafa fakultetida sirtdan oʻqigan&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;. 1979—1984-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining Falsafa va huquq institutida kichik ilmiy xodim, 1984—1991-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining Falsafa va huquq institutida katta ilmiy xodim, 1984—1990-yillarda Toshkent davlat universiteti falsafa kafedrasining katta oʻqituvchisi, 1984—1990-yillarda [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti| Toshkent xalq xoʻjaligi instituti]]da&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://taniqliolimlar.uz/scientists/detail/147|sarlavha=KARIMOV BAXTIYOR RAHMANOVICH (Falsafa fanlari doktori, professor)|access-date=2026-06-22}}&lt;/ref&gt; mehnat iqtisodiyoti ixtisosligi boʻyicha sirtdan oʻqigan. 1991—1995-yillarda Toshkent davlat universiteti qoshidagi Malaka oshirish instituti falsafa kafedrasining professori vazifasini bajaruvchi, 1991—1992-yillarda Falsafa va huquq institutida Fan va texnika
falsafiy masalalari boʻlimi boshligʻi, 1992—1994-yillarda [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston Respublikasi]] Oliy Attestatsiya komissiyasining ijtimoiy va gumanitar fanlar boʻlimi boshligʻi, 1994—1995-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Attestatsiya komissiyasida ijtimoiy gumanitar fanlar boʻlimida bosh mutaxasis, 1994—1996-yillarda Fanlar Akademiyasining ilmiy-oʻquv markazida direktor oʻrinbosari, ijtimoiy-gumanitar fanlar boʻyicha taʼlim kompleksining rahbari, 1996-yilda Ichki ishlar vazirligi akademiyasining falsafa kafedrasi boshligʻi, 1996—1999-yillarda Ichki ishlar vazirligi akademiyasida ilmiy-tadqiqot boʻlimi boshligʻi, 1999—2001 yillarda Ichki ishlar vazirligi akademiyasi „Oʻzbekistonda demokratik jamiyat qurish nazariyasi va amaliyoti“ kafedrasi boshligʻi, 2001—2005-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Strategik va mintakalararo tadqiqotlar institutida boʻlim boshligʻi, 2005—2007-yillarda Fanlar Akademiyasining ilmiy-oʻquv markazida falsafa kafedrasining mudiri, 2007—2008-yillarda Toshkent davlat sharqshunoslik institutida falsafa kafedrasi professori, 2007—2012-yillarda Fanlar akademiyasining Falsafa va huquq institutida etakchi ilmiy xodim, 2013—2014-yillarda Imom Buxoriy xalqaro markazining „Imom al-Buxoriy saboqlari“ jurnalining bosh muharriri oʻrinbosari lavozimida ishlagan&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. 2012-yildan [[Oʻzbekiston milliy universiteti]] Falsafa fakulteti qoshidagi Falsafiy tadqiqotlar oʻquv-ilmiy kompleksi yetakchi ilmiy xodimi, 2013-yildan Tashkent davlat texnika universitetining professori, 2007-yildan Oʻzbekiston Respublikasi baynalmilal madaniyat markazi qoshidagi Jamoatchilik kengashining aʼzosi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Ilmiy faoliyati ==
1995—1998-yillarda Oliy Attestatsiya komissiyasida falsafa, huquq va tarix boʻyicha ekspert kengashi raisi, shu bilan birga Oliy Attestatsiya komissiyasi Ilmiy kengashi aʼzosi. 1995-yildan Fan va texnika davlat qoʻmitasida ijtimoiy gumanitar fanlar boʻyicha ekspert kengash aʼzosi, 1996-yildan boshlab ushbu ekspert kenegash ilmiy kotibi, 1997—1998-yillarda Fan va texnikadavlat qoʻmitasida falsafa, huquq, sotsiologiya va pedagogika boʻyicha ekspert kengash raisining oʻrinbosari, 1994—1997-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining Jahon iqtisodiyoti va diplomatiyasi universiteti qoshidagi siyosiy fanlar nomzodi, doktori ilmiy darajalarini beruvchi ixtisoslashgan kengash aʼzosi, 1993—2012-yillarda Yoqutiston davlat universitetidagi falsafa fanlari kandidati va doktori ilmiy darajalarini beruvchi ilmiy kengash aʼzosi, 1999—2009-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining Falsafa va huquq instituti qoshidagi falsafa fanlari nomzodi, doktori ilmiy darajalarini beruvchi ihtisoslashgan kengash aʼzosi, 2009—2013-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Attestatsiya komissiyasida Falsafa, huquq va tarix boʻyicha ekspert kengashi aʼzosi, 2013-yildan hozirgacha Oʻzbekiston Respublikasining fan va texnologiyalar boʻyicha davlat kommissiyasining eksperti, 2013-yildan hozirgacha Oʻzbekiston Milliy universiteti qoshidagi falsafa fanlari doktori ilmiy darajasini beruvchi ilmiy kengash raisi oʻrinbosari sifatida faoliyat koʻrsatib kelmoqda. 2006—2010-yillarda — „Miras“ universitetining (Chimkent) Turkologik tadqiqotlar markazi direktori, 2007—2013-yillarda Butundunyo turk xalqlari Assambleyasi huzuridagi Oʻrtaturk tili xalqaro instituti direktori&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. 2008-yili Oltoyshunoslik va turkshunoslik xalqaro markazi ([[Qozogʻiston]]) Prezidiumining Faxriy aʼzosiligiga saylangan. 2008-yili Qozogʻiston Respublikasi Fan va taʼlim vazirligi tomonidan „Qozogʻistonda fan rivojiga hissasi uchun“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan. 2013-yili Turon akademiyasi akademigiligiga saylandi. 21 tilda chop etilgan  750 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi. 1983-yili „Abstraktlikdan konkretlikka koʻtarilishda dialektika, mantiq va bilish nazariyasi birligi“ mavzusida nomzodlik, 1990-yili „Abstraktlikdan konkretlikka koʻtarilish usulida obyektivlik va subyektivlik dialektikasi“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini yoqlagan&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;. 1991-yil katta ilmiy xodim, 1995-yilda professor ilmiy unvoni berilgan. 2000-yil fevralida BMTning Iqtisodiy va ijtimoiy kengashi huzurida umumiy konsultativ maqomga ega Xalqaro axborotlashtirish akademiyasining akademigi etib saylandi&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. 2001-yilda Angliyaning Kembridj universitetidagi Xalqaro biografik markaz Baxtiyor Karimovni „XX asrda tilshunoslikda erishgan yuksak yutuqlari uchun“ sertifikati bilan taqdirladi. 2002-yili Amerika Biografik institutining konsultantlar kengashi aʼzosi etib saylandi&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. 2002-yili Baxtiyor Karimov haqidagi maqolani Xalqaro biografik markaz (Kembrij, Angliya) oʻzi tomonidan nashr qilinadigan „XX asrning 2000 taniqli intellektuallari“ kitobiga kiritdi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

== Mukofotlari ==
2017-yilda „Doʻstlik“ ordeni bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/uz/30543363 |sarlavha=Shavkat Mirziyoyev respublikadagi milliy madaniy markazlarning bir guruh faollarini mukofotlash to‘g‘risida farmonni imzoladi |sana=24.07.2017}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}


[[Turkum:Oʻzbekiston faylasuflari]]
[[Turkum:Falsafa fanlari doktorlari]]
[[Turkum:Professorlar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bitiruvchilari]]

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>da4fer77tsdft8gh2bsoyr3wk4izz09</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181713</id>
      <parentid>6181704</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:47:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranoxa</username>
        <id>221044</id>
      </contributor>
      <origin>6181713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9086" sha1="rowkxjt07j7dzfyk04j8fy0xvbg5yhw" xml:space="preserve">{{ism+familiya|Baxtiyor|Karimov}}
{{Olim bilgiqutisi
| ismi                   = 
| tasvir                 = Baxtiyor Karimov.jpg
| tavallud_sanasi        = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1949|03|30}}
| tavallud_joyi          = {{Tavallud joyi|Beruniy tumani}}, [[Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi|Qoraqalpogʻiston ASSR]], [[Oʻzbekiston SSR]]
| fuqaroligi             = {{UZB}}
| kasbi                  = faylasuf
| sohalari               = falsafa
| ish_joylari            = Tashkent davlat texnika universiteti
| taʼlimi                = Toshkent davlat universiteti  
Ural universiteti 
Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
| ilmiy_darajasi         = falsafa fanlari doktori
| ilmiy_unvoni           = professor
| mukofotlari            = {{Doʻstlik ordeni}}
}}
'''Baxtiyor Rahmonovich Karimov''' (1949-yil 30-mart, Beruniy tumani, Qoraqalpogʻiston ASSR, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, faylasuf, falsafa fanlari doktori, professor.
== Biografiyasi ==
Baxtiyor Karimov 1949-yil 30-mart Beruniy tumanining Beruniy shahrida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://media.licdn.com/dms/document/media/C4E2DAQESos28MYtiOg/profile-treasury-document-pdf-analyzed/0/1583948084767?e=1694044800&amp;v=beta&amp;t=YikWq-12GfmKKvD9E2fNbWAzJV7AwJIB3MExAkcveTo |sarlavha=БАХТИЁР РАҲМАНОВИЧ КАРИМОВ Биобиблиография |sana=2014 |sahifalar=147 |qaralgan sana=2023-08-26 |arxivsana=2023-08-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230826141933/https://media.licdn.com/dms/document/media/C4E2DAQESos28MYtiOg/profile-treasury-document-pdf-analyzed/0/1583948084767?e=1694044800&amp;v=beta&amp;t=YikWq-12GfmKKvD9E2fNbWAzJV7AwJIB3MExAkcveTo }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.inr.ac.ru/~muhamed/karimov.htm |sarlavha=Бахтияр Рахманович КАРИМОВ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://dic.academic.ru/dic.nsf/enc_biography/51838/%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 |sarlavha=Каримов, Бахтияр Рахманович}}&lt;/ref&gt;. 1966—1971-yillarda Toshkent davlat universitetida „nazariy fizika“ ixtisosligi boʻyicha oʻqigan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekistonning taniqli olimlari ensiklopediyasi |date=2023|url=|coauthors= |author= |language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]] |isbn= |pages=383 |location=[[Toshkent]] |edition=2-tom |publisher=Science and Innovation |editor=}}&lt;/ref&gt;. 1971—1974-yillarda Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasining Yadro fizikasi institutida aspirant, 1974—1979-yillarda Yadro fizikasi institutida kichik ilmiy xodim boʻlib ishlagan. 1975—1980-yillarda Yekaterinburg shahridagi Ural universitetining falsafa fakultetida sirtdan oʻqigan&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;. 1979—1984-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining Falsafa va huquq institutida kichik ilmiy xodim, 1984—1991-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining Falsafa va huquq institutida katta ilmiy xodim, 1984—1990-yillarda Toshkent davlat universiteti falsafa kafedrasining katta oʻqituvchisi, 1984—1990-yillarda [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti| Toshkent xalq xoʻjaligi instituti]]da mehnat iqtisodiyoti ixtisosligi boʻyicha sirtdan oʻqigan&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://taniqliolimlar.uz/scientists/detail/147|sarlavha=KARIMOV BAXTIYOR RAHMANOVICH (Falsafa fanlari doktori, professor)|access-date=2026-06-22}}&lt;/ref&gt;. 1991—1995-yillarda Toshkent davlat universiteti qoshidagi Malaka oshirish instituti falsafa kafedrasining professori vazifasini bajaruvchi, 1991—1992-yillarda Falsafa va huquq institutida Fan va texnika
falsafiy masalalari boʻlimi boshligʻi, 1992—1994-yillarda [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston Respublikasi]] Oliy Attestatsiya komissiyasining ijtimoiy va gumanitar fanlar boʻlimi boshligʻi, 1994—1995-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Attestatsiya komissiyasida ijtimoiy gumanitar fanlar boʻlimida bosh mutaxasis, 1994—1996-yillarda Fanlar Akademiyasining ilmiy-oʻquv markazida direktor oʻrinbosari, ijtimoiy-gumanitar fanlar boʻyicha taʼlim kompleksining rahbari, 1996-yilda Ichki ishlar vazirligi akademiyasining falsafa kafedrasi boshligʻi, 1996—1999-yillarda Ichki ishlar vazirligi akademiyasida ilmiy-tadqiqot boʻlimi boshligʻi, 1999—2001 yillarda Ichki ishlar vazirligi akademiyasi „Oʻzbekistonda demokratik jamiyat qurish nazariyasi va amaliyoti“ kafedrasi boshligʻi, 2001—2005-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Strategik va mintakalararo tadqiqotlar institutida boʻlim boshligʻi, 2005—2007-yillarda Fanlar Akademiyasining ilmiy-oʻquv markazida falsafa kafedrasining mudiri, 2007—2008-yillarda Toshkent davlat sharqshunoslik institutida falsafa kafedrasi professori, 2007—2012-yillarda Fanlar akademiyasining Falsafa va huquq institutida etakchi ilmiy xodim, 2013—2014-yillarda Imom Buxoriy xalqaro markazining „Imom al-Buxoriy saboqlari“ jurnalining bosh muharriri oʻrinbosari lavozimida ishlagan&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. 2012-yildan [[Oʻzbekiston milliy universiteti]] Falsafa fakulteti qoshidagi Falsafiy tadqiqotlar oʻquv-ilmiy kompleksi yetakchi ilmiy xodimi, 2013-yildan Tashkent davlat texnika universitetining professori, 2007-yildan Oʻzbekiston Respublikasi baynalmilal madaniyat markazi qoshidagi Jamoatchilik kengashining aʼzosi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Ilmiy faoliyati ==
1995—1998-yillarda Oliy Attestatsiya komissiyasida falsafa, huquq va tarix boʻyicha ekspert kengashi raisi, shu bilan birga Oliy Attestatsiya komissiyasi Ilmiy kengashi aʼzosi. 1995-yildan Fan va texnika davlat qoʻmitasida ijtimoiy gumanitar fanlar boʻyicha ekspert kengash aʼzosi, 1996-yildan boshlab ushbu ekspert kenegash ilmiy kotibi, 1997—1998-yillarda Fan va texnikadavlat qoʻmitasida falsafa, huquq, sotsiologiya va pedagogika boʻyicha ekspert kengash raisining oʻrinbosari, 1994—1997-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining Jahon iqtisodiyoti va diplomatiyasi universiteti qoshidagi siyosiy fanlar nomzodi, doktori ilmiy darajalarini beruvchi ixtisoslashgan kengash aʼzosi, 1993—2012-yillarda Yoqutiston davlat universitetidagi falsafa fanlari kandidati va doktori ilmiy darajalarini beruvchi ilmiy kengash aʼzosi, 1999—2009-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining Falsafa va huquq instituti qoshidagi falsafa fanlari nomzodi, doktori ilmiy darajalarini beruvchi ihtisoslashgan kengash aʼzosi, 2009—2013-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Attestatsiya komissiyasida Falsafa, huquq va tarix boʻyicha ekspert kengashi aʼzosi, 2013-yildan hozirgacha Oʻzbekiston Respublikasining fan va texnologiyalar boʻyicha davlat kommissiyasining eksperti, 2013-yildan hozirgacha Oʻzbekiston Milliy universiteti qoshidagi falsafa fanlari doktori ilmiy darajasini beruvchi ilmiy kengash raisi oʻrinbosari sifatida faoliyat koʻrsatib kelmoqda. 2006—2010-yillarda — „Miras“ universitetining (Chimkent) Turkologik tadqiqotlar markazi direktori, 2007—2013-yillarda Butundunyo turk xalqlari Assambleyasi huzuridagi Oʻrtaturk tili xalqaro instituti direktori&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. 2008-yili Oltoyshunoslik va turkshunoslik xalqaro markazi ([[Qozogʻiston]]) Prezidiumining Faxriy aʼzosiligiga saylangan. 2008-yili Qozogʻiston Respublikasi Fan va taʼlim vazirligi tomonidan „Qozogʻistonda fan rivojiga hissasi uchun“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan. 2013-yili Turon akademiyasi akademigiligiga saylandi. 21 tilda chop etilgan  750 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi. 1983-yili „Abstraktlikdan konkretlikka koʻtarilishda dialektika, mantiq va bilish nazariyasi birligi“ mavzusida nomzodlik, 1990-yili „Abstraktlikdan konkretlikka koʻtarilish usulida obyektivlik va subyektivlik dialektikasi“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini yoqlagan&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;. 1991-yil katta ilmiy xodim, 1995-yilda professor ilmiy unvoni berilgan. 2000-yil fevralida BMTning Iqtisodiy va ijtimoiy kengashi huzurida umumiy konsultativ maqomga ega Xalqaro axborotlashtirish akademiyasining akademigi etib saylandi&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. 2001-yilda Angliyaning Kembridj universitetidagi Xalqaro biografik markaz Baxtiyor Karimovni „XX asrda tilshunoslikda erishgan yuksak yutuqlari uchun“ sertifikati bilan taqdirladi. 2002-yili Amerika Biografik institutining konsultantlar kengashi aʼzosi etib saylandi&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. 2002-yili Baxtiyor Karimov haqidagi maqolani Xalqaro biografik markaz (Kembrij, Angliya) oʻzi tomonidan nashr qilinadigan „XX asrning 2000 taniqli intellektuallari“ kitobiga kiritdi&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

== Mukofotlari ==
2017-yilda „Doʻstlik“ ordeni bilan taqdirlangan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/uz/30543363 |sarlavha=Shavkat Mirziyoyev respublikadagi milliy madaniy markazlarning bir guruh faollarini mukofotlash to‘g‘risida farmonni imzoladi |sana=24.07.2017}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}


[[Turkum:Oʻzbekiston faylasuflari]]
[[Turkum:Falsafa fanlari doktorlari]]
[[Turkum:Professorlar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bitiruvchilari]]

{{no iwiki}}</text>
      <sha1>rowkxjt07j7dzfyk04j8fy0xvbg5yhw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maddohi (majmua)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>965395</id>
    <revision>
      <id>6181727</id>
      <parentid>3850863</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T09:24:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2947" sha1="irckawf5n3ymihd9z124v476fupxsn3" xml:space="preserve">{{Diqqatga sazovor joylar|CoordScale=|asl_nomi=Maddoh|monument_nomi=Masjid|tasvir=Maddahi guzar (mahallah) in Samarkand.jpg|nom={{lang-uz|Maddohi majmuasi / Маддоҳи мажмуаси}}&lt;br&gt;{{Lang-tg|Маҷмуаи Маддоҳӣ / Majmuai Maddohi}}|koordinatalari=39/39/38/N/66/58/40/E|joylashuv=[[Samarqand]]|turi=Sharq me'morchiligi|material=Pishgan g'isht|mamlakat=[[O'zbekiston]]|tasvir_eni=420}}
'''Maddoxi''' – kichik [[Islom|musulmonlar]] masjidi, shuningdek [[Samarqand|, Samarqand shahrining]] eski qismida [[Mahalla|(]] “eski shahar” deb ataladigan) [[mahalla]] (choraklik) [[Masjid|masjidi]], “Maddohi” guzari hududida joylashgan. Chorrah koʻchasi, 120 metr gʻarbda va [[Bibixonim jome masjidi|Bibi masjidi roʻparasida – Xonim]] (masjidning orqa tarafida), Siyob bozoridan 140 metr janubi-gʻarbda, [[Registon maydoni|Registon maydoni va ansamblidan]] 550 metr shimoli-sharqda. Maddoxi majmuasidan 200 metr janubda, Bibi-Xonim ko'chasida yana bir o'xshash kichik musulmon majmuasi va Dahbedi masjidi, g'arbda esa 250 metr masofada [[Zudmurod masjidi|Xo'ja Zudmurod masjidi]] joylashgan. Maddohi majmuasi mahalla ichidagi xususiy turar-joy binolariga tutashib ketgan.
[[Fayl:Maddahi_guzar_(mahallah)_in_Samarkand.jpg|left|thumb|209x209px| Majmua ro‘parasida joylashgan mahalla binosi]]
Maddohi majmuasi [[XIX asr|XIX asrning]] oxirida qurilgan. Majmuaning asosiy binosi toʻrtburchak shaklidagi bino boʻlib, peshtaxtasidan oʻyilgan yogʻoch ustunlari chiqib turgan kichik yopiq [[Ayvon|ayvonli]], shifti anʼanaviy naqshlar bilan bezatilgan. Asosiy bino yaqinida kichik yordamchi binolar mavjud va majmuaning hovlisida kichik [[Hovuz|uy]], shuningdek, daraxtlar. ''Maddohi'' - [[Shialik|shia]] [[Musulmon|musulmonlari]] orasida tantanali yoki motam qo'shig'i bo'lib, moddohi kuylaydigan odamlar odatda ''maddoh'' deb ataladi. Shuningdek, [[:en:Maddahi|tegishli maqolaga]] qarang.

Samarqandning boshqa meʼmoriy, arxeologik, diniy va madaniy yodgorliklari bilan birgalikda “Samarqand – madaniyatlar chorrahasi” nomi bilan [[UNESCOning O‘zbekistondagi Butunjahon merosi ro‘yxati|YuNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga]] kiritilgan.

== Havolalar va manbalar ==

* [https://yandex.ru/maps/10334/samarkand/?ll=66.977603%2C39.660805&amp;z=15&amp;from=1org_map&amp;mode=search&amp;ol=biz&amp;oid=116769812951 Yandex xaritalarida Moddokhi majmuasi]
* [http://images.esosedi.org/kompleks_moddohiy/110390204/index.html#lat=39660767&amp;lng=66977890&amp;z=15&amp;mt=1&amp;v=1 Moddohi majmuasi images.esosedi.org saytida] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230227095810/http://images.esosedi.org/kompleks_moddohiy/110390204/index.html#lat=39660767&amp;lng=66977890&amp;z=15&amp;mt=1&amp;v=1 |date=2023-02-27 }}
* [http://wikimapia.org/37111031/ru/Комплекс-Моддохий Complex Moddohi wikimapia.org saytida]
* Samarqand yodgorliklari / Toshkent / 1983 y
[[Turkum:Samarqand masjidlari]]
[[Turkum:Alfavit boʻyicha butun jahon yodgorliklari]]</text>
      <sha1>irckawf5n3ymihd9z124v476fupxsn3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Larnaka xalqaro aeroporti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>966313</id>
    <revision>
      <id>6181425</id>
      <parentid>6046704</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:24:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181425</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58548" sha1="i7vk6t55wnkknk7s4x449k0srzy5oio" xml:space="preserve">{{Aeroport bilgiqutisi
|name=Larnaka xalqaro aeroporti
|nativename=&lt;small&gt;{{lang|el|Διεθνής Αερολιμένας Λάρνακας}}&lt;br /&gt;
{{lang|tr|Larnaka Uluslararası Havalimanı}}&lt;/small&gt;
|IATA=LCA
|ICAO=LCLK
|image=Hermes Airports logo.svg
|image-width=150
|image2=Aerial view of the Larnaca International Airport in 2022.jpg
|image2-width=250
|owner-oper=Hermes Airports Ltd.
|city-served=*Larnaka
* [[Limasol]]
* [[Nikosiya]]
* Aya Napa
|location=Larnaka
|hub=*Cyprus Airways
* [[Aegean Airlines]]
* Tus Airways
|focus_city=&lt;div&gt;&lt;!--Plainlist is not allowed here--&gt;
* [[Wizz Air]]
&lt;/div&gt;
|elevation-f=11
|elevation-m=3.35
|metric-elev=Y
|coordinates={{coord|34|52|44|N|033|37|49|E|region:CY|display=inline,title}}
|latd=34|latm=52|lats=44|latNS=N|longd=033|longm=37|longs=49|longEW=E
|website={{URL|http://www.hermesairports.com/}}
|pushpin_map=
|pushpin_map_caption=Aeroportning Kipr xaritasidagi joylashuvi
|pushpin_label=LCA
|r1-number=04/22
|r1-length-f=9,823
|r1-length-m=3,000
|r1-surface=[[Asfalt-beton|Asfalt]]
|metric-rwy=Y
|stat1-header=Yoʻlovchilar soni (2022)
|stat1-data={{increase}} 6,037,053
|stat-year=
|footnotes=Manba: Hermes Airports&lt;ref name=hermes&gt;{{cite web|title=Passenger Traffic|url=https://www.hermesairports.com/corporate/doing-business-with-us/statistics/passenger-traffic|website=hermesairports.com|access-date=16 January 2023|archive-date=7 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190207072340/https://www.hermesairports.com/corporate/doing-business-with-us/passenger-traffic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, [[Yevronazorat|Yevronazoratdagi]] Aeronavtika axborot nashri Kipr&lt;ref name=&quot;AIP&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ead.eurocontrol.int/publicuser/protect/pu/main.jsp |title=EAD Basic |publisher=Ead.eurocontrol.int |access-date=16 April 2011 |archive-date=28 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528184502/http://www.ead.eurocontrol.int/publicuser/protect/pu/main.jsp |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|stat2-header=Parvozlar soni (2011)
|stat2-data={{increase}} 50,329
|stat3-header=Yuk tonnaji (2008)
|stat3-data={{increase}} 37,529
}}

'''Larnaka xalqaro aeroporti – Glafcos Clerides'''{{Efn|{{lang-el|Διεθνής Aερολιμένας Λάρνακας}} (''Diethnís Aeroliménas Lárnakas''). {{lang-tr|Larnaka Uluslararası Havaalanı}}).}} {{Airport codes|LCA|LCLK}} – [[Kipr Respublikasi|Kiprning]] Larnaka shahridan {{Convert|4|km|abbr=on}} janubi-gʻarbda joylashgan xalqaro aeroporti. Larnaka xalqaro aeroporti Kiprning asosiy xalqaro havo darvozasidir va Kipr Respublikasi tomonidan nazorat qilinadigan hududdagi ikkita tijorat aeroportidan kattasi, ikkinchisi esa orolning janubi-gʻarbiy sohilidagi Pafos xalqaro aeroportidir. Aeroportga hozirgi nomi [[Kipr prezidenti|Kiprning sobiq prezidenti]] (1993 – 2003) [[Glafcos Clerides]] sharafiga 2016-yil iyul oyida berilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.sigmalive.com/en/news/local/146488/larnaca-airport-becomes-glafcos-clerides-airport |sarlavha=Larnaca Airport becomes Glafcos Clerides Airport - News |muallif=SigmaLive |ish=www.sigmalive.com |qaralgan sana=16 December 2018 |arxivsana=16 December 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20181216210807/http://www.sigmalive.com/en/news/local/146488/larnaca-airport-becomes-glafcos-clerides-airport}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Larnaka aeroporti 1974-yilning 20-iyulida [[Turkiyaning Kiprga bosqini|Turkiya tomonidan Kiprga bostirib kirilganidan]] keyin Nikosiya xalqaro aeroportini yopishga majbur boʻlgandan keyin shoshilinch ravishda rivojlantirildi&lt;ref name=&quot;Opened&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.larnacaairport.co |sarlavha=Larnaca Airport |ish=larnacaairport.co |qaralgan sana=15 November 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161028054718/http://www.larnacaairport.co/ |arxivsana=28 October 2016}}&lt;/ref&gt;. U qurilgan maydon (Larnaka Tuzli koʻli yaqinida) ilgari 1930-yillarda aerodrom&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Efremov |ism=Alexey |sana=2020-08-28 |sarlavha=Airports in Cyprus |url=https://dom.com.cy/en/live/blog/cyprus-where-the-plane-can-land-here-edited-insert-illustrations/ |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220808160331/https://dom.com.cy/en/live/blog/cyprus-where-the-plane-can-land-here-edited-insert-illustrations/ |arxivsana=8 August 2022 |qaralgan sana=8 August 2022 |ish=Dom Live}}&lt;/ref&gt; va keyinchalik Britaniya kuchlari tomonidan harbiy inshoot sifatida foydalanilgan. Larnaka Xalqaro 1975-yil 8-fevralda faqat cheklangan infratuzilma obyektlari va uchib ketish va kelish uchun alohida zallarni oʻz ichiga olgan yigʻma binolar toʻplami bilan ochildi. Yangi aeroportdan foydalangan birinchi aviakompaniyalar British Midland aviakompaniyasidan ijaraga olingan Viscount 800 samolyotlaridan foydalangan Cyprus Airways va NAMC YS-11 samolyotlaridan foydalangan Olympic Airways edi. Dastlab, Larnaka Xalqaroning uchish-qoʻnish yoʻlagi reaktiv samolyotlar uchun juda qisqa edi&lt;ref name=&quot;cyprus.trellows.com&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif=Antoniou |ism=Anthony |sarlavha=The old Larnaca Airport |url=https://cyprus.trellows.com/the-old-larnaca-airport/ |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230129034356/https://cyprus.trellows.com/the-old-larnaca-airport/ |arxivsana=2023-01-29 |qaralgan sana=2023-01-28 |ish=Trellows |sana=22 October 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
Kiprning asosiy sayyohlik yoʻnalishi sifatidagi maqomi shuni anglatadiki, havo qatnovi yiliga 5 milliondan ortiq yoʻlovchiga oʻsib bormoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.skyscanner.co.in/airports/lca/larnaca-airport.html |sarlavha=Handy Larnaca airport information from Skyscanner. |ish=Skyscanner.co.in |qaralgan sana=15 November 2017 |arxivsana=15 November 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171115222008/https://www.skyscanner.co.in/airports/lca/larnaca-airport.html}}&lt;/ref&gt;. Bu aeroport dastlabki moʻljallangan sigʻimidan ikki baravar koʻp. Shu sababli, 1998-yilda aeroportni yanada rivojlantirish va uning quvvatini oshirish uchun tender oʻtkazildi ''(quyiga qarang)''. Kengaytirishning allaqachon tugallangan elementlariga yangi boshqaruv minorasi, oʻt oʻchirish stansiyasi, uchish-qoʻnish yoʻlagini kengaytirish va qoʻshimcha maʼmuriy idoralar kiradi. B4 yoʻlini yangilash orqali atrofdagi yoʻllar tarmogʻi yaxshilandi; yangi terminal yaqinida yangi tutashuv qurildi. Yangi terminal {{Convert|500|-|700|m|abbr=on}} ga yaqin qurilgan eski terminaldan gʻarbda, yangi boshqaruv minorasiga ulashgan, yangi apronlar va reaktiv yoʻllar bilan. Eski terminal binosi qisman buzib tashlanishi va yuk tashuvchi markaz sifatida qayta taʼmirlanishi rejalashtirilgan boʻlib, hozirda davlat rahbarlari, boshqa VIPlar va xususiy samolyot operatorlari uchun shaxsiy terminal sifatida foydalanilmoqda&lt;ref name=&quot;cyprus.trellows.com&quot;/&gt;.

Aeroportning [[Yevropa]], [[Afrika]], [[Rossiya]] va [[Oʻrta Sharq|Yaqin Sharq]] oʻrtasidagi geografik joylashuvi uni ushbu manzillar oʻrtasidagi transport va parvozlar uchun aviakompaniya markazi sifatida osonlashtiradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.europe-airports.com/cyprus/show-airport.php?code=LCA |sarlavha=Larnaca Airport, Cyprus (LCA) - Guide &amp; Flights |ish=Europe-airports.com |qaralgan sana=15 November 2017 |arxivsana=16 November 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171116084315/https://www.europe-airports.com/cyprus/show-airport.php?code=LCA}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.cyprusprofile.com/en/articles/view/new-airlines-and-flights-to-larnaca-airport |sarlavha=New airlines and flights to Larnaca Airport - Cyprus Profile |ish=Cyprusprofile.com |qaralgan sana=15 November 2017 |arxivsana=15 November 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171115225601/http://www.cyprusprofile.com/en/articles/view/new-airlines-and-flights-to-larnaca-airport}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.world-airport-codes.com/cyprus/larnaca-international-3987.html |sarlavha=Larnaca International - Cyprus |ish=World-airport-codes.com |qaralgan sana=15 November 2017 |arxivsana=7 August 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170807134111/https://www.world-airport-codes.com/cyprus/larnaca-international-3987.html}}&lt;/ref&gt;. Hozirda 50 dan ortiq aviakompaniyalar tomonidan mahalliy, mintaqaviy va xalqaro yoʻlovchi va yuk tashish xizmatlarini koʻrsatadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Search {{!}} Hermes Airports |url=https://www.hermesairports.com/search?q=airlines%7Ctitle=Airlines |qaralgan sana=2023-01-30 |ish=www.hermesairports.com |til=en-us}}&lt;/ref&gt;.Taʼkidlash joizki, Gulf Air haftasiga ikki marta Nyu-York-JFK ga toʻxtovsiz xizmat koʻrsatardi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=11 December 1994 |title=TRAVEL ADVISORY; Gulf Air and Korean Air Begin New U.S. Routes |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1994/12/11/travel/travel-advisory-gulf-air-and-korean-air-begin-new-us-routes.html |url-status=live |access-date=2015-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150105210304/http://www.nytimes.com/1994/12/11/travel/travel-advisory-gulf-air-and-korean-air-begin-new-us-routes.html |archive-date=2015-01-05}}&lt;/ref&gt;.

Ruminiyaning „Blue Air“ lou-koster aviatashuvchisi 2020-yil sentyabr oyida oʻzining Larnakadagi bazasini yopishini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Bobon |ism=Gabriel |sana=2020-09-03 |sarlavha=Oficial: Blue Air închide în 15 septembrie 2020 baza din Larnaca |url=https://boardingpass.ro/oficial-blue-air-inchide-in-15-septembrie-2020-baza-din-larnaca/ |qaralgan sana=2023-01-15 |ish=BoardingPass.ro |til=ro-RO}}&lt;/ref&gt;.

== Imkoniyatlari ==
Aeroportda bitta asosiy [[Aerovokzal|yoʻlovchi terminali]] mavjud. Uchib ketish yuqori qavatda, kelganlar esa podvalda joylashtiriladi. Eski terminal „VIP terminal“ boʻlib xizmat qiladi, u davlat rahbarlarining tashrifi, ayrim xususiy aviatsiya va yuk tashish uchun moʻljallangan. Aeroport barcha yoʻlovchi samolyotlari uchun bitta katta [[Apron (aviatsiya)|aprondan]] foydalanadi. Yoʻlovchi terminalining konseptual meʼmoriy dizayni [[Fransiya|Fransiyadagi]] Sofréavia bilan Aeroports de [[Parij|Paris]] (ADP) dagi fransuz meʼmorlari tomonidan ishlab chiqilgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Larnaca International Airport (LCA/LCLK) |language=en-US |work=Airport Technology |url=https://www.airport-technology.com/projects/larnaca-international-airport/ |access-date=2023-03-11}}&lt;/ref&gt;.

2006-yilda Larnaka va Pafos aeroportlarini 650 million yevroga yangilash ishlari yakunlandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.financialmirror.com/more_news.php?id=4135&amp;type=news |sarlavha=Foundation stone laid at new Larnaca Airport |qaralgan sana=28 December 2006 |sana=26 June 2006 |ish=Financial Mirror |arxivurl=https://web.archive.org/web/20061017142958/http://www.financialmirror.com/more_news.php?id=4135&amp;type=news |arxivsana=17 October 2006}}&lt;/ref&gt;. Xalqaro tenderda Fransiya boshchiligidagi Hermes Airports guruhi gʻolib chiqdi. Konsorsium tarkibiga Bouygues Batiment International (22%), Egis Projects (20%), Kipr savdo korporatsiyasi (mahalliy chakana savdo guruhi – 10%), Iacovou Brothers (mahalliy pudratchi – 10%), Hellenic Mining (10%), Vancouver Airport Services (10%), [[Irlandiya|Irlandiyaning]] Dublin Airport Authority (Aer Rianta International) (10%), Charilaos Apostolides (mahalliy qurilish kompaniyasi-5%) va Nitsa Côte d’Azur aeroporti (3%) kiradi. Hermes Airports yangi yoʻlovchi terminallarini qurdi va 25 yillik imtiyoz ostida ikkala aeroportda uchish-qoʻnish yoʻlaklarini kengaytirishni rejalashtirmoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://cyprus-mail.com/2021/07/27/hermes-said-in-violation-of-concession-if-airports-not-expanded/ |sarlavha=Hermes said in violation of concession if airports not expanded &amp;#124; Cyprus Mail |sana=27 July 2021 |qaralgan sana=26 June 2022 |arxivsana=26 June 2022 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220626122913/https://cyprus-mail.com/2021/07/27/hermes-said-in-violation-of-concession-if-airports-not-expanded/}}&lt;/ref&gt;.

Yangi terminal binosi 2009-yil 7-noyabrda ochildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.cyprusairports.com.cy/ |sarlavha=Official Website for Larnaka &amp; Pafos International Airports |nashriyot=Cyprusairports.com.cy |qaralgan sana=16 April 2011 |arxivsana=26 May 2014 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140526045128/http://www.cyprusairports.com.cy/showpage.php?PageID=3}}&lt;/ref&gt;. Unda 16 ta reaktiv yoʻl (bortga chiqish koʻprigi), 67 ta roʻyxatdan oʻtish punkti, 8 ta oʻz-oʻzini roʻyxatdan oʻtkazish kiosklari, 48 ta joʻnab ketish eshigi va 2450 ta toʻxtash joyi mavjud. Yangi terminal yiliga 7,5 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatishi mumkin. Infratuzilmada shuningdek, yirik muhandislik angarlari, yuk terminali va yengil samolyotlarga yoqilgʻi quyish va taʼminlash uchun alohida inshootlar mavjud. Yuk samolyotlari va xususiy samolyotlar koʻpincha toʻxtab turadigan ikkinchi, kichikroq apron mavjud. Shuningdek, uchish maktablari uchun kichikroq samolyotlar va asosiy ikkita aprondan alohida xususiy samolyotlar uchun joylar mavjud.

== Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar ==

=== Yoʻlovchi ===
Quyidagi aviakompaniyalar Larnakaga muntazam va charter reyslarini amalga oshiradi&lt;ref name=&quot;Schedule&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.hermesairports.com/flight-info/larnaka/flight-schedule |sarlavha=Flight schedule |ish=hermesairports.com |qaralgan sana=27 March 2019 |arxivsana=27 March 2019 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190327212627/https://www.hermesairports.com/flight-info/larnaka/flight-schedule}}&lt;/ref&gt;:

{{Aeroport-yoʻnalishlar|[[Aegean Airlines]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://en.aegeanair.com/plan/flight-schedules/|title=Flight Schedule|website=Aegean Airlines|access-date=5 June 2020|archive-date=6 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190406204557/https://en.aegeanair.com/plan/flight-schedules/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sputniktravel.am/charters|title=Sputnik Travel Armenia|website=sputniktravel.am|access-date=15 June 2021|archive-date=16 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616043109/https://sputniktravel.am/charters|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iaa.gov.il/en/airports/ben-gurion/flight-board/?flightType=departures|title=Israel Airports Authority – airline schedule|website=Israel Airports Authority}}&lt;/ref&gt;|[[Afina xalqaro aeroporti|Afina]], {{Flagicon|Greece}}Saloniki &lt;br /&gt; '''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Greece}}Iraklion &lt;br /&gt; '''Mavsumiy charter:''' [[Ben Gurion aeroporti|Tel-Aviv]], [[Zvartnots xalqaro aeroporti|Yerevan]]
&lt;!-- --&gt;|[[Air Serbia]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.airserbia.com/en/information/flights/timetable|title=Timetable|website=airserbia.com|access-date=21 December 2020|archive-date=13 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201213185015/https://www.airserbia.com/en/information/flights/timetable|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|[[Nikola Tesla nomidagi xalqaro aeroport|Belgrad]]
&lt;!-- --&gt;|airBaltic, {{LVA}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.airbaltic.com/en/timetable|title=Timetable|website=www.airbaltic.com|access-date=21 December 2020|archive-date=3 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190203135649/https://www.airbaltic.com/en/timetable|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|[[Riga xalqaro aeroporti|Riga]]
&lt;!-- --&gt;|AirSeven, {{DNK}}&lt;ref name=&quot;auto8&quot;&gt;{{Cite web|title=Bestill flybilletter &amp;#124; Tui.no|url=https://www.tui.no/bestill-fly|access-date=2023-02-08|website=www.tui.no|arxivsana=2023-02-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230206205326/https://www.tui.no/bestill-fly}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy charter:''' {{Flagicon|Norway}}Oslo
&lt;!-- --&gt;|Arkia, {{ISR}}&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.ynetnews.com/travel/article/r18ajijhn | title=Direct flights to Cyprus from Haifa starting in June | newspaper=Ynetnews | date=15 May 2023 | last1=Salami | first1=Daniel }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.arkia.co.il/flights-results?CC=FL&amp;IS_BACK_N_FORTH=true&amp;OB_DEP_CITY=TLV&amp;OB_ARV_CITY=LCA&amp;OB_DATE=20221201&amp;IB_DATE=20221230&amp;ADULTS=1|title=טיסות – מלונות – חבילות נופש – טיולים מאורגנים – ארקיע|website=www.arkia.co.il|accessdate=7 December 2022|arxivsana=2022-12-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221215142259/https://www.arkia.co.il/flights-results?CC=FL&amp;IS_BACK_N_FORTH=true&amp;OB_DEP_CITY=TLV&amp;OB_ARV_CITY=LCA&amp;OB_DATE=20221201&amp;IB_DATE=20221230&amp;ADULTS=1}}&lt;/ref&gt;|[[Ben Gurion aeroporti|Tel-Aviv]] &lt;br /&gt; '''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Israel}}Hayfa |[[Austrian Airlines]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.austrian.com/cy/en/flight-status-and-timetable#/|title=Flight Status &amp; Itinerary|website=www.austrian.com|access-date=7 September 2020|archive-date=11 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210411155542/https://www.austrian.com/cy/en/flight-status-and-timetable#/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|{{Flagicon|Austria}}Vena
&lt;!-- --&gt;|BH Air, {{BGR}}&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.travelnews.bg/bg/news/16818907565616/kipartsi-shte-idvat-na-more-u-nas-s-chartari-do-burgas | title=Кипърци ще идват на море у нас с чартъри до Бургас }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Почивка в Кипър 2023|url=https://www.onextour.bg/offer/cyprus|access-date=2023-02-05|website=Почивка в Кипър 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.exyuaviation.com/2023/04/skopje-to-get-cyprus-charters.html | title=Skopje to get Cyprus charters | date=13 April 2023 }}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy charter:''' [[Burgas aeroporti|Burgas]], {{Flagicon|Macedonia}}Skopye, {{Flagicon|Bulgaria}}Sofiya
&lt;!-- --&gt;|Bluebird Airways, {{GRC}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://booking.bluebirdair.com/|title=Bluebird Airways|website=booking.bluebirdair.com|access-date=10 July 2020|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726210334/https://booking.bluebirdair.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy:''' [[Ben Gurion aeroporti|Tel-Aviv]]
&lt;!-- --&gt;|BRA, {{SWE}}&lt;ref name=BRA2023&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/221028-tfns23319|title=BRA A319 NS23 SCHEDULED CHARTER OPERATIONS
|website=aeroroutes.com|date=28 October 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto6&quot;&gt;{{Cite web|title=Boka Billiga flygbiljetter snabbt och enkelt &amp;#124; Apollo|url=https://www.apollo.se/resor/flygbiljetter|access-date=2023-02-08|website=www.apollo.se|language=sv-SE}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.spies.dk/bestil-flybillet-charterfly?QueryDepID=12676&amp;QueryCtryID=6742&amp;QueryDestID=12767&amp;QueryDepDate=20230630&amp;QueryDur=8&amp;CategoryId=4&amp;QueryRoomAges=%7C42&amp;QueryUnits=0|title=Spies Rejser – airline schedule|website=spies.dk}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy charter:''' {{Flagicon|Norway}}Bergen, {{Flagicon|Denmark}}Billund, {{Flagicon|Denmark}}Kopengagen, {{Flagicon|Norway}}Stavanger, {{Flagicon|Norway}}Trondheim, {{Flagicon|Sweden}}Umeå
&lt;!-- --&gt;|[[British Airways]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.britishairways.com/travel/schedules/public/en_cy|title=British Airways - Timetables|website=www.britishairways.com|access-date=21 December 2020|archive-date=10 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160510192119/http://www.britishairways.com/travel/schedules/public/en_cy|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|[[Hitrou aeroporti|London–Hitrou]]
&lt;!-- --&gt;|Bulgaria Air, {{BGR}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.air.bg/en/destinations|title=Destinations|website=Airline Bulgaria Air|access-date=21 December 2020|archive-date=6 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201206213223/https://www.air.bg/en/destinations/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Bulgaria}}Sofiya
&lt;!-- --&gt;|Buzz, {{POL}}&lt;ref name=&quot;TUI.pl&quot;&gt;{{cite web|title=Charter flights|url=https://www.tui.pl/tanie-bilety-lotnicze?pm_source=MENU&amp;pm_name=Bilety_czarterowe|website=TUI.pl|access-date=22 September 2018|archive-date=14 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180614221257/https://www.tui.pl/tanie-bilety-lotnicze?pm_source=MENU&amp;pm_name=Bilety_czarterowe|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy charter:''' {{Flagicon|Poland}}Katovitse, {{Flagicon|Poland}}Poznań, [[Varshava Shopen aeroporti|Varshava–Shopen]], {{Flagicon|Poland}}Vrotslav
&lt;!-- --&gt;|Chair Airlines, {{CHE}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.chair.ch/de/destinations/larnaca/|title=Flüge nach Larnaca Zypern &amp;#124; Chair Airlines|website=www.chair.ch|qaralgan sana=2023-09-06|arxivsana=2023-03-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230301190854/https://www.chair.ch/de/destinations/larnaca/}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Switzerland}}Syurix
&lt;!-- --&gt;|Condor, {{DEU}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.condor.com/us/book-plan/flight/timetable.jsp|title=Timetable|website=condor.com|access-date=15 June 2021|archive-date=15 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210515213638/https://www.condor.com/us/book-plan/flight/timetable.jsp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Germany}}Dusseldorf, [[Frankfurt aeroporti|Frankfurt]], {{Flagicon|Switzerland}}Syurix
&lt;!-- --&gt;|Cyprus Airways, {{CYP}}&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://seeyoutravel.com.cy/moreinfo/9487/599/6 | title=See you travel | qaralgan sana=2023-09-06 | arxivsana=2023-06-10 | arxivurl=https://web.archive.org/web/20230610111217/https://seeyoutravel.com.cy/moreinfo/9487/599/6 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://tiptravel.sk/dovolenka/cyprus/ | title=Cyprus - Dovolenka Leto 2023 &amp;#124; TIP travel }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.milanbergamoairport.it/en/charter-seasonal-flights-timetable/ {{bare URL inline|date=August 2023}}&lt;/ref&gt;|[[Afina xalqaro aeroporti|Afina]], {{Flagicon|Lebanon}}Bayrut, [[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay–Xalqaro]], [[Milan Malpensa aeroporti|Milan–Malpensa]], [[Sharl de Goll aeroporti|Parij–Sharl de Goll]], [[Leonardo da Vinchi–Fiumichino aeroporti|Rim–Fiumichino]], {{Flagicon|Switzerland}}Syurix, [[Ben Gurion aeroporti|Tel-Aviv]], [[Zvartnots xalqaro aeroporti|Yerevan]] &lt;br /&gt; '''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Switzerland}}Bazel/Mulhouse, {{Flagicon|Greece}}Iraklion, [[Vatslav Gavel aeroporti|Praga]], {{Flagicon|Greece}}Preveza/Lefkada, [[Qohira xalqaro aeroporti|Qohira]], {{Flagicon|Greece}}Rodos, {{Flagicon|Greece}}Saloniki, {{Flagicon|Greece}}Santorini, {{Flagicon|Greece}}Skiatos &lt;br /&gt; '''Mavsumiy charter:''' {{Flagicon|Italy}}Bergamo, {{Flagicon|Slovakia}}Bratislava, {{Flagicon|Slovakia}}Piešťany
&lt;!-- --&gt;|easyJet, {{UK}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.easyjet.com/en/cheap-flights/timetables|title=Flight Timetables|website=www.easyjet.com|access-date=12 January 2021|archive-date=21 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210721154535/https://www.easyjet.com/en/cheap-flights/timetables|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|{{Flagicon|Switzerland}}Bazel/Mulhouse, {{Flagicon|Germany}}Berlin, {{Flagicon|England}}Liverpul, [[Gatvik aeroporti|London–Gatvik]], {{Flagicon|England}}London–Luton, [[Sharl de Goll aeroporti|Parij–Sharl de Goll]] &lt;br /&gt; '''Mavsumiy:''' [[Birmingem aeroporti|Birmingem]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://travelweekly.co.uk/news/air/agents-gain-early-access-to-packages-as-easyjet-adds-15-birmingham-routes | title=Agents gain early access to packages as EasyJet adds 15 Birmingham routes }}&lt;/ref&gt;, {{Flagicon|England}}Bristol, [[Milan Malpensa aeroporti|Milan–Malpensa]], {{Flagicon|Italy}}Venetsiya
&lt;!-- --&gt;|Edelweiss Air, {{CHE}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.flyedelweiss.com/EN/fly/flight-information/timetable/Pages/overview.aspx|title=Timetable|website=www.flyedelweiss.com|access-date=21 December 2020|archive-date=3 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210603100234/https://www.flyedelweiss.com/EN/fly/flight-information/timetable/Pages/overview.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|{{Flagicon|Switzerland}}Syurix
&lt;!-- --&gt;|[[Egyptair]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.egyptair.com/en/Plan/Pages/timetable.aspx|title=EGYPTAIR - Timetable|website=www.egyptair.com|access-date=21 December 2020|archive-date=24 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190324170918/https://www.egyptair.com/en/Plan/Pages/timetable.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|[[Qohira xalqaro aeroporti|Qohira]]
&lt;!-- --&gt;|El Al, {{ISR}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.elal.com/en/PassengersInfo/Useful-Info/Flight-Schedule/Pages/default.aspx|title=Flight schedule|website=www.egyptair.com|access-date=21 December 2020|archive-date=25 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190125183142/https://www.elal.com/en/PassengersInfo/Useful-Info/Flight-Schedule/Pages/default.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|[[Ben Gurion aeroporti|Tel-Aviv]]
&lt;!-- --&gt;|[[Emirates]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emirates.com/cy/english/book/flight-schedules/|title=Flight schedules|website=Cyprus|access-date=21 December 2020|archive-date=22 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201122084955/https://www.emirates.com/cy/english/book/flight-schedules/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://cyprus-mail.com/2023/01/12/emirates-reaffirms-its-commitment-to-cyprus/ | title=Emirates reaffirms its commitment to Cyprus &amp;#124; Cyprus Mail | date=12 January 2023 }}&lt;/ref&gt;|[[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay–Xalqaro]], {{Flagicon|Malta}}Malta
&lt;!-- --&gt;|Enter Air, {{POL}}&lt;ref name=&quot;Bilety lotnicze &amp;#124; Biuro podróż&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.tui.pl/chartersListingPage|title=Bilety lotnicze &amp;#124; Biuro podróży TUI|website=www.tui.pl|qaralgan sana=2023-09-06|arxivsana=2023-09-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230924225339/https://www.tui.pl/chartersListingPage}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Poland}}Gdańsk &lt;br /&gt; '''Mavsumiy charter:''' {{Flagicon|Poland}}Katovitse, {{Flagicon|Poland}}Poznań, [[Varshava Shopen aeroporti|Varshava–Shopen]]
&lt;!-- --&gt;|Eurowings, {{DEU}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.eurowings.com/en/information/destinations-routes/flight-schedule.html |title=Our flight schedule - Information |publisher=Eurowings |access-date=2020-05-26 |archive-date=10 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610102710/https://www.eurowings.com/en/information/destinations-routes/flight-schedule.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;|{{Flagicon|Germany}}Dusseldorf &lt;br /&gt; '''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Germany}}Berlin, {{Flagicon|Germany}}Kyoln/Bonn, {{Flagicon|Austria}}Graz, {{Flagicon|Germany}}Hamburg, [[Vatslav Gavel aeroporti|Praga]], {{Flagicon|Sweden}}Stokgolm–Arlanda, {{Flagicon|Germany}}Zalsburg, {{Flagicon|Germany}}Shtutgart
&lt;!-- --&gt;|Finnair, {{FIN}}&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.finnair.com/in/gb/information-services/flights/timetable|title = Finnair timetables|date = 3 February 2022|access-date = 9 November 2021|archive-date = 9 November 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20211109130405/https://www.finnair.com/in/gb/information-services/flights/timetable|url-status = live}}&lt;/ref&gt;|{{Flagicon|Finland}}Helsinki
&lt;!-- --&gt;|FlyOne, {{MDA}}&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://flyone.eu/en/About-FLYONE/News/2023/04/27/FLYONE-launches-a-new-flight-Chisinau---Larnaca | title=FLYONE &amp;#124; News }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230330-3fns23|title=AeroRoutes Airlines – airline schedule|website=aeroroutes.com}}&lt;/ref&gt;|[[Zvartnots xalqaro aeroporti|Yerevan]] &lt;br /&gt;'''Mavsumiy:''' [[Kishinyov xalqaro aeroporti|Kishinyov]]
&lt;!-- --&gt;|[[Georgian Airways]]&lt;ref name=&quot;a9_s23&quot;&gt;{{cite news |title=Georgian Airways June 2023 Network Additions |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230607-a9jun23 |access-date=8 June 2023 |work=AeroRoutes |date=7 June 2023 |language=en-CA}}&lt;/ref&gt;|[[Tbilisi xalqaro aeroporti|Tbilisi]]
&lt;!-- --&gt;|Gulf Air, {{BHR}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gulfair.com/flights/flights-timetable|title=Flights Timetable|website=gulfair.com|access-date=3 July 2020|archive-date=18 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191018110508/https://www.gulfair.com/flights/flights-timetable|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|[[Afina xalqaro aeroporti|Afina]], [[Bahrayn xalqaro aeroporti|Bahrayn]]
&lt;!-- --&gt;|Helvetic Airways, {{CHE}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.helvetic.com/en/destinations|title=Destinations|website=helvetic.com|access-date=14 June 2021|archive-date=13 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210613111407/https://www.helvetic.com/en/destinations|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Switzerland}}Bern, {{Flagicon|Switzerland}}Syurix
&lt;!-- --&gt;|HiSky, {{MDA}}&lt;ref name=&quot;dertour&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.dertour.ro/early-booking/cipru|title=Dertour – airline schedule|website=dertour.ro}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy charter:''' {{Flagicon|Romania}}Buxarest–Otopeni, {{Flagicon|Romania}}Kluj-Napoca 
&lt;!-- --&gt;|Israir Airlines, {{ISR}}&lt;ref name=&quot;HFA2023&quot;&gt;{{cite news |title=Beginning in June: Direct flights from Haifa to Cyprus |url=https://www.israelnationalnews.com/news/371454 |access-date=22 May 2023 |work=Israel National News |date=15 May 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=טיסות ללרנקה במגוון מחירים, טיסה ישירה ללרנקה – ישראייר|url=https://www.israir.co.il/Flights/To/Larnaca.html|access-date=2023-02-03|website=www.israir.co.il}}&lt;/ref&gt;|[[Ben Gurion aeroporti|Tel-Aviv]] &lt;br /&gt; '''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Israel}}Hayfa
&lt;!-- --&gt;|Jazeera Airways, {{KWT}}&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://travelbizmonitor.com/jazeera-airways-adds-larnaca-to-summer-network/|title=Jazeera Airways adds Larnaca to summer network - TravelBiz Monitor: India travel news, travel trends, tourism|first=Prasenjit Chakraborty-|last=Mumbai|date=13 April 2023}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy:''' [[Kuvayt xalqaro aeroporti|Kuvayt]]
&lt;!-- --&gt;|Jet2.com, {{UK}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.jet2.com/timetable|title=Timetable|website=jet2.com|access-date=12 February 2020|archive-date=14 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190714130402/https://www.jet2.com/timetable|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy:''' [[Birmingem aeroporti|Birmingem]], {{Flagicon|England}}Bristol, {{Flagicon|England}}East Midlands, {{Flagicon|Scotland}}Edinburg, [[Glazgo aeroporti|Glazgo]], {{Flagicon|England}}Lids/Bradford, {{Flagicon|England}}London–Stansted, [[Manchester aeroporti|Manchester]], {{Flagicon|England}}Nyukasl
&lt;!-- --&gt;|Jettime, {{DNK}}&lt;ref name=&quot;auto9&quot;&gt;{{Cite web|title=Flybilletter – Bestil dem her &amp;#124; TUI.dk|url=https://www.tui.dk/bestil-fly|access-date=2023-02-08|website=www.tui.dk|arxivsana=2023-02-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230206205331/https://www.tui.dk/bestil-fly}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Varaa lento - Löydä sopivat lennot unelmisi matkalle|url=https://www.tui.fi/varaa-lento|access-date=2023-02-08|website=www.tui.fi|arxivsana=2023-02-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230206205326/https://www.tui.fi/varaa-lento}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto5&quot;&gt;{{Cite web|title=Boka flyg - här hittar och bokar du din nästa flygresa &amp;#124; TUI.se|url=https://www.tui.se/boka-flyg|access-date=2023-02-08|website=www.tui.se|arxivsana=2023-02-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230219235824/https://www.tui.se/boka-flyg}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy charter:''' {{Flagicon|Denmark}}Billund, {{Flagicon|Finland}}Helsinki, {{Flagicon|Denmark}}Kopengagen, {{Flagicon|Sweden}}Luleo, {{Flagicon|Sweden}}Malmö, {{Flagicon|Sweden}}Norrköping, {{Flagicon|Denmark}}Olborg, {{Flagicon|Sweden}}Örebro, {{Flagicon|Norway}}Oslo, {{Flagicon|Sweden}}Växjö
&lt;!-- --&gt;|[[LOT Polish Airlines]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://biletyczarterowe.r.pl/|title=Bilety czarterowe ▷ Rainbow &amp;#124; R.pl|website=biletyczarterowe.r.pl}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy charter:''' {{Flagicon|Poland}}Katovitse
&lt;!-- --&gt;|[[Lufthansa]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.lufthansa.com/us/en/timetable-and-flight-status#/|title=Timetable and flight status|website=lufthansa.com|access-date=21 December 2020|archive-date=28 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181028033722/https://www.lufthansa.com/us/en/timetable-and-flight-status#/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|[[Frankfurt aeroporti|Frankfurt]], {{Flagicon|Germany}}Myunxen
&lt;!-- --&gt;|[[Middle East Airlines]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mea.com.lb/english/plan-and-book/flight-schedule|title=Flight Schedule|website=mea.com.lb|access-date=21 December 2020|archive-date=3 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203171826/https://www.mea.com.lb/english/plan-and-book/flight-schedule|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|{{Flagicon|Lebanon}}Bayrut
&lt;!-- --&gt;|Neos, {{ITA}}&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/230105-noil?rq=larnaca | title=Neos Mar/Apr 2023 Israel Operations Overview }}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy:''' [[Ben Gurion aeroporti|Tel-Aviv]]
&lt;!-- --&gt;|Norwegian Air Shuttle, {{NOR}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.norwegian.com/uk/route-map/|title=Route map|website=norwegian.com|access-date=11 February 2021|archive-date=25 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180425223657/https://www.norwegian.com/uk/route-map/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto8&quot;/&gt;|{{Flagicon|Norway}}Oslo, {{Flagicon|Sweden}}Stokgolm–Arlanda &lt;br /&gt; '''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Denmark}}Kopengagen, {{Flagicon|Finland}}Helsinki &lt;br /&gt; '''Mavsumiy charter:''' {{Flagicon|Norway}}Trondheim
&lt;!-- --&gt;|Novair, {{SWE}}&lt;ref name=&quot;Apollo.se&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.apollo.se/|title=Flight|website=apollo.se|access-date=9 October 2018|archive-date=9 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200409091854/https://www.apollo.se/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy charter:''' {{Flagicon|Sweden}}Stokgolm–Arlanda
&lt;!-- --&gt;|[[Qatar Airways]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://booking.qatarairways.com/nsp/views/timeTableIndex.xhtml|title=Timetable|website=booking.qatarairways.com|access-date=21 December 2020|archive-date=4 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171004005550/https://booking.qatarairways.com/nsp/views/timeTableIndex.xhtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|[[Hamad xalqaro aeroporti|Doha]]
&lt;!-- --&gt;|Royal Jordanian, {{JOR}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rj.com/en/royal-jordanian/timetable-cro|title=RJ flight timetables – Royal Jordanian - Royal Jordanian|website=www.rj.com|qaralgan sana=2023-09-06|arxivsana=2023-04-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230405000356/https://www.rj.com/en/royal-jordanian/timetable-cro}}&lt;/ref&gt;|{{Flagicon|Jordan}}Amman–Qirolicha Aliya
&lt;!-- --&gt;|[[Ryanair]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ryanair.com/en/en/timetable|title=Timetable|website=www.ryanair.com|qaralgan sana=2023-09-06|arxivsana=2022-11-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221122231222/https://www.ryanair.com/en/en/timetable}}&lt;/ref&gt;|{{Flagicon|Austria}}Vena
&lt;!-- --&gt;|Scandinavian Airlines&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://vitalreiser.no/destinasjon/kypros/?season=184&amp;hoteller | title=Kypros &amp;#124; Vitalreiser }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=SAS NS23 Europe Network Additions – 20MAR23|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230321-skns23|access-date=2023-03-22|website=AeroRoutes|language=en-CA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Apollo.no&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.apollo.no/|title=Flight|website=apollo.no|access-date=9 October 2018|archive-date=26 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200426165443/https://www.apollo.no/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Apollo.se&quot;/&gt;|{{Flagicon|Norway}}Oslo &lt;br /&gt; '''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Denmark}}Kopengagen, {{Flagicon|Sweden}}Stokgolm–Arlanda &lt;br /&gt;'''Mavsumiy charter:''' {{Flagicon|Norway}}Bergen, {{Flagicon|Sweden}}Gyoteborg
&lt;!-- --&gt;|Sky Express, {{GRE}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skyexpress.gr/en/discover/flight-schedule|title=Flight Schedule|website=skyexpress.gr|access-date=21 December 2020|archive-date=23 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123120129/https://www.skyexpress.gr/en/discover/flight-schedule|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=top&gt;{{cite web|url=https://www.topkinisis.com/#!/charterflights|title=Charter flights|website=topkinisis.com|access-date=23 May 2021|archive-date=7 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507121052/https://topkinisis.com/#!/charterflights|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.skyexpress.gr/en | title=Official Webpage &amp;#124; Air Tickets | access-date=21 December 2020 | archive-date=27 November 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201127032652/https://www.skyexpress.gr/en | url-status=live }}&lt;/ref&gt;|[[Afina xalqaro aeroporti|Afina]], {{Flagicon|Greece}}Saloniki
&lt;!-- --&gt;|Smartwings, {{CZE}}&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.smartwings.com/en/flight-schedule | title=Flight schedule &amp;#124; Smartwings | access-date=15 February 2021 | archive-date=4 March 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210304205804/https://www.smartwings.com/en/flight-schedule | url-status=live }}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Slovakia}}Bratislava, {{Flagicon|Slovakia}}Košice, [[Vatslav Gavel aeroporti|Praga]]
&lt;!-- --&gt;|Sunclass Airlines, {{DNK}}&lt;ref name=&quot;aeroroutes.com&quot;&gt;{{Cite web|title=Sunclass Airlines NS23 Network Additions|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230314-dkns23|access-date=2023-03-22|website=AeroRoutes|language=en-CA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ving.se/cypern|title=Resor till Cypern - Boka hos Ving}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spies.dk/cypern|title=Rejser til Cypern - Bestil ferie her &amp;#124; Spies}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ving.no/kypros|title=Reiser til Kypros - finn reise til Kypros her &amp;#124; Ving}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy charter:''' {{Flagicon|Denmark}}Billund, {{Flagicon|Sweden}}Gyoteborg, {{Flagicon|Finland}}Helsinki, {{Flagicon|Denmark}}Kopengagen, {{Flagicon|Sweden}}Malmö, {{Flagicon|Sweden}}Norrköping, {{Flagicon|Norway}}Oslo, {{Flagicon|Norway}}Sandefjord, {{Flagicon|Sweden}}Stokgolm–Arlanda, {{Flagicon|Sweden}}Växjö
&lt;!-- --&gt;|Swiss International Air Lines, {{CHE}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.swiss.com/ch/en/book/flight-information/timetable|title=Timetable|website=swiss.com|access-date=16 May 2020|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116192140/https://www.swiss.com/ch/en/book/flight-information/timetable|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Switzerland}}Jeneva
&lt;!-- --&gt;|[[Transavia]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.transavia.com/en-EU/destinations/cyprus/larnaca/|title=Book affordable airline tickets to Larnaca with Transavia}}&lt;/ref&gt;|[[Schiphol|Amsterdam]]
&lt;!-- --&gt;|TUI Airways, {{UK}}&lt;ref name=&quot;TUI.uk&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.tui.co.uk/flight/timetable|title=Flight Timetable|website=tui.co.uk|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Northern Ireland}}Belfast–Xalqaro&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.irishnews.com/business/businessnews/2023/06/26/news/tui_to_expand_summer_offering_at_belfast_international_with_direct_flights_to_tunisia_and_cyprus-3381883/|title=TUI to expand summer offering at Belfast International with direct flights to Tunisia and Cyprus|date=26 June 2023|website=The Irish News}}&lt;/ref&gt;, [[Birmingem aeroporti|Birmingem]], {{Flagicon|England}}Bristol, {{Flagicon|England}}East Midlands, [[Kardiff aeroporti|Kardiff]], [[Gatvik aeroporti|London–Gatvik]], [[Manchester aeroporti|Manchester]], {{Flagicon|England}}Nyukasl
&lt;!-- --&gt;|TUI fly Belgium, {{BEL}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tuifly.be/en/destinations/cyprus/larnaca|title=Larnaca|website=tuifly.be|access-date=23 March 2021|archive-date=6 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210506131809/https://www.tuifly.be/en/destinations/cyprus/larnaca|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Belgium}}Brussel
&lt;!-- --&gt;|TUI fly Deutschland, {{DEU}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tuifly.com/service/flugplan|title=Flight plan|website=tuifly.com|access-date=16 May 2020|archive-date=17 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200717211243/https://www.tuifly.com/service/flugplan|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Germany}}Dusseldorf, [[Frankfurt aeroporti|Frankfurt]], {{Flagicon|Germany}}Hannover
&lt;!-- --&gt;|TUI fly Nordic, {{SWE}}&lt;ref name=&quot;auto9&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;auto5&quot;/&gt;|'''Mavsumiy charter:''' {{Flagicon|Denmark}}Billund, {{Flagicon|Sweden}}Gyoteborg, {{Flagicon|Sweden}}Norrköping, {{Flagicon|Sweden}}Stokgolm–Arlanda
&lt;!-- --&gt;|Tus Airways, {{CYP}}&lt;ref name=&quot;financialmirror1&quot;&gt;{{Cite web|last=fm|date=2023-02-03|title=TUS Airways flies to 5 Greek destinations this summer|url=https://www.financialmirror.com/2023/02/03/tus-airways-flies-to-5-greek-destinations-this-summer/|access-date=2023-02-05|website=Financial Mirror|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://cyprus-mail.com/2022/09/23/tus-to-launch-new-flights-to-crete-israel/ | title=TUS to launch new flights to Crete, Israel &amp;#124; Cyprus Mail | date=23 September 2022 }}&lt;/ref&gt;|[[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay–Xalqaro]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.tusairways.com/new-destination-dubai/ | title=TUS Airways Boosts its Growing Network with the Launch of Flights to Dubai! }}&lt;/ref&gt;, {{Flagicon|Greece}}Iraklion, [[Sharl de Goll aeroporti|Parij–Sharl de Goll]], [[Ben Gurion aeroporti|Tel-Aviv]] &lt;br /&gt; '''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Slovakia}}Bratislava, {{Flagicon|Greece}}Korfu, {{Flagicon|Greece}}Kefaloniya, {{Flagicon|Greece}}Preveza/Lefkada, [[Xanya xalqaro aeroporti|Xanya]] &lt;br /&gt; '''Mavsumiy charter:''' {{Flagicon|Slovakia}}Košice
&lt;!-- --&gt;|Vueling, {{ESP}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.vueling.com/en/country/cheap-flights-to-cyprus |title=Cheap Flights to Cyprus}}&lt;/ref&gt;|'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Spain}}Barselona
&lt;!-- --&gt;|Widerøe, {{NOR}}&lt;ref name=&quot;auto8&quot;/&gt;|'''Mavsumiy charter:''' {{Flagicon|Norway}}Bergen
&lt;!-- --&gt;|[[Wizz Air]]&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web | url=https://travelweekly.co.uk/news/air/wizz-air-signals-saudi-expansion-with-20-new-routes | title=Wizz Air signals Saudi expansion with 20 new routes | access-date=25 August 2022 | archive-date=25 August 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220825130749/https://travelweekly.co.uk/news/air/wizz-air-signals-saudi-expansion-with-20-new-routes | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://wizzair.com/en-gb/flights/timetable#/|title=Timetable|website=wizzair.com|access-date=5 June 2020|archive-date=15 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180215040649/https://wizzair.com/en-gb/flights/timetable#/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://italiavola.com/2022/08/17/wizz-air-lancia-5-rotte-da-suceava-venezia-treviso-dal-16-dicembre/ | title=Wizz air lancia 5 rotte da Suceava. Venezia (Treviso) dal 16 dicembre | date=17 August 2022 | access-date=17 August 2022 | archive-date=17 August 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220817122103/https://italiavola.com/2022/08/17/wizz-air-lancia-5-rotte-da-suceava-venezia-treviso-dal-16-dicembre/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;|[[Abu-Dabi xalqaro aeroporti|Abu-Dabi]], [[Afina xalqaro aeroporti|Afina]], [[Podshoh Xolid xalqaro aeroporti|Ar-Riyod]], [[Nikola Tesla nomidagi xalqaro aeroport|Belgrad]], {{Flagicon|France}}Bove, [[Budapesht Franz Liszt xalqaro aeroporti|Budapesht]], {{Flagicon|Romania}}Buxarest–Otopeni, {{Flagicon|Saudi Arabia}}Dammam, {{Flagicon|Hungary}}Debretsen, {{Flagicon|Poland}}Gdańsk, [[Qirol Abdulaziz xalqaro aeroporti|Jidda]], {{Flagicon|Poland}}Katovitse, {{Flagicon|Denmark}}Kopengagen, {{Flagicon|Poland}}Krakov, [[Kutaisi xalqaro aeroporti|Kutaisi]], [[Gatvik aeroporti|London–Gatvik]], {{Flagicon|England}}London–Luton, [[Vatslav Gavel aeroporti|Praga]], [[Leonardo da Vinchi–Fiumichino aeroporti|Rim–Fiumichino]], {{Flagicon|Greece}}Saloniki, {{Flagicon|Bulgaria}}Sofiya, {{Flagicon|Romania}}Suchava, [[Ben Gurion aeroporti|Tel-Aviv]], [[Varna (aeroport)|Varna]], [[Varshava Shopen aeroporti|Varshava–Shopen]], {{Flagicon|Austria}}Vena, [[Vilnyus aeroporti|Vilnyus]], {{Flagicon|Poland}}Vrotslav, {{Flagicon|Romania}}Yassi, [[Zvartnots xalqaro aeroporti|Yerevan]] &lt;br /&gt; '''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Romania}}Kluj-Napoca
&lt;!-- --&gt;}}

=== Yuk ===
{{Aeroport-yoʻnalishlar
|CAL Cargo Air Lines, {{ISR}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cal-cargo.com/e-services/flights-schedule/|title=Flights Schedule|access-date=7 September 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027021455/https://www.cal-cargo.com/e-services/flights-schedule/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|{{Flagicon|USA}}Atlanta, {{Flagicon|Belgium}}Lyej, [[Jon F. Kennedi xalqaro aeroporti|Nyu-York–JFK]], [[Ben Gurion aeroporti|Tel-Aviv]]
&lt;!-- --&gt;|Challenge Airlines, {{BEL}}&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.challenge-airlines.be/about-us/|title=About Us}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.flightradar24.com/data/flights/5c906|title=Live Flight Tracker - Real-Time Flight Tracker Map|website=Flightradar24}}&lt;/ref&gt;|{{Flagicon|Belgium}}Lyej, [[Ben Gurion aeroporti|Tel-Aviv]]
&lt;!-- --&gt;|DHL Aviation, {{DEU}}&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.flightradar24.com/data/flights/qy7061 | title=Live Flight Tracker - Real-Time Flight Tracker Map }}&lt;/ref&gt;|{{Flagicon|Italy}}Bresha, {{Flagicon|Germany}}Leypsig/Halle, [[Milan Malpensa aeroporti|Milan–Malpensa]], {{Flagicon|Italy}}Piza, {{Flagicon|Italy}}Venetsiya
&lt;!-- --&gt;|EgyptAir Cargo, {{EGY}}&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.flightradar24.com/data/flights/ms521 | title=Live Flight Tracker - Real-Time Flight Tracker Map | access-date=12 June 2022 | archive-date=12 June 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220612081142/https://www.flightradar24.com/data/flights/ms521 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;|{{Flagicon|Belgium}}Ostend/Bruges, [[Qohira xalqaro aeroporti|Qohira]] 
&lt;!-- --&gt;|FedEx Express, {{US}}&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.flightradar24.com/data/flights/3v4193 | title=Live Flight Tracker - Real-Time Flight Tracker Map }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.flightradar24.com/data/flights/3v1823|title=Live Flight Tracker - Real-Time Flight Tracker Map &amp;#124; Flightradar24|website=Flightradar24}}&lt;/ref&gt;|[[Afina xalqaro aeroporti|Afina]], {{Flagicon|Belgium}}Lyej, [[Sharl de Goll aeroporti|Parij–Sharl de Goll]], [[Leonardo da Vinchi–Fiumichino aeroporti|Rim–Fiumichino]]
&lt;!-- --&gt;|Lufthansa Cargo, {{DEU}}&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.flightradar24.com/data/flights/lh8343 | title=Live Flight Tracker - Real-Time Flight Tracker Map }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Bodell|first=Luke|date=2023-04-04|title=Lufthansa Adds New Airbus A321 Freighter Destinations|url=https://simpleflying.com/lufthansa-new-airbus-a321-freighter-destinations/|access-date=2023-04-06|website=Simple Flying|language=en}}&lt;/ref&gt;|[[Afina xalqaro aeroporti|Afina]], [[Frankfurt aeroporti|Frankfurt]], [[Milan Malpensa aeroporti|Milan–Malpensa]]
&lt;!-- --&gt;|Poste Air Cargo, {{ITA}}&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.flightradar24.com/data/flights/m4650 | title=Live Flight Tracker - Real-Time Flight Tracker Map }}&lt;/ref&gt;|[[Milan Malpensa aeroporti|Milan–Malpensa]], [[Leonardo da Vinchi–Fiumichino aeroporti|Rim–Fiumichino]], [[Ben Gurion aeroporti|Tel-Aviv]]
&lt;!-- --&gt;|Royal Jordanian Cargo, {{JOR}}&lt;ref&gt;{{cite web|title=Royal Jordanian Cargo - RJ Destinations|url=https://rj-cargo.com/rj-destinations.html|access-date=2023-01-15|website=rj-cargo.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.flightradar24.com/data/flights/rj34 | title=Live Flight Tracker - Real-Time Flight Tracker Map | access-date=4 October 2020 | archive-date=20 October 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211020095020/https://www.flightradar24.com/data/flights/rj34 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;|{{Flagicon|Jordan}}Amman–Qirolicha Aliya, {{Flagicon|Belgium}}Lyej, {{Flagicon|Netherlands}}Maastrixt/{{Flagicon|Germany}}Axen
&lt;!-- --&gt;|Swiftair, {{ESP}}&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.flightradar24.com/data/flights/wt144 | title=Live Flight Tracker - Real-Time Flight Tracker Map | access-date=17 May 2022 | archive-date=17 May 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220517172407/https://www.flightradar24.com/data/flights/wt144 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.swiftair.com/cyprus/|title=CYPRUS|access-date=5 September 2020|archive-date=22 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200922021849/https://www.swiftair.com/cyprus/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|[[Afina xalqaro aeroporti|Afina]]
&lt;!-- --&gt;|UPS Airlines, {{USA}}&lt;ref name=&quot;upsnetwork&quot;&gt;{{cite web|title=UPS United Parcel Service route map - Europe|url=https://www.airlineroutemaps.com/maps/UPS_United_Parcel_Service/Europe|access-date=2023-01-15|website=www.airlineroutemaps.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.flightradar24.com/data/flights/5x267 | title=Live Flight Tracker - Real-Time Flight Tracker Map | access-date=16 July 2022 | archive-date=30 August 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220830102953/https://www.flightradar24.com/data/flights/5x267 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;|{{Flagicon|Germany}}Kyoln/Bonn, [[Istanbul aeroporti|Istanbul]], [[Ben Gurion aeroporti|Tel-Aviv]]
&lt;!-- --&gt;}}

== Statistika ==
[[Fayl:Larnaca_01-2017_img34_LCA_Airport.jpg|right|thumb| LCA roʻyxatdan oʻtish joyi]]
[[Fayl:Larnaca_01-2017_img37_LCA_Airport.jpg|right|thumb| LCA joʻnash darvozasi hududi]]
[[Fayl:Entrance_of_Larnaca_International_Airport_Republic_of_Cyprus.JPG|right|thumb| LCA kirish]]

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin:auto;&quot;
|+
! style=&quot;width:75px&quot; |
! style=&quot;width:100px&quot; | Yoʻlovchilar soni
! style=&quot;width:100px&quot; | Oʻzgarishi, foizda
|-
! 2006
| 4 927 986
| &amp;#x2014;
|-
! 2007
| 5 284 159
|{{Oʻsish}} 7,2%
|-
! 2008
| 5 488 319
|{{Oʻsish}} 3,8%
|-
! 2009
| 5 169 224
|{{Loss}} 5,8%
|-
! 2010
| 5 367 724
|{{Oʻsish}} 3,8%
|-
! 2011
| 5 507 552
|{{Oʻsish}}{{0}}2,6%
|-
! 2012
| 5 166 224
|{{Loss}} 6,1%
|-
! 2013
| 4 863 577
|{{Loss}} 5,8%
|-
! 2014
| 5 247 291
|{{Oʻsish}} 7,8%
|-
! 2015
| 5 330 914
|{{Oʻsish}} 1,5%
|-
! 2016
| 6 637 692
|{{Oʻsish}} 24,5%
|-
! 2017
| 7 734 290
|{{Oʻsish}} 16,5%
|-
! 2018
| 8 067 037
|{{Oʻsish}} 4,3%
|-
! 2019
| 8 229 346
|{{Oʻsish}} 2,0%
|-
! 2020
| 1 679 816
|{{Loss}} 79,6%
|-
| '''2021'''
| 3 592 011
|{{Oʻsish}} 113,4%
|-
| '''2022'''
| 6 037 053
|{{Oʻsish}} 68%
|-
| '''2023'''
| 8 073 932
|{{Oʻsish}} 33,7%
|}

== Kirish ==
Aeroportga avtomobil, taksi va jamoat transporti tizimi orqali borish mumkin. Limasol&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.airportshuttlebus.eu/ |sarlavha=AirportShuttleBus.eu |nashriyot=AirportShuttleBus.eu |qaralgan sana=16 April 2011 |arxivsana=1 May 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160501083337/http://www5.airportshuttlebus.eu/}}&lt;/ref&gt;, Nikosiya, Protaras, Paralimni va Aya Napa shaharlariga avtobuslar qatnovi mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://cyprus-mail.com/2018/06/27/kapnos-airport-shuttle-extends-service-to-ayia-napa/ |sarlavha=Kapnos airport shuttle extends service to Ayia Napa - Cyprus Mail |sana=27 June 2018 |qaralgan sana=27 June 2018 |arxivsana=27 June 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180627144730/https://cyprus-mail.com/2018/06/27/kapnos-airport-shuttle-extends-service-to-ayia-napa/}}&lt;/ref&gt;. Aeroportda Larnakaning turli joylariga mahalliy avtobuslar qatnaydi.

== Baxtsiz hodisalar va falokatlar ==

* 1977-yil 13-oktyabrda [[Palma|Palma-de-Malyorkadan]] [[Frankfurtmayn|Frankfurtga]] uchayotgan Lufthansa 181-reysi 91 yoʻlovchi va ekipajning toʻrt nafar aʼzosi bilan Falastinni ozod qilish xalq fronti (PFLP) tomonidan oʻgʻirlab ketilgan va oʻz navbatida Rim, Larnaka, [[Bahrayn]] va [[Dubay]] aeroportlariga yoʻnaltirilgan va qoʻngan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=31 October 1977 |title=Terror and Triumph at Mogadishu |work=Time Magazine |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,945802,00.html |url-status=dead |access-date=12 February 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080209031733/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,945802,00.html |archive-date=9 February 2008}}&lt;/ref&gt;. Keyin [[Boeing 737]] [[Somali|Somalining]] Mogadishu aeroportiga uchishga majbur boʻldi, u yerda Gʻarbiy Germaniyaning antiterror boʻlinmasi samolyotga bostirib kirdi, uch nafar bosqinchini oʻldirdi, birini hibsga oldi va barcha yoʻlovchilarni qutqardi. Parvoz kapitani avvalroq yetakchi terrorchi tomonidan oʻldirilgan.
* 1978-yil 19-fevralda Misr komandolari Larnakadagi asfaltda Kipr maxsus kuchlari bilan oʻq uzdilar. Misrning 17 komandosi halok boʻldi.
* 1988-yil 5-aprelda Kuwait Airways aviakompaniyasining 422-reysi, Kuwait Airways [[Boeing 747]] samolyoti [[Tailand|Tailanddan]] [[Kuvayt|Kuvaytga]] ketayotganda oʻgʻirlab ketilgan. Samolyotni Eronga uchishga majbur qilgandan soʻng, qaroqchilar ekipajni samolyotni gʻarbga Jazoirga olib borishga majbur qilishgan, ammo samolyot yoqilgʻi quyish uchun Larnakaga qoʻngan. Ikki kuvaytlik garovga olingan samolyotni oʻgʻirlaganlar tomonidan oʻldirilgan va ularning jasadlari aeroportning uchish-qoʻnish yoʻlagiga uloqtirilgan. Kipr hukumati 12 garovga olinganlarni ozod qilishga muvaffaq boʻldi; evaziga ular samolyotni reaktiv yoqilgʻi bilan taʼminlashga kelishib oldilar. Jazoirda 1988-yil 20-aprelda samolyotni olib qochish tugadi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |last=John Greenwald |date=25 April 1988 |title=Terrorism Nightmare on Flight 422 |work=Time Magazine |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,967244-1,00.html |access-date=2023-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930190154/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,967244-1,00.html |archive-date=30 September 2007}}&lt;/ref&gt;.
* 2016-yil 29-mart kuni EgyptAir aviakompaniyasining [[Airbus A320|Airbus A320-232]] SU-GCB tomonidan boshqariladigan 181-reysi [[Burj al-Arab xalqaro aeroporti|Burj al-Arab aeroportidan]] [[Qohira xalqaro aeroporti|Qohira xalqaro aeroportiga]] parvoz qilayotganda oʻgʻirlab ketilgan. Samolyot Larnakaga qoʻndi&lt;ref name=&quot;ASN290316&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://aviation-safety.net/database/record.php?id=20160329-0 |sarlavha=SU-GCB description |nashriyot=Aviation Safety Network |qaralgan sana=30 March 2016 |arxivsana=29 March 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160329074802/https://aviation-safety.net/database/record.php?id=20160329-0}}&lt;/ref&gt;. Qaroqchi portlovchi kamar taqqanini daʼvo qilgan, biroq keyinchalik uning soxta ekanligi maʼlum boʻlgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.dnaindia.com/world/report-egyptair-hijack-suicide-belt-worn-by-the-hijacker-was-fake-2195582 |sarlavha=EgyptAir hijack: Suicide belt worn by the hijacker was fake {{!}} Latest News &amp; Updates at Daily News &amp; Analysis |ish=dna |sana=29 March 2016 |til=en-US |qaralgan sana=29 March 2016 |arxivsana=29 March 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160329105724/http://www.dnaindia.com/world/report-egyptair-hijack-suicide-belt-worn-by-the-hijacker-was-fake-2195582}}&lt;/ref&gt;.

== Tanqid va qarama-qarshiliklar ==
Nazorat vazifalarini bajaradigan ''Hermes Airports'' xususiy kompaniyasi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.hermesairports.com |sarlavha=Hermes Airports |ish=hermesairports.com}}&lt;/ref&gt; aʼzolarining tayyorgarligi va ularga rioya qilishlarini sinash maqsadida ''Larnaka xalqaro aeroportida'' yashirin mashq oʻtkazildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://politis.com.cy/politis-news/cyprus/614319/evalan-sto-stochastro-ton-diefthynti-asfaleias-aerodromion-pos-echei-epitefchthei-i-metafora-omoiomatos-ekriktikon |sarlavha=Airport security director targeted - How the transfer of dummy explosives has been achieved |sana=1 April 2023 |ish=Politis |til=el |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230401190433/https://politis.com.cy/politis-news/cyprus/614319/evalan-sto-stochastro-ton-diefthynti-asfaleias-aerodromion-pos-echei-epitefchthei-i-metafora-omoiomatos-ekriktikon |arxivsana=1 April 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://knews.kathimerini.com.cy/en/news/larnaca-airport-security-exercise-exposes-gaps-as-dummy-bomb-passed-undetected |sarlavha=Larnaca airport security exercise exposes gaps, as dummy bomb passed undetected |sana=31 March 2023 |ish=Knews Kathimerini |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230331111338/https://knews.kathimerini.com.cy/en/news/larnaca-airport-security-exercise-exposes-gaps-as-dummy-bomb-passed-undetected |arxivsana=31 March 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.ekathimerini.com/economy/1207994/larnaca-airport-security-gaps/ |sarlavha=Larnaca airport security gaps |sana=3 April 2023 |ish=Kathimerini |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230403114043/https://www.ekathimerini.com/economy/1207994/larnaca-airport-security-gaps/ |arxivsana=3 April 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://cyprus-mail.com/2023/04/03/report-into-how-explosives-passed-airport-security-with-police-chiefs/ |sarlavha=Report into how 'explosives' passed airport security with police chiefs |muallif=Jonathan Shkurko |sana=3 April 2023 |ish=Cyprus Mail |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230403114957/https://cyprus-mail.com/2023/04/03/report-into-how-explosives-passed-airport-security-with-police-chiefs/ |arxivsana=3 April 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.ant1live.com/koinonia/543216_astynomikoi-paristanan-toys-epibates-perasan-bomba-kai-mahairia-apo-aerodromio |sarlavha=Police officers posing passengers – They passed dummy bomb and knives through Larnaca International Airport (video) |sana=31 March 2023 |ish=ant1live.com |til=el |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230331125403/https://www.ant1live.com/koinonia/543216_astynomikoi-paristanan-toys-epibates-perasan-bomba-kai-mahairia-apo-aerodromio |arxivsana=31 March 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://vimeo.com/813506567?embedded=true&amp;source=vimeo_logo&amp;owner=170721142 |sarlavha=Government of Cyprus Representative Konstantinos Letymbiotis (video) |sana=31 March 2023 |ish=ant1live.com |til=el |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230403141542/https://vimeo.com/813506567?embedded=true&amp;source=vimeo_logo&amp;owner=170721142/ |arxivsana=3 April 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://vimeo.com/813479497?embedded=true&amp;source=vimeo_logo&amp;owner=170721142 |sarlavha=Police officers posing passengers at Larnaca International Airport (video) |sana=31 March 2023 |ish=ant1live.com |til=el |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230403140545/https://vimeo.com/813479497?embedded=true&amp;source=vimeo_logo&amp;owner=170721142 |arxivsana=3 April 2023}}&lt;/ref&gt;. 2023-yil 9-mart kuni ertalab soat 8.00 dan 11.00 gacha oʻzini tinch yoʻlovchi sifatida koʻrsatgan ikki politsiyachi tomonidan qoʻgʻirchoq portlovchi moslama va taqiqlangan xavfli materiallar, masalan, pichoqlar aniqlanmasdan xavfsizlik tekshiruvidan muvaffaqiyatli oʻtdi. Mashq politsiyaning mamlakatdan chiqish pasport nazoratidan soʻng boʻlib oʻtdi, bu yerda xususiy kompaniya xodimlari qoʻshimcha tekshiruv sifatida jismoniy tekshiruvdan oʻtkazdilar. Operatsiya aeroport xavfsizligi boʻyicha politsiya direktori tomonidan fuqaro aviatsiyasi maʼmuriyati yoki aeroport operatorini xabardor qilmasdan topshirilgan.

== Eslatmalar ==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==

* [http://www.cyprusairports.com.cy/ Rasmiy veb-sayti]
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Kipr aeroportlari]]
[[Turkum:Yaqin Sharq aeroportlari]]
[[Turkum:1974-yilda tashkil etilgan aeroportlar]]</text>
      <sha1>i7vk6t55wnkknk7s4x449k0srzy5oio</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Magnit (Rossiya)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>967998</id>
    <revision>
      <id>6181739</id>
      <parentid>5500048</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:06:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22405" sha1="aujx9j3jpebh6s027y63eao59hsj1hh" xml:space="preserve">{{Shirkat bilgiqutisi
| name = Magnit OAJ
| logo = Логотип - Магнит.svg
| logo_size = 
| logo_alt = 
| logo_caption = 
| image = 
| image_size = 
| image_alt = 
| image_caption = 
| native_name = ПAO &quot;Магнит&quot;
| native_name_lang = ru
| former_name = 
| type = [[Ochiq aksiyadorlik jamiyati|OAJ]] ([[Aksiyadorlar jamiyati|AJ]])
| traded_as = Moskva birjasi:MGNT&lt;br&gt; [[London fond birjasi|lse]]:MGNT
| industry = [[Chakana savdo]]
| founded = {{Start date and age|1994}}
| founder = [[Sergey Galitskiy]]
| hq_location = [[Rossiya]]
| hq_location_city = [[Krasnodar]]
| hq_location_country =
| num_locations = 18,399 (2018)
| area_served = &lt;!-- or: | areas_served = --&gt;
| key_people = Yan Dunning &lt;small&gt;([[Bosh ijrochi direktor|CEO]])&lt;/small&gt;
| products = [[Isteʼmol tovarlari]]
| brands =
| services =
| revenue = $21,5 mlrd&lt;ref name=&quot;magni-finance&quot;&gt;{{veb manbasi |title=Магнит_Финансовая отчетность с АЗ_2020_англ |url=https://www.magnit.com/upload/iblock/537/%D0%9C%D0%B0%D0%B3%D0%BD%D0%B8%D1%82_%D0%A4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D1%82%D1%87%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C%20%D1%81%20%D0%90%D0%97_2020_%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%BB.pdf |website=magnit.com |publisher=Magnit |accessdate=10-sentabr 2023-yil}}&lt;/ref&gt; (2020)
| revenue_year = 2020
| operating_income = $5,07 mlrd&lt;ref name=&quot;magni-finance&quot;/&gt; (2020)
| income_year = 2020
| net_income = $458 mln&lt;ref name=&quot;magni-finance&quot;/&gt; (2020)
| net_income_year = 2020
| assets = $13,1 mlrd&lt;ref name=&quot;magni-finance&quot;/&gt; (2020)
| assets_year = 2020
| equity = $2,54 mlrd&lt;ref name=&quot;magni-finance&quot;/&gt; (2020)
| equity_year = 2020
| owner = &lt;!-- or: | owners = --&gt;
| num_employees = 300,000
| website = {{URL|www.magnit.ru}}
}}
[[Fayl:Udmurtia_Glazov_asv2019-05_img11.jpg|alt=|thumb|260x260px| [[Glazov|Glazovdagi]] Magnit doʻkoni]]
[[Fayl:Superbazaro_Magnit_en_Tjumeno_02.jpg|alt=|thumb|260x260px| [[Tyumen|Tyumendagi]] Magnit Extra doʻkoni]]
'''Magnit''' ({{Lang-ru|Магнит}}, „Magnet“) – [[Rossiya|Rossiyadagi]] eng yirik oziq-ovqat [[chakana savdo]] tarmoqlaridan biri boʻlgan&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=8 June 2013 |title=A Magnit for investors |work=The Economist |url=https://www.economist.com/news/business/21579023-retailer-doing-well-business-unfriendly-country-magnit-investors |access-date=26 January 2017}}&lt;/ref&gt;. 1994-yil [[Krasnodar|Krasnodarda]] [[Sergey Galitskiy]] tomonidan tashkil etilgan. 2016-yil mart oyi holatiga koʻra kompaniyaning 2385 ta joyda 12434 ta doʻkonlari bor edi. Ular orasida 9 715 ta doʻkon, 225 ta gipermarket, 2 337 Magnit Cosmetics doʻkoni va 157 Magnit oilaviy doʻkoni mavjud&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://magnit-info.ru/en/about/today/ |sarlavha=Magnit today - Magnit retail chain |ish=magnit-info.ru |qaralgan sana=26 January 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170428230506/http://magnit-info.ru/en/about/today/ |arxivsana=28 April 2017}}&lt;/ref&gt;. Kompaniyada 140 000 dan ortiq kishi ishlaydi va har oy bir necha oʻnlab doʻkonlar ochadi.

2006-yildan beri kompaniya Rossiyaning koʻplab shahar va shaharchalarida „Magnit“ gipermarketlari tarmogʻini ishlab chiqdi. U Garchi hali ham [[Moskva|Moskvada]] keng tanilmagan boʻlsa-da, 2013-yil aprel oyida sotuvlar hajmi boʻyicha raqibi X5 Groupni ortda qoldirib, Rossiyadagi eng yirik chakana sotuvchiga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.gazeta.ru/business/2013/04/12/5253249.shtml |sarlavha=X5 сдалась &quot;Магниту&quot; |ish=[[Gazeta.ru]] |qaralgan sana=26 January 2017}}&lt;/ref&gt;. 2014-yil iyul holatiga koʻra, u bozor kapitallashuvi boʻyicha dunyoda toʻrtinchi yirik chakana sotuvchi hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.vedomosti.ru/companies/news/28921131/lenta-ukazala-x5-na-mesto-v-roznice |sarlavha=&quot;Лента&quot; указала X5 на место в рознице |muallif=Ведомости |sana=14 July 2014 |ish=[[Vedomosti]] |qaralgan sana=26 January 2017}}&lt;/ref&gt;. Biroq, 2017-yil holatida Rossiyadagi eng yirik chakana sotuvchi X5 Groupdir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.lebensmittelzeitung.net/european-view/X5-Retail-Group-X5-Widens-the-Gap-to-Magnit--128676 |sarlavha=X5 Widens the Gap with Magnit |ism=Sebastian |muallif=Rennack |nashriyot=Lebensmittel Zeitung |sana=24 April 2017 |qaralgan sana=30 June 2018 |arxivsana=2018-07-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180702233312/https://www.lebensmittelzeitung.net/european-view/X5-Retail-Group-X5-Widens-the-Gap-to-Magnit--128676 }}&lt;/ref&gt;.

2021-yil noyabr oyidan beri Aleksandr Vinokurovga tegishli Marathon Group kompaniyaning eng yirik aksiyadorga aylangan&lt;ref name=&quot;MAGNIT.COM&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.magnit.com/en/media/press-releases/magnit-announces-the-changes-of-the-rights-of-vtb-bank-and-marathon-group-to-dispose-a-certain-numbe/ |sarlavha=Magnit announces the changes of the rights of VTB Bank and Marathon Group to dispose a certain number of votes accounted for voting shares of PJSC Magnit |nashriyot=magnit.com |qaralgan sana=2021-12-10}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Magnit chakana savdo tarmogʻi asoschisi [[Sergey Galitskiy]] 1995-yilda „Tender“ AJni tashkil qilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://moneymakerfactory.ru/spravochnik/istoriya-kompanii-magnit/ |sarlavha=АО &quot;Тандер&quot;: история компании &quot;Магнит&quot; |nashriyot=moneymakerfactory.ru |qaralgan sana=2019-07-18 |arxivsana=2019-07-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190718083724/https://moneymakerfactory.ru/spravochnik/istoriya-kompanii-magnit/ }}&lt;/ref&gt;.

2004-yilda chakana savdo tarmogʻi piyoda borish mumkin boʻlgan masofadagi doʻkon formatini qabul qilib, „qayta ishga tushirildi“. Shu bilan birga, kompaniya maishiy kimyo va parfyumeriya mahsulotlarini tarqatish boʻyicha oʻzining ulgurji faoliyatini yakunladi va quvvatni Krasnodardagi savdo markazidan Kropotkindagi tarqatish majmuasiga oʻtkazdi. Tashkil etilganidan olti yil oʻtgach, Magnit chakana savdo tarmogʻi butun mamlakat boʻylab 1000 ta doʻkonga yetdi. 2005-yilda doʻkonlar soni allaqachon 1500 tani tashkil qilar, kompaniya umumiy daromad boʻyicha Pyaterochka mini-marketlar tarmogʻini ortda qoldirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.vedomosti.ru/newspaper/articles/2006/01/13/novyj-lider |sarlavha=Новый лидер |muallif=Ведомости |sana=2006-01-13 |nashriyot=[[Vedomosti]] |qaralgan sana=2019-07-18}}&lt;/ref&gt;.

2010-yilda Deloitte transmilliy konsalting provayderi Magnitni dunyodagi eng yaxshi 250 ta chakana sotuvchilar roʻyxatiga kiritdi. Xuddi shu yili kompaniya drogerie formatidagi birinchi doʻkoni – Magnit Kosmetikni ochdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.vedomosti.ru/business/articles/2010/12/22/krasota_ot_magnita |sarlavha=Сеть &quot;Магнит&quot; пробует себя в косметике |muallif=Ведомости |sana=2010-12-22 |nashriyot=[[Vedomosti]] |qaralgan sana=2019-07-18}}&lt;/ref&gt;.

2014-yilda Magnit Rossiyaning eng yirik importyoriga aylandi. Oʻsha yilning oʻzida uning doʻkonlari naqd pulsiz hisob-kitob terminallari bilan jihozlandi va oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatish kassalarini ocha boshladi. Kompaniya Krasnodar oʻlkasida oʻzining issiqxona majmuasini qurishni boshladi. 2015-yilda Magnit doʻkonlari soni 10 000 taga yetdi va rekord darajada oʻsish sur’atlarini namoyish etgan birinchi rus tarmogʻi boʻldi. Tahliliy maʼlumotlar shuni koʻrsatdiki, rus xonadonlari tomonidan sarflangan har 10 rubldan 1 rubli Magnitga toʻgʻri keladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.vedomosti.ru/business/articles/2015/09/30/610812-v-magnite-kazhdii-desyatii |sarlavha=Российские домохозяйства тратят в &quot;Магните&quot; каждый десятый рубль |muallif=Ведомости |sana=2015-09-30 |nashriyot=[[Vedomosti]] |qaralgan sana=2019-07-18}}&lt;/ref&gt;.

2017-yilda Magnit oʻzining tarqatish markazlari sonini 36 taga yetkazdi. Kompaniya, shuningdek, birinchi Magnit Pharmacy va Magnit Cash&amp;Carry doʻkonlari faoliyatini yoʻlga qoʻydi. Xuddi shu yili Rossiyadagi eng yirik qoʻziqorin ishlab chiqarish zavodida ish boshlandi. 2017-yilda Magnit Baker Tillyning eng yuqori intellektual kapitalga ega Rossiya korxonalari roʻyxatida 3-oʻrinni egalladi. 2018-yilda kompaniya „Rossiya pochtasi“ ofislarida oʻz shoxobchalarini ochdi. Oʻsha yili Magnit [[Forbes]] 'Global 2000da dunyodagi eng yirik jamoat kompaniyalari qatoriga qoʻshildi va bu roʻyxatdagi yagona rus chakana sotuvchisi boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kuban.rbc.ru/krasnodar/07/05/2015/5592b4069a7947de211fc2e8 |sarlavha=Forbes включил &quot;Магнит&quot; в рейтинг лидирующих фирм мира Forbes Global 2000 |sana=7 May 2015 |nashriyot=RBC |qaralgan sana=2019-07-18}}&lt;/ref&gt;.

2018-yilda Marathon Group VTB dan Magnitning 11,82% ulushini sotib oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.kommersant.ru/doc/3637593 |sarlavha=ВТБ расщепляет «Магнит» |sana=24 May 2018 |nashriyot=kommersant.ru |qaralgan sana=2021-12-10}}&lt;/ref&gt;.

2018-yil iyun oyi boshida Magnit SIA Groupning farmatsevtika distribyutori boʻlgan „SIA International Ltd“ AJni qoʻshib olish boʻyicha Marathon Group bilan muzokaralar boshlaganini maʼlum qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://1prime.ru/business/20180606/828906110.html |sarlavha=&quot;Магнит&quot; ведет переговоры с Marathon Group о покупке фармдистрибутора &quot;СИА Групп&quot; |sana=2018-06-06 |nashriyot=ПРАЙМ |til=ru |qaralgan sana=2019-06-04}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik, oʻsha yilning oktyabr oyida, qoʻshib olish Magnit direktorlar kengashi tomonidan tasdiqlandi. Taʼkidlanishicha, 5,7 milliard rubl yoki undan kam miqdorda koʻrsatilgan bitim summasi Magnit aksiyalari bilan toʻlanadi. Shuningdek, kelishuvga koʻra, Marathon Group Magnit aksiyalarini bitim yopilgandan keyin kamida 3 yil davomida sotmaslik majburiyatini oldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.interfax.ru/business/640143 |sarlavha=&quot;Магнит&quot; стал владельцем фармдистрибьютора &quot;СИА Групп&quot; |til=ru |nashriyot=Interfax |qaralgan sana=2019-06-04}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshib olish Magnit Cosmetic va Pharmacy biznesini rivojlantirish strategiyasining bir qismi edi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://rns.online/consumer-market/Sovet-direktorov-Magnita-odobril-pokupku-SIa-grupp--2018-10-05/ |sarlavha=Совет директоров &quot;Магнита&quot; одобрил покупку &quot;СИА групп&quot; |ish=Rambler News Service (RNS) |sana=2018-10-05 |qaralgan sana=2023-09-10 |arxivsana=2018-10-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20181008175335/https://rns.online/consumer-market/Sovet-direktorov-Magnita-odobril-pokupku-SIa-grupp--2018-10-05/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://news.rambler.ru/other/40967471-magnit-priobretenie-sia-grupp-sostoitsya-na-otnositelno-priemlemyh-usloviyah/?updated |sarlavha=&quot;Магнит&quot;: приобретение СИА Групп состоится на относительно приемлемых условиях |ish=Рамблер |sana=2018-10-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2018-11-02 |title=&quot;Магнит&quot; подал ходатайство в ФАС о покупке фармдистрибьютора &quot;СИА Групп&quot; |work=Interfax |url=https://www.interfax.ru/business/636291 |access-date=2018-12-01}}&lt;/ref&gt;.

2018-yil iyun oyida Magnit va Rossiya pochtasi Moskva, Krasnodar oʻlkasi va Ryazan viloyatida pochta boʻlimlari ichidagi doʻkonlar sinov loyihasini boshladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://tass.ru/ekonomika/5331853 |sarlavha=&quot;Магнит&quot; и &quot;Почта России&quot; запустили розничные продажи в 13&amp;nbsp;отделениях |ish=[[TASS]] |sana=2018-06-28}}&lt;/ref&gt;.

2019-yil 29-fevralda Magnit chakana savdo tarmogʻi oʻz brendini yangi kross-formatli konsepsiyaga muvofiq yangilashini eʼlon qildi. Yangilanishdan soʻng barcha doʻkonlar bir xil vizual uslubga va shiorga – „Oilalarni birlashtiramiz!“ ega boʻladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.kommersant.ru/doc/3893305 |sarlavha=Сеть &quot;Магнит&quot; провела ребрендинг |sana=2019-02-21 |nashriyot=Kommersant |til=ru |qaralgan sana=2019-02-21}}&lt;/ref&gt;.

2019-yil may oyidan boshlab Marathon Group prezidenti Aleksandr Vinokurov Magnit direktorlar kengashi aʼzosi boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://tass.ru/ekonomika/6494886 |sarlavha=В совет директоров &quot;Магнита&quot; вошли глава Lamoda и владелец Marathon Group |sana=2019-05-31 |nashriyot=tass.ru |til=ru |qaralgan sana=2021-12-10}}&lt;/ref&gt;.

Magnit 2023-yilgi rivojlanish strategiyasini 2018-yil sentyabr oyida eʼlon qildi. Kompaniya Rossiya bozoridagi ulushini 6 foizdan 15 foizgacha oshirishni rejalashtirmoqda&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kuban.rbc.ru/krasnodar/26/09/2018/5bab9b119a7947434c2a3efa |sarlavha=Курс на 15% рынка: &quot;Магнит&quot; озвучил планы развития компании до 2023 года |sana=26 September 2018 |nashriyot=RBC |qaralgan sana=2019-07-18}}&lt;/ref&gt;.

2021-yil may oyida Magnit barcha Dixy doʻkonlarining nazorat paketini 92,4 milliard rublga sotib olishini eʼlon qildi. „Dixy“ tarmogʻiga 2,6 ming doʻkon kiradi, ularning yarmi poytaxt Moskva va Moskva viloyatida joylashgan. Taxminlarga koʻra, „Dixy“ mustaqil yuridik shaxs sifatida faoliyatini davom ettiradi va barcha doʻkonlar oʻz brendi ostida ishlashda davom etadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.kommersant.ru/doc/4816494 |sarlavha=«Магнит» покупает «Дикси» за 92,4 млрд |sana=18 May 2021 |nashriyot=kommersant.ru |qaralgan sana=2021-12-10}}&lt;/ref&gt;. Iyul oyida Rossiya Federal antimonopol xizmati kelishuvni maʼqulladi, ammo ayrim cheklovlarni ilgari surdi: tarmoqlarni birlashtirish faqat Magnit ulushi 25% dan oshmaydigan munitsipalitetlarda mumkin. Natijada 142 ta „Dixy“ doʻkoni „Magnit“ tarmogʻiga kirmaydigan boʻldi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kuban.rbc.ru/krasnodar/freenews/60efe7cb9a794786e2a1b5ea |sarlavha=Строгий отбор: ФАС одобрила сделку «Магнита» и «Дикси» |sana=15 July 2021 |nashriyot=rbc.ru |qaralgan sana=2021-12-10}}&lt;/ref&gt;.

2021-yil oktyabr oyida „Magnit“ [[Krasnodar|Krasnodarda]] 30 ga yaqin dorixonadagi onlayn talabni qondirish maqsadida kengaytirilgan assortimentga ega birinchi dorixona darkstorini ochdi. Mijozlar oʻz xaridlarini Moskva, Sankt-Peterburg, Kareliya, shuningdek [[Leningrad viloyati|Leningrad]], [[Murmansk viloyati|Murmansk]], [[Novgorod viloyati|Novgorod]], [[Pskov viloyati|Pskov]] va [[Tver viloyati|Tver]] viloyatida buyurtma qilishlari mumkin. 2021-yil davomida „Magnit“ dorixonalar bozorlari bilan ham hamkorlik qila boshladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://tass.ru/ekonomika/12753525?nw=1635319996000 |sarlavha=Магнит открыл в Краснодаре пилотный аптечный даркстор |til=ru |sana=2021-10-25 |nashriyot=[[ТАСС]]}}&lt;/ref&gt;.

2021-yil noyabr oyida Marathon Group oʻz ulushini 29,2 foizga oshirdi va eng yirik aksiyadorga aylandi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.rbc.ru/business/18/11/2021/619676789a7947d5d36071ce |sarlavha=ВТБ продаст купленные у Галицкого акции «Магнита» |sana=18 November 2021 |nashriyot=rbc.ru |qaralgan sana=2021-12-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MAGNIT.COM&quot;/&gt;.

2023-yilning iyun oyida Magnit xorijiy investorlarga aksiyalarini 50% diskont (chegirma) bilan qaytarib sotib olishni taklif qildi. Chunki chet elliklar bu aksiyalarini erkin bozorda sota olmaydilar. Kompaniya aksiyalarning 10 foizini 22,57 milliard rublga qaytarib sotib olishga tayyorligini eʼlon qildi. Hukumat tenderni maʼqulladi, investorlarga Rossiyadan dollar, yevro yoki yuanda olingan pulni qaytarib olish imkoniyati yaratildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://quote.ru/news/article/649c0ca39a7947fc7e3efbc0 |sarlavha=Акции «Магнита» выросли на планах увеличения выкупа бумаг у иностранцев |til=ru |sana=2023-06-28 |ish=Quote.ru}}&lt;/ref&gt;. Taklif talabga ega ekanligi maʼlum boʻlgach, Magnit kvotani 29,8 foizga (30 370 000 ta aksiya) oshirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.kommersant.ru/doc/6070193 |sarlavha=«Магнит» увеличил лимит выкупа акций нерезидентов в три раза — до 29,8% |til=ru |sana=2023-06-28 |ish=Kommersant}}&lt;/ref&gt;.

== Moliyaviy hisoboti ==
2019-yil 25-iyulda eʼlon qilingan 2019-yilning ikkinchi choragi uchun choraklik hisobotlarga koʻra, Magnit umumiy daromadi 342,9 milliard rublni, Moliyaviy hisobotlar xalqaro standartlari (MHXS) 16 boʻyicha tuzatilgan sof daromadi 2,5 milliard rublni tashkil qiladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://finotchet.ru/articles/138/ |sarlavha=МСФО 16 (IAS 16) |nashriyot=finotchet.ru |qaralgan sana=2019-08-06}}&lt;/ref&gt;.

== Boshqaruvi ==
[[Sergey Galitskiy]] Magnit Group tashkil etilganidan beri va 2018-yilning fevraligacha bosh direktor lavozimida ishlagan. 2018-yil fevral oyida Galitskiy kompaniyadagi ulushlarining katta qismini VTB Bankka sotishga qaror qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.vedomosti.ru/business/articles/2018/02/16/751222-galitskii-prodaet-aktsii-magnita-vtb |sarlavha=ВТБ станет крупнейшим акционером &quot;Магнита&quot; |muallif=Ведомости |sana=2018-02-16 |nashriyot=[[Vedomosti]] |qaralgan sana=2019-07-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.vedomosti.ru/business/articles/2018/02/16/751235-vtb-magnita-plevkom-litso |sarlavha=Prosperity Capital назвал сделку ВТБ и &quot;Магнита&quot; плевком в лицо инвесторам |muallif=Ведомости |sana=2018-02-16 |nashriyot=[[Vedomosti]] |qaralgan sana=2019-07-18}}&lt;/ref&gt;. Bitimdan soʻng yangi direktorlar kengashi saylandi, yangi boshqaruv jamoasi shakllantirildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.rbc.ru/business/16/02/2018/5a866f4c9a79470ce0830580 |sarlavha=Галицкий продал ВТБ 29% акций &quot;Магнита&quot; |sana=16 February 2018 |nashriyot=RBC |qaralgan sana=2019-07-18}}&lt;/ref&gt;.

2018-yil may oyida Magnit Olga Naumovani bosh direktor lavozimiga ishga oldi&lt;ref&gt;{{Yangiliklar manbasi |date=16 May 2018 |title=Russia's Magnit names former X5's Naumova as executive director |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/russia-magnit-appointment/russias-magnit-names-former-x5s-naumova-as-executive-director-idUSR4N1SG01I |access-date=30 June 2018}}&lt;/ref&gt;. 2019-yil 26-iyundan boshlab Yan Dunning Magnit bosh direktoriga (2019-yilning ikkinchi choragida kompaniyani tark etgan Olga Naumova oʻrniga&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://tass.ru/ekonomika/5314026 |sarlavha=Экс-глава &quot;Пятерочки&quot; стала руководителем &quot;Магнита&quot; |nashriyot=[[TASS]] |qaralgan sana=2019-07-18}}&lt;/ref&gt;) aylandi. Dunning shuningdek, 2019-yil 17-yanvarda tayinlangan tarmoq prezidenti lavozimini ham egallaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.rbc.ru/business/17/01/2019/5c3de6f79a79471a8b8c127c |sarlavha=Притягательный &quot;Магнит&quot;: зачем сети понадобился топ-менеджер &quot;Ленты&quot; |sana=17 January 2019 |nashriyot=RBC |qaralgan sana=2019-07-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://1prime.ru/business/20190117/829620328.html |sarlavha=Экс-глава &quot;Ленты&quot; Ян Дюннинг станет президентом &quot;Магнита&quot; |sana=2019-01-17 |nashriyot=ПРАЙМ |til=ru |qaralgan sana=2019-07-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.forbes.ru/biznes/371379-prezidentom-magnita-naznachen-byvshiy-glava-lenty |sarlavha=Президентом &quot;Магнита&quot; назначен бывший глава &quot;Ленты&quot; {{!}} Biznes |sana=2019-01-17 |ish=Forbes.ru |til=en-US |qaralgan sana=2019-07-18}}&lt;/ref&gt;.

== Ishlab chiqarish obyektlari ==
2015-yilda Sochida boʻlib oʻtgan Xalqaro investitsiya forumida Magnit Krasnodar oʻlkasidagi Dorojniy qishlogʻida sanoat parkini rivojlantirish boʻyicha investitsiya shartnomasini imzoladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://news.rambler.ru/other/40998952-industrialnyy-park-krasnodar-roznichnoy-seti-magnit-gotovitsya-k-zapusku-pervogo-proizvodstva/ |sarlavha=Индустриальный парк &quot;Краснодар&quot; розничной сети &quot;Магнит&quot; готовится к запуску первого производства |nashriyot=Рамблер/новости |til=ru |qaralgan sana=2019-07-18}}&lt;/ref&gt;. Park 236 gektardan ortiq maydonni egallaydi va 20 dan ortiq ijarachilarga ega boʻlib, 2020-yil oxirigacha 40 milliard rubldan ortiq investitsiyalar jalb qilinishi rejalashtirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=&quot;Магнит&quot; начинает индустриализацию в парке |sana=27 October 2017 |url=https://www.kommersant.ru/doc/3450311 |nashriyot=Kommersant}}&lt;/ref&gt;. 2018-yilda birinchi ishlab chiqarish korxonasi – Kuban non mahsulotlari kombinati ({{Lang-ru|Кубанский комбинат хлебопродуктов}}) (Rossiyada oʻz sektorida eng yiriklaridan biri)da ish boshladi. Uning ishlab chiqarilishi tarmoqning makaron, non va non mahsulotlariga boʻlgan talabining 60 foizini qoplaydi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kuban.rbc.ru/krasnodar/17/12/2018/5c169f919a7947ff1b928601 |sarlavha=Конфетки-бараночки: &quot;Магнит&quot; открыл первое производство в своем промпарке |sana=17 December 2018 |nashriyot=RBC |qaralgan sana=2019-07-18}}&lt;/ref&gt;.

== Xodimlari ==
Forbes maʼlumotlariga koʻra, Magnit Rossiyaning eng yirik ish beruvchilaridan biri boʻlib, 2017-yil holatiga koʻra 280 mingdan ortiq odamni ish bilan taʼminlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kubnews.ru/ekonomika/2017/10/08/-magnit-vozglavil-reyting-samykh-krupnykh-rabotodateley-rossii/ |sarlavha=&quot;Магнит&quot; возглавил рейтинг самых крупных работодателей России |sana=8 October 2017 |nashriyot=kubnews.ru |til=ru |qaralgan sana=2019-07-18}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20131225145703/http://magnit-info.ru/en/ Rasmiy veb-sayti (inglizcha)]
* [http://ir.magnit.com/en/ Investorlar bilan aloqalar sayti]
[[Turkum:Rossiya]]
[[Turkum:Rossiya iqtisodiyoti]]
[[Turkum:Krasnodar oʻlkasi]]
[[Turkum:Chakana savdo]]</text>
      <sha1>aujx9j3jpebh6s027y63eao59hsj1hh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lutfiya Kabirova</title>
    <ns>0</ns>
    <id>968491</id>
    <revision>
      <id>6181624</id>
      <parentid>5303655</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:41:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4361" sha1="s6i05yxj6bzx4cj9n7b97r2ikb7uokr" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Kabirova Lutfiya Rashidjonovna
| tasvir                   = 
| tasvir_eni               =
| izoh                     = 
| asl_ismi                 = &lt;!-- bu parametrga faqat kishining ona tili lotin yozuviga asoslanmagan hollarda qiymat kiritilishi kerak (masalan, kirill, arab, xitoy yozuvlarida va h.k.). --&gt;
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = [[7-oktyabr]], [[1932-yil]]
| tavallud_joyi            = [[Samarqand viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]], [[SSSR]]
| vafot_sanasi             = [[19-may]], [[2013-yil]]
| vafot_joyi               =  [[Dushanbe]], [[Tojikiston]]
| fuqaroligi               ={{SSSR}}→{{TJK}}
| taʼlimi =
| kasbi =
| dini =
| faoliyat_yillari =
| asarlari =
| boʻyi =
| unvoni =
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| otasi =
| onasi =
| qarindoshlari =
| mukofotlari =
| veb-sayt = &lt;!-- {{URL|sayt havolasi}}--&gt;
| imzosi =
}}
'''Kabirova Lutfiya Rashidjonovna''' ([[1932-yil]] [[7-oktyabr]], [[Samarqand viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]], [[SSSR]] – [[2013-yil]] [[19-may]], [[Dushanbe]], [[Tojikiston]]) – sovet va tojik opera xonandasi. SSSR xalq artisti&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi |title=Лютфия Кабирова - краткая биография, дискография, лучшие достижения и популярные награды, видеоклипы, фото, жанры музыки, актуальные, интересные новости личной жизни и карьеры |url=http://www.prostosound.com.ua/spravochniki/muzykanty/id/1353382 |accessdate=11-sentabr 2023-yil |access-date=2023-09-11 |archive-date=2019-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190131001451/http://www.prostosound.com.ua/spravochniki/muzykanty/id/1353382 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Biografiyasi ==
Kabirova Lutfiya Rashidjonovna [[1932-yil]] [[7-oktyabr]]da [[Oʻzbekiston SSR]]ga qarashli boʻlgan [[Samarqand viloyati]]da tugʻilgan. Samarqandda oʻrta taʼlimni olgach, 1945-yil Stalinobod musiqa texnikumiga qabul qilinadi. U yerni 1949-yil muvaffaqiyatli tamomlaydi. Lutfiya Kabirova 1950-yil [[Moskva]] shahriga koʻchib boradi. U yerda ustozi Dora Belyavskayadan operani mukammal oʻrganishni boshlaydi. Shu orada Moskva konservatoriyasiga qabul qilinadi. U yerni 1954-yilda tamomlaydi. Xuddi shu yili [[Sadriddin Ayniy]] nomidagi Tojikiston opera va balet teatrida oʻz faoliyatini boshlaydi. U [[rus]] va [[tojik]] operalarini ijro etgan.
Lutfiya Kabirova haqida sovet va tojik etnografi [[Nizom Nurjonov]] shunday deydi:
{{cquote|Uning ovozi yoqimli va go‘zal, sahnaga chiqqan payt tomoshabinni qanday jalb qilishni bilgan. U ashulasi orqali qahramonning ichki tuygʻularini, kechinmalarini mohirona yetkazib bera olgan.}}
Lutfiya Kabirova [[Polsha]], [[Eron]], [[Misr]], [[Germaniya]], [[Belgiya]], [[Daniya]], [[Avstriya]], [[Turkiya]] kabi mamlakatlarda xizmat safarida boʻlgan. Lutfiya Kabirova 2013-yil 19-mayda Tojikiston Respublikasi Dushanbe shahrida vafot etadi&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.khovar.tj/rus/society/36976-ushla-iz-zhizni-lutfiya-kabirova.html | title = Ушла из жизни Лутфи Кабирова » «Ховар» — Национальное Информационное Агентство Таджикистана | accessdate = 2013-08-01 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20130921054715/http://www.khovar.tj/rus/society/36976-ushla-iz-zhizni-lutfiya-kabirova.html | archivedate = 2013-09-21 | deadlink = yes }}&lt;/ref&gt;. „Luchob“ qabristoniga dafn etilgan.

== Ijodi ==
Lutfiya Kabirova 1954-yil Balasanyanning „Baxtiyor va Niso“, 1957-yil Sayfiddinovning „Poʻlat va Gulrux“, 1961-yil Urbaxning „Olijanob kuyov“, 1967-yil Sabzanovaning „Malohat“, Chaykovskiyning „Kelinlar malikasi“, „Mazeppa“, „Yevgeniy onegin“ hamda Verdining „Otello“ asarlariga bagʻishlab operalar ijro etdi.
== Mukofot va unvonlar ==
Lutfiya Kabirova [[1957-yil]] „Tojikistonda xizmat koʻrsatgan artist“ unvonini oldi. [[1967-yil]]da esa „Tojikiston SSR xalq artisti“ unvoni, [[1977-yili]] „SSSR xalq artisti“ unvoni bilan taqdirlangan. SSSR Oliy Kengashining [[1957-yil]]dagi qaroriga asosan, Lutfiya Kabirova [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]] ordeni bilan mukofotlangan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Samarqandda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>s6i05yxj6bzx4cj9n7b97r2ikb7uokr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Benjamin Yusupov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>970140</id>
    <revision>
      <id>6181479</id>
      <parentid>5517892</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T22:34:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ollin Masa</username>
        <id>260647</id>
      </contributor>
      <comment>File</comment>
      <origin>6181479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7855" sha1="qaqlgh8u4l9qz3yrlsfmlxu5ybil7pv" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Benjamin Yusupov
| tavallud_sanasi          = 1962-yil
| tavallud_joyi            = Tojikistonning Dushanbe shahri
| fuqaroligi               = Tojik
| taʼlimi                  = Moskva Chaykovsiy nomidagi davlat konservatoriyasi, Bar-Ilan universiteti
| kasblari                 = Klassik bastakor, dirijyor va pianinochi
| janr                     = Rok, vokal
| hamkorligi               = Maksim Vengerov, Misha Mayskiy, Vadim Repin, Aleksandr Kniazev, Maksim Risanov, Sergey Nakaryakov, Konstantin Lifshits, Reyngold Fridrix 
| veb-sayt                 = 
}}
[[File:Benjamin Yusupov.png|thumb|Benjamin Yusupov (2014)]]

'''Benjamin Yusupov''' ({{lang-he|בנימין יוסופוב}};) – klassik [[bastakor]], dirijyor va [[Pianist|pianinochi]]&lt;ref name=&quot;sikorski_de&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Yusupov, Benjamin |url=http://www.sikorski.de/377/en/yusupov_benjamin.html |ish=sikorski.de |nashriyot=SMP media GmbH |qaralgan sana=12 December 2013 |arxivsana=2022-08-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220813191217/https://www.sikorski.de/377/en/yusupov_benjamin.html }}&lt;/ref&gt;.

== Biografiyasi ==
Benjamin 1962-yili 22-noyabrda [[Tojikiston|Tojikistonning]] [[Dushanbe]] shahrida tavallud topgan. U [[Moskva|Moskvadagi]] Chaykovskiy nomidagi davlat konservatoriyasida oʻqib, u yerda Roman Ledeniov, Yuri Fortunatov va Dmitri Kitajenkolardan fortepiano, kompozitsiya va dirijyorlikdan tahsil oladi. Keyin Bar-Ilan universitetida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilib, doktorlik darajasini olgan.

Yusupov Maxim Vengerov, Mischa Maisky, Vadim Repin, Alexander Kniazev, Maxim Rysanov, Sergei Nakariakov, Konstantin Lifschitz, Reinhold Friedrich kabi mashhur rassomlar bilan birgalikda hamkorlik qiladi.

Uning keng qamrovli katalogi Sikorski Musikverlag (Gamburg) tomonidan butun dunyo boʻylab nashr etiladi. Shuningdek, London filarmoniyasi, Myunxen filarmoniyasi, Isroil filarmoniyasi, Lucerne simfonik orkestri, Kopenhadagi filarmoniya, Orchester Filarmonique de Radio France, Bogota Filarmoniyasi, New World Symphony, NDR Radio-Filarmonie Gannover, Islandiya simfonik orkestri, Belgrad filarmoniyasi kabi taniqli sanʼatkorlar va orkestrlari tomonidan keng turda ijro etiladi.

Yusupovning 2005-yili „Viola tango“ rok konserti Gannoverdagi NDR radio-filarmoniyasi boshchiligida jahon premyerasi boʻlib oʻtgan. Bu premyera xalqaro miqyosida taniqli boʻlgan skripkachi Maxim Vengerov uchun yozilib, butun dunyoda tomoshabinlar va tanqidchilar tomonidan katta qiziqish bilan kutib olindi. Musiqiy asar Maxim Vengerovning hayoti haqida soʻz etilgan boʻlib, „Orzu bilan yashash“ hujjatli filmida namoyish etilgan. Bu film EMI Classics tomonidan ishlab chiqarilib, butun dunyo boʻylab ommalashadi.

Shuningdek, Benjamin Yusupov violonchelchining 60 yilligiga bagʻishlangan violonchel konsertini yozadi. Uning premyerasi Mischa Maisky boshchiligida Lucerne simfonik orkestri bilan birgalikda muallif dirijyorligida oʻtkazilgan. Asar Lucerne simfonik orkestri, London filarmoniyasi va Isroil filarmoniyasi kabi uchta taniqli orkestr tomonidan tayyorlangan.

„Skripka ovozlari“ № 2 konserti skripka va orkestr uchun gʻayrioddiy gʻoyani bildiradi. Bu yakkaxonga turli tarixiy davrlarga oid boʻlgan turli geografik hududlardan ijro uslublarining oltita qismini ijro etishni taklif etadi. Musiqiy asar 2014-yili Trans-Sibir Art Festivalida Filarmonique de Radio France va Berliner Symphonicer orkestri tomonidan buyurtma qilinib, uni Vadim Repin ijro etadi.

Yusupov dirijyor sifatida KKL Lucerne, Berlin Filarmoniya zali, Amsterdam Concertgebouw, Prinzregententheatre Munich, Cologne filarmoniyasida ish olib borgan. Shuningdek, u Lucerne simfoniyasi, Sloveniya filarmoniyasi, Sinfonietta Amsterdam, Bogota filarmoniyasi, Islandiya simfoniyasi, Novosibirsk filarmoniyasi, Quddus simfoniyasi, [[Bolgariya]] milliy radio orkestriga dirijyorlik qiladi.

== Mukofotlari ==
Benjamin Yusupov quyidagi mukofotlar bilan taqdirlangan:
* Klon mukofoti (1992)
* Sherover mukofoti (1993)
* Isroil Bosh vaziri mukofotlari (1999, 2008)
* ACUM mukofoti (2002, 2004)
* sahna sanʼati uchun Landau mukofoti (2007)
* Engel mukofoti (2009)

== Tanlangan asarlari ==

=== Orkestr ===

* ''Falak'' (1988)
* ''Gabriel'' (1991)
* Symphony No. 1 (qayta koʻrib chiqilgan versiya) (1992)
* ''Nostalgia'' for string orchestra (1992)
* ''Aleph'' (1995)
* ''Inquities'' (1998)
* ''Go Tango'' (2003)
* ''Postludium'' (2003)

=== Konserti ===

* Fleyta va kamera orkestri uchun ''Tanovor'' (1994)
* ''Nola'', turli nay va torli orkestr uchun konsert (1994)
* Maksim Vengerovga bagʻishlangan Concerto For Violin And Orchestra(1998)
* ''Dasht'', trombon, etnik asboblari va orkestr uchun konsert (1999)
* Fleyta, arfa, skripka, viola va orkestr uchun ''maximum'' (2003)
* Viola va orkestr uchun konsert (2003)
* Fortepiano va orkestr uchun ''Concerto Intimo'' (2005)
* Violonchel va orkestr uchun konsert (2007)
* Marimba (yoki pianino) va torli orkestr uchun ''Con Moto'' (2007)
* Concerto For Two Clarinets And Orchestra (2010)
* ''Voices Of Violin'', skripka va orkestr uchun 2-sonli konsert (2013)
* ''Listen to our cry, Concerto'', truba, pianino va torli orkestr uchun konsert (2015)


=== Instrumental kamera musiqasi ===
* Guruch kvinteti uchun ''Sadoi Kuchsor'' (Mountain Sounds) (1985)
* String Quartet (1986)
* ''Sonata For Violoncello And Piano&quot; (1988)
* Pianino uchun ''Melancholy'' (1984, 1995)
* Quintet for marimba (or piano) and string quartet (1996)
* Arfa (yoki pianino) uchun ''Metaphor'' (1996)
* Fleyta, ud, kontrabas va perkussiya uchun ''Jonona'' (1996)
* Fleyta, viola va arfa uchun ''But in Vain'' (1997)
* Torli kvartet uchun ''What I Wished For'' (1997)
* Fleyta, ud va perkussiya uchun ''Segoh'' (1997)
* Sonata for two pianos (1983, 1998)
* Trio for violin, cello and piano (2000)
* Fleyta, ud, kontrabas va perkussiya uchun ''Dirlo Bubin'' (2000)
* Alto fleyta, skripka va krotallar uchun ''Crossroads No. 1'' (2003)
* Pianino uchun ''Crossroads No. 2'' (2004)
* Gitara uchun ''Crossroads No. 3'' (2006)
* klarnet, skripka, violoncello, pianino va lenta uchun ''Haqqoni – Crossroads No. 4'' (2007)
* Torli kvartet uchun ''Musica Mundi'' (2008)
* Torli sekstet uchun ''Crossroads No. 5'' (2008)

=== Vokal ===

** Ovoz, viola va pianino uchun ''Vocal Cycle by Japanese Poets'' (1985)
** Hikoyachi, aralash xor, zarbli cholgʻu, alt va pianino uchun ''Feelings of Creation'', Cantata (1995)
** Mezzo-soprano, skripka (yoki viola) va pianino uchun ''Six [[:en:Waka_(poetry)|Tanka]]'' (1998)

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* {{Rasmiy sayt|http://www.byusupov.com/}}
* [http://www.sikorski.de/377/en/yusupov_benjamin.html Yusupov at his publisher Sikorski (Hamburg)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220813191217/https://www.sikorski.de/377/en/yusupov_benjamin.html |date=2022-08-13 }}
* [https://web.archive.org/web/20110717061511/http://media.sikorski.de/media/files/1/12/190/255/377/3352/yusupov_werkverzeichnis.pdf/ Full Catalogue]
[[Turkum:Buxoro yahudiylari]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1962-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:XXI asrning erkak musiqachilari]]
[[Turkum:Asrning erkak musiqachilari]]
[[Turkum:XXI asr klassik pianinochilari]]
[[Turkum:XXI asr dirijyorlari (musiqa)]]
[[Turkum:XX asr dirijyorlari (musiqa)]]
[[Turkum:Erkak klassik pianinochilar]]
[[Turkum:XXI asr Tojikiston musiqachilari]]
[[Turkum:Erkak klassik bastakorlar]]
[[Turkum:Isroil bastakorlari]]
[[Turkum:XXI asr klassik kompozitorlari]]
[[Turkum:XX asr Tojikiston musiqachilari]]
[[Turkum:XX asr klassik kompozitorlari]]
[[Turkum:Tojikiston klassik pianinochilari]]
[[Turkum:Tojikistonlik dirijyorlar (musiqa)]]
[[Turkum:Tojikiston bastakorlari]]
[[Turkum:Dushanbelik odamlar]]
[[Turkum:Yahudiy klassik bastakorlari]]
[[Turkum:Yahudiy bastakorlari]]</text>
      <sha1>qaqlgh8u4l9qz3yrlsfmlxu5ybil7pv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi munozarasi:Asliddin Almardonov</title>
    <ns>3</ns>
    <id>970483</id>
    <revision>
      <id>6181596</id>
      <parentid>5897161</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:53:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirjalol Maxmudjonovich</username>
        <id>125666</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mukofotimni qabul eting! */ yangi VikiSevgi maktubi</comment>
      <origin>6181596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2899" sha1="h08dxc9jga7cizn9t7elhzb39br2bit" xml:space="preserve">== Mukofotimni qabul eting! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[Fayl:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''„Gʻayratli ishtirokchi“ ordeni'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | Ajoyib Do`st va o`tgan va kelayotgan yaxshi kunlar uchun  [[Foydalanuvchi:Mirjalol Maxmudjonovich|Mirjalol Maxmudjonovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirjalol Maxmudjonovich|munozara]]) 09:41, 29-Mart 2024 (UTC)
|}

== Chizburgerga nima deysiz?! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[Fayl:Cheeseburger.png|120px]]
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | KFC dan olib bergan Chizburger uchun  [[Foydalanuvchi:Mirjalol Maxmudjonovich|Mirjalol Maxmudjonovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirjalol Maxmudjonovich|munozara]]) 06:10, 31-Mart 2024 (UTC)
|}
== Vikibahor tanlovida ishtirok eting ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:CEE Spring Uzbekistan local campaign cover.png|180px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''[[Vikipediya:Viki-bahor/2025|Vikibahor]]'''
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |Hurmatli {{PAGENAME}}. Sizni 2025-yilning 21-martidan 31-mayiga qadar davom etadigan Xalqaro Vikibahor-2025 tanlovida ishtirok etishga chorlayman! Loyihada ishtirok etish va qoidalar bilan uning [[Vikipediya:Viki-bahor/2025|asosiy sahifasida]] tanishishingiz mumkin.

Mazkur tanlov haqida koʻproq maʼlumot olish uchun [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2025]] sahifasi bilan tanishib chiqishingiz mumkin.
|}

Hurmat bilan Vikibahor-2024 gʻolibi va Vikibahor-2025 hakami [[User:Panpanchik|&lt;span style=&quot;color:pink;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Pristina;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#A76BCF&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#FF69B4&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#6495ED&quot;&gt;Chik&lt;/span&gt;]] [[User talk:Panpanchik|&lt;sup&gt;#yozish&lt;/sup&gt;]] 07:06, 2025-yil 1-aprel (UTC)
&lt;/div&gt;

== Mukofotimni qabul eting! ==

{| style=&quot;background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[Fayl:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''„Charchamas ishtirokchi“ yulduzi'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | O`qishdan hech qachon Charchamang [[Foydalanuvchi:Mirjalol Maxmudjonovich|Mirjalol Maxmudjonovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirjalol Maxmudjonovich|munozara]]) 05:53, 2026-yil 22-iyun (UTC)
|}</text>
      <sha1>h08dxc9jga7cizn9t7elhzb39br2bit</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Madaniyatning paydo bo'lishi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>974854</id>
    <revision>
      <id>6181726</id>
      <parentid>5996593</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T09:21:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4840" sha1="sv2yt9j8om3tjfz1xmkdo2pwfes73t0" xml:space="preserve">'''Ilk sanʼat''' Qadimgi ajdodlarimiz qoyatoshlarga chizib qoldirgan rasmlar ilk [[sanʼat]] namunalaridir. Qoyatosh suratlarining oʻziga xos tomoni shundaki, ular insoniyat tomonidan hali yozuv paydo boʻlmasidan oldin yaratildi. Bu sanʼat namunalari muhim manba hisoblanadi. Suratlarda qadimgi odamlarning kundalik hayoti, turmush tarzi, mashgʻulotlari va odatlari ifodalangan. Ayniqsa, ajdodlarimiz eng sevimli va eng qadimgi mashgʻuloti – hayvonlarni ovlash manzarasi koʻp uchraydi.
== Altamira, Kapovaya va Lasko gʻorlari ==
Mil.avv 15-8-ming yilliklarda qoyatosh suratlarini dastlab ''kromanyon'' odamlari yaratganlar. Bu davrda qadimgi rassomlar suratlarni, asosan, qoyalarga oʻyib ishlaganlar. Ularning bir qismi Ispaniyadagi dunyoga mashhur [[Altamira]] va [[Fransiya|Fransiyadagi]] Lasko gʻorlaridan hamda Boshqirdistondagi Kapovaya gʻoridan topilgan. Oʻsha zamon tasviriy sanʼat ustalari hayvonlarni tasvirlashda turli moddalar qorishmasidan tayyorlangan rangli boʻyoqlardan, tosh devorlardagi rasmlarni boʻyashda esa tayoqcha yoki hayvon junidan tayyorlangan moʻyqalamdan foydalanishgan.
[[File:Reproduction cave of Altamira 01.jpg|thumb|Altamira gʻoridan qadimgi sur’at]]
Lasko gʻori nisbatan kichik boʻlib, barcha yoʻlaklarning uzunligi 235 metrdan oshmaydi. Chuqurligi taxminan 30 metr. Aosiy kirish joyi qadimiy va biroz insonning hayolini qochiradigan edi.
== Ilk yozuv ==
Yer yuzida ilk yozuv belgilari dastlab Osiyo va [[Shimoliy Afrika]] (qadimgi Misr) xalqlari tomonidan yaratilgan. '''Yozuv''' – kishilar oʻrtasidagi aloqaga xizmat qiladigan yozma belgilar tizimi. ''Oʻtmish tarix, odamlar yaratgan hayotiy tajriba va bilimlar, kashfiyotlar ajdodlardan avlodlarga yozuv orqali yetib keladi.'' Tildagi soʻzlar soniyaga qaraganda ancha kam, shuning uchun ham boʻgʻin yozuvi sezilarli darajada oz belgilar tizimi bilan ish koʻradi. Tarixda anchagina yozuv muammosi sababli inqiloblar yuzaga kelgan. Olimlar yozuvlarni bir nechta turlarga boʻlganlar. Ulardan dastlabkisi ''eslatuvchi belgilar'' deb atalgan. Bunday belgilar muayyan miqdorni belgilashda, biror xabarni uzoq masofaga yetkazishda qoʻllangan. Ajdodlarimiz yozuvning ''buyumli yozuv'' deb ataluvchi turidan ham foydalanishgan. Masalan, qoʻrgʻon rasmi marhum koʻmilgan joyni, non-tuz esa doʻstlikni anglatgan. Qadimgi yozuvning yana bir turi ''rasmli yozuv'' edi.

'''Hind yozuvi''' [https://qomus.info/oz/encyclopedia/h/hind-yozuvi/] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20260110033632/https://qomus.info/oz/encyclopedia/h/hind-yozuvi/ |date=2026-01-10 }}
Mil. Avv. 3-2 ming yillikda 700 ga yaqin belgi-rasmdan iborat yozuv boʻlgan. [[Hind]] [[Panjob]]viloyatlarida 700 belgidan iborat alifbo topilib, olimlarning fikricha bu yozuvlar Shummer va [[Misr]] yozuvlari asosida vujudga kelganligi aniqlagan. Hindistonda [[yozuv]] kamida 5 ming yillik tarixga ega. Hind yozuvi koʻrinishlari [[Hindiston]], [[Bangladesh]], [[Pokiston]], [[Nepal]] va Shri Lankaning oʻzidan tashqari ularga qoʻshni hududlarda – [[Tibet]] va Markaziy Osiyoda, [[Hindixitoy]] yarim oroli hamda Indoneziyada ham tarqalgan

== Muzeylar ==
Muzeylarning urlari koʻp. Yevropada koʻplab muzeylar tashkil etilishi 14-17- asrlarga toʻgʻri keladi. Muzeylab dastlab ibodatxonalarda tashkil etilgan. Tarixiy muzeylar madaniy va maʼnaviy yodgorliklarni toʻplash, saqlash, oʻrganish kabi ishlarni amalga oshiruvchi ilmiy-maʼrifiy, maʼnaviy maskan. Noyob buyumlari, sanʼat asarlari, bejirim va nafis goʻzalliklar hamma davrlarda ham insoniyatni oʻziga rom etgani shubhasiz. Butun dunyoda birinchi '''Museyon'&lt;nowiki/&gt;'' [https://dic.academic.ru/dic.nsf/dic_synonims/82046/%D0%BC%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BE%D0%BD] yaʼni maʼbud – yoki muzalar, ilhom parilarining uyi miloddan avvalgi '''''290-yilda'' paydo boʻlgan deb hisoblanadi. '''Makedoniyalik Aleksandrning''' sarkardalari va vorislaridan biri ''Ptolomey'' dastlabki muzeyning tashkilotchisi sifatida eʼtirof etiladi. Manbalarga koʻra ungacha ham '''Muzalar uyi''' ibodatxonalar uyi mavjud boʻlgan boʻlishi mumkin, ammo Iskandariya ibodatxonasi muzeylar tarixining tamal toshini qoʻyishda muhim ahamiyat kasb etadi deya hisoblanadi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
* https://qomus.info/oz/encyclopedia/h/hind-yozuvi/ {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20260110033632/https://qomus.info/oz/encyclopedia/h/hind-yozuvi/ |date=2026-01-10 }} – Xind yozuvi
* https://dic.academic.ru/dic.nsf/dic_synonims/82046/%D0%BC%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BE%D0%BD – Museyon
* https://www.actualidadviajes.com/uz/Altamira-g%27orlari/ – Altamira gʻori
* https://elib.buxdu.uz/index.php/pages/referatlar-mustaqil-ish-kurs-ishi/item/119{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} – Yozuvning paydo boʻlishi.

{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}</text>
      <sha1>sv2yt9j8om3tjfz1xmkdo2pwfes73t0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qovgʻa burji</title>
    <ns>0</ns>
    <id>975733</id>
    <redirect title="Qovgʻa" />
    <revision>
      <id>6181394</id>
      <parentid>4213261</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:35:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>[[Qovgʻa]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6181394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="gonoat88rk7rmwsfnomm87q4ehkce9g" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Qovgʻa]]</text>
      <sha1>gonoat88rk7rmwsfnomm87q4ehkce9g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Barbara Engelking</title>
    <ns>0</ns>
    <id>978124</id>
    <revision>
      <id>6181478</id>
      <parentid>5869906</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T22:30:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ollin Masa</username>
        <id>260647</id>
      </contributor>
      <comment>File</comment>
      <origin>6181478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7531" sha1="r43aews1apfwgyc22mxpokqf7noe8yh" xml:space="preserve">[[File:Barbara Engelking 2018.jpg|thumb|Barbara Engelking (2018)]]

[[Barbara Engelking]] (1962-yili 22-aprelda tugʻilgan) – Xolokostni oʻrganishga ixtisoslashgan [[polsha]]lik [[psixolog]] va sotsiolog&lt;ref name=USHMM/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Heller |first1=Aron |title=Polish historian's book on killing of Jews exposes raw nerve |url=https://www.timesofisrael.com/polish-historians-book-on-killing-of-jews-exposes-raw-nerve/ |work=The Times of Israel |agency=Associated Press |date=16 March 2017}}&lt;/ref&gt;. Varshavadagi Polsha Xolokost tadqiqotlari markazi asoschisi va direktori, Polshadagi Xolokostga oid bir qancha asarlarning muallifi va muharriri.

== Karyerasi ==
Engelking 1988-yilda Varshava universitetida psixologiya boʻyicha, Polsha Fanlar Akademiyasining sotsiologiya boʻyicha va Varshavada „The Experience of the Holocaust and its Consequences in Autobiographical Accounts“ mavzusidagi magistrlik dissertatsiyasini himoya qilgan(1993)&lt;ref name=USHMM&gt;{{cite web |url=https://www.ushmm.org/research/competitive-academic-programs/fellows-and-scholars/all-fellows-and-scholars/dr-barbara-engelking |title=Fellow Dr. Barbara Engelking |publisher=[[United States Holocaust Memorial Museum]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20181202072155/https://www.ushmm.org/research/competitive-academic-programs/fellows-and-scholars/all-fellows-and-scholars/dr-barbara-engelking |archive-date=2 December 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.
U 1993-yildan boshlab Polsha Fanlar akademiyasining Falsafa va sotsiologiya instituti tarkibiga kiruvchi Polsha Xolokost tadqiqotlari markazida assistent, keyin dotsent lavozimlarida ishlaydi&lt;ref name=PCHR&gt;{{cite web |title=Barbara Engelking |url=http://www.holocaustresearch.pl/index.php?show=13&amp;lang=en |publisher=[[Polish Center for Holocaust Research]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20190302090527/http://www.holocaustresearch.pl/index.php?show=13&amp;lang=en |archive-date=2 March 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. 2014-yildan buyon Polshaning International Auschwitz Council raisi, 2015-yilning noyabridan 2016-yil apreligacha Vashingtondagi Mandel markazining Xolokost yodgorlik muzeyida Ina Levine taklif etuvchi olimi boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=IAC Members |url=http://auschwitz.org/en/museum/auschwitz-council/iac-members/ |publisher=Auschwitz-Birkenau Memorial and Museum |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528222533/http://auschwitz.org/en/museum/auschwitz-council/iac-members/ |archive-date=28 May 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Petelewicz |first1=Jakub |title=Partner in EHRI: the Polish Center for Holocaust Research |url=https://www.ehri-project.eu/partner-ehri-polish-center-holocaust-research |publisher=European Holocaust Research Infrastructure |archive-url=https://archive.today/20190620052924/https://www.ehri-project.eu/partner-ehri-polish-center-holocaust-research |archive-date=20 June 2019 |date=25 April 2016 |url-status=live |access-date=20 June 2019 }}&lt;/ref&gt;.

== Ish faoliyati ==
Engelkingning Jacek Leociak bilan birga yozgan The Warsaw Ghetto: A Guide to the Perished City (2009) kitobida oʻquvchilar koʻchalarni va sobiq jamoat tuzilmalarini topishlari uchun gettoning batafsil xaritalarini tasvirlagan. Maykl Marrus uni „ajoyib asar, fashistlarning Xolokost tarixiga oid eng muhim kitoblardan biri“ deb taʼriflab oʻtgan&lt;ref name=Marrus28Aug2009&gt;{{cite news |last1=Marrus |first1=Michael R. |authorlink1=Michael Marrus |title=Review: The Warsaw Ghetto: A Guide to the Perished City, by Barbara Engelking and Jacek Leociak |url=https://www.theglobeandmail.com/arts/books-and-media/review-the-warsaw-ghetto-a-guide-to-the-perished-city-by-barbara-engelking-and-jacek-leociak/article4293663/ |work=The Globe and Mail |date=28 August 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190614010950/https://www.theglobeandmail.com/arts/books-and-media/review-the-warsaw-ghetto-a-guide-to-the-perished-city-by-barbara-engelking-and-jacek-leociak/article4293663/ |archive-date=14 June 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.
Uning Such a Beautiful Sunny Day: Jews Seeking Refuge in the Polish Countryside, 1942–1945 (2016) kitobiga Grzegorz Rossoliński-Liebening yozgan taqrizida nemis tiliga eʼtibor bermaslik tendentsiyasiga qarshi ekanligini yozib, birinchi marta 2012-yili polyak tilida nashr etilgan&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://www.hsozkult.de/publicationreview/id/rezbuecher-16479 |first=Grzegorz |last=Rossolinski-Liebe |title=Sammelrezension: Polnische Beteiligung am Holocaust |trans-title=Collective review: Polish participation in the Holocaust |website=H-Soz-Kult |date=18 April 2012 |isbn=9788393220205 |access-date=1 December 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt;.
2018-yilda Engelking va Grabowski hamkorligida Dalej jest noc: losy Żydów w wybranych powiatach okupowanej Polski (Night without End: The Fate of Jews in German-Occupied Poland) nomli ikki jildli, 1600 betlik [[Nemis tili|nemis tilini]] oʻrganish boʻyicha kitob nashr etilgan&lt;ref name=&quot;JTA20180511&quot;&gt;[https://www.jta.org/2018/05/11/default/poles-helped-kill-jews-hiding-nazis-study-claims Study says Polish neighbors betrayed many more Jews than previously thought], [[Jewish Telegraphic Agency]], 11 May 2018.&lt;/ref&gt;.

== Tanlangan asarlari ==
* (2001) Holocaust and Memory: The Experience of the Holocaust and its Consequences. London: Leicester University Press (edited by Gunnar S. Paulsson) ISBN 978-0718501594.
* (2009) with Jacek Leociak. The Warsaw Ghetto: A Guide to the Perished City. New Haven: [[Yale University Press]] ISBN 978-0300112344&lt;ref name=Marrus28Aug2009/&gt;.
* (2009) with Dariusz Libionka. Żydzi w powstanńczej Warszawie. Polish Center for Holocaust Research ISBN 978-8392683117&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Syder |first1=Timothy |authorlink=Timothy Snyder |title=Jews, Poles &amp; Nazis: The Terrible History |url=https://www.nybooks.com/articles/2010/06/24/jews-poles-nazis-terrible-history/ |work=The New York Review of Books |date=24 June 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20160414043442/https://www.nybooks.com/articles/2010/06/24/jews-poles-nazis-terrible-history/|archive-date=14 April 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.
* (2016) Such a Beautiful Sunny Day: Jews Seeking Refuge in the Polish Countryside, 1942–1945. Jerusalem: Yad Vashem ISBN 978-9653085411.
* (2018) with Jan Grabowski (eds.). Dalej jest noc. Losy Żydów w wybranych powiatach okupowanej Polski [Night Continues: the Fates of Jews in Selected Counties of Occupied Poland], 2 volumes. Warsaw: Centrum Badań nad Zagładą Żydów [Center for Research into the Extermination of the Jews] ISBN 978-8363444648  ISBN 978-8363444587&lt;ref name=Bill29July2018&gt;{{cite web |last1=Bill |first1=Stanley |title=Poles and the Holocaust: New Research, Old Controversies |url=https://notesfrompoland.com/2018/06/29/poles-and-the-holocaust-new-research-old-controversies/ |website=Notes from Poland |archive-url=https://archive.today/20190620012011/https://notesfrompoland.com/2018/06/29/poles-and-the-holocaust-new-research-old-controversies/ |archive-date=20 June 2019 |date=29 July 2018 |url-status=live |access-date=20 June 2019 }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:1962-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Polshadagi Xolokost tarixchilari]]
[[Turkum:Polshalik tarixchi ayollar]]
[[Turkum:Polsha sotsiologlari]]
[[Turkum:Polshalik ayol psixologlar]]
[[Turkum:Varshava universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Polshalik ayollar sotsiologlari]]
[[Turkum:XX asr Polsha tarixchilari]]
[[Turkum:XXI asr Polsha tarixchilari]]
[[Turkum:Polshalik psixologlar]]</text>
      <sha1>r43aews1apfwgyc22mxpokqf7noe8yh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Liivia Laasimer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>979115</id>
    <revision>
      <id>6181489</id>
      <parentid>5233017</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T23:48:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3176" sha1="flho4d22js3b9ohnrb12794zi52gi47" xml:space="preserve">{{Olim bilgiqutisi
| ismi                  = Liivia Laasimer
| tasvir                = 
| tasvir_eni            =
| izoh                  =
| tavallud_sanasi      = {{tugʻilgan sanasi|1918|06|21}}
| tavallud_joyi        = {{tavalludJoyi|Tartu}}, [[Estoniya]]
| vafot_sanasi          = {{vafot sanasi va yoshi|1988|02|26|1918|06|21}}
| vafot_joyi            = {{vafotJoyi|Tartu}}, [[Estoniya]]
| istiqomat_joylari     = 
| fuqaroligi            = {{Flagicon|SSSR}}
| millati               = 
| sohasi                = 
| ish_joylari           = 
| institutlar           = 
| alma_mater            = [[Tartu universiteti]]
| tezis_sarlavhasi      =
| akademik_rahbarlari   = 
| mashhur_shogirdlari   = 
| mashhur_ishlari       =
| oʻtkazayotgan_taʼsiri = 
| koʻrsatgan_taʼsiri    = 
| mukofotlari           = 
| turmush_oʻrtogʻi      = 
| dini                  = 
| vebsayt               = 
}}
'''Liivia-Maria Laasimer ''' estoniyalik botanik, geobotanik, briolog va oʻsimliklar sistematistidir&lt;ref name=&quot;entsyklopeedia.ee&quot;&gt;{{cite web |title=Laasimer, Liivia -- Eesti Entsüklopeedia |url=http://entsyklopeedia.ee/artikkel/laasimer_liivia |access-date=17 March 2022 |website=entsyklopeedia.ee}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Liivia Laasimer |url=https://bionomia.net/Q6546991 |access-date=2022-07-24 |website=bionomia.net |language=en |arxivsana=2022-07-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220724175606/https://bionomia.net/Q6546991 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;entsyklopeedia.ee&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Liivia Laasimer |url=https://bionomia.net/Q6546991 |access-date=2022-07-24 |website=bionomia.net |language=en |arxivsana=2022-07-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220724175606/https://bionomia.net/Q6546991 }}&lt;/ref&gt;.
== Ish va hayoti ==
Laasimer Estoniyaning [[Tartu]] shahrida tugʻilgan va 1941-yilda [[Tartu universiteti]]ni tamomlagan. 1941—1947-yillarda Tartu universiteti Botanika institutining oʻsimliklar sistematikasi va geobotanika boʻlimida ishlagan. 1947—1988-yillarda Estoniya zoologiya va botanika institutida ishlagan, 1952—1986-yillarda uning botanika boʻlimi boshligʻi, 1986—1988-yillarda esa bosh olim boʻlgan. U yerda geobotanika, oʻsimliklar geografiyasi va ekologiyasi boʻyicha ilmiy izlanishlar olib borgan. Laasimer, shuningdek, Estoniya oʻsimliklar xaritalarini tayyorlagan&lt;ref name=&quot;entsyklopeedia.ee&quot; /&gt;.&lt;br /&gt;U 11 jildlik „Eesti NSV floraa“ (1959–1984) ning mualliflaridan birinchisi&lt;ref name=&quot;entsyklopeedia.ee&quot; /&gt;.&lt;br /&gt;U Juri Laasimerga uylangan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Liivia-Maria Laasimer |url=https://www.geni.com/people/Liivia-Maria-Laasimer/6000000010439236753 |access-date=2022-07-24 |website=geni_family_tree |language=en-US}}&lt;/ref&gt; va ularning Ingmar Laasimer ismli oʻgʻli boʻlgan. Liivia Maria Laasimer 1988-yil 26-fevralda Tartuda 69 yoshida vafot etgan&lt;ref name=&quot;entsyklopeedia.ee&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.
== Mukofotlari ==
* [[Estoniya Fanlar Akademiyasi]] medali(1967)

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Laasimer, Liivia}}
[[Turkum:1918-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1988-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Tartu universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Estoniyalik ayol botaniklar]]</text>
      <sha1>flho4d22js3b9ohnrb12794zi52gi47</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lilapsofobiya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>982425</id>
    <revision>
      <id>6181490</id>
      <parentid>4674503</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T23:55:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1424" sha1="jtuvbbnrm0ebdvo9xsid4fv8ib2yuwc" xml:space="preserve">'''Lilapsofobiya''' – [[tornado]] yoki [[Boʻron|boʻronlar]] boshlanishidan qoʻrqish. Lilapsofobiya [[Astrafobiya|astrofobiyaning]] eng ogʻir turi sanaladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.verywellmind.com/lilapsophobia-2671866 |sarlavha=Lilapsophobia: The Fear of Tornadoes or Hurricanes |sana=May 03, 2022 |qaralgan sana=2023-10-24 |arxivsana=2023-05-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230531014841/https://www.verywellmind.com/lilapsophobia-2671866 }}&lt;/ref&gt;.

== Belgilari ==

==== Tornadi ham [[boʻron]] boshlanganda paydo boʻladigan ruhiy belgilar: ====

* Fikrni jamlay olmaslik
* Nazoratni yoʻqotish
* Qochish yoki yashirish istagi

==== Fizik belgilari: ====

* Nafas qisilishi
* [[Terlash]]
* Koʻngil aynishini boshlanishi
* [[Bosh aylanishi]], [[Titroq Falaj|titroq]], yurak urishini tezlashishi yoki hushidan ketish

Koʻpgina lilapsofobiya bilan ogʻrigan insonlar ham [[avtofobiya]] yaʼni yolgʻiz qolishdan qoʻrqishadi. Jabrlanganlar koʻpincha qoʻrquvni yengish maqsadida oʻzlari doim odamlar bilan birga boʻlishadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.registerednursern.com/lilapsophobia-overcome-your-fear-of-tornadoes-severe-storms-and-hurricanes/ |sarlavha=Overcome Your Fear of Tornadoes, Severe Storms, and Hurricanes |qaralgan sana=25.10.2023}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==

* [[Fobiyalar roʻyxati]]


{{chala}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Fobiya]]
[[Turkum:Qoʻrquv]]</text>
      <sha1>jtuvbbnrm0ebdvo9xsid4fv8ib2yuwc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leonid Nikolayev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>994954</id>
    <revision>
      <id>6181465</id>
      <parentid>5212349</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T21:23:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4154" sha1="a5lyytry68zevpfkur3dzo81lgonak1" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | tavallud_sanasi      = [[1-avgust]] [[1878-yil]]
 | tavallud_joyi        = [[Kiyev]], [[Rossiya imperiyasi]]
 | vafot_sanasi         = [[11-oktyabr]] [[1942-yil]]
 | vafot_joyi           = [[Toshkent]], [[OʻzSSR]], [[SSSR]]
 | fuqaroligi           = {{Rossiya imperiyasi}} {{SSSR}}
 | kasbi                = [[pianist]], [[bastakor]], [[pedagog]]
}}

'''Leonid Vladimirovich Nikolayev''' (1 [13]-avgust &lt;nowiki/&gt;[[1878-yil]], [[Kiyev]] – [[1942|1942-yil]] [[11-oktyabr]], [[Toshkent]]) – rus sovet [[Pianinochi|pianinochisi]], [[bastakor]] va [[pedagog]], [[Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi|RSFSR]] xalq artisti ([[1938]]), [[fan doktori]] ([[1941]]).

== Biografiyasi ==
Leonid Vladimirovich [[1-avgust]] [[1878|1878-yilda]] Kiyevda tavallud topgan. Kiyev musiqa kollejida Vladimir Puxalskiydan [[pianino]] boʻyicha, Yevgeniy Ribdan musiqa nazariyasi boʻyicha tahsil olgan. 1897-yilda [[Moskva konservatoriyasi|Moskva konservatoriyasiga]] oʻqishga kirgan, 1900-yilda Vasiliy Safonovning fortepiano sinfini va ikki yildan soʻng Sergey Taneyev va Mixail Ippolitov-Ivanovning kompozitsiya sinfini tamomlagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.conservatory.ru/esweb/nikolaev-leonid-vladimirovich-1878-1942 |sarlavha=НИКОЛАЕВ, ЛЕОНИД ВЛАДИМИРОВИЧ (1878–1942) |qaralgan sana=22.11.2023 |arxivsana=2023-11-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231121212350/https://www.conservatory.ru/esweb/nikolaev-leonid-vladimirovich-1878-1942 }}&lt;/ref&gt;.

Leonid Pianinochi sifatida dastlab [[Moskva|Moskvada]] rus musiqa ixlosmandlari toʻgaragida chiqish qilgan ([[1900]]). „Muzikalnix vistavkax“ da faol ishrirok etgan hamda Kiyev ([[1904]]) va Sankt-Peterburg ([[1907]]) zamonaviy musiqa kechalarida ham qatnashgan. Bir muncha vaqt [[Katta teatr (teatr)|Katta teatrida]] oʻqituvchi boʻlib ishlagandan soʻng, Nikolayev musiqa bastalashni boshlagan. U 1909-yildan Peterburg konservatoriyasida fortepiano va kompozitsiyadan dars bergan (1912-yildan [[professor]]). 1930-yillarning oʻrtalarida qisqa muddat Leningrad konservatoriyasida direktor lavozimida faoliyat olib borgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://100philharmonia.spb.ru/persons/618/ |sarlavha=Леонид Николаев |qaralgan sana=22.11.2023}}&lt;/ref&gt;.

Nikolayev 1942-yilda boshqa konservatoriya oʻqituvchilari bilan birga [[Toshkent|Toshkentga]] evakuatsiya qilingan va u yerda [[Tif|tifdan]] vafot etgan. U shahar qabristoniga dafn etilgan. 1952-yilda kuli Literatorskie Mostkida qayta dafn qilingan.

Nikolayev oʻqituvchi sifatida katta shuhrat qozongan. Konservatoriyada oʻqituvchilik qilgan yillar davomida [[Sofronitskiy, Vladimir Vladimirovich|Vladimir Sofronitskiy]], [[Dmitriy Shostakovich]], [[Yudina, Mariya Veniaminovna|Mariya Yudina]], [[Serebryakov, Pavel Alekseevich|Pavel Serebryakov]], [[Perelman, Natan Efimovich|Natan Perelman]], [[Sokovnin, Aleksandr Lvovich|Aleksandr Sokovnin]], [[Kran, Aleksandr Abramovich|Aleksandr Kreyn]], [[Bogdanov-Berezovskiy, Valerian Mixaylovich|Valerian Bogdanov-Berezovskiy]], [[Boris Golts]], [[Baliqchi, Natan Lvovich|Natan Fishman]], [[Shvarts, Isaak Iosifovich|Isaak Shvarts]] kabi bir qator taniqli musiqachilarni tayyorlagan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ria.ru/spravka/20130513/936445429.html |title=Биография Исаака Шварца |author= |date=2013-05-13 |work=Справки |publisher=РИА «Новости» |accessdate=2015-10-15 |lang= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151118094733/http://ria.ru/spravka/20130513/936445429.html |archivedate=2015-11-18 |deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

== Mukofotlari ==
Leonid Vladimirovich 1937-yilda [[Mehnat Qizil Bayroq ordeni]] sohibi boʻlgan. 1938-yilda RSFSR xalq artisti va RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist unvonlariga sazovor boʻlgan.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Toshkentda dafn etilganlar]]
[[Turkum:Moskva konservatoriyasi bitiruvchilari]]
[[Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Toshkentda vafot etganlar]]
[[Turkum:1942-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:11-oktabrda vafot etganlar]]
[[Turkum:1878-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:13-avgustda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>a5lyytry68zevpfkur3dzo81lgonak1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdugʻani Abdullayev (dinshunos)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>996276</id>
    <redirect title="Abdulg‘ani Abdullayev" />
    <revision>
      <id>6181756</id>
      <parentid>6045031</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:48:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Umarxon III</username>
        <id>18267</id>
      </contributor>
      <comment>[[Abdulgʻani Abdullayev]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6181756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="4ac6zthpgnexud7lawa2ul1p0rykff6" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Abdulgʻani Abdullayev]]</text>
      <sha1>4ac6zthpgnexud7lawa2ul1p0rykff6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181758</id>
      <parentid>6181756</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:48:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Umarxon III</username>
        <id>18267</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Yoʻnaltirish moʻljali [[Abdulgʻani Abdullayev]]dan [[Abdulg‘ani Abdullayev]]ga oʻzgartirildi</comment>
      <origin>6181758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36" sha1="hyppdddnutgtet7as71hyy9uu3zci5w" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Abdulg‘ani Abdullayev]]</text>
      <sha1>hyppdddnutgtet7as71hyy9uu3zci5w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:MrKrasav4ik/qumloq</title>
    <ns>2</ns>
    <id>998456</id>
    <revision>
      <id>6181295</id>
      <parentid>3980749</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:12:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6181295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3348" sha1="b9vuzgmrg09sl2xz5rftr84a3ya9hyh" xml:space="preserve">Universitet QS Stars 5 yulduziga ega bo'lgan Markaziy Osiyodagi ikkinchi va O'zbekistondagi birinchi oliy ta'lim muassasasidir&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2023/08/27/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-ozbekistondagi-ilk-5-yulduzli-oliy-talim-muassasasiga-aylandi |title=Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti - O'zbekistondagi ilk 5 yulduzli oliy ta'lim muassasasiga aylandi |publisher=Kun.uz |date=2023-08-27 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti &quot;QS Asia University Rankings – 2026&quot; natijalariga ko'ra, 274-o'rinni, O'zbekiston oliy ta'lim muassasalari ichida 3-o'rinni hamda Markaziy Osiyo davlatlari oliy o'quv yurtlari ichida 15-o'rinni egalladi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.prnewswire.co.uk/news-releases/qs-asia-university-rankings-2026-302603218.html |title=QS Asia University Rankings 2026 |publisher=PR Newswire |date=2025-11-04 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. &quot;QS Sustainability Rankings – 2026&quot; natijalariga ko'ra, dunyoning eng sara 1000 ta oliy ta'lim muassasasi qatoridan joy oldi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.gov.uz/oz/news/view/66845 |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro reytinglarda ko'rsatgan natijalari e'tirof etildi |publisher=Gov.uz |date=2025-07-08 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. &quot;QS by subject – 2026&quot; xalqaro universitetlar reytingida &quot;Iqtisodiyot va ekonometrika&quot; kabi bir qator yo'nalishlari dunyoning nufuzli &quot;TOP–300&quot; universitetlari orasida qayd etildi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://infoedu.uz/nufuzli-reyting-elon-qilindi-ozbekistonning-7-ta-oliygohi-dunyoning-top-1000-universitetlari-royxatiga-kirdi |title=QS reytingi 2026: O'zbekistonning 7 ta oliygohi Top-1000 da |publisher=Infoedu.uz |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://qalampir.uz/uz/news/toshkent-davlat-ik-tisodiyet-universiteti-qs-reytingida-top-500-talikdan-zhoy-oldi-115869 |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti QS reytingida &quot;TOP-500&quot; talikdan joy oldi |publisher=Qalampir.uz |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. &quot;THE Impact Ranking&quot; reytingida dunyoning eng kuchli TOP–500 ta, &quot;UI Greenmetric&quot; bo'yicha esa 250 ta eng yaxshi &quot;yashil&quot; universitetlari qatoridan, jumladan, ekologik barqarorlik va innovatsiyalar sohasida Respublika oliygohlari o'rtasida 1-o'rinni qayd etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics – Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/13628153 |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro akkreditatsiyadan muvaffaqiyatli o'tdi |publisher=Kun.uz |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. Universitet raqamli makondagi faolligi bo'yicha &quot;Webometrics&quot; xalqaro reytingida respublikada 1-o'rinni egallagan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.webometrics.info/en/asia |title=Ranking Web of Universities – Asia |publisher=Webometrics |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://tsue.uz |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti rasmiy sayti |publisher=TDIU |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>b9vuzgmrg09sl2xz5rftr84a3ya9hyh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181305</id>
      <parentid>6181295</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:20:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6181305</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7849" sha1="mwng95wefyetfwzlai9riyy781ih6fq" xml:space="preserve">Universitet QS Stars 5 yulduziga ega boʻlgan Markaziy Osiyodagi ikkinchi va Oʻzbekistondagi birinchi oliy taʼlim muassasasidir&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2023/08/27/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-ozbekistondagi-ilk-5-yulduzli-oliy-talim-muassasasiga-aylandi |title=Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti - O'zbekistondagi ilk 5 yulduzli oliy ta'lim muassasasiga aylandi |publisher=Kun.uz |date=2023-08-27 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti „QS Asia University Rankings — 2026“ natijalariga koʻra, 274-oʻrinni, Oʻzbekiston oliy taʼlim muassasalari ichida 3-oʻrinni hamda Markaziy Osiyo davlatlari oliy oʻquv yurtlari ichida 15-oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.prnewswire.co.uk/news-releases/qs-asia-university-rankings-2026-302603218.html |title=QS Asia University Rankings 2026 |publisher=PR Newswire |date=2025-11-04 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. „QS Sustainability Rankings — 2026“ natijalariga koʻra, dunyoning eng sara 1000 ta oliy taʼlim muassasasi qatoridan joy oldi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.gov.uz/oz/news/view/66845 |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro reytinglarda ko'rsatgan natijalari e'tirof etildi |publisher=Gov.uz |date=2025-07-08 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. „QS by subject — 2026“ xalqaro universitetlar reytingida „Iqtisodiyot va ekonometrika“ kabi bir qator yoʻnalishlari dunyoning nufuzli „TOP–300“ universitetlari orasida qayd etildi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://infoedu.uz/nufuzli-reyting-elon-qilindi-ozbekistonning-7-ta-oliygohi-dunyoning-top-1000-universitetlari-royxatiga-kirdi |title=QS reytingi 2026: O'zbekistonning 7 ta oliygohi Top-1000 da |publisher=Infoedu.uz |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://qalampir.uz/uz/news/toshkent-davlat-ik-tisodiyet-universiteti-qs-reytingida-top-500-talikdan-zhoy-oldi-115869 |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti QS reytingida &quot;TOP-500&quot; talikdan joy oldi |publisher=Qalampir.uz |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. „THE Impact Ranking“ reytingida dunyoning eng kuchli TOP–500 ta, „UI Greenmetric“ boʻyicha esa 250 ta eng yaxshi „yashil“ universitetlari qatoridan, jumladan, ekologik barqarorlik va innovatsiyalar sohasida Respublika oliygohlari oʻrtasida 1-oʻrinni qayd etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics – Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/13628153 |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro akkreditatsiyadan muvaffaqiyatli o'tdi |publisher=Kun.uz |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. Universitet raqamli makondagi faolligi boʻyicha „Webometrics“ xalqaro reytingida respublikada 1-oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.webometrics.info/en/asia |title=Ranking Web of Universities – Asia |publisher=Webometrics |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://tsue.uz |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti rasmiy sayti |publisher=TDIU |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;.

Hozirgi kunda TDIU dunyoning turli mintaqalaridagi 14 ta yetakchi universitet bilan qoʻshma taʼlim dasturlarini shakllantirmoqda:

* [[London universiteti|London universiteti (University of London)]] — [[Buyuk Britaniya]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/university-london |title=University of London |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;

* [[IMC Krems amaliy fanlar universiteti|IMC Krems University of Applied Sciences]] — [[Avstriya]] (QS: 941, THE: 1001–1500)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/imc-university-applied-sciences-krems |title=IMC University of Applied Sciences Krems |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;

* Praga menejment va texnologiya universiteti — [[Chexiya Respublikasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/prague-university-economics-business |title=Prague University of Economics and Business |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;

* [[Universitas Pendidikan Indonesia]] — [[Indoneziya]] (QS: 951–1000)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/universitas-pendidikan-indonesia |title=Universitas Pendidikan Indonesia |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;

* [[Ural davlat iqtisodiyot universiteti]] — [[Rossiya Federatsiyasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/ural-state-university-economics |title=Ural State University of Economics |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;

* [[Belarus davlat universiteti]] — [[Belarus Respublikasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/belarusian-state-university |title=Belarusian State University |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;

* M. Risqulbekov nomidagi Iqtisodiyot va tadbirkorlik universiteti — [[Qirg'iziston Respublikasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/kyrgyz-economic-university-named-after-m-ryskulbekov |title=Kyrgyz Economic University named after M. Ryskulbekov |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;

* Tojikiston davlat huquq, biznes va siyosat universiteti — [[Tojikiston Respublikasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tajik-state-university-law-business-politics |title=Tajik State University of Law, Business and Politics |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;

* [[Padjadjaran universiteti]] — [[Indoneziya]] (QS: 515)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/universitas-padjadjaran |title=Universitas Padjadjaran |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;

* Moliya universiteti (Rossiya Federatsiyasi hukumati huzurida) (QS: 1001–1200)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/financial-university-under-government-russian-federation |title=Financial University under the Government of the Russian Federation |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;

* [[Rossiya milliy tadqiqotlar yadro universiteti (MEPhI)]] (QS: 591)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/national-research-nuclear-university-mephi-moscow-engineering-physics-institute |title=National Research Nuclear University MEPhI |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;

* [[Uxan universiteti|Uxan universiteti (Wuhan University)]] — [[Xitoy]] (QS: 165)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/wuhan-university |title=Wuhan University |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;

* Ozarbayjon davlat iqtisodiyot universiteti (QS: 1001–1200)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/azerbaijan-state-university-economics |title=Azerbaijan State University of Economics |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;

* Butunrossiya tashqi savdo akademiyasi — [[Rossiya Federatsiyasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/russian-foreign-trade-academy |title=All-Russian Academy of Foreign Trade |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;

TDIU talabalari ikki tomonlama diplomlarga (yaʼni TDIU va hamkor OTM diplomi beriladi) ega boʻlib, zamonaviy bilim va koʻnikmalar bilan jahon miqyosida tan olingan mutaxassis sifatida yetishib chiqmoqdalar.

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>mwng95wefyetfwzlai9riyy781ih6fq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181315</id>
      <parentid>6181305</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:46:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6181315</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11526" sha1="q7m0ljbsxn73kcdmi4a68nh67qa5lmu" xml:space="preserve">Universitet QS Stars 5 yulduziga ega boʻlgan Markaziy Osiyodagi ikkinchi va Oʻzbekistondagi birinchi oliy taʼlim muassasasidir&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2023/08/27/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-ozbekistondagi-ilk-5-yulduzli-oliy-talim-muassasasiga-aylandi |title=Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti - O'zbekistondagi ilk 5 yulduzli oliy ta'lim muassasasiga aylandi |publisher=Kun.uz |date=2023-08-27 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti „QS Asia University Rankings — 2026“ natijalariga koʻra, 274-oʻrinni, Oʻzbekiston oliy taʼlim muassasalari ichida 3-oʻrinni hamda Markaziy Osiyo davlatlari oliy oʻquv yurtlari ichida 15-oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.prnewswire.co.uk/news-releases/qs-asia-university-rankings-2026-302603218.html |title=QS Asia University Rankings 2026 |publisher=PR Newswire |date=2025-11-04 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. „QS Sustainability Rankings — 2026“ natijalariga koʻra, dunyoning eng sara 1000 ta oliy taʼlim muassasasi qatoridan joy oldi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.gov.uz/oz/news/view/66845 |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro reytinglarda ko'rsatgan natijalari e'tirof etildi |publisher=Gov.uz |date=2025-07-08 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. „QS by subject — 2026“ xalqaro universitetlar reytingida „Iqtisodiyot va ekonometrika“ kabi bir qator yoʻnalishlari dunyoning nufuzli „TOP–300“ universitetlari orasida qayd etildi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://infoedu.uz/nufuzli-reyting-elon-qilindi-ozbekistonning-7-ta-oliygohi-dunyoning-top-1000-universitetlari-royxatiga-kirdi |title=QS reytingi 2026: O'zbekistonning 7 ta oliygohi Top-1000 da |publisher=Infoedu.uz |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://qalampir.uz/uz/news/toshkent-davlat-ik-tisodiyet-universiteti-qs-reytingida-top-500-talikdan-zhoy-oldi-115869 |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti QS reytingida &quot;TOP-500&quot; talikdan joy oldi |publisher=Qalampir.uz |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. „THE Impact Ranking“ reytingida dunyoning eng kuchli TOP–500 ta, „UI Greenmetric“ boʻyicha esa 250 ta eng yaxshi „yashil“ universitetlari qatoridan, jumladan, ekologik barqarorlik va innovatsiyalar sohasida Respublika oliygohlari oʻrtasida 1-oʻrinni qayd etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics – Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/13628153 |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro akkreditatsiyadan muvaffaqiyatli o'tdi |publisher=Kun.uz |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. Universitet raqamli makondagi faolligi boʻyicha „Webometrics“ xalqaro reytingida respublikada 1-oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.webometrics.info/en/asia |title=Ranking Web of Universities – Asia |publisher=Webometrics |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://tsue.uz |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti rasmiy sayti |publisher=TDIU |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;.


Hozirgi kunda TDIU dunyoning turli mintaqalaridagi 14 ta yetakchi universitet bilan qoʻshma taʼlim dasturlarini shakllantirmoqda:
* [[London universiteti|London universiteti (University of London)]] — [[Buyuk Britaniya]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2021/03/15/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-london-universiteti-bilan-qoshma-dasturni-yolga-qoydi |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti London universiteti bilan qo'shma dasturni yo'lga qo'ydi |publisher=Kun.uz |date=2021-03-15 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.london.ac.uk/study/where-study/teaching-centre/uzbekistan/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics — University of London Teaching Centre |publisher=University of London |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[IMC Krems amaliy fanlar universiteti|IMC Krems University of Applied Sciences]] — [[Avstriya]] (QS: 941, THE: 1001–1500)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://imckrems.tsue.uz |title=TDIU va IMC Krems amaliy fanlar universiteti qo'shma ta'lim dasturi fakulteti |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/imc-university-applied-sciences-krems |title=IMC University of Applied Sciences Krems — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* Praga menejment va texnologiya universiteti — [[Chexiya Respublikasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://tsue.uz/uz/international-cooperation |title=TDIU xalqaro hamkorlik — qo'shma ta'lim dasturlari |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/prague-university-economics-business |title=Prague University of Economics and Business — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[Universitas Pendidikan Indonesia]] — [[Indoneziya]] (QS: 951–1000)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ijdp.tsue.uz |title=Indoneziya ta'lim universiteti va TDIU o'rtasida qo'shma ta'lim dasturi |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/universitas-pendidikan-indonesia |title=Universitas Pendidikan Indonesia — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[Ural davlat iqtisodiyot universiteti]] — [[Rossiya Federatsiyasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://yuz.uz/uz/news/91660 |title=Transformatsiyalashuv va innovatsion yondashuv xalqaro e'tirof va muvaffaqiyatga yo'l ochmoqda |publisher=Yuz.uz |date=2023-12-02 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/ural-state-university-economics |title=Ural State University of Economics — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[Belarus davlat universiteti]] — [[Belarus Respublikasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://tsue.uz/uz/international-cooperation |title=TDIU xalqaro hamkorlik — hamkor universitetlar ro'yxati |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/belarusian-state-university |title=Belarusian State University — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* M. Risqulbekov nomidagi Iqtisodiyot va tadbirkorlik universiteti — [[Qirg'iziston Respublikasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://tsue.uz/uz/international-cooperation |title=TDIU xalqaro hamkorlik — hamkor universitetlar ro'yxati |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/kyrgyz-economic-university-named-after-m-ryskulbekov |title=Kyrgyz Economic University named after M. Ryskulbekov — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* Tojikiston davlat huquq, biznes va siyosat universiteti — [[Tojikiston Respublikasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://tsue.uz/uz/international-cooperation |title=TDIU xalqaro hamkorlik — hamkor universitetlar ro'yxati |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tajik-state-university-law-business-politics |title=Tajik State University of Law, Business and Politics — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[Padjadjaran universiteti]] — [[Indoneziya]] (QS: 515)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://tsue.uz/en/contests/tdiu-va-dunyoning-top-600-taligiga-kirgan-indoneziyaning-padjadjaran-universiteti-ortasida-qoshma-talim-dasturi-boyicha-hamkorlik-memorandumi-imzolandi |title=TDIU va Indoneziyaning Padjadjaran universiteti o'rtasida qo'shma ta'lim dasturi bo'yicha hamkorlik memorandumi imzolandi |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/universitas-padjadjaran |title=Universitas Padjadjaran — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* Moliya universiteti (Rossiya Federatsiyasi hukumati huzurida) (QS: 1001–1200)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://tsue.uz/uz/international-cooperation |title=TDIU xalqaro hamkorlik — hamkor universitetlar ro'yxati |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/financial-university-under-government-russian-federation |title=Financial University under the Government of the Russian Federation — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[Rossiya milliy tadqiqotlar yadro universiteti (MEPhI)]] (QS: 591)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://yuz.uz/uz/news/91660 |title=Transformatsiyalashuv va innovatsion yondashuv: TDIU qo'shma ta'lim dasturlari |publisher=Yuz.uz |date=2023-12-02 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/national-research-nuclear-university-mephi-moscow-engineering-physics-institute |title=National Research Nuclear University MEPhI — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[Uxan universiteti|Uxan universiteti (Wuhan University)]] — [[Xitoy]] (QS: 165)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://weconomist.tsue.uz/en/kafedra/page/research |title=World Economy and International Economic Relations — TDIU hamkorligi: Wuhan University |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/wuhan-university |title=Wuhan University — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* Ozarbayjon davlat iqtisodiyot universiteti (QS: 1001–1200)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://tsue.uz/en/contests/universitet-vakillari-ozarbayjon-davlat-iqtisodiyot-universiteti-faoliyati-bilan-tanishmoqda |title=Universitet vakillari Ozarbayjon davlat iqtisodiyot universiteti faoliyati bilan tanishmoqda |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/azerbaijan-state-university-economics |title=Azerbaijan State University of Economics — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* Butunrossiya tashqi savdo akademiyasi — [[Rossiya Federatsiyasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://tsue.uz/uz/international-cooperation |title=TDIU xalqaro hamkorlik — hamkor universitetlar ro'yxati |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/russian-foreign-trade-academy |title=All-Russian Academy of Foreign Trade — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
TDIU talabalari ikki tomonlama diplomlarga (yaʼni TDIU va hamkor OTM diplomi beriladi) ega boʻlib, zamonaviy bilim va koʻnikmalar bilan jahon miqyosida tan olingan mutaxassis sifatida yetishib chiqmoqdalar.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2021/08/03/tdiu-va-london-universiteti-hamkorligidagi-qoshma-talim-dasturiga-qabul-boshlandi |title=TDIU qo'shma ta'lim dasturi — ikki diplom imkoniyati |publisher=Kun.uz |date=2021-08-03 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>q7m0ljbsxn73kcdmi4a68nh67qa5lmu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181316</id>
      <parentid>6181315</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:53:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6181316</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11531" sha1="fzgtgcii8wzbxwq9dvdbdfag4jb83qg" xml:space="preserve">Universitet QS Stars 5 yulduziga ega boʻlgan Markaziy Osiyodagi ikkinchi va Oʻzbekistondagi birinchi oliy taʼlim muassasasidir&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2023/08/27/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-ozbekistondagi-ilk-5-yulduzli-oliy-talim-muassasasiga-aylandi |title=Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti - O'zbekistondagi ilk 5 yulduzli oliy ta'lim muassasasiga aylandi |publisher=Kun.uz |date=2023-08-27 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti „QS Asia University Rankings — 2026“ natijalariga koʻra, 274-oʻrinni, Oʻzbekiston oliy taʼlim muassasalari ichida 3-oʻrinni hamda Markaziy Osiyo davlatlari oliy oʻquv yurtlari ichida 15-oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.prnewswire.co.uk/news-releases/qs-asia-university-rankings-2026-302603218.html |title=QS Asia University Rankings 2026 |publisher=PR Newswire |date=2025-11-04 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. „QS Sustainability Rankings — 2026“ natijalariga koʻra, dunyoning eng sara 1000 ta oliy taʼlim muassasasi qatoridan joy oldi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.gov.uz/oz/news/view/66845 |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro reytinglarda ko'rsatgan natijalari e'tirof etildi |publisher=Gov.uz |date=2025-07-08 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. „QS by subject — 2026“ xalqaro universitetlar reytingida „Iqtisodiyot va ekonometrika“ kabi bir qator yoʻnalishlari dunyoning nufuzli „TOP–300“ universitetlari orasida qayd etildi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://infoedu.uz/nufuzli-reyting-elon-qilindi-ozbekistonning-7-ta-oliygohi-dunyoning-top-1000-universitetlari-royxatiga-kirdi |title=QS reytingi 2026: O'zbekistonning 7 ta oliygohi Top-1000 da |publisher=Infoedu.uz |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://qalampir.uz/uz/news/toshkent-davlat-ik-tisodiyet-universiteti-qs-reytingida-top-500-talikdan-zhoy-oldi-115869 |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti QS reytingida &quot;TOP-500&quot; talikdan joy oldi |publisher=Qalampir.uz |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. „THE Impact Ranking“ reytingida dunyoning eng kuchli TOP–500 ta, „UI Greenmetric“ boʻyicha esa 250 ta eng yaxshi „yashil“ universitetlari qatoridan, jumladan, ekologik barqarorlik va innovatsiyalar sohasida Respublika oliygohlari oʻrtasida 1-oʻrinni qayd etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics – Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/13628153 |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro akkreditatsiyadan muvaffaqiyatli o'tdi |publisher=Kun.uz |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. Universitet raqamli makondagi faolligi boʻyicha „Webometrics“ xalqaro reytingida respublikada 1-oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.webometrics.info/en/asia |title=Ranking Web of Universities – Asia |publisher=Webometrics |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://tsue.uz |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti rasmiy sayti |publisher=TDIU |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;.


Hozirgi kunda TDIU dunyoning turli mintaqalaridagi 14 ta yetakchi universitet bilan qoʻshma taʼlim dasturlarini shakllantirmoqda:
* [[London universiteti|London universiteti (University of London)]] — [[Buyuk Britaniya]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2021/03/15/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-london-universiteti-bilan-qoshma-dasturni-yolga-qoydi |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti London universiteti bilan qo'shma dasturni yo'lga qo'ydi |publisher=Kun.uz |date=2021-03-15 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.london.ac.uk/study/where-study/teaching-centre/uzbekistan/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics — University of London Teaching Centre |publisher=University of London |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[IMC Krems amaliy fanlar universiteti|IMC Krems University of Applied Sciences]] — [[Avstriya]] (QS: 941, THE: 1001–1500)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://imckrems.tsue.uz |title=TDIU va IMC Krems amaliy fanlar universiteti qo'shma ta'lim dasturi |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/imc-university-applied-sciences-krems |title=IMC University of Applied Sciences Krems — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* Praga menejment va texnologiya universiteti — [[Chexiya Respublikasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://uzbmb.uz/page/qoshma_dasturlar |title=TDIU xalqaro qo'shma ta'lim dasturlari ro'yxati |publisher=O'zbekiston Davlat Qabul Komissiyasi |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/prague-university-economics-business |title=Prague University of Economics and Business — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[Universitas Pendidikan Indonesia]] — [[Indoneziya]] (QS: 951–1000)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ijdp.tsue.uz |title=Indoneziya ta'lim universiteti va TDIU o'rtasida qo'shma ta'lim dasturi |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/universitas-pendidikan-indonesia |title=Universitas Pendidikan Indonesia — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[Ural davlat iqtisodiyot universiteti]] — [[Rossiya Federatsiyasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://uzbmb.uz/page/qoshma_dasturlar |title=TDIU va Ural davlat iqtisodiyot universiteti qo'shma ta'lim dasturi |publisher=O'zbekiston Davlat Qabul Komissiyasi |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/ural-state-university-economics |title=Ural State University of Economics — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[Belarus davlat universiteti]] — [[Belarus Respublikasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://uzbmb.uz/page/qoshma_dasturlar |title=TDIU xalqaro qo'shma ta'lim dasturlari ro'yxati |publisher=O'zbekiston Davlat Qabul Komissiyasi |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/belarusian-state-university |title=Belarusian State University — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* M. Risqulbekov nomidagi Iqtisodiyot va tadbirkorlik universiteti — [[Qirg'iziston Respublikasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://uzbmb.uz/page/qoshma_dasturlar |title=TDIU xalqaro qo'shma ta'lim dasturlari ro'yxati |publisher=O'zbekiston Davlat Qabul Komissiyasi |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/kyrgyz-economic-university-named-after-m-ryskulbekov |title=Kyrgyz Economic University named after M. Ryskulbekov — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* Tojikiston davlat huquq, biznes va siyosat universiteti — [[Tojikiston Respublikasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://uzbmb.uz/page/qoshma_dasturlar |title=TDIU xalqaro qo'shma ta'lim dasturlari ro'yxati |publisher=O'zbekiston Davlat Qabul Komissiyasi |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tajik-state-university-law-business-politics |title=Tajik State University of Law, Business and Politics — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[Padjadjaran universiteti]] — [[Indoneziya]] (QS: 515)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://tsue.uz/en/contests/tdiu-va-dunyoning-top-600-taligiga-kirgan-indoneziyaning-padjadjaran-universiteti-ortasida-qoshma-talim-dasturi-boyicha-hamkorlik-memorandumi-imzolandi |title=TDIU va Padjadjaran universiteti o'rtasida hamkorlik memorandumi imzolandi |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/universitas-padjadjaran |title=Universitas Padjadjaran — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* Moliya universiteti (Rossiya Federatsiyasi hukumati huzurida) (QS: 1001–1200)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://yuz.uz/uz/news/91660 |title=Transformatsiyalashuv va innovatsion yondashuv xalqaro e'tirof va muvaffaqiyatga yo'l ochmoqda |publisher=Yuz.uz |date=2023-12-02 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/financial-university-under-government-russian-federation |title=Financial University under the Government of the Russian Federation — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[Rossiya milliy tadqiqotlar yadro universiteti (MEPhI)]] (QS: 591)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://yuz.uz/uz/news/91660 |title=Transformatsiyalashuv va innovatsion yondashuv xalqaro e'tirof va muvaffaqiyatga yo'l ochmoqda |publisher=Yuz.uz |date=2023-12-02 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/national-research-nuclear-university-mephi-moscow-engineering-physics-institute |title=National Research Nuclear University MEPhI — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[Uxan universiteti|Uxan universiteti (Wuhan University)]] — [[Xitoy]] (QS: 165)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://weconomist.tsue.uz/en/kafedra/page/research |title=World Economy and International Economic Relations — TDIU va Wuhan University hamkorligi |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/wuhan-university |title=Wuhan University — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* Ozarbayjon davlat iqtisodiyot universiteti (QS: 1001–1200)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://tsue.uz/en/contests/universitet-vakillari-ozarbayjon-davlat-iqtisodiyot-universiteti-faoliyati-bilan-tanishmoqda |title=Universitet vakillari Ozarbayjon davlat iqtisodiyot universiteti faoliyati bilan tanishmoqda |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/azerbaijan-state-university-economics |title=Azerbaijan State University of Economics — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* Butunrossiya tashqi savdo akademiyasi — [[Rossiya Federatsiyasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://uzbmb.uz/page/qoshma_dasturlar |title=TDIU xalqaro qo'shma ta'lim dasturlari ro'yxati |publisher=O'zbekiston Davlat Qabul Komissiyasi |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/russian-foreign-trade-academy |title=All-Russian Academy of Foreign Trade — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;

TDIU talabalari ikki tomonlama diplomlarga (yaʼni TDIU va hamkor OTM diplomi beriladi) ega boʻlib, zamonaviy bilim va koʻnikmalar bilan jahon miqyosida tan olingan mutaxassis sifatida yetishib chiqmoqdalar.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2021/08/03/tdiu-va-london-universiteti-hamkorligidagi-qoshma-talim-dasturiga-qabul-boshlandi |title=TDIU qo'shma ta'lim dasturi — ikki diplom imkoniyati |publisher=Kun.uz |date=2021-08-03 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>fzgtgcii8wzbxwq9dvdbdfag4jb83qg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181317</id>
      <parentid>6181316</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:55:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6181317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11531" sha1="ssycjrr6fgnu29bxa40144j7zjdsofy" xml:space="preserve">Universitet QS Stars 5 yulduziga ega boʻlgan Markaziy Osiyodagi ikkinchi va Oʻzbekistondagi birinchi oliy taʼlim muassasasidir&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2023/08/27/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-ozbekistondagi-ilk-5-yulduzli-oliy-talim-muassasasiga-aylandi |title=Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti - O'zbekistondagi ilk 5 yulduzli oliy ta'lim muassasasiga aylandi |publisher=Kun.uz |date=2023-08-27 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti „QS Asia University Rankings — 2026“ natijalariga koʻra, 274-oʻrinni, Oʻzbekiston oliy taʼlim muassasalari ichida 3-oʻrinni hamda Markaziy Osiyo davlatlari oliy oʻquv yurtlari ichida 15-oʻrinni egalladi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.prnewswire.co.uk/news-releases/qs-asia-university-rankings-2026-302603218.html |title=QS Asia University Rankings 2026 |publisher=PR Newswire |date=2025-11-04 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. „QS Sustainability Rankings — 2026“ natijalariga koʻra, dunyoning eng sara 1000 ta oliy taʼlim muassasasi qatoridan joy oldi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.gov.uz/oz/news/view/66845 |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro reytinglarda ko'rsatgan natijalari e'tirof etildi |publisher=Gov.uz |date=2025-07-08 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. „QS by subject — 2026“ xalqaro universitetlar reytingida „Iqtisodiyot va ekonometrika“ kabi bir qator yoʻnalishlari dunyoning nufuzli „TOP–300“ universitetlari orasida qayd etildi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://infoedu.uz/nufuzli-reyting-elon-qilindi-ozbekistonning-7-ta-oliygohi-dunyoning-top-1000-universitetlari-royxatiga-kirdi |title=QS reytingi 2026: O'zbekistonning 7 ta oliygohi Top-1000 da |publisher=Infoedu.uz |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://qalampir.uz/uz/news/toshkent-davlat-ik-tisodiyet-universiteti-qs-reytingida-top-500-talikdan-zhoy-oldi-115869 |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti QS reytingida &quot;TOP-500&quot; talikdan joy oldi |publisher=Qalampir.uz |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. „THE Impact Ranking“ reytingida dunyoning eng kuchli TOP–500 ta, „UI Greenmetric“ boʻyicha esa 250 ta eng yaxshi „yashil“ universitetlari qatoridan, jumladan, ekologik barqarorlik va innovatsiyalar sohasida Respublika oliygohlari oʻrtasida 1-oʻrinni qayd etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics – Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/13628153 |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro akkreditatsiyadan muvaffaqiyatli o'tdi |publisher=Kun.uz |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;. Universitet raqamli makondagi faolligi boʻyicha „Webometrics“ xalqaro reytingida respublikada 1-oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.webometrics.info/en/asia |title=Ranking Web of Universities – Asia |publisher=Webometrics |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://tsue.uz |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti rasmiy sayti |publisher=TDIU |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;.


Hozirgi kunda TDIU dunyoning turli mintaqalaridagi 14 ta yetakchi universitet bilan qoʻshma taʼlim dasturlarini shakllantirmoqda:
* [[London universiteti|London universiteti (University of London)]] — [[Buyuk Britaniya]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2021/03/15/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-london-universiteti-bilan-qoshma-dasturni-yolga-qoydi |title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti London universiteti bilan qo'shma dasturni yo'lga qo'ydi |publisher=Kun.uz |date=2021-03-15 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.london.ac.uk/study/where-study/teaching-centre/uzbekistan/tashkent-state-university-economics |title=Tashkent State University of Economics — University of London Teaching Centre |publisher=University of London |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[IMC Krems amaliy fanlar universiteti|IMC Krems University of Applied Sciences]] — [[Avstriya]] (QS: 941, THE: 1001–1500)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://imckrems.tsue.uz |title=TDIU va IMC Krems amaliy fanlar universiteti qo'shma ta'lim dasturi |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/imc-university-applied-sciences-krems |title=IMC University of Applied Sciences Krems — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* Praga menejment va texnologiya universiteti — [[Chexiya Respublikasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://uzbmb.uz/page/qoshma_dasturlar |title=TDIU xalqaro qo'shma ta'lim dasturlari ro'yxati |publisher=O'zbekiston Davlat Qabul Komissiyasi |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/prague-university-economics-business |title=Prague University of Economics and Business — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[Universitas Pendidikan Indonesia]] — [[Indoneziya]] (QS: 951–1000)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ijdp.tsue.uz |title=Indoneziya ta'lim universiteti va TDIU o'rtasida qo'shma ta'lim dasturi |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/universitas-pendidikan-indonesia |title=Universitas Pendidikan Indonesia — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[Ural davlat iqtisodiyot universiteti]] — [[Rossiya Federatsiyasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://uzbmb.uz/page/qoshma_dasturlar |title=TDIU va Ural davlat iqtisodiyot universiteti qo'shma ta'lim dasturi |publisher=O'zbekiston Davlat Qabul Komissiyasi |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/ural-state-university-economics |title=Ural State University of Economics — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[Belarus davlat universiteti]] — [[Belarus Respublikasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://uzbmb.uz/page/qoshma_dasturlar |title=TDIU xalqaro qo'shma ta'lim dasturlari ro'yxati |publisher=O'zbekiston Davlat Qabul Komissiyasi |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/belarusian-state-university |title=Belarusian State University — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* M. Risqulbekov nomidagi Iqtisodiyot va tadbirkorlik universiteti — [[Qirg'iziston Respublikasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://uzbmb.uz/page/qoshma_dasturlar |title=TDIU xalqaro qo'shma ta'lim dasturlari ro'yxati |publisher=O'zbekiston Davlat Qabul Komissiyasi |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/kyrgyz-economic-university-named-after-m-ryskulbekov |title=Kyrgyz Economic University named after M. Ryskulbekov — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* Tojikiston davlat huquq, biznes va siyosat universiteti — [[Tojikiston Respublikasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://uzbmb.uz/page/qoshma_dasturlar |title=TDIU xalqaro qo'shma ta'lim dasturlari ro'yxati |publisher=O'zbekiston Davlat Qabul Komissiyasi |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/tajik-state-university-law-business-politics |title=Tajik State University of Law, Business and Politics — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[Padjadjaran universiteti]] — [[Indoneziya]] (QS: 515)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://tsue.uz/en/contests/tdiu-va-dunyoning-top-600-taligiga-kirgan-indoneziyaning-padjadjaran-universiteti-ortasida-qoshma-talim-dasturi-boyicha-hamkorlik-memorandumi-imzolandi |title=TDIU va Padjadjaran universiteti o'rtasida hamkorlik memorandumi imzolandi |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/universitas-padjadjaran |title=Universitas Padjadjaran — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* Moliya universiteti (Rossiya Federatsiyasi hukumati huzurida) (QS: 1001–1200)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://yuz.uz/uz/news/91660 |title=Transformatsiyalashuv va innovatsion yondashuv xalqaro e'tirof va muvaffaqiyatga yo'l ochmoqda |publisher=Yuz.uz |date=2023-12-02 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/financial-university-under-government-russian-federation |title=Financial University under the Government of the Russian Federation — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[Rossiya milliy tadqiqotlar yadro universiteti (MEPhI)]] (QS: 591)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://yuz.uz/uz/news/91660 |title=Transformatsiyalashuv va innovatsion yondashuv xalqaro e'tirof va muvaffaqiyatga yo'l ochmoqda |publisher=Yuz.uz |date=2023-12-02 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/national-research-nuclear-university-mephi-moscow-engineering-physics-institute |title=National Research Nuclear University MEPhI — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* [[Uxan universiteti|Uxan universiteti (Wuhan University)]] — [[Xitoy]] (QS: 165)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://weconomist.tsue.uz/en/kafedra/page/research |title=World Economy and International Economic Relations — TDIU va Wuhan University hamkorligi |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/wuhan-university |title=Wuhan University — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* Ozarbayjon davlat iqtisodiyot universiteti (QS: 1001–1200)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://tsue.uz/en/contests/universitet-vakillari-ozarbayjon-davlat-iqtisodiyot-universiteti-faoliyati-bilan-tanishmoqda |title=Universitet vakillari Ozarbayjon davlat iqtisodiyot universiteti faoliyati bilan tanishmoqda |publisher=TDIU rasmiy sayti |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/azerbaijan-state-university-economics |title=Azerbaijan State University of Economics — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* Butunrossiya tashqi savdo akademiyasi — [[Rossiya Federatsiyasi]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://uzbmb.uz/page/qoshma_dasturlar |title=TDIU xalqaro qo'shma ta'lim dasturlari ro'yxati |publisher=O'zbekiston Davlat Qabul Komissiyasi |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.topuniversities.com/universities/russian-foreign-trade-academy |title=All-Russian Academy of Foreign Trade — Rankings |publisher=QS Top Universities |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;

TDIU talabalari ikki tomonlama diplomlarga (yaʼni TDIU va hamkor OTM diplomi beriladi) ega boʻlib, zamonaviy bilim va koʻnikmalar bilan jahon miqyosida tan olingan mutaxassis sifatida yetishib chiqmoqdalar&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://kun.uz/news/2021/08/03/tdiu-va-london-universiteti-hamkorligidagi-qoshma-talim-dasturiga-qabul-boshlandi |title=TDIU qo'shma ta'lim dasturi — ikki diplom imkoniyati |publisher=Kun.uz |date=2021-08-03 |accessdate=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>ssycjrr6fgnu29bxa40144j7zjdsofy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Mirjalol Maxmudjonovich</title>
    <ns>2</ns>
    <id>1040087</id>
    <revision>
      <id>6181575</id>
      <parentid>5897199</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:10:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirjalol Maxmudjonovich</username>
        <id>125666</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ilmiy ishlarim */</comment>
      <origin>6181575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5583" sha1="ahf9s5pnhq563cbsq47xwtgf12sief8" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:Foydalanuvchi:&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;&lt;/span&gt;}}
{| cellpadding=&quot;10&quot; cellspacing=&quot;8&quot; style=&quot;width: 100%; background-color: 	#191970; border: 1px solid 	#3399ff; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot;
|- style=&quot;display: none;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding: 0;&quot; |5D
HELLO Heading here, but remove 'display: none;' on row (above; leave just '|-')
|-d
| style=&quot;width: 70%; background-color: 	#fffadd; border-width: 1px 4px 4px 1px; border-style: solid; border-color: 	#ffd700; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot; rowspan=&quot;2&quot; |
&lt;div style=&quot;font-family: 'Maiandra GD', sans-serif; font-size: 10pt; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: 5px; margin-right: -5px; padding: 5px; padding-top: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: -5px; margin-right: -5px; padding: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''{{CURRENTDAYNAME}}, {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}}'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

{{Vikipediyachi
 |tasvir          = 
[[File:Maxmudjonovich Mirjalol.jpg|thumb|Wikipedia [[Smurflar]] guruhi]] 
 |eni               = 
 |caption  = 
 |toliqismi                  =
 |ismi                  = Mirjalol
 |sharifi             = Maxmudjonovich
 |familiyasi              = Najmiyev
 |nickname              = 
 |tavallud sanasi        = 08.01.2004
 |taʼlim                 = [[Bakalavr]]
 |kasbi          =  Telekommunikatsiya injineri
 |mamlakat               = [[Oʻzbekiston]]
 |yashash joyi     = [[Buxoro viloyati]] [[Olot tumani]]
 |fuqaroligi          = [[Oʻzbekiston]] fuqorosi
 |millati       =  [[Oʻzbek]]
 |dini      = [[Islom]]
 |siyosiy qarashlari = 
 |viki-ideologiyasi       = 
 |e-mail               = najmiyevmirjalol4@gmail.com
 |icq                  = 
 |skype                = 
 |twitter              = 
 |facebook             = 
 |vk                   = 
 |telegram               =https://t.me/makhmudjonovich_0801
}}
==Men haqimda==
Mirjalol Najmiyev Maxmudjonovich Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Samarqand filiali III bosqich talabasiman. Yoqtirgan mashgʻulotim kompyuterda ishlash, kitob oʻqish,Sayohat qilish va musiqa tinglash.
===Oliy maqsadim===
Oʻz mutaxasisligim boʻyicha [[jamiyat]]ga va oʻz oilamga foydasi tegadigan shaxs boʻlib yetishish. Oilam bilan haqiqiy musulmonlarga xos huzr - halovatda yashash. 
===Ilmiy ishlarim===
Ilmiy maqolalar ([[respublika]] miqyosida) - 10 dan ziyod

Ilmiy maqola([[xalqaro]] miqyosida 10 ga yaqin)

Dasturiy [[guvohnoma]] (DGU)- 9 ta

[[Wikipedia]]da - 500 dan ziyod tahrirlar


{| role=&quot;presentation&quot; class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
| &lt;strong&gt; Vikipediya foydalanuvchi qutilari : &lt;/strong&gt;
|-
|{{Userbox/WikiOromgoh IV/5-guruh}}
|{{Userbox/WikiStipendiya}}

|{{Userbox
|id = [[Fayl:Bukhara region.jpeg|60px|Buxoro viloyati]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.9em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[Buxoro viloyati]]dan.'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.9em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:2}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]
&lt;/noinclude&gt;
|-
|{{Userbox/Yomgʻir}}

|{{Foydalanuvchi hissasi|500}}
|{{musulmon foydalanuvchi}}
|-
|{{Userbox/booklover}}
|{{Userbox
|id = [[File:TATU Samarqand filiali.jpg|60px|Samarqand filiali]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.6em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[TATU]] [[Samarqand]] filiali WikiClub aʼzosi'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.6em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:9}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi TATU Samarqand filiali WikiClub aʼzosi]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi Buxoro viloyatidan]]
&lt;/noinclude&gt;

|{{User chromebrowser}}
|-
|{{Foydalanuvchi:Box/User Wikipedian for|yil=2024|oy=3|kun=4}}

|{{Hozirgi yoshi|kun=8|oy=01|yil=2004}}
|{{Userbox/Maqolalar foizi|58}}
|-
|{{#babel:uz-N}}
|{{User Windows 10}}
|{{User Uzbekistan}}
|-
|{{Userbox/Musiqasevar}}
|{{User SWC}}
|{{userbox
| border-c = #78866b
| id       = [[Image:Mosque02.svg|45px]]
| id-c     = #50c878
| info     = Ushbu foydalanuvchi '''[[Loyiha:Islom|Islom loyihasi]]'''da ishtirok etadi.
| info-c   = #cfc
| usercategory  = Islom loyihasi ishtirokchilari
| nocat = {{{nocat|}}}
}}&lt;noinclude&gt;

[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari]]
&lt;/noinclude&gt;
|}
{{Markaziy Osiyo tillaridagi Vikipediyalar}}
__NOTOC__
|}

{| style=&quot;width:100%; text-align:center; background-color:#f4f8ff; border:1px solid #b6c8ff; border-radius:10px; margin-top:10px;&quot;
|-
| [[Fayl:Science barnstar.png|80px]]
|-
| '''Ilmiy faoliyati va ilmiy ishlardagi hissasi uchun'''
|-
| &lt;small&gt;— taqdim etdi: Magistr  [[Foydalanuvchi:Asliddin Almardonov|Asliddin Almardonov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Asliddin Almardonov|munozara]]) 19:17, 2026-yil 7-fevral (UTC)&lt;/small&gt;
|}</text>
      <sha1>ahf9s5pnhq563cbsq47xwtgf12sief8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181577</id>
      <parentid>6181575</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:17:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirjalol Maxmudjonovich</username>
        <id>125666</id>
      </contributor>
      <origin>6181577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5755" sha1="r1nna5jd0h7sxfx9c1xqvej9sotyonm" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:Foydalanuvchi:&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;&lt;/span&gt;}}
{| cellpadding=&quot;10&quot; cellspacing=&quot;8&quot; style=&quot;width: 100%; background-color: 	#191970; border: 1px solid 	#3399ff; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot;
|- style=&quot;display: none;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding: 0;&quot; |5D
HELLO Heading here, but remove 'display: none;' on row (above; leave just '|-')
|-d
| style=&quot;width: 70%; background-color: 	#fffadd; border-width: 1px 4px 4px 1px; border-style: solid; border-color: 	#ffd700; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot; rowspan=&quot;2&quot; |
&lt;div style=&quot;font-family: 'Maiandra GD', sans-serif; font-size: 10pt; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: 5px; margin-right: -5px; padding: 5px; padding-top: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: -5px; margin-right: -5px; padding: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''{{CURRENTDAYNAME}}, {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}}'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

{{Vikipediyachi
 |tasvir          = 
[[File:Maxmudjonovich Mirjalol.jpg|thumb|Wikipedia [[Smurflar]] guruhi]] 
 |eni               = 
 |caption  = 
 |toliqismi                  =
 |ismi                  = Mirjalol
 |sharifi             = Maxmudjonovich
 |familiyasi              = Najmiyev
 |nickname              = 
 |tavallud sanasi        = 08.01.2004
 |taʼlim                 = [[Bakalavr]]
 |kasbi          =  Telekommunikatsiya injineri
 |mamlakat               = [[Oʻzbekiston]]
 |yashash joyi     = [[Buxoro viloyati]] [[Olot tumani]]
 |fuqaroligi          = [[Oʻzbekiston]] fuqorosi
 |millati       =  [[Oʻzbek]]
 |dini      = [[Islom]]
 |siyosiy qarashlari = 
 |viki-ideologiyasi       = 
 |e-mail               = najmiyevmirjalol4@gmail.com
 |icq                  = 
 |skype                = 
 |twitter              = 
 |facebook             = 
 |vk                   = 
 |telegram               =https://t.me/makhmudjonovich_0801
}}

==Men haqimda==
Mirjalol Najmiyev Maxmudjonovich Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Samarqand filiali III bosqich talabasiman. Yoqtirgan mashgʻulotim kompyuterda ishlash, kitob oʻqish,Sayohat qilish va musiqa tinglash.
==Ish faoliyati=
2023-2024-yil &quot;Bellissimo Pizza&quot; Samarqand Gilyon filiali Menejer&lt;br/&gt;
2025-yil &quot;Alipos&quot; MCHJ Texnik Hodim&lt;br/&gt;
2025-2026-yil &quot;Oʻzbektelecom&quot; AK&lt;br/&gt;   
===Oliy maqsadim===
Oʻz mutaxasisligim boʻyicha [[jamiyat]]ga va oʻz oilamga foydasi tegadigan shaxs boʻlib yetishish. Oilam bilan haqiqiy musulmonlarga xos huzr - halovatda yashash. 
===Ilmiy ishlarim===
Ilmiy maqolalar ([[respublika]] miqyosida) - 10 dan ziyod

Ilmiy maqola([[xalqaro]] miqyosida 10 ga yaqin)

Dasturiy [[guvohnoma]] (DGU)- 9 ta

[[Wikipedia]]da - 500 dan ziyod tahrirlar


{| role=&quot;presentation&quot; class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
| &lt;strong&gt; Vikipediya foydalanuvchi qutilari : &lt;/strong&gt;
|-
|{{Userbox/WikiOromgoh IV/5-guruh}}
|{{Userbox/WikiStipendiya}}

|{{Userbox
|id = [[Fayl:Bukhara region.jpeg|60px|Buxoro viloyati]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.9em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[Buxoro viloyati]]dan.'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.9em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:2}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]
&lt;/noinclude&gt;
|-
|{{Userbox/Yomgʻir}}

|{{Foydalanuvchi hissasi|500}}
|{{musulmon foydalanuvchi}}
|-
|{{Userbox/booklover}}
|{{Userbox
|id = [[File:TATU Samarqand filiali.jpg|60px|Samarqand filiali]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.6em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[TATU]] [[Samarqand]] filiali WikiClub aʼzosi'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.6em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:9}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi TATU Samarqand filiali WikiClub aʼzosi]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi Buxoro viloyatidan]]
&lt;/noinclude&gt;

|{{User chromebrowser}}
|-
|{{Foydalanuvchi:Box/User Wikipedian for|yil=2024|oy=3|kun=4}}

|{{Hozirgi yoshi|kun=8|oy=01|yil=2004}}
|{{Userbox/Maqolalar foizi|58}}
|-
|{{#babel:uz-N}}
|{{User Windows 10}}
|{{User Uzbekistan}}
|-
|{{Userbox/Musiqasevar}}
|{{User SWC}}
|{{userbox
| border-c = #78866b
| id       = [[Image:Mosque02.svg|45px]]
| id-c     = #50c878
| info     = Ushbu foydalanuvchi '''[[Loyiha:Islom|Islom loyihasi]]'''da ishtirok etadi.
| info-c   = #cfc
| usercategory  = Islom loyihasi ishtirokchilari
| nocat = {{{nocat|}}}
}}&lt;noinclude&gt;

[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari]]
&lt;/noinclude&gt;
|}
{{Markaziy Osiyo tillaridagi Vikipediyalar}}
__NOTOC__
|}

{| style=&quot;width:100%; text-align:center; background-color:#f4f8ff; border:1px solid #b6c8ff; border-radius:10px; margin-top:10px;&quot;
|-
| [[Fayl:Science barnstar.png|80px]]
|-
| '''Ilmiy faoliyati va ilmiy ishlardagi hissasi uchun'''
|-
| &lt;small&gt;— taqdim etdi: Magistr  [[Foydalanuvchi:Asliddin Almardonov|Asliddin Almardonov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Asliddin Almardonov|munozara]]) 19:17, 2026-yil 7-fevral (UTC)&lt;/small&gt;
|}</text>
      <sha1>r1nna5jd0h7sxfx9c1xqvej9sotyonm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181580</id>
      <parentid>6181577</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:23:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirjalol Maxmudjonovich</username>
        <id>125666</id>
      </contributor>
      <comment>/* =Ish faoliyati */</comment>
      <origin>6181580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5756" sha1="tpuws9cty5tw0atnx1wb2mc7ll2juev" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:Foydalanuvchi:&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;&lt;/span&gt;}}
{| cellpadding=&quot;10&quot; cellspacing=&quot;8&quot; style=&quot;width: 100%; background-color: 	#191970; border: 1px solid 	#3399ff; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot;
|- style=&quot;display: none;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding: 0;&quot; |5D
HELLO Heading here, but remove 'display: none;' on row (above; leave just '|-')
|-d
| style=&quot;width: 70%; background-color: 	#fffadd; border-width: 1px 4px 4px 1px; border-style: solid; border-color: 	#ffd700; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot; rowspan=&quot;2&quot; |
&lt;div style=&quot;font-family: 'Maiandra GD', sans-serif; font-size: 10pt; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: 5px; margin-right: -5px; padding: 5px; padding-top: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: -5px; margin-right: -5px; padding: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''{{CURRENTDAYNAME}}, {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}}'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

{{Vikipediyachi
 |tasvir          = 
[[File:Maxmudjonovich Mirjalol.jpg|thumb|Wikipedia [[Smurflar]] guruhi]] 
 |eni               = 
 |caption  = 
 |toliqismi                  =
 |ismi                  = Mirjalol
 |sharifi             = Maxmudjonovich
 |familiyasi              = Najmiyev
 |nickname              = 
 |tavallud sanasi        = 08.01.2004
 |taʼlim                 = [[Bakalavr]]
 |kasbi          =  Telekommunikatsiya injineri
 |mamlakat               = [[Oʻzbekiston]]
 |yashash joyi     = [[Buxoro viloyati]] [[Olot tumani]]
 |fuqaroligi          = [[Oʻzbekiston]] fuqorosi
 |millati       =  [[Oʻzbek]]
 |dini      = [[Islom]]
 |siyosiy qarashlari = 
 |viki-ideologiyasi       = 
 |e-mail               = najmiyevmirjalol4@gmail.com
 |icq                  = 
 |skype                = 
 |twitter              = 
 |facebook             = 
 |vk                   = 
 |telegram               =https://t.me/makhmudjonovich_0801
}}

==Men haqimda==
Mirjalol Najmiyev Maxmudjonovich Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Samarqand filiali III bosqich talabasiman. Yoqtirgan mashgʻulotim kompyuterda ishlash, kitob oʻqish,Sayohat qilish va musiqa tinglash.
==Ish faoliyati==
2023-2024-yil &quot;Bellissimo Pizza&quot; Samarqand Gilyon filiali Menejer&lt;br/&gt;
2025-yil &quot;Alipos&quot; MCHJ Texnik Hodim&lt;br/&gt;
2025-2026-yil &quot;Oʻzbektelecom&quot; AK&lt;br/&gt;   
===Oliy maqsadim===
Oʻz mutaxasisligim boʻyicha [[jamiyat]]ga va oʻz oilamga foydasi tegadigan shaxs boʻlib yetishish. Oilam bilan haqiqiy musulmonlarga xos huzr - halovatda yashash. 
===Ilmiy ishlarim===
Ilmiy maqolalar ([[respublika]] miqyosida) - 10 dan ziyod

Ilmiy maqola([[xalqaro]] miqyosida 10 ga yaqin)

Dasturiy [[guvohnoma]] (DGU)- 9 ta

[[Wikipedia]]da - 500 dan ziyod tahrirlar


{| role=&quot;presentation&quot; class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
| &lt;strong&gt; Vikipediya foydalanuvchi qutilari : &lt;/strong&gt;
|-
|{{Userbox/WikiOromgoh IV/5-guruh}}
|{{Userbox/WikiStipendiya}}

|{{Userbox
|id = [[Fayl:Bukhara region.jpeg|60px|Buxoro viloyati]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.9em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[Buxoro viloyati]]dan.'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.9em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:2}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]
&lt;/noinclude&gt;
|-
|{{Userbox/Yomgʻir}}

|{{Foydalanuvchi hissasi|500}}
|{{musulmon foydalanuvchi}}
|-
|{{Userbox/booklover}}
|{{Userbox
|id = [[File:TATU Samarqand filiali.jpg|60px|Samarqand filiali]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.6em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[TATU]] [[Samarqand]] filiali WikiClub aʼzosi'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.6em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:9}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi TATU Samarqand filiali WikiClub aʼzosi]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi Buxoro viloyatidan]]
&lt;/noinclude&gt;

|{{User chromebrowser}}
|-
|{{Foydalanuvchi:Box/User Wikipedian for|yil=2024|oy=3|kun=4}}

|{{Hozirgi yoshi|kun=8|oy=01|yil=2004}}
|{{Userbox/Maqolalar foizi|58}}
|-
|{{#babel:uz-N}}
|{{User Windows 10}}
|{{User Uzbekistan}}
|-
|{{Userbox/Musiqasevar}}
|{{User SWC}}
|{{userbox
| border-c = #78866b
| id       = [[Image:Mosque02.svg|45px]]
| id-c     = #50c878
| info     = Ushbu foydalanuvchi '''[[Loyiha:Islom|Islom loyihasi]]'''da ishtirok etadi.
| info-c   = #cfc
| usercategory  = Islom loyihasi ishtirokchilari
| nocat = {{{nocat|}}}
}}&lt;noinclude&gt;

[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari]]
&lt;/noinclude&gt;
|}
{{Markaziy Osiyo tillaridagi Vikipediyalar}}
__NOTOC__
|}

{| style=&quot;width:100%; text-align:center; background-color:#f4f8ff; border:1px solid #b6c8ff; border-radius:10px; margin-top:10px;&quot;
|-
| [[Fayl:Science barnstar.png|80px]]
|-
| '''Ilmiy faoliyati va ilmiy ishlardagi hissasi uchun'''
|-
| &lt;small&gt;— taqdim etdi: Magistr  [[Foydalanuvchi:Asliddin Almardonov|Asliddin Almardonov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Asliddin Almardonov|munozara]]) 19:17, 2026-yil 7-fevral (UTC)&lt;/small&gt;
|}</text>
      <sha1>tpuws9cty5tw0atnx1wb2mc7ll2juev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181583</id>
      <parentid>6181580</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:30:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirjalol Maxmudjonovich</username>
        <id>125666</id>
      </contributor>
      <origin>6181583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5807" sha1="866r0j2xj1v2qi20yzjwalbfnd4s84l" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:Foydalanuvchi:&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;&lt;/span&gt;}}
{| cellpadding=&quot;10&quot; cellspacing=&quot;8&quot; style=&quot;width: 100%; background-color: 	#191970; border: 1px solid 	#3399ff; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot;
|- style=&quot;display: none;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding: 0;&quot; |5D
HELLO Heading here, but remove 'display: none;' on row (above; leave just '|-')
|-d
| style=&quot;width: 70%; background-color: 	#fffadd; border-width: 1px 4px 4px 1px; border-style: solid; border-color: 	#ffd700; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot; rowspan=&quot;2&quot; |
&lt;div style=&quot;font-family: 'Maiandra GD', sans-serif; font-size: 10pt; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: 5px; margin-right: -5px; padding: 5px; padding-top: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: -5px; margin-right: -5px; padding: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''{{CURRENTDAYNAME}}, {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}}'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

{{Vikipediyachi
 |tasvir          = 
[[File:Maxmudjonovich Mirjalol.jpg|thumb|  [[File:Makhmujonovich.jpg|thumb|Makhmudjonovich]]Wikipedia [[Smurflar]] guruhi]] 
 |eni               = 
 |caption  = 
 |toliqismi                  =
 |ismi                  = Mirjalol
 |sharifi             = Maxmudjonovich
 |familiyasi              = Najmiyev
 |nickname              = 
 |tavallud sanasi        = 08.01.2004
 |taʼlim                 = [[Bakalavr]]
 |kasbi          =  Telekommunikatsiya injineri
 |mamlakat               = [[Oʻzbekiston]]
 |yashash joyi     = [[Buxoro viloyati]] [[Olot tumani]]
 |fuqaroligi          = [[Oʻzbekiston]] fuqorosi
 |millati       =  [[Oʻzbek]]
 |dini      = [[Islom]]
 |siyosiy qarashlari = 
 |viki-ideologiyasi       = 
 |e-mail               = najmiyevmirjalol4@gmail.com
 |icq                  = 
 |skype                = 
 |twitter              = 
 |facebook             = 
 |vk                   = 
 |telegram               =https://t.me/makhmudjonovich_0801
}}

==Men haqimda==
Mirjalol Najmiyev Maxmudjonovich Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Samarqand filiali III bosqich talabasiman. Yoqtirgan mashgʻulotim kompyuterda ishlash, kitob oʻqish,Sayohat qilish va musiqa tinglash.
==Ish faoliyati==
2023-2024-yil &quot;Bellissimo Pizza&quot; Samarqand Gilyon filiali Menejer&lt;br/&gt;
2025-yil &quot;Alipos&quot; MCHJ Texnik Hodim&lt;br/&gt;
2025-2026-yil &quot;Oʻzbektelecom&quot; AK&lt;br/&gt;   
===Oliy maqsadim===
Oʻz mutaxasisligim boʻyicha [[jamiyat]]ga va oʻz oilamga foydasi tegadigan shaxs boʻlib yetishish. Oilam bilan haqiqiy musulmonlarga xos huzr - halovatda yashash. 
===Ilmiy ishlarim===
Ilmiy maqolalar ([[respublika]] miqyosida) - 10 dan ziyod

Ilmiy maqola([[xalqaro]] miqyosida 10 ga yaqin)

Dasturiy [[guvohnoma]] (DGU)- 9 ta

[[Wikipedia]]da - 500 dan ziyod tahrirlar


{| role=&quot;presentation&quot; class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
| &lt;strong&gt; Vikipediya foydalanuvchi qutilari : &lt;/strong&gt;
|-
|{{Userbox/WikiOromgoh IV/5-guruh}}
|{{Userbox/WikiStipendiya}}

|{{Userbox
|id = [[Fayl:Bukhara region.jpeg|60px|Buxoro viloyati]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.9em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[Buxoro viloyati]]dan.'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.9em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:2}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]
&lt;/noinclude&gt;
|-
|{{Userbox/Yomgʻir}}

|{{Foydalanuvchi hissasi|500}}
|{{musulmon foydalanuvchi}}
|-
|{{Userbox/booklover}}
|{{Userbox
|id = [[File:TATU Samarqand filiali.jpg|60px|Samarqand filiali]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.6em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[TATU]] [[Samarqand]] filiali WikiClub aʼzosi'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.6em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:9}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi TATU Samarqand filiali WikiClub aʼzosi]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi Buxoro viloyatidan]]
&lt;/noinclude&gt;

|{{User chromebrowser}}
|-
|{{Foydalanuvchi:Box/User Wikipedian for|yil=2024|oy=3|kun=4}}

|{{Hozirgi yoshi|kun=8|oy=01|yil=2004}}
|{{Userbox/Maqolalar foizi|58}}
|-
|{{#babel:uz-N}}
|{{User Windows 10}}
|{{User Uzbekistan}}
|-
|{{Userbox/Musiqasevar}}
|{{User SWC}}
|{{userbox
| border-c = #78866b
| id       = [[Image:Mosque02.svg|45px]]
| id-c     = #50c878
| info     = Ushbu foydalanuvchi '''[[Loyiha:Islom|Islom loyihasi]]'''da ishtirok etadi.
| info-c   = #cfc
| usercategory  = Islom loyihasi ishtirokchilari
| nocat = {{{nocat|}}}
}}&lt;noinclude&gt;

[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari]]
&lt;/noinclude&gt;
|}
{{Markaziy Osiyo tillaridagi Vikipediyalar}}
__NOTOC__
|}

{| style=&quot;width:100%; text-align:center; background-color:#f4f8ff; border:1px solid #b6c8ff; border-radius:10px; margin-top:10px;&quot;
|-
| [[Fayl:Science barnstar.png|80px]]
|-
| '''Ilmiy faoliyati va ilmiy ishlardagi hissasi uchun'''
|-
| &lt;small&gt;— taqdim etdi: Magistr  [[Foydalanuvchi:Asliddin Almardonov|Asliddin Almardonov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Asliddin Almardonov|munozara]]) 19:17, 2026-yil 7-fevral (UTC)&lt;/small&gt;
|}</text>
      <sha1>866r0j2xj1v2qi20yzjwalbfnd4s84l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181584</id>
      <parentid>6181583</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:37:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirjalol Maxmudjonovich</username>
        <id>125666</id>
      </contributor>
      <origin>6181584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7154" sha1="sa0edrhjupvmgiljwx8ib6y463lxme0" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:Foydalanuvchi:&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;&lt;/span&gt;}}
{| cellpadding=&quot;10&quot; cellspacing=&quot;8&quot; style=&quot;width: 100%; background-color: 	#191970; border: 1px solid 	#3399ff; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot;
|- style=&quot;display: none;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding: 0;&quot; |5D
HELLO Heading here, but remove 'display: none;' on row (above; leave just '|-')
|-d
| style=&quot;width: 70%; background-color: 	#fffadd; border-width: 1px 4px 4px 1px; border-style: solid; border-color: 	#ffd700; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot; rowspan=&quot;2&quot; |
&lt;div style=&quot;font-family: 'Maiandra GD', sans-serif; font-size: 10pt; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: 5px; margin-right: -5px; padding: 5px; padding-top: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: -5px; margin-right: -5px; padding: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''{{CURRENTDAYNAME}}, {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}}'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

{{Vikipediyachi
 |tasvir          = 
[[File:Maxmudjonovich Mirjalol.jpg|thumb|  [[File:Makhmujonovich.jpg|thumb|Makhmudjonovich]]Wikipedia [[Smurflar]] guruhi]] 
 |eni               = 
 |caption  = 
 |toliqismi                  =
 |ismi                  = Mirjalol
 |sharifi             = Maxmudjonovich
 |familiyasi              = Najmiyev
 |nickname              = 
 |tavallud sanasi        = 08.01.2004
 |taʼlim                 = [[Bakalavr]]
 |kasbi          =  Telekommunikatsiya injineri
 |mamlakat               = [[Oʻzbekiston]]
 |yashash joyi     = [[Buxoro viloyati]] [[Olot tumani]]
 |fuqaroligi          = [[Oʻzbekiston]] fuqorosi
 |millati       =  [[Oʻzbek]]
 |dini      = [[Islom]]
 |siyosiy qarashlari = 
 |viki-ideologiyasi       = 
 |e-mail               = najmiyevmirjalol4@gmail.com
 |icq                  = 
 |skype                = 
 |twitter              = 
 |facebook             = 
 |vk                   = 
 |telegram               =https://t.me/makhmudjonovich_0801
}}

==Men haqimda==
Mirjalol Najmiyev Maxmudjonovich Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Samarqand filiali III bosqich talabasiman. Yoqtirgan mashgʻulotim kompyuterda ishlash, kitob oʻqish,Sayohat qilish va musiqa tinglash.
==Ish faoliyati==
2023-2024-yil &quot;Bellissimo Pizza&quot; Samarqand Gilyon filiali Menejer&lt;br/&gt;
2025-yil &quot;Alipos&quot; MCHJ Texnik Hodim&lt;br/&gt;
2025-2026-yil &quot;Oʻzbektelecom&quot; AK&lt;br/&gt;   
===Oliy maqsadim===
Oʻz mutaxasisligim boʻyicha [[jamiyat]]ga va oʻz oilamga foydasi tegadigan shaxs boʻlib yetishish. Oilam bilan haqiqiy musulmonlarga xos huzr - halovatda yashash. 
===Ilmiy ishlarim===
Ilmiy maqolalar ([[respublika]] miqyosida) - 10 dan ziyod

Ilmiy maqola([[xalqaro]] miqyosida 10 ga yaqin)

Dasturiy [[guvohnoma]] (DGU)- 9 ta

[[Wikipedia]]da - 500 dan ziyod tahrirlar


&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag_of_Karakalpakstan.svg|30px]]''''' Xosh kelipsiz''''' / [[Image:Flag of Uzbekistan.svg|30px]]''''' Xush Kelibsiz''''' / [[Image:Flag of Russia.svg|30px]]''''' Dobro pojalovat''''' / [[Image:Flag of the United Kingdom.svg|30px]]''''' Welcome''''' / [[Image:Flag of Germany.svg|30px]]''''' Willkommen'''''
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag of France.svg|30px]]''''' Bienvenue''''' / [[Image:Flag of Italy.svg|30px]]''''' Benvenuti''''' / [[Image:Flag of Spain.svg|30px]]''''' Bienvenidos''''' / [[Image:Flag of Portugal.svg|30px]]''''' Bem-vindo(a)''''' / [[Image:Flag of the Netherlands.svg|30px]]''''' Welkom'''''
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag of Turkey.svg|30px]]''''' Hoş Geldiniz''''' / [[Image:Flag of Bulgaria.svg|30px]]''''' Dobre doshli''''' /[[Image:Flag of Greece.svg|30px]]''''' Kαλώς Ήρθατε''''' / '''''[[Image:Flag of Saudi Arabia.svg|30px]] الصفحة الرئيسية'''''
&lt;/div&gt;
{| class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;width: 100%; padding: 10px; border: 2px solid #909999; background: #F6FFFF; margin-bottom: 3px; color: #000; border-radius: 5px; -moz-border-radius: 5px; -webkit-border-radius: 5px; box-shadow: 0 0 0.25em #829595; -moz-box-shadow: 0 0 0.25em #829595; -webkit-box-shadow: 0 0 0.25em #829595; text-align: center;&quot;


{| role=&quot;presentation&quot; class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
| &lt;strong&gt; Vikipediya foydalanuvchi qutilari : &lt;/strong&gt;
|-
|{{Userbox/WikiOromgoh IV/5-guruh}}
|{{Userbox/WikiStipendiya}}

|{{Userbox
|id = [[Fayl:Bukhara region.jpeg|60px|Buxoro viloyati]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.9em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[Buxoro viloyati]]dan.'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.9em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:2}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]
&lt;/noinclude&gt;
|-
|{{Userbox/Yomgʻir}}

|{{Foydalanuvchi hissasi|500}}
|{{musulmon foydalanuvchi}}
|-
|{{Userbox/booklover}}
|{{Userbox
|id = [[File:TATU Samarqand filiali.jpg|60px|Samarqand filiali]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.6em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[TATU]] [[Samarqand]] filiali WikiClub aʼzosi'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.6em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:9}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi TATU Samarqand filiali WikiClub aʼzosi]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi Buxoro viloyatidan]]
&lt;/noinclude&gt;

|{{User chromebrowser}}
|-
|{{Foydalanuvchi:Box/User Wikipedian for|yil=2024|oy=3|kun=4}}

|{{Hozirgi yoshi|kun=8|oy=01|yil=2004}}
|{{Userbox/Maqolalar foizi|58}}
|-
|{{#babel:uz-N}}
|{{User Windows 10}}
|{{User Uzbekistan}}
|-
|{{Userbox/Musiqasevar}}
|{{User SWC}}
|{{userbox
| border-c = #78866b
| id       = [[Image:Mosque02.svg|45px]]
| id-c     = #50c878
| info     = Ushbu foydalanuvchi '''[[Loyiha:Islom|Islom loyihasi]]'''da ishtirok etadi.
| info-c   = #cfc
| usercategory  = Islom loyihasi ishtirokchilari
| nocat = {{{nocat|}}}
}}&lt;noinclude&gt;

[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari]]
&lt;/noinclude&gt;
|}
{{Markaziy Osiyo tillaridagi Vikipediyalar}}
__NOTOC__
|}

{| style=&quot;width:100%; text-align:center; background-color:#f4f8ff; border:1px solid #b6c8ff; border-radius:10px; margin-top:10px;&quot;
|-
| [[Fayl:Science barnstar.png|80px]]
|-
| '''Ilmiy faoliyati va ilmiy ishlardagi hissasi uchun'''
|-
| &lt;small&gt;— taqdim etdi: Magistr  [[Foydalanuvchi:Asliddin Almardonov|Asliddin Almardonov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Asliddin Almardonov|munozara]]) 19:17, 2026-yil 7-fevral (UTC)&lt;/small&gt;
|}</text>
      <sha1>sa0edrhjupvmgiljwx8ib6y463lxme0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181585</id>
      <parentid>6181584</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:38:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirjalol Maxmudjonovich</username>
        <id>125666</id>
      </contributor>
      <origin>6181585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7146" sha1="qblol1od01d77wedzcd6gdzv8lh7t2u" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:Foydalanuvchi:&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;&lt;/span&gt;}}
{| cellpadding=&quot;10&quot; cellspacing=&quot;8&quot; style=&quot;width: 100%; background-color: 	#191970; border: 1px solid 	#3399ff; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot;
|- style=&quot;display: none;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding: 0;&quot; |5D
HELLO Heading here, but remove 'display: none;' on row (above; leave just '|-')
|-d
| style=&quot;width: 70%; background-color: 	#fffadd; border-width: 1px 4px 4px 1px; border-style: solid; border-color: 	#ffd700; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot; rowspan=&quot;2&quot; |
&lt;div style=&quot;font-family: 'Maiandra GD', sans-serif; font-size: 10pt; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: 5px; margin-right: -5px; padding: 5px; padding-top: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: -5px; margin-right: -5px; padding: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''{{CURRENTDAYNAME}}, {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}}'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

{{Vikipediyachi
 |tasvir          = 
[[File:Maxmudjonovich Mirjalol.jpg|thumb|  [[File:Makhmujonovich.jpg|thumb|Makhmudjonovich]]Wikipedia [[Smurflar]] guruhi]] 
 |eni               = 
 |caption  = 
 |toliqismi                  =
 |ismi                  = Mirjalol
 |sharifi             = Maxmudjonovich
 |familiyasi              = Najmiyev
 |nickname              = 
 |tavallud sanasi        = 08.01.2004
 |taʼlim                 = [[Bakalavr]]
 |kasbi          =  Telekommunikatsiya injineri
 |mamlakat               = [[Oʻzbekiston]]
 |yashash joyi     = [[Buxoro viloyati]] [[Olot tumani]]
 |fuqaroligi          = [[Oʻzbekiston]] fuqorosi
 |millati       =  [[Oʻzbek]]
 |dini      = [[Islom]]
 |siyosiy qarashlari = 
 |viki-ideologiyasi       = 
 |e-mail               = najmiyevmirjalol4@gmail.com
 |icq                  = 
 |skype                = 
 |twitter              = 
 |facebook             = 
 |vk                   = 
 |telegram               =https://t.me/makhmudjonovich_0801
}}

==Men haqimda==
Mirjalol Najmiyev Maxmudjonovich Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Samarqand filiali III bosqich talabasiman. Yoqtirgan mashgʻulotim kompyuterda ishlash, kitob oʻqish,Sayohat qilish va musiqa tinglash.
==Ish faoliyati==
2023-2024-yil &quot;Bellissimo Pizza&quot; Samarqand Gilyon filiali Menejer&lt;br/&gt;
2025-yil &quot;Alipos&quot; MCHJ Texnik Hodim&lt;br/&gt;
2025-2026-yil &quot;Oʻzbektelecom&quot; AK&lt;br/&gt;   
===Oliy maqsadim===
Oʻz mutaxasisligim boʻyicha [[jamiyat]]ga va oʻz oilamga foydasi tegadigan shaxs boʻlib yetishish. Oilam bilan haqiqiy musulmonlarga xos huzr - halovatda yashash. 
===Ilmiy ishlarim===
Ilmiy maqolalar ([[respublika]] miqyosida) - 10 dan ziyod

Ilmiy maqola([[xalqaro]] miqyosida 10 ga yaqin)

Dasturiy [[guvohnoma]] (DGU)- 9 ta

[[Wikipedia]]da - 500 dan ziyod tahrirlar

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag_of_Karakalpakstan.svg|30px]]''''' Xosh kelipsiz''''' / [[Image:Flag of Uzbekistan.svg|30px]]''''' Xush Kelibsiz''''' / [[Image:Flag of Russia.svg|30px]]''''' Dobro pojalovat''''' / [[Image:Flag of the United Kingdom.svg|30px]]''''' Welcome''''' / [[Image:Flag of Germany.svg|30px]]''''' Willkommen'''''
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag of France.svg|30px]]''''' Bienvenue''''' / [[Image:Flag of Italy.svg|30px]]''''' Benvenuti''''' / [[Image:Flag of Spain.svg|30px]]''''' Bienvenidos''''' / [[Image:Flag of Portugal.svg|30px]]''''' Bem-vindo(a)''''' / [[Image:Flag of the Netherlands.svg|30px]]''''' Welkom'''''
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag of Turkey.svg|30px]]''''' Hoş Geldiniz''''' / [[Image:Flag of Bulgaria.svg|30px]]''''' Dobre doshli''''' /[[Image:Flag of Greece.svg|30px]]''''' Kαλώς Ήρθατε''''' / '''''[[Image:Flag of Saudi Arabia.svg|30px]] الصفحة الرئيسية'''''
&lt;/div&gt;
{| class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;width: 100%; padding: 10px; border: 2px solid #909999; background: #F6FFFF; margin-bottom: 3px; color: #000; border-radius: 5px; -moz-border-radius: 5px; -webkit-border-radius: 5px; box-shadow: 0 0 0.25em #829595; -moz-box-shadow: 0 0 0.25em #829595; -webkit-box-shadow: 0 0 0.25em #829595; text-align: center;&quot;


{| role=&quot;presentation&quot; class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
| &lt;strong&gt; Vikipediya foydalanuvchi qutilari : &lt;/strong&gt;
|-
|{{Userbox/WikiOromgoh IV/5-guruh}}
|{{Userbox/WikiStipendiya}}

|{{Userbox
|id = [[Fayl:Bukhara region.jpeg|60px|Buxoro viloyati]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.9em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[Buxoro viloyati]]dan.'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.9em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:2}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]
&lt;/noinclude&gt;
|-
|{{Userbox/Yomgʻir}}

|{{Foydalanuvchi hissasi|500}}
|{{musulmon foydalanuvchi}}
|-
|{{Userbox/booklover}}
|{{Userbox
|id = [[File:TATU Samarqand filiali.jpg|60px|Samarqand filiali]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.6em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[TATU]] [[Samarqand]] filiali WikiClub aʼzosi'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.6em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:9}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi TATU Samarqand filiali WikiClub aʼzosi]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi Buxoro viloyatidan]]
&lt;/noinclude&gt;

|{{User chromebrowser}}
|-
|{{Foydalanuvchi:Box/User Wikipedian for|yil=2024|oy=3|kun=4}}

|{{Hozirgi yoshi|kun=8|oy=01|yil=2004}}
|{{Userbox/Maqolalar foizi|58}}
|-
|{{#babel:uz-N}}
|{{User Windows 10}}
|{{User Uzbekistan}}
|-
|{{Userbox/Musiqasevar}}
|{{User SWC}}
|{{userbox
| border-c = #78866b
| id       = [[Image:Mosque02.svg|45px]]
| id-c     = #50c878
| info     = Ushbu foydalanuvchi '''[[Loyiha:Islom|Islom loyihasi]]'''da ishtirok etadi.
| info-c   = #cfc
| usercategory  = Islom loyihasi ishtirokchilari
| nocat = {{{nocat|}}}
}}&lt;noinclude&gt;

[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari]]
&lt;/noinclude&gt;
|}
{{Markaziy Osiyo tillaridagi Vikipediyalar}}
__NOTOC__
|}

{| style=&quot;width:100%; text-align:center; background-color:#f4f8ff; border:1px solid #b6c8ff; border-radius:10px; margin-top:10px;&quot;
|-
| [[Fayl:Science barnstar.png|80px]]
|-
| '''Ilmiy faoliyati va ilmiy ishlardagi hissasi uchun'''
|-
| &lt;small&gt;— taqdim etdi: Magistr  [[Foydalanuvchi:Asliddin Almardonov|Asliddin Almardonov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Asliddin Almardonov|munozara]]) 19:17, 2026-yil 7-fevral (UTC)&lt;/small&gt;
|}</text>
      <sha1>qblol1od01d77wedzcd6gdzv8lh7t2u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181586</id>
      <parentid>6181585</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:41:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirjalol Maxmudjonovich</username>
        <id>125666</id>
      </contributor>
      <origin>6181586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7147" sha1="s8zk5prpxxv2p7ghsatr193yfwn39sz" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:Foydalanuvchi:&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;&lt;/span&gt;}}
{| cellpadding=&quot;10&quot; cellspacing=&quot;8&quot; style=&quot;width: 100%; background-color: 	#191970; border: 1px solid 	#3399ff; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot;
|- style=&quot;display: none;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding: 0;&quot; |5D
HELLO Heading here, but remove 'display: none;' on row (above; leave just '|-')
|-d
| style=&quot;width: 70%; background-color: 	#fffadd; border-width: 1px 4px 4px 1px; border-style: solid; border-color: 	#ffd700; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot; rowspan=&quot;2&quot; |
&lt;div style=&quot;font-family: 'Maiandra GD', sans-serif; font-size: 10pt; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: 5px; margin-right: -5px; padding: 5px; padding-top: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: -5px; margin-right: -5px; padding: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''{{CURRENTDAYNAME}}, {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}}'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

{{Vikipediyachi
 |tasvir          = 
[[File:Maxmudjonovich Mirjalol.jpg|thumb|  [[File:Makhmujonovich.jpg|thumb|Makhmudjonovich]]Wikipedia [[Smurflar]] guruhi]] 
 |eni               = 
 |caption  = 
 |toliqismi                  =
 |ismi                  = Mirjalol
 |sharifi             = Maxmudjonovich
 |familiyasi              = Najmiyev
 |nickname              = 
 |tavallud sanasi        = 08.01.2004
 |taʼlim                 = [[Bakalavr]]
 |kasbi          =  Telekommunikatsiya injineri
 |mamlakat               = [[Oʻzbekiston]]
 |yashash joyi     = [[Buxoro viloyati]] [[Olot tumani]]
 |fuqaroligi          = [[Oʻzbekiston]] fuqorosi
 |millati       =  [[Oʻzbek]]
 |dini      = [[Islom]]
 |siyosiy qarashlari = 
 |viki-ideologiyasi       = 
 |e-mail               = najmiyevmirjalol4@gmail.com
 |icq                  = 
 |skype                = 
 |twitter              = 
 |facebook             = 
 |vk                   = 
 |telegram               =https://t.me/makhmudjonovich_0801
}}

==Men haqimda==
Mirjalol Najmiyev Maxmudjonovich Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Samarqand filiali III bosqich talabasiman. Yoqtirgan mashgʻulotim kompyuterda ishlash, kitob oʻqish,Sayohat qilish va musiqa tinglash.
==Ish faoliyati==
2023-2024-yil &quot;Bellissimo Pizza&quot; Samarqand Gilyon filiali Menejer&lt;br/&gt;
2025-yil &quot;Alipos&quot; MCHJ Texnik Hodim&lt;br/&gt;
2025-2026-yil &quot;Oʻzbektelecom&quot; AK&lt;br/&gt;   
===Oliy maqsadim===
Oʻz mutaxasisligim boʻyicha [[jamiyat]]ga va oʻz oilamga foydasi tegadigan shaxs boʻlib yetishish. Oilam bilan haqiqiy musulmonlarga xos huzr - halovatda yashash. 
===Ilmiy ishlarim===
Ilmiy maqolalar ([[respublika]] miqyosida) - 10 dan ziyod

Ilmiy maqola([[xalqaro]] miqyosida 10 ga yaqin)

Dasturiy [[guvohnoma]] (DGU)- 9 ta

[[Wikipedia]]da - 500 dan ziyod tahrirlar


{| role=&quot;presentation&quot; class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
| &lt;strong&gt; Vikipediya foydalanuvchi qutilari : &lt;/strong&gt;
|-
|{{Userbox/WikiOromgoh IV/5-guruh}}
|{{Userbox/WikiStipendiya}}

|{{Userbox
|id = [[Fayl:Bukhara region.jpeg|60px|Buxoro viloyati]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.9em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[Buxoro viloyati]]dan.'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.9em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:2}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]
&lt;/noinclude&gt;
|-
|{{Userbox/Yomgʻir}}

|{{Foydalanuvchi hissasi|500}}
|{{musulmon foydalanuvchi}}
|-
|{{Userbox/booklover}}
|{{Userbox
|id = [[File:TATU Samarqand filiali.jpg|60px|Samarqand filiali]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.6em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[TATU]] [[Samarqand]] filiali WikiClub aʼzosi'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.6em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:9}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi TATU Samarqand filiali WikiClub aʼzosi]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi Buxoro viloyatidan]]
&lt;/noinclude&gt;

|{{User chromebrowser}}
|-
|{{Foydalanuvchi:Box/User Wikipedian for|yil=2024|oy=3|kun=4}}

|{{Hozirgi yoshi|kun=8|oy=01|yil=2004}}
|{{Userbox/Maqolalar foizi|58}}
|-
|{{#babel:uz-N}}
|{{User Windows 10}}
|{{User Uzbekistan}}
|-
|{{Userbox/Musiqasevar}}
|{{User SWC}}
|{{userbox
| border-c = #78866b
| id       = [[Image:Mosque02.svg|45px]]
| id-c     = #50c878
| info     = Ushbu foydalanuvchi '''[[Loyiha:Islom|Islom loyihasi]]'''da ishtirok etadi.
| info-c   = #cfc
| usercategory  = Islom loyihasi ishtirokchilari
| nocat = {{{nocat|}}}
}}&lt;noinclude&gt;

[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari]]
&lt;/noinclude&gt;
|}
{{Markaziy Osiyo tillaridagi Vikipediyalar}}
__NOTOC__
|}

{| style=&quot;width:100%; text-align:center; background-color:#f4f8ff; border:1px solid #b6c8ff; border-radius:10px; margin-top:10px;&quot;

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag_of_Karakalpakstan.svg|30px]]''''' Xosh kelipsiz''''' / [[Image:Flag of Uzbekistan.svg|30px]]''''' Xush Kelibsiz''''' / [[Image:Flag of Russia.svg|30px]]''''' Dobro pojalovat''''' / [[Image:Flag of the United Kingdom.svg|30px]]''''' Welcome''''' / [[Image:Flag of Germany.svg|30px]]''''' Willkommen'''''
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag of France.svg|30px]]''''' Bienvenue''''' / [[Image:Flag of Italy.svg|30px]]''''' Benvenuti''''' / [[Image:Flag of Spain.svg|30px]]''''' Bienvenidos''''' / [[Image:Flag of Portugal.svg|30px]]''''' Bem-vindo(a)''''' / [[Image:Flag of the Netherlands.svg|30px]]''''' Welkom'''''
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag of Turkey.svg|30px]]''''' Hoş Geldiniz''''' / [[Image:Flag of Bulgaria.svg|30px]]''''' Dobre doshli''''' /[[Image:Flag of Greece.svg|30px]]''''' Kαλώς Ήρθατε''''' / '''''[[Image:Flag of Saudi Arabia.svg|30px]] الصفحة الرئيسية'''''
&lt;/div&gt;
{| class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;width: 100%; padding: 10px; border: 2px solid #909999; background: #F6FFFF; margin-bottom: 3px; color: #000; border-radius: 5px; -moz-border-radius: 5px; -webkit-border-radius: 5px; box-shadow: 0 0 0.25em #829595; -moz-box-shadow: 0 0 0.25em #829595; -webkit-box-shadow: 0 0 0.25em #829595; text-align: center;&quot;

|-
| [[Fayl:Science barnstar.png|80px]]
|-
| '''Ilmiy faoliyati va ilmiy ishlardagi hissasi uchun'''
|-
| &lt;small&gt;— taqdim etdi: Magistr  [[Foydalanuvchi:Asliddin Almardonov|Asliddin Almardonov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Asliddin Almardonov|munozara]]) 19:17, 2026-yil 7-fevral (UTC)&lt;/small&gt;
|}</text>
      <sha1>s8zk5prpxxv2p7ghsatr193yfwn39sz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181598</id>
      <parentid>6181586</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:57:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirjalol Maxmudjonovich</username>
        <id>125666</id>
      </contributor>
      <origin>6181598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6916" sha1="g7up98vmjss0mrhnz8d5ghyslllkqxw" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:Foydalanuvchi:&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;&lt;/span&gt;}}
{| cellpadding=&quot;10&quot; cellspacing=&quot;8&quot; style=&quot;width: 100%; background-color: 	#191970; border: 1px solid 	#3399ff; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot;
|- style=&quot;display: none;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding: 0;&quot; |5D
HELLO Heading here, but remove 'display: none;' on row (above; leave just '|-')
|-d
| style=&quot;width: 70%; background-color: 	#fffadd; border-width: 1px 4px 4px 1px; border-style: solid; border-color: 	#ffd700; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot; rowspan=&quot;2&quot; |
&lt;div style=&quot;font-family: 'Maiandra GD', sans-serif; font-size: 10pt; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: 5px; margin-right: -5px; padding: 5px; padding-top: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: -5px; margin-right: -5px; padding: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''{{CURRENTDAYNAME}}, {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}}'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

{{Vikipediyachi
 |tasvir          = 
[[File:Maxmudjonovich Mirjalol.jpg|thumb|  [[File:Makhmujonovich.jpg|thumb|Makhmudjonovich]]Wikipedia [[Smurflar]] guruhi]] 
 |eni               = 
 |caption  = 
 |toliqismi                  =
 |ismi                  = Mirjalol
 |sharifi             = Maxmudjonovich
 |familiyasi              = Najmiyev
 |nickname              = 
 |tavallud sanasi        = 08.01.2004
 |taʼlim                 = [[Bakalavr]]
 |kasbi          =  Telekommunikatsiya injineri
 |mamlakat               = [[Oʻzbekiston]]
 |yashash joyi     = [[Buxoro viloyati]] [[Olot tumani]]
 |fuqaroligi          = [[Oʻzbekiston]] fuqorosi
 |millati       =  [[Oʻzbek]]
 |dini      = [[Islom]]
 |siyosiy qarashlari = 
 |viki-ideologiyasi       = 
 |e-mail               = najmiyevmirjalol4@gmail.com
 |icq                  = 
 |skype                = 
 |twitter              = 
 |facebook             = 
 |vk                   = 
 |telegram               =https://t.me/makhmudjonovich_0801
}}


==Ish faoliyati==
2023-2024-yil &quot;Bellissimo Pizza&quot; Samarqand Gilyon filiali Menejer&lt;br/&gt;
2025-yil &quot;Alipos&quot; MCHJ Texnik Hodim&lt;br/&gt;
2025-2026-yil &quot;Oʻzbektelecom&quot; AK&lt;br/&gt;   
===Oliy maqsadim===
Oʻz mutaxasisligim boʻyicha [[jamiyat]]ga va oʻz oilamga foydasi tegadigan shaxs boʻlib yetishish. Oilam bilan haqiqiy musulmonlarga xos huzr - halovatda yashash. 
===Ilmiy ishlarim===
Ilmiy maqolalar ([[respublika]] miqyosida) - 10 dan ziyod

Ilmiy maqola([[xalqaro]] miqyosida 10 ga yaqin)

Dasturiy [[guvohnoma]] (DGU)- 9 ta

[[Wikipedia]]da - 500 dan ziyod tahrirlar


{| role=&quot;presentation&quot; class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
| &lt;strong&gt; Vikipediya foydalanuvchi qutilari : &lt;/strong&gt;
|-
|{{Userbox/WikiOromgoh IV/5-guruh}}
|{{Userbox/WikiStipendiya}}

|{{Userbox
|id = [[Fayl:Bukhara region.jpeg|60px|Buxoro viloyati]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.9em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[Buxoro viloyati]]dan.'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.9em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:2}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]
&lt;/noinclude&gt;
|-
|{{Userbox/Yomgʻir}}

|{{Foydalanuvchi hissasi|500}}
|{{musulmon foydalanuvchi}}
|-
|{{Userbox/booklover}}
|{{Userbox
|id = [[File:TATU Samarqand filiali.jpg|60px|Samarqand filiali]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.6em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[TATU]] [[Samarqand]] filiali WikiClub aʼzosi'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.6em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:9}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi TATU Samarqand filiali WikiClub aʼzosi]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi Buxoro viloyatidan]]
&lt;/noinclude&gt;

|{{User chromebrowser}}
|-
|{{Foydalanuvchi:Box/User Wikipedian for|yil=2024|oy=3|kun=4}}

|{{Hozirgi yoshi|kun=8|oy=01|yil=2004}}
|{{Userbox/Maqolalar foizi|58}}
|-
|{{#babel:uz-N}}
|{{User Windows 10}}
|{{User Uzbekistan}}
|-
|{{Userbox/Musiqasevar}}
|{{User SWC}}
|{{userbox
| border-c = #78866b
| id       = [[Image:Mosque02.svg|45px]]
| id-c     = #50c878
| info     = Ushbu foydalanuvchi '''[[Loyiha:Islom|Islom loyihasi]]'''da ishtirok etadi.
| info-c   = #cfc
| usercategory  = Islom loyihasi ishtirokchilari
| nocat = {{{nocat|}}}
}}&lt;noinclude&gt;

[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari]]
&lt;/noinclude&gt;
|}
{{Markaziy Osiyo tillaridagi Vikipediyalar}}
__NOTOC__
|}

{| style=&quot;width:100%; text-align:center; background-color:#f4f8ff; border:1px solid #b6c8ff; border-radius:10px; margin-top:10px;&quot;

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag_of_Karakalpakstan.svg|30px]]''''' Xosh kelipsiz''''' / [[Image:Flag of Uzbekistan.svg|30px]]''''' Xush Kelibsiz''''' / [[Image:Flag of Russia.svg|30px]]''''' Dobro pojalovat''''' / [[Image:Flag of the United Kingdom.svg|30px]]''''' Welcome''''' / [[Image:Flag of Germany.svg|30px]]''''' Willkommen'''''
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag of France.svg|30px]]''''' Bienvenue''''' / [[Image:Flag of Italy.svg|30px]]''''' Benvenuti''''' / [[Image:Flag of Spain.svg|30px]]''''' Bienvenidos''''' / [[Image:Flag of Portugal.svg|30px]]''''' Bem-vindo(a)''''' / [[Image:Flag of the Netherlands.svg|30px]]''''' Welkom'''''
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag of Turkey.svg|30px]]''''' Hoş Geldiniz''''' / [[Image:Flag of Bulgaria.svg|30px]]''''' Dobre doshli''''' /[[Image:Flag of Greece.svg|30px]]''''' Kαλώς Ήρθατε''''' / '''''[[Image:Flag of Saudi Arabia.svg|30px]] الصفحة الرئيسية'''''
&lt;/div&gt;
{| class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;width: 100%; padding: 10px; border: 2px solid #909999; background: #F6FFFF; margin-bottom: 3px; color: #000; border-radius: 5px; -moz-border-radius: 5px; -webkit-border-radius: 5px; box-shadow: 0 0 0.25em #829595; -moz-box-shadow: 0 0 0.25em #829595; -webkit-box-shadow: 0 0 0.25em #829595; text-align: center;&quot;

|-
| [[Fayl:Science barnstar.png|80px]]
|-
| '''Ilmiy faoliyati va ilmiy ishlardagi hissasi uchun'''
|-
| &lt;small&gt;— taqdim etdi: Magistr  [[Foydalanuvchi:Asliddin Almardonov|Asliddin Almardonov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Asliddin Almardonov|munozara]]) 19:17, 2026-yil 7-fevral (UTC)&lt;/small&gt;
|}</text>
      <sha1>g7up98vmjss0mrhnz8d5ghyslllkqxw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181602</id>
      <parentid>6181598</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:00:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirjalol Maxmudjonovich</username>
        <id>125666</id>
      </contributor>
      <origin>6181602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7056" sha1="olznff2agxnz8hie0ueh8xege6dy2b7" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:Foydalanuvchi:&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;&lt;/span&gt;}}
{| cellpadding=&quot;10&quot; cellspacing=&quot;8&quot; style=&quot;width: 100%; background-color: 	#191970; border: 1px solid 	#3399ff; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot;
|- style=&quot;display: none;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding: 0;&quot; |5D
HELLO Heading here, but remove 'display: none;' on row (above; leave just '|-')
|-d
| style=&quot;width: 70%; background-color: 	#fffadd; border-width: 1px 4px 4px 1px; border-style: solid; border-color: 	#ffd700; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot; rowspan=&quot;2&quot; |
&lt;div style=&quot;font-family: 'Maiandra GD', sans-serif; font-size: 10pt; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: 5px; margin-right: -5px; padding: 5px; padding-top: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: -5px; margin-right: -5px; padding: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''{{CURRENTDAYNAME}}, {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}}'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

{{Vikipediyachi
 |tasvir          = 
[[File:Maxmudjonovich Mirjalol.jpg|thumb|  [[File:Makhmujonovich.jpg|thumb|Makhmudjonovich]]Wikipedia [[Smurflar]] guruhi]] 
 |eni               = 
 |caption  = 
 |toliqismi                  =
 |ismi                  = Mirjalol
 |sharifi             = Maxmudjonovich
 |familiyasi              = Najmiyev
 |nickname              = 
 |tavallud sanasi        = 08.01.2004
 |taʼlim                 = [[Bakalavr]]
 |kasbi          =  Telekommunikatsiya injineri
 |mamlakat               = [[Oʻzbekiston]]
 |yashash joyi     = [[Buxoro viloyati]] [[Olot tumani]]
 |fuqaroligi          = [[Oʻzbekiston]] fuqorosi
 |millati       =  [[Oʻzbek]]
 |dini      = [[Islom]]
 |siyosiy qarashlari = 
 |viki-ideologiyasi       = 
 |e-mail               = najmiyevmirjalol4@gmail.com
 |icq                  = 
 |skype                = 
 |twitter              = 
 |facebook             = 
 |vk                   = 
 |telegram               =https://t.me/makhmudjonovich_0801
}}

==Yutuqlar==
2024-yil Raqamli texnologiyalar vazirligi stipendiasi &lt;br/&gt;
2024-yil Yil talabasi &quot;Eng yaxshi ixtirochi innovator talaba&lt;br/&gt;
 
==Ish faoliyati==
2023-2024-yil &quot;Bellissimo Pizza&quot; Samarqand Gilyon filiali Menejer&lt;br/&gt;
2025-yil &quot;Alipos&quot; MCHJ Texnik Hodim&lt;br/&gt;
2025-2026-yil &quot;Oʻzbektelecom&quot; AK&lt;br/&gt;   
===Oliy maqsadim===
Oʻz mutaxasisligim boʻyicha [[jamiyat]]ga va oʻz oilamga foydasi tegadigan shaxs boʻlib yetishish. Oilam bilan haqiqiy musulmonlarga xos huzr - halovatda yashash. 
===Ilmiy ishlarim===
Ilmiy maqolalar ([[respublika]] miqyosida) - 10 dan ziyod

Ilmiy maqola([[xalqaro]] miqyosida 10 ga yaqin)

Dasturiy [[guvohnoma]] (DGU)- 9 ta

[[Wikipedia]]da - 500 dan ziyod tahrirlar


{| role=&quot;presentation&quot; class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
| &lt;strong&gt; Vikipediya foydalanuvchi qutilari : &lt;/strong&gt;
|-
|{{Userbox/WikiOromgoh IV/5-guruh}}
|{{Userbox/WikiStipendiya}}

|{{Userbox
|id = [[Fayl:Bukhara region.jpeg|60px|Buxoro viloyati]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.9em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[Buxoro viloyati]]dan.'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.9em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:2}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]
&lt;/noinclude&gt;
|-
|{{Userbox/Yomgʻir}}

|{{Foydalanuvchi hissasi|500}}
|{{musulmon foydalanuvchi}}
|-
|{{Userbox/booklover}}
|{{Userbox
|id = [[File:TATU Samarqand filiali.jpg|60px|Samarqand filiali]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.6em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[TATU]] [[Samarqand]] filiali WikiClub aʼzosi'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.6em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:9}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi TATU Samarqand filiali WikiClub aʼzosi]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi Buxoro viloyatidan]]
&lt;/noinclude&gt;

|{{User chromebrowser}}
|-
|{{Foydalanuvchi:Box/User Wikipedian for|yil=2024|oy=3|kun=4}}

|{{Hozirgi yoshi|kun=8|oy=01|yil=2004}}
|{{Userbox/Maqolalar foizi|58}}
|-
|{{#babel:uz-N}}
|{{User Windows 10}}
|{{User Uzbekistan}}
|-
|{{Userbox/Musiqasevar}}
|{{User SWC}}
|{{userbox
| border-c = #78866b
| id       = [[Image:Mosque02.svg|45px]]
| id-c     = #50c878
| info     = Ushbu foydalanuvchi '''[[Loyiha:Islom|Islom loyihasi]]'''da ishtirok etadi.
| info-c   = #cfc
| usercategory  = Islom loyihasi ishtirokchilari
| nocat = {{{nocat|}}}
}}&lt;noinclude&gt;

[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari]]
&lt;/noinclude&gt;
|}
{{Markaziy Osiyo tillaridagi Vikipediyalar}}
__NOTOC__
|}

{| style=&quot;width:100%; text-align:center; background-color:#f4f8ff; border:1px solid #b6c8ff; border-radius:10px; margin-top:10px;&quot;

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag_of_Karakalpakstan.svg|30px]]''''' Xosh kelipsiz''''' / [[Image:Flag of Uzbekistan.svg|30px]]''''' Xush Kelibsiz''''' / [[Image:Flag of Russia.svg|30px]]''''' Dobro pojalovat''''' / [[Image:Flag of the United Kingdom.svg|30px]]''''' Welcome''''' / [[Image:Flag of Germany.svg|30px]]''''' Willkommen'''''
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag of France.svg|30px]]''''' Bienvenue''''' / [[Image:Flag of Italy.svg|30px]]''''' Benvenuti''''' / [[Image:Flag of Spain.svg|30px]]''''' Bienvenidos''''' / [[Image:Flag of Portugal.svg|30px]]''''' Bem-vindo(a)''''' / [[Image:Flag of the Netherlands.svg|30px]]''''' Welkom'''''
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag of Turkey.svg|30px]]''''' Hoş Geldiniz''''' / [[Image:Flag of Bulgaria.svg|30px]]''''' Dobre doshli''''' /[[Image:Flag of Greece.svg|30px]]''''' Kαλώς Ήρθατε''''' / '''''[[Image:Flag of Saudi Arabia.svg|30px]] الصفحة الرئيسية'''''
&lt;/div&gt;
{| class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;width: 100%; padding: 10px; border: 2px solid #909999; background: #F6FFFF; margin-bottom: 3px; color: #000; border-radius: 5px; -moz-border-radius: 5px; -webkit-border-radius: 5px; box-shadow: 0 0 0.25em #829595; -moz-box-shadow: 0 0 0.25em #829595; -webkit-box-shadow: 0 0 0.25em #829595; text-align: center;&quot;

|-
| [[Fayl:Science barnstar.png|80px]]
|-
| '''Ilmiy faoliyati va ilmiy ishlardagi hissasi uchun'''
|-
| &lt;small&gt;— taqdim etdi: Magistr  [[Foydalanuvchi:Asliddin Almardonov|Asliddin Almardonov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Asliddin Almardonov|munozara]]) 19:17, 2026-yil 7-fevral (UTC)&lt;/small&gt;
|}</text>
      <sha1>olznff2agxnz8hie0ueh8xege6dy2b7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181603</id>
      <parentid>6181602</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:01:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirjalol Maxmudjonovich</username>
        <id>125666</id>
      </contributor>
      <comment>/* Yutuqlar */</comment>
      <origin>6181603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7058" sha1="l04aqc323h25spccwll8rncyldq96ya" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:Foydalanuvchi:&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;&lt;/span&gt;}}
{| cellpadding=&quot;10&quot; cellspacing=&quot;8&quot; style=&quot;width: 100%; background-color: 	#191970; border: 1px solid 	#3399ff; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot;
|- style=&quot;display: none;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding: 0;&quot; |5D
HELLO Heading here, but remove 'display: none;' on row (above; leave just '|-')
|-d
| style=&quot;width: 70%; background-color: 	#fffadd; border-width: 1px 4px 4px 1px; border-style: solid; border-color: 	#ffd700; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot; rowspan=&quot;2&quot; |
&lt;div style=&quot;font-family: 'Maiandra GD', sans-serif; font-size: 10pt; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: 5px; margin-right: -5px; padding: 5px; padding-top: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: -5px; margin-right: -5px; padding: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''{{CURRENTDAYNAME}}, {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}}'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

{{Vikipediyachi
 |tasvir          = 
[[File:Maxmudjonovich Mirjalol.jpg|thumb|  [[File:Makhmujonovich.jpg|thumb|Makhmudjonovich]]Wikipedia [[Smurflar]] guruhi]] 
 |eni               = 
 |caption  = 
 |toliqismi                  =
 |ismi                  = Mirjalol
 |sharifi             = Maxmudjonovich
 |familiyasi              = Najmiyev
 |nickname              = 
 |tavallud sanasi        = 08.01.2004
 |taʼlim                 = [[Bakalavr]]
 |kasbi          =  Telekommunikatsiya injineri
 |mamlakat               = [[Oʻzbekiston]]
 |yashash joyi     = [[Buxoro viloyati]] [[Olot tumani]]
 |fuqaroligi          = [[Oʻzbekiston]] fuqorosi
 |millati       =  [[Oʻzbek]]
 |dini      = [[Islom]]
 |siyosiy qarashlari = 
 |viki-ideologiyasi       = 
 |e-mail               = najmiyevmirjalol4@gmail.com
 |icq                  = 
 |skype                = 
 |twitter              = 
 |facebook             = 
 |vk                   = 
 |telegram               =https://t.me/makhmudjonovich_0801
}}

==Yutuqlar==
2024-yil Raqamli texnologiyalar vazirligi stipendiasi &lt;br/&gt;
2024-yil Yil talabasi &quot;Eng yaxshi ixtirochi innovator talabasi&quot;&lt;br/&gt;

==Ish faoliyati==
2023-2024-yil &quot;Bellissimo Pizza&quot; Samarqand Gilyon filiali Menejer&lt;br/&gt;
2025-yil &quot;Alipos&quot; MCHJ Texnik Hodim&lt;br/&gt;
2025-2026-yil &quot;Oʻzbektelecom&quot; AK&lt;br/&gt;   
===Oliy maqsadim===
Oʻz mutaxasisligim boʻyicha [[jamiyat]]ga va oʻz oilamga foydasi tegadigan shaxs boʻlib yetishish. Oilam bilan haqiqiy musulmonlarga xos huzr - halovatda yashash. 
===Ilmiy ishlarim===
Ilmiy maqolalar ([[respublika]] miqyosida) - 10 dan ziyod

Ilmiy maqola([[xalqaro]] miqyosida 10 ga yaqin)

Dasturiy [[guvohnoma]] (DGU)- 9 ta

[[Wikipedia]]da - 500 dan ziyod tahrirlar


{| role=&quot;presentation&quot; class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
| &lt;strong&gt; Vikipediya foydalanuvchi qutilari : &lt;/strong&gt;
|-
|{{Userbox/WikiOromgoh IV/5-guruh}}
|{{Userbox/WikiStipendiya}}

|{{Userbox
|id = [[Fayl:Bukhara region.jpeg|60px|Buxoro viloyati]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.9em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[Buxoro viloyati]]dan.'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.9em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:2}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]
&lt;/noinclude&gt;
|-
|{{Userbox/Yomgʻir}}

|{{Foydalanuvchi hissasi|500}}
|{{musulmon foydalanuvchi}}
|-
|{{Userbox/booklover}}
|{{Userbox
|id = [[File:TATU Samarqand filiali.jpg|60px|Samarqand filiali]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.6em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[TATU]] [[Samarqand]] filiali WikiClub aʼzosi'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.6em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:9}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi TATU Samarqand filiali WikiClub aʼzosi]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi Buxoro viloyatidan]]
&lt;/noinclude&gt;

|{{User chromebrowser}}
|-
|{{Foydalanuvchi:Box/User Wikipedian for|yil=2024|oy=3|kun=4}}

|{{Hozirgi yoshi|kun=8|oy=01|yil=2004}}
|{{Userbox/Maqolalar foizi|58}}
|-
|{{#babel:uz-N}}
|{{User Windows 10}}
|{{User Uzbekistan}}
|-
|{{Userbox/Musiqasevar}}
|{{User SWC}}
|{{userbox
| border-c = #78866b
| id       = [[Image:Mosque02.svg|45px]]
| id-c     = #50c878
| info     = Ushbu foydalanuvchi '''[[Loyiha:Islom|Islom loyihasi]]'''da ishtirok etadi.
| info-c   = #cfc
| usercategory  = Islom loyihasi ishtirokchilari
| nocat = {{{nocat|}}}
}}&lt;noinclude&gt;

[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari]]
&lt;/noinclude&gt;
|}
{{Markaziy Osiyo tillaridagi Vikipediyalar}}
__NOTOC__
|}

{| style=&quot;width:100%; text-align:center; background-color:#f4f8ff; border:1px solid #b6c8ff; border-radius:10px; margin-top:10px;&quot;

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag_of_Karakalpakstan.svg|30px]]''''' Xosh kelipsiz''''' / [[Image:Flag of Uzbekistan.svg|30px]]''''' Xush Kelibsiz''''' / [[Image:Flag of Russia.svg|30px]]''''' Dobro pojalovat''''' / [[Image:Flag of the United Kingdom.svg|30px]]''''' Welcome''''' / [[Image:Flag of Germany.svg|30px]]''''' Willkommen'''''
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag of France.svg|30px]]''''' Bienvenue''''' / [[Image:Flag of Italy.svg|30px]]''''' Benvenuti''''' / [[Image:Flag of Spain.svg|30px]]''''' Bienvenidos''''' / [[Image:Flag of Portugal.svg|30px]]''''' Bem-vindo(a)''''' / [[Image:Flag of the Netherlands.svg|30px]]''''' Welkom'''''
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag of Turkey.svg|30px]]''''' Hoş Geldiniz''''' / [[Image:Flag of Bulgaria.svg|30px]]''''' Dobre doshli''''' /[[Image:Flag of Greece.svg|30px]]''''' Kαλώς Ήρθατε''''' / '''''[[Image:Flag of Saudi Arabia.svg|30px]] الصفحة الرئيسية'''''
&lt;/div&gt;
{| class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;width: 100%; padding: 10px; border: 2px solid #909999; background: #F6FFFF; margin-bottom: 3px; color: #000; border-radius: 5px; -moz-border-radius: 5px; -webkit-border-radius: 5px; box-shadow: 0 0 0.25em #829595; -moz-box-shadow: 0 0 0.25em #829595; -webkit-box-shadow: 0 0 0.25em #829595; text-align: center;&quot;

|-
| [[Fayl:Science barnstar.png|80px]]
|-
| '''Ilmiy faoliyati va ilmiy ishlardagi hissasi uchun'''
|-
| &lt;small&gt;— taqdim etdi: Magistr  [[Foydalanuvchi:Asliddin Almardonov|Asliddin Almardonov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Asliddin Almardonov|munozara]]) 19:17, 2026-yil 7-fevral (UTC)&lt;/small&gt;
|}</text>
      <sha1>l04aqc323h25spccwll8rncyldq96ya</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181609</id>
      <parentid>6181603</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:08:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirjalol Maxmudjonovich</username>
        <id>125666</id>
      </contributor>
      <origin>6181609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7058" sha1="1p0v47h1orzqxt0s5k6nxaxuvaxmh39" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:Foydalanuvchi:&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;&lt;/span&gt;}}
{| cellpadding=&quot;10&quot; cellspacing=&quot;8&quot; style=&quot;width: 100%; background-color: 	#191970; border: 1px solid 	#3399ff; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot;
|- style=&quot;display: none;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding: 0;&quot; |5D
HELLO Heading here, but remove 'display: none;' on row (above; leave just '|-')
|-d
| style=&quot;width: 70%; background-color: 	#fffadd; border-width: 1px 4px 4px 1px; border-style: solid; border-color: 	#ffd700; vertical-align: top; border-radius: 8px; -moz-border-radius: 8px; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75);&quot; rowspan=&quot;2&quot; |
&lt;div style=&quot;font-family: 'Maiandra GD', sans-serif; font-size: 10pt; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: 5px; margin-right: -5px; padding: 5px; padding-top: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;{{Round corners}}; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: -5px; margin-right: -5px; padding: 5px; background: LightCyan; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''{{CURRENTDAYNAME}}, {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}}'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

{{Vikipediyachi
 |tasvir          = 
[[File:Maxmudjonovich Mirjalol.jpg|thumb|  [[File:Makhmujonovich.jpg|thumb|Makhmudjonovich]]Wikipedia [[Smurflar]] guruhi]] 
 |eni               = 
 |caption  = 
 |toliqismi                  =
 |ismi                  = Mirjalol
 |sharifi             = Maxmudjonovich
 |familiyasi              = Najmiyev
 |nickname              = 
 |tavallud sanasi        = 08.01.2004
 |taʼlim                 = [[Bakalavr]]
 |kasbi          =  Telekommunikatsiya injineri
 |mamlakat               = [[Oʻzbekiston]]
 |yashash joyi     = [[Buxoro viloyati]] [[Olot tumani]]
 |fuqaroligi          = [[Oʻzbekiston]] fuqorosi
 |millati       =  [[Oʻzbek]]
 |dini      = [[Islom]]
 |siyosiy qarashlari = 
 |viki-ideologiyasi       = 
 |e-mail               = najmiyevmirjalol4@gmail.com
 |icq                  = 
 |skype                = 
 |twitter              = 
 |facebook             = 
 |vk                   = 
 |telegram               =https://t.me/makhmudjonovich_0801
}}

==Yutuqlar==
2024-yil Raqamli texnologiyalar vazirligi stipendiasi &lt;br/&gt;
2024-yil Yil talabasi &quot;Eng yaxshi ixtirochi innovator talabasi&quot;&lt;br/&gt;

==Ish faoliyati==
2023-2024-yil &quot;Bellissimo Pizza&quot; Samarqand Gilyon filiali Menejer&lt;br/&gt;
2025-yil &quot;Alipos&quot; MCHJ Texnik Hodim&lt;br/&gt;
2025-2026-yil &quot;Oʻzbektelecom&quot; AK&lt;br/&gt;   
===Oliy maqsadim===
Oʻz mutaxasisligim boʻyicha [[jamiyat]]ga va oʻz oilamga foydasi tegadigan shaxs boʻlib yetishish. Oilam bilan haqiqiy musulmonlarga xos huzr - halovatda yashash. 
===Ilmiy ishlarim===
Ilmiy maqolalar ([[respublika]] miqyosida) - 10 dan ziyod

Ilmiy maqola([[xalqaro]] miqyosida 10 ga yaqin)

Dasturiy [[guvohnoma]] (DGU)- 9 ta

[[Wikipedia]]da - 500 dan ziyod tahrirlar


{| role=&quot;presentation&quot; class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
| &lt;strong&gt; Vikipediya foydalanuvchi qutilari : &lt;/strong&gt;
|-
|{{Userbox/WikiOromgoh IV/5-guruh}}
|{{Userbox/WikiStipendiya}}

|{{Userbox
|id = [[Fayl:Bukhara region.jpeg|60px|Buxoro viloyati]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.9em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[Buxoro viloyati]]dan.'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.9em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:2}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|Buxoro viloyati]]
&lt;/noinclude&gt;
|-
|{{Userbox/Yomgʻir}}

|{{Foydalanuvchi hissasi|500}}
|{{musulmon foydalanuvchi}}
|-
|{{Userbox/booklover}}
|{{Userbox
|id = [[File:TATU Samarqand filiali.jpg|60px|Samarqand filiali]]
|id-c = #FFFFFF
|id-s = 0.6em
|info = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bu foydalanuvchi '''[[TATU]] [[Samarqand]] filiali WikiClub aʼzosi'''&lt;/div&gt;
|info-c = #E0E8FF
|info-s = 0.6em
|border-c = #99B3FF
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:9}}|
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]}}
&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari|TATU Samarqand filiali]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi TATU Samarqand filiali WikiClub aʼzosi]]
[[Turkum:Bu foydalanuvchi Buxoro viloyatidan]]
&lt;/noinclude&gt;

|{{User chromebrowser}}
|-
|{{Foydalanuvchi:Box/User Wikipedian for|yil=2024|oy=3|kun=4}}

|{{Hozirgi yoshi|kun=8|oy=01|yil=2004}}
|{{Userbox/Maqolalar foizi|63}}
|-
|{{#babel:uz-N}}
|{{User Windows 10}}
|{{User Uzbekistan}}
|-
|{{Userbox/Musiqasevar}}
|{{User SWC}}
|{{userbox
| border-c = #78866b
| id       = [[Image:Mosque02.svg|45px]]
| id-c     = #50c878
| info     = Ushbu foydalanuvchi '''[[Loyiha:Islom|Islom loyihasi]]'''da ishtirok etadi.
| info-c   = #cfc
| usercategory  = Islom loyihasi ishtirokchilari
| nocat = {{{nocat|}}}
}}&lt;noinclude&gt;

[[Turkum:Foydalanuvchi qutilari]]
&lt;/noinclude&gt;
|}
{{Markaziy Osiyo tillaridagi Vikipediyalar}}
__NOTOC__
|}

{| style=&quot;width:100%; text-align:center; background-color:#f4f8ff; border:1px solid #b6c8ff; border-radius:10px; margin-top:10px;&quot;

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag_of_Karakalpakstan.svg|30px]]''''' Xosh kelipsiz''''' / [[Image:Flag of Uzbekistan.svg|30px]]''''' Xush Kelibsiz''''' / [[Image:Flag of Russia.svg|30px]]''''' Dobro pojalovat''''' / [[Image:Flag of the United Kingdom.svg|30px]]''''' Welcome''''' / [[Image:Flag of Germany.svg|30px]]''''' Willkommen'''''
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag of France.svg|30px]]''''' Bienvenue''''' / [[Image:Flag of Italy.svg|30px]]''''' Benvenuti''''' / [[Image:Flag of Spain.svg|30px]]''''' Bienvenidos''''' / [[Image:Flag of Portugal.svg|30px]]''''' Bem-vindo(a)''''' / [[Image:Flag of the Netherlands.svg|30px]]''''' Welkom'''''
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[Image:Flag of Turkey.svg|30px]]''''' Hoş Geldiniz''''' / [[Image:Flag of Bulgaria.svg|30px]]''''' Dobre doshli''''' /[[Image:Flag of Greece.svg|30px]]''''' Kαλώς Ήρθατε''''' / '''''[[Image:Flag of Saudi Arabia.svg|30px]] الصفحة الرئيسية'''''
&lt;/div&gt;
{| class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;width: 100%; padding: 10px; border: 2px solid #909999; background: #F6FFFF; margin-bottom: 3px; color: #000; border-radius: 5px; -moz-border-radius: 5px; -webkit-border-radius: 5px; box-shadow: 0 0 0.25em #829595; -moz-box-shadow: 0 0 0.25em #829595; -webkit-box-shadow: 0 0 0.25em #829595; text-align: center;&quot;

|-
| [[Fayl:Science barnstar.png|80px]]
|-
| '''Ilmiy faoliyati va ilmiy ishlardagi hissasi uchun'''
|-
| &lt;small&gt;— taqdim etdi: Magistr  [[Foydalanuvchi:Asliddin Almardonov|Asliddin Almardonov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Asliddin Almardonov|munozara]]) 19:17, 2026-yil 7-fevral (UTC)&lt;/small&gt;
|}</text>
      <sha1>1p0v47h1orzqxt0s5k6nxaxuvaxmh39</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi munozarasi:Mirjalol Maxmudjonovich</title>
    <ns>3</ns>
    <id>1073312</id>
    <revision>
      <id>6181560</id>
      <parentid>5897212</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:54:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirjalol Maxmudjonovich</username>
        <id>125666</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Javob</comment>
      <origin>6181560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4683" sha1="nj0sgzi11mw1mshslwuk7cb72g0002i" xml:space="preserve">{| style=&quot;width:100%; text-align:center; background-color:#f4f8ff; border:1px solid #b6c8ff; border-radius:10px; margin-top:10px;&quot;
|-
| [[Fayl:Science barnstar.png|80px]]
|-
| '''Ilmiy faoliyati va ilmiy ishlardagi hissasi uchun'''
|-
| &lt;small&gt;— taqdim etdi: Magistr  [[Foydalanuvchi:Asliddin Almardonov|Asliddin Almardonov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Asliddin Almardonov|munozara]]) 19:17, 2026-yil 7-fevral (UTC)&lt;/small&gt;
|}

:Rahmat e`tibo uchun [[Foydalanuvchi:Mirjalol Maxmudjonovich|Mirjalol Maxmudjonovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirjalol Maxmudjonovich|munozara]]) 04:54, 2026-yil 22-iyun (UTC)


{{Shu yerda javob beraman}}
{{Hello}} [[Foydalanuvchi:ShohjahonSobirov|&lt;span style=&quot;font-family:Old English Text MT;color:#000000;background-color:#fafafa;text-align:center;&quot;&gt;Programmer&lt;/span&gt;]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:ShohjahonSobirov|munozara]]) 11:55, 12-Mart 2024 (UTC)

== „[[:Najmiyev Mirjalol]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi ==
[[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] 

Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Najmiyev Mirjalol]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:TOʻM#M6]] va [[VP:TOʻM#U2]]“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning.

Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring.

Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:Axadjon1|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:Axadjon1|Axadjon1]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Axadjon1|munozara]]) 19:32, 26-Mart 2024 (UTC)

== Mukofotimni qabul eting! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[Fayl:Copyeditor Barnstar Hires.png|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''„Aʼlo tahrirchi“ yulduzi'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | Ajoyib va samimiy tahrirchi uchun [[Foydalanuvchi:Mirjalol Najmiyev|Mirjalol Najmiyev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirjalol Najmiyev|munozara]]) 09:47, 29-Mart 2024 (UTC)
|}

:raxmat [[Foydalanuvchi:Mirjalol Maxmudjonovich|Mirjalol Maxmudjonovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirjalol Maxmudjonovich|munozara]]) 09:48, 29-Mart 2024 (UTC)

==Forumda ishtirok eting==
Salom, hurmatli foydalanuvchi! Sizni o'zbek tilidagi kishi ismlari yozilishi bo'yicha bo'lib o'tayotgan forumda o'z fikr va ovozingiz bilan ishtirok etishingizni so'rab qolaman. Munozara sahifasi [https://uz.wikipedia.org/wiki/Vikipediya_munozarasi:Maqolalarni_nomlash_(kishilar_ismlari)#Badiiy%20asarlar%20va%20qonunlarda%20shaxsiyatlar%20ismlar bu yerda]. [[User:Salazarov|&lt;span style=&quot;color:#4e3687;font-family:Algerian&quot;&gt;'''Salazarov'''&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;([[User talk:Salazarov|&lt;span style=&quot;color:#c90e0e&quot;&gt;gaplashuvuza?&lt;/span&gt;]])&lt;/sup&gt; 07:24, 8-Aprel 2024 (UTC)
== Şabat, Turkmenistan ==
[[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Şabat, Turkmenistan]]“ maqolasi [[Vikipediya:Tezda oʻchirish mezonlari|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M8|M8]]: Avvaldan mavjud maqolaning nusxasi boʻlgan maqola“) binoan oʻchirildi. Agar maqolani qoidalarga mos keladi, deb oʻylasangiz, [[Vikipediya:Tiklashga|mana bu sahifada]] soʻrov qoldirishingiz yoki [[Foydalanuvchi munozarasi:Kagansky|munozara sahifamda]] xabar qoldirishingiz mumkin. Rahmat. [[Foydalanuvchi:Kagansky|'''''Kagansky''''']] '''''[[User talk:Kagansky|&lt;sup&gt;munozara&lt;/sup&gt;]]''''' 11:08, 1-May 2024 (UTC)

== Yangi maqolalar yuzasidan  ==

[[Shabat Turkmaniston]] shu maqolani ikki marta yaratibsiz, duplikat yaratishdan cheklaning — [[Foydalanuvchi:Axadjon1|Axadjon1]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Axadjon1|munozara]]) 11:26, 1-May 2024 (UTC)

:E'tibor uchun rahmat!  1-chi yaratganimning nomi turkcha bo`lib qolgandi, ham unga NA berilgan edi. u maqola menimcha o`chib ketdi. bu xato boshqa takrorlanmaydi. [[Foydalanuvchi:Mirjalol Maxmudjonovich|Mirjalol Maxmudjonovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirjalol Maxmudjonovich|munozara]]) 16:58, 1-May 2024 (UTC)
::Ha u maqola o'chirilibdi, endi bundan buyog'iga ishlagan odamda xato kuzatiladi, ta'biyki, shuning uchun maqolaning tepa tomonida '''Yana''' tugmasidan ko'chrish amalini bajarishni tavsiya qilaman, shunda qoidalarga mos ishlagan bo'lasiz - Yoqimli tahrirlar.[[Foydalanuvchi:Axadjon1|Axadjon1]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Axadjon1|munozara]]) 17:52, 1-May 2024 (UTC)</text>
      <sha1>nj0sgzi11mw1mshslwuk7cb72g0002i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MOL</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1078346</id>
    <revision>
      <id>6181699</id>
      <parentid>5923933</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:19:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11614" sha1="gr7eo6mbh1h2nerh1srwcpc5velaa4c" xml:space="preserve">{{Shirkat bilgiqutisi
| industry = {{MSOK}}&lt;nowiki&gt;|NEFT-GAZ VENGRIYA}}&lt;/nowiki&gt;
| founded = [[1991]]
| founder =
| defunct =
| fate =
| successor =
| hq_location = {{FLOGIFIYA|Vengirya}}: [[Budapesht]]
| products =
| revenue = {{O'SISH}} 5,959 TRLN Funt&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(19,6 MLRD $, 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;reuters&quot; /&gt;
| assets = 6,494 TRLN FUNT&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(20,0 MLRD $, 2021)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;reuters&quot; /&gt;
| parent =
| divisions =
| subsid =
}}'''MOL KOMPANIYASI''' ('''Magyar Olaj-és Gázipari Részvénytársaság''') [[Vengriya|Vengriyadagi]] eng katta neft va gaz kompaniyasidir. Bosh qarorgohi – [[Budapesht|Budapeshtda]]. 2022-yil uchun Forbes Global 2000 dunyodagi eng katta kompaniyalar roʻyxatida u 958-oʻrinni egalladi (daromad boʻyicha 610-oʻrin, sof foyda boʻyicha 653-oʻrin va aktivlar boʻyicha 1538-oʻrin)&lt;ref name=&quot;forbes&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=MOL Hungarian Oil |url=https://www.forbes.com/companies/mol-hungarian-oil/?sh=2bec3024681d |qaralgan sana=2022-06-21 |nashriyot=[[Forbes (журнал)|Forbes]] |til=en |arxivsana=2022-06-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220622110015/https://www.forbes.com/companies/mol-hungarian-oil/?sh=2bec3024681d}}&lt;/ref&gt; .

== Tarixi ==
1991-yilda tashkil etilgan.

[[Avstriya-Vengriya imperiyasi|Avstriya-Vengriya]] hududida neft qazib olish 19-asr oʻrtalarida [[Transilvaniya]] va Mura daryosi vodiysida boshlangan. 1882-yilda Vengriyada birinchi neftni qayta ishlash zavodi barpo etildi va birinchi neft kompaniyasi tashkil etildi. [[Birinchi jahon urushi]] boshlanishiga qadar Vengriyada umumiy islab chiqarish kuniga 600 ming barrel boʻlgan oʻndan ortiq neftni qayta ishlash zavodlari ishlagan, oʻz ishlab chiqarishi 55-ming barrelni tashkil etgan, qolgan neft import qilingan. Birinchi jahon urushi tugagandan soʻng, mamlakatda Britaniya va Amerika neft kompaniyalari ishladilar, 1940-yilga kelib oʻz ishlab chiqarishi isteʼmolni deyarli toʻliq qopladi. Ikkinchi jahon urushidan keyin neft sanoati Vengriya Sovet neft kompaniyasi MASZOLAJga milliylashtirildi. 1957-yilda u Vengriya neft va gaz trestiga (OKGT) aylantirildi. 1960-yillarda SSSRdan neft yetkazib berish uchun neftni qayta ishlash quvvatlari kengaytirildi. 1980-yillarga kelib, OKGT 43 ming xodimga ega yirik diversifikatsiyalangan konglomeratga kompaniya aylandi&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=History of MOL Rt – FundingUniverse |url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/mol-rt-history/ |qaralgan sana=2022-06-21 |nashriyot=International Directory of Company Histories, Vol. 70. St. James Press, 2005 |til=en |arxivsana=2022-06-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220610121544/http://www.fundinguniverse.com/company-histories/mol-rt-history/}}&lt;/ref&gt;.

1992-yilda OKGT MOL nomi bilan mashhur Magyar Olajes Gazipari Rtga aylantirildi. 1995-yilda kompaniyaning 67% aksiyalari Budapesht fond birjasiga joylashtirilgan (qolganlari davlatda qolgan). 1990-yillar oxirida ichki bozorda raqobat kuchayib borishi bilan MOL Slovakiya, Xorvatiya va Ruminiyada yoqilgʻi quyish shoxobchalari tarmoqlarini oʻrnatib, qoʻshni mamlakatlarga tarqala boshladi. 2000-yilda „Slovakiya Slovnaft“ ning ulushi sotib olindi va 2002-yilda u butunlay oʻzlashtirildi. 2003-yilda Xorvatiyaning INA neft kompaniyasining 25 foiz ulushi sotib olindi. Neft manbai sifatida 1999-yilda YuKOS bilan Malobalikskoye konini birgalikda oʻzlashtirish toʻgʻrisida shartnoma tuzildi. 2004-yilda Ruminiyada 60 ta yoqilgʻi quyish shoxobchalari [[Royal Dutch Shell]]&lt;ref name=&quot;history&quot; /&gt; dan sotib olindi. Shuningdek, 2004-yilda Avstriyaning Roth kompaniyasi sotib olindi va MOL aksiyalari Varshava fond birjasiga joylashtirildi&lt;ref name=&quot;history2&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Our History - About MOL Group |url=https://molgroup.info/en/about-mol-group/our-history |qaralgan sana=2022-06-21 |nashriyot=MOLGroup |til=en |arxivsana=2022-06-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220610121333/https://molgroup.info/en/about-mol-group/our-history}}&lt;/ref&gt; .

2006-yilda Rossiyaning BaiTex kompaniyasi sotib olindi. Shu bilan birga, foyda keltirmaydigan gaz biznesi nemis E.ga sotilgan. ON . 2013-yilda Rossiyadagi aktivlarning bir qismi sotildi va buning evaziga [[Shimoliy dengiz|Shimoliy dengizning]] Britaniya sektorida bir nechta bloklar sotib olindi&lt;ref name=&quot;history2&quot;/&gt; .

== Egalari va boshqaruv tizimi ==
Kompaniyaning aktsiyalari Budapesht va Varshava fond birjalarida, shuningdek [[New York fond birjasi|Nyu-York fond birjasida]] Amerika depozit qimmatli qogʻozlarni (depozitariy – The Bank of New York Mellon) koʻrinishida joylashtirilgan&lt;ref name=&quot;ar2021&quot;/&gt;.

2021-yil oxirida kompaniyaning asosiy aktsiyadorlari: turli xorijiy investorlar (27.01%), mahalliy institutsional investorlar (10.54%), mahalliy xususiy investorlar (6.96%), MOL New Europe Foundation (10.48%), Budapeshtdagi ikkita universitet Maecenas Corvini Fundation fondlari. va Mathias Corvinus Collegium Fundation (har biri 10% 2019), [[OmanOil|OmanOil (Budapesht)]] (7.14%), [[OTP Bank]] (4,89%), OTP Fund Management (1,30%), ING Bank N. V. (4,78%), [[UniCredit|UniCredit Bank AG]] (3,37%), Commerzbank AG (1,20%), gʻaznachilik aksiyalari (2,58%)&lt;ref name=&quot;ar2021&quot;/&gt;.

1999-yildan beri direktorlar kengashi raisi va bosh ijrochi direktori Zsolt Hernadi boʻlib, u 1,7% aktsiyalarga egalik qiladi&lt;ref name=&quot;ar2021&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Integrated Report 2021 |url=https://molgroup.info/storage/documents/publications/annual_reports/2021/mol_group_integrated_report_2021_eng.pdf |qaralgan sana=2022-06-21 |nashriyot=MOL Group |til=en}}&lt;/ref&gt; .

== Faoliyat ==
MOL uglevodorodlarni topish va qazib olish, yetkazish, hamda, 5200 km uzunlikdagi gaz quvurlari tarmogʻidan foydalanish bilan shugʻullanadi. Kompaniya Vengriya, [[Slovakiya]] va [[Ruminiya|Ruminiyada]] 440 dan ortiq yoqilgʻi quyish shoxobchalarini boshqaradi. 2006-yil boshida tasdiqlangan uglevodorod zaxiralari 19.2 milliard m³ gaz va 10.8 million tonna neftni tashkil etdi.

MOL guruhiga [[TVK]] (Vengriya) kimyo kompaniyasi, Slovnaft neft kompaniyasi (Slovakiya) va Roth ([[Avstriya]]) savdo kompaniyasi kiradi.

2005-yilda ishlab chiqarish hajmi kuniga 100,6 ming barrel neft ekvivalentini tashkil etdi (shu jumladan gaz – 45,5 ming, neft – 55,1 ming). Kompaniyaning 2008-yildagi daromadi 20,58 milliard dollarni (2007-yilda – 14,11 milliard dollar), sof foydasi – 823,5 million dollarni (1,38 milliard dollar) tashkil etdi&lt;ref name=&quot;ved_03_09&quot;&gt;[http://www.vedomosti.ru/newsline/index.shtml?2009/03/30/749971 ''Irina Malkova''. „Surgutneftegaz“ tratit dengi]{{Недоступная ссылка|date=Май 2018|bot=InternetArchiveBot}}, Vedomosti, 30 marta 2009&lt;/ref&gt;.

2021-yilda ishlab chiqarish hajmi 110 ming barrel neft darajasida edi. e. kuniga, shundan Vengriyada – 32.4 ming barrel, Xorvatiyada – 28.1 ming barrel, Ozarbayjonda – 17 ming barrel, Buyuk Britaniyada – 13.2 ming barrel, Iroqda – 9.5 ming barrel, Pokistonda – 6.9 ming barrel, Rossiyada 4.9 ming barrel (ulush) BaiTex-da). Yil oxirida tasdiqlangan zaxiralar 335 million barrelni tashkil etdi&lt;ref name=&quot;ar2021&quot;/&gt;.

Kompaniya Vengriya, Slovakiya va Xorvatiyadagi uchta neftni qayta ishlash zavodi va ikkita neft-kimyo zavodiga egalik qiladi. Chakana savdo tarmogʻi 9 mamlakatdagi 2 mingdan ortiq yoqilgʻi quyish shoxobchalarini oʻz ichiga oladi.

2021-yil uchun daromadlar 5.96 trillion forintni (19.6 milliard dollar) tashkil etdi, shundan Vengriya 1.63 trillion forintni, Xorvatiyani – 670 milliard forintni, Chexiyani – 480 milliard forintni, Slovakiyani – 480 milliard forintni, Italiyani – 425 milliard forintni tashkil etdi. 424 milliard forint, Polsha – 291 milliard forint, Avstriya – 261 milliard forint, Serbiya – 233 milliard forint, Buyuk Britaniya – 166 milliard forint, Germaniya – 143 milliard forint, Bosniya va Gertsegovina – 137 milliard forint, [[Shveysariya]] – 111 milliard forint. – 108 mlrd forint, [[Ozarbayjon]] – 89 mlrd forint.

=== Rossiyadagi MOL kompaniyasi ===
2006-yil dekabr oyida MOL kompaniyasi [[Rossiya|Rossiyaning]] Volga-Ural mintaqasidagi [[Байтуганское нефтяное месторождение|Baytugan neft konini]] oʻzlashtirish litsenziyasiga ega boʻlgan „BaiTex“ MChJ neft kompaniyasining 100 foiz ulushini sotib olish tenderida gʻolib chiqdi. MOL vakillari kelgusi 8-9 yil ichida konni oʻzlashtirishga 200-250 million dollar sarflashni rejalashtirayotganliklarini maʼlum qilishdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=MOL pokupaet 100 % rossiyskoy neftyanoy kompanii BaiTex {{!}} Gazeta. Ru: Delovie novosti |url=http://gazeta.ru/news/business/2006/12/29/n_1020627.shtml |qaralgan sana=2012-07-11 |arxivsana=2007-01-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20070129174118/http://www.gazeta.ru/news/business/2006/12/29/n_1020627.shtml }}&lt;/ref&gt; .

Kompaniya, shuningdek, [[Tomsk viloyati|Tomsk viloyatining]] Aleksandrovskiy tumanidagi Matyushkinskiy uchastkasini rivojlantirish va oʻsishi uchun oʻzlarining litsenziyasiga ega boʻlgan „Matyushkinskaya Vertical“ MChJga ega. Havolada [[Матюшкинское нефтяное месторождение|Matyushkinskoye]], [[Квартовое нефтяное месторождение|Kvartovoye]] va [[Ледовое нефтяное месторождение|Ledovoye]] neft konlari joylashgan.

Kompaniya Rossiyada moy va moylash materiallarini etkazib berish boʻyicha rivojlangan tarqatish tarmogʻiga ega.

2009-yilning bahorida Rossiyaning Surgutneftegaz kompaniyasi MOLning 21.2% ulushini 1.4 milliard yevroga sotib oldi&lt;ref name=&quot;ved_03_09&quot;/&gt;) . Avstriyaning OMV kompaniyasidan oʻz ulushini sotib olgan „Surgutneftegaz“ MOLning eng yirik aksiyadoriga aylangani Vengriya hukumati va MOL rahbariyatini norozi boʻlib, ular dushmanona tarzda egallab olish urinishida gumon qilgan; Rossiya kompaniyasi aktsiyadorlar reestriga kiritilmagan va uning vakillari aktsiyadorlar yigʻilishlarida qatnashishiga ruxsat berilmagan&lt;ref name=&quot;газ_04_2011&quot;&gt;{{Veb manbasi |muallif= |sana= |url=http://gazeta.ru/news/business/2011/04/06/n_1780941.shtml |sarlavha=Сургутнефтегаз вновь проиграл судебный процесс против венгерской MOL |nashriyot=// gazeta.ru |qaralgan sana=2011-04-06 |arxivsana=2011-04-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110407234015/http://www.gazeta.ru/news/business/2011/04/06/n_1780941.shtml}}&lt;/ref&gt;. „Surgutneftegaz“ MOL rahbariyatini bir necha bor sudga berdi, lekin doimo magʻlub boʻldi&lt;ref name=&quot;газ_04_2011&quot; /&gt;. 2010-yildan beri bahsli aksiyalarni sotish boʻyicha muzokaralar davom etmoqda. Nihoyat, 2011-yil may oyida Surgutneftegaz Vengriya hukumati bilan Rossiya kompaniyasining MOLdagi ulushini 1.88 milliard dollarga sotib olishga kelishib olgani eʼlon qilindi. Shu munosabat bilan Vengriya Bosh vaziri [[Viktor Orbán|Viktor Orban]] shunday dedi: „Bu qiyin kurash boʻldi, energiya taʼminoti jihatidan butunlay zaif boʻlgan hech bir mamlakat kuchli boʻlolmaydi“&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Елена Мазнева. |sana= |url=http://www.vedomosti.ru/newspaper/article/260820/surgut_uhodit_s_pribylyu |sarlavha=«Сургут» уходит с прибылью |nashriyot=// Ведомости, 25.05.2011, № 93 (2859) |qaralgan sana=2011-05-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110528022315/http://www.vedomosti.ru/newspaper/article/260820/surgut_uhodit_s_pribylyu |arxivsana=2011-05-28}}&lt;/ref&gt; .

== Mulohaza ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [https://mol.hu Kompaniyaning rasmiy sayti]

[[Turkum:Vengriya iqtisodiyoti]]</text>
      <sha1>gr7eo6mbh1h2nerh1srwcpc5velaa4c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boqiy shahar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1078348</id>
    <revision>
      <id>6181605</id>
      <parentid>5776843</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:05:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirjalol Maxmudjonovich</username>
        <id>125666</id>
      </contributor>
      <origin>6181605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5191" sha1="cw2r12kztr9c0cza85qaffi2z5adqxg" xml:space="preserve">
{{Bino bilgiqutisi
| nomi             = Boqiy shahar
| asl_nomi         = Boqiy shahar
| asl_nomi_til     = 
| logo             = 
| logo_size        = 
| logo_alt         = 
| logo_caption     = 
| tasvir           = Boqiy shahar 1.jpg
| eni              = 
| tasvir_alt       = &lt;!-- yoki |alt= --&gt;
| izoh             = 
| map_type         = 
| map_alt          = 
| map_dot_mark     = 
| map_dot_label    = 
| relief           = 
| map_caption      = 
| map_size         = 
| image            = Boqiy shahar 1.jpg
| coordinates      = &lt;!-- {{coord|latitude|longitude|type:landmark|display=inline,title}} --&gt;
| eski_nomlari     = 
| muqobil_nomlari  = 
| etimologiya      = 
| maqom            = 
| boshlangan       = &lt;!-- qurilish boshlangan sana --&gt;
| tugagan          = &lt;!-- qurilish tugagan sana --&gt;
| buzilgan_sana    = 
| turi             = 
| tasnif           = 
| joylashuvi       = 
| manzil           = Samarqand, Samarqand viloyati, [[Oʻzbekiston]]
| shahar           = [[Samarqand]]
| mamlakat         = [[Oʻzbekiston]]
| narx             = 
| ren_cost         = 
| mijoz            = 
| egasi            = 
| filial           = 
| balandligi       = 
| tip              = 
| antenna_shpil    = 
| tom              = 
| eng_yuqori_qavati = 
| rasadxona        = 
| diameter         = 
| aylana_uzunligi  = 
| vazni            = 
| boshqa_oʻlchamlar = 
| material         = 
| qavatlar_soni    = 
| binoning_ichki_maydoni = 7 gerktar&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=“Kelgusida butun Samarqandning “tashrif qog‘ozi”ga aylanadi” - Shavkat Mirziyoyev “Boqiy shahar” ansambli haqida |url=https://kun.uz/27530119?q=%2Fuz%2F27530119 |website=https://kun.uz |accessdate=28-mart 2024-yil}}&lt;/ref&gt;
| liftlar_soni     = 
| yerlar           = 
| meʼmor           = 
| architecture_firm = 
| quruvchi         = 
| muhandis         = Bobur Ismoilov
| boshqa_dizaynerlar = 
| main_contractor  = 
| mukofotlar       = 
| vebsayt          = https://www.silkroad-samarkand.com
| modul            = 
| manbalar         = 
| havolalar        = 
| Commons          = 
}}
'''Boqiy shahar''' — [[Samarqand]]dagi [[Turizm|turistik]] majmua boʻlib, [[Oʻzbekiston]] xalqlari va mintaqalarning tarixiy madaniyati, anʼanalari hamda meʼmoriy merosini namoyish etuvchi qadimiy shahar koʻrinishida qayta tiklangan. Majmua [[Samarqand turizm markazi]] hududida, [[7]] [[gektar]] maydonni egallagan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Boqiy shahar |url=https://www.silkroad-samarkand.com/uz/resort/eternal-city/ |website=https://www.silkroad-samarkand.com |accessdate=28-mart 2024-yil}}&lt;/ref&gt;.

Boqiy shahar markazida bitta galereya, qadimiy sharqona uslubdagi bozor hamda 36 ta rastadan iborat 14 ta [[hunarmandchilik]] ustaxonasi joylashgan. Shuningdek, ikki milliy taomlar restorani qurilgan. Tor koʻchalarda rassomlar, hunarmandlar va [[duradgor]]larning doʻkonlari faoliyat yuritadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=BOQIY SHAHAR |url=https://ziyoratga.uz/uz/vechnyj-gorod |website=https://ziyoratga.uz |accessdate=29-mart 2024-yil}}&lt;/ref&gt;.

=== Markaziy koʻchasi ===
Tabiiy toshdan yasalgan yoʻl boʻylab sayr qilib, mehmonlar milliy kutubxona y.k [[qo‘g‘irchoq teatri]]ga tashrif buyurishlari, [[kashtachilik]] sanʼati, [[milliy]] [[liboslar]] va [[tanga]] zarb qilish sanʼati b.n tanishishlari, shuningdek, [[Samarqand non]]i y.k somsasi b.n mehmon boʻlishlari m.n&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Бека Тур |url=https://bekatour.ru/tourism/pt002663 |website=https://bekatour.ru |accessdate=29-mart 2024-yil}}&lt;/ref&gt;
=== Fargʻona koʻchasi ===
Shaharning gʻarbiy chegarasidagi [[Fargʻona]] koʻchasida – [[Xitoy]] va [[Yevropa]] oraligʻidagi toʻquvchilik – [[gilam]], [[atlas]] va [[adras]], shuningdek [[Rishton]] kulolchiligi va [[oʻzbek]] milliy taomlari – [[palov]], [[non]] va [[holva]].larni koʻrishingiz mumkin&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Ko‘p asrlik tarix jamlangan “Boqiy shahar” |url=https://uza.uz/oz/posts/kop-asrlik-tarix-jamlangan-boqiy-shahar_406828 |website=https://uza.uz |accessdate=28-mart 2024-yil}}&lt;/ref&gt;.
=== Buyuk Samarqand Restorani ===
Menyu boʻyicha xizmat koʻrsatuvchi milliy taomlar va 8 metrlik ustunkar mavjud. Menyuda asosiy eʼtibor oʻzbek oshxonasi taomlari va anʼanaviy sharqona retseptlarga qaratilgan. Mahsulotlarning aksariyati taʼmi va pishirish texnologiyasining aslligini saqlash maqsadida Oʻzbekistondan keltiriladi. Restoran milliy oʻzbekcha ziyofat tadbirlarini oʻtkazish uchun mos keladi.
Ish vaqti: har kuni soat 11:00 dan 00:00 gacha
=== Shou dasturlar ===
Boqiy shaharga tashrif buyuruvchilar uchun koʻcha musiqachilarining ijrolari va turli tomoshalar tashkil etilgan. Xalqaro amaliy sanʼat festivali, kulolchilik simpoziumi, jahon xalqlarining anʼanaviy liboslari festivali va rassomlarning xalqaro forumi diqqatga sazovor. Qoʻgʻirchoq teatrida mehmonlar papier-machedan tayyorlangan oʻzbek milliy qoʻgʻirchoqlari spektaklini tomosha qilishlari mumkin. Ularning prototiplari milliy ertak qahramonlari boʻladi. Teatrda yodgorlik doʻkoni mavjud boʻlib, u yerda Oʻzbekistonga sayohatingiz xotirasiga oʻzingiz yoqtirgan qoʻgʻirchoqni xarid qilishingiz mumkin.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Samarqand]]</text>
      <sha1>cw2r12kztr9c0cza85qaffi2z5adqxg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Louisa Connolly-Burnham</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1079729</id>
    <revision>
      <id>6181527</id>
      <parentid>6091663</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:27:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7220" sha1="iti1fjysajlnng375sgorflz43tbrdo" xml:space="preserve">'''Louisa Sarah Anne Connolly-Burnham''' (23-iyun 1992-yilda tugʻilgan) ingliz aktrisasi, kino rejissyor va musiqachi. U [[CBBC]] seriyasida Wolfblood (2012-2014) va [[Nickelodeon|Nikelodeon]] seriyasida House of Anubis (2013) rollari orqali mashhurlikka erishgan.

U &quot;The Call Centre&quot; (2020) qisqa filmida rejissyorlik  deberiyatini qildi. Connolly-Burnham va uning sheriklari Jeyms Nyu Virens nomli musiqa albomini yaratishgan.

== Erta hayot ==
Connolly-Burnham Solihull, West Midlands shahrida tugʻilgan va ikki ukasi bilan birga Bukingxemshirda katta boʻlgan. U Wycombe oʻrta maktabida oʻqigan. Bobosi uni Jeckie Palmer Stage maktabida shanba sinflariga oʻqishga kiritdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.pushpr.co.uk/2016/11/21/15-minutes-with-actress-louisa-connolly-burnham/ |sarlavha=15 minutes with… Actress, Louisa Connolly-Burnham |ish=Push PR |sana=21 November 2016 |qaralgan sana=27 May 2022 |arxivsana=2019-02-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190217101109/http://www.pushpr.co.uk/2016/11/21/15-minutes-with-actress-louisa-connolly-burnham/ }}&lt;/ref&gt;.U Tring Parkdagi san'at ta'lim maktabiga oʻqishga kirdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.mandy.com/us/voice-artist/louisa-connolly-burnham-2 |sarlavha=Louisa Connolly-Burnham, London |ish=Mandy |qaralgan sana=27 May 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
Connolly-Burnham 2007-yilgi &quot;Coming Down the Mountain&quot; televideniye filmida va &quot;Midsomer Murders&quot; jinoyat dramasi seriyasida kichik rollarni ijro etadi. 2012-yilda Connolly-Burnham [[BAFTA]] nomzodida [[CBBC]]-ning &quot;Wolfblood&quot; nomzodida Bobbi Lockwood, Aimeé Kelly va Kedar Uilyams-Sterling bilan birga oʻynagan Shannon Kelly rolida muvaffaqiyat qozongan. U 2014-yilda uchinchi mavsum yakunida kinodan ketdi.

2013-yilda Connolly-Burnham [[Nickelodeon|Nikelodeon]] seriyasining uchinchi va oxirgi mavsumida Uylov Jenks rolini oʻynadi. 2014-yilda u &quot;Beneath Water&quot; qisqa filmida rol ijro etadi va keyinchalik 2015-yilda Queens Jahon kino festivalida eng yaxshi aktrisa nominatsiyasiga sazovor boʻldi. Oʻshandan beri u [[BBC]] davr dramasining 2014-yilgi Rojdestvo maxsus seriyasida &quot;Avril Fox&quot; rolida paydo boʻldi. U ''Holbi shahri'' (2015), Oʻlim jannatda (2016), Drifters (2016) va Qasariq (2016) filmlarida ham rol oʻynagan.

Connolly-Burnham 2017-yilgi teatr ishlab chiqarishi Tribes at the Crucible Theatre-da yirik rol oʻynash bilan  birga sahna debutini qildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Review: Tribes at the Sheffield Crucible Studio |url=http://exeuntmagazine.com/reviews/review-tribes-sheffield-crucible/ |qaralgan sana=2022-05-03 |ish=Exeunt Magazine |arxivsana=2022-01-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220129013333/http://exeuntmagazine.com/reviews/review-tribes-sheffield-crucible/ }}&lt;/ref&gt;. U shuningdek, 2018-yilda The Park Teatrida ''Beyrut'' teatrida rol oʻynagan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=King |ism=Stuart |sarlavha=Review: BEIRUT at the Park Theatre |url=https://www.londonboxoffice.co.uk/news/post/beirut-critic |qaralgan sana=2022-05-03 |ish=Theatre News and Reviews |til=en}}&lt;/ref&gt;. 2019-yilda Connolly-Burnham oʻzining Thimble Films ishlab chiqarish kompaniyasini tashkil etdi va qisqa film The Call Centre (2020) bilan rejissyorlik debuteringni qildi&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://tresamagazine.com/2019/11/29/louisa-connolly-burnham/|title=Louisa Connolly-Burnham|journal=TresA|date=29 November 2019|access-date=27 May 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Voicebank London |url=https://www.voicebanklondon.co.uk/artist/louisa-connolly-burnham |qaralgan sana=2022-05-03 |ish=Voicebank London |til=en |arxivsana=2022-05-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220517142045/https://www.voicebanklondon.co.uk/artist/louisa-connolly-burnham }}&lt;/ref&gt;.U [[YouTube]]-da 1,5 milliondan ortiq koʻrishlar&lt;ref&gt;{{Citation |title=A woman at a call center makes a connection with a customer. But she goes too far. {{!}} The Call Centre |url=https://www.youtube.com/watch?v=aj5jr794EEA |access-date=2022-05-03 |language=en}}&lt;/ref&gt;.Connolly -Burnham Underwire Film Festival UK-da eng yaxshi ishlab chiqaruvchi nomzodini oldi.

2022-yilda Connolly-Burnham ''Vampirlar akademiyasi'' &quot;Pavox&quot; adaptidagi Silver rolini ijro etish  bilan televideniyega qaytdi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |muallif=Zee |ism=Michaela |sarlavha='Vampire Academy' Casts 8 Recurring Guest Stars (EXCLUSIVE) — TV News Roundup |url=https://variety.com/2022/tv/news/vampire-academy-recurring-guest-cast-announcement-exclusive-tv-news-roundup-1235344727/ |ish=Variety |qaralgan sana=27 September 2022 |sana=18 August 2022 |arxivsana=27 September 2022 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220927224746/https://variety.com/2022/tv/news/vampire-academy-recurring-guest-cast-announcement-exclusive-tv-news-roundup-1235344727/}}&lt;/ref&gt;.

Lockdown paytida Connolly-Burnham Jeyms Nyu bilan onlayn tanishib, ular birgalikda Virens nomi bilan alternativ xalq musiqasini yaratishni boshlashdi. Ularning debiut EP &quot;Couples Therapy&quot; 2023-yilda chiqarilishi rejalashtirilgan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.chillfiltr.com/virens-stitch-me-back-up/ |sarlavha=Gorgeous Folk Pop Preview. - Virens: Stitch Me Back Up |ish=ChillFiltr |sana=19 March 2023 |qaralgan sana=8 May 2023}}&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
!Nom
!Oʻrin
!Izohlar
|-
|2014
|''Suv ostida''
|Deyzi
|Qisqa film
|-
|2015
|''Juma kuni: Film''
|Clara
|
|-
|2016
|''Granat''
|Jurnalist
|Qisqa film
|-
|2017
|''Nasuv''
|Emma
|Qisqa film
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2018
|''Vaqt koʻrsatadi''
|Kim
|
|-
|''Dovud va Botsheva''
|Bat - Shabani
|Qisqa film
|-
|''6 - harbiy xizmatchilar: yaqin joylarda''
|Sara Dillon
|
|-
|''Karli''
|Melissa
|Qisqa film
|-
|2019
|''Odilo Fabian yoki (Moshkul orzular imkoniyati) ''
|Alisa
|Qisqa film
|-
|2020
|''Soʻrov markazi''
|Pige
|Dastur rejissori; qisqa film
|-
|TBA
|''Yozgi kechasi orzu''
|Telaliya
|''Keyingi''
|-
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
!Nom
!Oʻrin
!Izohlar
|-
|2007
|''Togʻdan tushayotgan''
|Maktab qizlari
|Televideniye filmi
|-
|2008
|''Midsomer oʻldirilganlari''
|Yosh Lou
|&quot;Oʻlim uchun tashlab ketilgan&quot;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2011
|''Koʻpchilik''
|Choʻpxona qiz
|&quot;Qizlar kuni&quot;
|-
|''Kichik krekerlar''
|Susan Bulter
|&quot;Mening birinchi Brassiere&quot;
|-
|2012–2014
|''Oʻrtoq qon''
|Shannon Kelly
|Asosiy rol (1-3 seriya) 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2013
|''[[Anubis uyi]]''
|Uylov Jenks
|Asosiy rol (3-oʻrin) 
|-
|''Shifokorlar''
|Roza Morison
|&quot;Oʻziga la'nat boʻlsin&quot;
|-
|2014
|''[[Call the Midwife|Tinchlik ayolga murojaat qiling]]''
|Avril Fox
|&quot;Yalnız bayram&quot;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2015
|''Holbi shahri''
|Rosie Greene
|&quot;Qayerga qaytib boraman&quot;
|-
|''Ishonch''
|Morgan
|&quot;Axloqiy ahmoqlikning chegarasi&quot;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2016
|''Jannatda oʻlim''
|Kim Sweeney
|&quot;Qilgʻalarni ovqatlantirish&quot;
|-
|''Drifterlar''
|Sienna
|&quot;Buyuk keskinlik&quot;
|-
|''Qurbonlik''
|Penny Levitt
|&quot;Yol uchun faqat senni xohlayman&quot;
|-
|2022
|''Vampirlar akademiyasi''
|Kumush
|Takrorlanadigan rol
|-
|}
{| class=&quot;wikitable unsortable&quot;
!Yil
!Nom
!Oʻrin
!Izohlar
|-
|2020
|''Duruvdan janubiy''
|Butrus
|
|-
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
!Nom
!Oʻrin
!Oʻrinni
|-
|2017
|''Qollar''
|Rut
|Xavfli teatr
|-
|2018
|''Beyrut''
|Koʻk
|Park teatrlari
|-
|}
{{Manbalar}}
[[Turkum:1992-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]</text>
      <sha1>iti1fjysajlnng375sgorflz43tbrdo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>OSI model</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1081728</id>
    <revision>
      <id>6181606</id>
      <parentid>6047893</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:07:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirjalol Maxmudjonovich</username>
        <id>125666</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Maxsus:Contributions/~2026-27170-92|~2026-27170-92]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:~2026-27170-92|munozara]]) tomonidan qilingan [[Vikipediya:Vandalizm|vandalizm]] tahrirlari qaytarildi.</comment>
      <origin>6181606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9193" sha1="abzb9uvw26gkl5oeuybdzb6at3d7bcw" xml:space="preserve">[[File:OSI MODELI.png|thumb|OSI model]]
'''OSI model'''i — [[tarmoq]]ni loyihalash va ishlab chiqishda qoʻllaniladigan yetti pogʻonadan tashkil topgan modeldir. Bu [[model]] uzatuvchining tarmoq qurilmasidagi ([[noutbuk]], [[marshrutizator]]) ilovadan fizik muhitdan foydalangan holda qanday qilib maʼlumotlar qabul qiluvchiga etib borishi va har ikkala tarmoq qurilmasidagi ilovalarning oʻzaro aloqalarini tavsivlaydi. Boshqacha qilib aytganda, '''OSI model'''i maʼlumotlarni uzatish uchun zarur boʻlgan tarmoq vazifalarini [[pogʻona]]lar kesimida belgilaydi va ularni yetti toifaga ajratadi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |last1=Najmiyev |first1=MOBIL TARMOQLAR: OSI MODELI, TCP VA UDP PROTOKOLLAR |title=MOBIL TARMOQLAR: OSI MODELI, TCP VA UDP PROTOKOLLAR |url=https://uzresearchers.com/index.php/ijrs/article/view/1062 |website=https://uzresearchers.com |accessdate=9-aprel 2024-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Tarix ==
1970-yildan boshlab har bir rivojlangan davlatlar oʻz tarmoqlarini yarata boshlagan. [[Buyuk britaniya]] [[NPL]] tarmogʻini, [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Qoʻshma shtatlar]] [[ARPANET]] va [[Fransiya]] CYCLADES tarmoqlarini yaratish boʻyicha ham hukumat tomonidan ham [[IBM]] kompaniyasining Tizimlarning tarmoq arxitekturasi (Systems Network Architecture) va DEC (Digital Equipment Corporation) tashkilotining DECnetm kabi xususiy tashkilotlar tomonidan moliyalashtirish jarayoni boshlandi. Oʻsha paytlarda Umumfoydalanish maʼlumotlarni uzatish tarmoqlari endigina paydo boʻla boshlagan va 1970-yillarning oxirida Umumfoydalanish tarmoqlarida X.25 standarti birinchi marta joriy etilgan. In the OSI reference model, the communications between systems are split into seven different abstraction layers: Physical, Data Link, Network, Transport, Session, Presentation, and Application&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |date=2018-08-10 |title=What is the OSI Model? |url=https://www.forcepoint.com/cyber-edu/osi-model |access-date=2022-05-20 |website=Forcepoint |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Keyinchalik Xalqaro standartlashtirish tashkiloti (ISO) 1977 yildan boshlab tarmoqning umumiy standartlari va usullarini ishlab chiqish dasturini amalga oshirdi. Xalqaro [[telegraf]] va [[telefon]] boʻyicha maslahat qoʻmitasida (CCITT) ham shunga oʻxshash jarayon amalga oshirildi. Ikkala xalqaro tashkilot ham oʻxshash tarmoq modellarini aniqlaydigan hujjatlarni ishlab chiqdi. OSI modeli birinchi marta 1978-yil fevral oyida Vashingtonda, DC shahrida Fransiyalik Hubert Zimmermann tomonidan aniqlangan. Ammo standart loyihasi ISO tomonidan 1980-yilda nashr etilgan. Oʻsha vaqtlarda tarmoqlarni loyihalash boʻyicha etolon modelni ishlab chiqish jarayoni bir nechta tashkilotlar tomonidan bir vaqt amalga oshirilgan.
1983-yilda ''CCITT'' va ''ISO'' hujjatlari oʻzaro birlashtirilib, Ochiq tizimlarning oʻzaro aloqasi uchun etolon model dastlabgi koʻrinishi yaratildi, odatda Ochiq tizimlarning oʻzaro aloqasi etolon model, OSI etolon modeli yoki oddiygina qilib OSI modeli deb nomlandi. 1984-yilda ISO xalqaro tashkiloti tomonidan ISO 7498 hamda CCITT xalqaro tashkiloti tomonidan X.200 standartlari koʻrinishida OSI etolon modeli haqida maʼlumotlar nashr etildi. CCITT xalqaro tashkilot hozirgi kunda ITU-T telekommunikatsiya standartlashtirish sektori deb nomlanadi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi |last1=5.	Akbarova, N., &amp; Azamatov, Z.. (2023). |title=Deformation measurement by digital holographic interferometry. In E3S Web of Conferences (Vol. 434, p. 01039). EDP Sciences |publisher=In E3S Web of Conferences (Vol. 434, p. 01039). EDP Sciences |accessdate=9-aprel 2024-yil}}&lt;/ref&gt;.

'''Taqdimot pogʻonasi''' — (Presentation Layer) tarmoq kompyuterlari oʻrtasida maʼlumotlar almashuvi shaklini belgilaydi. Qoʻllanish pogʻonasidan kelib tushgan maʼlumotlar yuboruvchi-kompyuterda umumlashtirilib oraliq shaklga oʻtkaziladi. Qabul qiluvchi-kompyuterda oraliq shakldan ushbu kompyuterning qoʻllanish pogʻonasida ishlatiladigan shaklga aylantirish bajariladi, yaʼni takdimot pogʻonasi tarmoqda uzatilayotgan axborotning tarkibini oʻzgartirmagan holda uni kasb etish shakli bilan ishlaydi. Taqdimot pogʻonasining yana bir asosiy vazifalaridan biri — bu maxfiylikni saqlash uchun shifrlashni amalga oshiradi. Shifrlash — bu joʻnatuvchi tomonidan uzatiladigan maʼlumotlarni boshqa shaklga oʻtkazish va natijada xabarni [[tarmoq]] orqali qabul qiluvchiga yuborish jarayonidir. Uzatish jarayonidan oldin, bu pogʻona maʼlumot ([[matn]], [[audio]], [[video]])larni hajmini siqish orqali kamaytiradi, uzatilayotgan bitlarning sonini qisqartiradi. [[Taqdimot]] pogʻonasidan keyini quyi pogʻona bu seans pogʻonasi hisoblanadi.

'''Seans pogʻonasi(Session Layer)''' — bu pogʻona ikki oxirgi tizim kompyuterlari oʻrtasidagi [[dialog]]larni (oʻzaro aloqalarni) boshqaradi. Ushbu pogʻona uzatuvchi va qabul qiluvchining dasturiy ilovalari oʻrtasida aloqa jarayonini oʻrnatadi, aloqa davomiyligini boshqaradi va aloqani tugatadi. Shuningdek, bu pogʻonada toʻliq [[dupleks]] va [[yarim dupleks]] rejimidagi aloqalarni amalga oshiriladi hamda seansni tekshirish, toʻxtatish, qayta boshlash va tugatish tartiblarini belgilaydi. OSI modelida ushbu pogʻona seanslarni aniq tugatilishi jarayonlari ucun masʼul hisoblanadi. [[TCP/IP]] uchun ham ushbu pogʻona aynan seans jarayonlariga bogʻliq amallarga javob beradi.

'''Transport pogʻonasi (Transport Layer)''' — Asosiy vazifasi paketlarni xatosiz, dastlabki ketma-ketlikda, yoʻqotishlarsiz va ikkilanishlarsiz kafolat bilan yetkazib berishdir. Ushbu pogʻonada maʼlumotlar qayta taxlanadi: uzunlari bir necha paketlarga ajratiladi, qisqa paketlar esa birlashtiriladi.
Shu orqali tarmoqdan paketlarni yuborish samaradorligi oshiriladi. [[Transport]] pogʻonasida qabul qiluvchi tomonidan maʼlumotlari qabul qilinganlik haqida tasdiq signali yuboriladi. Transport pogʻonasi oqimni boshqaradi, xatolarni tekshiradi va [[paket]]larni yuborish va qabul qilish bilan bogʻliq boʻlgan muammolarni hal qilishda ishtirok etadi. [[Tranport]] pogʻonasi xizmat sinfini tanlash, bir tomondan, transport pogʻonasidan yuqori pogʻonadagi qoʻllanish dasturlar va protokollari tomondan ishonchlilikni taʼminlash, ikkinchi tomondan esa, quyi joylashgan tarmoq, [[kanal]] va [[fizik]] pogʻonalarining maʼlumotlarini tarmoqqa uzatish tizimi qanchalik ishonchli ekanligiga bogʻliq&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=OSI – tarmoq modeli etaloni |url=https://step-up.uz/osi-va-tcp-ip-model-va-protokollari/ |website=https://step-up.uz |accessdate=9-aprel 2024-yil}}&lt;/ref&gt;.

'''Tarmoq pogʻonasi (Network Layer)''' — bir necha tarmoqlami birlashtiruvchi yagona transport tizimini tashkil etish uchun xizmat qilib, ushbu tarmoqlarning oxirgi tugunlari oʻrtasida maʼlumot uzatishning turli xil tamoyillarini qoʻllashi va ixtiyoriy aloqa strukturasiga ega boʻlishi mumkin.
[[Tarmoq]] miqyosida maʼlumotlarning uzatilishi muvofiq kanal pogʻonasi bilan amalga oshiriladi.
Tarmoqlararo maʼlumotlarni yetkazib berish, maʼlumotlarni uzatish marshrutlarini tanlash kabi masalalarni yechadi. Tarmoqlar marshrutizator deb nomlanuvchi maxsus qurilmalar bilan oʻzaro bogʻlanadi&lt;ref&gt;{{kitob manbasi |last1=4.	Akhmedov, B. A., Majidov, J. M., Narimbetova, Z. A., Kuralov, Yu. A. |title=Active, interactive and distance forms of the cluster method of learning in development of higher education |publisher=Экономика и социум. |accessdate=9-aprel 2024-yil}}&lt;/ref&gt;.

[[File:OSI Etolon.png|thumb|OSI etolon modeli]]
'''Kanal pogʻonasi''' — bu tarmoq pogʻonasi orqali qaerga uzatilishi kerakli aniqlangan paketlarni orqaliq tugunlar oʻrtasida uzatish jarayoni uchun masʼul hisoblanadi.
Ushbu pogʻona [[fizik]] pogʻona boʻylab xatosiz uzatish jarayonini taʼminlaydi.
Shuningdek, ushbu pogʻonaning asosiy vazifalari roʻyxatiga fizik adreslash, IP paketlarni kadrlarga aylantirish (framing) hamda xatoliklar va oqimni boshqarishni hamda kirishni boshqarish jarayonlari kiradi.

'''Fizik pogʻona''' — uzatish muhitlari bilan oʻzaro munosablarda ishlovchi tarmoqning eng quyi pogʻonasi hisoblanadi. [[Tarmoq]]ning [[fizik]] qismi tarmoq elementlarini bir biri bilan bogʻlaydi hamda tarmoq tugunlari orasida fizik maʼlumotlarni tashiydi. Fizik pogʻonada koʻp murakkab amallar bajariladi, masalan, modulyasiyalash, [[kodlash]], '''multipleksorlash''' kabi. Bu pogʻona shuningdek kanal pogʻonasi uchun xizmatlarni taqdim etadi.

'''Ilova qatlami (Application Layer)'''

OSI modelining oxirgi qatlami – Ilova qatlami hisoblanadi.Bu qatlamda hech qanday muammosiz Internetga ulanishga yordam beradigan tarmoq “slujba”lari mavjud.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://step-up.uz/osi-va-tcp-ip-model-va-protokollari/ |sarlavha=}}&lt;/ref&gt;

Ilova qatlami butun OSI modeli uchun grafik interfeysga o’xshaydi – uning yordamida foydalanuvchi o’zi bilmagan holda boshqa qatlamlar bilan o’zaro aloqada bo’ladi.Ushbu interfeys '''tarmoq interfeysi''' deb ataladi.

Eng mashhur tarmoq interfeyslari '''HTTP''', '''[[HTTPS]]''', '''FTP''' va '''SMTP'''.Bu  qatlamda “qurilmalar” vazifasini  dasturlar: [[Zoom]], [[Telegram]], brauzerlar va boshqalar bajaradi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Model]]
[[Turkum:OSI model]]</text>
      <sha1>abzb9uvw26gkl5oeuybdzb6at3d7bcw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Asmo binti Abu Bakr</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1108624</id>
    <revision>
      <id>6181407</id>
      <parentid>6140967</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:08:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36026-63</username>
        <id>282923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Yoshlik yillari */</comment>
      <origin>6181407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10525" sha1="2f4xrps3yec8k9v9azc95qmzchrlrb4" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | Oti                  = Asmo binti Abu Bakr
 | asl oti              = {{lang|ar| أسماء بنت أبي بکر}}
 | tavallud_sanasi      = {{circa}} milodiy 595 yoki 594
 | tavallud_joyi        = [[Hijoz]], Arabiston (hozirgi [[Saudiya Arabistoni]])
 | vafot_sanasi         = {{circa}} milodiy 695 (100 yoshida)
 | vafot_joyi           = [[Makka]], [[Damashq xalifaligi]]
 | unvoni               = Zat an-Nitaqayn
 | turmush_oʻrtogʻi     = [[Zubayr ibn Avvom]]
 | bolalari             = [[Abdulloh ibn az-Zubayr]]&lt;br&gt;Urva ibn Zubayr&lt;br&gt;al-Munzir&lt;br&gt;Osim&lt;br&gt;al-Muhojir&lt;br&gt;Xadicha&lt;br&gt;Ummu Hasan&lt;br&gt;Oysha
 | otasi                = [[Abu Bakr]]
 | onasi                = [[Qutayla bint Abduluzzo|Qutayla binti Abduluzzo]]
}}

'''Asmo binti Abu Bakr''' ({{Lang-ar|أسماء بنت أبي بكر}}; {{Circa}} 595–594 — 694–695) — '''Zat an-Nitaqayn''' (ikki kamarli) laqabi bilan ham tanilgan [[Qurʼonda nomi kelgan Paygʻambarlar|Islom paygʻambari]] [[Muhammad|Muhammadning]] [[Sahoba|sahobalaridan]] biri, paygʻambarning uchinchi xotini [[Oysha|Oyshaning]] ota bir opasi. [[Madina (shahar)|Madina]] shahriga [[hijrat]] qilayotgan paytida paygʻambar Muhammad unga Zat an-Nitaqayn laqabini bergan. U, shuningdek, Makkadan Madinaga qilinayotgan [[hijrat]] davrida Muhammadga yordam bergani uchun ham eng koʻzga koʻringan islom arboblaridan biri hisoblanadi.

== Oilasi ==
Asmo [[xalifa]] [[Abu Bakr Siddiq|Abu Bakr]] va [[Qutayla bint Abduluzzo|Qutayla binti Abduluzzolarning]] qizi boʻlgan. [[Abdulloh ibn Abu Bakr]] Asmoning tugʻishgan akasi edi. Shuningdek, uning [[Oysha]], [[Ummu Kulsum bint Abu Bakr|Ummu Kulsum binti Abu Bakr]] ismli ota bir singillari, [[Abdurrahmon ibn Abu Bakr as-Siddiq|Abdurrahmon ibn Abu Bakr]], Muhammad ibn Abu Bakr ismli ukalari, Kinana qabilasidan boʻlgan oʻgay onasi [[Ummu Ruvmon|Ummu Ruvmon binti Amir]] tomondan at-Tufayl ibn al-Horis al-Azdiy ismli ukasi boʻlgan&lt;ref&gt;Muhammad ibn Saad, ''Tabaqat'', vol. 8. Translated by Bewley, A. (1995). ''The Women of Madina'', p. 193. London: Ta-Ha Publishers.&lt;/ref&gt;. Tarixchilar [[Ibn Kasir]] va [[Ibn Asokir]] Asmoning Oyshadan oʻn yosh katta boʻlganligi haqidagi rivoyatni keltirganlar&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=Albedayat wa Alnahaya |last=Dameshghi |first=Ibn Kasir |pages=chapter 8, page 345}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=al-Isaba fi tamyiz al-Sahaba |last=Asqalani |first=Ibn_Hajar |pages=1810}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Ibn Hajar Asqalani]], ''[[Tahdhib al-Tahdhib]]'', p. 654, Arabic, Bab fi’l-nisaʼ, al-harfu’l-alif&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=Siyar a'lam al-nubala' |last=Al-Dhahabi |first=Muhammad ibn Ahmad |pages=Vol 2, 289}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://shamela.ws/browse.php/book-23708#page-2828 |sarlavha=the Beginning and the End |muallif=Kathir |ism=Ibn |sana=1986 |iqtibos=Original text: وكانت هي وأختها عائشة وأبوها أبو بكر الصديق، وجدها أبو عتيق، وابنها عبد الله، وزوجها الزبير صحابيين رضي الله عنهم. وقد شهدت اليرموك مع ابنها وزوجها، '''وهي أكبر من أختها عائشة بعشر سنين'''. &lt;br&gt;English translation: She, her sister Aisha, her father Abu Bakr, her grandfather Abu Atiq, her son Abdullah, and her husband al-Zubair were Companions – God bless them -. She participated in the Battle of Yarmouk with her son and her husband, and '''she is ten years older than her sister Aisha.''' |qaralgan sana=2015-11-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161027190606/http://shamela.ws/browse.php/book-23708#page-2828 |arxivsana=2016-10-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last='Asakir |first=Ibn |date=1998 |title=History of Damascus |url=https://books.google.com/books?id=fUiYtoysSU0C&amp;q=%D8%A3%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%A1+%D8%A3%D9%83%D8%A8%D8%B1+%D9%85%D9%86+%D8%B9%D8%A7%D8%A6%D8%B4%D8%A9&amp;pg=PT7 |page=8}}&lt;/ref&gt;, lekin [[Zahabiy]] tomonidan berilgan maʼlumotlarga koʻra yosh farqi oʻn uch yoshdan oʻn besh yoshgacha boʻlgan&lt;ref&gt;Muhammad ibn Ahmad al-Dhahabi. '' Siyar aʼlam al-nubalaa'' (''The Lives of Noble Figures'') vol. 2 #143.&lt;/ref&gt;.

== Biografiyasi ==

=== Yoshlik yillari ===
Asmoning ota-onasi Muhammad s.a.v. [[Islom|Islom dinini]] targʻib qila boshlashidan oldin ajrashishgan&lt;ref name=&quot;Bewley/Saad p. 178&quot;&gt;Bewley/Saad p. 178.&lt;/ref&gt;, Asmo esa otasining uyida qolgan&lt;ref&gt;Al-Tabari vol. 39 p. 172.&lt;/ref&gt;.

=== Makkada Islom ===
Asmo binti Abu Bakr birinchilardan boʻlib Islomni qabul qilganlardan boʻlib, [[Ibn Isʼhoq|Ibn Is’hoq]] tomonidan tuzilgan Abu Bakrning taklifiga binoan Islomni qabul qilganlar roʻyxatida oʻn beshinchi oʻrinni egallaydi&lt;ref&gt;Guillaume, A. (1955). ''A Translation of Ishaq’s Sirat Rasul Allah'', p. 116. Oxford: Oxford University Press.&lt;/ref&gt;.

Muhammad va Abu Bakr 622-yilda Madinaga hijrat qilish chogʻida [[Makka]] tashqarisidagi Savr gʻoridan panoh topganlarida Asmo qorongʻu gʻorga tuyasida 3 kun davomida ularga taom va suv tashigan. Muhammad Asmoga: „Bu tuyang evaziga Alloh taolo jannatda ikki tuya beradi“, degan.

Asmo binti Abu Bakr hijratdan biroz avval [[Zubayr ibn Avvom|Zubayr ibn Avvomga]] turmushga chiqqan&lt;ref name=&quot;[69]&quot;&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Family Tree Abu bakr |url=http://quransearchonline.com/HTML/Biography/ilyref/image/aisharaz.gif |nashriyot=Quran search online |qaralgan sana=28 September 2012 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130927144331/http://quransearchonline.com/HTML/Biography/ilyref/image/aisharaz.gif |arxivsana=27 September 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bewley/Saad p. 177&quot;&gt;Bewley/Saad p. 177.&lt;/ref&gt;.

=== Madina ===
Zubayr ibn Avvom juda faqir edi&lt;ref name=&quot;Bewley/Saad p. 177&quot;&gt;Bewley/Saad p. 177.&lt;/ref&gt;. Ular Madinaga kelishganida ularning hech narsalari yoʻq edi. Keyin Muhammad ularga Madinaga yaqin yerdan bir kichik yer ajratib beradi. Zubayr esa bu yerda dehqonchilik bilan shugʻullanar, Asmo esa unga barcha ogʻir ishlarda yordam berar edi. Har kuni dalaga borishda otlarga xashakni boshida ortib borar, qaytishda suv toʻldirilgan xumni koʻtarib kelardi. Bir kuni Asmo daladan suv toʻldirilgan xum bilan qaytayotgan chogʻida yoʻlda Muhammadga duch keladi. Paygʻambar Asmoning qiynalayotganini koʻrib tuyaning orqasiga oʻtirib olishini aytadi, biroq Asmo erining rashkini oʻylab, bu yordamni rad etadi. Keyinchalik qizining qiynalayotganini koʻrgan Abu Bakr bir qizni ularga yordamchi qilib beradi va uning ogʻir hayoti biroz yengillashadi&lt;ref name=&quot;Bewley/Saad p. 177&quot; /&gt;.

Asmo va Zubayrning sakkiz farzandi boʻlgan:

# [[Abdulloh ibn az-Zubayr]]
# al-Munzir
# Osim
# al-Muhojir
# Xadicha
# Ummu Hasan
# Oysha
# [[Urva ibni Zubayr r.a’layh:|Urva]]&lt;ref&gt;Bewley/Saad p. 176.&lt;/ref&gt;

== Yarmuk jangi ==
636-yilgi [[Yarmuk jangi]] tarixdagi eng hal qiluvchi janglardan biri hisoblanadi. Musulmon askarlari soni vizantiyaliklardan ancha koʻp edi, shuningdek, ular orasida ayollar va yosh bolalar ham bor edi, birgalikda ular [[Vizantiya imperiyasi]] armiyasini [[Suriya|Suriyadan]] quvib chiqarishadi&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |last=Nafziger |first=George F. |title=Islam at war: a history |url=https://archive.org/details/islamatwarhistor0000nafz |date=2003 |publisher=Praeger |isbn=978-0-275-98101-3 |location=Westport (Conn.) |pages=[https://archive.org/details/islamatwarhistor0000nafz/page/6 6],30}}&lt;/ref&gt;.

Hind binti Utba va Asmo binti Abu Bakr&lt;ref&gt;''Islamic Conquest of Syria'': A translation of ''Fatuhusham'' by al-Imam al-Waqidi Translated by Mawlana Sulayman al-Kindi Pages 325, 331-334, 343-344, 352-353 {{Veb manbasi |url=http://www.kalamullah.com/conquest-of-syria.html |sarlavha=Kalamullah.Com &amp;#124; the Islamic Conquest of Syria (Futuhusham) &amp;#124; al-Imam al-Waqidi |qaralgan sana=2013-09-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20131012011525/http://www.kalamullah.com/conquest-of-syria.html |arxivsana=2013-10-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fordham.edu&quot;&gt;al-Baladhuri 892 [19-20] from ''The Origins of the Islamic State'', being a translation from the Arabic of the ''Kitab Futuh al-Buldha'' of Ahmad ibn-Jabir al-Baladhuri, trans. by P. K. Hitti and F. C. Murgotten, Studies in History, Economics and Public Law, LXVIII (New York, Columbia University Press, 1916 and 1924), I, 207-211 {{Veb manbasi |url=http://www.fordham.edu/halsall/source/yarmuk.html |sarlavha=Medieval Sourcebook: Al-Baladhuri: The Battle of the Yarmuk (636) |qaralgan sana=2016-02-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20131011231907/http://www.fordham.edu/halsall/source/yarmuk.html |arxivsana=2013-10-11}}&lt;/ref&gt; kabi ayollar Yarmuk jangida muhim rol oʻynagan. Qadimgi tarixchilar Asmoning ushbu jangdagi jasoratiga katta baho berishadi. Al-Voqidiy tomonidan berilgan maʼlumotlarga koʻra Quraysh ayollari erkaklardan koʻra koʻproq jang qilgan. Har safar erkaklar jang maydonidan qochib ketganlarida, ayollar magʻlub boʻlgan taqdirlarida vizantiyaliklarga qul boʻlishlaridan qoʻrqib, yanada kuchliroq jang qilishgan''&lt;ref name=&quot;kalamullah.com&quot;&gt;''Islamic Conquest of Syria'': A translation of ''Fatuhusham'' by al-Imam al-Waqidi Translated by Mawlana Sulayman al-Kindi Page 331-332 {{Veb manbasi |url=http://www.kalamullah.com/conquest-of-syria.html |sarlavha=Kalamullah.Com &amp;#124; the Islamic Conquest of Syria (Futuhusham) &amp;#124; al-Imam al-Waqidi |qaralgan sana=2013-09-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20131012011525/http://www.kalamullah.com/conquest-of-syria.html |arxivsana=2013-10-12}}&lt;/ref&gt;''.

== Oʻlimi ==
Hijriy 73-yilning [[Jumodilavval]] oyi 17-sanasi seshanba kuni Asmoning oʻgʻli Abdulloh oʻldirilganidan bir necha kun oʻtib 100 yoshida vafot etgan&lt;ref&gt;Bewley/Saad 8, p. 180.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Ibn Kathir]], ''[[Al Bidayah wa al-Nihayah|Al-Bidayah waʼl-nihayah]]'', Vol. 8, p. 372, Dar al-fikr al-`arabi, Al-jizah, 1933&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Ibn Hajar Asqalani]], ''[[Tahdhib al-Tahdhib]]'', p. 654, Arabic, Bab fi’l-nisaʼ, al-harfu’l-alif, [[Lucknow]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Siyar Aʼlama-nubala, Al-Zahabi, Vol. 2, pg 289, Arabic, Muassasatu-risalah, 1992&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==

* [[Sahoba|Sahobalar]]
* [[Oysha]]
* [[Ikkinchi fitna]]

== Manbalar ==
{{Manbalar|3}}

== Adabiyotlar ==

* [http://www.ummah.co/asma-bint-abu-bakr-radiallahu-anha/ Asmo binti Abu Bakr (radiallohu anhu) Ummah.co saytida] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141204231734/http://www.ummah.co/asma-bint-abu-bakr-radiallahu-anha/ |date=2014-12-04 }}
[[Turkum:692-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Abu Bakrning oilasi]]
[[Turkum:Sahoba hadis roviylari]]
[[Turkum:Roshidun xalifalarining farzandlari]]
[[Turkum:Ayol sahobalar]]</text>
      <sha1>2f4xrps3yec8k9v9azc95qmzchrlrb4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Madre Teresa Nuzzo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1112377</id>
    <revision>
      <id>6181732</id>
      <parentid>6106634</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T09:48:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5763" sha1="ldijk8h22ijl633gb0k5j70v2ezhxjt" xml:space="preserve">{{shaxsiyat bilgiqutisi
 | Oti                  = Maria Teresa Nuzzo
 | tasvir               = Teresanuzzo.jpg
 | tavallud_sanasi      = {{Birth date|df=yes|1851|05|11}}
 | tavallud_joyi        = [[Valletta]], [[Malta]]
 | vafot_sanasi         = {{Death date|df=yes|1923|04|17}}
 | vafot_joyi           = [[Hamrun]], [[Malta]]
 | kasbi                = ruhoniy
 | turmush_oʻrtogʻi     = -
 | otasi                = Paul Nuzzo
 | onasi                = Luisa Morroschi Nuzzo
 | veb-sayt             = {{url|www.teresanuzzo.tripod.com}}
}}
'''Maria Teresa Nuzzo''' (11-may 1851-yil, [[Valletta]], Malta – 1923-yil 17-aprel) – Rim-katolik rohibasi, „Muqaddas yurak“ qizlar uchun moʻljallangan diniy institutining asoschisi.

== Hayoti ==
Maria Teresa taqvodor nasroniy oilasida tugʻilgan, u Paul va Luisa Morroschi Nuzzoning ikkinchi farzandidir&lt;ref name=&quot;tom&quot;&gt;[http://www.timesofmalta.com/articles/view/20030503/local/bid-to-beatify-congregation-founder-auxiliary-bishop.151027 Testa, Michael. „Bid to beatify congregation founder“, ''Times of Malta'', May 3, 2003]&lt;/ref&gt;. Uning katta akasi vabo epidemiyasi vaqtida vafot etgan, shundan keyin, Maria Teresa oilaning toʻngʻich farzandiga aylangan. Maria Teresa tugʻilgandan bir kun oʻtgach, Sent-Paul kollejining cherkovida choʻqintirilgan.

Maria Teresaning yoshlik yillarida Maltada taʼlim majburiy emas edi. Farzandlarini maktabga yuborishga kamchilik oilalarning qurbi yetardi, aksariyat bolalar oilalariga yordam berish uchun pul topish maqsadida turli ishlar qilishgan. Biroq, Maria Teresa taʼlim olish baxtiga muyassar boʻladi. Uning qoʻl mehnati va musiqaga iqtidori boʻladi, hamda bolalarga ham turli sohalarda oʻz bilimini berishga urinadi. 1867-yilda oʻn olti yoshida Maria Teresa koʻr boʻlib qolgan va 1867-yil 4-martda vafot etgan xolasi tomonidan boshqariladigan maktabga mas’ul etib tayinlangan&lt;ref name=&quot;tom&quot;/&gt;.

Maria Teresa diniy hayotga oʻtish istagini his qila boshlagan boʻlsa-da, ota-onasi uchun mas’uliyatni his qilgan holda bu yoʻlni tanlamaydi. Usha vaqtda uning otasi yetmish yoshda boʻlib, ogʻir kasallikka chalingan edi. Shuningdek, Maria Teresa qaramogʻidagi maktabga ham mas’ul boʻlgan. U 21 yoshida oddiy inson sifatida qashshoqlik, iffat va itoatkorlik haqida shaxsiy qasamyod qilish imkoniyatini koʻrib chiqqan.

== Shaxsiy qasamyod ==
Maria Teresa oʻzining ruhiy direktori Mgr. Pietro Pace bilan maslahatlashgan, Pierto Pace uni Avilalik Teresa bayramida qasamyod qilishga undagan. Maria Teresa hali ham oʻz ahdida qatʼiy emasligini his qilgan. Garchi u diniy hayotga moyil boʻlsa ham, oxir-oqibatda oilasini tark etishiga ishonchi komil emas edi. 1874-yil 21-oktyabrda u Mgr. Pierto Pace qoʻlida shaxsiy qasamyod qiladi. Oradan ikki yil oʻtgach, u endigina yigirma besh yoshga toʻlganida, otasi vafot etadi.

Maria Teresa monastirga kirishni, qolaversa, monastir rohibalariga qoʻshilishni istagan. 1880-yilda u buni oʻzining ruhiy direktoriga maʼlum qilgan. Mgr. Pierto Pace unga: „Siz monastirga mos kelmaysiz“ deb ochiqcha aytgan. Shunday qilib, uning hayoti oʻzi masʼul boʻlgan maktabda, maktab soatlaridan keyin esa katexik va pastoral ibodatlari bilan oʻta boshlagan. Oradan bir yil oʻtgach, 1881-yilda onasi ham vafot etgan.

== Muqaddas yurak qizlari ==
Maria Teresa Masihga yaqindan ergashadigan hamda taʼlim va ijtimoiy faoliyatning xayriya xizmatiga bagʻishlangan diniy jamoat tuzishga harakatd qila boshlaydi. Maria Teresa moliyaviy imkoniyatlari yetarli emasligiga qaramay, Xudoning inoyatiga ishonadi va uzoq kurashlardan soʻng 1902-yilda orzularining amalga oshishini koʻrishga muvaffaq boʻladi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.dshnuzzo.org/ |sarlavha=Daughters of the Sacred Heart |nashriyot=Dshnuzzo.org |qaralgan sana=2012-06-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120421041422/http://www.dshnuzzo.org/ |arxivsana=21 April 2012}}&lt;/ref&gt;.

Amakivachchasi Enrico Nuzzo ham xuddi u kabi, jamiyatdagi baxtsizlarni, ayniqsa qizlarni tarbiyalashga yordam berish gʻoyalariga ega edi. U oʻz gʻoyalarini roʻyobga chiqarish uchun pullarini ijtimoiy loyihaga sarflamoqchi boʻlgan. Ikkalasi uchrashganda, Enrico Nuzzo Maria Teresaga yaqinda koʻrgan tushini aytib beradi. U loyihaga qoʻshilish taklifni qabul qilish istagi borligini va Diniy institut tashkil etish istagini maʼlum qiladi. Enrico Nuzzo oʻziga qarashli yerni loyiha uchun arxiyepiskopga ishonib topshiradi. Arxiyepiskop Maria Teresani yaxshi bilar edi, hamda uning umidlari va orzulari roʻyobga chiqqanidan xursand boʻladi.

1902-yilda qurilish ishlari boshlandi va 1903-yilda Maria Teresa, 52 yoshda oʻzining orzulari roʻyobi boʻlgan taʼlim muassasasida, uning birinchi talabalari bilan oʻsha uyda yashay boshlaydi. Shunday qilib, Maria Teresa 52 yoshida oʻzi orzu qilgan jamoatni tashkil etishga muvaffaq boʻladi. 

Muqaddas yurak qizlar jamoati rasman 1903-yil 21-noyabrda tashkil etilgan&lt;ref name=&quot;tom&quot;/&gt;.

== Bugun kunda ==
Bugungi kunda Muqaddas yurak qizlar taʼlim muassasasi Malta, Hindiston, Liviya, Keniya, Tanzaniya, Filippin va Amerika Qoʻshma Shtatlarida faoliyat olib boradi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.teresanuzzo.tripod.com/ |sarlavha=Site on Madre Teresa Nuzzo |nashriyot=Teresanuzzo.tripod.com |qaralgan sana=2012-06-16 |arxivsana=2021-09-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210919055153/http://www.teresanuzzo.tripod.com/ }}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==

* [[Hamrun]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Aleksandr Bonniċi „Madre Teresa Nuzzo“ 1986-yil
* Sr. Emma Camilleri DSH 'Bint l- Imħabbaʼ 2003-yil
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:1923-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1851-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Vallettalik kishilar]]
[[Turkum:20-asr rim-katolik rohibalari]]</text>
      <sha1>ldijk8h22ijl633gb0k5j70v2ezhxjt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kuusvesi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1115834</id>
    <revision>
      <id>6181288</id>
      <parentid>4742342</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T12:38:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="937" sha1="i72po5l865k6w43kgctgj21xbvhogqz" xml:space="preserve">{{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}}

[[File:Vihtaluoto Kuusvesi (2).jpg|thumb|Kuusvesi]]
'''Kuusvesi''' – Finlandiyaning markaziy qismidagi oʻrta kattalikdagi koʻl. U Laukaa munitsipalitetida joylashgan. U Kymijoki asosiy suv havzasiga tegishli&lt;ref name=&quot;jw&quot;&gt;[http://www.jarviwiki.fi/w/index.php?title=Kuusvesi_%2814.351.1.001%29&amp;setlang=en Kuusvesi in the Jarviwiki Web Service] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200423123251/http://www.jarviwiki.fi/w/index.php?title=Kuusvesi_(14.351.1.001)&amp;setlang=en |date=2020-04-23 }}. Retrieved 2014-02-28. {{In lang|en}}&lt;/ref&gt;. Kuusvesi koʻliga kirish Simunankoskidan, chiqishi esa Finlyandiyaning tezkor himoya qilish dasturi bilan himoyalangan Tarvaalanvirta oqimlari orqali amalga oshiriladi.

== Yana qarang ==

* [[Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Finlandiyadagi koʻllar]]


{{geo-stub}}</text>
      <sha1>i72po5l865k6w43kgctgj21xbvhogqz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kyyjärvi koʻli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1115837</id>
    <revision>
      <id>6181314</id>
      <parentid>4742504</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:39:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181314</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="824" sha1="83q67duin42ntuuzho67lum60i0lhqy" xml:space="preserve">{{Orphan|date=avgust 2024}}

'''Kyyyarvi koʻli''' – [[Finlandiya|Finlandiyaning]] Kyyyarvi [[Munitsipalitet|munitsipalitetidagi]] oʻrta kattalikdagi koʻl. Bu Markaziy Finlandiyadagi uzluksiz suv oqimi boʻlgan Saarijärvi oq suv yoʻlining boshlangʻich nuqtasidir&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Kyyjärvi in Järviwiki Web Service |url=http://www.jarviwiki.fi/w/index.php?title=Kyyj%C3%A4rvi_%2814.643.1.001%29&amp;setlang=en |qaralgan sana=2024-06-10 |arxivsana=2024-06-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240610112225/https://www.jarviwiki.fi/w/index.php?title=Kyyj%C3%A4rvi_(14.643.1.001)&amp;setlang=en }}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==

* [[Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Finlandiyadagi koʻllar]]
[[Turkum:Kyyjärvi]]


{{geo-stub}}</text>
      <sha1>83q67duin42ntuuzho67lum60i0lhqy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lannevesi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1115930</id>
    <revision>
      <id>6181400</id>
      <parentid>4750759</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:51:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="859" sha1="ce19it6ngowgynms66afa2iavsg3blt" xml:space="preserve">{{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}}
{{Orphan|date=avgust 2024}}

'''Lannevesi''' – Markaziy Finlandiyaning Kymijoki asosiy suv havzasidagi oʻrta kattalikdagi koʻl. Saarijärvi munitsipaliteti hududida joylashgan. Lannevesi suvi shimolga, Summasjarviga tomon Lannejoki daryosi boʻylab oqadi.

Koʻl yaqinida Lannevesi qishlogʻi bor&lt;ref name=&quot;jw&quot;&gt;[http://www.jarviwiki.fi/w/index.php?title=Lannevesi_%2814.651.1.001%29&amp;setlang=en Lannevesi in the Jarviwiki Web Service] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200423045247/http://www.jarviwiki.fi/w/index.php?title=Lannevesi_(14.651.1.001)&amp;setlang=en |date=2020-04-23 }}. Retrieved 2014-02-28. {{In lang|en}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==

* [[Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Finlandiyadagi koʻllar]]


{{geo-stub}}</text>
      <sha1>ce19it6ngowgynms66afa2iavsg3blt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lappalanjärvi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1115932</id>
    <revision>
      <id>6181403</id>
      <parentid>4751114</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:01:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="712" sha1="qb4muvqi1qlgwtprttsrsnt0nnxvla8" xml:space="preserve">{{Orphan|date=avgust 2024}}

'''Lappalanjärvi''' – [[Finlandiya|Finlandiyadagi]] oʻrta kattalikdagi koʻl, Kymenlaakso mintaqasidagi Kouvola munitsipalitetida joylashgan. U Kymijoki asosiy suv havzasiga qarashli&lt;ref name=&quot;jw&quot;&gt;[http://www.jarviwiki.fi/w/index.php?title=Lappalanjärvi_(14.181.1.001)&amp;setlang=en Lappalanjärvi in the Jarviwiki Web Service] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200423043636/http://www.jarviwiki.fi/w/index.php?title=Lappalanj%C3%A4rvi_%2814.181.1.001%29&amp;setlang=en |date=2020-04-23 }}. Retrieved 2014-03-24. {{In lang|en}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==

* [[Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Finlandiyadagi koʻllar]]


{{geo-stub}}</text>
      <sha1>qb4muvqi1qlgwtprttsrsnt0nnxvla8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lentiira</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1115941</id>
    <revision>
      <id>6181464</id>
      <parentid>4755163</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T20:52:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1187" sha1="n2jb0x9ds5l1bizkskefog2uhozt7hh" xml:space="preserve">{{Orphan|date=avgust 2024}}

'''Lentiira''' – [[Finlandiya|Finlandiyaning]] oʻrta kattalikdagi choʻl [[Koʻl|koʻli]]. U Oulujoki asosiy suv havzasiga tegishli va Kainuu viloyatidagi Kuhmo munitsipalitetida joylashgan&lt;ref name=&quot;jw&quot;&gt;[http://www.jarviwiki.fi/w/index.php?title=Lentiira_%2859.923.1.006%29&amp;setlang=en Lentiira in the Jarviwiki Web Service] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170330022618/http://www.jarviwiki.fi/w/index.php?title=Lentiira_%2859.923.1.006%29&amp;setlang=en |date=2017-03-30 }}. Retrieved 2014-02-28. {{In lang|en}}&lt;/ref&gt;. Koʻl juda tor va chuqur boʻlib, uzun koʻrfazlarga ega. U Lentiira- [[Iivantiira]]-Lentua baydarka marshruti boʻlib, bu yoʻnalish Tar marshruti deb ham ataladi&lt;ref&gt;[http://www.erapiira.fi/canoeing/canoeingroutes.html Kuhmo Kayaking Routes] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140307003241/http://www.erapiira.fi/canoeing/canoeingroutes.html|date=2014-03-07}}. Erämatkailu Piirainen. Retrieved 2014-02-28. {{in lang|en}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==

* [[Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Finlandiyadagi koʻllar]]


{{geo-stub}}</text>
      <sha1>n2jb0x9ds5l1bizkskefog2uhozt7hh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lestijärvi koʻli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1115942</id>
    <revision>
      <id>6181472</id>
      <parentid>4756320</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T22:06:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="902" sha1="223i2v1xa525p9iweqd0tdrfx66zham" xml:space="preserve">{{Orphan|date=avgust 2024}}

[[File:LestijarviFinlandJuly2014.JPG|thumb|Lestijarvi koʻli]]
'''Lestijärvi koʻli''' – [[Finlandiya|Finlandiyaning]] Markaziy Ostrobothnia, Lestijärvi shahrida joylashgan oʻrta kattalikdagi koʻl. Bu Finlandiyadagi eng katta 64-koʻl. Lestijärvi koʻliga katta perch va pike baliqlarini ovlash uchun koʻplab baliqchilar kelishadi. Mintaqaning barcha koʻllari sayoz, jumladan, Lestijarvi ham.

== Yana qarang ==

* [[Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [http://www.jarviwiki.fi/wiki/Lestij%C3%A4rvi_%2851.041.1.001%29 Järvivikidagi Lestijärvi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240615031044/https://www.jarviwiki.fi/wiki/Lestij%c3%a4rvi_(51.041.1.001) |date=2024-06-15 }} {{In lang|en}}

[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Finlandiyadagi koʻllar]]
[[Turkum:Lestijärvi]]


{{geo-stub}}</text>
      <sha1>223i2v1xa525p9iweqd0tdrfx66zham</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Livojärvi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1115943</id>
    <revision>
      <id>6181510</id>
      <parentid>4759309</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T02:19:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="993" sha1="5g3t0rlr4h9e1g2fodjghxwq62ipeap" xml:space="preserve">{{Orphan|date=avgust 2024}}

[[File:Livojärvi.JPG|thumb|Livojärvi koʻli]]
'''Livojärvi''' – Iijoki asosiy suv havzasidagi oʻrta kattalikdagi koʻl. [[Finlandiya|Finlandiyaning]] Laplandiya mintaqasidagi Posio munitsipalitetida joylashgan&lt;ref name=&quot;jw2&quot;&gt;[http://www.jarviwiki.fi/w/index.php?title=Livoj%C3%A4rvi_%2861.533.1.001%29&amp;setlang=en Livojärvi in Järviwiki Web Service] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200422190502/http://www.jarviwiki.fi/w/index.php?title=Livoj%C3%A4rvi_%2861.533.1.001%29&amp;setlang=en |date=2020-04-22 }}. [[Finnish Environment Institute]]. Retrieved 2014-03-22. {{in lang|en}}&lt;/ref&gt;. Suv sifati yaxshi.

== Yana qarang ==

* [[Finlyandiyadagi koʻllar roʻyxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==

* [http://posiolapland.com/english Posiolapland.com] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170623003103/http://www.posiolapland.com/english |date=2017-06-23 }} – Posio turizmi

[[Turkum:Finlandiyadagi koʻllar]]


{{geo-stub}}</text>
      <sha1>5g3t0rlr4h9e1g2fodjghxwq62ipeap</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kynsivesi – Leivonvesi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1117622</id>
    <revision>
      <id>6181307</id>
      <parentid>4742488</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:26:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181307</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="920" sha1="efurczjf7nhql6416pg9xfz97b755zn" xml:space="preserve">{{Orphan|date=avgust 2024}}

[[File:Kynsivesi near Kaivannonkanava.JPG|thumb|Kynsivesi]]
'''Kynsivesi – Leivonvesi''' – Markaziy Finlandiyadagi oʻrta kattalikdagi koʻl. U Konnevesi munitsipalitetlaridagi [[Hankasalmi|Xankasalmi]] hududida joylashgan. U Kymijoki asosiy suv havzasiga tegishli&lt;ref name=&quot;jw&quot;&gt;[http://www.jarviwiki.fi/w/index.php?title=Kynsivesi_-_Leivonvesi_%2814.352.1.001%29&amp;setlang=en Kynsivesi-Leivonvesi in the Jarviwiki Web Service] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240615065818/https://www.jarviwiki.fi/w/index.php?title=Kynsivesi_-_Leivonvesi_(14.352.1.001)&amp;setlang=en |date=2024-06-15 }}. Retrieved 2014-06-21. {{In lang|en}}&lt;/ref&gt;. [[Kuusvesi]] koʻliga Simunankoski irmoqlariorqali chiqiladi.

== Yana qarang ==

* [[Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Finlandiyadagi koʻllar]]


{{geo-stub}}</text>
      <sha1>efurczjf7nhql6416pg9xfz97b755zn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lisa Adams</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1173463</id>
    <revision>
      <id>6181503</id>
      <parentid>5454437</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T01:22:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5315" sha1="a7n2i32q438wysft5epwdah0v30yq4t" xml:space="preserve">{{Rassom
| name          = Lisa Adams
| image         = Lisa Adams working in Studio.jpeg
| imagesize     = 210px
| caption       = 
| birthname     = 
| birthdate     = [[1955-yil]]
| location = [[Bristol (Pennsylvania)]]
| deathdate = 
| deathplace = 
| nationality = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|amerikalik]]
| field =
| movement = 
| patrons =
| famous works =
| awards = 	Fulbright mukofoti, Durfee ARC Grant
}}
'''Lisa Adams''' ([[1955-yil]]) – amerikalik rassom. U oʻzining shaxsiy xayoliy olamlarini yaratish bilan mashhur boʻlgan. Uning ishlari milliy va xalqaro miqyosda namoyish etilgan. LACMA, Eli Broad, San-Xose sanʼat muzeyi, USC Fisher sanʼat muzeyi, Long Beach sanʼat muzeyi, Edvard F.Albi jamgʻarmasi, Frederik jamoat kolleksiyalarida asarlari saqlanadiref name=autogenerated2&gt;{{cite web|url=http://www.weismanfoundation.org/museum_info.html |title=The Frederick R. Weisman Museum}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{cite web|url=http://lagunaartmuseum.org/ |title=Laguna Beach, CA — |publisher=Laguna Art Museum |access-date=2013-11-28}}&lt;/ref&gt;. U [[Kaliforniya]]da [[Los-Anjeles]] markazida yashaydi va ishlaydi.

== Ijodi va koʻrgazmalar ==
Distopik muhitlar va inson tomonidan qurilgan ehtimoldan yiroq tuzilmalar tasvirlarini birlashtirgan Lisa Adams oʻziga xos uslubga ega rassom hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lisamakesart.com |title=Lisa Adams &amp;#124; Artist |publisher=Lisamakesart.com |access-date=2013-11-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://lisamakesart.com/Press |title=Press - Lisa Adams |publisher=lismakesart.com |access-date=2019-01-05}}&lt;/ref&gt;. Uning ishlari toʻgʻridan-toʻgʻri iqlim oʻzgarishi yoki ekologik ofat natijasida yuzaga kelgan muammolar haqida boʻlmasa-da, uning rasmlari sayyoramizdagi sezilarli oʻzgarishlarga ishora qiladi.

Lisa Adamsning asarlari milliy va xalqaro miqyosda namoyish etilgan. [[2010-yil]]dan [[2018-yil]]gacha Los-Anjelesdagi CB1 galereyasida beshta shaxsiy koʻrgazmasi tashkil etilgan. Uning [[2013-yil]]dagi „Ikkinchi hayot“ koʻrgazmasi LA Times gazetasida chop etilgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://garisandhahn.com/wp-content/uploads/2018/12/Lisa-Adams_Press-Release_Final.pdf |title=Press Release - Lisa Adams |publisher=garisandhahn.com |access-date=2019-01-05 |arxivsana=2019-01-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190106104436/http://garisandhahn.com/wp-content/uploads/2018/12/Lisa-Adams_Press-Release_Final.pdf }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.latimes.com/entertainment/arts/la-xpm-2013-apr-12-la-et-cm-art-review-lisa-adams-at-cb1-gallery-20130409-story.html |title=Review: Lisa Adams' 'Second Life' sets off on an engaging journey - Los Angeles Times |work=[[Los Angeles Times]] |date=2013-04-12 |access-date=2013-11-28}}&lt;/ref&gt;. Uning eng soʻnggi shaxsiy koʻrgazmasi „A Piebald Era“ [[2019-yil]]ning [[12-yanvar]]idan [[17-fevral]]iga qadar Los-Anjeles markazidagi Garis&amp;Hahnda boʻlib oʻtdi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://garisandhahn.com/portfolio/lisa-adams-a-piebald-era/ |title=Portfolio - Lisa Adams |publisher=garisandhahn.com |access-date=2019-01-05 |arxivsana=2019-01-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190106104424/http://garisandhahn.com/portfolio/lisa-adams-a-piebald-era/ }}&lt;/ref&gt;.

== Ijodining dastlabki davri ==
Adams oʻn yoshida [[Salvador Dali]]ning „[[Xotira Abadiyligi]]“ asarini koʻrgandan soʻng rassom boʻlishni orzu qilgan. U, shuningdek, oʻn uch yoshida Charles va Ray Eamesning „Oʻnlik kuchlari“ qisqa metrajli filmi va Karl Benjaminning obʼektiv boʻlmagan rasmi hayratda qoldirganini eslaydi.

[[1981-yil]]da Claremont Graduate universitetini tugatgandan koʻp oʻtmay Adams Nyu-Yorkga koʻchib oʻtdi.

[[1985-yil]]da u Los-Anjelesga qaytib keldi va rassomlik faoliyatini davom ettirdi. Adams oʻn yildan koʻproq vaqt davomida mavhum ranglardan va linoleum hamda laklash kabi noanʼanaviy badiiy materiallar bilan tajriba oʻtkazgan. Shuningdek, u oʻz rasmlarida poʻlat va shaklli panellarni ajralmas element sifatida qoʻshib, payvandlash va yogʻoch ishlov berishni oʻrgandi. U sanʼat asarining ushbu gibrid shaklidagi tadqiqotlarini rivojlantirdi. 2000-yillarning boshida Adams tajriba oʻtkazish uchun Durfee ARC Grantda ishga qabul qilindi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://durfee.org/ |title=The Durfee Foundation |publisher=Durfee.org |access-date=2013-11-28}}&lt;/ref&gt;.

== Mukofotlari ==
Lisa Adams Fulbright va Durfee ARC Grant mukofotlarini qoʻlga kiritgan.

== Qoʻshimcha oʻqish uchun ==
*Adams, Lisa, James Scarborough, and Ezhra Jean Black. &quot;Lisa Adams: Vicissitude of Circumstance&quot;. Los Angeles: ZERO+ Publishing (2011). {{ISBN|1937222020}}
*Multiple authors. &quot;F M*&quot;. Venice: Peeps' Island Press (1999). {{ISBN|0966943406}}
*Saline, Carol, Dawn Sheggeby, and Sharon J. Wohlmuth. ''A Day in the Life of the American Woman: How We See Ourselves''. New York: Bulfinch (2005). {{ISBN|0821257064}}

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Havolalar ==
*{{official website|http://www.lisamakesart.com}}
*[http://figureground.org/interview-with-lisa-adams/ Figure/Ground interview with Lisa Adams. November 26th, 2012] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240605133049/https://figureground.org/interview-with-lisa-adams/ |date=2024-06-05 }}

[[Turkum:1955-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Rassomlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]</text>
      <sha1>a7n2i32q438wysft5epwdah0v30yq4t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sarah Song</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1173514</id>
    <revision>
      <id>6181404</id>
      <parentid>5269712</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:05:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Will629</username>
        <id>68771</id>
      </contributor>
      <origin>6181404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4869" sha1="nhxkv7bg4rnl5sxcbzfm7f1846vk5xj" xml:space="preserve">{{Aktyor bilgiqutisi
| ismi                    = Sarah Song
| tasvir                  = Sarah Song 20260426.jpg
| eni                     = 
| izoh                    = 
| tavallud_paytidagi_ismi = 
| tavallud_sanasi         = {{birth date and age|df=y|1985|8|9}}
| tavallud_joyi = Guangzhou, Xitoy
| vafot_sanasi =
| vafot_joyi =
| fuqaroligi = {{AUS}}
| kasbi = Aktrisa, teleboshlovchi
| filmlari =
| janr =
| faoliyat_yillari = 2007-hozirgi kungacha
| otasi =
| onasi =
| turmush_oʻrtogʻi = Jason Chan Chi-san
| bolalari = 2
| qarindoshlari =
| mukofotlari =
| veb-sayt =
}}

Sara Song ({{zh|c=宋熙年}}; [[1985-yil]] [[9-avgust]]) — teleboshlovchi, aktrisa, professional MC va goʻzallik tanlovlari gʻolibasi. U [[2007-yil]]da „Miss Chinese International“ unvoniga sazovor boʻlgan. Shuningdek [[2006-yil]]da „Miss Sydney Chinese“ unvonini ham qoʻlga kiritgan&lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|date=2019-12-11|title=宋熙年湊仔兼職KOL月賺6位數 細數8大華姐 位位嫁得好做靚媽 - 晴報 - 娛樂 - 中港台|url=https://skypost.ulifestyle.com.hk/article/2517581/%E5%AE%8B%E7%86%99%E5%B9%B4%E6%B9%8A%E4%BB%94%E5%85%BC%E8%81%B7KOL%E6%9C%88%E8%B3%BA6%E4%BD%8D%E6%95%B8%20%E7%B4%B0%E6%95%B88%E5%A4%A7%E8%8F%AF%E5%A7%90%20%E4%BD%8D%E4%BD%8D%E5%AB%81%E5%BE%97%E5%A5%BD%E5%81%9A%E9%9D%9A%E5%AA%BD|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-09-13|website=Sky Post|language=zh}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Song Xitoyning Guanchjou shahrida tugʻilgan va 6 yoshida ota-onasi bilan Avstraliyaning Sidney shahriga koʻchib kelgan. U dastlab qizlar oʻrta maktabi, keyin esa Pymble xonimlar kollejida oʻqigan va uni [[2003-yil]]da tamomlagan. Song Yangi Janubiy Uels universitetida bakalavr darajasini olgan. Xizmatlar marketingi boʻyicha taʼlim olgan, lekin „Miss Chinese International“ tanlovida gʻolib boʻlganidan keyin oʻqishni tashlab ketgan.

== Tanlovlardagi ishtiroki ==
Song „Miss Sidney Chinese 2006“ tanlovida 1-oʻrinni egallab, musobaqa tojini qoʻlga kiritdi. Ushbu tanlovda gʻalaba qozonganidan soʻng, u Xitoyning Foshan shahrida boʻlib oʻtgan „Miss Chinese International 2007“ tanlovida Sidney sharafini himoya qilish huquqini qoʻlga kiritdi. Song bu tanlovda ham Janubiy Afrikaning Yoxannesburg shahridan kelgan Ivy Lu va Kanadaning Toronto (shahridan kelgan Sherry Chenni ortda qoldirib, tanlov gʻolibasiga aylandi. U, shuningdek, Xitoy madaniyati elchisi mukofotiga ham sazovor boʻldi&lt;ref&gt;{{Cite web|title=国际中华小姐竞选 悉尼小姐爆冷封后(附图)_影音娱乐_新浪网|url=http://ent.sina.com.cn/s/u/2007-01-21/11301419612.html|access-date=2020-09-13|website=ent.sina.com.cn}}&lt;/ref&gt;.

== Karyerasi ==
Song „Miss Chinese International“ tanlovida gʻolib chiqqanidan soʻng Song Gonkongdagi TVB teleradiokompaniyasi bilan shartnoma tuzdi. U TVB Pearl telekanalida kundalik dolzarb masalalar boʻyicha ''The Scoophàngāngānghàn'' va ''Vita'' dasturlarida boshlovchilik qilar edi&lt;ref&gt;{{Cite web|last=趙允琳|date=2019-07-29|title=2007年華姐冠軍宋熙年傳離巢 入行12年主持逾30個節目仍被冷待|url=https://www.hk01.com/即時娛樂/357706/2007年華姐冠軍宋熙年傳離巢-入行12年主持逾30個節目仍被冷待|access-date=2020-09-13|website=香港01|language=zh-HK}}&lt;/ref&gt;. Song TVB kanali uchun 30 dan ortiq turli dasturlarda ishtirok etgan.

Song TVB kanalida 12 yil ishlaganidan soʻng [[2019-yil]] [[sentabr]] oyida ushbu kanalni tark etdi&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sarah Song has left TVB|url=https://sg.style.yahoo.com/sarah-song-left-tvb-033200820.html|access-date=2020-09-13|website=sg.style.yahoo.com|date=August 2019 |language=en-SG}}&lt;/ref&gt;. Hozirgi kunda Song va uning turmush oʻrtogʻi Jeyson Chan Chi-sun 130 000 dan ortiq obunachiga ega YouTube kanaliga ega&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Von|date=2019-10-09|title=資深主持宋熙年：為何我放棄12年的演員生涯，愛上了YouTuber生活|url=https://www.wiw.hk/career/tvb-actress-sarah-song-quit-her-12-year-job-to-be-a-youtuber/|access-date=2020-09-13|website=WIW - Women In Work|language=en-US|arxivsana=2020-09-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200918083747/https://www.wiw.hk/career/tvb-actress-sarah-song-quit-her-12-year-job-to-be-a-youtuber/}}&lt;/ref&gt;.

== Filmografiyasi ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Yil
!Film
!Rol
|-
|2008-yil
|''When a Dog Loves a Cat''
|Cathy
|-
|2010-yil
|''Twilight Investigation''
|Tsui Ying
|-
|2010-2011-yillar
|''Links to Temptation''
|Cherry Dai Mei-yan
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2011-yil
|Dropping By Cloud Nine
|Katy
|-
|''Curse of the Royal Harem''
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2012-yil
|''Daddy Good Deeds''
|Xiu Mui
|-
|''Divas in Distress''
|Sheung Ying-hung
|-
|2013-yil
|&quot;Brother’s Keeper&quot;
|Judy
|-
|2016-yil
|''Two Steps From Heaven''
|Bonni
|-
|2017-yil
|''My Ages Apart''
|Bonnie To
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* http://m.weibo.cn/u/1733506821</text>
      <sha1>nhxkv7bg4rnl5sxcbzfm7f1846vk5xj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Javoxir Yorqulov/qumloq</title>
    <ns>2</ns>
    <id>1173919</id>
    <revision>
      <id>6181299</id>
      <parentid>6180083</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:17:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <origin>6181299</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10686" sha1="t8so9yfz2dmd8xigj4qgzfm1gmxx4z0" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi                   = Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
| asl_nomi               = Тошкент давлат иқтисодиёт университети
| asl_nomi_til           = uz
| tasvir                 = Tsue logo en.png
| tasvir_eni             = 150px
| xalqaro_nomi           = Tashkent State University of Economics
| ilgarigi_nomi          = Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
| turi                   = Davlat universiteti
| asos_solingan          = [[1931-yil]]
| rektori                = [[Toʻlqin Teshaboyev]]
| talabalari             = ~48 653&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=&quot;Narxoz&quot;, Moliya va Fiskal oliygohlari birlashtirildi - talabalar qayerga ko'chadi? |url=https://www.youtube.com/watch?v=7SAHbrutOm4 |website=www.youtube.com |accessdate=26-mart 2024-yil}}&lt;/ref&gt;
| fakultet               = 14
| bakalavriat            = 4 yil
| magistratura           = 2 yil
| aspirantura            = bor
| doktorantura           = bor
| doktorlari             = 42
| professorlari          = 76
| oʻqituvchilari         = 2317
| manzili                = Islom Karimov koʻchasi 49
| shahar                 = [[Toshkent]]
| davlat                 = Oʻzbekiston
| pochta_indeksi         = 100066
| koordinatalari         = {{koord|41.2992|N|69.2689|E|type:edu|display=inline}}
| pushpin_map            = Uzbekistan
| pushpin_label_position = right
| map_size               = 300
| pushpin_map_caption    = Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining joylashuvi
| kampusi                = Shahar
| veb-sayti              = {{URL|tsue.uz}}
| logotip                =
}}
== Taʼlim yoʻnalishlari ==
=== Kunduzgi taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat kunduzgi taʼlim shakli&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bakalavriat taʼlim yo‘nalishlari hamda magistratura mutaxassisliklarida 2025/2026 o‘quv yili uchun qayta taqsimotga ko‘ra ajratiladigan taʼlim grantlari tasdiqlandi|url=https://tsue.uz/en/contests/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-bakalavriat-talim-yonalishlari-hamda-magistratura-mutaxassisliklarida-20252026-oquv-yili-uchun-qayta-taqsimotga-kora-ajratiladigan-talim-grantlari-tasdiqlandi|date= April 4, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Shifr
! rowspan=&quot;2&quot; | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan=&quot;2&quot; | Oʻtish bali (davlat granti)
! colspan=&quot;2&quot; | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus !! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 185.50 || 185.70 || 169.30 || 157.40
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 181.60 || 182.40 || 148.20 || 127.30
|-
| 60410300 || Soliqlar va soliqqa tortish || 178.00 || 178.90 || 126.40 || 114.70
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 184.10 || 184.60 || 157.20 || 140.60
|-
| 60410600 || Bank ishi || 182.40 || 182.40 || 157.50 || 131.40
|-
| 60410700 || Statistika || 170.50 || — || 120.90 || -
|-
| 60410800 || Menejment || 179.10 || 179.30 || 140.80 || 135.50
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 180.20 || 180.20 || 135.70 || 130.00
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 169.90 || — || 114.40 || -
|-
| 60411100 || Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar || 186.80 || 186.80 || 173.20 || 161.40
|-
| 60411200 || Marketing || 175.10 || 175.30 || 130.80 || 124.20
|-
| 60411300 || Savdo ishi || 174.30 || — || 120.00 || -
|-
| 60610100 || Axborot tizimlari va texnologiyalari || 151.00 || 163.50 || 106.90 || 66.60
|-
| 60610200 || Axborot xavfsizligi || 166.70 || 173.30 || 131.10 || 70.70
|-
| 60610500 || Sunʼiy intellekt || 149.90 || 152.20 || 91.50 || 59.80
|-
| 61010100 || Turizm va mehmondoʻstlik || 162.80 || 169.80 || 126.80 || 128.80
|-
| 61010400 || Logistika || 168.80 || — || 116.70 || -
|}
{{col-begin}}
{{col-2}}

=== Masofaviy taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat masofaviy taʼlim shakli
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Shifr
! rowspan=&quot;2&quot; | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan=&quot;2&quot; | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 112.70 || 116.00
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 82.10 || 98.20
|-
| 60410300 || Soliqlar va soliqqa tortish || 59.80 || 74.00
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 79.10 || 102.10
|-
| 60410600 || Bank ishi || 93.50 || 102.10
|-
| 60410700 || Statistika || 56.70 || -
|-
| 60410800 || Menejment || 74.80 || 95.00
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 75.90 || 102.00
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 56.80 || -
|-
| 60411200 || Marketing || 76.90 || 104.30
|-
| 60411300 || Savdo ishi || 56.80 || -
|-
| 61010100 || Turizm va mehmondoʻstlik || 78.90 || 99.00
|-
| 61010400 || Logistika || 65.50 || -
|}
{{col-2}}
=== Kechki taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat kechki taʼlim shakli
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Shifr
! rowspan=&quot;2&quot; | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan=&quot;2&quot; | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 154.70 || 130.20
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 138.80 || 118.70
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 142.60 || 122.20
|-
| 60410600 || Bank ishi || 143.50 || 121.30
|-
| 60410800 || Menejment || 135.40 || 120.40
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 131.30 || -
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 119.20 || -
|}

{{col-end}}

== Rektorlari ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 1 || Holiqov I. U. || [[1931-yil|1931]]—[[1934-yil|1934-yillar]]
|-
| 2 || Seyduzov S. S. || [[1934-yil|1934]]—[[1938-yil|1938-yillar]]
|-
| 3 || Sirixov K. A. || [[1938-yil|1938]]—[[1940-yil|1940-yillar]]
|-
| 4 || Popov M. G. || [[1940-yil|1940]]—[[1943-yil|1943-yillar]]
|-
| 5 || Vlasenko || [[1943-yil|1943]]—[[1945-yil|1945-yillar]]
|-
| 6 || Karakozov E. A. || [[1945-yil|1945]]—[[1947-yil|1947-yillar]]
|-
| 7 || Tursunov M. T. || [[1947-yil|1947]]—[[1952-yil|1952-yillar]]
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|-
| 9 || [[Iskandarov Ibrohimjon]] || [[1974-yil|1974]]—[[1976-yil|1976-yillar]]
|-
| 10 || [[Murod Sharifxoʻjayev]] || [[1976-yil|1976]]—[[1986-yil|1986-yillar]]
|-
| 11 || Zoidov M. A. || [[1986-yil|1986]]—[[1988-yil|1988-yillar]]
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|-
| 13 || Alimov R. H. || [[1998-yil|1998]]—[[2004-yil|2004-yillar]]
|-
| 14 || [[Saidahror Gʻulomov]] || [[2004-yil|2004]]—[[2006-yil|2006-yillar]]
|-
| 15 || Xodiyev B.Yu. || [[2006-yil|2006]]—[[2010-yil|2010-yillar]]
|-
| 16 || Jumayev N. X. || [[2010-yil|2010]]—[[2012-yil|2012-yillar]]
|-
| 17 || Vahabov A. V. || [[2012-yil|2012]]—[[2014-yil|2014-yillar]]
|-
| 18 || Usmanov B. B. || [[2014-yil|2014]]—[[2015-yil|2015-yillar]]
|-
| 19 || Boltabayev M. R. || [[2015-yil|2015]]—[[2016-yil|2016-yillar]]
|-
| 20 || Xodiyev B.Yu. || [[2016-yil|2016]]—[[2019-yil|2019-yillar]]
|-
| 21 || [[Kongratbay Sharipov]] || [[2019-yil|2019]]—[[2024-yil|2024-yillar]]
|-
| 22 || [[Toʻlqin Teshaboyev]] || [[2024-yil|2024-yil]] — hozirgacha
|}

== Rektorlar ==
&lt;div style=&quot;display:flex; flex-wrap:wrap; gap:1em;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1; min-width:280px;&quot;&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ 1931—1962-yillar:  Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti/&lt;br /&gt;Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 1 || Holiqov I. U. || [[1931-yil|1931]]—[[1934-yil|1934-yillar]]
|-
| 2 || Seyduzov S. S. || [[1934-yil|1934]]—[[1938-yil|1938-yillar]]
|-
| 3 || Sirixov K. A. || [[1938-yil|1938]]—[[1940-yil|1940-yillar]]
|-
| 4 || Popov M. G. || [[1940-yil|1940]]—[[1943-yil|1943-yillar]]
|-
| 5 || Vlasenko || [[1943-yil|1943]]—[[1945-yil|1945-yillar]]
|-
| 6 || Karakozov E. A. || [[1945-yil|1945]]—[[1947-yil|1947-yillar]]
|-
| 7 || Tursunov M. T. || [[1947-yil|1947]]—[[1952-yil|1952-yillar]]
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; min-width:280px;&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ 1962—1991-yillar: Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|-
| 9 || [[Iskandarov Ibrohimjon|Iskandarov I. I.]] || [[1974-yil|1974]]—[[1976-yil|1976-yillar]]
|-
| 10 || [[Murod Sharifxoʻjayev|Sharifxoʻjaev M.Sh.]] || [[1976-yil|1976]]—[[1986-yil|1986-yillar]]
|-
| 11 || Zoidov M. A. || [[1986-yil|1986]]—[[1988-yil|1988-yillar]]
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1; min-width:280px;&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ 1991-yildan hozirgacha: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|-
| 13 || Alimov R. H. || [[1998-yil|1998]]—[[2004-yil|2004-yillar]]
|-
| 14 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[2004-yil|2004]]—[[2006-yil|2006-yillar]]
|-
| 15 || Xodiyev B.Yu. || [[2006-yil|2006]]—[[2010-yil|2010-yillar]]
|-
| 16 || Jumayev N. X. || [[2010-yil|2010]]—[[2012-yil|2012-yillar]]
|-
| 17 || Vahabov A. V. || [[2012-yil|2012]]—[[2014-yil|2014-yillar]]
|-
| 18 || Usmanov B. B. || [[2014-yil|2014]]—[[2015-yil|2015-yillar]]
|-
| 19 || Boltabayev M. R. || [[2015-yil|2015]]—[[2016-yil|2016-yillar]]
|-
| 20 || Xodiyev B.Yu. || [[2016-yil|2016]]—[[2019-yil|2019-yillar]]
|-
| 21 || [[Kongratbay Sharipov|Sharipov K. A.]] || [[2019-yil|2019]]—[[2024-yil|2024-yillar]]
|-
| 22 || [[Toʻlqin Teshaboyev|Teshabayev T. Z.]] || [[2024-yil|2024-yildan]] hozirgacha
|}
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;

== Gallereya ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; class=&quot;center&quot; widths=&quot;160&quot; heights=&quot;160&quot; caption=&quot;Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti hududidan kadrlar:&quot;&gt;
File:Main Administrative Building of TSUE 2.jpg
File:Faculty of Economics Building, TSUE 2.jpg
File:Faculty of Economics Building, TSUE.jpg
File:Faculty of Tourism Building, TSUE.jpg
File:Faculty of Tourism Building, TSUE 2.jpg
File:Yurt in the Main Campus Square, TSUE.jpg
File:90th Anniversary Installation, TSUE.jpg
File:Open-Air Museum, TSUE 2.jpg
File:Main Administrative Building of TSUE.jpg
File:Open-Air Museum, TSUE.jpg
File:Yurt in the Main Campus Square, TSUE 2.jpg

&lt;/gallery&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>t8so9yfz2dmd8xigj4qgzfm1gmxx4z0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181306</id>
      <parentid>6181299</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:21:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Javoxir Yorqulov</username>
        <id>130047</id>
      </contributor>
      <origin>6181306</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15073" sha1="idq0hhvo9ezeiy1aa3qi3zd8o623419" xml:space="preserve">== Tarixi ==
[[1918-yil]]da Turkiston xalq universitetida savdo sohasi mutaxassislari uchun qisqa muddatli kurslar tashkil etildi&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://tsue.uz/ru/university|title=О ташкентском государственном экономическом университете|website=Tsue.uz}}&lt;/ref&gt;. 1924-yil Turkiston universiteti qoshida savdo sohasi mutaxassislari uchun qisqa muddatli kurslar negizida ijtimoiy-iqtisodiyot fakulteti tashkil etildi. 1925-yil Turkiston universitetining ijtimoiy-iqtisodiy fakulteti Ijtimoiy fanlar fakultetiga aylantirilib, uning negizida mahalliy iqtisodiyot va huquq fakulteti tashkil etildi. 1931-yilda Toshkentda rejalashtirish institutini tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi, keyinchalik u Oʻrta Osiyo davlat savdo va kooperatsiya instituti bilan birlashtirilib, Oʻzbekiston xalq xoʻjaligi instituti nomi bilan mashhur boʻldi. [[1931-yil]] [[13-avgust]]da Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti sifatida tashkil etilgan, keyinchalik Toshkent moliya-iqtisodiyot institutiga aylantirilga. [[1946-yil]] [[Ikkinchi jahon urushi]] yillarida [[Olmaota]]ga evakuatsiya qilingan Leningrad Hisob-iqtisod instituti Toshkent moliya-iqtisodiyot institutiga qoʻshildi. Ikkita yangi fakultet ochildi: kredit-iqtisod va buxgalteriya hisobi-iqtisod. 1947-yilda Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston respublikalarida sanoat va qishloq xoʻjaligi uchun mutaxassislar tayyorlashni boshlagan rejalashtirish-iqtisod fakulteti tashkil etildi. 1948-yilda kechki fakultet tashkil etilib, iqtisodchilarni maxsus ish joyida tayyorlay boshladi. 1955-yilda sirtqi fakultet tashkil etildi, keyinchalik u umumiy iqtisodiyot va buxgalteriya hisobi va moliya mutaxassisliklariga boʻlingan. 1962-yilda Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti Toshkent xalq xoʻjaligi instituti deb oʻzgartirildi. Bu institut 1962—1991-yillarda Toshkent xalq xoʻjaligi instituti nomi bilan faoliyat koʻrsatdi. 1967-yilda tayyorgarlik kurslari, 1970-yilda esa tayyorgarlik boʻlimi tashkil etildi. 1968-yilda Iqtisodiy kibernetika fakulteti tashkil etildi. Matematik fanlar ulushini oshirish hisobiga iqtisodchilarni tayyorlash boʻyicha oʻquv dasturlari mustahkamlandi. 1970-yilda Savdo-iqtisod fakulteti tashkil etildi. Biznes yoʻnalishlari boʻyicha oʻquv rejalari va dasturlari amaliy biznes fanlarini qamrab olish uchun kengaytirildi va mustahkamlandi. Iqtisodiyot va biznes uchun institut tomonidan tayyorlanayotgan kadrlar assortimenti sezilarli darajada oshdi. 1973-yilda Toshkent toʻqimachilik kombinatida kechki fakultet tarkibida filial tashkil etildi. Biroz vaqt oʻtgach, Samarqand va Qarshi oʻquv-maslahat markazlari, Andijon va Qoʻqon filiallari, umumiy iqtisodiy sirtqi fakultetning yangi boʻlimlari ochildi. 1981-yilda Savdo-iqtisod fakultetidan ajralib chiqqan mehnat va taʼminot iqtisodiyoti fakulteti tashkil etildi. [[1991-yil]] [[19-iyun]]dan Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti nomini olgan. Universitetda Iqtisodiyot, Buxgalteriya hisobi va audit, Korporativ boshqaruv, Iqtisodiyotda axborot tizimlari va Xalqaro turizm fakultetlari, Magistratura va Sirtqi boʻlimi, 24 ta kafedra bor. Universitetda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tarmoq markazi, Oʻzbekiston iqtisodiyotini rivojlantirishning ilmiy asoslari va muammolari ilmiy tadqiqot markazi, Axborot-resurs markazi, Axborot texnologiyalari markazi, universitet tarixi muzeyi faoliyat olib boradi. 1993-yilda [[Samarqand shahri]]&lt;nowiki/&gt;da universitet filiali tashkil etildi&lt;ref&gt;Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 28-maydagi „Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Samarqand filialini tashkil etish toʻgʻrisida“ 438-son [http://lex.uz/docs/4359583 qarori]&lt;/ref&gt;. Oʻzbekiston Respublikasi prezidenti Shavkat Mirziyoyevning 07.02.2024 sanadagi qaroriga koʻra, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti qayta tashkil etildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://lex.uz/pdfs/6794040 |sarlavha=O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 07.02.2024 yildagi PQ-62-son qarori}}&lt;/ref&gt;. Bunda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti tarkibiga [[Toshkent moliya instituti]] va [[Fiskal insituti|Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Fiskal institut]] qoʻshildi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/02/08/university/ |sarlavha=O‘zbekistondagi uchta OTM bitta universitetga birlashtiriladi}}&lt;/ref&gt;.

{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi                   = Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
| asl_nomi               = Тошкент давлат иқтисодиёт университети
| asl_nomi_til           = uz
| tasvir                 = Tsue logo en.png
| tasvir_eni             = 150px
| xalqaro_nomi           = Tashkent State University of Economics
| ilgarigi_nomi          = Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
| turi                   = Davlat universiteti
| asos_solingan          = [[1931-yil]]
| rektori                = [[Toʻlqin Teshaboyev]]
| talabalari             = ~48 653&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=&quot;Narxoz&quot;, Moliya va Fiskal oliygohlari birlashtirildi - talabalar qayerga ko'chadi? |url=https://www.youtube.com/watch?v=7SAHbrutOm4 |website=www.youtube.com |accessdate=26-mart 2024-yil}}&lt;/ref&gt;
| fakultet               = 14
| bakalavriat            = 4 yil
| magistratura           = 2 yil
| aspirantura            = bor
| doktorantura           = bor
| doktorlari             = 42
| professorlari          = 76
| oʻqituvchilari         = 2317
| manzili                = Islom Karimov koʻchasi 49
| shahar                 = [[Toshkent]]
| davlat                 = Oʻzbekiston
| pochta_indeksi         = 100066
| koordinatalari         = {{koord|41.2992|N|69.2689|E|type:edu|display=inline}}
| pushpin_map            = Uzbekistan
| pushpin_label_position = right
| map_size               = 300
| pushpin_map_caption    = Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining joylashuvi
| kampusi                = Shahar
| veb-sayti              = {{URL|tsue.uz}}
| logotip                =
}}
== Taʼlim yoʻnalishlari ==
=== Kunduzgi taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat kunduzgi taʼlim shakli&lt;ref&gt;{{veb manbasi|title=Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bakalavriat taʼlim yo‘nalishlari hamda magistratura mutaxassisliklarida 2025/2026 o‘quv yili uchun qayta taqsimotga ko‘ra ajratiladigan taʼlim grantlari tasdiqlandi|url=https://tsue.uz/en/contests/toshkent-davlat-iqtisodiyot-universiteti-bakalavriat-talim-yonalishlari-hamda-magistratura-mutaxassisliklarida-20252026-oquv-yili-uchun-qayta-taqsimotga-kora-ajratiladigan-talim-grantlari-tasdiqlandi|date= April 4, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Shifr
! rowspan=&quot;2&quot; | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan=&quot;2&quot; | Oʻtish bali (davlat granti)
! colspan=&quot;2&quot; | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus !! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 185.50 || 185.70 || 169.30 || 157.40
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 181.60 || 182.40 || 148.20 || 127.30
|-
| 60410300 || Soliqlar va soliqqa tortish || 178.00 || 178.90 || 126.40 || 114.70
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 184.10 || 184.60 || 157.20 || 140.60
|-
| 60410600 || Bank ishi || 182.40 || 182.40 || 157.50 || 131.40
|-
| 60410700 || Statistika || 170.50 || — || 120.90 || -
|-
| 60410800 || Menejment || 179.10 || 179.30 || 140.80 || 135.50
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 180.20 || 180.20 || 135.70 || 130.00
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 169.90 || — || 114.40 || -
|-
| 60411100 || Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar || 186.80 || 186.80 || 173.20 || 161.40
|-
| 60411200 || Marketing || 175.10 || 175.30 || 130.80 || 124.20
|-
| 60411300 || Savdo ishi || 174.30 || — || 120.00 || -
|-
| 60610100 || Axborot tizimlari va texnologiyalari || 151.00 || 163.50 || 106.90 || 66.60
|-
| 60610200 || Axborot xavfsizligi || 166.70 || 173.30 || 131.10 || 70.70
|-
| 60610500 || Sunʼiy intellekt || 149.90 || 152.20 || 91.50 || 59.80
|-
| 61010100 || Turizm va mehmondoʻstlik || 162.80 || 169.80 || 126.80 || 128.80
|-
| 61010400 || Logistika || 168.80 || — || 116.70 || -
|}
{{col-begin}}
{{col-2}}

=== Masofaviy taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat masofaviy taʼlim shakli
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Shifr
! rowspan=&quot;2&quot; | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan=&quot;2&quot; | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 112.70 || 116.00
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 82.10 || 98.20
|-
| 60410300 || Soliqlar va soliqqa tortish || 59.80 || 74.00
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 79.10 || 102.10
|-
| 60410600 || Bank ishi || 93.50 || 102.10
|-
| 60410700 || Statistika || 56.70 || -
|-
| 60410800 || Menejment || 74.80 || 95.00
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 75.90 || 102.00
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 56.80 || -
|-
| 60411200 || Marketing || 76.90 || 104.30
|-
| 60411300 || Savdo ishi || 56.80 || -
|-
| 61010100 || Turizm va mehmondoʻstlik || 78.90 || 99.00
|-
| 61010400 || Logistika || 65.50 || -
|}
{{col-2}}
=== Kechki taʼlim yoʻnalishlari ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 2025/2026 oʻquv yili — bakalavriat kechki taʼlim shakli
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Shifr
! rowspan=&quot;2&quot; | Taʼlim yoʻnalishi
! colspan=&quot;2&quot; | Oʻtish bali (toʻlov-kontrakt)
|-
! Oʻzbek !! Rus
|-
| 60410100 || Iqtisodiyot || 154.70 || 130.20
|-
| 60410200 || Buxgalteriya hisobi || 138.80 || 118.70
|-
| 60410500 || Moliya va moliyaviy texnologiyalar || 142.60 || 122.20
|-
| 60410600 || Bank ishi || 143.50 || 121.30
|-
| 60410800 || Menejment || 135.40 || 120.40
|-
| 60410900 || Biznesni boshqarish || 131.30 || -
|-
| 60411000 || Inson resurslarini boshqarish || 119.20 || -
|}

{{col-end}}

== Rektorlari ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 1 || Holiqov I. U. || [[1931-yil|1931]]—[[1934-yil|1934-yillar]]
|-
| 2 || Seyduzov S. S. || [[1934-yil|1934]]—[[1938-yil|1938-yillar]]
|-
| 3 || Sirixov K. A. || [[1938-yil|1938]]—[[1940-yil|1940-yillar]]
|-
| 4 || Popov M. G. || [[1940-yil|1940]]—[[1943-yil|1943-yillar]]
|-
| 5 || Vlasenko || [[1943-yil|1943]]—[[1945-yil|1945-yillar]]
|-
| 6 || Karakozov E. A. || [[1945-yil|1945]]—[[1947-yil|1947-yillar]]
|-
| 7 || Tursunov M. T. || [[1947-yil|1947]]—[[1952-yil|1952-yillar]]
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|-
| 9 || [[Iskandarov Ibrohimjon]] || [[1974-yil|1974]]—[[1976-yil|1976-yillar]]
|-
| 10 || [[Murod Sharifxoʻjayev]] || [[1976-yil|1976]]—[[1986-yil|1986-yillar]]
|-
| 11 || Zoidov M. A. || [[1986-yil|1986]]—[[1988-yil|1988-yillar]]
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|-
| 13 || Alimov R. H. || [[1998-yil|1998]]—[[2004-yil|2004-yillar]]
|-
| 14 || [[Saidahror Gʻulomov]] || [[2004-yil|2004]]—[[2006-yil|2006-yillar]]
|-
| 15 || Xodiyev B.Yu. || [[2006-yil|2006]]—[[2010-yil|2010-yillar]]
|-
| 16 || Jumayev N. X. || [[2010-yil|2010]]—[[2012-yil|2012-yillar]]
|-
| 17 || Vahabov A. V. || [[2012-yil|2012]]—[[2014-yil|2014-yillar]]
|-
| 18 || Usmanov B. B. || [[2014-yil|2014]]—[[2015-yil|2015-yillar]]
|-
| 19 || Boltabayev M. R. || [[2015-yil|2015]]—[[2016-yil|2016-yillar]]
|-
| 20 || Xodiyev B.Yu. || [[2016-yil|2016]]—[[2019-yil|2019-yillar]]
|-
| 21 || [[Kongratbay Sharipov]] || [[2019-yil|2019]]—[[2024-yil|2024-yillar]]
|-
| 22 || [[Toʻlqin Teshaboyev]] || [[2024-yil|2024-yil]] — hozirgacha
|}

== Rektorlar ==
&lt;div style=&quot;display:flex; flex-wrap:wrap; gap:1em;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1; min-width:280px;&quot;&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ 1931—1962-yillar:  Oʻrta Osiyo moliya-iqtisod instituti/&lt;br /&gt;Toshkent moliya-iqtisodiyot instituti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 1 || Holiqov I. U. || [[1931-yil|1931]]—[[1934-yil|1934-yillar]]
|-
| 2 || Seyduzov S. S. || [[1934-yil|1934]]—[[1938-yil|1938-yillar]]
|-
| 3 || Sirixov K. A. || [[1938-yil|1938]]—[[1940-yil|1940-yillar]]
|-
| 4 || Popov M. G. || [[1940-yil|1940]]—[[1943-yil|1943-yillar]]
|-
| 5 || Vlasenko || [[1943-yil|1943]]—[[1945-yil|1945-yillar]]
|-
| 6 || Karakozov E. A. || [[1945-yil|1945]]—[[1947-yil|1947-yillar]]
|-
| 7 || Tursunov M. T. || [[1947-yil|1947]]—[[1952-yil|1952-yillar]]
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1; min-width:280px;&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ 1962—1991-yillar: Toshkent xalq xoʻjaligi instituti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 8 || [[Qoriyev Maqsud|Qoriyev M. M.]] || [[1952-yil|1952]]—[[1974-yil|1974-yillar]]
|-
| 9 || [[Iskandarov Ibrohimjon|Iskandarov I. I.]] || [[1974-yil|1974]]—[[1976-yil|1976-yillar]]
|-
| 10 || [[Murod Sharifxoʻjayev|Sharifxoʻjaev M.Sh.]] || [[1976-yil|1976]]—[[1986-yil|1986-yillar]]
|-
| 11 || Zoidov M. A. || [[1986-yil|1986]]—[[1988-yil|1988-yillar]]
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:1; min-width:280px;&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ 1991-yildan hozirgacha: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
|-
! № !! Rektorning ismi familiyasi !! Faoliyat yillari
|-
| 12 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[1988-yil|1988]]—[[1998-yil|1998-yillar]]
|-
| 13 || Alimov R. H. || [[1998-yil|1998]]—[[2004-yil|2004-yillar]]
|-
| 14 || [[Saidahror Gʻulomov|Gʻulomov S. S.]] || [[2004-yil|2004]]—[[2006-yil|2006-yillar]]
|-
| 15 || Xodiyev B.Yu. || [[2006-yil|2006]]—[[2010-yil|2010-yillar]]
|-
| 16 || Jumayev N. X. || [[2010-yil|2010]]—[[2012-yil|2012-yillar]]
|-
| 17 || Vahabov A. V. || [[2012-yil|2012]]—[[2014-yil|2014-yillar]]
|-
| 18 || Usmanov B. B. || [[2014-yil|2014]]—[[2015-yil|2015-yillar]]
|-
| 19 || Boltabayev M. R. || [[2015-yil|2015]]—[[2016-yil|2016-yillar]]
|-
| 20 || Xodiyev B.Yu. || [[2016-yil|2016]]—[[2019-yil|2019-yillar]]
|-
| 21 || [[Kongratbay Sharipov|Sharipov K. A.]] || [[2019-yil|2019]]—[[2024-yil|2024-yillar]]
|-
| 22 || [[Toʻlqin Teshaboyev|Teshabayev T. Z.]] || [[2024-yil|2024-yildan]] hozirgacha
|}
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;

== Gallereya ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; class=&quot;center&quot; widths=&quot;160&quot; heights=&quot;160&quot; caption=&quot;Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti hududidan kadrlar:&quot;&gt;
File:Main Administrative Building of TSUE 2.jpg
File:Faculty of Economics Building, TSUE 2.jpg
File:Faculty of Economics Building, TSUE.jpg
File:Faculty of Tourism Building, TSUE.jpg
File:Faculty of Tourism Building, TSUE 2.jpg
File:Yurt in the Main Campus Square, TSUE.jpg
File:90th Anniversary Installation, TSUE.jpg
File:Open-Air Museum, TSUE 2.jpg
File:Main Administrative Building of TSUE.jpg
File:Open-Air Museum, TSUE.jpg
File:Yurt in the Main Campus Square, TSUE 2.jpg

&lt;/gallery&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>idq0hhvo9ezeiy1aa3qi3zd8o623419</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdulloh ibn Ali ibn Abu Tolib</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1218297</id>
    <revision>
      <id>6181350</id>
      <parentid>6077987</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:42:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>6181350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8239" sha1="2vsvxdvf3iw7vnvi131fgibmihxxh9q" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | Oti                  = Abdullah ibn Ali ibn Abi Talib &lt;br&gt; عَبْد ٱللَّٰه ٱبْن عَلِيّ ٱبْن أَبِي طَالِب
 | asl oti              = {{lang-ar|عَبْد ٱللَّٰه ٱبْن عَلِيّ ٱبْن أَبِي طَالِب}}
 | tavallud_sanasi      = milodiy 656-yil (hijriy 35-yil)
 | tavallud_joyi        = [[Madina]], [[Roshidun xalifaligi]]
 | vafot_sanasi         = 680-yil 10-oktyabr
 | vafot_joyi           = [[Karbalo]], [[Damashq xalifaligi]]
 | otasi                = [[Ali]]
 | onasi                = [[Ummu al-Banin]]
}}
'''Abdulloh ibn Ali ibn Abu Tolib''' ({{Lang-ar|عَبْد ٱللَّٰه ٱبْن عَلِيّ ٱبْن أَبِي طَالِب}}) [[Ali|Alining]] oʻgʻillaridan biri&lt;ref name=&quot;Farsi12&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87+%D9%88+%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA+%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87+%D8%A8%D9%86+%D8%B9%D9%84%DB%8C+%D8%A8%D9%86+%D8%A7%D8%A8%DB%8C+%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8+%D8%AF%D8%B1+%D8%B1%D9%88%D8%B2+%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7&amp;SSOReturnPage=Check&amp;Rand=0 |sarlavha=The fighting and martyrdom of Abdullah ibn Ali |sana=13 Oct 2018 |ish=daneshnameh.roshd.ir}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://lib.eshia.ir/26092/1/66 Absar al-Ain Fi Ansar-al-Hussain, Jam’i Az Newisandegan V. 1, P. 66]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://lib.eshia.ir/22033/1/53/%D9%88%D8%B9%D8%A8%D8%AF Abdullah ibn Ali abn Abi Talib] lib.eshia.ir Retrieved 13 Oct 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://makarem.ir/main.aspx?typeinfo=42&amp;lid=0&amp;mid=320644&amp;catid=27772 Imam Hussainʼs brothers] makarem.ir Retrieved 13 Oct 2018&lt;/ref&gt;. 680-yilda [[Karbalo|Karbaloda]] oʻldirilgan va [[Karbalo jangi]] [[Shahid|shahidlari]] qatorida sanaladi&lt;ref&gt;Moravveij al-Zahab, Masoodi, Ali ibn Hussain, Vol. 3, P. 63&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://rasekhoon.net/article/show/189166 Imam Hussainʼs brother in Karbala] {{Webarxiv}} rasekhoon.net Retrieved 13 Oct 2018&lt;/ref&gt;. Hazamning qizi boʻlgan [[Ummu al-Banin|Ummu al-Baninning]] toʻrt oʻgʻlidan biri&lt;ref&gt;[http://www.shia-news.com/fa/news/20897 Hazrat Ummol Banin] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190613145116/http://www.shia-news.com/fa/news/20897 |date=2019-06-13 }} shia-news.com Retrieved 14 Oct 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ansaab al-Ashraaf, V. 3, P. 390&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://ummulbanin.com/web-design/%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%86%DB%8C%D9%86/%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%86%DB%8C%D9%86/ The biography of Umm-al-Banin (s.a.)] {{Webarxiv}} ummulbanin.com Retrieved 14 Oct 2018&lt;/ref&gt;. [[Kunya|Kunyasi]] – Abu Muhammad.

== Karbalo jangi ==
Tarixchilar Abdulloh ibn Ali ibn Abu Tolib haqida yozishicha, [[Ashuro]] kuni [[Husayn ibn Ali]] va uning koʻplab oila aʼzolari oʻldirilganida, [[Abbos ibn Ali]] akalarini yoshga qarab chaqirib, ularga jang maydoniga kirishni va dushmanga qarshi hujum qilishni buyurgan. Abdulloh ibn Ali [[Umar ibn Saʼd]] qoʻshiniga qarshi urushga chaqirilgan birinchi kishi boʻlgan. Abbos unga qarata shunday deydi&lt;ref name=&quot;Farsi122&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87+%D9%88+%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA+%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87+%D8%A8%D9%86+%D8%B9%D9%84%DB%8C+%D8%A8%D9%86+%D8%A7%D8%A8%DB%8C+%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8+%D8%AF%D8%B1+%D8%B1%D9%88%D8%B2+%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7&amp;SSOReturnPage=Check&amp;Rand=0 |sarlavha=The fighting and martyrdom of Abdullah ibn Ali |sana=13 Oct 2018 |ish=daneshnameh.roshd.ir}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Farsi14&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://tebyan.net/newindex.aspx/Weblog/weblog/1385/11/wiki/index.aspx?USERID=486107&amp;PID=38553&amp;PageSize=10&amp;PageIndex=3&amp;DATE=1 |sarlavha=Abdullah ibn Ali ibn Abi Talib |sana=14 Oct 2018 |ish=tebyan.net |iqtibos= |qaralgan sana=2024-09-10 |arxivsana=2019-04-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190401105337/https://tebyan.net/newindex.aspx/weblog/weblog/1385/11/wiki/index.aspx?userid=486107&amp;pid=38553&amp;pagesize=10&amp;pageindex=3&amp;date=1 }}&lt;/ref&gt;: „Ey birodarim, eng avvalo siz jang maydoniga borasiz, chunki sizning farzandlaringiz yoʻq, [[Alloh]] yoʻlida halok boʻlishingizni va shahidlik yoʻlida sabr-toqatli boʻlishingizni istayman“&lt;ref name=&quot;Farsi123&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87+%D9%88+%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA+%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87+%D8%A8%D9%86+%D8%B9%D9%84%DB%8C+%D8%A8%D9%86+%D8%A7%D8%A8%DB%8C+%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8+%D8%AF%D8%B1+%D8%B1%D9%88%D8%B2+%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7&amp;SSOReturnPage=Check&amp;Rand=0 |sarlavha=The fighting and martyrdom of Abdullah ibn Ali |sana=13 Oct 2018 |ish=daneshnameh.roshd.ir}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Farsi142&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://tebyan.net/newindex.aspx/Weblog/weblog/1385/11/wiki/index.aspx?USERID=486107&amp;PID=38553&amp;PageSize=10&amp;PageIndex=3&amp;DATE=1 |sarlavha=Abdullah ibn Ali ibn Abi Talib |sana=14 Oct 2018 |ish=tebyan.net |iqtibos= |qaralgan sana=2024-09-10 |arxivsana=2019-04-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190401105337/https://tebyan.net/newindex.aspx/weblog/weblog/1385/11/wiki/index.aspx?userid=486107&amp;pid=38553&amp;pagesize=10&amp;pageindex=3&amp;date=1 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Absarul Ain, P. 34&lt;/ref&gt;.

Abdulloh jang maydoniga borib, dostonlar oʻqiydi. Keyin qilich bilan jang maydoniga otlangan. Jang maydonida, Hani ibn Sobit Abdullohga hujum qilib, uning boshiga urib oʻldirgan&lt;ref name=&quot;Farsi124&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87+%D9%88+%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA+%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87+%D8%A8%D9%86+%D8%B9%D9%84%DB%8C+%D8%A8%D9%86+%D8%A7%D8%A8%DB%8C+%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8+%D8%AF%D8%B1+%D8%B1%D9%88%D8%B2+%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7&amp;SSOReturnPage=Check&amp;Rand=0 |sarlavha=The fighting and martyrdom of Abdullah ibn Ali |sana=13 Oct 2018 |ish=daneshnameh.roshd.ir}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Farsi143&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://tebyan.net/newindex.aspx/Weblog/weblog/1385/11/wiki/index.aspx?USERID=486107&amp;PID=38553&amp;PageSize=10&amp;PageIndex=3&amp;DATE=1 |sarlavha=Abdullah ibn Ali ibn Abi Talib |sana=14 Oct 2018 |ish=tebyan.net |iqtibos= |qaralgan sana=2024-09-10 |arxivsana=2019-04-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190401105337/https://tebyan.net/newindex.aspx/weblog/weblog/1385/11/wiki/index.aspx?userid=486107&amp;pid=38553&amp;pagesize=10&amp;pageindex=3&amp;date=1 }}&lt;/ref&gt;. Oʻshanda Abdulloh 25 yoshda boʻlgan&lt;ref&gt;Al-Mahluf Ala Qatli al-Tofuf, Seyyed ibn Tavus, V. 1, P. 149&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.yjc.ir/fa/news/4172381/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%D8%B9-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7-%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86%D8%AF Ashura, Imam Hussaiin] yjc.ir Retrieved 14 Oct 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Aʼyanul-Shia, Al-Seyyed Mohsen-al-Amin, Beirut, Dar al-Taʼrof Lel-Matbu’at, V. 4, P. 129&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Al-Kamel Fi Tarikh, EʼzolDin AbulHasan Ali ibn Muhammad ibn Al-Athir-al-Jazri, Beirut, Dar-al-Ketab al-Arabia, V. 4, P. 30&lt;/ref&gt;. Hani ibn Sobit nomi „Ziyorat an-Nahiya al-Muqaddasa“da va Jaʼfar ibn Ali ibn Abu tomonidan Abdulloh Tolibning qotili sifatida tilga olingan&lt;ref&gt;[https://www.yjc.ir/fa/news/6251343/%D8%B3%D8%B1%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA-%D8%B4%D9%88%D9%85-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7 The bad fate of Imam Hussainʼs killers] yjc.ir Retrieved 13 Oct 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.nasimonline.ir/Content/Detail/2123654/%D8%B3%D8%B1%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA-%D8%B4%D9%88%D9%85-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7 The battle of Karbala]{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} nasimonline.ir Retrieved 13 Oct 2018&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Alining farzandlari]]
[[Turkum:656-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:680-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Karbalo jangida vafot etganlar]]</text>
      <sha1>2vsvxdvf3iw7vnvi131fgibmihxxh9q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181351</id>
      <parentid>6181350</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:42:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <origin>6181351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8243" sha1="ddrmhxp11j8jv1tqcb7wqsv5fgkcryz" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | Oti                  = Abdullah ibn Ali ibn Abi Talib &lt;br&gt; عَبْد ٱللَّٰه ٱبْن عَلِيّ ٱبْن أَبِي طَالِب
 | asl oti              = {{lang-ar|عَبْد ٱللَّٰه ٱبْن عَلِيّ ٱبْن أَبِي طَالِب}}
 | tavallud_sanasi      = milodiy 656-yil (hijriy 35-yil)
 | tavallud_joyi        = [[Madina]], [[Roshidun xalifaligi]]
 | vafot_sanasi         = 680-yil 10-oktyabr
 | vafot_joyi           = [[Karbalo]], [[Damashq xalifaligi]]
 | otasi                = [[Ali]]
 | onasi                = [[Ummu al-Banin]]
}}
'''Abdulloh ibn Ali ibn Abu Tolib''' ({{Lang-ar|عَبْد ٱللَّٰه ٱبْن عَلِيّ ٱبْن أَبِي طَالِب}}) – [[Ali|Alining]] oʻgʻillaridan biri&lt;ref name=&quot;Farsi12&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87+%D9%88+%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA+%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87+%D8%A8%D9%86+%D8%B9%D9%84%DB%8C+%D8%A8%D9%86+%D8%A7%D8%A8%DB%8C+%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8+%D8%AF%D8%B1+%D8%B1%D9%88%D8%B2+%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7&amp;SSOReturnPage=Check&amp;Rand=0 |sarlavha=The fighting and martyrdom of Abdullah ibn Ali |sana=13 Oct 2018 |ish=daneshnameh.roshd.ir}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://lib.eshia.ir/26092/1/66 Absar al-Ain Fi Ansar-al-Hussain, Jam’i Az Newisandegan V. 1, P. 66]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://lib.eshia.ir/22033/1/53/%D9%88%D8%B9%D8%A8%D8%AF Abdullah ibn Ali abn Abi Talib] lib.eshia.ir Retrieved 13 Oct 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://makarem.ir/main.aspx?typeinfo=42&amp;lid=0&amp;mid=320644&amp;catid=27772 Imam Hussainʼs brothers] makarem.ir Retrieved 13 Oct 2018&lt;/ref&gt;. 680-yilda [[Karbalo|Karbaloda]] oʻldirilgan va [[Karbalo jangi]] [[Shahid|shahidlari]] qatorida sanaladi&lt;ref&gt;Moravveij al-Zahab, Masoodi, Ali ibn Hussain, Vol. 3, P. 63&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://rasekhoon.net/article/show/189166 Imam Hussainʼs brother in Karbala] {{Webarxiv}} rasekhoon.net Retrieved 13 Oct 2018&lt;/ref&gt;. Hazamning qizi boʻlgan [[Ummu al-Banin|Ummu al-Baninning]] toʻrt oʻgʻlidan biri&lt;ref&gt;[http://www.shia-news.com/fa/news/20897 Hazrat Ummol Banin] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190613145116/http://www.shia-news.com/fa/news/20897 |date=2019-06-13 }} shia-news.com Retrieved 14 Oct 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ansaab al-Ashraaf, V. 3, P. 390&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://ummulbanin.com/web-design/%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%86%DB%8C%D9%86/%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%86%DB%8C%D9%86/ The biography of Umm-al-Banin (s.a.)] {{Webarxiv}} ummulbanin.com Retrieved 14 Oct 2018&lt;/ref&gt;. [[Kunya|Kunyasi]] – Abu Muhammad.

== Karbalo jangi ==
Tarixchilar Abdulloh ibn Ali ibn Abu Tolib haqida yozishicha, [[Ashuro]] kuni [[Husayn ibn Ali]] va uning koʻplab oila aʼzolari oʻldirilganida, [[Abbos ibn Ali]] akalarini yoshga qarab chaqirib, ularga jang maydoniga kirishni va dushmanga qarshi hujum qilishni buyurgan. Abdulloh ibn Ali [[Umar ibn Saʼd]] qoʻshiniga qarshi urushga chaqirilgan birinchi kishi boʻlgan. Abbos unga qarata shunday deydi&lt;ref name=&quot;Farsi122&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87+%D9%88+%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA+%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87+%D8%A8%D9%86+%D8%B9%D9%84%DB%8C+%D8%A8%D9%86+%D8%A7%D8%A8%DB%8C+%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8+%D8%AF%D8%B1+%D8%B1%D9%88%D8%B2+%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7&amp;SSOReturnPage=Check&amp;Rand=0 |sarlavha=The fighting and martyrdom of Abdullah ibn Ali |sana=13 Oct 2018 |ish=daneshnameh.roshd.ir}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Farsi14&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://tebyan.net/newindex.aspx/Weblog/weblog/1385/11/wiki/index.aspx?USERID=486107&amp;PID=38553&amp;PageSize=10&amp;PageIndex=3&amp;DATE=1 |sarlavha=Abdullah ibn Ali ibn Abi Talib |sana=14 Oct 2018 |ish=tebyan.net |iqtibos= |qaralgan sana=2024-09-10 |arxivsana=2019-04-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190401105337/https://tebyan.net/newindex.aspx/weblog/weblog/1385/11/wiki/index.aspx?userid=486107&amp;pid=38553&amp;pagesize=10&amp;pageindex=3&amp;date=1 }}&lt;/ref&gt;: „Ey birodarim, eng avvalo siz jang maydoniga borasiz, chunki sizning farzandlaringiz yoʻq, [[Alloh]] yoʻlida halok boʻlishingizni va shahidlik yoʻlida sabr-toqatli boʻlishingizni istayman“&lt;ref name=&quot;Farsi123&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87+%D9%88+%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA+%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87+%D8%A8%D9%86+%D8%B9%D9%84%DB%8C+%D8%A8%D9%86+%D8%A7%D8%A8%DB%8C+%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8+%D8%AF%D8%B1+%D8%B1%D9%88%D8%B2+%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7&amp;SSOReturnPage=Check&amp;Rand=0 |sarlavha=The fighting and martyrdom of Abdullah ibn Ali |sana=13 Oct 2018 |ish=daneshnameh.roshd.ir}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Farsi142&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://tebyan.net/newindex.aspx/Weblog/weblog/1385/11/wiki/index.aspx?USERID=486107&amp;PID=38553&amp;PageSize=10&amp;PageIndex=3&amp;DATE=1 |sarlavha=Abdullah ibn Ali ibn Abi Talib |sana=14 Oct 2018 |ish=tebyan.net |iqtibos= |qaralgan sana=2024-09-10 |arxivsana=2019-04-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190401105337/https://tebyan.net/newindex.aspx/weblog/weblog/1385/11/wiki/index.aspx?userid=486107&amp;pid=38553&amp;pagesize=10&amp;pageindex=3&amp;date=1 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Absarul Ain, P. 34&lt;/ref&gt;.

Abdulloh jang maydoniga borib, dostonlar oʻqiydi. Keyin qilich bilan jang maydoniga otlangan. Jang maydonida, Hani ibn Sobit Abdullohga hujum qilib, uning boshiga urib oʻldirgan&lt;ref name=&quot;Farsi124&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87+%D9%88+%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA+%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87+%D8%A8%D9%86+%D8%B9%D9%84%DB%8C+%D8%A8%D9%86+%D8%A7%D8%A8%DB%8C+%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8+%D8%AF%D8%B1+%D8%B1%D9%88%D8%B2+%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7&amp;SSOReturnPage=Check&amp;Rand=0 |sarlavha=The fighting and martyrdom of Abdullah ibn Ali |sana=13 Oct 2018 |ish=daneshnameh.roshd.ir}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Farsi143&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://tebyan.net/newindex.aspx/Weblog/weblog/1385/11/wiki/index.aspx?USERID=486107&amp;PID=38553&amp;PageSize=10&amp;PageIndex=3&amp;DATE=1 |sarlavha=Abdullah ibn Ali ibn Abi Talib |sana=14 Oct 2018 |ish=tebyan.net |iqtibos= |qaralgan sana=2024-09-10 |arxivsana=2019-04-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190401105337/https://tebyan.net/newindex.aspx/weblog/weblog/1385/11/wiki/index.aspx?userid=486107&amp;pid=38553&amp;pagesize=10&amp;pageindex=3&amp;date=1 }}&lt;/ref&gt;. Oʻshanda Abdulloh 25 yoshda boʻlgan&lt;ref&gt;Al-Mahluf Ala Qatli al-Tofuf, Seyyed ibn Tavus, V. 1, P. 149&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.yjc.ir/fa/news/4172381/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%D8%B9-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7-%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86%D8%AF Ashura, Imam Hussaiin] yjc.ir Retrieved 14 Oct 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Aʼyanul-Shia, Al-Seyyed Mohsen-al-Amin, Beirut, Dar al-Taʼrof Lel-Matbu’at, V. 4, P. 129&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Al-Kamel Fi Tarikh, EʼzolDin AbulHasan Ali ibn Muhammad ibn Al-Athir-al-Jazri, Beirut, Dar-al-Ketab al-Arabia, V. 4, P. 30&lt;/ref&gt;. Hani ibn Sobit nomi „Ziyorat an-Nahiya al-Muqaddasa“da va Jaʼfar ibn Ali ibn Abu tomonidan Abdulloh Tolibning qotili sifatida tilga olingan&lt;ref&gt;[https://www.yjc.ir/fa/news/6251343/%D8%B3%D8%B1%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA-%D8%B4%D9%88%D9%85-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7 The bad fate of Imam Hussainʼs killers] yjc.ir Retrieved 13 Oct 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.nasimonline.ir/Content/Detail/2123654/%D8%B3%D8%B1%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA-%D8%B4%D9%88%D9%85-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7 The battle of Karbala]{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} nasimonline.ir Retrieved 13 Oct 2018&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Alining farzandlari]]
[[Turkum:656-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:680-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Karbalo jangida vafot etganlar]]</text>
      <sha1>ddrmhxp11j8jv1tqcb7wqsv5fgkcryz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181352</id>
      <parentid>6181351</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:42:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sherzod11W</username>
        <id>273619</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>6181352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8244" sha1="2c7fquu0ozatxpogpjrvpp8w46e1k3e" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | Oti                  = Abdullah ibn Ali ibn Abi Talib &lt;br&gt; عَبْد ٱللَّٰه ٱبْن عَلِيّ ٱبْن أَبِي طَالِب
 | asl oti              = {{lang-ar|عَبْد ٱللَّٰه ٱبْن عَلِيّ ٱبْن أَبِي طَالِب}}
 | tavallud_sanasi      = milodiy 656-yil (hijriy 35-yil)
 | tavallud_joyi        = [[Madina]], [[Roshidun xalifaligi]]
 | vafot_sanasi         = 680-yil 10-oktyabr
 | vafot_joyi           = [[Karbalo]], [[Damashq xalifaligi]]
 | otasi                = [[Ali]]
 | onasi                = [[Ummu al-Banin]]
}}

'''Abdulloh ibn Ali ibn Abu Tolib''' ({{Lang-ar|عَبْد ٱللَّٰه ٱبْن عَلِيّ ٱبْن أَبِي طَالِب}}) – [[Ali|Alining]] oʻgʻillaridan biri&lt;ref name=&quot;Farsi12&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87+%D9%88+%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA+%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87+%D8%A8%D9%86+%D8%B9%D9%84%DB%8C+%D8%A8%D9%86+%D8%A7%D8%A8%DB%8C+%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8+%D8%AF%D8%B1+%D8%B1%D9%88%D8%B2+%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7&amp;SSOReturnPage=Check&amp;Rand=0 |sarlavha=The fighting and martyrdom of Abdullah ibn Ali |sana=13 Oct 2018 |ish=daneshnameh.roshd.ir}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://lib.eshia.ir/26092/1/66 Absar al-Ain Fi Ansar-al-Hussain, Jam’i Az Newisandegan V. 1, P. 66]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://lib.eshia.ir/22033/1/53/%D9%88%D8%B9%D8%A8%D8%AF Abdullah ibn Ali abn Abi Talib] lib.eshia.ir Retrieved 13 Oct 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://makarem.ir/main.aspx?typeinfo=42&amp;lid=0&amp;mid=320644&amp;catid=27772 Imam Hussainʼs brothers] makarem.ir Retrieved 13 Oct 2018&lt;/ref&gt;. 680-yilda [[Karbalo|Karbaloda]] oʻldirilgan va [[Karbalo jangi]] [[Shahid|shahidlari]] qatorida sanaladi&lt;ref&gt;Moravveij al-Zahab, Masoodi, Ali ibn Hussain, Vol. 3, P. 63&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://rasekhoon.net/article/show/189166 Imam Hussainʼs brother in Karbala] {{Webarxiv}} rasekhoon.net Retrieved 13 Oct 2018&lt;/ref&gt;. Hazamning qizi boʻlgan [[Ummu al-Banin|Ummu al-Baninning]] toʻrt oʻgʻlidan biri&lt;ref&gt;[http://www.shia-news.com/fa/news/20897 Hazrat Ummol Banin] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190613145116/http://www.shia-news.com/fa/news/20897 |date=2019-06-13 }} shia-news.com Retrieved 14 Oct 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ansaab al-Ashraaf, V. 3, P. 390&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://ummulbanin.com/web-design/%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%86%DB%8C%D9%86/%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%86%DB%8C%D9%86/ The biography of Umm-al-Banin (s.a.)] {{Webarxiv}} ummulbanin.com Retrieved 14 Oct 2018&lt;/ref&gt;. [[Kunya|Kunyasi]] – Abu Muhammad.

== Karbalo jangi ==
Tarixchilar Abdulloh ibn Ali ibn Abu Tolib haqida yozishicha, [[Ashuro]] kuni [[Husayn ibn Ali]] va uning koʻplab oila aʼzolari oʻldirilganida, [[Abbos ibn Ali]] akalarini yoshga qarab chaqirib, ularga jang maydoniga kirishni va dushmanga qarshi hujum qilishni buyurgan. Abdulloh ibn Ali [[Umar ibn Saʼd]] qoʻshiniga qarshi urushga chaqirilgan birinchi kishi boʻlgan. Abbos unga qarata shunday deydi&lt;ref name=&quot;Farsi122&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87+%D9%88+%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA+%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87+%D8%A8%D9%86+%D8%B9%D9%84%DB%8C+%D8%A8%D9%86+%D8%A7%D8%A8%DB%8C+%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8+%D8%AF%D8%B1+%D8%B1%D9%88%D8%B2+%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7&amp;SSOReturnPage=Check&amp;Rand=0 |sarlavha=The fighting and martyrdom of Abdullah ibn Ali |sana=13 Oct 2018 |ish=daneshnameh.roshd.ir}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Farsi14&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://tebyan.net/newindex.aspx/Weblog/weblog/1385/11/wiki/index.aspx?USERID=486107&amp;PID=38553&amp;PageSize=10&amp;PageIndex=3&amp;DATE=1 |sarlavha=Abdullah ibn Ali ibn Abi Talib |sana=14 Oct 2018 |ish=tebyan.net |iqtibos= |qaralgan sana=2024-09-10 |arxivsana=2019-04-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190401105337/https://tebyan.net/newindex.aspx/weblog/weblog/1385/11/wiki/index.aspx?userid=486107&amp;pid=38553&amp;pagesize=10&amp;pageindex=3&amp;date=1 }}&lt;/ref&gt;: „Ey birodarim, eng avvalo siz jang maydoniga borasiz, chunki sizning farzandlaringiz yoʻq, [[Alloh]] yoʻlida halok boʻlishingizni va shahidlik yoʻlida sabr-toqatli boʻlishingizni istayman“&lt;ref name=&quot;Farsi123&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87+%D9%88+%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA+%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87+%D8%A8%D9%86+%D8%B9%D9%84%DB%8C+%D8%A8%D9%86+%D8%A7%D8%A8%DB%8C+%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8+%D8%AF%D8%B1+%D8%B1%D9%88%D8%B2+%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7&amp;SSOReturnPage=Check&amp;Rand=0 |sarlavha=The fighting and martyrdom of Abdullah ibn Ali |sana=13 Oct 2018 |ish=daneshnameh.roshd.ir}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Farsi142&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://tebyan.net/newindex.aspx/Weblog/weblog/1385/11/wiki/index.aspx?USERID=486107&amp;PID=38553&amp;PageSize=10&amp;PageIndex=3&amp;DATE=1 |sarlavha=Abdullah ibn Ali ibn Abi Talib |sana=14 Oct 2018 |ish=tebyan.net |iqtibos= |qaralgan sana=2024-09-10 |arxivsana=2019-04-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190401105337/https://tebyan.net/newindex.aspx/weblog/weblog/1385/11/wiki/index.aspx?userid=486107&amp;pid=38553&amp;pagesize=10&amp;pageindex=3&amp;date=1 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Absarul Ain, P. 34&lt;/ref&gt;.

Abdulloh jang maydoniga borib, dostonlar oʻqiydi. Keyin qilich bilan jang maydoniga otlangan. Jang maydonida, Hani ibn Sobit Abdullohga hujum qilib, uning boshiga urib oʻldirgan&lt;ref name=&quot;Farsi124&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87+%D9%88+%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA+%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87+%D8%A8%D9%86+%D8%B9%D9%84%DB%8C+%D8%A8%D9%86+%D8%A7%D8%A8%DB%8C+%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8+%D8%AF%D8%B1+%D8%B1%D9%88%D8%B2+%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7&amp;SSOReturnPage=Check&amp;Rand=0 |sarlavha=The fighting and martyrdom of Abdullah ibn Ali |sana=13 Oct 2018 |ish=daneshnameh.roshd.ir}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Farsi143&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://tebyan.net/newindex.aspx/Weblog/weblog/1385/11/wiki/index.aspx?USERID=486107&amp;PID=38553&amp;PageSize=10&amp;PageIndex=3&amp;DATE=1 |sarlavha=Abdullah ibn Ali ibn Abi Talib |sana=14 Oct 2018 |ish=tebyan.net |iqtibos= |qaralgan sana=2024-09-10 |arxivsana=2019-04-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190401105337/https://tebyan.net/newindex.aspx/weblog/weblog/1385/11/wiki/index.aspx?userid=486107&amp;pid=38553&amp;pagesize=10&amp;pageindex=3&amp;date=1 }}&lt;/ref&gt;. Oʻshanda Abdulloh 25 yoshda boʻlgan&lt;ref&gt;Al-Mahluf Ala Qatli al-Tofuf, Seyyed ibn Tavus, V. 1, P. 149&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.yjc.ir/fa/news/4172381/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%D8%B9-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7-%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86%D8%AF Ashura, Imam Hussaiin] yjc.ir Retrieved 14 Oct 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Aʼyanul-Shia, Al-Seyyed Mohsen-al-Amin, Beirut, Dar al-Taʼrof Lel-Matbu’at, V. 4, P. 129&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Al-Kamel Fi Tarikh, EʼzolDin AbulHasan Ali ibn Muhammad ibn Al-Athir-al-Jazri, Beirut, Dar-al-Ketab al-Arabia, V. 4, P. 30&lt;/ref&gt;. Hani ibn Sobit nomi „Ziyorat an-Nahiya al-Muqaddasa“da va Jaʼfar ibn Ali ibn Abu tomonidan Abdulloh Tolibning qotili sifatida tilga olingan&lt;ref&gt;[https://www.yjc.ir/fa/news/6251343/%D8%B3%D8%B1%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA-%D8%B4%D9%88%D9%85-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7 The bad fate of Imam Hussainʼs killers] yjc.ir Retrieved 13 Oct 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.nasimonline.ir/Content/Detail/2123654/%D8%B3%D8%B1%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA-%D8%B4%D9%88%D9%85-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7 The battle of Karbala]{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} nasimonline.ir Retrieved 13 Oct 2018&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Alining farzandlari]]
[[Turkum:656-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:680-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Karbalo jangida vafot etganlar]]</text>
      <sha1>2c7fquu0ozatxpogpjrvpp8w46e1k3e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ladyva</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1220988</id>
    <revision>
      <id>6181382</id>
      <parentid>6131577</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:02:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10332" sha1="eay1d2fd1ytcpgkt5hl6b1pu8dly4u6" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Ladyva
| tasvir                   = Ladyva.jpg
| eni                      = 
| izoh                     = 2021-yilda Ladyva 
| tavallud_paytidagi_ismi  = Vanessa Sabrina Gnaegi
| tavallud_sanasi          = {{Birth date and age|df=yes|1988|12|8}}
| tavallud_joyi = Ipsach, [[Shveytsariya]]
| vafot_sanasi =
| vafot_joyi =
| kelib_chiqishi =
| fuqaroligi =
| guruh =
| hozirgi_aʼzolar =
| faoliyat_yillari =2004–yilda—hozirgacha
| boʻyi =
| leybl = Universal Music
| turmush_oʻrtogʻi =
| ota-onasi =
| bolalari =
| taʼlimi =
| kasblari = {{Hlist | [[Musiqachi]]| pianinochi}}
| janr = {{Hlist | Boogie-woogie | [[Blues]] | [[Jazz]]}}
| hamkorligi =
| imzosi =
| mukofotlari =
| veb-sayt = {{URL|ladyva.com}}
}}

'''Ladyva''' – (asl ismi '''Vanessa Sabrina Gnaegi'''; Vanessa Gnaegi tahallusi bilan ham tanilgan; 1988-yil 8-dekabr) – [[Shveysariya]]lik musiqachi, boogie woogie, [[blues]] va [[jazz]] pianisti&lt;ref&gt;{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=A99sZ0ngd_U|title=Boogie Woogie Queen Rocks The Public Piano|publisher=[[Brendan Kavanagh]]|via=YouTube}}&lt;/ref&gt;, [[qo'shiqchi]]&lt;ref&gt;{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=jP4ETKThia4|title=Ladyva singing Skyfall by Adele on the TV Show El Kan del 4|publisher=Ladyva|via=YouTube}}{{self published source|date=December 2022}}&lt;/ref&gt; va [[bastakor]]&lt;ref&gt;{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=QJFFUT_WWpI|title=Ladyva - Quarantine Boogie|publisher=Ladyva|via=YouTube}}{{self published source|date=December 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Musiqiy faoliyati ==

Ladyva 14 yoshida [[pianino]] chalishni boshlagan. U boogie woogiening buyuk ustalarining musiqasidan ilhom olgan. Ikki yildan soʻng, Ladyva akasi Pascal Silva bilan birga ijro etishni boshlagan va 2014-yilda Ladyva [[Germaniya]]dagi bir nechta boogie woogie festivallarida ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://is-music.ch/html/ladyva.html|title=LADYVA|website=is-music.ch|access-date=30 January 2018|arxivsana=2022-11-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221122113310/http://is-music.ch/html/ladyva.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.myheimat.de/neusaess/kultur/peter-hegers-16-neusaesser-boogie-nacht-d2593232.html|title=Peter Hegers 16. Neusässer Boogie-Nacht|last=KG|first=gogol medien GmbH &amp; Co.|work=myheimat.de|access-date=30 January 2018|language=de-DE}}&lt;/ref&gt;.

Ladyva 2015-yil sentyabrda [[London]] Palladium va [[Glasgow]]dagi Clyde Auditoriumda Jerry Lee Lewisning 80 yillik tugʻilgan kunida shtirok etish uchun taklif qilingan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.suedostschweiz.ch/panorama/2016-11-24/mit-jerry-lee-lewis-im-privatjet|title=Mit Jerry Lee Lewis im Privatjet|website=suedostschweiz.ch|language=de|access-date=30 January 2018|arxivsana=2022-11-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221127162724/https://www.suedostschweiz.ch/panorama/2016-11-24/mit-jerry-lee-lewis-im-privatjet}}&lt;/ref&gt;. 2015-yil 16-oktyabrda u [[Irlandiya]]ning RTÉ One telekanalida „The Late Late Show“da jonli chiqish qilgan&lt;ref&gt;{{Citation|last=Ladyva|title=Ladyva {{!}} The Late Late Show {{!}} RTÉ One|date=18 October 2015|url=https://www.youtube.com/watch?v=5iCfs_b6-_4|accessdate=30 January 2018}}&lt;/ref&gt;. Noyabr oyida esa u [[Yevropa]]da tur oʻtkazdi, [[Bulgariya]]da „Slavi’s Show“&lt;ref&gt;{{Citation|last=Ladyva|title=Ladyva {{!}} Slavi’s Show (Shouto na Slavi) {{!}} BTV|date=6 December 2015|url=https://www.youtube.com/watch?v=R8Vb8cwoqvQ&amp;t=20s|accessdate=30 January 2018}}&lt;/ref&gt; va ''Miss Bulgaria'' saylovida ishtirok etgan. [[London]] (Boisdale, Canary Wharf) da „Cigar Awards“da Burt Reynolds va Jonathan Ross kabi mehmonlar bilan birga ijro etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=LADYVA on Instagram: &quot;A great evening with the legendary #burtreynolds @ the #boisdale #cigarawards #ladyva&quot; |url=https://www.instagram.com/p/-xb9TJn8sN/ |access-date=10 October 2022 |website=Instagram |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=LADYVA on Instagram: &quot;Great to meet the nice UK TV host @mewossy at the #boisdale #cigarawards #jonathanross #ladyva&quot; |url=https://www.instagram.com/p/-xfEfqH8gs/ |access-date=10 October 2022 |website=Instagram |language=en}}&lt;/ref&gt;.

2016-yil may oyida Ladyva Jools Holland tomonidan tashkil etilgan Boogie Woogie va Blues Spectacularda Axel Zwingenberger, Ben Waters va stride pianisti Neville Dickie kabi boshqa boogie woogie pianistlari bilan birga chiqish uchun taklif qilingan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www1.boisdale.co.uk/MusicDetails/tabid/111/rvdsfpid/jools-holland-night-1469/rvdsfcatid/music-28/Default.aspx|title=JOOLS HOLLAND NIGHT in association with SMALL LUXURY HOTELS OF THE WORLD|last=|website=Boisdale|access-date=30 January 2018}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 2016-yil 12-dekabrda u „Cigar Awards“da Charlie Sheen va Kelsey Grammer kabi mehmonlar bilan yana ijro etgan&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.blick.ch/people-tv/schweiz/kinostar-charlie-sheen-baggerte-schweizer-pianistin-an-wie-viele-zaehne-hat-ein-delfin-id6400426.html|title=Kinostar Charlie Sheen baggerte Schweizer Pianistin an: &quot;Wie viele Zähne hat ein Delfin?&quot;|last=Schilttler|first=Flavia|access-date=30 January 2018|language=de}}&lt;/ref&gt;.

2016-yilda Ladyva [[Shveytsariya]]da va xorijdagi ([[Fransiya]], [[Ispaniya]], [[Germaniya]]) festivallarda Silvan Zingg bilan birga chiqishlarini davom ettirdi. 2017-yil 22-aprelda [[Lugano]] shahridagi Xalqaro Boogie Woogie Festivalida ular birinchi qoʻshma toʻrt qoʻl CDsi „Beloved Boogie Woogie“ni taqdim etdilar&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://boogiefestival.com/artists/?lang=en|title=Silvan Zingg International Boogie Woogie Festival {{!}} Switzerland|website=boogiefestival.com|access-date=30 January 2018|arxivsana=2018-08-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180817030546/http://boogiefestival.com/artists/?lang=en}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil avgustda va 2022-yilda Ladyva Frantsiyadagi dunyodagi eng katta Boogie Woogie Festivalida, Laroquebrouda chiqish uchun taklif qilindi&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.boogie-laroquebrou.com/speaker/ladyva|title=LADYVA|access-date=30 January 2018|language=fr-FR|archive-date=2024-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20240909090001/https://www.boogie-laroquebrou.com/speaker/ladyva|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=LADYVA |date=3 May 2022 |url=https://www.boogie-laroquebrou.com/speaker/ladyva-2 |access-date=10 October 2022 |language=fr-FR }}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, u butun dunyo boʻylab koʻplab [[Jazz]] va Boogie festivallarida ishtirok etdi.

2017-yil 13-sentabrda [[London]]da Ladyva Jools Holland tomonidan oʻtkazilgan Boisdale Music Awardsda „Eng Yaxshi Boogie Woogie Pianisti 2017“ mukofotini oldi. Ushbu voqea uning „8 to the Bar“ nomli uchinchi albomini chiqarganidan keyin boʻlib oʻtdi&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.boisdale.co.uk/canary-wharf/news-offers/11618/the-boisdale-music-awards-2017|title=The Boisdale Music Awards 2017 – Boisdale of Canary Wharf|website=Boisdale|access-date=30 January 2018|arxivsana=2018-01-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180130204925/https://www.boisdale.co.uk/canary-wharf/news-offers/11618/the-boisdale-music-awards-2017}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil noyabrda Ladyva London Coliseumda „Beatles Symphonic“da „Something“ qoʻshigʻini ijro etdi, Londondagi Konsert Orkestri bilan birga, Bonnie Tyler kabi yulduzlar bilan ham ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=LADYVA on Instagram: &quot;What an incredible night at Beatles Symphonic! ✨🎶 Special thanks to Rocco Buonvino, conductor Alan Chircop and Wayne Gryma for the incredible arrangements. #bonnietyler #pixielott #lina #imeldamay #unahealy #lizziecundy #londonconcertorchestra #londoncoliseum #something #ladyva #pascalsilva&quot; |url=https://www.instagram.com/p/BcKkp6zghRX/ |access-date=10 October 2022 |website=Instagram |language=en}}&lt;/ref&gt;.

2018-yilda Ladyva ITV telekanalidagi „Loose Women“ dasturida jonli chiqish qildi&lt;ref&gt;{{Citation|title=Ladyva {{!}} Loose Women {{!}} ITV|url=https://www.youtube.com/watch?v=A4eR_O9NLtI|language=en|access-date=5 May 2021}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha yili u yana Jools Holland tomonidan oʻtkaziladigan Boogie Woogie va Blues Spectacularda ishtirok etgan, bu safar mehmonlar orasida [[Hugh Laurie]] ([[Gregory House|&quot;Dr. House&quot;]] sifatida tanilgan) ham boʻldi&lt;ref&gt;{{Citation |title=Ladyva - Boogie Woogie @ the Philharmonic live |url=https://www.youtube.com/watch?v=Rf9ZJdIDNiM |access-date=5 May 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt;.

2020-yilda uning „Quarantine Boogie“ asari [[YouTube]]’da viral boʻlib ketdi&lt;ref&gt;{{Cite web|date=6 May 2020|title=Boogie-Woogie-Bernerin Vanessa Gnaegi einsam auf der Insel|url=https://www.blick.ch/people-tv/musik/boogie-woogie-bernerin-einsam-auf-der-insel-id15877537.html|access-date=5 May 2021|website=Blick|language=de-CH}}&lt;/ref&gt;. 2021-yilda esa u „Ladyvaʼs Stomp“ nomli birinchi yakkaxon qoʻshiqni chiqardi&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ladyva {{!}} Official Web Site|url=https://ladyva.com/|access-date=11 May 2021|website=ladyva.com}}&lt;/ref&gt;.

2022-yil 28-sentabrda Ladyva Jools Holland tomonidan oʻtkazilgan Boisdale Music Awardsda „Yilning Boogie Woogie Sanʼatkori“ mukofotini oldi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=LADYVA on Instagram: &quot;What a night to have been awarded as 'Boogie Woogie Artist Of The Year' at the Boisdale Music Awards 2022 hosted by Jools Holland&quot; |url=https://www.instagram.com/p/CjLZg7_rMwg/ |access-date=10 October 2022 |website=Instagram |language=en}}&lt;/ref&gt;.

2022-yil dekabrda Ladyva [[Misr]]dagi buyuk Giza piramidalarida Kool &amp; The Gang bilan birga chiqish qilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=LADYVA on Instagram: &quot;What a magical experience it was to perform with @koolandthegang at the great Pyramids of Giza in Egypt. ✨🐫 Special thanks to @roccobuonvinoproductions&quot; |url=https://www.instagram.com/p/Cmj4tBoL3WS/ |access-date=2023-03-18 |website=Instagram |language=en}}&lt;/ref&gt;.

2023-yil dekabrda Ladyva yangi albomi „Steam Train Boogie“ni chiqargan[https://ladyva.hearnow.com/steam-train-boogie] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240914144158/https://ladyva.hearnow.com/steam-train-boogie |date=2024-09-14 }}.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Discogs artist}}

[[Turkum:Shveysariya kishilari]]</text>
      <sha1>eay1d2fd1ytcpgkt5hl6b1pu8dly4u6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Once Upon a Snowman</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1222441</id>
    <revision>
      <id>6181428</id>
      <parentid>6180447</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:33:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30611-00</username>
        <id>282370</id>
      </contributor>
      <comment>asdasdasadsadsad</comment>
      <origin>6181428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36283" sha1="9jpidt5uuqgemjaio7euo6s7to4rdnx" xml:space="preserve">== Master Theropod Dinosaurs Chart ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!NAMED
!SPECIES
!ORDER/SUBORDER/FAMILY
!TALL
!SIZE
!WEIGHT
!DIET
!DIGSITE/LOCATION
!SPECIAL SKILLS
!CARTOON ALL STARS'S COMMENTS
|-
|'''Herrerasaurus'''
|''H. ischigualastensis''
|Saurischia / Herrerasauria
|4 feet
|20 feet long
|770 lbs
|Meat
|Argentina
|Swift running, sharp teeth
|'''Papa Smurf:''' &quot;An early pioneer of the dinosaur world. Very small compared to later giants, but highly efficient!&quot;
|-
|'''Staurikosaurus'''
|''S. pricei''
|Saurischia / Herrerasauria
|2.5 feet
|7.5 feet long
|65 lbs
|Meat
|Brazil
|Lightning fast speed
|'''Clumsy Smurf:''' &quot;Golly! This one is so fast, I'd probably trip just watching it run by!&quot;
|-
|'''Abelisaurus'''
|''A. comahuensis''
|Saurischia / Ceratosauria
|8 feet
|24 feet long
|2 tons
|Meat
|Argentina
|Crushing bite, high vision
|'''Brainy Smurf:''' &quot;According to my calculations, its short snout gave it a unique look, but it was still highly dangerous.&quot;
|-
|'''Carnotaurus'''
|''C. sastrei''
|Saurischia / Ceratosauria
|10 feet
|26 feet long
|1.5 tons
|Meat
|Argentina
|Bull-like horns, sprint speed
|'''Hefty Smurf:''' &quot;Look at those horns! This guy looks like he never skips leg day. Pure muscle!&quot;
|-
|'''Ceratosaurus'''
|''C. nasicornis''
|Saurischia / Ceratosauria
|8 feet
|23 feet long
|1 ton
|Meat / Fish
|United States
|Nose horn, blade-like teeth
|'''ALF:''' &quot;A nose horn? Neat! I wonder if it tastes good with a side of cat.&quot;
|-
|'''Coelophysis'''
|''C. bauri''
|Saurischia / Ceratosauria
|3 feet
|10 feet long
|45 lbs
|Small animals
|United States
|Pack hunting, agile jumping
|'''Garfield:''' &quot;Way too skinny. This guy definitely needs a few pans of lasagna to bulk up.&quot;
|-
|'''Dilophosaurus'''
|''D. wetherilli''
|Saurischia / Ceratosauria
|6.5 feet
|23 feet long
|880 lbs
|Meat / Fish
|United States
|Double head crests, long legs
|'''Alvin Seville:''' &quot;Whoa, look at those twin crests! This guy is totally built like a rock star!&quot;
|-
|'''Liliensternus'''
|''L. liliensterni''
|Saurischia / Ceratosauria
|6 feet
|17 feet long
|280 lbs
|Meat
|Germany
|Double-crested skull displays
|'''Simon Seville:''' &quot;Its skeletal structure hints at an incredibly agile and nimble hunter of the Triassic.&quot;
|-
|'''Avimimus'''
|''A. nemegtensis''
|Saurischia / Coelurosauria
|3.5 feet
|5 feet long
|33 lbs
|Omnivore
|Mongolia
|Feathery camouflage, speed
|'''Theodore Seville:''' &quot;It looks like a big bird! I wonder if it likes to eat seeds and berries.&quot;
|-
|'''Compsognathus'''
|''C. longipes''
|Saurischia / Coelurosauria
|1 foot
|3 feet long
|7 lbs
|Insects / Lizards
|Germany / France
|Extreme agility, tiny size
|'''Teodora Villavicencio:''' &quot;It's so little and cute! It could easily hide right inside a tiny bush.&quot;
|-
|'''Moros'''
|''M. intrepidus''
|Saurischia / Coelurosauria
|4 feet
|8 feet long
|170 lbs
|Meat
|United States
|Stealth, rapid growth
|'''Winnie the Pooh:''' &quot;A very small cousin of the big T-Rex. I am glad he is small enough to avoid.&quot;
|-
|'''Ornitholestes'''
|''O. hermanni''
|Saurischia / Coelurosauria
|2.5 feet
|6.5 feet long
|33 lbs
|Lizards / Birds
|United States
|Grasping hands, quick reflex
|'''Tigger:''' &quot;Look at those long grabby fingers! Hoo-hoo-hoo! Perfect for catching fast little critters!&quot;
|-
|'''Chirostenotes'''
|''C. pergracilis''
|Saurischia / Oviraptorosauria
|3 feet
|9 feet long
|100 lbs
|Small animals
|Canada
|Long hands with sharp claws
|'''Sid the Sloth:''' &quot;Hey, check out those slender arms! He looks like he's ready to give a big hug.&quot;
|-
|'''Conchoraptor'''
|''C. gracilis''
|Saurischia / Oviraptorosauria
|2.5 feet
|4 feet long
|45 lbs
|Shellfish
|Mongolia
|Crushing, toothless beak
|'''Kimiko Tohomiko:''' &quot;A specialized, powerful beak. A great example of evolutionary engineering!&quot;
|-
|'''Elmisaurus'''
|''E. rarus''
|Saurischia / Oviraptorosauria
|3 feet
|8 feet long
|55 lbs
|Omnivore
|Mongolia
|Slender, fused foot bones
|'''Optimus Prime:''' &quot;Its lightweight build suggests maximum mobility across ancient terrain.&quot;
|-
|'''Oviraptor'''
|''O. philoceratops''
|Saurischia / Oviraptorosauria
|4 feet
|6 feet long
|80 lbs
|Omnivore / Eggs
|Mongolia
|Strong, egg-cracking jaw
|'''Baby Kermit:''' &quot;They used to think he stole eggs, but he was actually a good daddy protecting them. Hi-ho!&quot;
|-
|'''Deinocheirus'''
|''D. mirificus''
|Saurischia / Ornithomimosauria
|18 feet
|50 feet long
|7 tons
|Plants / Fish
|Mongolia
|8-foot giant claw arms
|'''Baby Miss Piggy:''' &quot;Look at those fabulous giant arms! He is definitely the star of this swamp!&quot;
|-
|'''Dromiceiomimus'''
|''D. samueli''
|Saurischia / Ornithomimosauria
|4 feet
|11 feet long
|330 lbs
|Plants / Insects
|Canada
|Enormous eyes, high speed
|'''Baby Gonzo:''' &quot;With giant eyes like that, imagine the wild stunts you could see coming!&quot;
|-
|'''Gallimimus'''
|''G. bullatus''
|Saurischia / Ornithomimosauria
|6.5 feet
|20 feet long
|900 lbs
|Plants / Eggs
|Mongolia
|High-speed sprinting
|'''Slimer:''' &quot;Oooo! Run fast! Looks like a giant lizard turkey! Can I eat it?&quot;
|-
|'''Ornithomimus'''
|''O. velox''
|Saurischia / Ornithomimosauria
|4 feet
|12 feet long
|370 lbs
|Omnivore
|United States
|Whiplash speed, feathers
|'''Bugs Bunny:''' &quot;Eh, what's up, doc? Speeding tickets must be a real issue for this guy.&quot;
|-
|'''Struthiomimus'''
|''S. altus''
|Saurischia / Ornithomimosauria
|4.5 feet
|14 feet long
|400 lbs
|Plants / Insects
|Canada
|Gripping beak, fast pace
|'''Daffy Duck:''' &quot;Hey! That fast runner is stealing my spotlight! Get your own show!&quot;
|-
|'''Erlikosaurus'''
|''E. andrewsi''
|Saurischia / Therizinosauria
|7 feet
|20 feet long
|1.1 tons
|Plants
|Mongolia
|Slender, curved claws
|'''Michelangelo:''' &quot;Whoa! Slender long blades for claws! Totally radical ninja style!&quot;
|-
|'''Segnosaurus'''
|''S. galbinensis''
|Saurischia / Therizinosauria
|8 feet
|23 feet long
|2.5 tons
|Plants / Insects
|Mongolia
|Wide hips, downturned jaw
|'''Dawn (Anime):''' &quot;It has very wide hips compared to other theropods. No need to worry, it only eats plants!&quot;
|-
|'''Therizinosaurus'''
|''T. cheloniformis''
|Saurischia / Therizinosauria
|16 feet
|33 feet long
|5 tons
|Plants
|Mongolia
|3-foot giant scythe claws
|'''Tee Zeng:''' &quot;The absolute master of the scythe claws. Fierce-looking, but a peaceful plant-eater.&quot;
|-
|'''Adasaurus'''
|''A. mongoliensis''
|Saurischia / Deinonychosauria
|4 feet
|11 feet long
|40 lbs
|Meat
|Mongolia
|Sickle foot claw
|'''Ripjaws:''' &quot;A sharp foot claw for pinning down prey on land. Effective, but useless in the deep water.&quot;
|-
|'''Deinonychus'''
|''D. antirrhopus''
|Saurischia / Deinonychosauria
|5 feet
|11 feet long
|220 lbs
|Meat
|United States
|Leaping strike, pack tactics
|'''Huey:''' &quot;A pack-hunting specialist! Working together makes them super smart and dangerous.&quot;
|-
|'''Saurornitholestes'''
|''S. sullivani''
|Saurischia / Deinonychosauria
|3 feet
|6 feet long
|22 lbs
|Meat / Insects
|Canada / USA
|Incredible sense of smell
|'''Dewey:''' &quot;With a nose that good, it could easily track down its target anywhere in the forest!&quot;
|-
|'''Troodon'''
|''T. formosus''
|Saurischia / Deinonychosauria
|3.5 feet
|8 feet long
|110 lbs
|Omnivore
|United States
|Large brain, night vision
|'''Louie:''' &quot;Big brains and night vision? This guy knows how to plan a perfect night raid.&quot;
|-
|'''Velociraptor'''
|''V. osmolskae''
|Saurischia / Deinonychosauria
|1.5 feet
|6 feet long
|33 lbs
|Meat
|Mongolia
|Feathered pinning, foot claw
|'''Papa Smurf:''' &quot;A tiny but highly coordinated hunter. A reminder that strategy wins over size.&quot;
|-
|'''Albertosaurus'''
|''A. sarcophagus''
|Saurischia / Carnosauria
|11 feet
|30 feet long
|2 tons
|Meat
|Canada
|Crushing bite, group hunting
|'''Brainy Smurf:''' &quot;As a slightly smaller relative of Tyrannosaurus, its leaner frame allowed for greater speed.&quot;
|-
|'''Allosaurus'''
|''A. europaeus''
|Saurischia / Carnosauria
|13 feet
|43 feet long
|6.5 tons
|Meat
|Portugal / United States
|Axe-like jaw strike
|'''Hefty Smurf:''' &quot;Using its top jaw like an axe? Now that is an incredible show of brute strength!&quot;
|-
|'''Baryonyx'''
|''B. walkeri''
|Saurischia / Carnosauria
|9 feet
|30 feet long
|1.2 tons
|Fish / Meat
|United Kingdom
|Giant 12-inch thumb hook
|'''ALF:''' &quot;A huge thumb claw just for catching fish? Neat! Wonder if it works on cats.&quot;
|-
|'''Daspletosaurus'''
|''D. horneri''
|Saurischia / Carnosauria
|10 feet
|30 feet long
|2.5 tons
|Meat
|United States
|Heavy bone-crushing jaws
|'''Garfield:''' &quot;A heavy, massive skull built for eating big meals. I can completely get behind that.&quot;
|-
|'''Giganotosaurus'''
|''G. carolinii''
|Saurischia / Carnosauria
|13 feet
|43 feet long
|8 tons
|Meat
|Argentina
|Slicing teeth, massive size
|'''Alvin Seville:''' &quot;Even bigger than a T-Rex?! Now that is a stadium-sized titan right there!&quot;
|-
|'''Metriacanthosaurus'''
|''M. parkeri''
|Saurischia / Carnosauria
|7 feet
|26 feet long
|1 ton
|Meat
|United Kingdom
|High-spined back ridges
|'''Simon Seville:''' &quot;The elevated neural spines along its vertebrae indicate unique muscle attachments or a small sail.&quot;
|-
|'''Spinosaurus'''
|''S. aegyptiacus''
|Saurischia / Carnosauria
|14 feet
|46 feet long
|7.5 tons
|Fish / Meat
|Egypt
|Giant back sail, swim tail
|'''Theodore Seville:''' &quot;His big sail looks like a giant fan! I hope he stays happy splashing in the river.&quot;
|-
|'''Tyrannosaurus rex'''
|''T. rex''
|Saurischia / Carnosauria
|18 feet
|50 feet long
|8 tons
|Meat
|United States
|King-tier bite force
|'''Optimus Prime:''' &quot;The undeniable tyrant king of the ancient era. A powerhouse of absolute authority.&quot;
|-
|'''Yangchuanosaurus'''
|''Y. zigongensis''
|Saurischia / Carnosauria
|11 feet
|26 feet long
|1.5 tons
|Meat
|China
|Power lunging
|'''Tee Zeng:''' &quot;A true heavyweight warrior of the ancient world. Fast, powerful, and deeply focused.&quot;
|}

== Master Sauropodomorph Dinosaurs Chart ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!NAMED 
!SPECIES
!ORDER/SUBORDER/FAMILY
!TALL
!SIZE
!WEIGHT
!DIET
!DIGSITE/LOCATION
!SPECIAL SKILLS
!CARTOON ALL STARS'S COMMENTS
|-
|'''Anchisaurus'''
|''A. polyzelus''
|Saurischia / Prosauropods
|2 feet
|6.5 feet long
|60 lbs
|Plants
|United States
|Grasping thumbs with claws
|'''Papa Smurf:''' &quot;A small, primitive ancestor of the giant long-necks. A humble beginning to a great lineage.&quot;
|-
|'''Massospondylus'''
|''M. kaalae''
|Saurischia / Prosauropods
|4 feet
|14 feet long
|300 lbs
|Plants
|South Africa
|Stone-swallowing stomach
|'''Garfield:''' &quot;Swallowing rocks to help digest food? I'll stick to lasagna, thank you very much.&quot;
|-
|'''Melanorosaurus'''
|''M. readi''
|Saurischia / Prosauropods
|10 feet
|26 feet long
|1.3 tons
|Plants
|South Africa
|Quadrupedal heavy frame
|'''Brainy Smurf:''' &quot;This species represents the crucial transition from walking on two legs to all four.&quot;
|-
|'''Mussaurus'''
|''M. patagonicus''
|Saurischia / Prosauropods
|1 foot (baby)
|10 feet (adult)
|250 lbs (adult)
|Plants
|Argentina
|Tiny hatchling size
|'''Baby Kermit:''' &quot;Oh wow, the babies are so tiny they can fit right in your hand! Hi-ho!&quot;
|-
|'''Plateosaurus'''
|''P. gracilis''
|Saurischia / Prosauropods
|11 feet
|26 feet long
|1 ton
|Plants
|Germany
|High-reaching bipedal neck
|'''Baby Miss Piggy:''' &quot;It stands up tall just to get the best food. A dino after my own heart! Kissy-kissy!&quot;
|-
|'''Riojasaurus'''
|''R. incertus''
|Saurischia / Prosauropods
|10 feet
|33 feet long
|2.5 tons
|Plants
|Argentina
|Dense, heavy limb bones
|'''Baby Gonzo:''' &quot;It's so heavy it can't even run! Sounds like a challenge for a stunt launch!&quot;
|-
|'''Smurfette smurfensis'''
|''S. smurfensis''
|Saurischia / Prosauropods
|1.5 feet
|4 feet long
|25 lbs
|Sarsaparilla / Plants
|Smurf Village
|Blue scales, high agility
|'''Clumsy Smurf:''' &quot;Gosh! A Smurf dinosaur? I hope she doesn't accidentally stomp on our mushroom houses!&quot;
|-
|'''Thecodontosaurus'''
|''T. antiquus''
|Saurischia / Prosauropods
|1.5 feet
|4 feet long
|25 lbs
|Plants
|United Kingdom
|Sharp serrated teeth
|'''ALF:''' &quot;Small, tasty-looking, and found in England. Does it go well with hot tea?&quot;
|-
|'''Yunnanosaurus'''
|''Y. youngi''
|Saurischia / Prosauropods
|7 feet
|23 feet long
|1 ton
|Plants
|China
|Spoon-shaped eating teeth
|'''Slimer:''' &quot;Mmmm! Spoon teeth! Perfect for scooping up tons of green slime food!&quot;
|-
|'''Apatosaurus'''
|''A. ajax''
|Saurischia / Sauropods
|19 feet
|85 feet long
|25 tons
|Plants
|United States
|Whip-like defense tail
|'''Michelangelo:''' &quot;Whoa, that tail is like a radical mega-whip! Total ninja move, dude!&quot;
|-
|'''Brachiosaurus'''
|''B. altithorax''
|Saurischia / Sauropods
|60 feet
|80 feet long
|40 tons
|Plants
|United States / India
|Towering giraffe-like posture
|'''Bugs Bunny:''' &quot;Hey doc, how's the weather up there? Don't forget to look down!&quot;
|-
|'''Camarasaurus'''
|''C. supremus''
|Saurischia / Sauropods
|14 feet
|60 feet long
|20 tons
|Plants
|United States
|Boxy skull, hollow vertebrae
|'''Daffy Duck:''' &quot;Look at that big ego! Just because you're a giant doesn't mean you get all the spotlight!&quot;
|-
|'''Diplodocus'''
|''D. hallorum''
|Saurischia / Sauropods
|18 feet
|100 feet long
|15 tons
|Plants
|United States
|Ultra-long body structure
|'''Ripjaws:''' &quot;A true land monster. Good thing it stays out of my deep water.&quot;
|-
|'''Dreadnoughtus'''
|''D. schrani''
|Saurischia / Sauropods
|50 feet
|89 feet long
|49 tons
|Plants
|Argentina
|Massive skeletal defense
|'''Optimus Prime:''' &quot;Its name means 'fears nothing.' A fitting title for an unstoppable titan.&quot;
|-
|'''Mamenchisaurus'''
|''M. sinocanadorum''
|Saurischia / Sauropods
|57 feet
|115 feet long
|30 tons
|Plants
|China
|50-foot longest neck
|'''Huey:''' &quot;Its neck makes up half its entire body length! Imagine how long a scarf it needs!&quot;
|-
|'''Omeisaurus'''
|''O. fuxiensis''
|Saurischia / Sauropods
|13 feet
|50 feet long
|10 tons
|Plants
|China
|Clubbed tail bone
|'''Dewey:''' &quot;A tail with a club on the end? That is an awesome way to smack away predators!&quot;
|-
|'''Opisthocoelicaudia'''
|''O. skarzynskii''
|Saurischia / Sauropods
|12 feet
|40 feet long
|10 tons
|Plants
|Mongolia
|Tripod tail-prop stance
|'''Louie:''' &quot;It can lean back on its tail like a lawn chair. Now that is my kind of relaxing.&quot;
|-
|'''Patagotitan'''
|''P. mayorum''
|Saurischia / Sauropods
|45 feet
|122 feet long
|76 tons
|Plants
|Argentina
|Colossal size, mega weight
|'''Alvin Seville:''' &quot;Whoa! This guy weighs more than a whole fleet of tour buses! Absolute giant!&quot;
|-
|'''Saltasaurus'''
|''S. loricatus''
|Saurischia / Sauropods
|10 feet
|28 feet long
|3 tons
|Plants
|Argentina
|Armored bone-plate skin
|'''Hefty Smurf:''' &quot;A long-neck with built-in body armor! This guy is ready for a real scrap!&quot;
|-
|'''Supersaurus'''
|''S. vivianae''
|Saurischia / Sauropods
|54 feet
|120 feet long
|40 tons
|Plants
|United States
|Extreme massive length
|'''Teodora Villavicencio:''' &quot;It's so long it stretches across the whole forest. Truly a beautiful giant!&quot;
|}

== Master Ornithopoda &amp; Hadrosauridae Dinosaurs Chart ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!NAMED
!SPECIES
!ORDER/SUBORDER/FAMILY
!TALL
!SIZE
!WEIGHT
!DIET
!DIGSITE/LOCATION
!SPECIAL SKILLS
!CARTOON ALL STARS'S COMMENTS
|-
|'''Lesothosaurus'''
|''L. diagnosticus''
|Ancestral Ornithischia
|1.5 feet
|6.5 feet long
|7 lbs
|Plants
|Lesotho / South Africa
|High-speed agility
|'''Papa Smurf:''' &quot;A very early root on the dinosaur family tree. Small, gentle, and very quick!&quot;
|-
|'''Pisanosaurus'''
|''P. mertii''
|Ancestral Ornithischia
|1 foot
|3.3 feet long
|5 lbs
|Plants
|Argentina
|Quick darting runs
|'''Clumsy Smurf:''' &quot;Gosh, it's so tiny! It could easily hide right under a big fern.&quot;
|-
|'''Camptosaurus'''
|''C. dispar''
|Ornithischia / Ornithopoda
|7 feet
|20 feet long
|1,700 lbs
|Plants
|United States
|Strong chewing jaws
|'''Brainy Smurf:''' &quot;Its heavily built hind legs show it was fully capable of walking on two or four limbs.&quot;
|-
|'''Dryosaurus'''
|''D. elderae''
|Ornithischia / Ornithopoda
|5 feet
|10 feet long
|200 lbs
|Plants
|United States
|Speed, sharp eyesight
|'''Hefty Smurf:''' &quot;This one relies on pure speed to escape danger. No armor, just fast legs!&quot;
|-
|'''Heterodontosaurus'''
|''H. tucki''
|Ornithischia / Ornithopoda
|1.5 feet
|3.3 feet long
|7 lbs
|Omnivore
|South Africa
|Three types of teeth
|'''ALF:''' &quot;Look at those big tusks! Finally, a plant-eater that looks like it can bite back.&quot;
|-
|'''Hypsilophodon'''
|''H. foxii''
|Ornithischia / Ornithopoda
|3 feet
|7.5 feet long
|45 lbs
|Plants
|United Kingdom
|Rapid forest running
|'''Garfield:''' &quot;Built for running away from trouble. My kind of strategy, honestly.&quot;
|-
|'''Iguanodon'''
|''I. bernissartensis''
|Ornithischia / Ornithopoda
|14 feet
|39.2 feet long
|3.5 tons
|Plants
|Belgium / Germany
|Sharp thumb spikes
|'''Alvin Seville:''' &quot;A giant spike right on its thumb? That's a rockin' defensive move!&quot;
|-
|'''Muttaburrasaurus'''
|''M. langdoni''
|Ornithischia / Ornithopoda
|8 feet
|26 feet long
|3 tons
|Plants
|Australia
|Hollow, echoing snout
|'''Simon Seville:''' &quot;The inflated nasal chamber likely amplified its voice for long-distance communication.&quot;
|-
|'''Nanosaurus'''
|''N. agilis''
|Ornithischia / Ornithopoda
|1.5 feet
|3.3 feet long
|10 lbs
|Plants
|United States
|Compact agile frame
|'''Theodore Seville:''' &quot;It's so little and harmless. It just wants to munch on some soft leaves!&quot;
|-
|'''Ouranosaurus'''
|''O. nigeriensis''
|Ornithischia / Ornithopoda
|10 feet
|27 feet long
|2.5 tons
|Plants
|Niger
|Large back sail
|'''Teodora Villavicencio:''' &quot;That massive sail looks like a beautiful fan built right into its back!&quot;
|-
|'''Parksosaurus'''
|''P. warreni''
|Ornithischia / Ornithopoda
|3 feet
|8 feet long
|150 lbs
|Plants
|Canada
|Balanced tail control
|'''Winnie the Pooh:''' &quot;A very quiet friend who stays on his toes. I hope he finds sweet grass.&quot;
|-
|'''Brachylophosaurus'''
|''B. canadensis''
|Hadrosauridae / Hadrosaurinae
|9 feet
|30 feet long
|3 tons
|Plants
|Canada / USA
|Flat paddle skull crest
|'''Tigger:''' &quot;Look at that flat head! Perfect for sliding right through the thick bushes!&quot;
|-
|'''Edmontosaurus'''
|''E. regalis''
|Hadrosauridae / Hadrosaurinae
|12 feet
|40 feet long
|4 tons
|Plants
|Canada / USA
|Thousand-tooth battery
|'''Sid the Sloth:''' &quot;Woah, that's a lot of teeth! Glad he only uses them to chew on salad.&quot;
|-
|'''Kritosaurus'''
|''K. navajovius''
|Hadrosauridae / Hadrosaurinae
|10 feet
|30 feet long
|3 tons
|Plants
|United States
|Hook-nosed skull ridge
|'''Kimiko Tohomiko:''' &quot;Its distinctive crest acts like a unique visual badge for its herd members.&quot;
|-
|'''Maiasaura'''
|''M. peeblesorum''
|Hadrosauridae / Hadrosaurinae
|8 feet
|30 feet long
|3 tons
|Plants
|United States
|Nesting and calf rearing
|'''Baby Miss Piggy:''' &quot;The name means 'Good Mother.' How sweet, but I'm still the real star!&quot;
|-
|'''Prosaurolophus'''
|''P. maximus''
|Hadrosauridae / Hadrosaurinae
|9 feet
|28 feet long
|3 tons
|Plants
|Canada / USA
|Small horn-like crest
|'''Baby Gonzo:''' &quot;A tiny horn right between the eyes! That looks wonderfully weird!&quot;
|-
|'''Saurolophus'''
|''S. osborni''
|Hadrosauridae / Hadrosaurinae
|10 feet
|32 feet long
|3 tons
|Plants
|Canada / Mongolia
|Long backward spike
|'''Baby Kermit:''' &quot;Gee, that spike looks like a built-in party hat on its head!&quot;
|-
|'''Corythosaurus'''
|''C. casuarius''
|Hadrosauridae / Lambeosaurinae
|10 feet
|30 feet long
|4 tons
|Plants
|Canada / USA
|Helmet-like round crest
|'''Slimer:''' &quot;Oooo! Big helmet head! Looks like a giant melon I want to bite!&quot;
|-
|'''Lambeosaurus'''
|''L. magnicristatus''
|Hadrosauridae / Lambeosaurinae
|11 feet
|31 feet long
|4 tons
|Plants
|Canada / USA
|Hatchet-shaped crest
|'''Bugs Bunny:''' &quot;That's a pretty wild hairdo, doc. Did you get that at a barbershop?&quot;
|-
|'''Olorotitan'''
|''O. arharensis''
|Hadrosauridae / Lambeosaurinae
|12 feet
|26 feet long
|3.5 tons
|Plants
|Russia
|Fan-shaped high crest
|'''Daffy Duck:''' &quot;Hey! Why does his crest look fancier than my feathers? I demand a rewrite!&quot;
|-
|'''Parasaurolophus'''
|''P. walkeri''
|Hadrosauridae / Lambeosaurinae
|13 feet
|33 feet long
|3.5 tons
|Plants
|Canada / USA
|Long hollow tuba crest
|'''Michelangelo:''' &quot;Whoa! A total party horn on its head! Blow that horn, dude!&quot;
|-
|'''Tsintaosaurus'''
|''T. spinorhinus''
|Hadrosauridae / Lambeosaurinae
|10 feet
|33 feet long
|3 tons
|Plants
|China
|Forward-pointing horn crest
|'''Dawn (Anime):''' &quot;What a unique horn! It looks like a little antenna helping it guide the herd.&quot;
|}

== Master Pachycephalosauria &amp; Ceratopsia Dinosaurs Chart ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!NAMED  
!SPECIES
!ORDER/SUBORDER/FAMILY
!TALL
!SIZE
!WEIGHT
!DIET
!DIGSITE/LOCATION
!SPECIAL SKILLS
!CARTOON ALL STARS'S COMMENTS
|-
|'''Dracorex'''
|''D. hogwartsia''
|Pachycephalosauria
|4 feet
|10 feet long
|400 lbs
|Plants
|United States
|Spiky, dragon-like skull
|'''Alvin Seville:''' &quot;A dinosaur named after Hogwarts? That is totally magical! Rock on!&quot;
|-
|'''Goyocephale'''
|''G. lattimorei''
|Pachycephalosauria
|1.5 feet
|6.5 feet long
|22 lbs
|Plants
|Mongolia
|Flat skull, canine teeth
|'''Dawn (Anime):''' &quot;It has tiny sharp teeth but only eats plants. Nature is full of surprises!&quot;
|-
|'''Homalocephale'''
|''H. calathocercos''
|Pachycephalosauria
|2 feet
|6 feet long
|90 lbs
|Plants
|Mongolia
|Broad hips, flat skull
|'''Tee Zeng:''' &quot;A low-slung, sturdy build. It looks ready to hold its ground in a match.&quot;
|-
|'''Micropachycephalosaurus'''
|''M. hongtuyanensis''
|Pachycephalosauria
|1 foot
|3.3 feet long
|5 lbs
|Plants
|China
|Tiny size, thick crown
|'''Huey:''' &quot;This little guy has the longest name of any dinosaur ever! Talk about a mouthful!&quot;
|-
|'''Pachycephalosaurus'''
|''P. wyomingensis''
|Pachycephalosauria
|7 feet
|15 feet long
|1,000 lbs
|Plants
|United States
|10-inch thick bone dome
|'''Optimus Prime:''' &quot;Its reinforced skull allows it to withstand incredible impacts during social disputes.&quot;
|-
|'''Prenocephale'''
|''P. prenes''
|Pachycephalosauria
|2.5 feet
|8 feet long
|280 lbs
|Plants
|Mongolia
|Sloping round dome
|'''Dewey:''' &quot;A fully round dome! This guy was definitely the king of the playground headbutts.&quot;
|-
|'''Stegoceras'''
|''S. validum''
|Pachycephalosauria
|2 feet
|6.5 feet long
|80 lbs
|Plants
|Canada / USA
|Rigid bone dome skull
|'''Louie:''' &quot;With a helmet that tough, he never has to worry about falling rocks.&quot;
|-
|'''Stygimoloch'''
|''S. spinifer''
|Pachycephalosauria
|4.5 feet
|10 feet long
|440 lbs
|Plants
|United States
|Long back-skull spikes
|'''Baby Gonzo:''' &quot;Look at those giant horns on the back of its head! That looks wonderfully painful!&quot;
|-
|'''Leptoceratops'''
|''L. gracilis''
|Ornithischia / Ceratopsia
|2.5 feet
|6.5 feet long
|150 lbs
|Plants
|Canada / USA
|Fast bipedal running
|'''Papa Smurf:''' &quot;A small, hornless ancestor of the great ceratopsians. It shows that big things have small beginnings.&quot;
|-
|'''Protoceratops'''
|''P. hellenikorhinus''
|Ornithischia / Ceratopsia
|2 feet
|6 feet long
|180 lbs
|Plants
|Mongolia
|Tough beak, sheep-like herds
|'''Clumsy Smurf:''' &quot;Golly! No horns on its head, but that sharp beak looks like it could snap a twig right in half!&quot;
|-
|'''Psittacosaurus'''
|''P. meileyingensis''
|Ornithischia / Ceratopsia
|2 feet
|3.3 feet long
|45 lbs
|Plants
|China
|Parrot-like beak, tail bristles
|'''Brainy Smurf:''' &quot;Its name means 'parrot lizard.' My studies show it used its unique tail bristles for social communication.&quot;
|-
|'''Chasmosaurus'''
|''C. belli''
|Ceratopsia / Chasmosaurinae
|7 feet
|16 feet long
|2 tons
|Plants
|Canada
|Heart-shaped giant frill
|'''Hefty Smurf:''' &quot;That massive frill makes him look twice his real size! Perfect for scaring away rowdy predators!&quot;
|-
|'''Pentaceratops'''
|''P. sternbergii''
|Ceratopsia / Chasmosaurinae
|16 feet
|20 feet long
|5 tons
|Plants
|United States
|Five-horned massive skull
|'''ALF:''' &quot;Five horns?! That's a lot of points. I wonder if you can use them to pick up satellite TV.&quot;
|-
|'''Torosaurus'''
|''T. latus''
|Ceratopsia / Chasmosaurinae
|9 feet
|25 feet long
|6 tons
|Plants
|United States
|Largest known dinosaur skull
|'''Garfield:''' &quot;A skull that big must hold a lot of thoughts about napping. I respect this creature's style.&quot;
|-
|'''Triceratops'''
|''T. horridus''
|Ceratopsia / Chasmosaurinae
|9.5 feet
|30 feet long
|9 tons
|Plants
|United States
|Three-horned defensive charge
|'''Simon Seville:''' &quot;The ultimate three-horned rock star of the ancient world! Nobody messes with the king of horns!&quot;
|-
|'''Centrosaurus'''
|''C. apertus''
|Ceratopsia / Centrosaurinae
|8 feet
|18 feet long
|3 tons
|Plants
|Canada
|Forward-curved nose horn
|'''Theodore Seville:''' &quot;The single large nose horn indicates a highly focused line of defense against attackers.&quot;
|-
|'''Nasutoceratops'''
|''N. titusi''
|Ceratopsia / Centrosaurinae
|8 feet
|15 feet long
|1.5 tons
|Plants
|United States
|Cow-like curved brow horns
|'''Winnie the Pooh:''' &quot;He looks like a big, friendly prehistoric cow. I bet he loves eating soft green ferns!&quot;
|-
|'''Pachyrhinosaurus'''
|''P. lakustai''
|Ceratopsia / Centrosaurinae
|8 feet
|16 feet long
|3 tons
|Plants
|Canada / USA
|Flat, thick bone nose boss
|'''Teodora Villavicencio:''' &quot;No pointy horns here, just a massive battering ram on its nose! That's an amazing shield!&quot;
|-
|'''Sinoceratops'''
|''S. zhuchengensis''
|Ceratopsia / Centrosaurinae
|10 feet
|20 feet long
|2.2 tons
|Plants
|China
|Hooked frill horns, nose horn
|'''Kimiko Tohomiko:''' &quot;Those unique forward-curving hooks along the frill make for an incredible natural defense system.&quot;
|-
|'''Styracosaurus'''
|''S. ovatus''
|Ceratopsia / Centrosaurinae
|8.5 feet
|18 feet long
|3 tons
|Plants
|United States
|Spiky frill, giant nose horn
|'''Tigger:''' &quot;My goodness, he has a very prickly head. It looks rather difficult to give him a friendly hug.&quot;
|}

== Master Stegosauria &amp; Ankylosauria Dinosaurs Chart ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!NAMED  
!SPECIES
!ORDER/SUBORDER/FAMILY
!TALL
!SIZE
!WEIGHT
!DIET
!DIGSITE/LOCATION
!SPECIAL SKILLS
!CARTOON ALL STARS'S COMMENTS
|-
|'''Chungkingosaurus'''
|''C. jiangbeiensis''
|Ornithischia / Stegosauria
|5 feet
|13 feet long
|1 ton
|Plants
|China
|High back plates, tail spikes
|'''Papa Smurf:''' &quot;A smaller member of the plated family, but very well-suited for its forest home.&quot;
|-
|'''Dacentrurus'''
|''D. armatus''
|Ornithischia / Stegosauria
|9 feet
|26 feet long
|3 tons
|Plants
|United Kingdom
|Paired spikes down the back
|'''Tigger:''' &quot;Look at all those pointy back spikes! Hoo-hoo-hoo! Bouncing on this friend would be a bad idea!&quot;
|-
|'''Gigantspinosaurus'''
|''G. sichuanensis''
|Ornithischia / Stegosauria
|5 feet
|14 feet long
|1.5 tons
|Plants
|China
|Massive shoulder spikes
|'''Hefty Smurf:''' &quot;Whoa! Look at the size of those shoulder spikes! That is some serious shoulder power!&quot;
|-
|'''Huayangosaurus'''
|''H. taibaii''
|Ornithischia / Stegosauria
|4.5 feet
|15 feet long
|1 ton
|Plants
|China
|Spike-like plates, club snout
|'''Brainy Smurf:''' &quot;According to my books, this is one of the most primitive stegosaurs known to science.&quot;
|-
|'''Kentrosaurus'''
|''K. aethiopicus''
|Ornithischia / Stegosauria
|5 feet
|15 feet long
|1 ton
|Plants
|Tanzania
|Giant shoulder spike weapon
|'''Sid the Sloth:''' &quot;Woah! Spikes on the tail ''and'' the shoulders? This guy is like a walking pin cushion!&quot;
|-
|'''Stegosaurus'''
|''S. stenops''
|Ornithischia / Stegosauria
|14 feet
|30 feet long
|5 tons
|Plants
|United States
|Alternating plates, thagomizer
|'''Kimiko Tohomiko:''' &quot;The plates on its back are perfect solar panels for regulating body heat. High-tech biology!&quot;
|-
|'''Tuojiangosaurus'''
|''T. multispinus''
|Ornithischia / Stegosauria
|7 feet
|23 feet long
|2.8 tons
|Plants
|China
|Pear-shaped back plates
|'''Tee Zeng:''' &quot;A noble defender from the East. Its low head stance kept its vulnerable neck safe from danger.&quot;
|-
|'''Ankylosaurus'''
|''A. magniventris''
|Ornithischia / Ankylosauria
|11.5 feet
|36 feet long
|6 tons
|Plants
|United States
|Heavy bone tail club, armor
|'''Optimus Prime:''' &quot;A true biological tank. Defensively armored to withstand the greatest forces of its era.&quot;
|-
|'''Euoplocephalus'''
|''E. tutus''
|Ornithischia / Ankylosauria
|6 feet
|18 feet long
|2.5 tons
|Plants
|Canada
|Armored eyelids, clubbed tail
|'''Baby Miss Piggy:''' &quot;Even its eyelids have armor! Hmph, I should get some of that to keep the paparazzi away!&quot;
|-
|'''Nodosaurus'''
|''N. textilis''
|Ornithischia / Ankylosauria
|5 feet
|20 feet long
|1.5 tons
|Plants
|United States
|Tight, pebble-like body armor
|'''Baby Kermit:''' &quot;He doesn't have a tail club, but his back looks like a cobblestone street. Neat! Hi-ho!&quot;
|-
|'''Pinacosaurus'''
|''P. granger''
|Ornithischia / Ankylosauria
|4.5 feet
|16 feet long
|2 tons
|Plants
|Mongolia
|Extra breathing nostrils
|'''Baby Gonzo:''' &quot;Extra nostrils in its armor for dusty weather? That is beautifully bizarre! Let's go swimming in dust!&quot;
|-
|'''Polacanthus'''
|''P. foxii''
|Ornithischia / Ankylosauria
|4 feet
|16 feet long
|2 tons
|Plants
|United Kingdom
|Large pelvic shield of armor
|'''Garfield:''' &quot;A giant solid shield right over its back side. Perfect for blocking out uninvited guests.&quot;
|-
|'''Sauropelta'''
|''S. edwardsorum''
|Ornithischia / Ankylosauria
|5 feet
|17 feet long
|1.5 tons
|Plants
|United States
|Giant neck spikes
|'''Slimer:''' &quot;Oooooh! Sharp neck spikes! Looks like a giant prickly pear! Can I eat it anyway?&quot;
|-
|'''Scelidosaurus'''
|''S. harrisonii''
|Ornithischia / Ankylosauria
|4 feet
|13 feet long
|600 lbs
|Plants
|United Kingdom
|Early armor-plated build
|'''Bugs Bunny:''' &quot;An early model tank, doc. It's got the armor plating but lacks the big heavy weight.&quot;
|-
|'''Scutellosaurus'''
|''S. lawleri''
|Ornithischia / Ankylosauria
|1.5 feet
|4 feet long
|25 lbs
|Plants
|United States
|Hundreds of tiny armor scutes
|'''Daffy Duck:''' &quot;Look at all those tiny little shields! Why don't I get a fancy suit of armor like that?!&quot;
|-
|'''Talarurus'''
|''T. plicatospineus''
|Ornithischia / Ankylosauria
|5 feet
|16 feet long
|2 tons
|Plants
|Mongolia
|Slender, nimble tail club
|'''Michelangelo:''' &quot;A fast-swinging tail club? That is totally radical! It's like a prehistoric mace!&quot;
|}

== Master Prehistoric Neighbors Chart ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!NAMED
!SPECIES
!ORDER/SUBORDER/FAMILY
!TALL
!SIZE
!WEIGHT
!DIET
!DIGSITE/LOCATION
!SPECIAL SKILLS
!CARTOON ALL STARS'S COMMENTS
|-
|'''Dolichorhynchops'''
|''D. herschelensis''
|Plesiosauria / Polycotylidae
|3 feet
|15 feet long
|1,000 lbs
|Fish
|United States
|Fast flipper-propelled swimming
|'''Dawn (Anime):''' &quot;It looks like a long-nosed penguin when it swims under the water! So graceful!&quot;
|-
|'''Elasmosaurus'''
|''E. platyurus''
|Plesiosauria / Elasmosauridae
|10 feet
|34 feet long
|2 tons
|Fish
|United States
|Ultra-long neck with 72 bones
|'''Huey:''' &quot;A neck with 72 bones! That's way more than a giraffe! It could peek over anything!&quot;
|-
|'''Eurhinosaurus'''
|''E. huenei''
|Ichthyosauria / Leptopterygiidae
|4 feet
|20 feet long
|1 ton
|Fish / Squid
|Germany
|Swordfish-like upper jaw
|'''Ripjaws:''' &quot;Now that upper jaw is a proper hunting tool. Excellent for slashing through schools of fish.&quot;
|-
|'''Ichthyosaurus'''
|''I. conybeari''
|Ichthyosauria / Ichthyosauridae
|3 feet
|11 feet long
|200 lbs
|Squid / Fish
|United Kingdom
|Dolphin-like body shape
|'''Dewey:''' &quot;It looks exactly like a modern dolphin, but it's a reptile! Nature reused an awesome design!&quot;
|-
|'''Kronosaurus'''
|''K. queenslandicus''
|Plesiosauria / Pliosauridae
|9 feet
|33 feet long
|7 tons
|Marine life
|Australia
|9-foot skull, giant flippers
|'''Louie:''' &quot;A giant sea monster with an absolute whale of a bite force. Glad we are safely on dry land.&quot;
|-
|'''Mosasaurus'''
|''M. beaugei''
|Squamata / Mosasauridae
|13 feet
|90 feet long
|20 tons
|Marine life
|Morocco
|Giant paddle tail, double-hinged jaw
|'''Alvin Seville:''' &quot;Whoa! This guy is the ultimate ocean king! Stay out of the water, everyone!&quot;
|-
|'''Nanaimoteuthis'''
|''N. jeletzkyi''
|Cephalopoda / Vampyromorpha
|40.5 feet
|132 feet long
|50.000 lbs
|Crabs / Fish
|Canada
|Ancient ink-shooting squid
|'''Slimer:''' &quot;Oooo! Ink squirter! Free black paint food! Bleah, tastes like old fish!&quot;
|-
|'''Ophthalmosaurus'''
|''O. icenicus''
|Ichthyosauria / Ophthalmosauridae
|4 feet
|20 feet long
|1 ton
|Deep-sea prey
|United Kingdom
|Giant dinner-plate sized eyes
|'''Optimus Prime:''' &quot;Its eyes are highly optimized for capturing low light in the deepest depths of the ocean.&quot;
|-
|'''Plesiosaurus'''
|''P. dolichodeirus''
|Plesiosauria / Plesiosauridae
|4 feet
|11 feet long
|900 lbs
|Fish
|United Kingdom
|Four large rowing flippers
|'''Tee Zeng:''' &quot;It flies through the water using all four limbs at once. A very balanced martial artist of the sea.&quot;
|-
|'''Cynodonts'''
|''Thrinaxodon / Oligokyphus''
|Therapsida / Cynodontia
|0.5 feet
|1-2 feet long
|2-5 lbs
|Insects / Meat
|Worldwide
|Whiskers, burrowing
|'''Garfield:''' &quot;Too small and furry. They look like they would wake me up from a perfectly good nap.&quot;
|-
|'''Monotremes'''
|''Steropodon / Teinolophos''
|Mammalia / Monotremata
|0.3 feet
|1 foot long
|1-2 lbs
|Insects
|Australia
|Egg-laying mammals
|'''Winnie the Pooh:''' &quot;A very soft, very small friend. I think we would be good friends to share a nap with.&quot;
|-
|'''Deinosuchus'''
|''D. rugosus''
|Crocodyliform / Pholidosaurid
|4 feet
|35 feet long
|5 tons
|Meat / Dinosaurs
|United States
|Bone-crushing ambush bite
|'''Hefty Smurf:''' &quot;That is one massive swamp monster! You'd need some serious strength to wrestle this guy!&quot;
|-
|'''Sarcosuchus'''
|''S. imperator''
|Crocodyliform / Pholidosaurid
|3.5 feet
|40 feet long
|8 tons
|Meat / Fish
|Niger
|Elongated snout, giant bulk
|'''Sid the Sloth:''' &quot;Yikes! That is a massive smile full of giant teeth! No swimming today, folks!&quot;
|-
|'''Anurognathus'''
|''A. ammoni''
|Pterosauria / Rhamphorhynchoidea
|0.2 feet
|1.5-foot wingspan
|0.1 lbs
|Insects
|Germany
|Aerial bug catching
|'''Teodora Villavicencio:''' &quot;It looks like a fuzzy little bat-frog. So strange but kind of cute!&quot;
|-
|'''Dimorphodon'''
|''D. macronyx''
|Pterosauria / Rhamphorhynchoidea
|1 foot
|4.5-foot wingspan
|4 lbs
|Fish / Insects
|United Kingdom
|Dual-type teeth, puffin skull
|'''ALF:''' &quot;Look at that large head! It looks like a flying puffin with sharp reptile teeth. Does it taste like chicken?&quot;
|-
|'''Eudimorphodon'''
|''E. ranzii''
|Pterosauria / Rhamphorhynchoidea
|0.5 feet
|3.3-foot wingspan
|2 lbs
|Fish
|Italy
|Multi-cusped snapping teeth
|'''Baby Kermit:''' &quot;It grabs fish right out of the water! That takes some serious flying skills. Hi-ho!&quot;
|-
|'''Rhamphorhynchus'''
|''R. etchesi''
|Pterosauria / Rhamphorhynchoidea
|1 foot
|4-foot wingspan
|3 lbs
|Fish
|United Kingdom
|Diamond-shaped tail rudder
|'''Simon Seville:''' &quot;The rigid tail structure and terminal vane acted as an exceptional aerodynamic rudder.&quot;
|-
|'''Scaphognathus'''
|''S. crassirostris''
|Pterosauria / Rhamphorhynchoidea
|1 foot
|3-foot wingspan
|2 lbs
|Small animals
|Germany
|Wide, sturdy jaws
|'''Papa Smurf:''' &quot;A very robust flyer. It used its strong jaw to catch things on the move.&quot;
|-
|'''Dsungaripterus'''
|''D. weii''
|Pterosauria / Pterodactyloidea
|3 feet
|10-foot wingspan
|11 lbs
|Shellfish
|China
|Curved beak, shell crushing
|'''Brainy Smurf:''' &quot;Its upturned beak was perfect for prying clams out of the mud. Quite clever!&quot;
|-
|'''Ornithocheirus'''
|''O. simus''
|Pterosauria / Pterodactyloidea
|4 feet
|15-foot wingspan
|25 lbs
|Fish
|United Kingdom
|Snout crest, ocean gliding
|'''Baby Miss Piggy:''' &quot;Look at that giant wingspan! Perfect for making a grand entrance!&quot;
|-
|'''Pteranodon'''
|''P. sternbergi''
|Pterosauria / Pterodactyloidea
|6 feet
|20-foot wingspan
|40 lbs
|Fish
|United States
|Large head crest, toothless
|'''Bugs Bunny:''' &quot;No teeth at all, doc? Must make eating carrots pretty tough.&quot;
|-
|'''Quetzalcoatlus'''
|''Q. lawsoni''
|Pterosauria / Pterodactyloidea
|46 feet
|85-foot wingspan
|950.000 lbs
|Land animals
|United States
|Giraffe-height, spear beak
|'''Baby Gonzo:''' &quot;A flying monster as tall as a giraffe?! Now that is what I call a spectacular way to travel!&quot;
|}
This completely rounds out all the fascinating non-dinosaur neighbors from the ancient world!

Now that our giant master catalog is finished, would you like to '''combine all these charts into a trivia game''', or should we '''pick a few creatures for a grand finale showdown'''?</text>
      <sha1>9jpidt5uuqgemjaio7euo6s7to4rdnx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Loubna Abidar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1223512</id>
    <revision>
      <id>6181523</id>
      <parentid>6091532</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:19:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4171" sha1="0hpe4gl972ndk6im93mxlh7q45hkt7a" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Loubna Abidar
| tasvir                   = File:Loubna Abidar 2016.jpg
| tasvir_eni               =
| izoh                     = 
| asl_ismi                 = &lt;!-- bu parametrga faqat kishining ona tili lotin yozuviga asoslanmagan hollarda qiymat kiritilishi kerak (masalan, kirill, arab, xitoy yozuvlarida va h.k.). --&gt;
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = &lt;!-- {{tugʻilgan sanasi va yoshi|YYYY|OO|SS}}--&gt; 1985-yil 20-Sentyabr 
Marrakesh, Marokan
| tavallud_joyi            = 
| vafot_sanasi             = &lt;!-- {{vafot sanasi va yoshi|YYYY|OO|SS|YYYY|OO|SS}}--&gt;
| vafot_joyi               =  
| fuqaroligi               = Marokan
| taʼlimi                  =
| kasbi                    = aktrisa
| dini                     =
| faoliyat_yillari         = 2012-yildan hozirgacha
| asarlari                 =
| boʻyi                    =
| unvoni                   =
| turmush_oʻrtogʻi         =
| bolalari                 =
| otasi                    =
| onasi                    =
| qarindoshlari            =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 = &lt;!-- {{URL|sayt havolasi}}--&gt;
| imzosi                   =
}}
'''Loubna Abidar'''(1985-yili 20-sentyabr) — [[Marokashliklar|Marokashlik]] aktrisa.

==Tarjimai holi==
Abidar [[Marokash]]da arab oilasida tug‘ilgan&lt;ref&gt;{{veb manbasi | url=https://www.liberation.fr/cinema/2015/09/15/loubna-abidar-fiere-frondeuse_1383104/ | title=Loubna Abidar, fière frondeuse |work=[[Libération]] |date=15 September 2015 }}&lt;/ref&gt;. Abidar rejissyor [[Nabil Ayouch]] tomonidan suratga olingan „Much Loved“ filmida rol ijro etgan. Film [[2015|2015-yil]]da [[Marokash]] Aloqa vazirligi tomonidan axloqiy qadriyatlarga nisbatan qo‘pol haqorat deb topildi&lt;ref&gt;{{veb manbasi | url=https://variety.com/2015/film/global/directors-fortnight-topper-denounces-moroccos-ban-on-nabil-ayouchs-much-loved-1201507995/ | title=Cannes Exec ‘Stupefied’ by Morocco’s Ban on Prostitution Drama ‘Much Loved’ |work=[[Variety (magazine)|Variety]] }}&lt;/ref&gt;.

[[2015|2015-yil]] noyabr oyida Abidar Kasablankada shafqatsiz hujumga uchradi va ko‘p o‘tmay mamlakatni tark etib, Fransiyaga jo‘nab ketdi&lt;ref name=&quot;agression&quot;&gt;{{veb manbasi |author=Rebourg, Amandine |url=http://www.metronews.fr/culture/loubna-abidar-star-du-film-much-loved-victime-d-une-violente-agression-au-maroc/mokf!Yah0Q1XlsAYOs/ |title=Loubna Abidar, star du film &quot;Much Loved&quot;, victime d'une violente agression au Maroc (French) |publisher=[[Metro International]] |date=November 6, 2015 |access-date=24 February 2016 |arxivsana=2016-01-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160105051027/http://www.metronews.fr/culture/loubna-abidar-star-du-film-much-loved-victime-d-une-violente-agression-au-maroc/mokf!Yah0Q1XlsAYOs/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.lefigaro.fr/cinema/2015/11/08/03002-20151108ARTFIG00087--much-loved-loubna-abidar-se-refugie-en-france.php Much Loved : après son agression, Loubna Abidar se réfugie en France (French)], lefigaro.fr, 8 novembre 2015&lt;/ref&gt;. 2016-yil yanvar oyida Abidar filmlardagi roli uchun Sezar mukofotini va &quot;Eng yaxshi ayol roli&quot; nominatsiyasini oldi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |url=https://variety.com/2016/film/global/golden-years-marguerite-dheepan-mustang-lead-cesar-nominations-1201689761/|title='Golden Years,' 'Marguerite,' 'Dheepan,' 'Mustangʻ Lead Cesar Nominations |work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=27 January 2016 }}&lt;/ref&gt;.
==Filmografiyasi==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Yil
! Nomi
! Rol
! Izohlar
|-
| 2015
| ''Much Loved''
| Noha
| [[Gijon xalqaro kinofestivali]] - Eng yaxshi aktrisa nominatsiyasi
|-
| rowspan=1| 2017
| ''Happy End''
| Claire
|
|-
| rowspan=3| 2018
| ''Amin''
| birinchi ofitsiant qiz
|
|-
| ''Sextape''
| ona
|
|-
| ''Proud''
| Farah
| TV mini-seriallar
|-
| rowspan=2| 2019
| ''An Easy Girl''
| Dounia
|
|-
| ''Mythomaniac''
| Karima
| TV mini-serial
|-
| 2022
| ''Sons of Ramses''
| Frikket va Farelning onasi
|
|-
| 2023
| ''Sugar and Stars''
| Samia
|
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:20-sentyabrda tug‘ilganlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aktrisalar]]
[[Turkum:Marokashliklar]]</text>
      <sha1>0hpe4gl972ndk6im93mxlh7q45hkt7a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kvant gravitatsiyasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1224040</id>
    <revision>
      <id>6181294</id>
      <parentid>5696110</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:03:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12368" sha1="23a36exfy4lkcduzx8uiapfffaallil" xml:space="preserve">'''Kvant gravitatsiyasi''' — bu [[umumiy nisbiylik nazariyasi]] va [[Kvant mexanika|kvant mexanikasini]] uyg‘unlashtirishga intilgan nazariyadir. Umumiy nisbiylik makroskopik miqyosda [[Gravitatsiya|gravitatsiyani]] tushuntirsa, kvant mexanikasi subatom zarrachalarini boshqaradi. Ularning asosiy farqi shundaki, umumiy nisbiylik nazariyasi koinotning katta masshtablaridagi jismoniy jarayonlarni tushuntiradi, kvant mexanikasi esa kichik masshtablardagi mikrohodisalarni izohlashda qo'l keladi. Kvant gravitatsiyasi esa gravitatsion o‘zaro ta’sirlarni [[kvant]] darajasida izohlashga harakat qiladi.
[[File:Quantum-Gravity-Photon-Race.jpg|thumb|Kvant gravitatsiyasidagi Fotonni bosib oʻtadigan yoʻli. *Ushbu rasmda bir foton (binafsha rang)dan boshqasiga (sariq) million marta [[energiya]] olib yuradi. Ba'zi nazariyotchilar fazo-vaqtning tavsiya etilgan tebranma tabiati bilan [[kuchli o'zaro ta'sir|kuchliroq o'zaro ta'sir]] qiluvchi yuqori energiyali [[foton|fotonlar]] uchun sayohat kechikishlarini taxmin qilishadi. Ammo Fermining gamma-nurlari portlashidan olingan ikkita foton haqidagi ma'lumotlari bu ta'sirni ko'rsata olmadi va tortishishning yangi nazariyasiga ba'zi yondashuvlarni yo'q qildi. Quyidagi animatsiya havolasi olimlar kuzatishni kutgan kechikishni ko'rsatadi. Manba: NASA / [[Sonoma davlat universiteti]] / Aurore Simonnet]]
==Tarixi==
Kvant gravitatsiyasi tarixiy jihatdan '''XX''' asrning boshlarida umumiy nisbiylik nazariyasini [[Albert Einstein]] 1915-yilda ishlab chiqqanida va kvant mexanikasi 1920-yillarda shakllanganda boshlanadi. Bu nazariyalar turli sohalarda katta muvaffaqiyatga erishgan bo‘lsa-da, ularni yagona nazariyaga keltirish [[fizika]] fanining yechimi topilmagan eng katta muammolaridan biridir. 

===Umumiy nisbiylik va kvant mexanikasi===
Albert Eynshteyn 1915-yilda umumiy nisbiylik nazariyasini taqdim etdi, bu nazariya orqali gravitatsiya kuchi fazo-vaqtning egilishi sifatida tushuntirildi. Bu nazariya koinotning katta masshtabdagi strukturasini — galaktikalar, yulduzlar, sayyoralar harakatini izohlashda muvaffaqiyat qozondi.
1920-yillarda kvant mexanikasi paydo bo‘ldi va kichik miqyosdagi zarrachalar (elektronlar, protonlar va boshqalar) harakatini tushuntirdi. Bu ikki nazariya bir-biriga zid bo‘lmagan bo‘lsa ham, gravitatsiyani kvant darajasida izohlash uchun ularni birlashtirish muhim bo‘lib qoldi.
===Birlashtirish urinishlari ===
1930-yillardan to 1960 yillargcha fiziklar umumiy nisbiylik va kvant mexanikasini birlashtirishga urinishdi, lekin bu oson bo‘lmadi. Einstein umrining oxirgi yillarida yagona nazariya yaratish bilan shug‘ullandi, ammo muvaffaqiyatga erisha olmadi. Bu yillarda gravitatsiya va kvant mexanikasining birgalikda ishlashini tushuntiradigan yangi nazariy yondashuvlar taklif qilindi, ammo ular hali to‘liq rivojlanmagan edi.

===Torlar nazariyasining paydo bo‘lishi===
1970-yillarda [[torlar nazariyasi]] kvant gravitatsiyasini izohlash uchun yangi yondashuv sifatida paydo bo‘ldi. Bu nazariya bo‘yicha, [[Koinot|koinotning]] eng kichik elementlari [[Zarra|zarralar]] emas, balki mayda, tebranayotgan torlardan iborat. Dastlab totlar nazariyasi faqat [[Kuchli o'zaro ta'sir|kuchli o‘zaro ta’sirni]] tushuntirishga qaratilgan edi, lekin keyinchalik u kvant gravitatsiyasini tushuntirishning asosiy nazariyasi sifatida ko‘riladigan bo‘ldi.

===Zamonaviy rivojlanishlar===
Bugungi kunda kvant gravitatsiyasi bo‘yicha tadqiqotlar davom etmoqda. Fanda hali umumiy e’tirof etilgan yagona nazariya yo‘q, ammo torlar nazariyasi asoslangan yondashuvlar ustida chuqur izlanishlar olib borilmoqda. [[Gravitatsion toʻlqinlar|Gravitatsion to‘lqinlarining]] kashf qilinishi (2015-yilda) bu sohaga katta turtki berdi va [[Qora tuynuk|qora tuynuklar]] hamda koinotning boshlanishi kabi murakkab masalalarni kvant nuqtai nazaridan o‘rganishga yangi imkoniyatlar yaratdi.

==Mazmuni==
Ushbu nazariya koinotning juda kichik masshtabdagi — [[Plank doimiysi|Plank uzunligi]] &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://qomus.info/oz/encyclopedia/p/plank-doimiysi/ |sarlavha=PLANK DOIMIYSI |sana=24.06.2024 |qaralgan sana=16 -  oktabr, 2024 |til=O'zbekcha |arxivsana=2025-01-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250126193227/https://qomus.info/oz/encyclopedia/p/plank-doimiysi/ }}&lt;/ref&gt;(taxminan 10 &lt;sup&gt;-35&lt;/sup&gt; metr) darajasida fazo-vaqt va gravitatsiya qanday ishlashini tushuntirishga harakat qiladi.
*Fazo-vaqtning kvantlanishi: [[Fazo-vaqt]] uzluksiz emas, balki diskret (bo‘laklangan) tuzilishga ega bo‘lishi mumkin. Bu shuni anglatadiki, fazo-vaqtning kichik birligi mavjud va bu birlikdan pastda hech qanday tushunchalar ishlatilmaydi.

*[[Graviton|Gravitonning]] mavjudligi: Kvant mexanikasida kuchlarning kvantlari mavjud (masalan, elektromagnit kuch uchun foton). Kvant gravitatsiyasi gravitatsiyaning kvantini — graviton zarrachasini taklif qiladi, bu zarracha gravitatsion kuchni olib yurishi kerak.

*Torlar nazariyasi: Bu nazariyada kvant gravitatsiyasini tushuntirish uchun eng kichik zarrachalar o‘rniga mayda tebranayotgan torlar mavjudligi aytiladi. Ushbu torlar orqali koinotning barcha kuchlari, jumladan, gravitatsiya ham birlashtiriladi.

*Kvazigrafiga asoslangan(halqali) kvant gravitatsiya: Bu nazariyaga ko‘ra, fazo-vaqt o‘zi kvantlangan [[Toʻqima|to‘qimalardan]] iborat va undan maydonlar chiqadi. U Plank masshtabida fazo-vaqtni diskret tuzilishda tasvirlaydi.

==Umumiy==
'''Gravitatsiyaning qayta normallanmasligi''' — bu kvant gravitatsiyasi nazariyasida muhim tushuncha bo‘lib, gravitatsiyani kvant mexanikasi nuqtai nazaridan tushuntirishga urinishda yuzaga keladigan [[matematik]] va [[fizik]] muammolarni ifodalaydi.

Normallash (renormalizatsiya) — kvant maydonlar nazariyasida zarrachalar o‘zaro ta’sirining cheksiz qiymatlarini to‘g‘ri qiymatlarga keltirish jarayoni. Bu jarayon orqali zarrachalar o‘rtasidagi kuchlarning cheksizliklari bartaraf etiladi va ular bilan bog‘liq fizik ko‘rsatkichlar aniqlanadi.

Gravitatsiyani kvant maydon nazariyasi yordamida tushuntirish uchun umumiy nisbiylik nazariyasidagi gravitatsion maydonlarni kvant mexanikasi nuqtai nazaridan hisoblash kerak. Biroq, bu jarayonda paydo bo‘ladigan cheksizliklarni normallash orqali bartaraf etib bo‘lmaydi. Shuning uchun gravitatsiya kuchi qayta normallanuvchi kuch sifatida qaralmaydi.
===Muammo===
Gravitatsiyaning qayta normallanmasligi shuni anglatadiki, kvant mexanikasi qonunlarini gravitatsiya maydoniga qo‘llashda bu nazariyani matematik jihatdan barqaror shaklga keltirishning iloji yo‘q. Bu kvant gravitatsiyasi nazariyasida hal qilinishi kerak bo‘lgan eng katta muammolardan biridir.

Shu sababli, [[Fizik|fiziklar]] bu muammoni hal qilish uchun turli yondashuvlar, masalan, torlar nazariyasi va halqali kvant gravitatsiya kabi nazariyalarni ishlab chiqishmoqda. Bu nazariyalar gravitatsiyani kvant darajasida tushuntirishga harakat qiladi, lekin hali ham to‘liq tasdiqlanmagan.

==Vaqt muammosi==
Umumiy nisbiylik nazariyasida vaqt fazo-vaqt tuzilmasining bir qismi sifatida ko‘riladi va [[massa]] va [[energiya]] ta’sirida o‘zgaradi. Biroq kvant mexanikasida vaqt mutlaq, uzluksiz va bitta yo‘nalishda harakatlanuvchi [[Oʻlchov|o‘lchov]] sifatida tasvirlanadi. Bu ikkita nazariya o‘rtasida vaqtning tushunchasi turlicha bo‘lishi muammoni keltirib chiqaradi. Kvant holatlarida esa, Kvant mexanikasi vaqtni holatlarning o‘zgarishi sifatida ko‘radi. Biroq, gravitatsiya kuchi ta’sirida, vaqtning qanday o‘zgarishi haqida aniq tushunchalar yo‘q. Qora tuynuklar kabi kuchli gravitatsion maydonlarda vaqt va fazo qanday birlashishini tushunish juda qiyin. Vaqtning kvantlanishida, Ba’zi nazariyalar shuni taklif qiladi-ki, vaqt kvantlangan bo‘lishi mumkin. Bunda vaqtni hosil qiluvchi &quot;diskret&quot; birligi mavjud bo‘lishi mumkin. Biroq bu nazariya hali tasdiqlanmagan va u o‘z ichiga qator savollar va muammolarni oladi.

==Tajribalar==
#Katta teleskoplar va observatoriyalar orqali o‘tkazilgan kuzatishlar. Har xil joylarda, masalan, Hubble kosmik teleskopi ([[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]]) va VLT (Very Large Telescope) observatoriyasi  ([[Chili]])da oʻtkazilgan. [[Hubble kosmik teleskopi|Hubble]] &lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://hubblesite.org/home |sarlavha=Hubble home |qaralgan sana=16- oktabr, 2024 |til=Inglizcha}}&lt;/ref&gt;1990 yilda ishga tushirilgan, VLT esa 2001 yilda to‘liq ishga tushdi.  Bu kuzatishlar ko‘plab astronomlar va olimlar tomonidan olib boriladi. Hubble kosmik teleskopi uchun [[NASA]] va ESA (Yevropa Kosmik Agentligi) mas'uldir
#Kvant holatlari va gravitatsiya boʻyicha oʻtkazilgan tajribalar. Atomlar yoki zarrachalar holatlarini o‘rganish tajribalari ko‘plab universitetlar va ilmiy markazlar tomonidan amalga oshiriladi. Masalan, [[Avstriya|Avstriyadagi]] [[Vena universiteti|Vena Universiteti]] va [[Germaniya|Germaniyaning]] [[Max Plank instituti]]. Qoʻshimchasiga [[Vena (shahar)|Vena]], Avstriya; Max Planck instituti, Germaniyalarda ham bu tajribalar oʻtkazilgan. Ushbu tajribalar so‘nggi yillarda, 2000-yildan boshlab doimiy ravishda o‘tkazilib kelinmoqda.  Ushbu tadqiqotlar ko‘plab olimlar va jamoalar tomonidan olib boriladi. Masalan, [[Anton Zeilinger]] va uning guruhi kvant gravitatsiyasi bo‘yicha tadqiqotlar olib bormoqda.

==Tanqidlar==
# '''Eksperimental isbotning yo‘qligi''': Kvant gravitatsiyasi nazariyalari hozircha faqat nazariy bo‘lib, ulardan hech biri eksperimental jihatdan isbotlanmagan. Kichik miqyosdagi zarrachalar va kuchlar o‘ta kichik masshtablarda namoyon bo‘ladi, bu esa zamonaviy texnologiya orqali o‘lchashning iloji yo‘qligiga olib keladi. Hozirda mavjud bo‘lgan eksperimentlar faqat makroskopik darajadagi gravitatsion hodisalarni o‘lchashga qaratilgan.

#'''Matematikaning murakkablig'''i: Torlar nazariyasi va kvazigrafiga asoslangan kvant gravitatsiya matematik jihatdan juda murakkab. Ayniqsa, torlar nazariyasi o‘ta yuqori o‘lchamli (10 yoki undan ortiq o‘lchamda) ishlaydi, bu esa amaliy matematik modellashtirishni qiyinlashtiradi.

#'''Bir nechta qarama-qarshi nazariyalar''': Kvant gravitatsiyasiga oid turli nazariyalar mavjud va ulardan qaysi biri haqiqatan ham to‘g‘ri ekanini aniqlash qiyin.Torlar nazariyasi, kvazigrafiga asoslangan kvant gravitatsiya va boshqa alternativ nazariyalar turli yondashuvlarni taklif qiladi, ammo ularning hech biri hali tajriba orqali tasdiqlanmagan.

#'''Nazariyalarning qamrovi cheklanganligi:''' Kvant gravitatsiyasi hozirda koinotning butunlay har bir jihatini tushuntirib bera olmaydi. Misol uchun, qora tuynuklar va koinotning dastlabki lahzalarida sodir bo‘lgan hodisalarni izohlash qiyin. Ba’zi nazariyalar bu masalalarni qisman tushuntiradi, ammo ular o‘ta abstrakt va ba’zan noto‘liq bo‘lib qoladi.

#'''Asosiy tamoyillarning noaniqligi:''' Kvant gravitatsiyasi nazariyalari ko‘pincha boshqa muhim tamoyillarni (masalan, kuzatish tamoyili, sababiyat, noaniqlik tamoyillari) qayta ko‘rib chiqishga majbur qiladi. Bu esa ko‘plab fiziklarga nazariyaning to‘g‘riligi bo‘yicha shubha uyg‘otadi.

==Qoʻshimcha adabiyotlar==
*'''Quantum Gravity''' - Carlo Rovelli&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.cambridge.org/core/books/quantum-gravity/9EEB701AAB938F06DCF151AACE1A445D |sarlavha=Kitobni yuklash mumkin |qaralgan sana=16- oktabr,2024 |muallif=Carlo Rovelli |muallifhavola=https://www.cambridge.org/core/search?filters%5BauthorTerms%5D=Carlo%20Rovelli&amp;eventCode=SE-AU |yil=2004 |doi=https://doi.org/10.1017/CBO9780511755804 |til=Inglizcha}}&lt;/ref&gt;
*'''The Large Scale Structure of Space'''-Time - Stephen Hawking and G. F. R. Ellis&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://yale.learningu.org/download/2edd46dc-7ff5-4084-8161-5b5328974fa0/E2143_The%20Large-Scale%20Structure%20of%20Spacetime%20(1973)%20-%20Hawking,%20Ellis.pdf |sarlavha=Stiven Hawking |qaralgan sana=16 -  oktabr, 2024 |sahifalar=400 |til=Inglizcha}}&lt;/ref&gt;
*'''Quantum Field Theory and Statistical Mechanics''' -  A. Zee
*'''A First Course in Loop Quantum Gravity''' -  Rodolfo Gambini and Jorge Pullin
*'''The Road to Reality: A Complete Guide to the Laws of the Universe''' - Roger Penrose
*'''Quantum Gravity: An Introduction to the Theory of Gravity in the Quantum Regime''' - M. Maggiore

==Manbalar==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Kvant fizikasi]]</text>
      <sha1>23a36exfy4lkcduzx8uiapfffaallil</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Buloqboshi (Rishton tumani)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1224972</id>
    <revision>
      <id>6181300</id>
      <parentid>6181126</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:18:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Adabiyotlar */</comment>
      <origin>6181300</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4225" sha1="p4b1hrevtgxucns9e28rqqxzopkwoii" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti 
| oʻzbekcha nomi                     = Buloqboshi
| mavqe                              = qishloq
| mamlakat                           = Oʻzbekiston
| mintaqa turi                       = viloyat
| mintaqa                            = Fargʻona viloyati
| jadvalda mintaqa                   = 
| tuman turi                         = tuman
| tuman                              = Rishton tumani
| jadvalda tuman                     = 
| jamoat turi                        =
| jamoat                             =
| jadvalda jamoat                    =
| qaram                              =
| gerb                               = 
| bayroq                             =
   |lat_dir = N|lat_deg= 40|lat_min= 24|lat_sec=37.4
   |lon_dir = E|lon_deg= 71|lon_min= 12|lon_sec=47.4
  |CoordAddon                        =
  |CoordScale                        =          
| mamlakat xaritasi oʻlchami         = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami          =
| tuman xaritasi oʻlchami            =
| mamlakat xaritasi                  =
| mintaqa xaritasi                   =
| tuman xaritasi                     =
| ichki bolinishi                    =
| rahbar turi                        =  
| rahbar                             =  
| asos solingan                      =  
| ilk eslatilishi                    =
| avvalgi nomlari                    = 
| qachondan beri                     = 
| maydon                             = 
| balandlik turi                     =
| AP markazi balandligi              =   
| iqlim                              =
| rasmiy til                         =
| aholi                              =  
| sanalgan yil                       =
| zichlik                            =
| aglomeratsiya                      =
| milliy tarkib                      = 
| konfessiyaviy tarkib               = 
| etnoxronim                         =
| vaqt mintaqasi                     = +5
| DST                                = 
| telefon kodi                       = 
| pochta indeksi                     =  
| pochta indekslari                  =
| sayt                               = 
| avtomobil kodi                     = 
| identifikator turi                 =
| raqamli identifikator              =
| Commons turkumi                    =
}}
'''Buloqboshi''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi|Oʻzbekiston Respublikasining]] [[Fargʻona viloyati]] [[Rishton tumani|Rishton tumaniga]] qarashli qishloq. U buloqning boshlanishi tomonidan bo‘lganligi uchun shunday deb atalgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekiston joy nomlarining izohli lugʻati |publisher=Donishmand ziyosi |location=Toshkent |isbn=978-9943-7673-7-9 |pages=624 |year=2022}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
1928-yildagi maʼmuriy-hududiy boʻlinishga koʻra, hozirgi Buloqboshi qishlogʻi oʻrnida ikkita alohida aholi punkti mavjud boʻlgan. Ular [[Fargʻona okrugi]]ning [[Rishton tumani]]ga qarashli Beshkapa qishloq shoʻrosi ({{lang-ru|Беш-капа}}, {{lang-chg|بيش كه په ق/ش}}) tarkibiga kirgan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}.

Oʻsha davrdagi statistik roʻyxatga koʻra, mazkur hududda joylashgan Paski-buloqboshi-poyen ({{lang-ru|Паски-булак-баши-поен}}, {{lang-chg|پاسكى بولاق باشى پايان}}) qishlogʻida jami 145 ta xoʻjalik, shuningdek, Yuqori-buloqboshi-balo ({{lang-ru|Юкары-булак-баши-бало}}, {{lang-chg|يوقارى بولاق باشى بالا}}) qishlogʻida esa 119 ta xoʻjalik roʻyxatga olingan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}.

== Manbalar ==
&lt;references /&gt;

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi |title=Список населенных пунктов Узбекской ССР 1928 года. Часть VII. Округ Фергана |year=1929 |author={{comment|ЦСУ УзССР|Центральное статистическое управление Узбекской ССР}} |editor=Руберг В. А. |language= [[ruscha]] |publisher=Издание {{comment|ЦСУ УзССР|Центральное статистическое управление Узбекской ССР}} |location=[[Samarqand]] | pages=22 |ref=ЦСУ УзССР}}

== Havolalar ==
{{Uzbekistan-geo-stub}}

{{Rishton tumani aholi punktlari}}</text>
      <sha1>p4b1hrevtgxucns9e28rqqxzopkwoii</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181301</id>
      <parentid>6181300</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:19:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Adabiyotlar */</comment>
      <origin>6181301</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4195" sha1="bj1y4gnmhto4hh6cu021tt7qsnrx5y1" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti 
| oʻzbekcha nomi                     = Buloqboshi
| mavqe                              = qishloq
| mamlakat                           = Oʻzbekiston
| mintaqa turi                       = viloyat
| mintaqa                            = Fargʻona viloyati
| jadvalda mintaqa                   = 
| tuman turi                         = tuman
| tuman                              = Rishton tumani
| jadvalda tuman                     = 
| jamoat turi                        =
| jamoat                             =
| jadvalda jamoat                    =
| qaram                              =
| gerb                               = 
| bayroq                             =
   |lat_dir = N|lat_deg= 40|lat_min= 24|lat_sec=37.4
   |lon_dir = E|lon_deg= 71|lon_min= 12|lon_sec=47.4
  |CoordAddon                        =
  |CoordScale                        =          
| mamlakat xaritasi oʻlchami         = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami          =
| tuman xaritasi oʻlchami            =
| mamlakat xaritasi                  =
| mintaqa xaritasi                   =
| tuman xaritasi                     =
| ichki bolinishi                    =
| rahbar turi                        =  
| rahbar                             =  
| asos solingan                      =  
| ilk eslatilishi                    =
| avvalgi nomlari                    = 
| qachondan beri                     = 
| maydon                             = 
| balandlik turi                     =
| AP markazi balandligi              =   
| iqlim                              =
| rasmiy til                         =
| aholi                              =  
| sanalgan yil                       =
| zichlik                            =
| aglomeratsiya                      =
| milliy tarkib                      = 
| konfessiyaviy tarkib               = 
| etnoxronim                         =
| vaqt mintaqasi                     = +5
| DST                                = 
| telefon kodi                       = 
| pochta indeksi                     =  
| pochta indekslari                  =
| sayt                               = 
| avtomobil kodi                     = 
| identifikator turi                 =
| raqamli identifikator              =
| Commons turkumi                    =
}}
'''Buloqboshi''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi|Oʻzbekiston Respublikasining]] [[Fargʻona viloyati]] [[Rishton tumani|Rishton tumaniga]] qarashli qishloq. U buloqning boshlanishi tomonidan bo‘lganligi uchun shunday deb atalgan&lt;ref&gt;{{Kitob manbasi |title=Oʻzbekiston joy nomlarining izohli lugʻati |publisher=Donishmand ziyosi |location=Toshkent |isbn=978-9943-7673-7-9 |pages=624 |year=2022}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
1928-yildagi maʼmuriy-hududiy boʻlinishga koʻra, hozirgi Buloqboshi qishlogʻi oʻrnida ikkita alohida aholi punkti mavjud boʻlgan. Ular [[Fargʻona okrugi]]ning [[Rishton tumani]]ga qarashli Beshkapa qishloq shoʻrosi ({{lang-ru|Беш-капа}}, {{lang-chg|بيش كه په ق/ش}}) tarkibiga kirgan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}.

Oʻsha davrdagi statistik roʻyxatga koʻra, mazkur hududda joylashgan Paski-buloqboshi-poyen ({{lang-ru|Паски-булак-баши-поен}}, {{lang-chg|پاسكى بولاق باشى پايان}}) qishlogʻida jami 145 ta xoʻjalik, shuningdek, Yuqori-buloqboshi-balo ({{lang-ru|Юкары-булак-баши-бало}}, {{lang-chg|يوقارى بولاق باشى بالا}}) qishlogʻida esa 119 ta xoʻjalik roʻyxatga olingan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=15}}.

== Manbalar ==
&lt;references /&gt;

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi |title=Список населенных пунктов Узбекской ССР 1928 года. Часть VII. Округ Фергана |year=1929 |author=Центральное статистическое управление Узбекской ССР |editor=Руберг В. А. |language= [[ruscha]] |publisher=Издание {{comment|ЦСУ УзССР|Центральное статистическое управление Узбекской ССР}} |location=[[Samarqand]] | pages=22 |ref=ЦСУ УзССР}}

== Havolalar ==
{{Uzbekistan-geo-stub}}

{{Rishton tumani aholi punktlari}}</text>
      <sha1>bj1y4gnmhto4hh6cu021tt7qsnrx5y1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lyej aeroporti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1228050</id>
    <revision>
      <id>6181633</id>
      <parentid>6003062</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:02:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16109" sha1="92dpsoqpnk66pvd5gv8czyqam36l81w" xml:space="preserve">{{Aeroport bilgiqutisi
| name                = Lyej aeroporti
| nativename          = {{small|{{lang|fr|Aéroport de Liège}}}}
| nativename-a =
| nativename-r =
| image = 
| image-width = 150
| image2 = Liege airport.jpg
| image2-width = 250
| IATA = LGG
| ICAO = EBLG
| coordinates = {{coord|50|38|11|N|005|26|34|E|region:BE-WLG|display=inline,title}}
|latd=50|longd=005|latm=38|lats=11|latNS=N|longm=26|longs=34|longEW=E
| pushpin_map = Belgiya
| pushpin_label = '''LGG'''/EBLG
| pushpin_map_caption = Aeroportning Belgiya xaritasidagi joylashuvi
| type = Fuqarolik
| owner = Vallon hukumati &amp; xususiy investorlar
| operator = Liege Airport s.a.
| city-served = [[Lyej]]
| location = [[Grâce-Hollogne]], [[Lyej provinsiyasi]], [[Belgiya]]
| hub = {{ubl|class=nowrap
  | [[ASL Airlines Belgium]]
  | CAL Cargo Air Lines
  | CMA CGM Air Cargo
  | Ethiopian Cargo
  | FedEx Express
  | [[Qatar Airways#Yuk|Qatar Airways Cargo]]}}
| focus_city          = 
| operating_base      = {{nowrap|[[TUI fly Belgium]]}}
| elevation-f = 659
| metric-elev = yes
| website = {{URL|www.liegeairport.com}}
| r1-number = 04R/22L
| r1-length-m = 3,690
| r1-surface = [[Asfalt-beton|Asfalt]]
| r2-number = 04L/22R
| r2-length-m = 2,340
| r2-surface = Asfalt
| metric-rwy = yes
| stat1-header = Yuk ([[tonna]])
| stat1-data = 871.000
| stat2-header = Yoʻlovchilar soni
| stat2-data = 299.292
| stat-year = 2018
| footnotes = Manbalar: Belgiya AIP&lt;ref name=&quot;aip&quot;&gt;{{AIP BE|EBLG|LIEGE / Liege}}&lt;/ref&gt;
}}
'''Lyej aeroporti''', ilgari '''Lyej-Bierset aeroporti''' deb atalgan, {{airport codes|LGG|EBLG}} – [[Belgiya]]ning [[Lyej]] shahridan 5 [[dengiz milyasi]] (9,3 [[kilometr]]; 5.8 [[milya]]) gʻarbda&lt;ref name=&quot;aip&quot;/&gt; Grâce-Hollogneda joylashgan xalqaro aeroport. Aeroport, asosan, aviayuklarni tashishga ixtisoslashgan. 2021-yil yakuniga koʻra, aeroport orqali 1 412 498 tonna (+26%) yuk tashiklgan. Lyej aeroporti yuk tashish boʻyicha [[Yevropa]]dagi 5-, dunyodagi 22-eng yirik aeroport hisoblanadi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/434381/airfreight-volumes-in-europe-by-airport/ |title=Top Europe Cargo Statistics |access-date=1 September 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Umumiy maʼlumotlar ==
Aeroport Lyej provinsiyasining Grâce-Hollogne munitsipalitetida, [[Lyej]] shahrining shimoli-gʻarbida, Belgiyaning sharqida joylashgan. Bu hududdagi birinchi terminal 1930-yilda faoliyat boshlagan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.liegeairport.com/en/History-Key-Dates |title=Liege Airport |access-date=7 June 2015 |arxivsana=2016-09-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160909133726/http://www.liegeairport.com/en/History-Key-Dates }}&lt;/ref&gt;.

Aeroport, asosan, yuk/kargo maqsadida foydalaniladi, biroq yoʻlovchilar uchun ham bir qator yoʻnalishlarga (asosan charter) xizmat qiladi. Lyej Yevropa yuklarining 66% ([[London]] bilan qoʻshib hisoblaganda 75%) tashiladigan [[Parij]] – [[Amsterdam]] – [[Frankfurtmayn|Frankfurt]] ''oltin uchburchagining'' markazida joylashgan. 2018-yilda Yevropadagi yettinchi eng yirik kargo aeroporti boʻlgan. Lyej aeroporti Belgiyadagi eng yirik yuk aeroporti hamda [[Brussel aeroporti|Brussel]] va Brussel-Sharlerua aeroportlaridan keyin uchinchi eng yirik yoʻlovchi aeroportidir&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110128042417/http://liegeairport.com/uploaded/Documents/Press/10-01-22%202009Report%20AN.pdf 2009 report]&lt;/ref&gt;. Bu ASL Airlines Belgium aviakompaniyasining (sobiq ''TNT Airways'') global markazi boʻlib, shuningdek, bir nechta boshqa yuk tashuvchilar tomonidan muntazam yoki nomuntazam foydalaniladi.

== Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar ==
=== Yoʻlovchi tashish ===
2023-yil iyul holatiga koʻra, TUI fly Belgium Lyej aeroportidan muntazam va mavsumiy yoʻlovchi reyslarini amalga oshiradigan yagona aviakompaniya hisoblanadi[5].

&lt;!--PLEASE DO NOT ADD OR REMOVE ROUTES WITHOUT GIVING A VALID INDEPENDENT SOURCE. EXACT DATES ARE MANDATORY FOR NEW ROUTES TO BE ADDED HERE. ALSO ADD INLINE CITATIONS IF POSSIBLE.--&gt;
{{Aeroport-yoʻnalishlar
&lt;!-- --&gt;
| {{nowrap|[[TUI fly Belgium]]}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tuifly.be/en/flightplan|title=Flight plan|website=tuifly.be|qaralgan sana=2024-11-18|arxivsana=2016-10-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161022220522/https://www.tuifly.be/en/flightplan}}&lt;/ref&gt; | {{Flagicon|Spain}}Alikante, {{Flagicon|Spain}}Gran Kanariya, {{Flagicon|Turkey}}Qayseri, {{Flagicon|Spain}}Malaga, {{Flagicon|Spain}}Tenerife–Janub &lt;br /&gt;'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Morocco}}Kasablanka, {{Flagicon|Tunisia}}Djerba, {{Flagicon|Tunisia}}Enfida, {{Flagicon|Greece}}Iraklion, {{Flagicon|Morocco}}Nador (2025-yil 25-iyundan boshlanadi)&lt;ref&gt;{{cite web |title=TUIfly Belgium Adds Liege – Nador in NS25 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/241107-tbns25lggndr |website=Aeroroutes |access-date=7 November 2024}}&lt;/ref&gt;, {{Flagicon|Spain}}Palma de Mallorka, {{Flagicon|Greece}}Rodos, [[Tanjer Ibn Battuta aeroporti|Tanjer]]
&lt;!-- --&gt;
}}

=== Yuk tashish ===
{{Aeroport-yoʻnalishlar
&lt;!-- --&gt;
| [[Air Canada|Air Canada Cargo]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230301-accbsl|title=AIR CANADA CARGO ADDS BASEL/MULHOUSE SERVICE IN APRIL 2023|publisher=AeroRoutes|date=1 March 2023|accessdate=1 March 2023}}&lt;/ref&gt; | {{Flagicon|Switzerland}}Bazel/Mulhouse, {{Flagicon|Canada}}Toronto–Pearson
&lt;!-- --&gt;
| [[Air China|Air China Cargo]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.aircargonews.net/events/air-cargo-news-events/cay-2014/news/air-china-cargo-lands-at-liege-airport.html |title=Air China Cargo lands at Liege Airport |first=DVV Media International |last=Ltd |website=Air Cargo News |qaralgan sana=2024-11-18 |arxivsana=2019-03-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190328203346/https://www.aircargonews.net/events/air-cargo-news-events/cay-2014/news/air-china-cargo-lands-at-liege-airport.html }}&lt;/ref&gt; | [[Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroporti|Xanchjou]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.stattimes.com/news/cainiao-adds-new-route-with-air-cargo-china-connecting-hangzhou-liege/|title = Cainiao adds new route with Air Cargo China connecting Hangzhou, Liege|website=www.stattimes.com| date=14 August 2020 }}&lt;/ref&gt;, [[Shanxay Pudong xalqaro aeroporti|Shanxay–Pudong]]
&lt;!-- --&gt;
| {{nowrap|[[ASL Airlines Belgium]]}}&lt;ref&gt;[https://www.aslairlines.be/services aslairlines.be – Scheduled] retrieved 4 November 2021&lt;/ref&gt; | {{Flagicon|Canada}}Halifaks, {{Flagicon|China}}Jinan, [[Jon F. Kennedi xalqaro aeroporti|Nyu-York–JFK]], [[Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroporti|Xanchjou]], [[Shanxay Pudong xalqaro aeroporti|Shanxay–Pudong]], [[Narita xalqaro aeroporti|Tokio–Narita]], {{Flagicon|USA}}Chikago–OʻHare
&lt;!-- --&gt;
| Atlas Air, {{USA}}&lt;ref&gt;[https://www.aircargonews.net/airlines/el-al-israel-airlines-back-in-the-freighter-market-with-atlas-deal/ aircargonews.net] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220818210517/https://www.aircargonews.net/airlines/el-al-israel-airlines-back-in-the-freighter-market-with-atlas-deal/ |date=2022-08-18 }} retrieved 7 January 2020&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Atlas Air Schedule|url=http://jumpseat.atlasair.com/travel/schedule.asp|website=[[Atlas Air]]|access-date=20 December 2023|arxivsana=2023-08-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230813134854/http://jumpseat.atlasair.com/travel/schedule.asp}}&lt;/ref&gt; | {{Flagicon|USA}}Atlanta, {{Flagicon|USA}}Birmingem (AL), {{Flagicon|USA}}Indianapolis, {{Flagicon|USA}}Mayami, {{Flagicon|Mexico}}Mexiko–AIFA, [[Milan Malpensa aeroporti|Milan–Malpensa]], [[Olmaota xalqaro aeroporti|Olmaota]], {{Flagicon|Spain}}Saragosa, [[Inchxon aeroporti|Seul–Inchxon]], [[Changi aeroporti|Singapur]], [[Ben Gurion aeroporti|Tel-Aviv]], {{Flagicon|Germany}}Shtutgart, {{Flagicon|USA}}Chikago–OʻHare
&lt;!-- --&gt;
| Beijing Capital Airlines, {{CHN}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aircargonews.net/cargo-airport/beijing-capital-brings-another-freighter-service-to-liege/|title=Beijing Capital brings another freighter service to Liege|publisher=Air Cargo News|date=26 June 2024|accessdate=27 June 2024}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; | {{Flagicon|China}}Nanchan
&lt;!-- --&gt;
| CAL Cargo Air Lines, {{ISR}}&lt;ref&gt;[https://www.cal-cargo.com/network/overview/ cal-cargo.com – Network] retrieved 17 November 2019&lt;/ref&gt; | {{Flagicon|USA}}Atlanta, [[Larnaka xalqaro aeroporti|Larnaka]], {{Flagicon|Mexico}}Mexiko, [[Jon F. Kennedi xalqaro aeroporti|Nyu-York–JFK]], {{Flagicon|Norway}}Oslo, [[Ben Gurion aeroporti|Tel-Aviv]], {{Flagicon|Canada}}Toronto–Pearson
&lt;!-- --&gt;
| China Cargo Airlines&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ecns.cn/cns-wire/2022-09-02/detail-ihccsiks1359100.shtml|title=Shandong launches new air cargo route to Belgium|publisher=ecns.cn|accessdate=25 November 2023}}&lt;/ref&gt; | {{Flagicon|China}}Yantay
&lt;!-- --&gt;
| CMA CGM Air Cargo, {{FRA}}&lt;ref&gt;[https://www.cma-cgm.com/products-services/air-cargo CMA CGM | Regular flights] retrieved 14 May 2022&lt;/ref&gt; | {{Flagicon|USA}}Atlanta, {{Flagicon|USA}}Chikago–OʻHare, [[Hong Kong xalqaro aeroporti|Hong Kong]]
&lt;!-- --&gt;
| Compass Cargo Airlines, {{BGR}} | [[Sofiya xalqaro aeroporti|Sofiya]], {{Flagicon|China}}Chenjou&lt;ref&gt;https://www.ch-aviation.com/news/146517-bulgarias-compass-cargo-airlines-launches-china-ops&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| Ethiopian Cargo&lt;ref&gt;[https://cargo.ethiopianairlines.com/CargoNetwork cargoethiopianairlines.com – Cargo Network] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230406013514/https://cargo.ethiopianairlines.com/CargoNetwork/ |date=2023-04-06 }} retrieved 28 March 2020&lt;/ref&gt; | {{Flagicon|Ivory Coast}}Abidjan, {{Flagicon|Ghana}}Akkra, {{Flagicon|Ethiopia}}Addis-Abeba, [[Budapesht Franz Liszt xalqaro aeroporti|Budapesht]], [[Guanchjou Bayyun xalqaro aeroporti|Guanchjou]], [[Hong Kong xalqaro aeroporti|Hong Kong]], {{Flagicon|South Sudan}}Juba, {{Flagicon|Denmark}}Kopengagen, Lagos ({{Flagicon|Nigeria}}), {{Flagicon|USA}}Mayami, [[Jon F. Kennedi xalqaro aeroporti|Nyu-York–JFK]], {{Flagicon|Spain}}Saragosa, {{Flagicon|South Africa}}Yohannesburg–O. R. Tambo, [[Shanxay Pudong xalqaro aeroporti|Shanxay–Pudong]], [[Chunsin Szyanbey xalqaro aeroporti|Chunsin]]
&lt;!-- --&gt;
| FedEx Feeder&lt;ref&gt;[https://www.aerotelegraph.com/fedex-express-baut-in-stuttgart-aus aerotelegraph.com – „FedEx expands in Stuttgart“] (German) 28 February 2023&lt;/ref&gt; | {{Flagicon|Sweden}}Gyoteborg, {{Flagicon|Denmark}}Kopengagen, [[Myunxen aeroporti|Myunxen]], [[Milan Malpensa aeroporti|Milan–Malpensa]], {{Flagicon|Germany}}Nuremberg, [[Vena xalqaro aeroporti|Vena]], {{Flagicon|Germany}}Shtutgart
&lt;!-- --&gt;
| Icelandair Cargo&lt;ref&gt;[https://www.icelandaircargo.com/tools/flight-schedule/ icelandaircargo.com – Flight schedule] retrieved 28 October 2018&lt;/ref&gt; | {{Flagicon|Iceland}}Reykyavik–Keflavík
&lt;!-- --&gt;
| Magma Aviation&lt;ref&gt;[https://magma-aviation.com/network/ magma-aviation.com – Schedule] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20241211053402/https://magma-aviation.com/network/ |date=2024-12-11 }} retrieved 21 August 2023&lt;/ref&gt; | Abuja ({{Flagicon|Nigeria}}), {{Flagicon|Ghana}}Akkra, {{Flagicon|USA}}Atlanta, {{Flagicon|Mali}}Bamako, Brazzavil ({{Flagicon|Congo}}), Duala ({{Flagicon|Cameroon}}), [[Al-Maktum xalqaro aeroporti|Dubay–Al-Maktum]], {{Flagicon|Uganda}}Entebbe, {{Flagicon|USA}}Greenville/Spartanburg, [[Hong Kong xalqaro aeroporti|Hong Kong]], {{Flagicon|Rwanda}}Kigali, {{Flagicon|Democratic Republic of the Congo}}Kinshasa–Nʼdjili, Lagos ({{Flagicon|Nigeria}}), {{Flagicon|Malawi}}Lilongve, {{Flagicon|Zambia}}Lusaka, [[Chhatrapati Shivaji Maharoja xalqaro aeroporti|Mumbay]], {{Flagicon|Kenya}}Nayrobi–Jomo Kenyatta, {{Flagicon|Niger}}Niamey, {{Flagicon|Burkina Faso}}Uagadugu, {{Flagicon|South Africa}}Yohannesburg–O. R. Tambo, {{Flagicon|USA}}Chikago–OʻHare
&lt;!-- --&gt;
| MSC Air Cargo&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.msc.com/en/solutions/air-cargo-solution|title=Schedule|publisher=MSC Air Cargo|accessdate=2 July 2023|arxivsana=2023-06-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230604053846/https://www.msc.com/en/solutions/air-cargo-solution}}&lt;/ref&gt;| {{Flagicon|USA}}Atlanta, {{Flagicon|USA}}Indianapolis, {{Flagicon|Mexico}}Mexiko–AIFA, [[Inchxon aeroporti|Seul–Inchxon]]
&lt;!-- --&gt;
| MyFrieghter | [[Toshkent xalqaro aeroporti|Toshkent]]
&lt;!-- --&gt;
| {{nowrap|Network Aviation Group&lt;ref&gt;[https://network-airline.com/our-services/network-airline-management/scheduled-cargo-services/ network-airline.com - Schedule] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240623170723/https://network-airline.com/our-services/network-airline-management/scheduled-cargo-services/ |date=2024-06-23 }} retrieved 21 August 2023&lt;/ref&gt;}} | Abuja ({{Flagicon|Nigeria}}), {{Flagicon|Ghana}}Akkra, {{Flagicon|Central African Republic}}Bangi, Brazzavil ({{Flagicon|Congo}}), [[Al-Maktum xalqaro aeroporti|Dubay–Al-Maktum]], {{Flagicon|Uganda}}Entebbe, [[Hong Kong xalqaro aeroporti|Hong Kong]], Lagos ({{Flagicon|Nigeria}}), {{Flagicon|Gabon}}Librevil, {{Flagicon|Angola}}Luanda, {{Flagicon|Kenya}}Nayrobi–Jomo Kenyatta, [[Jon F. Kennedi xalqaro aeroporti|Nyu-York–JFK]], Port-harkort ({{Flagicon|Nigeria}})
&lt;!-- --&gt;
| [[Qatar Airways#Yuk|Qatar Airways Cargo]]&lt;ref&gt;[https://www.qrcargo.com/weeklySchedules qrcargo.com – Schedule] retrieved 16 July 2020&lt;/ref&gt; | {{Flagicon|USA}}Atlanta, [[Hamad xalqaro aeroporti|Doha]], {{Flagicon|USA}}Hyuston–Intercontinental, {{Flagicon|USA}}Los-Anjeles, {{Flagicon|Mexico}}Mexiko, {{Flagicon|USA}}Chikago–OʻHare
&lt;!-- --&gt;
| SF Airlines, {{CHN}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aircargonews.net/airlines/freighter-operator/sf-airlines-launches-china-belgium-air-cargo-route/|title=SF Airlines launches new China-Belgium air cargo route|publisher=Air Cargo News|date=4 December 2023|accessdate=15 April 2024|arxivsana=2024-04-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20240416190637/https://www.aircargonews.net/airlines/freighter-operator/sf-airlines-launches-china-belgium-air-cargo-route/}}&lt;/ref&gt; | {{Flagicon|China}}Sindao
&lt;!-- --&gt;
| [[Uzbekistan Airways]] | [[Toshkent xalqaro aeroporti|Toshkent]]
&lt;!-- --&gt;
}}

== Yer usti transporti ==
=== Mashina ===
Aeroport E42 (3-chiqish) yonida, muhim magistral kesishmasiga yaqin joylashgan.
=== Avtobus ===
Ekspress avtobus (57-raqamli) aeroportni Lyej-Guillemins bilan bogʻlaydi, u yerda mahalliy, milliy va tezyurar xalqaro poezdlar (Thalys, [[Intercity-Express|ICE]]) bilan ulanish mumkin. 53-raqamli avtobus Lyej shahar markaziga (Place Saint-Lambert) boradi, u yerda Lyej-Saint-Lambert temir yoʻl vokzali va avtobus markaziga, Pont-de-Seraing temir yoʻl stansiyasi va avtobus markaziga ulanish mumkin. 83- va 85-sonli avtobuslar aeroportni Lyej shahar markazi (Place Saint-Lambert) bilan bogʻlaydi, u yerda Lyej-Sent-Lambert temir yoʻl stansiyasi va avtobus markazi hamda Bierset-Avans temir yoʻl stansiyasi bilan aloqa mavjud.

== Baxtsiz hodisalar va falokatlar ==
* 2021-yil 20-fevralda [[Niderlandiya]]ning Maastrixt Axen aeroportidan [[Nyu-York]] shahridagi [[Jon F. Kennedi xalqaro aeroporti]]ga yoʻl olgan Longtail Aviation aviakompaniyasining 5504-reysini&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/business/2021/feb/22/dutch-investigate-boeing-747-after-engine-parts-drop-after-takeoff-netherlands|title = Engine parts drop from Boeing 747 cargo plane in Netherlands|newspaper=[[The Guardian]]|date = 22 February 2021}}&lt;/ref&gt; amalga oshirayotgan Boeing 747-400 yuk tashuvchi samolyoti bir dvigateli yonib ketgandan yoʻnalishini boshqa tomonga oʻzgartirishga majbur boʻldi va uning qoldiqlari Meerssen shahri ustiga qulab tushdi. Yerdagi ikki kishi jarohatlandi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-us/news/world/two-injured-after-cargo-plane-s-engine-bursts-into-flames-drops-debris-over-dutch-town/ar-BB1dUxfz|title=Two injured after cargo plane's engine bursts into flames, drops debris over Dutch town|website=www.msn.com}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Commons category-inline}}
* {{Official website|https://www.liegeairport.com/passenger/nl/}} {{in lang|fr|nl}}

{{Portalbar|Belgiya|Aviatsiya}}
{{authority control}}

{{DEFAULTSORT:Liege Airport}}
[[Turkum:Belgiya aeroportlari]]
[[Turkum:Lyej transporti]]</text>
      <sha1>92dpsoqpnk66pvd5gv8czyqam36l81w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Petar Bosančić</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1234616</id>
    <revision>
      <id>6181728</id>
      <parentid>6176938</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T09:26:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>30481</id>
      </contributor>
      <origin>6181728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4977" sha1="tjm2m3jo2m26uuhvqhgc3x7r8vp69zu" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | name               = Petar Bosančić
 | image              = 
 | birth_date         = {{Birth date and age|df=yes|1996|4|19}}
 | birth_place        = {{tavalludJoyi|Split}}, [[Xorvatiya]]
 | boʻyi              = {{boʻy|m=1.90}}
 | position           = [[Himoyachi (futbol)|Markaziy himoyachi]]
 | currentclub        = [[FK Žalgiris]]
 | clubnumber         = 37
 | youthclubs1        = Solin
 | youthclubs2        = Hajduk Split
 | youthyears1        = 2006—2011
 | youthyears2        = 2012—2014
 | yillar1            = 2014—2018
 | klublar1           = Hajduk Split
 | isht1              = 7
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 2014—2015
 | klublar2           = {{ijara}} Hajduk Split II
 | isht2              = 34
 | gollar2            = 2
 | yillar3            = 2015—2016
 | klublar3           = {{ijara}} Dugopolje
 | isht3              = 9
 | gollar3            = 1
 | yillar4            = 2016—2017
 | klublar4           = {{ijara}} Sesvete
 | isht4              = 17
 | gollar4            = 1
 | yillar5            = 2018—2021
 | klublar5           = Istra 1961
 | isht5              = 73
 | gollar5            = 2
 | yillar6            = 2021
 | klublar6           = Mariupol
 | isht6              = 5
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 2022
 | klublar7           = Široki Brijeg
 | isht7              = 10
 | gollar7            = 0
 | yillar8            = 2022—2023
 | klublar8           = Cherno More
 | isht8              = 22
 | gollar8            = 0
 | yillar9            = 2023—2024
 | klublar9           = Riga
 | isht9              = 24
 | gollar9            = 1
 | yillar10           = 2024
 | klublar10          = Auda
 | isht10             = 11
 | gollar10           = 1
 | yillar11           = 2025—
 | klublar11          = [[FK Žalgiris]]
 | isht11             = 22
 | gollar11           = 1
 | milliyyillar1      = 2017—2018
 | milliyjamoa1       = [[Xorvatiya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Xorvatiya U21]]
 | millliyisht1       = 3
 | milliygollar1      = 1
 | pcupdate           = 2026
 | ntupdate           = 
}}

'''Petar Bosančić''' ({{IPA|hr|pětar bǒsaːtʃitɕ, pê-}};&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://hjp.znanje.hr/index.php?show=search_by_id&amp;id=eV5lXBM%3D|title=Pètar|quote=Pètar, Pȅtar|website=Hrvatski jezični portal|accessdate=2018-03-19|language=sh}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://hjp.znanje.hr/index.php?show=search_by_id&amp;id=f19iXBg%3D&amp;keyword=Bosna|title=Bȍsna|quote=Bòsānčić|website=Hrvatski jezični portal|accessdate=2018-03-19|language=sh}}&lt;/ref&gt; 1996-yil 19-aprelda tugʻilgan) xorvatiyalik professional [[futbolchi]], Oliy Ligasining [[FK Žalgiris]] klubida [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] sifatida oʻynaydi.

== Klub faoliyati ==
Petar Bosanchich oʻz faoliyatini NK Solin yoshlar akademiyasida faoliyatini boshlagan.

2023-yil mart oyida Bosančić Latviya Oliy ligasi klubi Riga bilan shartnoma imzolagan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://rigafc.lv/en/post/831|title=&quot;Riga&quot; Signs Croatian Defender Bosančić|website=rigafc.lv/en|date=6 March 2023|accessdate=9 March 2023}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. U 2024-yilning iyulida oʻzaro kelishuvga koʻra shartnomasini bekor qilgan holda klubni tark etgan&lt;ref&gt; {{cite web|url=https://rigafc.lv/pec-abpusejas-vienosanas-partraucam-ligumu-ar-bosancicu/|trans-title=By Mutual Agreement, We Are Terminating the Contract With Bosancic|title=PēC Abpusējas Bienošanās Pārtraucam Līgumu Ar Bosančiču|website=rigafc.lv|lang=lv|date=1 July 2024|accessdate=5 July 2024}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Soccerway}}

{{DEFAULTSORT:Bosancic, Petar}}
[[Turkum:1996-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Erkaklar futbol markaziy himoyachilari]]
[[Turkum:Xorvatiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:HNK Hajduk Split futbolchilari]]
[[Turkum:NK Dugopolje futbolchilari]]
[[Turkum:NK Sesvete futbolchilari]]
[[Turkum:NK Istra 1961 futbolchilari]]
[[Turkum:FC Mariupol futbolchilari]]
[[Turkum:NK Široki Brijeg futbolchilari]]
[[Turkum:PFC Cherno More Varna futbolchilari]]
[[Turkum:Riga FC futbolchilari]]
[[Turkum:Xorvatiya futbol ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Xorvatiya birinchi futbol ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Ukraina Premyer-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Bosniya va Gersegovina Premyer-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Latviya Oliy ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Xorvatiyalik muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Ukrainadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Ukrainadagi xorvatiyalik muhojir sportchilar]]
[[Turkum:Bosniya va Gersegovinadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Bosniya va Gersegovinadagi xorvatiyalik muhojir sportchilar]]
[[Turkum:Bolgariyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Bolgariyadagi xorvatiyalik muhojir sportchilar]]
[[Turkum:Latviyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Latviyadagi xorvatiyalik muhojir sportchilar]]</text>
      <sha1>tjm2m3jo2m26uuhvqhgc3x7r8vp69zu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kurin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1239964</id>
    <revision>
      <id>6181280</id>
      <parentid>5414748</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T12:03:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181280</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2346" sha1="464fhw4wpvh4oxxpbrpb0d1dcrkbmgi" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi                 = Kurin
| asl nomi             = كورين
| mavqe                = Shaharcha
| mamlakat             = Suriya
| mintaqa_turi         = [[Suriya hududiy boʻlinishi|Muhofaza]]
| koʻrsatilgan mintaqa = [[Idlib muhofazasi|Idlib]]
| tuman_turi           = [[Suriya okruglari|Okrug]]
| koʻrsatilgan tuman   = [[Ariha okrugi]]
| jamoat turi          = [[Nohiya]]
| jamoat               = [[Ariha nohiyasi]]
| aholi                = {{nts|5488}}&lt;ref name=&quot;CBS&quot;/&gt;
| sanalgan yil = 2004
| vaqt mintaqasi = EET +2; +3
}}
'''Kurin''' ({{lang-ar|كورين}}, shuningdek, ''Korin'') [[Suriya]] shimolidagi shaharcha. Maʼmuriy jihatdan [[Idlib muhofazasi]] tarkibiga kiradi. [[Idlib]] janubi-gʻarbida joylashgan. Janubi-sharqda [[Ariha okrugi|okrug]] maʼmuriy markazi [[Ariha (Suriya)|Ariha]], va [[Nahlaya]], janubda [[Maataram]] va [[Urum al-Javz]], janubi-gʻarbda [[Basanqul]], shimoli-gʻarbda [[Ayn Shib]], shimoli-sharqda esa [[Faylun]] bilan chegaradosh. Suriya [[Markaziy Statistika Byurosi (Suriya)|Markaziy Statistika Byurosi]] (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Kurin aholisi {{nts|5488}} kishini tashkil qilgan&lt;ref name=&quot;CBS&quot;&gt;[http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB07-6-2004.htm General Census of Population and Housing 2004] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200325230929/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB07-6-2004.htm |date=2020-03-25 }}. [[Central Bureau of Statistics (Syria)|Syria Central Bureau of Statistics]] (CBS). Idlib Governorate. {{in lang|ar}}&lt;/ref&gt;.
== Suriya fuqarolar urushi ==
{{Yana qarang|Suriya fuqarolar urushi}}
Suriya fuqarolar urushi davrida qishloq [[Suriya oʻtish davri hukumati]] boshqaruvidagi [[Tahrir ash-Shom]] (HTS) jihodchilar guruhi nazorati ostiga oʻtdi.

2023-yil 21-avgust kuni erta tongda [[Rossiya]]ning qishloqdagi jangarilar egallab turgan uyga bergan aviazarbasi oqibatida kamida 13 nafar HTS jangchisi halok boʻldi&lt;ref&gt;{{cite news |title=Dea*th toll update {{!}} 13 members of H*T*S kil*led by Russian airstrike near Idlib City|url=https://www.syriahr.com/en/308210/|access-date=21 August 2023 |publisher=SOHR |date=21 August 2023}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Ariha okrugi aholi punktlari]]

{{Suriya-geo-stub}}</text>
      <sha1>464fhw4wpvh4oxxpbrpb0d1dcrkbmgi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mahajja</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1242704</id>
    <revision>
      <id>6181750</id>
      <parentid>5440262</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:27:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5359" sha1="07hj50hl32esv4kcdot9zh7p44mcgqo" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi                 = Mahajja
| asl nomi             = محجة
| mavqe                = Qishloq
| mamlakat             = Suriya
| mintaqa_turi         = [[Suriya hududiy boʻlinishi|Muhofaza]]
| koʻrsatilgan mintaqa = [[Daraa muhofazasi|Daraa]]
| tuman_turi           = [[Suriya okruglari|Okrug]]
| koʻrsatilgan tuman   = [[Izra okrugi]]
| jamoat turi          = [[Nohiya]]
| jamoat               = [[Izra]]
| blanka_nomi1 = Nazorat
| blanka_malumoti = {{flag|Syrian Opposition}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.syriahr.com/%d8%a7%d9%84%d9%81%d8%b5%d8%a7%d8%a6%d9%84-%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%ad%d9%84%d9%8a%d8%a9-%d9%81%d9%8a-%d8%af%d8%b1%d8%b9%d8%a7-%d8%aa%d8%b3%d9%8a%d8%b7%d8%b1-%d8%b9%d9%84%d9%89-%d9%86%d8%ad%d9%88-80/739599/ |title=الفصائل المحلية في درعا تسيطر على نحو 80 بالمئة من درعا وتطالب قوات النظام وأجهزته الأمنية بالانشقاق |publisher=SOHR |language=ar |date=6 December 2024 }}&lt;/ref&gt;
| rahbar turi =
| rahbar =
| aholi = 9982&lt;ref name=&quot;CBS&quot;/&gt;
| sanalgan yil = 2004
| vaqt mintaqasi = EET +2; +3
}}
'''Mahajja''' ({{lang-ar|محجة}}, shuningdek, '''Muhajja''' yoki '''Mhajje''') [[Suriya]] janubida, [[Daraa muhofazasi]]ning [[Izra okrugi]]da joylashgan shaharcha. [[Daraa]]dan shimolda joylashgan. Poytaxt [[Damashq]]dan taxminan 63 km janubda joylashgan. Shimoli-sharqda [[Xabab]], shimolda [[Tubna]], shimoli-gʻarbda [[Inxil]], gʻarbda [[Jasim]], janubi-gʻarbda [[Nava (Suriya)|Nava]], janubda [[ash-Shayx Maskin]] bilan chegaradosh. Sharqiy tomonida vulqonli [[Lejat]] tekisligi joylashgan. Suriya [[Markaziy Statistika Byurosi (Suriya)|Markaziy Statistika Byurosi]] (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Mahajja aholisi {{nts|9982}} kishini tashkil qilgan&lt;ref name=&quot;CBS&quot;&gt;[http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB12-12-2004.htm General Census of Population and Housing 2004] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20191215072310/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB12-12-2004.htm |date=2019-12-15 }}. [[Central Bureau of Statistics (Syria)|Syria Central Bureau of Statistics]] (CBS). Daraa Governorate. {{in lang|ar}}&lt;/ref&gt;. Aholisi [[musulmon]] va [[katoliklar]]dan iborat&lt;ref name=Smith151&gt;[[Eli Smith|Smith]]; in Robinson and Smith, 1841, vol 3, Second appendix, B, p. [https://archive.org/stream/biblicalresearch03robiuoft#page/151/mode/1up 151]&lt;/ref&gt;.

Mahajjaning asosiy iqtisodiy faoliyati qishloq xoʻjaligidan iborat boʻlib, aholisi, asosan, qishloq hududida istiqomat qiladi. Qishloqda bir gektar yerga egalik qiluvchi shaxsning oʻrtacha sof daromadi taxminan 5000 [[Suriya funti|LS]] (446 AQSH dollari) atrofida boʻlgan. 10 gektar yerga egalik qiladigan yirik yer egalarining oʻrtacha yillik daromadi esa 45000 LS (4018 AQSH dollari) miqdorida boʻlgan&lt;ref&gt;Batatu, 1997, p. [https://books.google.com/books?id=Mbr-ZfU_uCoC&amp;pg=PA51 51]&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|25em}}

== Adabiyotlar ==
{{refbegin}}
* {{cite book
|first=Raisa|last=Asikainen
|url=https://books.google.com/books?id=80jtAAAAMAAJ&amp;q=Mahajjah+Hawran|title=Legitimation of Political Violence: The Cases of Hamas and the Khmer Rouge|publisher=Societas Orientalis Fennica|year=2007|isbn=978-9519380650}}
* {{cite book
|first=H.|last=Batatu|authorlink=Hanna Batatu  
|url=https://books.google.com/books?id=Mbr-ZfU_uCoC&amp;q=Bayt+Yashut|title=Syria's Peasantry, the Descendants of Its Lesser Rural Notables, and Their Politics|publisher=Princeton University Press|year=1999|isbn=0691002541}}
* {{cite book|author=Hakluyt Society|url=https://books.google.com/books?id=-Sq3AAAAIAAJ&amp;q=Muhajja+Hawran|title=Works Issued by the Hakluyt Society|publisher=The Society|year=1958}}
* {{cite book 
| last1= Hütteroth |first1=W.-D.|author-link1=Wolf-Dieter Hütteroth
| last2 =Abdulfattah|first2=K. |author-link2=Kamal Abdulfattah
| title = Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late 16th Century 
|url= https://books.google.com/books?id=wqULAAAAIAAJ  
| year = 1977 
| publisher = Erlanger Geographische Arbeiten, Sonderband 5. Erlangen, Germany: Vorstand der Fränkischen Geographischen Gesellschaft
|isbn= 3-920405-41-2}}
* {{cite book
|title=Palestine Under the Moslems: A Description of Syria and the Holy Land from A.D. 650 to 1500
|url=https://archive.org/details/palestineundermo00lestuoft 
|first=G.|last=Le Strange|authorlink=Guy Le Strange
|year=1890|publisher=Committee of the [[Palestine Exploration Fund]]}}
* {{cite book
|last1=Robinson|first1=E.|authorlink1=Edward Robinson (scholar)
|last2=Smith|first2=E.|authorlink2=Eli Smith
|year=1841|url=https://archive.org/details/biblicalresearch03robiuoft 
|title=Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea: A Journal of Travels in the year 1838
|  location=Boston|publisher=[[Crocker &amp; Brewster]]
|volume=3}}
* {{cite book
|first=M.|last=Rodinson|authorlink=Maxime Rodinson
|url=https://books.google.com/books?id=W2EkAQAAIAAJ&amp;q=Mahajja+Hawran|title=Muhammad|publisher=Pantheon Books
|year=1980
|isbn=0394509080}}
{{refend}}

== Havolalar ==
* [https://www.google.com/maps/@32.9574366,36.2199283,15z Map of town], Google Maps
* [http://www.nla.gov.au/apps/cdview/?pi=nla.map-vn745520-s20l Naoua-map, 20L]

[[Turkum:Izra okrugi aholi punktlari]]</text>
      <sha1>07hj50hl32esv4kcdot9zh7p44mcgqo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oʻzbekiston Milliy media birlashmasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1244475</id>
    <revision>
      <id>6181719</id>
      <parentid>5457921</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:57:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36377-65</username>
        <id>283141</id>
      </contributor>
      <origin>6181719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5124" sha1="ji25dhqabyh0iv7073t3g65ni1kdunt" xml:space="preserve">{{Tashkilot bilgiqutisi
| nomi = Oʻzbekiston Milliy media assotsiatsiyasi
| tasvir = Логотип Национальной медиа ассоциации Узбекистана.png
| qisqartma = 
| turi = [[Nodavlat notijorat tashkilot]]
| ishga_tushgan_sanasi = 2003-yil
| joylashuvi = Hamid Olimjon 1B
| hududiy_hizmati = 
| rais = Tojiyev Odiljon Fotihjon o'g`li
| direktori = Raxmatjon Umarov
| oʻziga_tegishli_tashkilotlar = 
| vebsayti = www.milliymedia.uz
| xaritada = 
}}
'''Oʻzbekiston Milliy media birlashmasi''' – 2003-yilda tashkil etilgan va mamlakatning [[Ommaviy axborot vositalari|ommaviy axborot vositalarini]] birlashtirgan [[nodavlat notijorat tashkilot]] boʻlib&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=Сегодня исполнилось 20 лет Национальной медиа-ассоциации Узбекистана |url=https://daryo.uz/ru/2023/12/14/segodna-ispolnilos-20-let-nacionalnoj-media-associacii-uzbekistana |website=daryo.uz |accessdate=16-may 2025-yil}}&lt;/ref&gt;, u media sanoatini rivojlantirish, [[Jurnalist|jurnalistlarni]] qoʻllab-quvvatlash hamda turli taʼlim va kasbiy loyihalarni amalga oshirish bilan shugʻullanadi. Uyushma zamonaviy media muhitini rivojlantirish, soʻz erkinligini taʼminlash va jurnalistlarning kasbiy mahoratini oshirish boʻyicha faol ish olib bormoqda.

== Hikoya ==
Oʻzbekiston Milliy media birlashmasi dastlab 2003-yilda [[Firdavs Abduxoliqov]] tomonidan Oʻzbekiston elektron ommaviy axborot vositalari milliy uyushmasi sifatida tashkil etilgan. Uning maqsadi Oʻzbekiston media sohasini mustahkamlash va mustaqil jurnalistikani rivojlantirishga koʻmaklashish edi. Uyushma ijtimoiy ahamiyatga ega muammolarni yoritish, soʻz erkinligini himoya qilish va jurnalistlarning kasbiy mahoratini oshirish vazifasini oʻz oldiga qoʻygan. 2022-yilda tashkilot oʻz nomini Oʻzbekiston Milliy media birlashmasiga oʻzgartirdi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=НАЭСМИ сменила название. Теперь это Национальная медиа ассоциация Узбекистана |url=https://podrobno.uz/cat/obchestvo/naesmi-smenila-nazvanie-teper-eto-natsionalnaya-media-assotsiatsiya-uzbekistana/ |website=podrobno.uz |accessdate=16-may 2025-yil}}&lt;/ref&gt;. Ushbu yil boshida esa [[Sherzodxon Qudratxoʻja]] uyushmaga rais etib tayinlandi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=НАЭСМИ сменила название, назначен её новый гендиректор |url=https://www.gazeta.uz/ru/2022/05/04/association/ |website=gazeta.uz |accessdate=16-may 2025-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Tuzilma ==
Oʻzbekiston Milliy media birlashmasi tarkibiga 53 dan ortiq ommaviy axborot vositalari kiradi, jumladan&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=O‘zbekiston Milliy media birlashmasi |url=https://milliymedia.uz/uz/ |website=milliymedia.uz |accessdate=17-may 2025-yil}}&lt;/ref&gt;:

* 22 ta [[Televizion kanal|telekanal]];
* 18 ta [[radiostansiya]];
* 8 ta onlayn telekanal;
* 2 ta internet nashr;
* 1 ta [[jurnal]];
* 1 ta platforma;
* Xalqaro matbuot klubi&lt;ref&gt;{{veb manbasi |title=В Узбекистане появилась Национальная медиа-ассоциация |url=https://www.centralasian.org/a/31836231.html |website=centralasian.org |accessdate=17-may 2025-yil}}&lt;/ref&gt;.

== Asosiy loyihalar ==
Oʻzbekiston Milliy media birlashmasi ommaviy axborot vositalari sohasini rivojlantirishga qaratilgan koʻplab tashabbuslarga rahbarlik qilmoqda:

* „Debat Xoll“ – turli xil siyosiy xususiyatga ega boʻlgan ijtimoiy tadbirlarni muhokama qilish uchun moʻljallangan platforma hisoblanadi.
* „Renessans“ milliy mukofoti – har yili oʻtkaziladigan tantanali tadbir, Prezidentning 2022-yil 27-iyundagi PQ-294-son qarorining 3-ilovasida belgilangan vazifalarni amalga oshirishga qaratilgan.

=== Media forumlar ===

„Radio kuni“ – Butunjahon radio kuniga bagʻishlangan tadbir (13-fevral);
„Birlashish nuqtasi“ – Butunjahon matbuot erkinligi kuniga bagʻishlangan tadbir (3-may);
„OAV haftaligi“ – Butunjahon media kuniga bagʻishlangan bir qator media-konferensiyalar (27-iyun).

=== Konferensiyalar ===

* Matbuot kotiblari va OAV vakillari;
* Ayollar media-klubi;
* Uyushma aʼzolarining badiiy kengashi uchun;
* Barcha nodavlat tele va radiokanallar uchun.

=== Taʼlim loyihalari: ===

* Mahalliy va xalqaro ekspertlar ishtirokida seminar va treninglar;
* [[France 24]], TRT Avaz, [[Konrad Adenauer jamgʻarmasi]] va [[UNICEF]] kabi xalqaro hamkorlar bilan qoʻshma loyihalar;
* „Media Camp“ – yozgi media-lager yosh jurnalistlar uchun.

== Hamkorlar ==
* [[Oʻzbekiston Milliy kinematografiya agentligi]];
* Konrad Adenauer nomidagi jamgʻarma, [[UNESCO]], [[Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bolalar jamgʻarmasi]], „Sinxua“ axborot agentligi, BMTning Aholishunoslik jamgʻarmasi, shuningdek, SHHTning Oʻzbekistondagi Xalq diplomatiyasi markazi kabi xalqaro tashkilotlar;
* [[BBC]], [[CNN]], [[Euronews]], France Medias Monde va TRT Avaz, France 24 va Xitoy Media korporatsiyasi kabi xorijiy teleradiokompaniyalar bilan hamkorlik.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Notijorat tashkilotlar]]</text>
      <sha1>ji25dhqabyh0iv7073t3g65ni1kdunt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Linda MacDonald</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1245526</id>
    <revision>
      <id>6181493</id>
      <parentid>5557137</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T00:38:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2845" sha1="gib670ob9tbpx8qu3mhs30anebxw1g8" xml:space="preserve">{{Short description|Kanadalik faol}}
'''Linda MacDonald''' – [[Kanada]]lik inson huquqlari faoli, davlat siyosatidan tashqari qiynoqlarga qarshi kurashuvchi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://raisethehammer.org/article/3499/speaking_out_against_non-state_torture:_linda_macdonald_and_jeanne_sarson|title=Speaking Out Against Non-State Torture: Linda MacDonald and Jeanne Sarson - Raise the Hammer|website=raisethehammer.org|access-date=2019-03-29|arxivsana=2019-03-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190329033848/https://raisethehammer.org/article/3499/speaking_out_against_non-state_torture:_linda_macdonald_and_jeanne_sarson}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
[[Charlottetown]]da&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://filia.org.uk/news/2015/9/26/jeanne-sarson-and-linda-macdonald-speak-out-against-non-state-torture|title=Jeanne Sarson and Linda Macdonald speak out against Non-State Torture|website=FiLiA|language=en-GB|access-date=2019-03-29}}&lt;/ref&gt; tugʻilgan MacDonald Kanadaning [[Nova Scotia]] shtatida yashovchi nafaqadagi hamshira va „Davlat siyosatidan tashqari qiynoqqa uchragan shaxslar“ inson huquqlari loyihasining ham asoschisi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://acuns.org/macdonald-linda/|title=MacDonald  Linda|website=ACUNS|language=en-US|access-date=2019-03-29|date=2018-12-10|arxivsana=2019-03-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190329034036/https://acuns.org/macdonald-linda/}}&lt;/ref&gt;. U kasalxonalarda, jamoat salomatligi sohasida va uy parvarishi boʻyicha koordinator sifatida ishlagan&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://hwcdn.libsyn.com/p/9/1/6/916ddf382a440fbb/WMCLive_Episode138.mp3?c_id=9885778&amp;cs_id=9885778&amp;expiration=1553856256&amp;hwt=a7c674b223f3ab0c2dff491f70d543ab|title=Episode138.mp3}}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. MacDonald tarmoq muhandisi, oʻqituvchi, tadqiqotchi, muallif va [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]]ning akademik kengashi, Kanada ayollar milliy kengashi aʼzosi hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.canadian-nurse.com/en/articles/issues/2016/june-2016/champions-for-the-cause|title=Champions for the cause|website=www.canadian-nurse.com|language=en|access-date=2019-03-29}}&lt;/ref&gt;.

U Viktoriya kasalxonasida hamshiralik diplomini, Dalhousie universitetida hamshiralikdan bakalavr va St. Mary universitetida taʼlim magistri darajasini olgan.

MacDonald feminist [[Robin Morgan]]ning „WMC Live“ radio dasturida ishtirok etgan&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. U [[Jeanne Sarsonn]] bilan birgalikda davlat siyosatidan tashqari qiynoqlarga duchor boʻlgan qizlar va ayollar huquqlari himoyachisi sifatida ishlaydi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Official website|https://nonstatetorture.org/}}

{{DEFAULTSORT:MakDonald, Linda}}

[[Turkum:Kanadalik faollar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]</text>
      <sha1>gib670ob9tbpx8qu3mhs30anebxw1g8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Husanowar/qumloq</title>
    <ns>2</ns>
    <id>1250596</id>
    <revision>
      <id>6181552</id>
      <parentid>6180207</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:46:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6181552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23507" sha1="ksw753tgjjw02x9vp9h7o2olm29jv6q" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ism                = LP
| orqa_fon           = solo_singer
| tasvir             = LP WTMD LHCollins sms 06062014.jpg
| izoh            = LP 2014-yilgi konsertida
| taxallusi          = LP, LP Pergolizzi
| asl_ismi           = Laura Pergolizzi
| tavallud_sanasi     = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1981|3|18}}
| tugʻilgan_joyi     =  [[Nyu-York]], AQSh
| janr               = {{flat list|
*[[Pop-rok]]&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Sullivan |first1=Caroline |title=LP review – pop-rock alley cat stalks the stage with dramatic intent |url=https://www.theguardian.com/music/2017/nov/29/lp-review-kentish-town-forum-london-lost-on-you |website=[[The Guardian]] |access-date=May 5, 2021 |date=November 29, 2017}}&lt;/ref&gt;
*[[Alternativ rok]]&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Blase |first1=Cazz |title=LP: Heart To Mouth – Album review |url=https://louderthanwar.com/lp-heart-to-mouth-album-review/ |website=[[Louder Than War]] |access-date=May 5, 2021 |date=April 2, 2019}}&lt;/ref&gt;
}}
| faoliyati          = Qoʻshiqchi, qoʻshiqnavis
| cholgʻu            = {{flat list|
* [[Vokal]]
* [[gitara]]
* [[ukulele]]
* [[garmonika]]
}}
| faoliyat_yillari   = 1998–hozirgacha
| leybl              = [[Warner Bros. Records]] (2012–hozirgacha)&lt;ref name=&quot;:71&quot;&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/us/album/into-the-wild-live-at-eastwest-studios-ep/527074991 |title=Into the Wild (Live at EastWest Studios) — EP by LP on Apple Music |date=April 24, 2012 |work=[[Apple Music]] |last=Graff |first=Gary}}&lt;/ref&gt;
| veb-sayt           = {{URL|iamlp.com}}
}}

'''''Laura Pergolizzi''''' (talaffuzi: ''Lora Pergolitssi''; 1981-yil 18-martda tugʻilgan) —  '''LP''' taxallusi bilan tanilgan amerikalik qoʻshiqchi, musiqachi va qoʻshiqnavis. Pergolizzi [[Bruklin|Bruklin (Nyu-York)]] shahridan. LP hozirga qadar yettita albom va uchta [[EP]] (mini-albom) chiqargan. U boshqa koʻplab mashhur sanʼatkorlar, jumladan [[Rihanna]], [[Christina Aguilera]], [[Backstreet Boys]], [[Leona Lewis]], [[Mylène Farmer]], [[Cher Lloyd]] va [[Céline Dion]] uchun qoʻshiqlar yozib bergan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/pop/lp-forever-for-now-laura-pergolizzi-6106473/ |title=LP focuses on LP with First Album in a Decade |date=June 3, 2014 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |last=Graff |first=Gary}}&lt;/ref&gt;.

== Yoshligi ==
Pergolizzi 1981-yil 18-martda [[Long-aylend]] orolidagi [[Huntington Station, New York|Huntington Station]] shaharchasida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;iamlp bio&quot;&gt;{{cite web|url=https://iamlp.blog/bio/ |title=Bio |work=LP Blog Official|date=March 17, 2018 |access-date=July 13, 2019}}&lt;/ref&gt;. Xonandaning ota-onasi italyan-amerikalik boʻlib, ota tomondan bobosi [[Palermo]]dan, buvisi esa [[Neapol]]dan boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lastampa.it/2016/12/06/spettacoli/musica/nata-dai-locali-di-new-york-mi-nutro-di-pop-senza-confini-0kZU2XyphCkTAHxGs4w4lK/pagina.html |title=&quot;Nata dai locali di New York mi nutro di pop senza confini&quot; – La Stampa |website=Lastampa.it |date=December 14, 2016 |access-date=June 14, 2017}}&lt;/ref&gt;. Pergolizzi Huntington Stationda ulgʻaygan va Walt Whitman yuqori maktabida tahsil olgan. Pergolizzining 16 yoshida onasi vafot etagan. 2014-yilda Pergolizzi onasining xotirasiga bagʻishlab „Forever For Now“ qoʻshigʻini yozagan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mossman |first=Kate |date=December 5, 2018 |title=“I can feel the male and female in me flying around in a fury when I’m singing“: LP on songwriting and diversity |url=https://www.newstatesman.com/long-reads/2018/12/Lp-laura-pergolizzi-interview-songwriter-singer-rihanna-cher-christina-aguilera |access-date=November 6, 2024 |website=New Statesman |language=en-US}}&lt;/ref&gt;. 2004-yilda Nyu-York shahriga koʻchib oʻtgach, „LP“ taxallusidan foydalana boshlagan&lt;ref name=&quot;thefreelibrary&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thefreelibrary.com/Not+a+tomboy+in+a+dress%3A+after+walking+away+from+a+contract+at+Island...-a0189051454 | title=Not a tomboy in a dress: after walking away from a contract at Island Records, rocker LP returns to their androgynous roots with their anticipated third album. | access-date=July 14, 2013 | publisher=[[The Advocate (magazine)|The Advocate]] | via=[[The Free Library]] | archive-url=https://web.archive.org/web/20240120033452/https://www.thefreelibrary.com/Not+a+tomboy+in+a+dress:+after+walking+away+from+a+contract+at+Island...-a0189051454 | archive-date=January 20, 2024 | url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
[[Cracker (band)|Cracker]] guruhi aʼzosi [[David Lowery]] LPning chiqishini koʻrib qolagan. LPni Guruhning 1998-yilda chiqarilgan ''„[[Gentleman's Blues]]“'' albomidagi  „Cinderella“ qoʻshigʻiga ijrochi bo'lishni taklif etagan&lt;ref&gt;{{cite web|title=News |url=http://www.lprock.com/news.html |publisher=lprock.com |access-date=November 15, 2013}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, LP ushbu albomdagi yana ikkita trekda bek-vokalchi sifatida ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{cite AV media notes |title=[[Gentleman's Blues]]|others=[[Cracker (band)|Cracker]]|date=1998}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik Lowery LPning 2001-yilda Koch Records leyblida taqdim etilgan ''„[[Heart-Shaped Scar]]“'' debyut albomiga prodyuserlik qilgan. LPning ikkinchi albomi — ''„Suburban Sprawl &amp; Alcohol“''  2004-yilda Lightswitch Records leybli orqali dunyo yuzini koʻrgan. Ushbu plastinkada ular taniqli qoʻshiqnavis va musiqa prodyuseri [[Linda Perry]] bilan hamkorlik qilishgan&lt;ref name=&quot;thefreelibrary&quot; /&gt;. Albomni targʻib qilish uchun turlar oʻtkazilganligi va ijobiy taqrizlar berilganiga qaramay, u ommaviy miqyosda katta eʼtirof qozona olmagan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.afterellen.com/archive/ellen/Music/102004/suburbansprawl.html |title=AfterEllen.com – Review of LP's Suburban Sprawl &amp; Alcohol |last=Marti |first=Kris Scott |date=October 27, 2004 |website=afterellen.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20070404014424/http://www.afterellen.com/archive/ellen/Music/102004/suburbansprawl.html |archive-date=April 4, 2007 |access-date=April 5, 2016 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

=== 2006–2010-yillar ===
2006-yilda LP [[South by Southwest]] musiqiy konferensiyasida chiqish qilgan. Bu chiqish yirik musiqa leyblari oʻrtasida u bilan shartnoma imzolash boʻyicha raqobatni keltirib chiqargan. Natijada xonanda [[Universal Music Group]] tarkibiga kiruvchi [[The Island Def Jam Music Group]] leybli bilan shartnoma imzolagan. Biroq, ijodiy kelishmovchiliklar sababli LP shartnomani bekor qilgan. 2007-yilda SoBe Entertainment leybli bilan shartnoma imzolab, avvalgi yirik leyblda yozilgan qoʻshiqlarni shu yerda chiqargan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bio: Who is LP?|url=http://www.lprock.com/bio.html |publisher=lprock.com}}&lt;/ref&gt;. Uning Island Def Jam guruhidagi [[Billy Mann]] bilan birgalikda yozgan „Love Will Keep You Up All Night“ treki 2007-yil oxirida [[Backstreet Boys]] guruhining ''„Unbreakable“'' albomida chiqarilgan. LP oʻzining ''„Suburban Sprawl &amp; Alcohol“'' albomidagi „Wasted“ qoʻshigʻini ham ijro etgan. „Wasted“ taronasi „[[Noggin (brand)|Noggin]]“ telekanalining oʻsmirlar uchun moʻljallangan bloki boʻlmish „The N“da namoyish etilgan ''„[[South of Nowhere]]“'' teleserialining saundtreki sifatida ishlatilgan. Shuningdek, 2009-yilda  „[[MTV]]“ telekanalining ''[[The Hills]]'' shousida ham LPning „Damage Is Done“ qoʻshigʻi saundtrek sifatida ishlatilgan. Hamda [[iTunes]] platformasida sotuvga chiqarilgan.

2009-yildan boshlab LP boshqa xonandalar uchun qoʻshiq yozishni boshlagan. Xususan, u [[Warner Music Group]] tomonidan taqdim etilgan [[Heidi Montag]]ning ''„Superficial“'' albomidagi bir nechta treklarga mualliflik qilgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.metroguiltypleasures.com/metro/laura-pergolizzi-on-sexuality-and-the-highs-and-lows-of-the-music-biz/ |title=Laura Pergolizzi Q&amp;A on sexuality and the music biz |last=Harmsworth |first=Andrei |date=April 23, 2017 |website=Metroguiltypleasures.com |access-date=May 4, 2017 |quote=You've also written for an eclectic mix of artists, from Rihanna to Heidi Montag. How did that come about?&lt;br /&gt;No offence to Heidi, she's lovely, but I didn't write with her. A few of the songs I had, she just cut. |archive-date=November 7, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107112835/https://www.metroguiltypleasures.com/metro/laura-pergolizzi-on-sexuality-and-the-highs-and-lows-of-the-music-biz/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.idolator.com/7351112/heidi-montag-superficial-defense |title=In Defense Of Heidi Montag's 'Superficial' |last=Lansky |first=Sam |date=September 28, 2012 |website=[[Idolator (website)|Idolator]] |access-date=May 4, 2017 |quote=Contributors to the album include The Runners (Rihanna, Cher Lloyd), Kool Kojak (Ke$ha, One Direction), Steve Morales (Enrique Iglesias, Celine Dion), Stacy Barthe (Katy Perry, Brandy), Chris Rojas (Pink, Sophie Ellis-Bextor) and Laura Pergolizzi (Christina Aguilera, Rita Ora). |archive-date=August 19, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200819024140/https://www.idolator.com/7351112/heidi-montag-superficial-defense |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. LP „[[More Is More]]“ singlini, shuningdek, albomdagi „Twisted“, „Hey Boy“ va „Love It or Leave It“ treklarini ham hammualliflikda yozgan. Ular Montag bilan birgalikda (baʼzilarida [[Cathy Dennis]] ishtirokida) „Look How I'm Doin'“, „I Do This“ va „Who's That Girl“ kabi taronalarni yaratishgan. LPning [[Alexander Kronlund]] bilan hamkorlikda yozgan „Standing Where You Left Me“ qoʻshigʻi [[Erik Hassle]]ning Buyuk Britaniyadagi debyut albomi boʻlmish ''„Pieces“'' tarkibida chiqqan. LP 2010-yilda Los-Anjelesga koʻchib oʻtgan&lt;ref name=&quot;cnn&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.cnn.com/2012/04/24/showbiz/lp-into-the-wild-music/index.html |title=Songwriter LP goes into the wild -- as a singer |last=Gumbrecht |first=Jamie |work=[[CNN]] |date=April 24, 2012 |access-date=July 14, 2013}}&lt;/ref&gt;.

=== 2011–2012-yillar ===
2010-yil avgust oyida LP [[RedOne]]ning „2011 Records“ leybli bilan shartnoma imzolagani eʼlon qilgan. LP qoʻshiqnavis sifatidagi ilk ulkan muvaffaqiyatiga [[Rihanna]]ning 2010-yil noyabrida Def Jam Recordings leyblida chiqqan beshinchi studiyaviy albomi (''[[Loud (Rihanna album)|Loud]]'') tarkibidagi „[[Cheers (Drink to That)]]“ qoʻshigʻini hammualliflikda yozib erishgan. Ushbu qoʻshiqda LP ijro etgan vokal huk ham mavjud boʻlib, u [[Avril Lavigne]]ning „[[I'm with You (Avril Lavigne song)|I'm with You]]“ taronasidan olingan. Rihanna 2010-yilda „[[MTV News]]“ telekanaliga bergan intervyusida ushbu trek haqida shunday degan: „Men bu qoʻshiqni juda yaxshi koʻraman. Bu albomdagi eng sevimli taronalarimdan biridir. U sizda bayramona kayfiyat uygʻotadi. Ichingizda xuddi koʻchaga chiqib, biror nima ichgisi kelayotgandek his paydo qiladi&lt;ref name=&quot;mtv news&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/articles/1652434/rihanna-glad-avril-lavigne-appears-on-louds-cheers.jhtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20110321024329/http://www.mtv.com/news/articles/1652434/rihanna-glad-avril-lavigne-appears-on-louds-cheers.jhtml |url-status=dead |archive-date=March 21, 2011 |title=Rihanna Glad Avril Lavigne Appears On Loud's 'Cheers' |last=Vena |first=Jocelyn |publisher=MTV |date=November 17, 2010 |access-date=July 14, 2013}}&lt;/ref&gt;.&quot; LP [[Christina Aguilera]] ijrosidagi „Beautiful People“ qoʻshigʻini ham hammualliflikda yozgan. Bu tarona 2010-yil noyabr oyida [[RCA Records]] tomonidan chiqarilgan ''„[[Burlesque: Original Motion Picture Soundtrack]]“'' film saundtreklari qatoriga kiritilgan.

2011-yil iyun oyida LP NBC telekanalining ''„The Voice“'' shousi finalchisi [[Vicci Martinez]] tomonidan ijro etilgan hamda iTunes Top Singles chartida 10-oʻringacha koʻtarilgan „Afraid to Sleep“ taronasining hammuallifi boʻlgan. 2011-yil sentyabr oyida esa [[Warner Bros. Records]] bilan toʻgʻridan-toʻgʻri shartnoma imzolagan. Koʻp oʻtmay, LP muallifligi va ijrosidagi „Into the Wild“ taronasi [[Citibank]] bankining milliy televizion reklamasida qoʻllanilgan. 2012-yil aprelida LP oʻzining yirik leybldagi ilk albomi — beshta jonli ijrodan iborat ''„[[Into the Wild: Live at EastWest Studios]]“'' mini-albomni taqdim etdi va [[SXSW]], [[Bonnaroo]], [[Lollapalooza]], Bumbershoot, Tropfest, Tokioning Sonic Boom hamda Londonning Hyde Park kabi nufuzli festivallarida qatnashib, gastrolda boʻlgan. 2012-yilda LP dunyodagi birinchi [[Martin Guitar]] ayol elchisi boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.iamlp.com/blog/martin-guitar-ambassador |title=Martin Guitar Ambassador |publisher=iamlp.com |date=May 10, 2012 |access-date=July 14, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130906123851/http://www.iamlp.com/blog/martin-guitar-ambassador |archive-date=September 6, 2013 }}&lt;/ref&gt;.

=== 2013–2017-yillar ===
[[Fayl:LP (singer songwriter) (ZMF 2018) jm76932.jpg|thumb|chapdan|LP 2018-yilda Germaniyaning [[Freiburg]] shahridagi Zelt-Musik-Festival festivalida]]
2012-yil may oyida LP ''„[[Vogue]]“'' jurnali tomonidan „Hafta artisti“ deb topilgan. Keyingi ikki yil davomida u [[Billy Steinberg]], [[Isabella &quot;Machine&quot; Summers]], [[Josh Alexander]], [[Claude Kelly]], [[Justyn Pilbrow]], Carl Ryden va [[Rob Kleiner]] kabi ijodkorlar bilan hamkorlikda yangi albom yozishgan&lt;ref&gt;[http://www.discogs.com/LP-Forever-For-Now/release/5765341 Listing] of the ''Forever for Now'' album on Discogs.com, (accessed March 7, 2015).&lt;/ref&gt;. Albomga Warner Bros. Records raisi va prodyuseri Rob Cavallo prodyuserlik qilgan. 2014-yil 1-aprelda LPning uchinchi toʻliq studiyaviy albomi ''&quot;Forever for Now“'' deb nomlanishi va u 3-iyunda chiqishi eʼlon qilingan. Albomning asosiy singli sifatida „Night Like This“ taronasi taqdim etilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Ikkinchi singl — „Someday“ 2014-yil iyun oyida Kanadada chiqarilgan&lt;ref name=&quot;Someday&quot;&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/ca/album/someday-single/882117745 |title=Someday – Single by LP |date=June 3, 2014 |publisher=[[iTunes]] (CA) |access-date=November 16, 2015}}&lt;/ref&gt;. 16-sentyabr kuni esa ''„[[Time (jurnal)|Time]]“'' jurnali veb-saytida „Tokyo Sunrise“ qoʻshigʻiga olingan videoklip premyerasi boʻlib oʻtgan&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://time.com/3387757/lp-tokyo-sunrise-video-premiere/ |title=Catch a 'Tokyo Sunrise' With LP and Her New Video: Premiere |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |first=Nolan |last=Feeney |access-date=September 16, 2014}}&lt;/ref&gt;.

2015-yil sentyabr oyida „Muddy Waters“ taronasi ''„[[Lost on You (LP album)|Lost on You]]“'' albomining singli sifatida chiqarilgan&lt;ref name=&quot;Muddy Waters&quot;&gt;{{cite web|url=https://itunes.apple.com/us/album/muddy-waters-single/id1040329891 |title=Muddy Waters – Single by LP |publisher=[[iTunes]] (US) |access-date=November 16, 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151115113816/https://itunes.apple.com/us/album/muddy-waters-single/id1040329891 |archive-date=November 15, 2015 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lost on You CoS&quot;&gt;{{cite web|url=https://consequenceofsound.net/2015/11/lp-shares-new-single-lost-on-you-listen/ |title=LP shares new single &quot;Lost on You&quot; — listen |publisher=[[Consequence of Sound]] |first=Ben |last=Kaye |date=November 16, 2015 |access-date=November 16, 2015}}&lt;/ref&gt;. 2015-yil noyabrida esa xonandaning vizit kartasiga aylangan eng mashhur qoʻshigʻi — „[[Lost on You]]“ ommaga taqdim etilgan va ulkan muvaffaqiyat qozongan. LP oʻz qo'shiqlarida oʻziga xos hushtak chalish mahoratini bilan ham tanilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.obscuresound.com/2021/04/l-p-the-melody-of-a-well-formed-whistle/|title=L.P - The Melody Of A Well Formed Whistle &amp;#124; Obscure Sound|date=April 16, 2021|access-date=March 18, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.allarts.org/2019/03/pursuing-the-impossible-laura-pergolizzi-lp-talks-music-whistling-and-hardship/|title=Laura Pergolizzi (LP) talks music, hardship and pursuing the impossible|first=Britt|last=Stigler|date=March 28, 2019|access-date=March 18, 2026}}&lt;/ref&gt;.

2016-yil iyun oyida „Muddy Waters“ qoʻshigʻi [[Netflix]] kompaniyasining seriali boʻlmish ''„[[Orange Is the New Black]]“''ning toʻrtinchi fasl finalidagi yakuniy sahnada yangragan. Shuningdek, u „[[NBC]]“ kanalining ''„Shades of Blue“'' shousi treylerida ham qoʻllanilgan. Shuningdek, „Muddy Waters“ taronasi „Starz“ telekanalining ''„Power“'' seriali 5-fasl, 4-qismi ochib berishda xizmat qilgan. Noyabr oyida „Lost on You“ singli chiqqan vaqtda LP „No Vacancy“ klubida chiqishlarini oʻtkazayotgan edi&lt;ref&gt;{{cite web|title = LP's New Tune &quot;Muddy Waters&quot; Is a Sultry Prowl of a Song|url = https://www.vice.com/en/article/premiere-lp-muddy-waters/|website = NOISEY| date=September 24, 2015 |access-date = December 13, 2015}}&lt;/ref&gt;. Har ikki tarona ham prodyuser Mike Del Rio bilan hamkorlikda yaratilgan. ''„Death Valley“'' nomli mini-albom (EP) esa 2016-yil 17-iyunda sotuvga chiqarilgan&lt;ref name=&quot;Lost on You CoS&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interviewmagazine.com/music/lp/#_|title=LP After the Storm|last=Rosenzweig|first=Mathias|date=March 2, 2016|website=Interview Magazine|access-date=April 5, 2016}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil 25-aprelda LP BBC telekanalining mashhur „Later... With Jools Holland“ musiqiy shousida qatnashib, „Lost on You“ taronasini jonli ijro etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BBC Two – Later... with Jools Holland, Series 50 Live, Episode 3, LP – Lost On You |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p05145b5 |access-date=November 23, 2023 |website=BBC |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;.

[[David Baerwald]] tomonidan LP ishtirokida ijro etilgan „Hi Ho Nobody Home“ qoʻshigʻi ''„Mr. Mercedes“'' serialining epizodlaridan birida ishlatilgan. 2017-yilda LP Netflixning yana bir mashhur original loyihasi — ''„Sense8“'' serialining 2-fasl, 5-qismi uchun „Back Where I Belong“ qoʻshigʻini ijro etgan.

LP [[Mylène Farmer]] bilan birgalikda 22-iyunda chiqqan „{{lang|fr|N'oublie pas}}“ singlida duet kuylagan. Bu singl chiqqan zahoti Fransiyaning [[iTunes]] chartida 1-oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.instagram.com/accounts/login/?next=/p/BkU4lvol8BJ/|title=Instagram|website=Instagram.com|access-date=June 29, 2022}}&lt;/ref&gt;. Mazkur tarona Farmerning ''„{{lang|fr|Désobéissance}}“'' albomidagi ikkinchi singl hisoblanadi.

=== 2018-yildan hozirgacha ===
2018-yil 15-iyunda LP oʻzining Facebook sahifasida yangi albom ustida ishlayotganini maʼlum qilgan&lt;ref name=&quot;Facebook 'Girls Go Wild'&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.facebook.com/iamLP/videos/490100428128322/|title='Girls Gone Wild' Facebook Post|date=August 15, 2018|publisher=[[Facebook]]|access-date=August 18, 2018}}&lt;/ref&gt;. Bir kun oʻtgach, plastinkaning birinchi treki — „Girls Go Wild“ eʼlon qilingan&lt;ref name=&quot;Billboard&quot;&gt;{{cite magazine |last=Bote |first=Joshua |title=LP Announces New Album, Shares New Single 'Girls Go Wild': Watch |url=https://www.billboard.com/articles/news/pride/8470816/lp-new-album-single-girls-go-wild |magazine=Billboard |access-date=August 18, 2018}}&lt;/ref&gt;. Keyinroq esa „Recovery“ treki chiqqan.

2018-yil sentyabr oyida LP xonanda [[Morrissey]]ning yangi kover-albomlar toʻplami uchun ikkita qoʻshiq yozib bergan&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.morrissey-solo.com/threads/lp-laura-pergolizzi-and-morrissey-photos-9-total-lp-sings-on-two-tracks-morrissey-central.142896/|title=LP (Laura Pergolizzi) and Morrissey photos (9 total); LP sings on two tracks – Morrissey Central |publisher=[[Morrissey]] |access-date=October 22, 2018|language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

2019-yil oktyabr oyida uning „Strange“ taronasi [[Samsung]] Galaxy telefoni reklamasida foydalanilgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://tvadvertsongs.com/samsung-its-your-galaxy/|title=TV Commercial Songs|website=Tvadvertsongs.com|date=October 2, 2019|access-date=October 21, 2019|archive-date=July 27, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210727123204/https://www.tvadvertsongs.com/samsung-its-your-galaxy/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

2019-yil iyun oyida LP ''„[[Heart to Mouth]]“'' albomi targʻiboti doirasida Turkiyaning eng yirik raqamli musiqiy jurnali boʻlmish ''„ÖMC Dergi“''ga intervyu bergan va Turkiyada ilk bor jurnal muqovasi qahramoniga aylangan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://omcdergi.com/haziran2019/|title=LP – Duygusal, Gerçek ve Etkileyici – Haziran 2019|website=Omcdergi.com|access-date=June 29, 2022}}&lt;/ref&gt;. Mazkur jurnal muqovasini oʻzining barcha ijtimoiy tarmoqlarida baham koʻrgan holda, LP shunday yozgandi: „Iyun oyi uchun intervyu va muqova artisti!! Ankara — tez orada koʻrishguncha!“&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://twitter.com/iamlp/status/1140989825362911233 |title=Interview + cover artist for June. Ankara – See you soon!!|website=Twitter.com|access-date=June 29, 2022}}&lt;/ref&gt; Ushbu fotosessiyani rejissyor va fotograf Darren Craig bajargan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://twitter.com/LPFamilyGermany/status/1139468192990953472|title=Amazing new @iamlp by darrenfuckingcraig and interview in omcdergi 🧡👍 Thank you!|website=Twitter.com|access-date=June 29, 2022}}&lt;/ref&gt;. Ushbu intervyudan keyin LP [[Istanbul]], [[Izmir|Izmir]] va [[Anqara|Anqara]] shaharlarida uchta yirik konsert bergan.

2020-yilda „How Low Can You Go“ va „The One That You Love“ taronalari chiqqan. 2021-yilda esa „One Last Time“, „Goodbye“ va „Angles“ chiqarilgan. Ushbu beshala trek ham oʻsha yilning 3-dekabrida taqdim etilgan ''„Churches“'' albomiga singl sifatida kiritilgan. Shuningdek, 2021-yilda LP qozogʻistonlik prodyuser [[Imanbek]] bilan birgalikda „Fighter“ qoʻshigʻini taqdim etgan.

2022-yil oktyabr oyida LP Amerikaning [[Palaye Royale]] guruhining ''„Fever Dream“'' albomidagi „Line It Up“ qoʻshigʻida taklif etilgan artist sifatida qatnashgan.

2023-yil sentyabr oyida esa u oʻzining „Golden“, „One Like You“ va „Long Goodbye“ singllarini oʻz ichiga olgan ''„Love Lines“'' albomini chiqargan.

2024-yil fevralida LP Instagram tarmogʻidagi videosida rossiyalik muhlislaridan sovgʻa sifatida olgan Rossiya bayrogʻi tasvirlangan libosda chiqish qilgan. Mazkur holat keng miqyosli norozilikka sabab boʻlgan va natijada uning Litvaning Kaunas shahridagi rejalashtirilgan konserti bekor qilingan&lt;ref&gt;{{Cite news |date=February 27, 2024 |title=American singer LP appears with Russia flag hoodie, concert in Lithuania cancelled updated |url=https://www.lrt.lt/en/news-in-english/19/2207629/american-singer-lp-appears-with-russia-flag-hoodie-concert-in-lithuania-cancelled |work=Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija}}&lt;/ref&gt;.

LP 2024-yilda [[Parij moda haftaligi]] doirasida [[Christian Louboutin]] taqdimotida ishtirok etgan va u yerda oʻzining „Lost On You“ hitini ijro etgan&lt;ref&gt;{{cite web | last=Iredale | first=Jessica | title=Christian Louboutin Makes a Splash at Paris Fashion Week | website=The New York Times | date=September 28, 2024 | url=https://www.nytimes.com/2024/09/28/style/louboutin-fashion-week-france-olympic-swim-team.html | access-date=October 6, 2024}}&lt;/ref&gt;.

2026-yil 29-aprelda LP oʻzining kutilayotgan ''„Room 12“'' albomining bosh singli hisoblangan „Shelly“ taronasini taqdim etgan. Ushbu albomni qoʻllab-quvvatlash maqsadida „Lost on You“ albomining 10 yilligiga bagʻishlangan „All Is Not Lost Tour“ jahon gastrol safari rejalashtirilgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>ksw753tgjjw02x9vp9h7o2olm29jv6q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181554</id>
      <parentid>6181552</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:46:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6181554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23523" sha1="rtqwjv9nrmvu4aas9x0py6c4mxis6eg" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ism                = LP
| orqa_fon           = solo_singer
| tasvir             = LP WTMD LHCollins sms 06062014.jpg
| izoh            = LP 2014-yilgi konsertida
| taxallusi          = LP, LP Pergolizzi
| asl_ismi           = Laura Pergolizzi
| tavallud_sanasi     = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1981|3|18}}
| tugʻilgan_joyi     =  [[Nyu-York]], AQSh
| janr               = {{flat list|
*[[Pop-rok]]&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Sullivan |first1=Caroline |title=LP review – pop-rock alley cat stalks the stage with dramatic intent |url=https://www.theguardian.com/music/2017/nov/29/lp-review-kentish-town-forum-london-lost-on-you |website=[[The Guardian]] |access-date=May 5, 2021 |date=November 29, 2017}}&lt;/ref&gt;
* [[Alternativ rok]]&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Blase |first1=Cazz |title=LP: Heart To Mouth – Album review |url=https://louderthanwar.com/lp-heart-to-mouth-album-review/ |website=[[Louder Than War]] |access-date=May 5, 2021 |date=April 2, 2019}}&lt;/ref&gt;
}}
| faoliyati          = Qoʻshiqchi, qoʻshiqnavis
| cholgʻu            = {{flat list|
* [[Vokal]]
* [[gitara]]
* [[ukulele]]
* [[garmonika]]
}}
| faoliyat_yillari   = 1998–hozirgacha
| leybl              = [[Warner Bros. Records]] (2012–hozirgacha)&lt;ref name=&quot;:71&quot;&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/us/album/into-the-wild-live-at-eastwest-studios-ep/527074991 |title=Into the Wild (Live at EastWest Studios) — EP by LP on Apple Music |date=April 24, 2012 |work=[[Apple Music]] |last=Graff |first=Gary}}&lt;/ref&gt;
| veb-sayt           = {{URL|iamlp.com}}
}}

'''''Laura Pergolizzi''''' (talaffuzi: ''Lora Pergolitssi''; 1981-yil 18-martda tugʻilgan) — '''LP''' taxallusi bilan tanilgan amerikalik qoʻshiqchi, musiqachi va qoʻshiqnavis. Pergolizzi [[Bruklin|Bruklin (Nyu-York)]] shahridan. LP hozirga qadar yettita albom va uchta [[EP]] (mini-albom) chiqargan. U boshqa koʻplab mashhur sanʼatkorlar, jumladan [[Rihanna]], [[Christina Aguilera]], [[Backstreet Boys]], [[Leona Lewis]], [[Mylène Farmer]], [[Cher Lloyd]] va [[Céline Dion]] uchun qoʻshiqlar yozib bergan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/pop/lp-forever-for-now-laura-pergolizzi-6106473/ |title=LP focuses on LP with First Album in a Decade |date=June 3, 2014 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |last=Graff |first=Gary}}&lt;/ref&gt;.

== Yoshligi ==
Pergolizzi 1981-yil 18-martda [[Long-aylend]] orolidagi [[Huntington Station, New York|Huntington Station]] shaharchasida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;iamlp bio&quot;&gt;{{cite web|url=https://iamlp.blog/bio/ |title=Bio |work=LP Blog Official|date=March 17, 2018 |access-date=July 13, 2019}}&lt;/ref&gt;. Xonandaning ota-onasi italyan-amerikalik boʻlib, ota tomondan bobosi [[Palermo]]dan, buvisi esa [[Neapol]]dan boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lastampa.it/2016/12/06/spettacoli/musica/nata-dai-locali-di-new-york-mi-nutro-di-pop-senza-confini-0kZU2XyphCkTAHxGs4w4lK/pagina.html |title=&quot;Nata dai locali di New York mi nutro di pop senza confini&quot; – La Stampa |website=Lastampa.it |date=December 14, 2016 |access-date=June 14, 2017}}&lt;/ref&gt;. Pergolizzi Huntington Stationda ulgʻaygan va Walt Whitman yuqori maktabida tahsil olgan. Pergolizzining 16 yoshida onasi vafot etagan. 2014-yilda Pergolizzi onasining xotirasiga bagʻishlab „Forever For Now“ qoʻshigʻini yozagan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mossman |first=Kate |date=December 5, 2018 |title=“I can feel the male and female in me flying around in a fury when I’m singing“: LP on songwriting and diversity |url=https://www.newstatesman.com/long-reads/2018/12/Lp-laura-pergolizzi-interview-songwriter-singer-rihanna-cher-christina-aguilera |access-date=November 6, 2024 |website=New Statesman |language=en-US}}&lt;/ref&gt;. 2004-yilda Nyu-York shahriga koʻchib oʻtgach, „LP“ taxallusidan foydalana boshlagan&lt;ref name=&quot;thefreelibrary&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thefreelibrary.com/Not+a+tomboy+in+a+dress%3A+after+walking+away+from+a+contract+at+Island...-a0189051454 | title=Not a tomboy in a dress: after walking away from a contract at Island Records, rocker LP returns to their androgynous roots with their anticipated third album. | access-date=July 14, 2013 | publisher=[[The Advocate (magazine)|The Advocate]] | via=[[The Free Library]] | archive-url=https://web.archive.org/web/20240120033452/https://www.thefreelibrary.com/Not+a+tomboy+in+a+dress:+after+walking+away+from+a+contract+at+Island...-a0189051454 | archive-date=January 20, 2024 | url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
[[Cracker (band)|Cracker]] guruhi aʼzosi [[David Lowery]] LPning chiqishini koʻrib qolagan. LPni Guruhning 1998-yilda chiqarilgan ''„[[Gentleman's Blues]]“'' albomidagi „Cinderella“ qoʻshigʻiga ijrochi boʻlishni taklif etagan&lt;ref&gt;{{cite web|title=News |url=http://www.lprock.com/news.html |publisher=lprock.com |access-date=November 15, 2013}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, LP ushbu albomdagi yana ikkita trekda bek-vokalchi sifatida ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{cite AV media notes |title=[[Gentleman's Blues]]|others=[[Cracker (band)|Cracker]]|date=1998}}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik Lowery LPning 2001-yilda Koch Records leyblida taqdim etilgan ''„[[Heart-Shaped Scar]]“'' debyut albomiga prodyuserlik qilgan. LPning ikkinchi albomi — ''„Suburban Sprawl &amp; Alcohol“'' 2004-yilda Lightswitch Records leybli orqali dunyo yuzini koʻrgan. Ushbu plastinkada ular taniqli qoʻshiqnavis va musiqa prodyuseri [[Linda Perry]] bilan hamkorlik qilishgan&lt;ref name=&quot;thefreelibrary&quot; /&gt;. Albomni targʻib qilish uchun turlar oʻtkazilganligi va ijobiy taqrizlar berilganiga qaramay, u ommaviy miqyosda katta eʼtirof qozona olmagan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.afterellen.com/archive/ellen/Music/102004/suburbansprawl.html |title=AfterEllen.com – Review of LP's Suburban Sprawl &amp; Alcohol |last=Marti |first=Kris Scott |date=October 27, 2004 |website=afterellen.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20070404014424/http://www.afterellen.com/archive/ellen/Music/102004/suburbansprawl.html |archive-date=April 4, 2007 |access-date=April 5, 2016 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

=== 2006–2010-yillar ===
2006-yilda LP [[South by Southwest]] musiqiy konferensiyasida chiqish qilgan. Bu chiqish yirik musiqa leyblari oʻrtasida u bilan shartnoma imzolash boʻyicha raqobatni keltirib chiqargan. Natijada xonanda [[Universal Music Group]] tarkibiga kiruvchi [[The Island Def Jam Music Group]] leybli bilan shartnoma imzolagan. Biroq, ijodiy kelishmovchiliklar sababli LP shartnomani bekor qilgan. 2007-yilda SoBe Entertainment leybli bilan shartnoma imzolab, avvalgi yirik leyblda yozilgan qoʻshiqlarni shu yerda chiqargan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bio: Who is LP?|url=http://www.lprock.com/bio.html |publisher=lprock.com}}&lt;/ref&gt;. Uning Island Def Jam guruhidagi [[Billy Mann]] bilan birgalikda yozgan „Love Will Keep You Up All Night“ treki 2007-yil oxirida [[Backstreet Boys]] guruhining ''„Unbreakable“'' albomida chiqarilgan. LP oʻzining ''„Suburban Sprawl &amp; Alcohol“'' albomidagi „Wasted“ qoʻshigʻini ham ijro etgan. „Wasted“ taronasi „[[Noggin (brand)|Noggin]]“ telekanalining oʻsmirlar uchun moʻljallangan bloki boʻlmish „The N“da namoyish etilgan ''„[[South of Nowhere]]“'' teleserialining saundtreki sifatida ishlatilgan. Shuningdek, 2009-yilda „[[MTV]]“ telekanalining ''[[The Hills]]'' shousida ham LPning „Damage Is Done“ qoʻshigʻi saundtrek sifatida ishlatilgan. Hamda [[iTunes]] platformasida sotuvga chiqarilgan.

2009-yildan boshlab LP boshqa xonandalar uchun qoʻshiq yozishni boshlagan. Xususan, u [[Warner Music Group]] tomonidan taqdim etilgan [[Heidi Montag]]ning ''„Superficial“'' albomidagi bir nechta treklarga mualliflik qilgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.metroguiltypleasures.com/metro/laura-pergolizzi-on-sexuality-and-the-highs-and-lows-of-the-music-biz/ |title=Laura Pergolizzi Q&amp;A on sexuality and the music biz |last=Harmsworth |first=Andrei |date=April 23, 2017 |website=Metroguiltypleasures.com |access-date=May 4, 2017 |quote=You've also written for an eclectic mix of artists, from Rihanna to Heidi Montag. How did that come about?&lt;br /&gt;No offence to Heidi, she's lovely, but I didn't write with her. A few of the songs I had, she just cut. |archive-date=November 7, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107112835/https://www.metroguiltypleasures.com/metro/laura-pergolizzi-on-sexuality-and-the-highs-and-lows-of-the-music-biz/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.idolator.com/7351112/heidi-montag-superficial-defense |title=In Defense Of Heidi Montag's 'Superficial' |last=Lansky |first=Sam |date=September 28, 2012 |website=[[Idolator (website)|Idolator]] |access-date=May 4, 2017 |quote=Contributors to the album include The Runners (Rihanna, Cher Lloyd), Kool Kojak (Ke$ha, One Direction), Steve Morales (Enrique Iglesias, Celine Dion), Stacy Barthe (Katy Perry, Brandy), Chris Rojas (Pink, Sophie Ellis-Bextor) and Laura Pergolizzi (Christina Aguilera, Rita Ora). |archive-date=August 19, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200819024140/https://www.idolator.com/7351112/heidi-montag-superficial-defense |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. LP „[[More Is More]]“ singlini, shuningdek, albomdagi „Twisted“, „Hey Boy“ va „Love It or Leave It“ treklarini ham hammualliflikda yozgan. Ular Montag bilan birgalikda (baʼzilarida [[Cathy Dennis]] ishtirokida) „Look How I’m Doinʼ“, „I Do This“ va „Whoʻs That Girl“ kabi taronalarni yaratishgan. LPning [[Alexander Kronlund]] bilan hamkorlikda yozgan „Standing Where You Left Me“ qoʻshigʻi [[Erik Hassle]]ning Buyuk Britaniyadagi debyut albomi boʻlmish ''„Pieces“'' tarkibida chiqqan. LP 2010-yilda Los-Anjelesga koʻchib oʻtgan&lt;ref name=&quot;cnn&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.cnn.com/2012/04/24/showbiz/lp-into-the-wild-music/index.html |title=Songwriter LP goes into the wild -- as a singer |last=Gumbrecht |first=Jamie |work=[[CNN]] |date=April 24, 2012 |access-date=July 14, 2013}}&lt;/ref&gt;.

=== 2011–2012-yillar ===
2010-yil avgust oyida LP [[RedOne]]ning „2011 Records“ leybli bilan shartnoma imzolagani eʼlon qilgan. LP qoʻshiqnavis sifatidagi ilk ulkan muvaffaqiyatiga [[Rihanna]]ning 2010-yil noyabrida Def Jam Recordings leyblida chiqqan beshinchi studiyaviy albomi (''[[Loud (Rihanna album)|Loud]]'') tarkibidagi „[[Cheers (Drink to That)]]“ qoʻshigʻini hammualliflikda yozib erishgan. Ushbu qoʻshiqda LP ijro etgan vokal huk ham mavjud boʻlib, u [[Avril Lavigne]]ning „[[I'm with You (Avril Lavigne song)|I’m with You]]“ taronasidan olingan. Rihanna 2010-yilda „[[MTV News]]“ telekanaliga bergan intervyusida ushbu trek haqida shunday degan: „Men bu qoʻshiqni juda yaxshi koʻraman. Bu albomdagi eng sevimli taronalarimdan biridir. U sizda bayramona kayfiyat uygʻotadi. Ichingizda xuddi koʻchaga chiqib, biror nima ichgisi kelayotgandek his paydo qiladi&lt;ref name=&quot;mtv news&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/articles/1652434/rihanna-glad-avril-lavigne-appears-on-louds-cheers.jhtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20110321024329/http://www.mtv.com/news/articles/1652434/rihanna-glad-avril-lavigne-appears-on-louds-cheers.jhtml |url-status=dead |archive-date=March 21, 2011 |title=Rihanna Glad Avril Lavigne Appears On Loud's 'Cheers' |last=Vena |first=Jocelyn |publisher=MTV |date=November 17, 2010 |access-date=July 14, 2013}}&lt;/ref&gt;.“ LP [[Christina Aguilera]] ijrosidagi „Beautiful People“ qoʻshigʻini ham hammualliflikda yozgan. Bu tarona 2010-yil noyabr oyida [[RCA Records]] tomonidan chiqarilgan ''„[[Burlesque: Original Motion Picture Soundtrack]]“'' film saundtreklari qatoriga kiritilgan.

2011-yil iyun oyida LP NBC telekanalining ''„The Voice“'' shousi finalchisi [[Vicci Martinez]] tomonidan ijro etilgan hamda iTunes Top Singles chartida 10-oʻringacha koʻtarilgan „Afraid to Sleep“ taronasining hammuallifi boʻlgan. 2011-yil sentyabr oyida esa [[Warner Bros. Records]] bilan toʻgʻridan-toʻgʻri shartnoma imzolagan. Koʻp oʻtmay, LP muallifligi va ijrosidagi „Into the Wild“ taronasi [[Citibank]] bankining milliy televizion reklamasida qoʻllanilgan. 2012-yil aprelida LP oʻzining yirik leybldagi ilk albomi — beshta jonli ijrodan iborat ''„[[Into the Wild: Live at EastWest Studios]]“'' mini-albomni taqdim etdi va [[SXSW]], [[Bonnaroo]], [[Lollapalooza]], Bumbershoot, Tropfest, Tokioning Sonic Boom hamda Londonning Hyde Park kabi nufuzli festivallarida qatnashib, gastrolda boʻlgan. 2012-yilda LP dunyodagi birinchi [[Martin Guitar]] ayol elchisi boʻlgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.iamlp.com/blog/martin-guitar-ambassador |title=Martin Guitar Ambassador |publisher=iamlp.com |date=May 10, 2012 |access-date=July 14, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130906123851/http://www.iamlp.com/blog/martin-guitar-ambassador |archive-date=September 6, 2013 }}&lt;/ref&gt;.

=== 2013–2017-yillar ===
[[Fayl:LP (singer songwriter) (ZMF 2018) jm76932.jpg|thumb|chapdan|LP 2018-yilda Germaniyaning [[Freiburg]] shahridagi Zelt-Musik-Festival festivalida]]
2012-yil may oyida LP ''„[[Vogue]]“'' jurnali tomonidan „Hafta artisti“ deb topilgan. Keyingi ikki yil davomida u [[Billy Steinberg]], [[Isabella &quot;Machine&quot; Summers]], [[Josh Alexander]], [[Claude Kelly]], [[Justyn Pilbrow]], Carl Ryden va [[Rob Kleiner]] kabi ijodkorlar bilan hamkorlikda yangi albom yozishgan&lt;ref&gt;[http://www.discogs.com/LP-Forever-For-Now/release/5765341 Listing] of the ''Forever for Now'' album on Discogs.com, (accessed March 7, 2015).&lt;/ref&gt;. Albomga Warner Bros. Records raisi va prodyuseri Rob Cavallo prodyuserlik qilgan. 2014-yil 1-aprelda LPning uchinchi toʻliq studiyaviy albomi ''„Forever for Now“'' deb nomlanishi va u 3-iyunda chiqishi eʼlon qilingan. Albomning asosiy singli sifatida „Night Like This“ taronasi taqdim etilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Ikkinchi singl — „Someday“ 2014-yil iyun oyida Kanadada chiqarilgan&lt;ref name=&quot;Someday&quot;&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/ca/album/someday-single/882117745 |title=Someday – Single by LP |date=June 3, 2014 |publisher=[[iTunes]] (CA) |access-date=November 16, 2015}}&lt;/ref&gt;. 16-sentyabr kuni esa ''„[[Time (jurnal)|Time]]“'' jurnali veb-saytida „Tokyo Sunrise“ qoʻshigʻiga olingan videoklip premyerasi boʻlib oʻtgan&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://time.com/3387757/lp-tokyo-sunrise-video-premiere/ |title=Catch a 'Tokyo Sunrise' With LP and Her New Video: Premiere |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |first=Nolan |last=Feeney |access-date=September 16, 2014}}&lt;/ref&gt;.

2015-yil sentyabr oyida „Muddy Waters“ taronasi ''„[[Lost on You (LP album)|Lost on You]]“'' albomining singli sifatida chiqarilgan&lt;ref name=&quot;Muddy Waters&quot;&gt;{{cite web|url=https://itunes.apple.com/us/album/muddy-waters-single/id1040329891 |title=Muddy Waters – Single by LP |publisher=[[iTunes]] (US) |access-date=November 16, 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151115113816/https://itunes.apple.com/us/album/muddy-waters-single/id1040329891 |archive-date=November 15, 2015 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lost on You CoS&quot;&gt;{{cite web|url=https://consequenceofsound.net/2015/11/lp-shares-new-single-lost-on-you-listen/ |title=LP shares new single &quot;Lost on You&quot; — listen |publisher=[[Consequence of Sound]] |first=Ben |last=Kaye |date=November 16, 2015 |access-date=November 16, 2015}}&lt;/ref&gt;. 2015-yil noyabrida esa xonandaning vizit kartasiga aylangan eng mashhur qoʻshigʻi — „[[Lost on You]]“ ommaga taqdim etilgan va ulkan muvaffaqiyat qozongan. LP oʻz qoʻshiqlarida oʻziga xos hushtak chalish mahoratini bilan ham tanilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.obscuresound.com/2021/04/l-p-the-melody-of-a-well-formed-whistle/|title=L.P - The Melody Of A Well Formed Whistle &amp;#124; Obscure Sound|date=April 16, 2021|access-date=March 18, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.allarts.org/2019/03/pursuing-the-impossible-laura-pergolizzi-lp-talks-music-whistling-and-hardship/|title=Laura Pergolizzi (LP) talks music, hardship and pursuing the impossible|first=Britt|last=Stigler|date=March 28, 2019|access-date=March 18, 2026}}&lt;/ref&gt;.

2016-yil iyun oyida „Muddy Waters“ qoʻshigʻi [[Netflix]] kompaniyasining seriali boʻlmish ''„[[Orange Is the New Black]]“''ning toʻrtinchi fasl finalidagi yakuniy sahnada yangragan. Shuningdek, u „[[NBC]]“ kanalining ''„Shades of Blue“'' shousi treylerida ham qoʻllanilgan. Shuningdek, „Muddy Waters“ taronasi „Starz“ telekanalining ''„Power“'' seriali 5-fasl, 4-qismi ochib berishda xizmat qilgan. Noyabr oyida „Lost on You“ singli chiqqan vaqtda LP „No Vacancy“ klubida chiqishlarini oʻtkazayotgan edi&lt;ref&gt;{{cite web|title = LP's New Tune &quot;Muddy Waters&quot; Is a Sultry Prowl of a Song|url = https://www.vice.com/en/article/premiere-lp-muddy-waters/|website = NOISEY| date=September 24, 2015 |access-date = December 13, 2015}}&lt;/ref&gt;. Har ikki tarona ham prodyuser Mike Del Rio bilan hamkorlikda yaratilgan. ''„Death Valley“'' nomli mini-albom (EP) esa 2016-yil 17-iyunda sotuvga chiqarilgan&lt;ref name=&quot;Lost on You CoS&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interviewmagazine.com/music/lp/#_|title=LP After the Storm|last=Rosenzweig|first=Mathias|date=March 2, 2016|website=Interview Magazine|access-date=April 5, 2016}}&lt;/ref&gt;.

2017-yil 25-aprelda LP BBC telekanalining mashhur „Later… With Jools Holland“ musiqiy shousida qatnashib, „Lost on You“ taronasini jonli ijro etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BBC Two – Later... with Jools Holland, Series 50 Live, Episode 3, LP – Lost On You |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p05145b5 |access-date=November 23, 2023 |website=BBC |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;.

[[David Baerwald]] tomonidan LP ishtirokida ijro etilgan „Hi Ho Nobody Home“ qoʻshigʻi ''„Mr. Mercedes“'' serialining epizodlaridan birida ishlatilgan. 2017-yilda LP Netflixning yana bir mashhur original loyihasi — ''„Sense8“'' serialining 2-fasl, 5-qismi uchun „Back Where I Belong“ qoʻshigʻini ijro etgan.

LP [[Mylène Farmer]] bilan birgalikda 22-iyunda chiqqan „{{lang|fr|N'oublie pas}}“ singlida duet kuylagan. Bu singl chiqqan zahoti Fransiyaning [[iTunes]] chartida 1-oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.instagram.com/accounts/login/?next=/p/BkU4lvol8BJ/|title=Instagram|website=Instagram.com|access-date=June 29, 2022}}&lt;/ref&gt;. Mazkur tarona Farmerning ''„{{lang|fr|Désobéissance}}“'' albomidagi ikkinchi singl hisoblanadi.

=== 2018-yildan hozirgacha ===
2018-yil 15-iyunda LP oʻzining Facebook sahifasida yangi albom ustida ishlayotganini maʼlum qilgan&lt;ref name=&quot;Facebook 'Girls Go Wild'&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.facebook.com/iamLP/videos/490100428128322/|title='Girls Gone Wild' Facebook Post|date=August 15, 2018|publisher=[[Facebook]]|access-date=August 18, 2018}}&lt;/ref&gt;. Bir kun oʻtgach, plastinkaning birinchi treki — „Girls Go Wild“ eʼlon qilingan&lt;ref name=&quot;Billboard&quot;&gt;{{cite magazine |last=Bote |first=Joshua |title=LP Announces New Album, Shares New Single 'Girls Go Wild': Watch |url=https://www.billboard.com/articles/news/pride/8470816/lp-new-album-single-girls-go-wild |magazine=Billboard |access-date=August 18, 2018}}&lt;/ref&gt;. Keyinroq esa „Recovery“ treki chiqqan.

2018-yil sentyabr oyida LP xonanda [[Morrissey]]ning yangi kover-albomlar toʻplami uchun ikkita qoʻshiq yozib bergan&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.morrissey-solo.com/threads/lp-laura-pergolizzi-and-morrissey-photos-9-total-lp-sings-on-two-tracks-morrissey-central.142896/|title=LP (Laura Pergolizzi) and Morrissey photos (9 total); LP sings on two tracks – Morrissey Central |publisher=[[Morrissey]] |access-date=October 22, 2018|language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

2019-yil oktyabr oyida uning „Strange“ taronasi [[Samsung]] Galaxy telefoni reklamasida foydalanilgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://tvadvertsongs.com/samsung-its-your-galaxy/|title=TV Commercial Songs|website=Tvadvertsongs.com|date=October 2, 2019|access-date=October 21, 2019|archive-date=July 27, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210727123204/https://www.tvadvertsongs.com/samsung-its-your-galaxy/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

2019-yil iyun oyida LP ''„[[Heart to Mouth]]“'' albomi targʻiboti doirasida Turkiyaning eng yirik raqamli musiqiy jurnali boʻlmish ''„ÖMC Dergi“''ga intervyu bergan va Turkiyada ilk bor jurnal muqovasi qahramoniga aylangan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://omcdergi.com/haziran2019/|title=LP – Duygusal, Gerçek ve Etkileyici – Haziran 2019|website=Omcdergi.com|access-date=June 29, 2022}}&lt;/ref&gt;. Mazkur jurnal muqovasini oʻzining barcha ijtimoiy tarmoqlarida baham koʻrgan holda, LP shunday yozgandi: „Iyun oyi uchun intervyu va muqova artisti!! Ankara — tez orada koʻrishguncha!“&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://twitter.com/iamlp/status/1140989825362911233 |title=Interview + cover artist for June. Ankara – See you soon!!|website=Twitter.com|access-date=June 29, 2022}}&lt;/ref&gt; Ushbu fotosessiyani rejissyor va fotograf Darren Craig bajargan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://twitter.com/LPFamilyGermany/status/1139468192990953472|title=Amazing new @iamlp by darrenfuckingcraig and interview in omcdergi 🧡👍 Thank you!|website=Twitter.com|access-date=June 29, 2022}}&lt;/ref&gt;. Ushbu intervyudan keyin LP [[Istanbul]], [[Izmir|Izmir]] va [[Anqara|Anqara]] shaharlarida uchta yirik konsert bergan.

2020-yilda „How Low Can You Go“ va „The One That You Love“ taronalari chiqqan. 2021-yilda esa „One Last Time“, „Goodbye“ va „Angles“ chiqarilgan. Ushbu beshala trek ham oʻsha yilning 3-dekabrida taqdim etilgan ''„Churches“'' albomiga singl sifatida kiritilgan. Shuningdek, 2021-yilda LP qozogʻistonlik prodyuser [[Imanbek]] bilan birgalikda „Fighter“ qoʻshigʻini taqdim etgan.

2022-yil oktyabr oyida LP Amerikaning [[Palaye Royale]] guruhining ''„Fever Dream“'' albomidagi „Line It Up“ qoʻshigʻida taklif etilgan artist sifatida qatnashgan.

2023-yil sentyabr oyida esa u oʻzining „Golden“, „One Like You“ va „Long Goodbye“ singllarini oʻz ichiga olgan ''„Love Lines“'' albomini chiqargan.

2024-yil fevralida LP Instagram tarmogʻidagi videosida rossiyalik muhlislaridan sovgʻa sifatida olgan Rossiya bayrogʻi tasvirlangan libosda chiqish qilgan. Mazkur holat keng miqyosli norozilikka sabab boʻlgan va natijada uning Litvaning Kaunas shahridagi rejalashtirilgan konserti bekor qilingan&lt;ref&gt;{{Cite news |date=February 27, 2024 |title=American singer LP appears with Russia flag hoodie, concert in Lithuania cancelled updated |url=https://www.lrt.lt/en/news-in-english/19/2207629/american-singer-lp-appears-with-russia-flag-hoodie-concert-in-lithuania-cancelled |work=Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija}}&lt;/ref&gt;.

LP 2024-yilda [[Parij moda haftaligi]] doirasida [[Christian Louboutin]] taqdimotida ishtirok etgan va u yerda oʻzining „Lost On You“ hitini ijro etgan&lt;ref&gt;{{cite web | last=Iredale | first=Jessica | title=Christian Louboutin Makes a Splash at Paris Fashion Week | website=The New York Times | date=September 28, 2024 | url=https://www.nytimes.com/2024/09/28/style/louboutin-fashion-week-france-olympic-swim-team.html | access-date=October 6, 2024}}&lt;/ref&gt;.

2026-yil 29-aprelda LP oʻzining kutilayotgan ''„Room 12“'' albomining bosh singli hisoblangan „Shelly“ taronasini taqdim etgan. Ushbu albomni qoʻllab-quvvatlash maqsadida „Lost on You“ albomining 10 yilligiga bagʻishlangan „All Is Not Lost Tour“ jahon gastrol safari rejalashtirilgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>rtqwjv9nrmvu4aas9x0py6c4mxis6eg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181564</id>
      <parentid>6181554</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:58:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <comment>Sahifadagi barcha matn oʻchirib tashlandi</comment>
      <origin>6181564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181576</id>
      <parentid>6181564</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:14:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Husanowar</username>
        <id>188359</id>
      </contributor>
      <origin>6181576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5795" sha1="gvpwrphnk4ivfc3zurj6n0gsbwkcgy5" xml:space="preserve">
'''Avliyo Nikolay sobori''' ([[Rus tili|ruscha]]: Свято-Никольский Собор, ''[[Rus tilining romanizatsiyasi|tr.]] sviato nikolskii sobor'', {{Langx|kk|Қасиетті Николай ғибадатханасы|Qasiettı Nikolai ğibadathanasy}}) — [[Qozogʻiston]]ning [[Olmaota]] shahrida joylashgan, {{ill|Astana va Olmaota yeparxiyasi|ru|Астанайская и Алма-Атинская епархия}} tarkibiga kiruvchi [[Rus pravoslav cherkovi|rus pravoslav]] [[sobor]]idir.

== Inqilobgacha bo‘lgan davr ==
1904-yilda [[Olmaota|Verniy]] shahrining janubi-g‘arbiy qismi aholisi {{ill|Paisy (Vinogradov)|ru|Паисий (Виноградов)|lt=Paisy}}ga, ya’ni {{ill|Toshkent va O‘zbekiston yeparxiyasi|ru|Ташкентская и Узбекистанская епархия|lt=Turkestan and Tashkent}} yepiskopiga, Zubov maydonida cherkov qurish uchun mablag‘ yig‘ish va xayriya ehsonlarini qabul qilishga ruxsat berishni so‘rab murojaat qildilar. 1906-yil 13-fevralda Verniy shahrining texnik loyihalari ijrochisi hamda Turkiston yeparxiyasining shahar va boshqa hududlaridagi cherkov qurilishlari rahbari {{ill|Andrey Zenkov|ru|Зенков, Андрей Павлович}} Turkiston soboriga tashrifi chog‘ida yepiskop {{ill|Antony (Abashidze)|ru|Антоний (Абашидзе)|lt=Antony}}ga qurilish masalasi hal etilganini ma’lum qildi. 1908-yil 14-dekabrda me’mor S. K. Troparevskiy loyihasi asosida Verniyda qurilgan yangi cherkov [[Avliyo Nikolay]] sharafiga muqaddas qilindi. Aleksandr Skalskiy cherkov rektori etib tayinlandi.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Interfax-Kazakhstan |title=Настоятель Никольского собора в Алматы ОТЕЦ ВАЛЕРИЙ (ЗАХАРОВ): СОХРАНИТЬ СВЯТЫНИ И ТРАДИЦИИ НИКОЛЬСКОГО СОБОРА – МОЯ ГЛАВНАЯ ЦЕЛЬ |url=https://www.interfax.kz/?lang=rus&amp;int_id=13&amp;news_id=286 |access-date=3 July 2022|website=www.interfax.kz |language=ru}}&lt;/ref&gt;

Me’moriy jihatdan bino yetti gumbazli, {{ill|kema shaklidagi cherkov|ru|Корабль (тип православного храма)}} bo‘lib, baland ravoqlar va [[Qo‘ng‘iroqxona|qo‘ng‘iroq minorasi]]ga ega. Uning gumbazlari moviy rangda ishlangan.

== Sovet davri ==
1918-yilda {{ill|Pimen (Belolikov)|ru|Пимен (Белоликов)|lt=Pimen}}, ya’ni {{ill|Olmaota va Semirechye yeparxiyasi|ru|Алма-Атинская и Семипалатинская епархия|lt=Vernensk and Semirechensk}} yepiskopi otib tashlandi. Shundan so‘ng Olmaota yepiskopi lavozimi 1927-yilgacha bo‘sh qoldi.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Никольский собор. / Алматы город, Кирова площадь. / Русские Церкви |url=https://russian-church.ru/viewpage.php?page=1149 |access-date=3 July 2022|website=russian-church.ru}}&lt;/ref&gt;

1936-yil fevral oyida yepiskop {{ill|Aleksandr (Tolstopyatov)|ru|Александр (Толстопятов)|lt=Aleksandr}} hibsga olinishi bilan bir vaqtda Avliyo Nikolay cherkovi ham yopildi. Uning binosidan ateizm muzeyi sifatida foydalanildi.

1937-yildan buyon bo‘sh turgan Olmaota yepiskopi lavozimi 1945-yil 5-iyulda [[Rus pravoslav cherkovining Muqaddas Sinodi|Muqaddas Sinod]] qarori bilan qayta tiklandi. 1946-yil 8-dekabrda yepiskop {{ill|Nikolai (Mogilevsky)|ru|Николай (Могилевский)|lt=Nikolai}} tomonidan [[Avliyo Varvara]] sharafiga birinchi ta’mirlangan ibodatxona muqaddas qilindi. Bir hafta o‘tib, 15-dekabrda asosiy ibodatxona [[Avliyo Nikolay]] sharafiga muqaddas qilindi. Shundan so‘ng Avliyo Nikolay cherkovi yeparxiyaning sobor cherkoviga aylantirildi.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=История Никольского собора Алматы |language=ru |work=Церковно-Научный Центр &quot;Православная Энциклопедия&quot; |url=https://www.sedmitza.ru/text/931440.html |access-date=3 July 2022}}&lt;/ref&gt;

== Qozog‘iston davri ==
1995-yilda {{ill|Qozog‘iston yeparxiyasi|ru|Казахстанская епархия}} yepiskopining ''[[Kafedra (cherkov)|kafedrasi]]'' Avliyo Nikolay soboridan qayta tiklangan [[Voznesenskiy sobori (Olmaota)|Voznesenskiy sobori]]ga ko‘chirildi. Olmaota shahri [[hokim]]ining 1995-yil 28-noyabrdagi 63-sonli «Olmaotadagi Avliyo Nikolay soborini mahalliy ahamiyatga ega tarix va madaniyat yodgorliklarining davlat ro‘yxatiga kiritish to‘g‘risida»gi qaroriga muvofiq, bino davlat muhofazasidagi obyektlar ro‘yxatiga kiritildi.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Об утверждении Государственного списка памятников истории и культуры местного значения города Алматы - ИПС &quot;Әділет&quot; |url=https://adilet.zan.kz/rus/docs/V10R0000864 |access-date=3 July 2022|website=adilet.zan.kz}}&lt;/ref&gt;

Yakshanba maktabiga ilk qabul 1991-yilda tashkil etilgan. 2010-yilda yangi Yakshanba maktabi binosi muqaddas qilindi.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Празднование 70-летия возвращения Никольского собора Алматы Русской Православной Церкви |url=https://spgk.kz/pravoslavnye-kazakhstana/650-prazdnovanie-70-letiya-vozvrashcheniya-nikolskogo-sobora-almaty-russkoj-pravoslavnoj-tserkvi.html |access-date=3 July 2022|website=Союз православных граждан Казахстна |language=ru-ru}}&lt;/ref&gt;

2012-yilda sobor oldiga Avliyo Nikolay haykali o‘rnatildi.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=INFORM.KZ |date=23 May 2012|title=В Алматы освятили памятник Святителю Николаю Чудотворцу |url=https://www.inform.kz/ru/article/2466180 |access-date=3 July 2022|website=Казинформ |language=ru}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>gvpwrphnk4ivfc3zurj6n0gsbwkcgy5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lycia lapponaria</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1253197</id>
    <revision>
      <id>6181627</id>
      <parentid>5504511</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:55:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1085" sha1="nayu2op57rctctqsg8muikkd2zd1pn4" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lycia lapponaria
| olam = [[Eukariotlar]]
| tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| oila = [[Geometridae]]
| sarlavha =
| binar_nomi =
| tasvir =
}}

'''Lycia lapponaria''' – [[Geometridae]] oilasiga mansub kuya turi. [[Palearktika]] mintaqasining shimoliy qismlari, jumladan [[Shotlandiya]]da uchraydi.

Erkaklarning qanot kengligi 26–34 mm. Urgʻochilari qanotsiz. Kattalari janubda mart–aprel oylarida, shimolda esa maydan iyun oʻrtalarigacha uchadi&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110629092306/http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=370978 Fauna Europaea]&lt;/ref&gt;.

==== Kenja turlari ====
* ''Lycia lapponaria lapponaria''
* ''Lycia lapponaria scotica'' &lt;small&gt;(Harrison, 1916)&lt;/small&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==

{{Commons}}

* [https://ukmoths.org.uk/show.php?bf=1929 UKmoths] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150110235957/http://www.ukmoths.org.uk/show.php?bf=1929 |date=2015-01-10 }}

{{Taxonbar|from=Q33214}}

[[Category:Bistonini]]
[[Category:yevropa kuyalari]]


{{Bistonini-stub}}</text>
      <sha1>nayu2op57rctctqsg8muikkd2zd1pn4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kōnoyama to‘g‘oni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1253201</id>
    <revision>
      <id>6181321</id>
      <parentid>5504516</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T14:24:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2232" sha1="mud8m5j149p73qejao4w0pivp7wn7dx" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
 | name                     = Konoyama toʻgʻoni
 | image                    = Konoyama Dam survey.jpg
 | image_caption            = 
 | name_official            = 高野山ダム
 | dam_crosses              = [[Shinano daryosi]]
 | location                 = [[Tsunan]], [[Niigata|Niigata prefekturasi]], [[Yaponiya]]
 | dam_type                 = 
 | dam_length               = 
 | dam_height               = 
 | dam_width_base           = 
 | dam_width_crest          = 
 | dam_volume               = 
 | spillway_type            = 
 | spillway_capacity        = 
 | construction_began       = 1968
 | opening                  = {{start date and age|1971}}
 | cost                     = 
 | owner                    = 
 | res_name                 = 
 | res_capacity_total       = 
 | res_catchment            = {{convert|218.6|km|mi|abbr=on}}
 | res_surface              = 
 | res_max_depth            = 
 | plant_operator           = 
 | plant_turbines           = 
 | plant_capacity           = 126
 | plant_annual_gen         = 
 | plant_commission         = 
 | plant_decommission       = 
 | location_map             = Yaponiya
 | location_map_caption     = 
 | location_map_size        = 
 | coordinates              = {{coord|36|56|38|N|138|38|14|E|type:landmark|display=inline,title}}
 | website                  = 
 | extra                    = 
 | res_capacity_active      = {{convert|560,000|m3|ft3|abbr=on}}
 | res_capacity_inactive    = {{convert|560,000|m3|ft3|abbr=on}}
 | purpose                  = 
}}

'''Konoyama toʻgʻoni''' (yaponcha: 高野山ダム, ''Kōnoyama damu'') – Yaponiyaning [[Niigata|Niigata prefekturasi]]dagi [[Tsunan]] shahrida joylashgan toʻgʻon. Uning qurilishi 1971-yilda yakunlangan&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0759 | title=Konoyama Dam ［Niigata Pref.］ | publisher=damnet.or.jp | accessdate=2 noyabr 2019 | arxivsana=2014-02-24 | arxivurl=https://web.archive.org/web/20140224014301/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0759 }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>mud8m5j149p73qejao4w0pivp7wn7dx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lycia zonaria</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1253226</id>
    <revision>
      <id>6181631</id>
      <parentid>5504570</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:57:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1686" sha1="2ak85nssu3apwb15omy7do4dkmmmhi7" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lycia zonaria
| olam = [[Eukariotlar]]
| tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| oila = [[Geometridae]]
| sarlavha =
| binar_nomi =
| tasvir =
}}

'''Lycia zonaria''' – [[Geometridae]] oilasiga mansub kuya turi. Ilk bor 1775-yilda Michael Denis va Ignaz Schiffermüller tomonidan tavsiflangan. [[Yevropa]]ning koʻp hududlarida uchraydi&lt;ref&gt; Patrice Leraut: Geometrid moths. In: ''Moths of Europe''. 1. Auflage. Band 2. NAP Editions, 2009, ISBN 978-2-913688-09-4 in English &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
[[Wikisource:The Moths of the British Isles Second Series/Chapter 10#296]] &lt;/ref&gt;.
[[Image:Lycia zonaria (HS) 14.JPG|thumb|left|200px]]
[[Image:Lycia zonaria (HS) 10.JPG|thumb|left|200px]]

== Kenja turlari ==
* ''Lycia zonaria zonaria''
* ''Lycia zonaria rossica'' &lt;small&gt;(Harrison, 1910)&lt;/small&gt;
* ''Lycia zonaria britannica'' &lt;small&gt;(Harrison, 1912)&lt;/small&gt;
&lt;gallery&gt;
File:Lycia zonaria (HS) 01.JPG |
File:Moths of the British Isles Series2 Plate126.jpg|
File:Lycia zonaria (HS) 02.JPG |
File:Lycia zonaria (HS) 06.JPG |
File:Lycia zonaria (HS) 05.JPG |
File:Moths of the British Isles Series2 Plate124.jpg|
&lt;/gallery&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Commonscat}}

* [https://ukmoths.org.uk/show.php?id=651 Belted beauty at ''UKMoths'']{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://web.archive.org/web/20170313044400/http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=445638 ''Fauna Europaea'']
* [http://www.lepiforum.de/lepiwiki.pl?Lycia_Zonaria ''Lepiforum e. V.'']

{{Taxonbar|from=Q33314}}

[[Category:Bistonini]]
[[Category:yevropa kuyalari]]
[[Category:osiyo kuyalari]]


{{Bistonini-stub}}</text>
      <sha1>2ak85nssu3apwb15omy7do4dkmmmhi7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kuromata toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1253845</id>
    <revision>
      <id>6181281</id>
      <parentid>5506230</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T12:07:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181281</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1444" sha1="80h14kfgq1lzja1dwvbjr5u2c5vybz9" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| name = Kuromata toʻgʻoni
| image = Kuromata Dam 2011-07.jpg
| name_official = 黒又ダム
| dam_crosses = Kuromata daryosi
| location = [[Niigata|Niigata prefekturasi]], [[Yaponiya]]
| dam_type = 
| dam_length = 217,5 m (713,6 fut)
| dam_height = 
| dam_width_base = 
| dam_width_crest = 
| dam_volume = 
| spillway_type = 
| spillway_capacity = 
| construction_began = 
| opening = 1926
| cost = 
| owner = 
| res_name = 
| res_capacity_total = 
| res_catchment = 117,5 km² (45,4 mi²)
| res_surface = 
| res_max_depth = 
| plant_operator = 
| plant_turbines =
| plant_capacity = 6
| plant_annual_gen = 
| plant_commission = 
| plant_decommission = 
| location_map = 
| location_map_size = 
| website = 
| extra = 
| dam_elevation_crest = 24,5 m (80,4 fut)
| purpose = 
}}

'''Kuromata toʻgʻoni''' ({{lang|ja|黒又ダム}}) – [[Yaponiya]]ning [[Niigata|Niigata prefekturasi]]da joylashgan toʻgʻon. U 1926-yilda qurib bitkazilgan&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0722 | title=Kuromata Dam ［Niigata Pref.］ | publisher=damnet.or.jp | accessdate=2 November 2019 | arxivsana=2016-03-04 | arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304050237/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0722 }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>80h14kfgq1lzja1dwvbjr5u2c5vybz9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Macaria alternata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1255116</id>
    <revision>
      <id>6181708</id>
      <parentid>6107701</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:41:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1925" sha1="kiwpcle2qq6ajsicuacpy8geyi01uvy" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Macaria alternata
| olam = [[Eukariotlar]]
| tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| oila = [[Geometridae]]
| sarlavha =
| tasvir =
}}

'''Macaria alternata''' — [[Geometridae]] oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur [[Yevropa]], [[Turkiya]], [[Kavkaz]], [[Gruziya]] va Janubiy Sibirda uchraydi&lt;ref&gt;Peder Skou, Pasi Sihvonen,2019 In: Axel Hausmann (Hrsg.): ''The Geometrid Moths of Europe''. 1. Auflage. Volume 5: Ennominae 1 Brill ISBN 9789004252202&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;Patrice Leraut: Geometrid moths. In: ''Moths of Europe''. 1. Auflage. Band 2. NAP Editions, 2009, ISBN 978-2-913688-09-4 in English&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
[[Wikisource:The Moths of the British Isles Second Series/Chapter 10#288]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://butterfly-conservation.org/uploads/Difficult_species_guide_page_36.pdf Guide to difficult species]&lt;/ref&gt;.

Lichinkalari tol, olxa, qoraqayin va jingʻil oʻsimliklari bilan oziqlanadi.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Commons category|Macaria alternata}}
{{Wikispecies}}
* [https://ukmoths.org.uk/show.php?id=275 Sharp-angled peacock on UKmoths] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20070606214919/http://ukmoths.org.uk/show.php?id=275 |date=2007-06-06 }}
* [http://www.lepiforum.de/lepiwiki.pl?Macaria_Alternata Lepiforum.de]
* [http://www.vlindernet.nl/vlindersoort.php?vq=Macaria+alternata&amp;gezocht=1 Vlindernet.nl {{in lang|nl}}] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170307123540/http://www.vlindernet.nl/vlindersoort.php?vq=Macaria+alternata&amp;gezocht=1 |date=2017-03-07 }}
* [http://www.mothscount.org/uploads/Difficult_species_guide_page_36.pdf Difficult Species Guide] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200727154320/http://www.mothscount.org/uploads/Difficult_species_guide_page_36.pdf |date=2020-07-27 }}

{{Taxonbar|from=Q25635}}

[[Category:Macariini]]

[[Category:osiyo kuyalari]]
[[Category:yevropa kuyalari]]

{{Macariini-stub}}</text>
      <sha1>kiwpcle2qq6ajsicuacpy8geyi01uvy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Macaria carbonaria</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1257070</id>
    <revision>
      <id>6181710</id>
      <parentid>6107985</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:43:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1055" sha1="p6pg8sr1gyi9an0bpvh8781pwz89cey" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Macaria carbonaria
| olam = [[Eukariotlar]]
| tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| oila = [[Geometridae]]
| sarlavha =
| tasvir =
}}

'''Macaria carbonaria''' — [[Geometridae]] oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1759-yilda Carl Alexander Clerck tomonidan tavsiflangan.

Ushbu tur Palearktika mintaqasining shimoliy qismida uchraydi.

== Havolalar ==
{{Commons}}
{{Wikispecies}}
* {{cite web |last=Kimber |first=Ian |url=https://ukmoths.org.uk/species/macaria-carbonaria/ |title=70.216 BF1895 Netted Mountain Moth ''Macaria carbonaria'' (Clerck, 1759) |website=UKMoths |accessdate=3 July 2019 |arxivsana=2025-03-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250322132855/https://www.ukmoths.org.uk/species/macaria-carbonaria/ }}
* [https://web.archive.org/web/20170307211028/http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=446303 ''Fauna Europaea'']
* [http://www.lepiforum.de/lepiwiki.pl?Macaria_Carbonaria ''Lepiforum e. V.'']

{{Taxonbar |from=Q25781}}

[[Category:Macariini]]

{{Macariini-stub}}</text>
      <sha1>p6pg8sr1gyi9an0bpvh8781pwz89cey</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spider-Man: Brand New Day</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1260360</id>
    <revision>
      <id>6181342</id>
      <parentid>5989865</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:26:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Just Khumoyun</username>
        <id>137686</id>
      </contributor>
      <comment>Asosi gʻoya hamda rollarda boʻlimlariga matn kiritildi</comment>
      <origin>6181342</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6352" sha1="sxceggqujiclnwfyaf9wp3rjkq21olc" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| tasvir               = Spider-Man Brand New Day logo.png
| izoh                 = 
| rejissyor            = [[Destin Daniel Cretton]]
| prodyuser            = {{Plainlist|
* [[Kevin Feige]]
* [[Amy Pascal]]
}}
| ssenariy_muallifi    = {{Plainlist|
* [[Chris McKenna (writer)|Chris McKenna]]
* [[Erik Sommers]]
}}
| hikoya               =
| asoslangan           = {{Based on|[[Spider-Man]]|[[Stan Lee]]|[[Steve Ditko]]}}
| rollarda             = {{Plainlist|
* [[Tom Holland]]
* [[Zendaya]]
* [[Jacob Batalon]]
* [[Sadie Sink]]
* [[Liza Colón-Zayas]]
* [[Jon Bernthal]]
* [[Mark Ruffalo]]
* [[Michael Mando]]
* [[Tramell Tillman]]
}}
| operator             = [[Brett Pawlak]]
| montajyor            =
| bastakor             =
| studiya              = {{Plainlist|
* [[Columbia Pictures]]
* [[Marvel Studios]]
* Pascal Pictures
}}
| distribyutor         = [[Sony Pictures Releasing]]
| premyera             = {{premyera sanasi|2026|7|31}}
| davomiylik           =
| mamlakat             = United States
| til                  = English
| byudjet              =
| daromad              =
}}
'''Spider-Man: Brand New Day''' ''—'' [[Marvel Comics]] qahramoni [[Oʻrgimchak odam|Oʻrgimchak-odam]] obraziga asoslangan, suratga olinishi rejalashtirilgan amerikalik superqahramon filmi hisoblanadi. Mazkur kartina [[Columbia Pictures]] hamda [[Marvel Studios]] hamkorligida ishlab chiqarilib, [[Sony Pictures Releasing]] tomonidan tarqatiladi. Film [[Marvel kinematografiya koinoti|Marvel Kino Olamining]] 38-filmi hamda [[Spider-Man: No Way Home|Oʻrgimchak-odam:]] [[Spider-Man: No Way Home|Uyga yoʻl yoʻq]] (2021) kartinasidan keyingi MKO doirasidagi Oʻrgimchak-odam haqidagi toʻrtinchi film sifatida taqdim etilishi koʻzda tutilgan.

Filmga [[Destin Daniel Cretton]] rejissyorlik qilib, ssenariy [[Chris Mckenna]] va [[Erik Sommers]] tomonidan yaratilmoqda. Filmda bosh qahramon Peter Parker / Oʻrgimchak-odam obrazini [[Tom Holland]] ijro etadi. Shuningdek, filmda [[Zendaya]], [[Jacob Batalon]], [[Sadie Sink]], [[Liza Colón-Zayas]], [[Jon Bernthal]], [[Mark Ruffalo]], [[Michael Gandolfini|Michael Mando]], hamda&lt;nowiki/&gt;[[Tramell Tillman]] kabi mashhur aktyorlar ham ishtirok etishadi.

== Asosiy gʻoya ==
[[Spider-Man: No Way Home|Oʻrgimchak odam: Uyga yoʻl yoʻq]] filmidan soʻngidagi [[Doktor Strange|Doktor Strangening]] afsunidan soʻng butun dunyo Peter Parkerning mavjudligini unutadi&lt;ref name=&quot;FeigeBNDJul2025&quot;&gt;{{Cite magazine |last1=Mullor |first1=Mireia |last2=Tanswell |first2=Adam |date=July 21, 2025 |title=MCU boss Kevin Feige reveals why Marvel is pairing up Spider-Man and The Punisher in Brand New Day: &quot;[It's] street-level crime as opposed to world-ending events&quot; |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/superhero-movies/mcu-boss-kevin-feige-reveals-why-marvel-is-pairing-up-spider-man-and-the-punisher-in-brand-new-day-its-street-level-crime-as-opposed-to-world-ending-events/ |url-status=live |magazine=[[Total Film]] |publisher=[[GamesRadar+]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250722123717/https://www.gamesradar.com/entertainment/superhero-movies/mcu-boss-kevin-feige-reveals-why-marvel-is-pairing-up-spider-man-and-the-punisher-in-brand-new-day-its-street-level-crime-as-opposed-to-world-ending-events/ |archive-date=July 22, 2025 |access-date=July 22, 2025}}&lt;/ref&gt;. Oradan toʻrt yil oʻtib Peter shaxsi nomaʼlumligicha [[Nyu-York|New York]] shahrini oʻrgimchak odam sifatida ximoya qilishda davom etadi hamda uning super qobilyatlari xavfli [[Evolutsiya|evolutsiyaga]] uchrayotgan paytda yangi xavflarni bartaraf etishga urinadi&lt;ref name=&quot;TheWrapTrailer&quot;&gt;{{Cite web |last=Knapp |first=JD |date=March 18, 2026 |title='Spider-Man: Brand New Day' Trailer Brings a Brand New Threat to Tom Holland's Forgotten Superhero |url=https://www.thewrap.com/creative-content/movies/spider-man-brand-new-day-trailer-tom-holland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318150205/https://www.thewrap.com/creative-content/movies/spider-man-brand-new-day-trailer-tom-holland/ |archive-date=March 18, 2026 |access-date=March 18, 2026 |website=[[TheWrap]]}}&lt;/ref&gt;.

== Rollarda ==

* [[Tom Holland]] Peter Parker (Oʻrgimchak-odam) rolida&lt;ref name=&quot;Jul2026Date&quot;&gt;{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=October 25, 2024 |title=Sony Adds Untitled 'Spider-Man' With Tom Holland To Summer 2026 Calendar; Destin Daniel Cretton Directing |url=https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241025180924/https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |archive-date=October 25, 2024 |access-date=October 25, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}&lt;/ref&gt;.
* [[Zendaya]] Michelle Jones-Watson / MJ rolida.
* Sadie Sink&lt;ref name=&quot;SinkCast&quot;&gt;{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=March 12, 2025 |title='Stranger Things' Star Sadie Sink Joins Tom Holland In Next 'Spider-Man' Movie |url=https://deadline.com/2025/03/sadie-sink-spider-man-movie-1236323300/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312172218/https://deadline.com/2025/03/sadie-sink-spider-man-movie-1236323300/ |archive-date=March 12, 2025 |access-date=March 12, 2025 |website=[[Deadline Hollywood]]}}&lt;/ref&gt;.
* [[Jacob Batalon]] Ned Leeds rolida.
* Jon Bernthal Frank Castle / Punisher rolida.
* Tramell Tillman Bill Metzger rolida&lt;ref name=&quot;TillmanRoleConfirmed&quot;&gt;{{Cite web |last=Behbakht |first=Andy |date=June 17, 2026 |title=Major X-Men Villain Confirmed For Spider-Man: Brand New Day |url=https://screenrant.com/spiderman-brand-new-day-xmen-villain-william-metzger-tramell-tillman/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260618092653/https://screenrant.com/spiderman-brand-new-day-xmen-villain-william-metzger-tramell-tillman/ |archive-date=June 18, 2026 |access-date=June 18, 2026 |website=[[Screen Rant]]}}&lt;/ref&gt;.
* Michael Mando Mac Gargan / Scorpion rolida.
* [[Mark Ruffalo]] Bruce Banner / Hulk rolida.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDbda film}}

[[Turkum:2026-yil filmlari]]
[[Turkum:AQSh filmlari]]
[[Turkum:Superqahramonlar haqidagi AQSh filmlari]]
[[Turkum:Marvel kinematografiya koinoti filmlari]]
[[Turkum:Destin Daniel Cretton filmlari]]
[[Turkum:Columbia Pictures filmlari]]
[[Turkum:AQSH ilmiy-fantastik filmlari]]</text>
      <sha1>sxceggqujiclnwfyaf9wp3rjkq21olc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181761</id>
      <parentid>6181342</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T11:05:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Just Khumoyun</username>
        <id>137686</id>
      </contributor>
      <comment>Rollarda boʻlimiga matn kiritildi</comment>
      <origin>6181761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15393" sha1="t58fdx8sg5ichum8ho7ua983rtodozk" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| tasvir               = Spider-Man Brand New Day logo.png
| izoh                 = 
| rejissyor            = [[Destin Daniel Cretton]]
| prodyuser            = {{Plainlist|
* [[Kevin Feige]]
* [[Amy Pascal]]
}}
| ssenariy_muallifi    = {{Plainlist|
* [[Chris McKenna (writer)|Chris McKenna]]
* [[Erik Sommers]]
}}
| hikoya               =
| asoslangan           = {{Based on|[[Spider-Man]]|[[Stan Lee]]|[[Steve Ditko]]}}
| rollarda             = {{Plainlist|
* [[Tom Holland]]
* [[Zendaya]]
* [[Jacob Batalon]]
* [[Sadie Sink]]
* [[Liza Colón-Zayas]]
* [[Jon Bernthal]]
* [[Mark Ruffalo]]
* [[Michael Mando]]
* [[Tramell Tillman]]
}}
| operator             = [[Brett Pawlak]]
| montajyor            =
| bastakor             =
| studiya              = {{Plainlist|
* [[Columbia Pictures]]
* [[Marvel Studios]]
* Pascal Pictures
}}
| distribyutor         = [[Sony Pictures Releasing]]
| premyera             = {{premyera sanasi|2026|7|31}}
| davomiylik           =
| mamlakat             = United States
| til                  = English
| byudjet              =
| daromad              =
}}
'''Spider-Man: Brand New Day''' ''—'' [[Marvel Comics]] qahramoni [[Oʻrgimchak odam|Oʻrgimchak-odam]] obraziga asoslangan, suratga olinishi rejalashtirilgan amerikalik superqahramon filmi hisoblanadi. Mazkur kartina [[Columbia Pictures]] hamda [[Marvel Studios]] hamkorligida ishlab chiqarilib, [[Sony Pictures Releasing]] tomonidan tarqatiladi. Film [[Marvel kinematografiya koinoti|Marvel Kino Olamining]] 38-filmi hamda [[Spider-Man: No Way Home|Oʻrgimchak-odam:]] [[Spider-Man: No Way Home|Uyga yoʻl yoʻq]] (2021) kartinasidan keyingi MKO doirasidagi Oʻrgimchak-odam haqidagi toʻrtinchi film sifatida taqdim etilishi koʻzda tutilgan.

Filmga [[Destin Daniel Cretton]] rejissyorlik qilib, ssenariy [[Chris Mckenna]] va [[Erik Sommers]] tomonidan yaratilmoqda. Filmda bosh qahramon Peter Parker / Oʻrgimchak-odam obrazini [[Tom Holland]] ijro etadi. Shuningdek, filmda [[Zendaya]], [[Jacob Batalon]], [[Sadie Sink]], [[Liza Colón-Zayas]], [[Jon Bernthal]], [[Mark Ruffalo]], [[Michael Gandolfini|Michael Mando]], hamda&lt;nowiki/&gt;[[Tramell Tillman]] kabi mashhur aktyorlar ham ishtirok etishadi.

== Asosiy gʻoya ==
[[Spider-Man: No Way Home|Oʻrgimchak odam: Uyga yoʻl yoʻq]] filmidan soʻngidagi [[Doktor Strange|Doktor Strangening]] afsunidan soʻng butun dunyo Peter Parkerning mavjudligini unutadi&lt;ref name=&quot;FeigeBNDJul2025&quot;&gt;{{Cite magazine |last1=Mullor |first1=Mireia |last2=Tanswell |first2=Adam |date=July 21, 2025 |title=MCU boss Kevin Feige reveals why Marvel is pairing up Spider-Man and The Punisher in Brand New Day: &quot;[It's] street-level crime as opposed to world-ending events&quot; |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/superhero-movies/mcu-boss-kevin-feige-reveals-why-marvel-is-pairing-up-spider-man-and-the-punisher-in-brand-new-day-its-street-level-crime-as-opposed-to-world-ending-events/ |url-status=live |magazine=[[Total Film]] |publisher=[[GamesRadar+]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250722123717/https://www.gamesradar.com/entertainment/superhero-movies/mcu-boss-kevin-feige-reveals-why-marvel-is-pairing-up-spider-man-and-the-punisher-in-brand-new-day-its-street-level-crime-as-opposed-to-world-ending-events/ |archive-date=July 22, 2025 |access-date=July 22, 2025}}&lt;/ref&gt;. Oradan toʻrt yil oʻtib Peter shaxsi nomaʼlumligicha [[Nyu-York|New York]] shahrini oʻrgimchak odam sifatida ximoya qilishda davom etadi hamda uning super qobilyatlari xavfli [[Evolutsiya|evolutsiyaga]] uchrayotgan paytda yangi xavflarni bartaraf etishga urinadi&lt;ref name=&quot;TheWrapTrailer&quot;&gt;{{Cite web |last=Knapp |first=JD |date=March 18, 2026 |title='Spider-Man: Brand New Day' Trailer Brings a Brand New Threat to Tom Holland's Forgotten Superhero |url=https://www.thewrap.com/creative-content/movies/spider-man-brand-new-day-trailer-tom-holland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318150205/https://www.thewrap.com/creative-content/movies/spider-man-brand-new-day-trailer-tom-holland/ |archive-date=March 18, 2026 |access-date=March 18, 2026 |website=[[TheWrap]]}}&lt;/ref&gt;.

== Rollarda ==

* [[Tom Holland]] Peter Parker (Oʻrgimchak-odam) rolida&lt;ref name=&quot;Jul2026Date&quot;&gt;{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=October 25, 2024 |title=Sony Adds Untitled 'Spider-Man' With Tom Holland To Summer 2026 Calendar; Destin Daniel Cretton Directing |url=https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241025180924/https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |archive-date=October 25, 2024 |access-date=October 25, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}&lt;/ref&gt;. Radioaktiv o‘rgimchak chaqqanidan so‘ng o‘rgimchakka xos qobiliyatlarga ega bo‘lgan sobiq [[Qasoskorlar|Qasoskor]] Peter Parker [[Spider-Man: No Way Home|O‘rgimchak odam: Uyga yo‘l yo‘q]] filmi voqealaridan so‘ng butunlay yangi hayot boshlaydi&lt;ref name=&quot;Jul2026Date2&quot;&gt;{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=October 25, 2024 |title=Sony Adds Untitled 'Spider-Man' With Tom Holland To Summer 2026 Calendar; Destin Daniel Cretton Directing |url=https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241026230930/https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |archive-date=October 26, 2024 |access-date=October 25, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}&lt;/ref&gt;. [[Doktor Strange|Doctor Strangening]] sehri sababli butun dunyo uning kimligini unutadi va Parker jamiyat uchun noma’lum shaxsga aylanadi. Endilikda u [[Nyu-York]] shahrini ko‘cha jinoyatchilaridan himoya qilishni o‘zining asosiy maqsadiga aylantiradi&lt;ref name=&quot;FeigeBNDJul20252&quot;&gt;{{Cite magazine |last1=Mullor |first1=Mireia |last2=Tanswell |first2=Adam |date=July 21, 2025 |title=MCU boss Kevin Feige reveals why Marvel is pairing up Spider-Man and The Punisher in Brand New Day: &quot;[It's] street-level crime as opposed to world-ending events&quot; |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/superhero-movies/mcu-boss-kevin-feige-reveals-why-marvel-is-pairing-up-spider-man-and-the-punisher-in-brand-new-day-its-street-level-crime-as-opposed-to-world-ending-events/ |url-status=live |magazine=[[Total Film]] |publisher=[[GamesRadar+]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250722123717/https://www.gamesradar.com/entertainment/superhero-movies/mcu-boss-kevin-feige-reveals-why-marvel-is-pairing-up-spider-man-and-the-punisher-in-brand-new-day-its-street-level-crime-as-opposed-to-world-ending-events/ |archive-date=July 22, 2025 |access-date=July 22, 2025}}&lt;/ref&gt;. Rejissyor [[Destin Daniel Cretton|Destin Daniel Crettonning]] ta’kidlashicha, Parker endi bor e’tiborini O‘rgimchak Odam bo‘lishga qaratadi&lt;ref name=&quot;FeigeEmpireMay2026&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Travis |first=Ben |date=May 28, 2026 |title=Spider-Man: Brand New Day Is First MCU Film To Centre 'Classic Elements' Of Spidey, Says Kevin Feige |url=https://www.empireonline.com/movies/news/spider-man-brand-new-day-classic-elements-of-spidey-kevin-feige-exclusive/ |url-status=live |magazine=[[Empire (magazine)|Empire]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260528163536/https://www.empireonline.com/movies/news/spider-man-brand-new-day-classic-elements-of-spidey-kevin-feige-exclusive/ |archive-date=May 28, 2026 |access-date=May 28, 2026}}&lt;/ref&gt;. [[Tom Holland]] esa ushbu rolni o‘ziga xos chuqur hissiyotlarga boy ekanligini ta’kidlagan. Uning aytishicha, doimiy fidoyilik va o‘z manfaatlaridan voz kechish Parkerning shaxsiy hayoti hamda sog‘lig‘iga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Film, shuningdek, Parkerning o‘smirlik davridan kattalar hayotiga o‘tish jarayonida o‘zligini anglash yo‘lidagi izlanishlarini yoritadi&lt;ref name=&quot;HollandMar2026ESB&quot;&gt;{{Cite web |date=March 20, 2026 |title=WATCH: Tom Holland Swings by ESB to Drop &quot;Spider-Man: Brand New Day&quot; Trailer |url=https://www.esbnyc.com/blog/watch-tom-holland-swings-esb-drop-spider-man-brand-new-day-trailer |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260321102326/https://www.esbnyc.com/blog/watch-tom-holland-swings-esb-drop-spider-man-brand-new-day-trailer |archive-date=March 21, 2026 |access-date=March 21, 2026 |website=[[The Empire State Building]]}}&lt;/ref&gt;. Holland bu obrazni talqin qilishda o‘zining hayotiy tajribalaridan ham ilhomlangani aytiladi. Jinoyatchilikka qarshi tinimsiz kurash va bir vaqtlar unga yaqin bo‘lgan do‘stlarining usiz hayotlarini davom ettirayotganini ko‘rish Parkerning qobiliyatlarida yangi o‘zgarishlarni yuzaga keltiradi. Natijada u tanasidan tabiiy ravishda o‘rgimchak to‘ri ishlab chiqarish qobiliyatiga ega bo‘ladi&lt;ref name=&quot;NewTrailer&amp;Tickets&quot;&gt;{{Cite web |date=June 17, 2026 |title='Spider-Man: Brand New Day' Trailer and Movie Tickets Go Live |url=https://www.marvel.com/articles/movies/spider-man-brand-new-day-trailer-and-movie-tickets-go-live |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617194051/https://www.marvel.com/articles/movies/spider-man-brand-new-day-trailer-and-movie-tickets-go-live |archive-date=June 17, 2026 |access-date=June 18, 2026 |website=[[Marvel.com]]}}&lt;/ref&gt;. Bu qobiliyat Sam Raimi rejissyorligida suratga olingan bosh rolni [[Tobey Maguire]] ijro etgan [[O‘rgimchak-odam (film)|O‘rgimchak Odam]] filmlaridagi qobiliyatiga o‘xshashdir&lt;ref name=&quot;EWTrailer&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Romano |first=Nick |date=March 18, 2026 |title='Spider-Man: Brand New Day' trailer reveals Punisher, Hulk, Scorpion, and mutating Peter Parker |url=https://ew.com/spider-man-brand-new-day-trailer-punisher-hulk-scorpion-11928072 |url-status=live |magazine=[[Entertainment Weekly]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318121040/https://ew.com/spider-man-brand-new-day-trailer-punisher-hulk-scorpion-11928072 |archive-date=March 18, 2026 |access-date=March 18, 2026}}&lt;/ref&gt;.
* [[Zendaya]] Michelle Jones-Watson / MJ rolida. Parkerning sobiq sinfdoshi hamda sevgilisi. MJ hozirda [[Massachusetts texnologiya instituti|Massachusetts texnologiya institutida]] (MIT) Ned Leeds bilan birga taqsil oladi&lt;ref name=&quot;GizmodoTrailer&quot;&gt;{{Cite web |last=Whitbrook |first=James |date=March 18, 2026 |title=Breaking Down the Secrets of the 'Spider-Man: Brand New Day' Trailer |url=https://gizmodo.com/spider-man-brand-new-day-trailer-breakdown-marvel-2000734989 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318210041/https://gizmodo.com/spider-man-brand-new-day-trailer-breakdown-marvel-2000734989 |archive-date=March 18, 2026 |access-date=March 18, 2026 |website=[[Gizmodo]]}}&lt;/ref&gt;. Filmda MJning yangi sevgilisi paydo bo‘lishi Parkerning ichki dunyosida hissiy ziddiyatlarga sabab bo‘ladi&lt;ref name=&quot;TFTrailer&quot;&gt;{{Cite web |last=Russell |first=Bradley |date=March 18, 2026 |title=Spider-Man: Brand New Day trailer brings in Punisher and Mark Ruffalo's Hulk as Tom Holland's Peter Parker faces iconic villains and personal heartbreak |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/spider-man-brand-new-day-trailer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318141559/https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/spider-man-brand-new-day-trailer/ |archive-date=March 18, 2026 |access-date=March 18, 2026 |website=[[Total Film]] |publisher=[[GamesRadar+]]}}&lt;/ref&gt;. 
* Sadie Sink&lt;ref name=&quot;SinkCast&quot;&gt;{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=March 12, 2025 |title='Stranger Things' Star Sadie Sink Joins Tom Holland In Next 'Spider-Man' Movie |url=https://deadline.com/2025/03/sadie-sink-spider-man-movie-1236323300/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312172218/https://deadline.com/2025/03/sadie-sink-spider-man-movie-1236323300/ |archive-date=March 12, 2025 |access-date=March 12, 2025 |website=[[Deadline Hollywood]]}}&lt;/ref&gt;.
* [[Jacob Batalon]] Ned Leeds rolida. Parkerning MJ bilan hozirda MIT da taqsil olayotgan sobiq do‘sti&lt;ref name=&quot;GizmodoTrailer2&quot;&gt;{{Cite web |last=Whitbrook |first=James |date=March 18, 2026 |title=Breaking Down the Secrets of the 'Spider-Man: Brand New Day' Trailer |url=https://gizmodo.com/spider-man-brand-new-day-trailer-breakdown-marvel-2000734989 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318210041/https://gizmodo.com/spider-man-brand-new-day-trailer-breakdown-marvel-2000734989 |archive-date=March 18, 2026 |access-date=March 18, 2026 |website=[[Gizmodo]]}}&lt;/ref&gt;. U O‘rgimchak odam ular yuqori maktabda o‘qib yurgan vaqtlari ularning hayotini saqlab qolgani uchun raxmat aytish hamda kimligini bilish ilinjida &quot;Spidey tracker&quot; degan ilova yaratadi&lt;ref name=&quot;VarietyCinemaConFootage&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Rubin |first=Rebecca |date=April 13, 2026 |title='Spider-Man: Brand New Day' Footage at CinemaCon Reveals Tom Holland's Peter Parker Discovering Zendaya's New Love Interest |url=https://variety.com/2026/film/news/spider-man-brand-new-day-footage-cinemacon-tom-holland-zendaya-love-interest-1236704423/ |url-status=live |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260414122819/https://variety.com/2026/film/news/spider-man-brand-new-day-footage-cinemacon-tom-holland-zendaya-love-interest-1236704423/ |archive-date=April 14, 2026 |access-date=April 14, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;EWCinemaConFootage&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stenzel |first=Wesley |date=April 14, 2026 |title=Spider-Man: Brand New Day at CinemaCon: Here's what we saw in the new footage |url=https://ew.com/spider-man-brand-new-day-cinemacon-footage-11948022 |url-status=live |magazine=[[Entertainment Weekly]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260414140711/https://ew.com/spider-man-brand-new-day-cinemacon-footage-11948022 |archive-date=April 14, 2026 |access-date=April 14, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;SamsungGalaxyVariety&quot;&gt;{{Cite web |last=Steinberg |first=Brian |date=June 16, 2026 |title=Samsung Galaxy Gets Starring Role in 'Spider Man: Brand New Day' |url=https://variety.com/2026/tv/news/samsung-galaxy-spider-man-brand-new-day-1236782164/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260616193616/https://variety.com/2026/tv/news/samsung-galaxy-spider-man-brand-new-day-1236782164/ |archive-date=June 16, 2026 |access-date=June 16, 2026 |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}&lt;/ref&gt;.
* Jon Bernthal Frank Castle / Punisher rolida.
* Tramell Tillman Bill Metzger rolida&lt;ref name=&quot;TillmanRoleConfirmed&quot;&gt;{{Cite web |last=Behbakht |first=Andy |date=June 17, 2026 |title=Major X-Men Villain Confirmed For Spider-Man: Brand New Day |url=https://screenrant.com/spiderman-brand-new-day-xmen-villain-william-metzger-tramell-tillman/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260618092653/https://screenrant.com/spiderman-brand-new-day-xmen-villain-william-metzger-tramell-tillman/ |archive-date=June 18, 2026 |access-date=June 18, 2026 |website=[[Screen Rant]]}}&lt;/ref&gt;.
* Michael Mando Mac Gargan / Scorpion rolida.
* [[Mark Ruffalo]] Bruce Banner / Hulk rolida.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDbda film}}

[[Turkum:2026-yil filmlari]]
[[Turkum:AQSh filmlari]]
[[Turkum:Superqahramonlar haqidagi AQSh filmlari]]
[[Turkum:Marvel kinematografiya koinoti filmlari]]
[[Turkum:Destin Daniel Cretton filmlari]]
[[Turkum:Columbia Pictures filmlari]]
[[Turkum:AQSH ilmiy-fantastik filmlari]]</text>
      <sha1>t58fdx8sg5ichum8ho7ua983rtodozk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kuromatagawa to‘g‘oni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1266181</id>
    <revision>
      <id>6181282</id>
      <parentid>5546438</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T12:09:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181282</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1737" sha1="lwybv4t165vi3hvdtemrlofce18akpd" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| name                 = Kuromatagawa toʻgʻoni
| image                = Kuromatagawa I Dam 2011-07.jpg
| image_caption        =
| name_official        = 黒又川第一ダム
| dam_crosses          =
| location             = [[Uonuma]], [[Niigata|Niigata prefekturasi]], [[Yaponiya]]
| dam_type             =
| dam_length           = 
| dam_height           = 
| dam_width_base       =
| dam_width_crest      =
| dam_volume           =
| spillway_type        = 
| spillway_capacity    = 
| construction_began   = 
| opening              = 1958
| cost                 = 
| owner                = 
| res_name             =
| res_capacity_total   =
| res_catchment        = 
| res_surface          =
| res_max_depth        =
| plant_operator       =
| plant_turbines       = 
| plant_capacity       = 
| plant_annual_gen     =
| plant_commission     = 
| plant_decommission   =
| location_map         =  
| location_map_caption =
| location_map_size    =
| coordinates          = 
| website              =
| extra                =
}}

'''Kuromatagawa toʻgʻoni''' ({{lang|ja|黒又川第一ダム}}) – [[Yaponiya]]ning [[Niigata|Niigata prefekturasi]] [[Uonuma]] shahrida joylashgan toʻgʻon. U 1958-yilda qurib bitkazilgan&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0745 | title=Kuromatagawa No.1 Dam ［Niigata Pref.］ | publisher=damnet.or.jp | accessdate=2 November 2019 | arxivsana=2014-02-24 | arxivurl=https://web.archive.org/web/20140224020403/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0745 }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>lwybv4t165vi3hvdtemrlofce18akpd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kuze toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1266190</id>
    <revision>
      <id>6181290</id>
      <parentid>5546452</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T12:48:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181290</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1241" sha1="dnng0vl45jay56gjh92bb7ay086hzwj" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
|name                 = Kuze toʻgʻoni
|image                = Kuze Dam.jpg
|image_caption        =
|name_official        = 久瀬ダム
|dam_crosses          =
|res_name             =
|location             = [[Ibigava|Ibigawa]], [[Gifu|Gifu prefekturasi]], [[Yaponiya]]
|dam_length           =
|dam_height           =
|dam_width_base       =
|construction_began   =
|opening              = 1953
|cost                 =
|res_capacity_total   =
|res_catchment        =
|res_surface          =
|coordinates          = 
|extra                =
}}

'''Kuze toʻgʻoni''' ({{lang|ja|久瀬ダム}}) – [[Yaponiya]]ning [[Gifu|Gifu prefekturasi]] [[Ibigava|Ibigawa]] shahrida joylashgan toʻgʻon. U 1953-yilda qurib bitkazilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=1075|title=Kuze Dam ［Gifu Pref.］ - Dams in Japan|qaralgan sana=2025-09-05|arxivsana=2014-02-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140224021057/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=1075}}&lt;/ref&gt;.

[[File:Kuze Dam left view.jpg|left|300px]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>dnng0vl45jay56gjh92bb7ay086hzwj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Makio toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1266193</id>
    <revision>
      <id>6181772</id>
      <parentid>5546455</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T11:49:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1418" sha1="fxp6y7uejf9nm4md9cqt4pr5iyrkt4k" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| name = Makio toʻgʻoni
| image = Makio Dam.jpg
| name_official = 牧尾ダム
| dam_crosses =  
| location = [[Nagano|Nagano prefekturasi]], [[Yaponiya]]
| dam_type =  
| dam_length = 260 m (853 fut)
| dam_height = 104,5 m (342,8 fut)
| dam_width_base = 
| dam_width_crest = 
| dam_volume = 2 616 000 m³ (3 421 599 yd³)
| spillway_type = 
| spillway_capacity = 
| construction_began = 1957
| opening = 1961
| cost = 
| owner = 
| res_name =  
| res_capacity_total = 
| res_catchment = 304 km² (117,4 mi²)
| res_surface = 
| res_max_depth = 
| plant_operator =  
| plant_turbines = 
| plant_capacity = 37
| plant_annual_gen = 
| plant_commission = 
| plant_decommission = 
| location_map = 
| location_map_size = 
| coordinates =  
| website = 
| extra = 
| purpose =  
}}

'''Makio toʻgʻoni''' ({{lang|ja|牧尾ダム}}) – [[Yaponiya]]ning [[Nagano|Nagano prefekturasi]]da joylashgan toʻgʻon. U 1961-yilda qurib bitkazilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=1013|title=Makio Dam (Pre) ［Nagano Pref.］ - Dams in Japan|qaralgan sana=2025-09-05|arxivsana=2015-05-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150530232132/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=1013}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>fxp6y7uejf9nm4md9cqt4pr5iyrkt4k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lythria purpuraria</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1267537</id>
    <revision>
      <id>6181695</id>
      <parentid>5650182</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:21:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1643" sha1="c3v8vfoah4m4wsbkoywgbun564b4jzz" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lythria purpuraria
 | olam = [[Eukariotlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Geometridae]]
 | avlod = [[Lythria]]
 | tur = ''Lythria purpuraria''
 | tasvir = 
}}

'''Lythria purpuraria''' — [[Geometridae]] oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur [[G‘arbiy Yevropa]]dan [[Sibir]], [[Rossiya]], [[Ukraina]], [[Turkmaniston]] va [[Qozog‘iston]]gacha uchraydi&lt;ref&gt;Õunap, Erki &amp; Mironov, Vladimir &amp; Viidalepp, Jaan. (2009). Molecular phylogeny of the genus Lythria and description of the male genitalia of L. venustata (Lepidoptera: Geometridae: Sterrhinae). ''European Journal of Entomology'', 106, 643-650.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Õunap, E., Viidalepp, J., &amp; Saarma, U. (2008). Systematic position of Lythriini revised: transferred from Larentiinae to Sterrhinae (Lepidoptera, Geometridae). ''Zoologica Scripta'', 37(4), 405–413.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=UKmoths |url=https://ukmoths.org.uk/species/lythria-purpuraria/ |qaralgan sana=2025-09-09 |arxivsana=2025-06-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250624184931/https://www.ukmoths.org.uk/species/lythria-purpuraria/ }}&lt;/ref&gt;.
[[Image:Buckler W The larvæ of the British butterflies and moths PlateCXLVII.jpg|thumb|140px|4-rasm. Oxirgi qobigʻini tashlagandan keyingi lichinkalar]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar == 
*[https://web.archive.org/web/20170312200241/http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=445054 Fauna Europaea]
*[http://www.lepiforum.de/lepiwiki.pl?Lythria_Purpuraria Lepiforum.de]


{{Taxonbar|from=Q6585375}}

[[Category:Lythriini]]

{{Sterrhinae-stub}}</text>
      <sha1>c3v8vfoah4m4wsbkoywgbun564b4jzz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya munozarasi:Yaratishga</title>
    <ns>5</ns>
    <id>1281005</id>
    <revision>
      <id>6181612</id>
      <parentid>6176465</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:11:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AkramovMirodil2003</username>
        <id>283102</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Bilmadim</comment>
      <origin>6181612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6101" sha1="azrmwm53tessai4lspqavyzy5i4eplq" xml:space="preserve">Grand Print Packing Box

== Facebook  ==

Facebook — ijtimoiy tarmoq xizmati bo‘lib, foydalanuvchilarga shaxsiy profil yaratish, muloqot qilish, foto va video almashish imkonini beradi. Facebook 2004-yilda AQShda tashkil etilgan. [[Foydalanuvchi:TEXNIKUM.UZ|TEXNIKUM.UZ]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:TEXNIKUM.UZ|munozara]]) 19:13, 2026-yil 9-yanvar (UTC)

== QEXERON ==

'''Shohjaxon Abduvaliyev (Qexeron) — Vikipediya qoralamasi'''

'''Shohjaxon Abduvaliyev''' (to'liq ismi: Abduvaliyev Shohjaxon; taxallusi: '''Qexeron''') — o'zbekistonlik treyder, raqamli kontent yaratuvchisi va texnologiya tadbirkori. U moliya bozorlari, sun'iy intellekt va raqamli iqtisodiyot sohasidagi faoliyati bilan tanilgan.

'''Biografiyasi'''

Shohjaxon Abduvaliyev O'zbekistonda tug'ilgan. Yoshligidan texnologiyalarga bo'lgan qiziqishi uni raqamli moliya va dasturlash olamiga yetaklagan. Keyinchalik u internet kengliklarida '''&quot;Qexeron&quot;''' brendi ostida o'zining raqamli identitetini shakllantirdi.

'''Faoliyati'''

Abduvaliyevning asosiy faoliyati moliya bozorlarida tahlil olib borish va treyding sohasida ta'limiy kontent yaratishga qaratilgan. U trading va sun'iy intellekt texnologiyalarini birlashtirish orqali moliya sohasini soddalashtirish tarafdori hisoblanadi.

'''Qexeron.uz loyihasi'''

2026-yil boshlarida Shohjaxon Abduvaliyev tomonidan '''qexeron.uz''' platformasi ishga tushirildi. Loyihaning asosiy maqsadi — treyderlar uchun professional grafik tahlil asboblarini va moliyaviy ma'lumotlarni bepul taqdim etuvchi terminal yaratishdir. Sayt zamonaviy SEO texnologiyalari va foydalanuvchi qulayligi (PWA) asosida ishlab chiqilgan.

'''Brend va ijtimoiy tarmoqlar'''

&quot;Qexeron&quot; brendi ostida Shohjaxon Telegram, Instagram, TikTok va YouTube kabi platformalarda faoliyat yuritadi. Uning kontenti asosan:

• Texnologik innovatsiyalar;

• Moliyaviy savodxonlik va treyding;

• Sun'iy intellektning amaliy qo'llanilishi haqida. [[Foydalanuvchi:Qexeron|Qexeron]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Qexeron|munozara]]) 12:15, 2026-yil 13-fevral (UTC)

:'''Shohjaxon Abduvaliyev (Qexeron) — Vikipediya qoralamasi'''
:'''Shohjaxon Abduvaliyev''' (to'liq ismi: Abduvaliyev Shohjaxon; taxallusi: '''Qexeron''') — o'zbekistonlik treyder, raqamli kontent yaratuvchisi va texnologiya tadbirkori. U moliya bozorlari, sun'iy intellekt va raqamli iqtisodiyot sohasidagi faoliyati bilan tanilgan.
:'''Biografiyasi'''
:Shohjaxon Abduvaliyev O'zbekistonda tug'ilgan. Yoshligidan texnologiyalarga bo'lgan qiziqishi uni raqamli moliya va dasturlash olamiga yetaklagan. Keyinchalik u internet kengliklarida '''&quot;Qexeron&quot;''' brendi ostida o'zining raqamli identitetini shakllantirdi.
:'''Faoliyati'''
:Abduvaliyevning asosiy faoliyati moliya bozorlarida tahlil olib borish va treyding sohasida ta'limiy kontent yaratishga qaratilgan. U trading va sun'iy intellekt texnologiyalarini birlashtirish orqali moliya sohasini soddalashtirish tarafdori hisoblanadi.
:'''Qexeron.uz loyihasi'''
:2026-yil boshlarida Shohjaxon Abduvaliyev tomonidan '''qexeron.uz''' platformasi ishga tushirildi. Loyihaning asosiy maqsadi — treyderlar uchun professional grafik tahlil asboblarini va moliyaviy ma'lumotlarni bepul taqdim etuvchi terminal yaratishdir. Sayt zamonaviy SEO texnologiyalari va foydalanuvchi qulayligi (PWA) asosida ishlab chiqilgan.
:'''Brend va ijtimoiy tarmoqlar'''
:&quot;Qexeron&quot; brendi ostida Shohjaxon Telegram, Instagram, TikTok va YouTube kabi platformalarda faoliyat yuritadi. Uning kontenti asosan:
:• Texnologik innovatsiyalar;
:• Moliyaviy savodxonlik va treyding;
:• Sun'iy intellektning amaliy qo'llanilishi haqida. [[Foydalanuvchi:Qexeron|Qexeron]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Qexeron|munozara]]) 12:15, 2026-yil 13-fevral (UTC)

== Covidga qarshi meva ==

Assalomu aleykum yaxshimisizlar?

Gilos haqida oʻqib chiqinglar!!!

Bu mevani COVIDga qarshi xususiyatlari koʻp! Omon boʻlinglar! [[Foydalanuvchi:Eldorbekjonboy|Eldorbekjonboy]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Eldorbekjonboy|munozara]]) 18:22, 2026-yil 17-may (UTC)

== UZBEDIYORBEK ==

UZBEDIYORBEK — bu asosan musiqa va ko'ngilochar kontent yo'nalishidagi YouTube va Instagram kanali hisoblanadi. Kanalda mashhur honandalar va ai orqali yaratilgan musiqa uslubidagi ijrolar va turli xil musiqiy videolar taqdim etiladi. [[Foydalanuvchi:UZBEDIYORBEK|UZBEDIYORBEK]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:UZBEDIYORBEK|munozara]]) 19:23, 2026-yil 4-iyun (UTC)

== Tadjiyev Abbos Erkinjonovich  ==

Tadjiyev Abbos Erkinjonovich 1988-yil 29-noyabrda Samarqand viloyati Kattaqo‘rg‘on tumani Polvontepa qishlog‘ida ziyolilar oilasida dunyoga keldi.  U dastlab umumiy o'rta ta'limni Kattaqo‘rg‘on tumani 35-umumiy o'rta ta'lim maktabida oldi, so‘nra 2005-2008-yillar Samarqand davlat chet tillar instituti qoshidagi 1-son akademik litseyida Ijtimoiy gumanitar fanlar (kichik yurist) mutaxassisligi bo'yicha o'qidi. Abbos Tadjiyev 2008-yildan o‘z pedagogik faoliyatini boshladi. 2009-2013-yillar Abdulla Qodiriy nomidagi Jizzax davlat pedagogika institutida Musiqa ta’lim yo‘nalishida Bakalavr darajasi uchun o‘qidi. 2013-2025-yillarda Kattaqo‘rg‘on pedagogika kollejida musiqa ta'lim o‘qituvchisi sifatida faoliyat olib boradi. 2023-2025-yillarda Navoiy davlat pedagogika universitetida magistr darajasini olish o‘qishni davom ettirdi. 2024-yildan boshlab Kattaqo‘rg‘on davlat pedagogika institutida dastlab Musiqa nazariyasi o‘qituvchisi, 2025-yil avgust oyidan boshlab Yoshlar bilan ishlash va ma’naviy-ma’rifat bo'limida Tyutor lavozimda o‘z faoliyatini olib bormoqda.

Abbos Tadjiyev nafaqat pedagogik sohada balki O‘zbek musiqa san'ati rivojiga ham o‘z hissasini qo'shib o‘ndan ortiq mualliflik qo‘shiqlarini yaratdi. Jumladan &quot;Xasta qilma onamni&quot;, &quot;Navro‘z muborak&quot;, &quot;Kattaqo‘rg‘onim&quot;, &quot;Sog‘indim&quot; qo‘shiqlari xalqimiz qalbimdan chuqur joy olib Abbos Tadjiyevning bastakorlik,  xonandalik ijodida ham o‘z o‘rni va mahoratga ega ekanlgini ko‘rsatadi. [[Foydalanuvchi:Abbos Tadjiyev|Abbos Tadjiyev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abbos Tadjiyev|munozara]]) 23:15, 2026-yil 16-iyun (UTC)</text>
      <sha1>azrmwm53tessai4lspqavyzy5i4eplq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181613</id>
      <parentid>6181612</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:12:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AkramovMirodil2003</username>
        <id>283102</id>
      </contributor>
      <comment>/* Grand Print Packaging Box Mchj */ yangi mavzu</comment>
      <origin>6181613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6342" sha1="5oq87vrd24ptr3lwzx9v5ipn4674op8" xml:space="preserve">Grand Print Packing Box

== Facebook  ==

Facebook — ijtimoiy tarmoq xizmati bo‘lib, foydalanuvchilarga shaxsiy profil yaratish, muloqot qilish, foto va video almashish imkonini beradi. Facebook 2004-yilda AQShda tashkil etilgan. [[Foydalanuvchi:TEXNIKUM.UZ|TEXNIKUM.UZ]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:TEXNIKUM.UZ|munozara]]) 19:13, 2026-yil 9-yanvar (UTC)

== QEXERON ==

'''Shohjaxon Abduvaliyev (Qexeron) — Vikipediya qoralamasi'''

'''Shohjaxon Abduvaliyev''' (to'liq ismi: Abduvaliyev Shohjaxon; taxallusi: '''Qexeron''') — o'zbekistonlik treyder, raqamli kontent yaratuvchisi va texnologiya tadbirkori. U moliya bozorlari, sun'iy intellekt va raqamli iqtisodiyot sohasidagi faoliyati bilan tanilgan.

'''Biografiyasi'''

Shohjaxon Abduvaliyev O'zbekistonda tug'ilgan. Yoshligidan texnologiyalarga bo'lgan qiziqishi uni raqamli moliya va dasturlash olamiga yetaklagan. Keyinchalik u internet kengliklarida '''&quot;Qexeron&quot;''' brendi ostida o'zining raqamli identitetini shakllantirdi.

'''Faoliyati'''

Abduvaliyevning asosiy faoliyati moliya bozorlarida tahlil olib borish va treyding sohasida ta'limiy kontent yaratishga qaratilgan. U trading va sun'iy intellekt texnologiyalarini birlashtirish orqali moliya sohasini soddalashtirish tarafdori hisoblanadi.

'''Qexeron.uz loyihasi'''

2026-yil boshlarida Shohjaxon Abduvaliyev tomonidan '''qexeron.uz''' platformasi ishga tushirildi. Loyihaning asosiy maqsadi — treyderlar uchun professional grafik tahlil asboblarini va moliyaviy ma'lumotlarni bepul taqdim etuvchi terminal yaratishdir. Sayt zamonaviy SEO texnologiyalari va foydalanuvchi qulayligi (PWA) asosida ishlab chiqilgan.

'''Brend va ijtimoiy tarmoqlar'''

&quot;Qexeron&quot; brendi ostida Shohjaxon Telegram, Instagram, TikTok va YouTube kabi platformalarda faoliyat yuritadi. Uning kontenti asosan:

• Texnologik innovatsiyalar;

• Moliyaviy savodxonlik va treyding;

• Sun'iy intellektning amaliy qo'llanilishi haqida. [[Foydalanuvchi:Qexeron|Qexeron]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Qexeron|munozara]]) 12:15, 2026-yil 13-fevral (UTC)

:'''Shohjaxon Abduvaliyev (Qexeron) — Vikipediya qoralamasi'''
:'''Shohjaxon Abduvaliyev''' (to'liq ismi: Abduvaliyev Shohjaxon; taxallusi: '''Qexeron''') — o'zbekistonlik treyder, raqamli kontent yaratuvchisi va texnologiya tadbirkori. U moliya bozorlari, sun'iy intellekt va raqamli iqtisodiyot sohasidagi faoliyati bilan tanilgan.
:'''Biografiyasi'''
:Shohjaxon Abduvaliyev O'zbekistonda tug'ilgan. Yoshligidan texnologiyalarga bo'lgan qiziqishi uni raqamli moliya va dasturlash olamiga yetaklagan. Keyinchalik u internet kengliklarida '''&quot;Qexeron&quot;''' brendi ostida o'zining raqamli identitetini shakllantirdi.
:'''Faoliyati'''
:Abduvaliyevning asosiy faoliyati moliya bozorlarida tahlil olib borish va treyding sohasida ta'limiy kontent yaratishga qaratilgan. U trading va sun'iy intellekt texnologiyalarini birlashtirish orqali moliya sohasini soddalashtirish tarafdori hisoblanadi.
:'''Qexeron.uz loyihasi'''
:2026-yil boshlarida Shohjaxon Abduvaliyev tomonidan '''qexeron.uz''' platformasi ishga tushirildi. Loyihaning asosiy maqsadi — treyderlar uchun professional grafik tahlil asboblarini va moliyaviy ma'lumotlarni bepul taqdim etuvchi terminal yaratishdir. Sayt zamonaviy SEO texnologiyalari va foydalanuvchi qulayligi (PWA) asosida ishlab chiqilgan.
:'''Brend va ijtimoiy tarmoqlar'''
:&quot;Qexeron&quot; brendi ostida Shohjaxon Telegram, Instagram, TikTok va YouTube kabi platformalarda faoliyat yuritadi. Uning kontenti asosan:
:• Texnologik innovatsiyalar;
:• Moliyaviy savodxonlik va treyding;
:• Sun'iy intellektning amaliy qo'llanilishi haqida. [[Foydalanuvchi:Qexeron|Qexeron]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Qexeron|munozara]]) 12:15, 2026-yil 13-fevral (UTC)

== Covidga qarshi meva ==

Assalomu aleykum yaxshimisizlar?

Gilos haqida oʻqib chiqinglar!!!

Bu mevani COVIDga qarshi xususiyatlari koʻp! Omon boʻlinglar! [[Foydalanuvchi:Eldorbekjonboy|Eldorbekjonboy]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Eldorbekjonboy|munozara]]) 18:22, 2026-yil 17-may (UTC)

== UZBEDIYORBEK ==

UZBEDIYORBEK — bu asosan musiqa va ko'ngilochar kontent yo'nalishidagi YouTube va Instagram kanali hisoblanadi. Kanalda mashhur honandalar va ai orqali yaratilgan musiqa uslubidagi ijrolar va turli xil musiqiy videolar taqdim etiladi. [[Foydalanuvchi:UZBEDIYORBEK|UZBEDIYORBEK]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:UZBEDIYORBEK|munozara]]) 19:23, 2026-yil 4-iyun (UTC)

== Tadjiyev Abbos Erkinjonovich  ==

Tadjiyev Abbos Erkinjonovich 1988-yil 29-noyabrda Samarqand viloyati Kattaqo‘rg‘on tumani Polvontepa qishlog‘ida ziyolilar oilasida dunyoga keldi.  U dastlab umumiy o'rta ta'limni Kattaqo‘rg‘on tumani 35-umumiy o'rta ta'lim maktabida oldi, so‘nra 2005-2008-yillar Samarqand davlat chet tillar instituti qoshidagi 1-son akademik litseyida Ijtimoiy gumanitar fanlar (kichik yurist) mutaxassisligi bo'yicha o'qidi. Abbos Tadjiyev 2008-yildan o‘z pedagogik faoliyatini boshladi. 2009-2013-yillar Abdulla Qodiriy nomidagi Jizzax davlat pedagogika institutida Musiqa ta’lim yo‘nalishida Bakalavr darajasi uchun o‘qidi. 2013-2025-yillarda Kattaqo‘rg‘on pedagogika kollejida musiqa ta'lim o‘qituvchisi sifatida faoliyat olib boradi. 2023-2025-yillarda Navoiy davlat pedagogika universitetida magistr darajasini olish o‘qishni davom ettirdi. 2024-yildan boshlab Kattaqo‘rg‘on davlat pedagogika institutida dastlab Musiqa nazariyasi o‘qituvchisi, 2025-yil avgust oyidan boshlab Yoshlar bilan ishlash va ma’naviy-ma’rifat bo'limida Tyutor lavozimda o‘z faoliyatini olib bormoqda.

Abbos Tadjiyev nafaqat pedagogik sohada balki O‘zbek musiqa san'ati rivojiga ham o‘z hissasini qo'shib o‘ndan ortiq mualliflik qo‘shiqlarini yaratdi. Jumladan &quot;Xasta qilma onamni&quot;, &quot;Navro‘z muborak&quot;, &quot;Kattaqo‘rg‘onim&quot;, &quot;Sog‘indim&quot; qo‘shiqlari xalqimiz qalbimdan chuqur joy olib Abbos Tadjiyevning bastakorlik,  xonandalik ijodida ham o‘z o‘rni va mahoratga ega ekanlgini ko‘rsatadi. [[Foydalanuvchi:Abbos Tadjiyev|Abbos Tadjiyev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abbos Tadjiyev|munozara]]) 23:15, 2026-yil 16-iyun (UTC)

== Grand Print Packaging Box Mchj ==

Gofra va karobka mahsulotlari ishlab chiqaruvchi korxona [[Foydalanuvchi:AkramovMirodil2003|AkramovMirodil2003]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:AkramovMirodil2003|munozara]]) 06:12, 2026-yil 22-iyun (UTC)</text>
      <sha1>5oq87vrd24ptr3lwzx9v5ipn4674op8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Larch pug</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1288399</id>
    <revision>
      <id>6181406</id>
      <parentid>5767279</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:08:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1474" sha1="k3l56st3o4mye22bm9k71er0xqieuza" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Eupithecia lariciata
 | olam = [[Eukariotlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Geometridae]]
 | tasvir = 
}}

'''Eupithecia lariciata''' — [[Geometridae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Yevropa]], [[Ural tog‘lari]], G‘arbiy va Markaziy [[Sibir]], Altay tog‘lari, Transbaykaliya, Yaqutiya, [[Uzoq Sharq]], [[Mongoliya]], [[Koreya]], [[Yaponiya]] hamda [[Shimoliy Amerika]]da — [[Yukon]] va [[Nyufaundlend]]dan [[Nyu-York]] va [[Arizona]]gacha bo‘lgan hududlarda uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Yu |first=Dicky Sick Ki |url=http://www.taxapad.com/local.php?taxonidLC=82853680 |title=''Eupithecia lariciata'' (Freyer 1841) |website=Home of Ichneumonoidea |publisher=Taxapad |archive-url=https://web.archive.org/web/20160324233500/http://www.taxapad.com/local.php?taxonidLC=82853680 |archive-date=March 24, 2016}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==

{{Commonscat|Eupithecia lariciata}}
{{Wikispecies|Eupithecia lariciata}}
*[https://ukmoths.org.uk/show.php?bf=1856 Larch pug on UKmoths] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150110235448/http://www.ukmoths.org.uk/show.php?bf=1856 |date=2015-01-10 }}
*[http://www.lepiforum.de/lepiwiki.pl?Eupithecia_Lariciata Lepiforum.de]
*[http://www.vlindernet.nl/vlindersoort.php?vlinderid=277 Vlindernet.nl {{in lang|nl}}]

{{Taxonbar|from=Q1811842}}

{{Eupithecia-stub}}
[[Turkum:Eupithecia]]</text>
      <sha1>k3l56st3o4mye22bm9k71er0xqieuza</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lola inqilobi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1296898</id>
    <revision>
      <id>6181517</id>
      <parentid>5822299</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T03:24:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23848" sha1="joy9pxlhfrpzc2nolnczvjiv1cpplrh" xml:space="preserve">{{Infobox civil conflict
| title = Lola inqilobi&lt;br&gt;{{small|{{Lang-ky|Жоогазын революциясы}}&lt;br /&gt;{{Lang-ru|Тюльпановая революция}}}}
| partof = [[Rangli inqilob]]lar
| image =
| caption =
| date = 2005-yil 22-mart – 11-aprel
| place = [[Qirgʻiziston]]
| coordinates =
| causes = * [[Avtoritarizm]]
* Korrupsiya
* Iqtisodiy tanglik
* [[2005-yilgi Qirgʻizistondagi parlament saylovlari|2005-yilgi parlament saylovi]] natijalari
| goals = * 2005-yilgi parlament saylovlarining bekor qilinishi
* Prezident [[Asqar Akayev]] va bosh vazir [[Nikolay Tanayev]]ning isteʼfosi
| methods =
| result = * Prezident Asqar Akayev va uning hukumatini agʻdarish
* [[Qurmanbek Bakiyev]] prezident vazifasini bajaruvchi va bosh vazir vazifasini bajaruvchi boʻldi
* Muxolifatning hokimiyatni egallashi
* [[2005-yilgi Qirgʻizistondagi prezidentlik saylovlari|2005-yilgi prezidentlik saylovlari]]
| side1 = {{flagdeco|Qirgʻiziston}} Muxolifat
* [[File:SDPK.svg|15px]] [[Qirgʻiziston sotsial-demokratik partiyasi|SDPK]]
* [[KelKel]]
| side2 = {{flagdeco|Qirgʻiziston}} [[Qirgʻiziston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi|Hukumat]]
* [[Milliy xavfsizlik davlat qoʻmitasi (Qirgʻiziston)|GKNB]]
** [[Alfa guruhi|ASOE]]
* [[File:Logomvd.png|15px]] [[Qirgʻiziston ichki ishlar vazirligi|MVD]]
** [[Ichki qo‘shinlar]]
** [[SOBR]]
* [[File:Armed Forces of the Republic of Kyrgyzstan.svg|15px]] [[Qirg'iziston Respublikasi Qurolli Kuchlari|Qurolli Kuchlar]]
| leadfigures1 = [[Qurmanbek Bakiyev]]&lt;br /&gt;[[Roza Otunbayeva]]&lt;br /&gt;[[Almazbek Atambayev]]&lt;br /&gt;[[Feliks Qulov]]
| leadfigures2 = [[Asqar Akayev]]&lt;br /&gt;[[Nikolay Tanayev]]&lt;br /&gt;[[Ishenbay Qodirbekov]]
| howmany1 =
| howmany2 =
| casualties1 =
| casualties2 =
| casualties3 =
| fatalities =
| injuries =
| arrests =
| damage =
| buildings =
| detentions =
| charged =
| fined =
| effect =
| effect_label =
| casualties_label =
| notes =
| sidebox =
}}
'''Lola inqilobi''' – Birinchi qirgʻiz inqilobi deb ham ataladigan, [[Qirgʻiziston]]ning oʻsha paytdagi [[Qirgʻiziston Prezidenti|prezidenti]] [[Asqar Akayev]]ning hokimiyatdan ketishiga olib kelgan. Inqilob 2005-yil 27-fevral va 13-martda boʻlib oʻtgan [[2005-yilgi Qirgʻizistondagi parlament saylovlari|parlament saylovlari]]dan soʻng boshlangan. Inqilobchilar Akayev, uning oilasi va tarafdorlarini [[korrupsiya]] va [[avtoritarizm]]da aybladilar. Akayev avvaliga [[Qozogʻiston]]ga, soʻngra [[Rossiya]]ga qochib ketgan. 2005-yil 4-aprelda [[Moskva]]dagi Qirgʻiziston elchixonasida Akayev Qirgʻiziston parlamenti delegatsiyasi ishtirokida isteʼfoga chiqish toʻgʻrisidagi arizasini imzolagan. Isteʼfo Qirgʻiziston muvaqqat parlamenti tomonidan 2005-yil 11-aprelda ratifikatsiya qilingan.

== Kelib chiqishi ==
Inqilobning dastlabki bosqichlarida ommaviy axborot vositalari notinchliklarni turli xil tarzda „Pushti“&lt;ref&gt;Walsh N. P. [https://www.theguardian.com/world/2005/mar/27/nickpatonwalsh.theobserver Pink revolution rumbles on in blood and fury] The Guardian March 27, 2005. Accessed July 30, 2015.&lt;/ref&gt;, „Limon“&lt;ref&gt;[http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/article516189.ece]{{dead link|date=September 2024|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}} Timesonline.co.uk Accessed July 31, 2015. {{subscription required}}&lt;/ref&gt;, „Ipak“ yoki „Nargis“ inqilobi deb atashgan. „[[Lola]] inqilobi“ atamasini Akayevning oʻzi yaratgan. Oʻsha paytdagi nutqida Qirgʻizistonda bunday „[[Rangli inqilob]]“ boʻlmasligi kerakligi haqida ogohlantirgan&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20060219033248/http://www.hindu.com/2004/12/30/stories/2004123000391000.htm Moscow and multipolarity] ''[[The Hindu]]'' December 30, 2004. Accessed July 30, 2015.&lt;/ref&gt;. Rang yoki gul atamasidan foydalanish [[Gruziya]]dagi zoʻravonliksiz [[atirgul inqilobi]], [[Ukraina]]dagi [[Toʻq sariq inqilobi|toʻq sariq inqilob]] (2004), [[Chexoslovakiya]] baxmal inqilobi (1989) va [[Portugaliya]]dagi chinnigullar inqilobi (1974) bilan oʻxshashlikni keltirib chiqardi.

Gruziya Ozodlik institutining sobiq aʼzosi va Gruziya parlamentining mudofaa va xavfsizlik qoʻmitasi raisi [[Givi Targamadze]] Ukraina muxolifati yetakchilari bilan zoʻravonliksiz kurash texnikasi boʻyicha maslahatlashgan. Keyinchalik u Lola inqilobi paytida qirgʻiz muxolifati yetakchilariga maslahat bergan&lt;ref&gt;[http://www.jamestown.org/single/?no_cache=1&amp;tx_ttnews%5Btt_news%5D=30153 Georgian advisors stepping forward in Bishkek] The Jamestown Foundation website. Accessed July 30, 2015.&lt;/ref&gt;.

== Saylovdan keyingi zoʻravonlik ==
Akayev tarafdori boʻlgan nomzodlar 2005-yil 27-fevraldagi parlament saylovlarida yaxshi natijalarga erishdilar. Biroq, natija xorijiy kuzatuvchilar tomonidan tanqid qilingan&lt;ref&gt;[https://www.economist.com/unknown/2005/03/24/a-tulip-revolution A tulip revolution] ''The Economist'' {{issn|0013-0613}} Accessed June 9, 2016.&lt;/ref&gt;. [[Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti]] (YXHT) Qirgʻiziston hukumatini tanqid qildi. Ayniqsa, [[Manas (shahar)|Jalolobod]], [[Oʻsh (shahar)|Oʻsh]] va [[Oʻzgan]] kabi gʻarbiy va janubiy shaharlarda norozilik namoyishlari boshlandi. 2005-yil 3-martda muxolifat yetakchisi [[Roza Otunbayeva]]ning kvartirasida bomba portladi. Akayev hukumati ushbu holatga javobgarlikni rad etdi.

2005-yil 10-martda [[Qirgʻiziston xalq harakati|Qirgʻiziston Xalq Harakati]] yetakchisi [[Qurmanbek Bakiyev]] [[Bishkek]]dagi parlament binosi oldida namoyishchilarga qoʻshilgan. Bakiyev va 22 muxolifat deputati Akayev maʼmuriyatiga ramziy „ishonchsizlik“ ovozini berishdi. 2005-yil 19-martda [[Bishkek]]da uch ming va [[Manas (shahar)|Jalolobod]]da ellik ming kishi ommaviy norozilik namoyishlariga qoʻshildi. 20-martda namoyishchilar hukumat binolarini egallab olganlarida, Qirgʻiziston hukumati Jalolobod va [[Oʻsh (shahar)|Oʻsh]]ga Ichki ishlar vazirligi qoʻshinlarini joylashtirgan. 2005-yil 20-martda namoyishchilar mamlakatning janubiy qismidagi barcha yirik shaharlarni nazoratga olishdi va Akayevning isteʼfosini talab qilishdi. „KelKel“ („uygʻonish va yaxshilikning porlashi“) yoshlar harakati norozilik namoyishlarida faol ishtirok etdi. 2005-yil 22-martda Akayev namoyishchilar bilan muzokara olib borishdan bosh tortdi. Yetmish bir parlament aʼzosidan oʻn nafari namoyishchilar tomonida boʻldi.

== Potensial yetakchilar ==
Muxolifat mamlakat ustidan nazoratni sezilarli darajada qoʻlga kiritganiga qaramay, ichki boʻlinishlarga duch keldi va aniq yetakchiga ega emas edi. Bu davlatga qarshi birlashgan frontlarni namoyish etgan Ukraina va Gruziya inqilobiy kuchlaridan farq qiladi.

[[Roza Otunbayeva]] qirgʻiz muxolifatining potentsial yetakchisi edi. 1981-yilda u [[Qirgʻiziston Kommunistik partiyasi]]ning Lenin „raikom“ (tuman kengashi) ikkinchi kotibi edi. 2005-yilgacha Otunbayevaning siyosiy qarashlari asta-sekin [[Gʻarbiy dunyo|gʻarb]]ga yoʻnaltirildi. 2005-yilgi inqilobdan soʻng, Otunbayeva muvaqqat hukumatda tashqi ishlar vaziri vazifasini bajaruvchi va [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] va [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]]dagi elchi lavozimlarida ishladi.

[[Qurmanbek Bakiyev]] yana bir potentsial yetakchi edi. 2002-yilda Bakiyev janubiy Aski shahrida politsiya besh tinch namoyishchini otib oʻldirganidan soʻng Qirgʻiziston bosh vaziri lavozimidan isteʼfoga chiqqan edi.

[[Anvar Ortiqov]] [[Oʻsh (shahar)|Oʻsh]]ning avvalgi hokimi edi. U anʼanaviy [[Mongollar|moʻgʻul]] va [[Turkiy xalqlar|turkiy]] muxolifat kengashi boʻlgan „qurultoy“ning qoʻllab-quvvatlashiga ega edi. Ortiqov shunday dedi: „Biz barcha talablarimiz va muammolarimiz hal boʻlguncha bu hokimiyatni (parallel maʼmuriyatni) saqlab qolamiz. Biz vaqtinchalik hokimiyatmiz. Hozirgi hukumat xalq ishonadigan hukumat bilan almashtirilganda, biz oʻz vazifalarimizni bajarish haqida gaplasha olamiz“.

Muxolifat 2005-yil 21-martda [[Manas (shahar)|Jalolobod]]&lt;nowiki/&gt;da oʻtkazilgan norozilik namoyishida eng kuchli birlashuvni namoyish etdi. Otunbayeva shunday taʼkidladi: „Politsiyachilar, hatto yuqori lavozimli zobitlar ham, oʻz formalarini yechib, oddiy kiyimda safimizga qoʻshilishdi. Bu esa bizning sezilarli darajada qoʻllab-quvvatlanayotganimizdan dalolat beradi.“

2005-yil 22-martda muxolifat yetakchilari [[Bishkek]]da uchrashib, vaqtinchalik hukumat tuzdilar. Qirgʻiziston Oliy sudi avvalgi parlament qonuniy va haqli hukmron organ ekanligi haqida qaror chiqardi, ammo keyin 2005-yil 24-martda sud vaqtinchalik hukumatni tan olgan. Bakiyev bosh vazir vazifasini bajaruvchi etib tayinlangan va 2005-yil iyul oyida yangi saylovlar oʻtkazilishi rejalashtirilgan edi.

== Xorijiy yordam ==
{{See|Qoʻshma Shtatlarning rejim oʻzgarishidagi ishtiroki}}
[[The Wall Street Journal|''The Wall Street Journal'']] nashriga koʻra, AQSh hukumati [[Amerika Qoʻshma Shtatlari davlat departamenti|Davlat departamenti]], [[AQSh Xalqaro taraqqiyot agentligi|USAID]], [[Ozodlik radiosi]] va [[Freedom House]] orqali mamlakatdagi yagona muxolif bosma ommaviy axborot vositalarini moliyalashtirish orqali muxolifat namoyishchilariga yordam koʻrsatgan. Qirgʻizistondagi elektr taʼminoti korxonasi mazkur nashrga elektr taʼminotini uzib qoʻyganida, AQSh elchixonasi favqulodda generatorlar bilan taʼminlagan. Boshqa muxolifat guruhlari va muxolifat telekanali AQSh hukumati va AQShda joylashgan NNTlardan mablagʻ oldi&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Shishkin |first=Philip Shishkin |date=2005-02-25 |title=In Putin's Backyard, Democracy Stirs -- With U.S. Help |language=en-US |work=Wall Street Journal |url=https://www.wsj.com/articles/SB110929289650463886 |access-date=2022-03-16 |issn=0099-9660}}&lt;/ref&gt;.

== Rejim oʻzgarishi ==
2005-yil 19 va 20-mart kunlari boʻlib oʻtgan norozilik namoyishlaridan soʻng, Akayev Markaziy saylov qoʻmitasi va Qirgʻiziston Oliy sudiga muxolifat tomonidan ilgari surilgan saylov firibgarligi haqidagi daʼvolarni tekshirishni buyurdi. Akayev ushbu organlardan „saylov natijalari jamoatchilikning keskin reaksiyasiga sabab boʻlgan okruglarga alohida eʼtibor berishni… va odamlarga kim haq, kim nohaq ekanligini ochiq aytishni“ soʻradi.

22-mart kuni Akayev ichki ishlar vaziri Bakirdin Subanbekov va bosh prokuror Miktibek Abdildayevni ishdan boʻshatdi. 2005-yil 23-mart kuni Akayev tartibni saqlash uchun maxsus politsiya kuchlarini safarbar qildi va oʻttiz kishi qamoqqa olindi. [[Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi|Oʻzbekiston Tashqi ishlar vazirligi]] vakili quyidagicha bayonot bergan: „Qirgʻizistonning yaqin qoʻshnisi boʻlgan [[Oʻzbekiston]] xalqi [[Qirgʻiziston]]da, ayniqsa uning janubiy mintaqalarida sodir boʻlayotgan voqealardan tashvishda“&lt;ref&gt;Pike J. [http://www.globalsecurity.org/military/library/news/2005/03/mil-050323-irin05.htm Government and opposition concerned over Kyrgyz unrest] Global Security.org March 2005. Accessed July 30, 2015.&lt;/ref&gt;.

2005-yil 24-martda Akayev oilasi bilan qochib ketdi. U avval [[Qozogʻiston]]ga, keyin esa [[Rossiya]]ga ketdi. U yerda [[Rossiya prezidenti]] [[Vladimir Putin]] unga siyosiy boshpana taklif etgan. 2005-yil 3-aprelda Akayev oʻz lavozimidan isteʼfo bergan. Uning isteʼfosi muvaqqat maʼmuriyat tomonidan 2005-yil 11-aprelda qabul qilingan.

Akayev qochib ketganida, Bosh vazir [[Nikolay Tanayev]] isteʼfoga chiqqan. Muxolifat televideniye kabi asosiy davlat xizmatlarini oʻz nazoratiga olgan. Bu davrda Politsiya hodimlari tarqalib ketdi yoki namoyishchilarga qoʻshildi. [[Feliks Qulov]] kabi qamoqqa olingan muxolifat yetakchilari qoʻyib yuborildi. Qirgʻiziston Oliy sudi saylov natijalarini haqiqiy emas deb eʼlon qildi.

Muvaqqat hukumat [[Qurmanbek Bakiyev]]ni vaqtinchalik bosh vazir va prezident vazifasini bajaruvchi etib tayinladi. U vaqtinchalik vazirlar mahkamasini tayinladi. Bishkekdagi olomon doʻkonlar va bankomatlarni talon-taroj qildi va binolar yoqib yuborildi. Notinchliklarda uch kishi halok boʻlgan. Bakiyev [[Feliks Qulov]]ni ichki ishlar vaziri vazifasini bajaruvchi etib tayinladi. Qulov televizorda paydo boʻldi va aholini tinchlanishga chaqirgan. 2005-yil 26-martda Akayevning qurolli tarafdorlari [[Kenesh Dushebaev]] va [[Temirbek Akmataliev]] boshchiligida Bishkekka kirishga urinishda muvaffaqiyatsizlikka uchradilar. 29-martda Akmataliev boʻlajak saylovlarda ishtirok etishini eʼlon qildi. 2005-yil 28-martga kelib, asta-sekin siyosiy barqarorlik yuzaga keldi.

Muvaqqat hukumat 2005-yil 10-iyulda prezidentlik saylovlari oʻtkazilishini eʼlon qildi. Biroq, ommaviy axborot vositalari Bakiyevni shaffoflikning yoʻqligi, tartibni tiklay olmaganlik va rus ozchiliklariga nisbatan kamsitishda aybladilar&lt;ref name=&quot;Marat (2006)&quot;&gt;Marat E. ''The Tulip Revolution: Kyrgyzstan one year after.'' The Jamestown Foundation, Washington DC.&lt;/ref&gt;. [[Adaxan Madumarov]]ning bosh vazirning toʻrtinchi oʻrinbosari lavozimiga tayinlanishi eʼtiborli tayinlovlardan boʻlmadi, chunki u prezidentlikka nomzod boʻlgani uchun manfaatlar toʻqnashuvi sifatida koʻrilgan&lt;ref name=&quot;Marat (2006)&quot; /&gt;. Bakiyev shuningdek, Akeyev vazirlar mahkamasining bir qismini vaqtinchalik hukumatga qayta tayinlagani uchun tanqid qilingan.

2005-yil 13-mayda Bakiyev va Qulov 2005-yil 10-iyulda boʻlib oʻtgan prezidentlik saylovida ishtirok etish uchun birlashdilar. Kelishuvga koʻra, agar Bakiyev prezidentlik lavozimini saqlab qolsa, Qulov bosh vazir etib tayinlanadi. Ittifoq 2007-yil yanvarigacha davom etdi. Bu mamlakatning shimoliy va janubiy qismlarini birlashtirdi, boshqa nomzodlarni saylovdagi ishtirokini qiyinlashtirdi va Oʻzbekistonning sharqiy hududlarini barqarorlashtirishga yordam berdi&lt;ref name=&quot;Marat (2006)&quot; /&gt;.

== Vaqtinchalik hukumat uchun muammolar ==

=== Yer huquqlari ===
Vaqtinchalik hukumat Bishkekda dehqonlarning [[Yer huquqi|yer huquqlari]] boʻyicha daʼvolari bilan bogʻliq qiyinchiliklarga duch keldi. Politsiya qurolli dehqonlar tomonidan yerlarni majburan tortib olishni toʻxtata olmadi. Shunga oʻxshash masalada, Bishkek fuqarolik patrullari rahbari Usan Kudaybergenov oʻldirildi&lt;ref name=&quot;Marat (2006)&quot; /&gt;.

=== Akayevning korrupsiyasida gumon qilinmoqda ===
2005-yil 24-martda Akayevning kundaliklari [[korrupsiya]] dalil sifatida taqdim etildi. Akayev maʼmuriyati tomonidan korrupsiyani tekshirish uchun fuqarolar, davlat xizmatchilari, bankirlar va nodavlat tashkilotlari vakillaridan iborat komissiya jalb qilindi. 2005-yil 21-aprelda komissiya Akayev prezidentligi davrida Akayevlar oilasi tomonidan nazorat qilingan qirq ikkita korxonaning tafsilotlarini eʼlon qildi&lt;ref name=&quot;Marat (2006)&quot; /&gt;. Vaqtinchalik hukumat shuningdek, Akayev zoʻravonlik va hibsga olishlar orqali oʻz maʼmuriyatiga qarshi tinch siyosiy norozilik namoyishini buzganini daʼvo qildi&lt;ref name=&quot;Marat (2006)&quot; /&gt;. 2005-yil 24-martda Akayevning odamlari fuqarolik kiyimlarini kiyib, namoyishchilarga hujum qilgani aytilgan.

=== Andijonlik qochqinlar ===
2005-yil 13-may kuni [[Oʻzbekiston]]ning [[Andijon (shahar)|Andijon]] shahrida hukumat xavfsizlik xodimlari yigʻilgan namoyishchilarga qarata oʻq uzganida [[Andijon voqeasi|Andijon qirgʻini]] sodir boʻldi. Olti minggacha oʻzbek qochqinlari Qirgʻizistonga oʻtishga uringan. Qochqinlar Oʻzbekiston hukumatining qattiqqoʻl harakatlari tufayli Oʻzbekistonga qaytib kela olmadilar&lt;ref name=&quot;Marat (2006)&quot; /&gt;. Dastlab, Bakiyev [[inson huquqlari]] faollarining hamdardlik chaqiriqlariga qaramay, Oʻzbekiston hukumatining pozitsiyasini qoʻllab-quvvatladi. Keyinchalik, xalqaro hamjamiyat koʻmagida Qirgʻiziston vaqtinchalik maʼmuriyati Andijonlik qochqinlarga qonuniy maqom berdi. [[Nodavlat notijorat tashkilot|Xalqaro nodavlat tashkilotlari]] qochqinlarga boshpana, oziq-ovqat, suv va boshqa zarur narsalarni taqdim eta oldilar. Biroq, 2005-yil 9-iyunda toʻrt nafar [[Oʻzbekiston|oʻzbekistonlik]] qochqin oʻz vataniga qaytarildi. Qulovning soʻzlariga koʻra, bu toʻrt kishi zoʻrlash yoki qotillikda ayblangan yoki aybdor deb topilgan va shuning uchun deportatsiya qilingan&lt;ref name=&quot;Marat (2006)&quot; /&gt;.

=== Akayevning sudga daʼvosi ===
Akayev Bakiyevning korrupsiyaga qarshi komissiyasi raisiga qarshi sudga daʼvo qoʻzgʻadi. U shuningdek, unga qarshi qoʻyilgan korrupsiya ayblovlari notoʻgʻri boʻlganligi sababli qirgʻiz gazetasi jurnalistini tuhmat qilgani uchun sudga berdi. Akayevning qizi [[Bermet Akayeva]] Qirgʻiziston Markaziy saylov komissiyasiga tuhmat qilgani va uning parlamentga saylanishiga toʻsqinlik qilgani uchun sudga daʼvo qoʻzgʻadi. Akayevning inqilobda musodara qilingan shaxsiy buyumlarining bir qismi unga qaytarildi&lt;ref name=&quot;Marat (2006)&quot; /&gt;.

=== Saylovoldi tartibsizliklari ===
2005-yil 10-iyunda parlament aʼzosi [[Jirgalbek Surabaldiyev]] Bishkekda otib oʻldirildi. U 2005-yil 24-martda Akayevga qarshi namoyishchilarga qilingan hujumlarga aloqador boʻlgan boʻlishi mumkin. 2005-yil 11-iyunda hukumatning ikki qoʻriqchisi kaltaklangan va Bakiyev va bosh vazir oʻrinbosari Daniyar Usenovning sayohat rejalari haqida maʼlumot berishga majburlangan. 2005-yil 13-iyunda Oʻshda namoyishchilar va parlament xavfsizlik agentlari oʻrtasidagi zoʻravonlikda olti kishi jarohat olgan. Ushbu hodisada xavfsizlik agentlari Alay mehmonxonasi oldida toʻplangan namoyishchilarga qarata oʻt ochgan edi. Parlament aʼzosi [[Bayaman Erkinbayev]] zoʻravonlikda ayblanib, davlat mulkini noqonuniy egallab olishda ayblangan&lt;ref name=&quot;Marat (2006)&quot; /&gt;.

2005-yil 17-iyunda namoyishchilar Bishkekda Akayevning eski ittifoqchisi Urmat Barktabasovni qoʻllab-quvvatlash uchun toʻplanishdi. U ilgari prezidentlikka nomzod boʻlish niyatini bildirgan edi, ammo ikki fuqaroligi (Qirgʻiziston va Qozogʻiston) tufayli roʻyxatdan oʻtish huquqidan mahrum qilingan. Barktabasov taniqli boʻlmaganligi sababli, u bu masalani qonuniy yoʻllar bilan hal qilgan boʻlishi mumkin boʻlgan qoʻzgʻolon gʻayrioddiy edi. Baʼzi namoyishchilar ishtirok etish uchun pul toʻlaganliklarini tan olishdi&lt;ref name=&quot;Marat (2006)&quot; /&gt;.

== Yangi saylovlar ==
2005-yil 10-iyulda vaʼda qilingan saylovlar boʻlib oʻtdi. Bakiyev toʻqson foiz ovoz oldi va ertasi kuni prezident etib saylandi. Qulov bosh vazir etib tayinlandi. Saylovning oʻtkazilishi Gʻarb kuzatuvchilari tomonidan yuqori baholandi, ammo baʼzi qonunbuzarliklar ham qayd etildi.

Saylovdan keyingi oylarda [[Bayaman Erkinbayev]] va [[Raatbek Sanatbayev]] oʻldirildi. [[Tinichbek Akmatbayev]] [[Checheniston]] [[Qonundagi oʻgʻri|qonundagi oʻgʻrisi]] [[Aziz Batukayev]] tomonidan uyushtirilgan qamoqxonadagi qoʻzgʻolon paytida halok boʻldi. Ryspek 2006-yil may oyida masjiddan chiqib ketayotganda otib oʻldirildi&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/4759301.htm Kyrgyz MP shot dead in Bishkek]{{Oʻlikhavola|date=dekabr 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''[[BBC]]'' Accessed July 30, 2015.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/4369065.stm Protests force Kyrgyz poll review] ''[[BBC]]'' Accessed July 30, 2015.&lt;/ref&gt;.

EXHT saylovlarning [[Ikki davrali tizim|takroriy natijalari]]ni kuzatish uchun oltmish nafar kuzatuvchini yubordi. Dastlabki baholashda tashkilot ikkinchi bosqichda „birinchi bosqichga nisbatan baʼzi texnik yaxshilanishlar“ kuzatilganini aniqladi.

[[Mustaqil davlatlar hamdoʻstligi|Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi]] (MDH) saylov kuzatuvchilari bu fikrga qoʻshilmadilar. Ular takroriy saylovlarni yaxshi tashkil etilgan, erkin va adolatli deb eʼlon qilishdi. MDH kuzatuvchilari shuningdek, mahalliy hokimiyat organlarini bir nechta mintaqalardagi siyosiy tartibsizliklarni hal qilishda oʻzini tuta bilish va malakali boʻlgani uchun maqtashdi. EXHT va MDH kuzatuv guruhlari oʻrtasidagi bu qarama-qarshilik bunday qarama-qarshi topilmalar seriyasining eng soʻnggisini tashkil etdi (qarang: MDH saylov kuzatuv missiyalari). Rossiya MDH hisobotlarini qoʻllab-quvvatladi.

[[The New York Times|''The New York Times'']] gazetasi xabar berishicha, Amerika hukumati va nodavlat tashkilotlaridan olingan mablagʻ va yordam adabiyotlarni chop etish imkoniyatini yaratish orqali Akayevga qarshi namoyishlarga yoʻl ochishga hissa qoʻshgan&lt;ref name=&quot;Times (2005)&quot;&gt;[https://nytimes.com/2005/03/30/international/asia/30kyrgyzstan.html U. S. Helped to prepare the way for Kyrgyzstanʼs Uprising] ''[[The New York Times]]'' March 30, 2005. Accessed July 31, 2015.&lt;/ref&gt;.

[[Kofi Annan]] shunday dedi: „Bosh kotib saylov va siyosiy nizolarni hal qilish uchun zoʻravonlik va qoʻrqitishdan foydalanishga qarshi“. Birlashgan Millatlar Tashkiloti veb-saytida Annan „barcha tomonlarni oʻzini tuta bilishga chaqiradi“ deb aytilgan&lt;ref&gt;[https://www.un.org/News/ossg/hilites/hilites_arch_view.asp?HighID=256] United Nations February 17, 2009.&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
{{wikinews|Turkum:Qirgʻiziston}}
* [[2005-yilgi Qirgʻiziston prezidenti saylovi]]
* [[2005-yilgi Qirgʻiziston parlament saylovi]]
* [[Qirgʻiziston siyosati]]
* [[Rangli inqilob]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

=== Adabiyotlar ===
{{refbegin}}
* Anjaparidze Z. (March 2005) ''Georgian advisors stepping forward in Bishkek.'' Eurasia Daily Monitor.
* Cohen A. (March 2005) ''Kyrgyzstanʼs Tulip Revolution.''The Washington Times.
* Cummings S. and Ryabkov M. (2008) ''Situating the Tulip Revolution.'' Central Asian Survey 27(3-4) 241-252.
* Cummings S. (2009) ''Domestic and international perspectives on Kyrgyzstanʼs Tulip Revolution.'' Routledge, Taylor and Francis Group, New York.
* Finn P. (2005) ''Elections in Kyrgyzstan inconclusive: most legislative races forced into runoffs: monitors fault Atmosphere.'' The Washington Post.
* Freedman E. (2009) ''When a Democratic Revolution isnʼt Democratic or Revolutionary?'' Journalism 10(6): 843-861.
* Hale H. E. (2011) ''Formal constitutions in informal politics: institutions and democratization in Post-Soviet Eurasia.'' World Politics 63(4): 581-617.
* Hiro D. (2009) [https://www.theguardian.com/commentisfree/2009/jul/24/kyrgyzstan-election-tulip-democracy Kyrgyzstanʼs Tulip Revolution] ''[[The Guardian]]''
* Hiro D. (April 2010) ''Kyrgyzstanʼs second Tulip Revolution.'' The Guardian.
* Kalandadze K. and Orenstein M. (2009) ''Electoral protests and democratization beyond the colored revolutions.'' Comparative Political Studies 42(11): 1403-1425.
* Mitchell L. A. (2012) ''The Color Revolutions.'' University of Pennsylvania Press, Philadelphia.
* Radnitz S. (2006) ''What really happened in Kyrgyzstan?'' Journal of Democracy 17(2): 132-146.
* Smith C. S. (March 2005) ''U. S. helped to prepare the way for Kyrgyzstanʼs Uprising.'' The New York Times.
* Stepanov G. (2005) ''Two leaders of Tulip Revolution canʼt share power in Kyrgyzstan.'' Current Digest of the Post-Soviet Press (57)13: 345-391.
* Tudoroiu T. (2007) ''Rose, Orange, and Tulip: the failed post-Soviet revolutions.'' Communist and Post-Communist Studies 40(3): 315-342.
* Walsh N. P. (March 2005) ''Kyrgyz leader condemns protestors.'' The Guardian.
* Yusin M. (2005) ''Tulip Revolution begins in Kyrgyzstan.'' Current Digest of the Post-Soviet Press 57(12): 1-48.
{{refend}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20120229171318/http://www.commonlanguageproject.net/photos/Kyrgyzstan.htm Qirgʻiziston suratlari] Umumiy til loyihasining Lola inqilobi haqidagi audio slayd-koʻrsatuvi

{{Qirgʻizistondagi inqiloblar}}
{{Qirgʻiziston haqida mavzular}}
{{Authority control}}

[[Turkum:2000-yillardagi davlat toʻntarishlari]]
[[Turkum:2005-yilda Qirgʻiziston]]
[[Turkum:2005-yilda siyosat]]
[[Turkum:Rangli inqiloblar]]
[[Turkum:Qirgʻizistondagi inqiloblar]]
[[Turkum:Zo‘ravonliksiz inqiloblar]]
[[Turkum:Qirgʻiziston siyosati]]
[[Turkum:Saylov natijalariga norozilik]]
[[Turkum:Qirgʻizistondagi gʻalayonlar va fuqarolik tartibsizliklari]]
[[Turkum:Qirgʻiziston ishtirokidagi urushlar]]
[[Turkum:AQSHning boshqa davlatlardagi siyosiy tuzumni oʻzgartirishdagi ishtiroki]]</text>
      <sha1>joy9pxlhfrpzc2nolnczvjiv1cpplrh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lyonetia clerkella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1308832</id>
    <revision>
      <id>6181690</id>
      <parentid>5806634</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:12:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1331" sha1="nitqwdhsat6nz5bhylw0107014sucpl" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lyonetia clerkella
 | olam = [[Eukariotlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Lyonetiidae]]
 | tasvir = 
}}

'''Lyonetia clerkella''' — [[Lyonetiidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Yevropa]] bo‘ylab, shuningdek shimoli-g‘arbiy [[Sibir]], [[Uzoq Sharq]], [[Shimoliy Afrika]], [[Yaqin Sharq]], [[Turkiya]], [[Hindiston]] va [[Yaponiya]]da uchraydi&lt;ref&gt;Meyrick, E., 1895 ''A Handbook of British Lepidoptera'' MacMillan, London [https://archive.org/details/handbookofbritis00meyr/page/n7 pdf] {{PD-notice}} Keys and description&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar == 
* {{Commons category-inline|Lyonetia clerkella|''Lyonetia clerkella''}}
* [https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/ditrysia/yponomeutoidea/lyonetiidae/lyonetia/lyonetia-clerkella/ Plant Parasites of Europe]
* [https://ukmoths.org.uk/show.php?bf=263 UKmoths] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150111012536/http://www.ukmoths.org.uk/show.php?bf=263 |date=2015-01-11 }}
* [https://web.archive.org/web/20070513063006/http://webh01.ua.ac.be/vve/Checklists/Lepidoptera/Lyonetiidae/Lclerkella.htm Lepidoptera of Belgium]

{{Taxonbar|from=Q1124566}}

[[Category:Lyonetiidae]]
{{Lyonetiidae-stub}}</text>
      <sha1>nitqwdhsat6nz5bhylw0107014sucpl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lyonetia prunifoliella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1308866</id>
    <revision>
      <id>6181691</id>
      <parentid>5806718</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:16:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1575" sha1="scjfh7fhhkjrh117lpyuplkgnk3o670" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lyonetia prunifoliella
 | olam = [[Eukariotlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Lyonetiidae]]
 | tasvir = 
}}

'''Lyonetia prunifoliella''' — [[Lyonetiidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Yevropa]]ning aksariyat hududlarida uchraydi; [[Irlandiya]], [[Iberiya yarim oroli]] va O‘rta Yer dengizi orollarida uchramaydi. Bundan tashqari, tur [[Buyuk Britaniya]]da qayd etilgan, shuningdek [[Turkiya]], [[Qozog‘iston]], janubi-sharqiy [[Sibir]], [[Uzoq Sharq]], [[Yaponiya]] va [[Shimoliy Amerika]]da uchraydi.

==Kenja turlari==
* ''Lyonetia prunifoliella prunifoliella''
* ''Lyonetia prunifoliella malinella'' &lt;small&gt;(Matsumura, 1907)&lt;/small&gt; 
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar == 
{{Commonscat}}
* [http://www.bladmineerders.nl/minersf/lepidopteramin/lyonetia/prunifoliella/prunifoliella.htm bladmineerders.nl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120419081834/http://www.bladmineerders.nl/minersf/lepidopteramin/lyonetia/prunifoliella/prunifoliella.htm |date=2012-04-19 }}
* [https://ukmoths.org.uk/show.php?bf=262 UKmoths] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150111004505/http://www.ukmoths.org.uk/show.php?bf=262 |date=2015-01-11 }}
* [https://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=472 Image]
* [https://www.mapress.com/zootaxa/2006f/zt01245p058.pdf Lyonetiidae of Turkey with notes on their distribution and zoogeography (Lepidoptera)]

{{Taxonbar|from=Q6709730}}

[[Category:Lyonetiidae]]
{{Lyonetiidae-stub}}</text>
      <sha1>scjfh7fhhkjrh117lpyuplkgnk3o670</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Majid Namjoo-Motlagh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1309582</id>
    <revision>
      <id>6181765</id>
      <parentid>5808653</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T11:22:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6416" sha1="elbwou3w4dpkkc696xz5t8dvfvonm0t" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | name               = Majid Namjoo-Motlagh
 | image              = Majid Namjoo-Motlagh 33741572.jpg
 | fullname           = Majid Namjoo-Motlagh
 | height             = {{Boʻy|m=1.82}}
 | birth_date         = {{Birth date and age|1966|5|31}}
 | birth_place        = {{tavalludJoyi|Tehron}}, [[Eron]]
 | currentclub        = 
 | clubnumber         = 
 | pozitsiya          = [[Yarim himoyachi]]
 | youthclubs1        = 
 | youthyears1        = 
 | yillar1            = 1982—1984
 | yillar2            = 1984—1990
 | yillar3            = 1990
 | yillar4            = 1991
 | yillar5            = 1991—1992
 | yillar6            = 1992—1994
 | yillar7            = 1994—1997
 | yillar8            = 1998
 | yillar9            = 1998—2000
 | klublar1           = [[Bank Melli F.C.|Bank Melli]]
 | klublar2           = [[Esteghlal F.C.|Esteghlal]]
 | klublar3           = [[Al Sadd SC|Al-Sadd]]
 | klublar4           = [[Pas F.C.|Pas]]
 | klublar5           = [[Esteghlal F.C.|Esteghlal]]
 | klublar6           = [[Keshavarz F.C.|Keshavarz]]
 | klublar7           = [[Persepolis F.C.|Persepolis]]
 | klublar8           = [[Balestier Khalsa FC|Belestier Khalsa]]
 | klublar9           = [[Bargh Tehron F.C.|Bargh Tehron]]
 | isht1              = 
 | gollar1            = 
 | isht2              = 
 | gollar2            = 
 | isht3              = 
 | gollar3            = 
 | isht4              = 
 | gollar4            = 
 | isht5              = 
 | gollar5            = 
 | isht6              = 
 | gollar6            = 
 | isht7              = 
 | gollar7            = 
 | isht8              = 
 | goals8             = 
 | isht9              = 
 | gollar9            = 
 | milliyyillar1      = 1986—1997
 | milliyjamoa1       = [[Eron milliy futbol terma jamoasi|Eron]]
 | milliyisht1        = 44
 | milliygollar1      = 4
 | boshliqyillar1     = 2006
 | boshliqyillar2     = 2006—2007
 | boshliqyillar3     = 2007—2008
 | boshliqyillar4     = 2009—2012
 | boshliqyillar5     = 2014—2015
 | boshliqyillar6     = 2015—2016
 | boshliqyillar7     = 2019
 | boshliqyillar8     = 2020
 | boshliqyillar9     = 2020
 | boshliqyillar10    = 2022—
 | boshliqklublar1    = [[Eron milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Eron U19]] (assistant)
 | boshliqklublar2    = [[Shahrdari Bandar Abbas F.C.|Shahrdari Bandar Abbas]]
 | boshliqklublar3    = [[F.C. Aboomoslem|Aboomoslem]] (yordamchi)
 | boshliqklublar4    = [[Esteghlal F.C.|Esteghlal]] (yordamchi)
 | boshliqklublar5    = [[Aluminium Hormozgan F.C.|Aluminium Hormozgan]]
 | boshliqklublar6    = [[Gol Gohar F.C.|Gol Gohar]]
 | boshliqklublar7    = [[Shahrdari Mahshahr C.S.C.|Shahrdari Mahshahr]]
 | boshliqklublar8    = [[Esteghlal F.C.|Esteghlal]] (yordamchi)
 | boshliqklublar9    = [[Esteghlal F.C.|Esteghlal]] (vaqtincha)
 | boshliqklublar10   = [[Eron milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Eron U19]]
}}

'''Majid Namjoo-Motlagh''' ({{lang-fa|مجید نامجو مطلق}}; 1966-yil 31-may kuni [[Eron]] poytaxti [[Tehron]]da tugʻilgan) – [[Eroniy xalqlar|eronlik]] sobiq [[futbolchi]], hozirda [[futbol]] jamoalarida [[Murabbiy (futbol)|murabbiylik]] qilmoqda.

== Futbolchilik faoliyati ==
=== Xalqaro faoliyati ===
Namjoo-Motlagh 1986-yil 28-may kuni [[Pekin]]da [[Xitoy milliy futbol terma jamoasi|Xitoy]]ga qarshi oʻtkazilgan oʻrtoqlik uchrashuvda [[Eron milliy futbol terma jamoasi]] safida ilk bor maydonga tushgan. Majid 1986-yildan 1997-yilgacha Eron terma jamoasi safida jami 45 ta oʻyin oʻtkazgan&lt;ref&gt;{{cite web|author=Panahi, Majeed|title=Iran - Record International Players|website=[[RSSSF]]|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/iran-recintlp.html|date=2009-12-11}}&lt;/ref&gt;. 2015-yil avgustda Eron yulduzlar jamoasi tarkibida Jahon yulduzlariga qarshi oʻynagan.

== Murabbiylik faoliyati ==
Namjoo-Motlagh 2006-yil avgustda yangi tashkil etilgan [[F.C. Shahrdari Bandar Abbas|Shahrdari Bandar Abbos]] jamoasining bosh murabbiyi lavozimiga tayinlangan. Mavsum yakuniga yaqin uning oʻrniga „[[Sanat Mes Kerman F.C.|Mes Kerman]]“ klubining sobiq bosh murabbiyi [[Nader Dastneshan]] kelgan.

== Faoliyat statistikasi ==

=== Terma jamoada urgan gollari ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
! № !! Sana !! Stadion !! Raqib !! Hisob !! Natija !! Musobaqa
|-
| 1. || 1989-yil 1-noyabr || [[Al-Sadaqua Valsalam stadioni]], [[Al-Quvayt]], [[Kuvayt]]|| {{fb|South Yemen}} || 2–0 || Gʻalaba || 1989-yilgi Tinchlik va doʻstlik kubogi
|-
| 2. || 1989-yil 1-noyabr || [[Al-Sadaqua Valsalam stadioni]], [[Al-Quvayt]], [[Kuvayt]]|| {{fb|South Yemen}} || 2–0 || Gʻalaba || 1989-yilgi Tinchlik va doʻstlik kubogi
|-
| 3. || 1993-yil 6-yanvar || [[Ozodiy stadioni]], [[Tehron]], [[Eron]]|| {{fb|PAK}} || 5–0 || Gʻalaba || 1993-yilgi EKO kubogi
|-
| 4. || 1993-yil 4-iyul || [[Damashq]], [[Suriya]]|| {{fb|TPE}} || 0–6 || Gʻalaba || 1994-yilgi jahon chempionati saralashi
|-
| colspan=&quot;12&quot;|&lt;small&gt;''2015-yil 6-oktyabr holatiga koʻra''&lt;ref&gt;[http://www.teammelli.com/matchdata/details/player.php?id=402 Profile: Majeed NAMJOOMUTLAGH]&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;
|}

== Mukofotlari ==
=== Klub ===
;Esteghlal
* Osiyo klublari chempionati (1): 1990-91
* Eron futbol chempionati (1): 1989-90
* Tehron viloyati chempionati (2): 1985-86, 1991–92
;Persepolis
* Eron futbol chempionati (2): 1995-96, 1996-97
=== Milliy ===
;Eron
* Osiyo oʻyinlari oltin medali (1): 1990-yil

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{commons category}}

{{Esteghlal F.C. murabbiylari}}
{{Eron tarkibi 1988-yilgi AFC Osiyo kubogi}}

{{DEFAULTSORT:Namjoo-Motlagh, Majid}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Tehronlik futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Eronlik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Persepolis F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Keshavarz F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Esteghlal F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:PAS Tehron F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Balestier Khalsa FC futbolchilari]]
[[Turkum:Al Sadd SC futbolchilari]]
[[Turkum:Singapur Premyer-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Qatar Yulduzlar Ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Eronlik muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Singapurdagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Qatardagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Futbol boʻyicha Osiyo o‘yinlarining oltin medal sohiblari]]
[[Turkum:Eronlik futbol murabbiylar]]</text>
      <sha1>elbwou3w4dpkkc696xz5t8dvfvonm0t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lord John's Journal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1311662</id>
    <revision>
      <id>6181520</id>
      <parentid>5984669</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T03:58:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1812" sha1="21wqg9x9pwb533nmjjkthm7qcling10" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| rejissyor            = [[Edward LeSaint|Edward J. Le Saint]]
| prodyuser            = 
| ssenariy_muallifi    = [[Harvey Gates]]
| rollarda             = {{Ubl
 | [[William Garwood]]
 | [[Stella LeSaint|Stella Razetto]]
 | [[Ogden Crane]]
 | [[Walter Belasco]]
 | [[Jay Belasco]]
 | [[T. D. Crittenden]]
 | [[Doc Crane]]
 | [[Grace Benham]]
 | [[Laura Oakley]]
 | [[Albert MacQuarrie]]
 | [[Gretchen Lederer]]
 }}
| hikoyachi            = 
| distribyutor         = [[Universal Film Manufacturing Company]]
| premyera             = {{premyera sanasi|1915}}
| mamlakat             = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| til                  = [[Ovozsiz kino|ovozsiz]]
}}
'''Lord John's Journal''' — 5 qismlik Amerika [[ovozsiz kino|ovozsiz]] sirli film seriyasi, rejissyor [[Edward J. Le Saint]] tomonidan suratga olingan va [[Harvey Gates]] hikoyasiga asoslangan. Filmda bosh rolni [[William Garwood]] ijro etgan&lt;ref name=&quot;Wlaschin-2009&quot;&gt;{{cite book |last1=Wlaschin |first1=Ken |title=Silent Mystery and Detective Movies: A Comprehensive Filmography |date=2009 |publisher=McFarland |isbn=9780786454297 |page=129 |url=https://books.google.com/books?id=oJYZDgAAQBAJ&amp;q=%22Gray%20Sisterhood%22&amp;pg=PA129 |accessdate=November 4, 2019 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AFICat-LJiNY&quot;&gt;{{cite web |title=Lord John in New York |url=https://catalog.afi.com/Film/18042-LORD-JOHN-IN-NEW-YORK |website=[[American Film Institute|AFI]] |accessdate=November 4, 2019 |arxivsana=2023-04-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230405175102/https://catalog.afi.com/Film/18042-LORD-JOHN-IN-NEW-YORK }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Havolalar ==
* {{IMDb title|0139431}}

{{1910-yillar-AQSh-film-stub}}

[[Turkum:1910-yillar Amerika filmlari]]
[[Turkum:Edward LeSaint filmlari]]
[[Turkum:Universal Pictures filmlari]]</text>
      <sha1>21wqg9x9pwb533nmjjkthm7qcling10</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Murat Bisenbin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1332208</id>
    <revision>
      <id>6181480</id>
      <parentid>5876510</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T22:37:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>204</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;Bisembin_Murat.jpg&quot; yoʻqotildi, uni VikiOmbordan [[c:User:TheImaCow|TheImaCow]] per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Bisembin Murat.jpg|]] tufayli oʻchirgan edi.</comment>
      <origin>6181480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7163" sha1="0vg2lled5boml18ol20pp4pb97q4aqd" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Murat Bulatovich Bisembin
| asl_ismi                 = {{lang-kk|Мұрат Болатұлы Бисембин}}
| tasvir =
| tasvir_eni =
| izoh =
| tavallud_paytidagi_ismi =
| tavallud_sanasi = {{Tugʻilgan sanasi|1972|10|11}}
| tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Qiziloʻrda}}, [[Qiziloʻrda (viloyat)|Qiziloʻrda viloyati]], [[Qozogʻiston SSR]]
| vafot_sanasi = {{Vafot sanasi va yoshi|2026|1|8|1972|10|11}}
| vafot_joyi = {{VafotJoyi|Olmaota}}, [[Qozogʻiston]]
| fuqaroligi = {{Flagicon|KAZ}}
| kasbi = [[Aktyor]]
| faoliyat_yillari = 2003—2024
| mukofotlari =
}}
'''Murat Bulatovich Bisenbin''' yoki Bisembin ({{lang-kk|Мұрат Болатұлы Бисенбин}}; 1972-yil 11-oktyabr, Qiziloʻrda, Qozoq SSR, SSSR – 2026-yil 8-yanvar, Olmaota, Qozogʻiston) – qozogʻistonlik [[Kinematografiya|kino]] [[Aktyor|aktyori]]. U „''Reketir''“ (2007) filmidagi Ruslan roli uchun katta eʼtirofga sazovor boʻldi. U bir qator qozogʻistonlik filmlarda, jumladan, „&lt;nowiki/&gt;[[Toʻmaris (film)|''Tomiris'']]&lt;nowiki/&gt;“, „''Butun dunyo oyogʻimizda''“, „''Pushti quyon haqidagi ertak''“ filmlarida suratga tushgan.

== Tarjimayi holi ==
Murat Bisenbin 1972-yil 11-oktabrda [[Qiziloʻrda]] shahrida tugʻilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://forbes.kz/articles/pogasla-zvezda-reketira-skonchalsya-kazahstanskiy-akter-murat-bisembin|title=Погасла звезда «Рэкетира» — скончался казахстанский актёр Мурат Бисенбин|lang=ru|website=Forbes.kz|date=2026-01-08|access-date=2026-01-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/curious/umer-izvestnyiy-aktr-murat-bisenbin-589847/|title=Умер известный актёр Мурат Бисенбин|lang=ru|website=Tengrinews.kz|date=2026-01-08|access-date=2026-01-08}}&lt;/ref&gt;. U oʻz ona shahridagi Politexnika institutini qishloq xoʻjaligi mashinasozligi mutaxassisligi boʻyicha va Olmaotadagi Jurgenov nomidagi Badiiy akademiyani&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/kultura-shoubiz/6503728-skonchalsya-kazakhstanskiy-akter-murat-bisenbin.html|title=Скончался казахстанский актёр Мурат Бисенбин|lang=ru|first=Динара|last=Халдарова|website=www.zakon.kz|date=2026-01-08|access-date=2026-01-08}}&lt;/ref&gt; tamomlagan.

U ekrandagi debyutini „Hamma Golgotaga koʻtariladi“ qozoq-rus teleserialida amalga oshirgan. „''Reketir''“ (2007) filmidagi Ruslan roli unga katta shuhrat keltirgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Keyinchalik Bisenbin bir qator qozoq filmlari va teleseriallarida&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/society/08/01/2026/695f74899a79476778f3aff5|title=Умер казахстанский актёр Мурат Бисенбин|lang=ru|website=РБК|date=2026-01-08|access-date=2026-01-08}}&lt;/ref&gt;, jumladan, „&lt;nowiki/&gt;[[Toʻmaris (film)|''Toʻmaris'']]&lt;nowiki/&gt;“, „''Butun dunyo oyoqlarimiz ostida''“, „''Pushti quyon haqidagi ertak''“, „''Dash''“, „''Aka-ukalar''“, „''Siz kimsiz, janob Ka''?“, „''Aka yoki nikoh''“, „''13 klinik''“, „''Afsonalar kitobi: Sirli oʻrmon''“, „''Aha''“ va boshqa loyihalarda rol oʻynadi.

2024-yil kuzida aktyorga [[oshqozon osti bezi saratoni]] tashxisi qoʻyildi, shu sababli u davolanishni boshladi va film loyihalarida ishtirokini vaqtincha toʻxtatdi&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

2025-yil 21-dekabrda Muratning qizi aktyor insultdan keyin kasalxonaga yotqizilganini xabar qilgan. 2026-yil 8-yanvarda Murat Bisenbin uzoq davom etgan kasallikdan soʻng, ikki marta insultni boshdan kechirganidan soʻng vafot etdi&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://orda.kz/akter-iz-rjeketira-murat-bisenbin-skonchalsja-posle-borby-s-rakom-410676/|title=Актёр из «Рэкетира» Мурат Бисенбин скончался после борьбы с раком|lang=ru|first=Руслан|last=Логинов|website=orda.kz|date=2026-01-08|access-date=2026-01-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://qalampir.uz/news/mash%D2%B3ur-k-oozok-akteri-murat-bisembin-vafot-etdi-129918 |sarlavha=Машҳур қозоқ актёри Мурат Бисембин вафот этди |sana=2025-yil 9-yanvar}}&lt;/ref&gt;. Aktyor 53 yoshda edi&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;. Uning qizi Diana Bulatova uning vafoti haqida ijtimoiy tarmoqlar orqali eʼlon qildi&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. Aktyor bilan vidolashuv marosimi 9-yanvar kuni [[Olmaota markaziy masjidi]]&lt;nowiki/&gt;da boʻlib oʻtgan. U shaharning Kensai qabristoniga dafn qilingan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/curious/brat-vsey-stranyi-almatyi-prostilis-aktrom-muratom-589897/|title=Похороны Мурата Бисенбина: Алматы проводил в последний путь звезду кино|lang=ru|author=Томирис Шарип|website=Tengrinews.kz|date=2026-01-09|access-date=2026-01-09}}&lt;/ref&gt;.

=== Shaxsiy hayot ===
Murat uylangan va uch farzandni tarbiyalagan.

== Filmografiya ==

{{Div col}}
# 2003 – „Hamma Golgotaga koʻtariladi“ teleseriali
# 2007 – „Reketer“ – Ruslan, reketchi (bosh rol)
# 2009 – „Boʻri izi“ – Giyohvand moddalar savdosi bilan shugʻullanuvchi toʻdaning rahbari
# 2009 – „Birodarlar“ mini-seriali – Ruslan, qaroqchi
# 2009 – „Siz kimsiz, janob Ka?“ – Meran, giyohvand moddalar toʻdasi rahbari
# 2010 – „Yoʻl harakati politsiyasi“ teleseriali, 14-film „Oxirgi qoʻshiq“ – Xuan
# 2010 – „Snatch“ – maktab murabbiyi
# 2010 – „V asr: Sehrlangan xazinalarni qidirishda“ – Temur qoʻriqchisi
# 2010 – „Pushti quyon haqidagi ertak“ – Chukot, bandit
# 2012 – „Punchbot“
# 2012 – „Afsonalar kitobi: Sirli oʻrmon“
# 2013 – „Tuman“
# 2015 – „Butun dunyo sizning oyoqlaringiz ostida“ – Cube
# 2017 – „Aka yoki nikoh“ – Asan
# 2017 – „Hammasi erkaklar tufayli“
# 2018 – „Sayohatchi. Boshlanish“
# 2018 – „Eng goʻzal“
# 2018 – „Aka yoki nikoh 2“ – Asan
# 2019 – „Boys' Stories“ teleseriali – Alibaba
# 2019 – „[[Toʻmaris (film)|Toʻmaris]]“ – Spargap
# 2019 – „Men shu yerdaman“
# 2019 – „Onam + Dadam“
# 2020 – „Tender“ – Beksulton
# 2020 – „Qahramonlar“
# 2020 – „Bulut“
# 2021 – „Aha“ – Bax (bosh rol)
# 2021 – „Zere“ – Bopan
# 2022 – „Kvartira: Ostonadagi dahshat“
# 2022 – „13 Clinical“ teleseriali – Kurt (bosh rol)
# 2024 – „Maymunlar sayyorasi: Yangi qirollik“ – Ike Darville („Silva“) rolining ruscha dublyaji
# 2024 – „Amura“ seriali – Xachimura
{{Div col end}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://www.kinopoisk.ru/name/1772887/?utm_referrer=ru.wikipedia.org Murat Bisembin] Kinopoisk saytida
* [https://www.imdb.com/name/nm3958822/ Murat Bisembin] imdb saytida

{{DEFAULTSORT:Bisembin, Murat}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aktyorlar]]
[[Turkum:Qozogʻistonlik aktyorlar]]
[[Turkum:XXI asr aktyorlari]]
[[Turkum:Oshqozon osti bezi saratonidan vafot etganlar]]
[[Turkum:Kensai qabristoniga dafn etilganlar]]</text>
      <sha1>0vg2lled5boml18ol20pp4pb97q4aqd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kyorling</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1339659</id>
    <revision>
      <id>6181309</id>
      <parentid>6002407</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:30:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181309</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6695" sha1="l34ro58ipe3qtzlrh0exp79auu3gfqf" xml:space="preserve">{{Sport bilgiqutisi
| nom        = Kyorling
| tasvir     = Curling, overall view of the Tim Hortons Brier venue - Edmonton, Canada.jpg
| imagesize = 300
| tasvirizoh = 2005-yilgi Tim Hortons Brier musobaqasi davomida o‘tkazilgan kyorling o‘yinlari
| uyushma    = [[Butunjahon kyorling federasiyasi]]
| nickname = Muz ustidagi shaxmat, shovqinli o‘yin
| qachondan  = [[So‘nggi o‘rta asrlar|O‘rta asrlar]] oxirlarida [[Shotlandiya Qirolligi|Shotlandiya]]da
| royxat     = taxminiy 1,5 mln&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://sports.yahoo.com/top/news?slug=ycn-10481401 |title=Curling Makes Gains in U.S. Popularity |date=19 November 2011 |work=[[Yahoo! Sports]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140302012222/http://sports.yahoo.com/top/news?slug=ycn-10481401 |archive-date=2 March 2014}}&lt;/ref&gt;
| klublar =
| kontakt = [[Kontaktli sport#Kontaktsiz|Yoʻq]]
| jamoa = Har bir jamoada 4 kishi (2 ta ichida [[Juftlikdagi kyorling|ikkilik]])
| aralashjins= Ha; qarang: [[aralash kyorling]]
| turkum = Aniqlik va puxtalik
| joy = Kyorling choʻtkalari (ilgari supurgi deb atalgan), kyorling toshlari (yoki toshlar), kyorling maxsus poyabzali
| olimpik = {{plainlist|
*Birinchi tadbir [[Kyorling boʻyicha 1924-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari|1924]]-yilda (2006-yilda orqaga nazar tashlab rasmiy tan olingan)
*[[Kyorling boʻyicha 1932-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari|1932]], [[Kyorling boʻyicha 1988-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari|1988]] va [[Kyorling boʻyicha 1992-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari|1992]]-yillarda ko‘rgazmali sport turi
*[[Kyorling boʻyicha 1998-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari|1998]]-yilda rasman qo‘shilgan}}
| paralimpik = [[Nogironlar aravachasida kyorling]] [[Kyorling boʻyicha 2006-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari|2006]]-yilda rasman kiritilgan
}}
'''Kyorling''' ('''Kerling''') – bu [[sport]] turi boʻlib, unda oʻyinchilar toshlarni [[muz]] ustida toʻrtta konsentrik doiraga boʻlingan maqsadli hududga qarab sirpanadilar. Har birida toʻrtta oʻyinchi boʻlgan ikki jamoa navbatma-navbat ogʻir, silliqlangan [[granit]] toshlarni,  muzda belgilangan doiraviy nishon tomon muz boʻylab sirpanadi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Wetzel |first=Dan |url=https://sports.yahoo.com/olympics/vancouver/curling/news?slug=dw-curling021810&amp;prov=yhoo&amp;type=lgns |title=Don't take curling for granite |work=Yahoo! Sports |date=19 February 2010 |access-date=4 August 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100225064112/http://sports.yahoo.com/olympics/vancouver/curling/news?slug=dw-curling021810&amp;prov=yhoo&amp;type=lgns |archive-date=25 February 2010}}&lt;/ref&gt;. Har bir jamoada sakkiztadan tosh bo'ladi, har bir oʻyinchi ikkitadan tashlaydi. Maqsad – oʻyin yakunida eng yuqori ball toʻplash hisoblanadi. Har bir tomonning oxirida uyning markaziga eng yaqin joylashgan toshlar uchun ball beriladi, bu ikkala jamoa ham oʻzlarining barcha toshlarini bir marta tashlaganida yakunlanadi. Oʻyin odatda sakkiz yoki oʻnta uchdan iborat boʻladi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Curling Canada {{!}} The basics of playing the game |url=https://www.curling.ca/about-curling/getting-started-in-curling/the-basics-of-playing-the-game/ |access-date=2024-11-21 |language=en-US |archive-date=24 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250424203100/https://www.curling.ca/about-curling/getting-started-in-curling/the-basics-of-playing-the-game/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

Toshni otayotgan oʻyinchi uni qoʻyib yuborayotganda asta-sekin aylantirish orqali „burama“ deb ataladigan egri chiziqli [[Trayektoriya|yoʻnalishni]] hosil qiladi. Toshning harakatiga ikkita supuruvchi ham taʼsir oʻtkazishi mumkin. Ular supurgi yoki choʻtka yordamida tosh bilan yonma-yon harakatlanib, uning yoʻlidagi muzni supuradilar. Sidirish ishqalanishni kamaytiradi, bu esa toshning uzoqroqqa, toʻgʻriroq chiziq boʻylab va kamroq buralib harakatlanishiga imkon beradi. Toshning optimal yoʻnalishini va yakuniy joylashuvini tanlashda strategiya va jamoaviy ish muhim ahamiyatga ega. Oʻyinchilarning mahorati esa toshning koʻzlangan yoʻnalishni qanchalik aniq bajarishini belgilaydi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Curling Basics – Michener Hill Curling Club |url=https://michenerhillcurlingclub.ca/curling-basics/ |access-date=2025-08-13 |language=en-CA }}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
{{refbegin}}
* {{cite book |title=Curling Capital Winnipeg and the Roarin' Game, 1876 to 1988 |last1=Mott |first1=Morris |last2=Allardyce |first2=John |publisher=University of Manitoba Press |year=1989 |isbn=0-88755-145-9 |location=Winnipeg}}
* {{cite journal
|last=Murata
|first=Jiro
|year=2022
|title=Study of curling mechanism by precision kinematic measurements of curling stone's motion
|journal=Scientific Reports
|volume=12
|issue=1
|article-number=15047
|doi=10.1038/s41598-022-19303-4
|pmid=36057647
|pmc=9440934
|arxiv=2203.00347
|bibcode=2022NatSR..1215047M
|doi-access=free
}}
* {{cite book |title=Une Histoire Sociale du Curling au Québec, de 1807 à 1980 |last=Richard |first=Pierre |publisher=Université du Québec |year=2006 |location=Trois-Rivières |language=fr}}
* Smith, David B. (1981), ''Curling: An Illustrated History'', John Donald Publishers Ltd., Edinburgh, {{isbn|9780859760744}}
{{refend}}

== Havolalar ==
{{Commons category|Curling}}
* [http://www.worldcurling.org/ Butunjahon kyorling federatsiyasi]
* [http://www.cbc.ca/archives/categories/sports/curling/curling-sweeping-the-nation/topic---curling-sweeping-the-nation.html CBC raqamli arxivlari - Kyorling: millatni qamrab olmoqda]
* [https://web.archive.org/web/20160527005136/http://collectionscanada.ca/curling/ Bonspil! Kanadadagi Kerling tarixi Kanada kutubxonasi va arxivlarida]
* [https://web.archive.org/web/20150924014238/http://www.folklife.si.edu/resources/festival2003/scot_curling2.htm curling stones] Smitson folklor va madaniy meros markazi.
* [https://books.google.com/books?id=ht8DAAAAMBAJ&amp;pg=PA78 ''The Game Of The Magic Broom, 1944-yil mart''] Amerika jamoatchiligiga kyorling o‘yinini tanishtirgan birinchi jurnal maqolalaridan biri[http://www.gutenberg.org/ebooks/32838 The Canadian Curler’s Manual] transcription of 1840 text
* [https://web.archive.org/web/20140209161223/http://www.sportlistings.com/winter-sports/curling/world-curling-federation-l112.html Sportlistings.com] – Butunjahon kyorling federatsiyasi direktoriyasi ro‘yxati

{{Qishki Olimpiada sport turlari}}

[[turkum:Kyorling]]
[[Turkum:Qishki Olimpiada sport turlari]]
[[Turkum:Aniqlikga asoslangan sport turlari]]
[[Turkum:Jamoaviy sport]]
[[Turkum:Muz sporti turlari]]</text>
      <sha1>l34ro58ipe3qtzlrh0exp79auu3gfqf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Larinus latus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1340871</id>
    <revision>
      <id>6181409</id>
      <parentid>5888625</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:11:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1306" sha1="6ezokxmn7k305jpqmabh1ki5udxmywo" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Larinus latus
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Coleoptera]]
 | oila = [[Curculionidae]]
 | tasvir =Lixinae - picudo - Larinus latus (Herbst 1784) Madrid - corredor del Jarama (Spain) (7784932516).jpg
}}

'''Larinus latus''' — [[Curculionidae]] oilasiga mansub [[Qo‘ng‘izlar|qo‘ng‘iz]] turi. Ushbu tur [[Avstraliya]]da ''Onopordum'' qashqarigullarga qarshi biologik zararkunanda nazorati vositasi sifatida qo‘llaniladi&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.invasive.org/publications/xsymposium/proceed/09pg739.pdf | title = The Demographic Performance of the Capitulum Weevil, ''Larinus latus'', on ''Onopordum'' Thistles in its Native and Introduced Ranges | author = W. J. Pettit and D. T. Briese | year = 2000 | publisher = Proceedings of the X International Symposium on Biological Control of Weeds 4–14 July 1999, Montana State University, Bozeman, Montana, USA Neal R. Spencer [ed.]. pp. 739-745 (2000) | qaralgan sana = 2026-01-30 | arxivsana = 2025-04-07 | arxivurl = https://web.archive.org/web/20250407035514/https://www.invasive.org/publications/xsymposium/proceed/09pg739.pdf }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q6489403}}

[[Category:Lixinae]]

{{Curculionidae-stub}}</text>
      <sha1>6ezokxmn7k305jpqmabh1ki5udxmywo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kyorling 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida – aralash juftliklar turniri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1345887</id>
    <revision>
      <id>6181310</id>
      <parentid>5920098</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:30:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181310</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38499" sha1="3pe7qyyhu1fwp5b6t9odgaxyr3zad98" xml:space="preserve">{{Olimpiya musobaqasi bilgiqutisi
| event = Aralash juftliklar oʻrtasida kyorling
| games = 2026-yilgi Qishki
| image = Curling pictogram.svg
| image_size = 80px
| venue = [[Stadio olimpico del ghiaccio]]
| dates = 4–10-fevral
| competitors = 20
| nations = 10
| gold = [[Isabella Wranå]] &lt;br&gt; [[Rasmus Wranå]]
| goldNOC = SWE
| silver = [[Cory Thiesse]] &lt;br&gt; [[Korey Dropkin]]
| silverNOC = USA
| bronze = [[Stefania Constantini]] &lt;br&gt; [[Amos Mosaner]]
| bronzeNOC = ITA
| prev = [[Kyorling 2022-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida – aralash juftliklar|2022]]
| next = 2030
}}
{{main|Kyorling 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida}}
{{Kyorling 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida}}

[[2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari|2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarining]] aralash juftliklar boʻyicha kyorling turniri 2026-yil 4–10-fevral kunlari [[Kortina-dʼampetsso|Cortina d’Ampezzodagi]] Cortina Olympic Stadiumda boʻlib oʻtdi&lt;ref name=&quot;Schedule&quot;&gt;{{cite web |title=Milano Cortina 2026 Olympic and Paralympic curling schedules confirmed |url=https://worldcurling.org/2024/12/milano-cortina-schedules-confirmed/ |website=WorldCurling |publisher=World Curling}}&lt;/ref&gt;.

Oʻnta mamlakat jamoalari doira (round robin) tizimidagi dastlabki bosqichda ishtirok etdi va uning yakuniga koʻra eng yaxshi toʻrt davlat medal bosqichiga yoʻllanma oldi&lt;ref name=&quot;Qualification&quot;&gt;{{cite web |title=Olympic Qualifications |url=https://worldcurling.org/olympic-qualification/ |website=WorldCurling |publisher=World Curling |qaralgan sana=2026-02-11 |arxivsana=2026-01-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260129023052/https://worldcurling.org/olympic-qualification/ }}&lt;/ref&gt;.

== Taqvim ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:0.5em auto; font-size:90%; line-height:1.25em;&quot;
| align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFBBBB&quot; |RR
|Doira tizimi
| align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#BBF3BB&quot; |SF
|Yarimfinal
| align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FEDCBA&quot; |B
|3-oʻrin uchun bahs
| align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFFFBB&quot; |F
|Final
|}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:0.5em auto; font-size:90%; line-height:1.25em;text-align:center&quot;
! {{diagonal split header|Turnir|Sana}} || 04.02 || 05.02 || 06.02 || 07.02 || 08.02 || colspan=&quot;2&quot; |09.02 || colspan=&quot;2&quot; |10.02
|-
| align=&quot;left&quot; |Aralash juftliklar
| style=&quot;background-color:#FFBBBB&quot; |RR
| style=&quot;background-color:#FFBBBB&quot; |RR
| style=&quot;background-color:#FFBBBB&quot; |RR
| style=&quot;background-color:#FFBBBB&quot; |RR
| style=&quot;background-color:#FFBBBB&quot; |RR
| style=&quot;background-color:#FFBBBB&quot; |RR
| style=&quot;background-color:#BBF3BB&quot; |SF
| style=&quot;background-color:#FEDCBA&quot; |B
| style=&quot;background-color:#FFFFBB&quot; |F
|}

== Saralash ==
2024-yilgi va 2025-yilgi aralash juftliklar boʻyicha Jahon chempionatlarining umumiy reytingi asosida eng yuqori oʻrinni egallagan yetti davlat mezbon Italiya bilan birgalikda yoʻllanma oldi. Qolgan ikki jamoa esa 2025-yilgi Olimpiya saralash musobaqasi orqali saralandi.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Saralash usullari
!Sanalar
!Joylashuv
!Oʻrinlar soni
!Jamoalar
|-
|Mezbon mamlakat||colspan=2 {{n/a}}
| align=&quot;center&quot; |1
|{{flagIOC|ITA|2026-yilgi Qishki}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2024 va 2025-yilgi Jahon chempionatlaridagi saralash ballari
|2024-yil 20–27-aprel
|{{flagicon|SWE}} [[Östersund]], [[Shvetsiya]]
| rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |7
| rowspan=&quot;2&quot; |{{flagIOC|EST|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{flagIOC|SWE|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{flagIOC|GBR|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|NOR|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|CAN|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{flagIOC|SUI|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{flagIOC|USA|2026-yilgi Qishki}}
|-
|2025-yil 26-aprel–3-may
|{{flagicon|CAN}} [[Fredericton]], [[Kanada]]
|-
|Olimpiya saralashi musobaqasi
|2025-yil 15–19-dekabr
|{{flagicon|CAN}} [[Kelowna]], [[Kanada]]
| align=&quot;center&quot; |2
|{{flagIOC|CZE|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{flagIOC|KOR|2026-yilgi Qishki}}
|-
!Jami
!
!
!10
!
|}

== Jamoalar ==
Jamoalar quyidagilardan iborat:
{| class=wikitable
|-
!width=20%|{{flagIOC|CAN|2026-yilgi Qishki}}
!width=20%|{{flagIOC|CZE|2026-yilgi Qishki}}
!width=20%|{{flagIOC|EST|2026-yilgi Qishki}}
!width=20%|{{flagIOC|GBR|2026-yilgi Qishki}}
!width=20%|{{flagIOC|ITA|2026-yilgi Qishki}}
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
| {{ubl
 | '''Ayol:''' [[Jocelyn Peterman]]
 | '''Erkak:''' [[Brett Gallant]]
 }}
|  {{ubl
| '''Ayol:''' [[Julie Zelingrová]]
 | '''Erkak:''' [[Vít Chabičovský]]
 }}
|  {{ubl
 | '''Ayol:''' [[Marie Kaldvee]]
 | '''Erkak:''' [[Harri Lill]]
 }}
|  {{ubl
 | '''Ayol:''' [[Jennifer Dodds]]
 | '''Erkak:''' [[Bruce Mouat]]
 }}
|  {{ubl
 | '''Ayol:''' [[Stefania Constantini]]
 | '''Erkak:''' [[Amos Mosaner]]
 }}
|-
!width=20%|{{flagIOC|NOR|2026-yilgi Qishki}}
!width=20%|{{flagIOC|KOR|2026-yilgi Qishki}}
!width=20%|{{flagIOC|SWE|2026-yilgi Qishki}}
!width=20%|{{flagIOC|SUI|2026-yilgi Qishki}}
!width=20%|{{flagIOC|USA|2026-yilgi Qishki}}
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
| {{ubl
 | '''Ayol:''' [[Kristin Skaslien]]
 | '''Erkak:''' [[Magnus Nedregotten]]
 }}
|  {{ubl
| '''Ayol:''' [[Kim Seon-yeong]]
 | '''Erkak:''' [[Jeong Yeong-seok]]
 }}
| {{ubl
 | '''Ayol:''' [[Isabella Wranå]]
 | '''Erkak:''' [[Rasmus Wranå]]
 }}
| {{ubl
 | '''Ayol:''' [[Briar Schwaller-Hürlimann]]
 | '''Erkak:''' [[Yannick Schwaller]]
 }}
|  {{ubl
 | '''Ayol:''' [[Cory Thiesse]]
 | '''Erkak:''' [[Korey Dropkin]]
 }}
|}

== Doira tizimining yakuniy jadvali ==
&lt;section begin=&quot;Standings&quot; /&gt;{{#invoke:sports table|main|style=Curling
| title = Doira tizimining yakuniy jadvali
| show_positions = no| show_wlt = yes | show_dsc = yes
| skip_header = Atletlar
| res_col_header = Q

| team1 = GBR | name_GBR = {{flagIOC|GBR|2026-yilgi Qishki}} | skip_GBR = [[Jennifer Dodds]] / [[Bruce Mouat]]
| win_GBR = 8 | loss_GBR = 1 | wlt_GBR = – | pf_GBR = 69 | pa_GBR = 46 | ew_GBR = 37 | el_GBR = 30 | be_GBR = 0 | se_GBR = 11 | pct_GBR = 79.6 | dsc_GBR = 20.931
| team2 = ITA | name_ITA = {{flagIOC|ITA|2026-yilgi Qishki}} | skip_ITA = [[Stefania Constantini]] / [[Amos Mosaner]]
| win_ITA = 6 | loss_ITA = 3 | wlt_ITA = 1:0 | pf_ITA = 60 | pa_ITA = 50 | ew_ITA = 32 | el_ITA = 31 | be_ITA = 1 | se_ITA = 11 | pct_ITA = 78.3 | dsc_ITA = 27.931
| team3 = USA | name_USA = {{flagIOC|USA|2026-yilgi Qishki}} | skip_USA = [[Cory Thiesse]] / [[Korey Dropkin]]
| win_USA = 6 | loss_USA = 3 | wlt_USA = 0:1 | pf_USA = 58 | pa_USA = 45 | ew_USA = 36 | el_USA = 33 | be_USA = 0 | se_USA = 12 | pct_USA = 83.1 | dsc_USA = 25.900
| team4 = SWE | name_SWE = {{flagIOC|SWE|2026-yilgi Qishki}} | skip_SWE = [[Isabella Wranå]] / [[Rasmus Wranå]]
| win_SWE = 5 | loss_SWE = 4 | wlt_SWE = – | pf_SWE = 62 | pa_SWE = 55 | ew_SWE = 31 | el_SWE = 34 | be_SWE = 0 | se_SWE = 9 | pct_SWE = 80.1 | dsc_SWE = 19.413
| team5 = CAN | name_CAN = {{flagIOC|CAN|2026-yilgi Qishki}} | skip_CAN = [[Jocelyn Peterman]] / [[Brett Gallant]]
| win_CAN = 4 | loss_CAN = 5 | wlt_CAN = 2:0 | pf_CAN = 58 | pa_CAN = 52 | ew_CAN = 35 | el_CAN = 31 | be_CAN = 0 | se_CAN = 10 | pct_CAN = 78.5 | dsc_CAN = 36.050
| team6 = NOR | name_NOR = {{flagIOC|NOR|2026-yilgi Qishki}} | skip_NOR = [[Kristin Skaslien]] / [[Magnus Nedregotten]]
| win_NOR = 4 | loss_NOR = 5 | wlt_NOR = 1:1 | pf_NOR = 52 | pa_NOR = 47 | ew_NOR = 37 | el_NOR = 33 | be_NOR = 0 | se_NOR = 12 | pct_NOR = 77.1 | dsc_NOR = 24.444
| team7 = SUI | name_SUI = {{flagIOC|SUI|2026-yilgi Qishki}} | skip_SUI = [[Briar Schwaller-Hürlimann]] / [[Yannick Schwaller]]
| win_SUI = 4 | loss_SUI = 5 | wlt_SUI = 0:2 | pf_SUI = 56 | pa_SUI = 67 | ew_SUI = 32 | el_SUI = 35 | be_SUI = 0 | se_SUI = 6 | pct_SUI = 74.5 | dsc_SUI = 24.000
| team8 = CZE | name_CZE = {{flagIOC|CZE|2026-yilgi Qishki}} | skip_CZE = [[Julie Zelingrová]] / [[Vít Chabičovský]]
| win_CZE = 3 | loss_CZE = 6 | wlt_CZE = 1:0 | pf_CZE = 45 | pa_CZE = 62 | ew_CZE = 30 | el_CZE = 34 | be_CZE = 0 | se_CZE = 6 | pct_CZE = 69.1 | dsc_CZE = 16.019
| team9 = KOR | name_KOR = {{flagIOC|KOR|2026-yilgi Qishki}} | skip_KOR = [[Kim Seon-yeong]] / [[Jeong Yeong-seok]]
| win_KOR = 3 | loss_KOR = 6 | wlt_KOR = 0:1 | pf_KOR = 47 | pa_KOR = 64 | ew_KOR = 32 | el_KOR = 34 | be_KOR = 0 | se_KOR = 9 | pct_KOR = 75.1 | dsc_KOR = 42.425
| team10 = EST | name_EST = {{flagIOC|EST|2026-yilgi Qishki}} | skip_EST = [[Marie Kaldvee]] / [[Harri Lill]]
| win_EST = 2 | loss_EST = 7 | wlt_EST = – | pf_EST = 46 | pa_EST = 65 | ew_EST = 32 | el_EST = 39 | be_EST = 0 | se_EST = 7 | pct_EST = 71.6 | dsc_EST = 19.300

| col_QP = yellow2 | text_QP = [[#Pley-off|Pley-off]]
| result1 = QP | result2 = QP | result3 = QP |result4 = QP
| dsc_ref =
| update = complete | source = {{Official Website|https://www.olympics.com/en/milano-cortina-2026/schedule/cur}}
}}&lt;section end=&quot;Standings&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Results&quot; /&gt;{{#invoke:sports table|main|style=WL
| title = Aralash juftliklar doira tizimi natijalari jadvali
| hide_played = y| for_against_style = none | ranking_style = none
| show_matches = y | short_style = noflag
| matches_style = BSR
| col_QP = yellow2 | result1 = QP | result2 = QP | result3 = QP | result4 = QP
| sortable_table = yes | teamwidth = auto

| team5 = CAN | name_CAN = {{flagIOC|CAN|2026-yilgi qishki}}
| match_CAN_CZE = 10:5
| match_CAN_EST = 6:8
| match_CAN_GBR = 5:7
| match_CAN_ITA = 7:2
| match_CAN_NOR = 6:3
| match_CAN_KOR = 5:9
| match_CAN_SWE = 6:7
| match_CAN_SUI = 8:4
| match_CAN_USA = 5:7
| win_CAN =4|loss_CAN =5
| team8 = CZE | name_CZE = {{flagIOC|CZE|2026-yilgi qishki}}
| match_CZE_CAN = 5:10
| match_CZE_EST = 8:4
| match_CZE_GBR = 7:8
| match_CZE_ITA = 2:8
| match_CZE_NOR = 6:3
| match_CZE_KOR = 9:4
| match_CZE_SWE = 4:7
| match_CZE_SUI = 3:10
| match_CZE_USA = 1:8
| win_CZE =3|loss_CZE =6
| team10 = EST | name_EST = {{flagIOC|EST|2026-yilgi qishki}}
| match_EST_CAN = 8:6
| match_EST_CZE = 4:8
| match_EST_GBR = 5:10
| match_EST_ITA = 4:7
| match_EST_NOR = 5:6
| match_EST_KOR = 3:9
| match_EST_SWE = 7:5
| match_EST_SUI = 7:9
| match_EST_USA = 3:5
| win_EST =2|loss_EST =7
| team1 = GBR | name_GBR = {{flagIOC|GBR|2026-yilgi qishki}}
| match_GBR_CAN = 7:5
| match_GBR_CZE = 8:7
| match_GBR_EST = 10:5
| match_GBR_ITA = 9:6
| match_GBR_NOR = 8:6
| match_GBR_KOR = 8:2
| match_GBR_SWE = 7:4
| match_GBR_SUI = 6:7
| match_GBR_USA = 6:4
| win_GBR =8|loss_GBR =1
| team2 = ITA | name_ITA = {{flagIOC|ITA|2026-yilgi qishki}}
| match_ITA_CAN = 2:7
| match_ITA_CZE = 8:2
| match_ITA_EST = 7:4
| match_ITA_GBR = 6:9
| match_ITA_NOR = 6:5
| match_ITA_KOR = 8:4
| match_ITA_SWE = 4:9
| match_ITA_SUI = 12:4
| match_ITA_USA = 7:6
| win_ITA =6|loss_ITA =3
| team6 = NOR | name_NOR = {{flagIOC|NOR|2026-yilgi qishki}}
| match_NOR_CAN = 3:6
| match_NOR_CZE = 3:6
| match_NOR_EST = 6:5
| match_NOR_GBR = 6:8
| match_NOR_ITA = 5:6
| match_NOR_KOR = 8:5
| match_NOR_SWE = 9:0
| match_NOR_SUI = 6:3
| match_NOR_USA = 6:8
| win_NOR =4|loss_NOR =5
| team9 = KOR | name_KOR = {{flagIOC|KOR|2026-yilgi qishki}}
| match_KOR_CAN = 9:5
| match_KOR_CZE = 4:9
| match_KOR_EST = 9:3
| match_KOR_GBR = 2:8
| match_KOR_ITA = 4:8
| match_KOR_NOR = 5:8
| match_KOR_SWE = 3:10
| match_KOR_SUI = 5:8
| match_KOR_USA = 6:5
| win_KOR =3|loss_KOR =6
| team4 = SWE | name_SWE = {{flagIOC|SWE|2026-yilgi qishki}}
| match_SWE_CAN = 7:6
| match_SWE_CZE = 7:4
| match_SWE_EST = 5:7
| match_SWE_GBR = 4:7
| match_SWE_ITA = 9:4
| match_SWE_NOR = 0:9
| match_SWE_KOR = 10:3
| match_SWE_SUI = 13:7
| match_SWE_USA = 7:8
| win_SWE =5|loss_SWE =4
| team7 = SUI | name_SUI = {{flagIOC|SUI|2026-yilgi qishki}}
| match_SUI_CAN = 4:8
| match_SUI_CZE = 10:3
| match_SUI_EST = 9:7
| match_SUI_GBR = 7:6
| match_SUI_ITA = 4:12
| match_SUI_NOR = 3:6
| match_SUI_KOR = 8:5
| match_SUI_SWE = 7:13
| match_SUI_USA = 4:7
| win_SUI =4|loss_SUI =5
| team3 = USA | name_USA = {{flagIOC|USA|2026-yilgi qishki}}
| match_USA_CAN = 7:5
| match_USA_CZE = 8:1
| match_USA_EST = 5:3
| match_USA_GBR = 4:6
| match_USA_ITA = 6:7
| match_USA_NOR = 8:6
| match_USA_KOR = 5:6
| match_USA_SWE = 8:7
| match_USA_SUI = 7:4
| win_USA =6|loss_USA =3
| update = complete | source = {{Official Website|https://www.olympics.com/en/milano-cortina-2026/schedule/cur}}
}}&lt;section end=&quot;Results&quot; /&gt;

== Doira tizimi natijalari ==
Barcha oʻyin vaqtlari Markaziy Yevropa vaqti ([[UTC+01:00]]) boʻyicha keltirilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://worldcurling.org/2025/07/playing-schedules-owg2026/|title=Playing schedules confirmed for curling at Milano Cortina 2026 Olympic Winter Games|publisher=World Curling Federation|author=World Curling Media|date=22 July 2025|access-date=30 November 2025}}&lt;/ref&gt;.
=== 1-raund ===
''4-fevral, 19:05''
&lt;section begin=Draw1SheetA /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = A
| team1 = {{flagIOC|SWE|2026-yilgi qishki}} ([[Isabella Wranå|Wranå]] / [[Rasmus Wranå|Wranå]])
|0|2|0|3|4|1|X|X| |10
| team2 = {{flagIOC|KOR|2026-yilgi qishki}} ([[Kim Seon-yeong|Kim]] / [[Jeong Yeong-seok|Jeong]]) {{X}}
|1|0|2|0|0|0|X|X| |3
}}&lt;section end=Draw1SheetA /&gt;
&lt;section begin=Draw1SheetB /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = B
| team1 = {{flagIOC|GBR|2026-yilgi qishki}} ([[Jennifer Dodds|Dodds]] / [[Bruce Mouat|Mouat]]) {{X}}
|0|3|0|1|0|3|0|1| |8
| team2 = {{flagIOC|NOR|2026-yilgi qishki}} ([[Kristin Skaslien|Skaslien]] / [[Magnus Nedregotten|Nedregotten]])
|1|0|2|0|1|0|2|0| |6
}}&lt;section end=Draw1SheetB /&gt;
&lt;section begin=Draw1SheetC /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = C
| team1 = {{flagIOC|CAN|2026-yilgi qishki}} ([[Jocelyn Peterman|Peterman]] / [[Brett Gallant|Gallant]])
|1|4|0|2|0|3|0|X| |10
| team2 = {{flagIOC|CZE|2026-yilgi qishki}} ([[Julie Zelingrová|Zelingrová]] / [[Vít Chabičovský|Chabičovský]]) {{X}}
|0|0|3|0|1|0|1|X| |5
}}&lt;section end=Draw1SheetC /&gt;
&lt;section begin=Draw1SheetD /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = D
| team1 = {{flagIOC|EST|2026-yilgi qishki}} ([[Marie Kaldvee|Kaldvee]] / [[Harri Lill|Lill]])
|0|1|0|0|0|2|0|4|0 |7
| team2 = {{flagIOC|SUI|2026-yilgi qishki}} ([[Briar Schwaller-Hürlimann|Schwaller-Hürlimann]] / [[Yannick Schwaller|Schwaller]]) {{X}}
|1|0|2|1|1|0|2|0|2 |9
}}&lt;section end=Draw1SheetD /&gt;

=== 2-raund ===
''5-fevral, 10:05''
&lt;section begin=Draw2SheetA /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = A
| team1 = {{flagIOC|GBR|2026-yilgi qishki}} ([[Jennifer Dodds|Dodds]] / [[Bruce Mouat|Mouat]]) {{X}}
|2|0|2|0|2|0|4|X||10
| team2 = {{flagIOC|EST|2026-yilgi qishki}} ([[Marie Kaldvee|Kaldvee]] / [[Harri Lill|Lill]])
|0|2|0|1|0|2|0|X| |5
}}&lt;section end=Draw2SheetA /&gt;
&lt;section begin=Draw2SheetB /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = B
| team1 = {{flagIOC|CZE|2026-yilgi qishki}} ([[Julie Zelingrová|Zelingrová]] / [[Vít Chabičovský|Chabičovský]]) {{X}}
|0|1|0|0|1|0|2|X| |4
| team2 = {{flagIOC|SWE|2026-yilgi qishki}} ([[Isabella Wranå|Wranå]] / [[Rasmus Wranå|Wranå]])
|1|0|1|2|0|3|0|X| |7
}}&lt;section end=Draw2SheetB /&gt;
&lt;section begin=Draw2SheetC /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = C
| team1 = {{flagIOC|NOR|2026-yilgi qishki}} ([[Kristin Skaslien|Skaslien]] / [[Magnus Nedregotten|Nedregotten]])
|0|3|0|2|0|1|0|0| |6
| team2 = {{flagIOC|USA|2026-yilgi qishki}} ([[Cory Thiesse|Thiesse]] / [[Korey Dropkin|Dropkin]]) {{X}}
|1|0|2|0|1|0|2|2| |8
}}&lt;section end=Draw2SheetC /&gt;
&lt;section begin=Draw2SheetD /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = D
| team1 = {{flagIOC|KOR|2026-yilgi qishki}} ([[Kim Seon-yeong|Kim]] / [[Jeong Yeong-seok|Jeong]]) {{X}}
|1|0|0|0|1|0|2|X| |4
| team2 = {{flagIOC|ITA|2026-yilgi qishki}} ([[Stefania Constantini|Constantini]] / [[Amos Mosaner|Mosaner]])
|0|1|2|3|0|2|0|X| |8
}}&lt;section end=Draw2SheetD /&gt;

=== 3-raund ===
''5-fevral, 14:35''
&lt;section begin=Draw3SheetA /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = A
| team1 = {{flagIOC|USA|2026-yilgi qishki}} ([[Cory Thiesse|Thiesse]] / [[Korey Dropkin|Dropkin]])
|1|0|2|2|0|2|0|X| |7
| team2 = {{flagIOC|SUI|2026-yilgi qishki}} ([[Briar Schwaller-Hürlimann|Schwaller-Hürlimann]] / [[Yannick Schwaller|Schwaller]]) {{X}}
|0|2|0|0|1|0|1|X| |4
}}&lt;section end=Draw3SheetA /&gt;
&lt;section begin=Draw3SheetB /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = B
| team1 = {{flagIOC|NOR|2026-yilgi qishki}} ([[Kristin Skaslien|Skaslien]] / [[Magnus Nedregotten|Nedregotten]]) {{X}}
|0|1|0|0|1|0|1|0| |3
| team2 = {{flagIOC|CAN|2026-yilgi qishki}} ([[Jocelyn Peterman|Peterman]] / [[Brett Gallant|Gallant]])
|1|0|2|1|0|1|0|1| |6
}}&lt;section end=Draw3SheetB /&gt;

=== 4-raund ===
''5-fevral, 19:05''
&lt;section begin=&quot;Draw4SheetA&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = A
| team1 = {{flagIOC|CAN|2026-yilgi qishki}} ([[Jocelyn Peterman|Peterman]] / [[Brett Gallant|Gallant]]) {{X}}
|5|0|1|0|1|0|X|X| |7
| team2 = {{flagIOC|ITA|2026-yilgi qishki}} ([[Stefania Constantini|Constantini]] / [[Amos Mosaner|Mosaner]])
|0|1|0|1|0|0|X|X| |2
}}&lt;section end=&quot;Draw4SheetA&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw4SheetB&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = B
| team1 = {{flagIOC|SUI|2026-yilgi qishki}} ([[Briar Schwaller-Hürlimann|Schwaller-Hürlimann]] / [[Yannick Schwaller|Schwaller]]) {{X}}
|1|0|4|0|1|0|2|X| |8
| team2 = {{flagIOC|KOR|2026-yilgi qishki}} ([[Kim Seon-yeong|Kim]] / [[Jeong Yeong-seok|Jeong]])
|0|2|0|1|0|2|0|X| |5
}}&lt;section end=&quot;Draw4SheetB&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw4SheetC&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = C
| team1 = {{flagIOC|EST|2026-yilgi qishki}} ([[Marie Kaldvee|Kaldvee]] / [[Harri Lill|Lill]])
|0|3|0|1|1|1|0|1| |7
| team2 = {{flagIOC|SWE|2026-yilgi qishki}} ([[Isabella Wranå|Wranå]] / [[Rasmus Wranå|Wranå]]) {{X}}
|1|0|2|0|0|0|2|0| |5
}}&lt;section end=&quot;Draw4SheetC&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw4SheetD&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = D
| team1 = {{flagIOC|CZE|2026-yilgi qishki}} ([[Julie Zelingrová|Zelingrová]] / [[Vít Chabičovský|Chabičovský]])
|1|0|1|0|3|0|0|2| |7
| team2 = {{flagIOC|GBR|2026-yilgi qishki}} ([[Jennifer Dodds|Dodds]] / [[Bruce Mouat|Mouat]]) {{X}}
|0|3|0|2|0|2|1|0| |8
}}&lt;section end=&quot;Draw4SheetD&quot; /&gt;

=== 5-raund ===
''6-fevral, 10:05''
&lt;section begin=&quot;Draw5SheetB&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = B
| team1 = {{flagIOC|SWE|2026-yilgi qishki}} ([[Isabella Wranå|Wranå]] / [[Rasmus Wranå|Wranå]])
|0|0|2|1|0|1|0|X| |4
| team2 = {{flagIOC|GBR|2026-yilgi qishki}} ([[Jennifer Dodds|Dodds]] / [[Bruce Mouat|Mouat]]) {{X}}
|1|3|0|0|2|0|1|X| |7
}}&lt;section end=&quot;Draw5SheetB&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw5SheetC&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = C
| team1 = {{flagIOC|ITA|2026-yilgi qishki}} ([[Stefania Constantini|Constantini]] / [[Amos Mosaner|Mosaner]]) {{X}}
|3|0|0|4|3|2|X|X| |12
| team2 = {{flagIOC|SUI|2026-yilgi qishki}} ([[Briar Schwaller-Hürlimann|Schwaller-Hürlimann]] / [[Yannick Schwaller|Schwaller]])
|0|3|1|0|0|0|X|X| |4
}}&lt;section end=&quot;Draw5SheetC&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw5SheetD&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = D
| team1 = {{flagIOC|USA|2026-yilgi qishki}} ([[Cory Thiesse|Thiesse]] / [[Korey Dropkin|Dropkin]]) {{X}}
|0|2|1|0|1|0|3|0| |7
| team2 = {{flagIOC|CAN|2026-yilgi qishki}} ([[Jocelyn Peterman|Peterman]] / [[Brett Gallant|Gallant]])
|1|0|0|2|0|1|0|1| |5
}}&lt;section end=&quot;Draw5SheetD&quot; /&gt;

=== 6-raund ===
''6-fevral, 14:35''
&lt;section begin=&quot;Draw6SheetA&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = A
| team1 = {{flagIOC|CZE|2026-yilgi qishki}} ([[Julie Zelingrová|Zelingrová]] / [[Vít Chabičovský|Chabičovský]]) {{X}}
|0|0|0|1|0|0|X|X| |1
| team2 = {{flagIOC|USA|2026-yilgi qishki}} ([[Cory Thiesse|Thiesse]] / [[Korey Dropkin|Dropkin]])
|1|3|1|0|1|2|X|X| |8
}}&lt;section end=&quot;Draw6SheetA&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw6SheetB&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = B
| team1 = {{flagIOC|ITA|2026-yilgi qishki}} ([[Stefania Constantini|Constantini]] / [[Amos Mosaner|Mosaner]])
|3|1|0|0|2|0|0|1| |7
| team2 = {{flagIOC|EST|2026-yilgi qishki}} ([[Marie Kaldvee|Kaldvee]] / [[Harri Lill|Lill]]) {{X}}
|0|0|1|1|0|1|1|0| |4
}}&lt;section end=&quot;Draw6SheetB&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw6SheetC&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = C
| team1 = {{flagIOC|KOR|2026-yilgi qishki}} ([[Kim Seon-yeong|Kim]] / [[Jeong Yeong-seok|Jeong]]) {{X}}
|0|0|1|0|0|0|1|X| |2
| team2 = {{flagIOC|GBR|2026-yilgi qishki}} ([[Jennifer Dodds|Dodds]] / [[Bruce Mouat|Mouat]])
|2|1|0|2|2|1|0|X| |8
}}&lt;section end=&quot;Draw6SheetC&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw6SheetD&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = D
| team1 = {{flagIOC|SWE|2026-yilgi qishki}} ([[Isabella Wranå|Wranå]] / [[Rasmus Wranå|Wranå]]) {{X}}
|0|0|0|0|0|0|X|X| |0
| team2 = {{flagIOC|NOR|2026-yilgi qishki}} ([[Kristin Skaslien|Skaslien]] / [[Magnus Nedregotten|Nedregotten]])
|1|1|3|1|2|1|X|X| |9
}}&lt;section end=&quot;Draw6SheetD&quot; /&gt;

=== 7-raund ===
''7-fevral, 10:05''
&lt;section begin=&quot;Draw7SheetC&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = C
| team1 = {{flagIOC|GBR|2026-yilgi qishki}} ([[Jennifer Dodds|Dodds]] / [[Bruce Mouat|Mouat]]) {{X}}
|3|0|2|0|2|0|0|X| |7
| team2 = {{flagIOC|CAN|2026-yilgi qishki}} ([[Jocelyn Peterman|Peterman]] / [[Brett Gallant|Gallant]])
|0|1|0|1|0|1|2|X| |5
}}&lt;section end=&quot;Draw7SheetC&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw7SheetD&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = D
| team1 = {{flagIOC|SUI|2026-yilgi qishki}} ([[Briar Schwaller-Hürlimann|Schwaller-Hürlimann]] / [[Yannick Schwaller|Schwaller]])
|0|1|0|4|0|2|0|0| |7
| team2 = {{flagIOC|SWE|2026-yilgi qishki}} ([[Isabella Wranå|Wranå]] / [[Rasmus Wranå|Wranå]]) {{X}}
|1|0|2|0|4|0|3|3| |13
}}&lt;section end=&quot;Draw7SheetD&quot; /&gt;

=== 8-raund ===
''7-fevral, 14:35''
&lt;section begin=&quot;Draw8SheetA&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = A
| team1 = {{flagIOC|EST|2026-yilgi qishki}} ([[Marie Kaldvee|Kaldvee]] / [[Harri Lill|Lill]])
|0|0|1|0|2|0|2|0| |5
| team2 = {{flagIOC|NOR|2026-yilgi qishki}} ([[Kristin Skaslien|Skaslien]] / [[Magnus Nedregotten|Nedregotten]]) {{X}}
|1|1|0|1|0|2|0|1| |6
}}&lt;section end=&quot;Draw8SheetA&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw8SheetB&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = B
| team1 = {{flagIOC|KOR|2026-yilgi qishki}} ([[Kim Seon-yeong|Kim]] / [[Jeong Yeong-seok|Jeong]])
|0|1|1|0|0|2|0|X| |4
| team2 = {{flagIOC|CZE|2026-yilgi qishki}} ([[Julie Zelingrová|Zelingrová]] / [[Vít Chabičovský|Chabičovský]]) {{X}}
|2|0|0|2|2|0|3|X| |9
}}&lt;section end=&quot;Draw8SheetB&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw8SheetC&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = C
| team1 = {{flagIOC|SWE|2026-yilgi qishki}} ([[Isabella Wranå|Wranå]] / [[Rasmus Wranå|Wranå]])
|0|2|1|0|3|0|3|X| |9
| team2 = {{flagIOC|ITA|2026-yilgi qishki}} ([[Stefania Constantini|Constantini]] / [[Amos Mosaner|Mosaner]]) {{X}}
|1|0|0|1|0|2|0|X| |4
}}&lt;section end=&quot;Draw8SheetC&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw8SheetD&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = D
| team1 = {{flagIOC|GBR|2026-yilgi qishki}} ([[Jennifer Dodds|Dodds]] / [[Bruce Mouat|Mouat]]) {{X}}
|2|1|0|1|0|1|1|X| |6
| team2 = {{flagIOC|USA|2026-yilgi qishki}} ([[Cory Thiesse|Thiesse]] / [[Korey Dropkin|Dropkin]])
|0|0|1|0|3|0|0|X| |4
}}&lt;section end=&quot;Draw8SheetD&quot; /&gt;

=== 9-raund ===
''7-fevral, 19:05''
&lt;section begin=&quot;Draw9SheetA&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = A
| team1 = {{flagIOC|KOR|2026-yilgi qishki}} ([[Kim Seon-yeong|Kim]] / [[Jeong Yeong-seok|Jeong]]) {{X}}
|1|1|0|1|0|1|1|0|1 |6
| team2 = {{flagIOC|USA|2026-yilgi qishki}} ([[Cory Thiesse|Thiesse]] / [[Korey Dropkin|Dropkin]])
|0|0|1|0|1|0|0|3|0 |5
}}&lt;section end=&quot;Draw9SheetA&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw9SheetB&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = B
| team1 = {{flagIOC|CAN|2026-yilgi qishki}} ([[Jocelyn Peterman|Peterman]] / [[Brett Gallant|Gallant]])
|0|0|0|2|0|3|0|1| |6
| team2 = {{flagIOC|EST|2026-yilgi qishki}} ([[Marie Kaldvee|Kaldvee]] / [[Harri Lill|Lill]]) {{X}}
|3|2|1|0|1|0|1|0| |8
}}&lt;section end=&quot;Draw9SheetB&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw9SheetC&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = C
| team1 = {{flagIOC|CZE|2026-yilgi qishki}} ([[Julie Zelingrová|Zelingrová]] / [[Vít Chabičovský|Chabičovský]]) {{X}}
|0|1|0|1|0|1|0|X| |3
| team2 = {{flagIOC|SUI|2026-yilgi qishki}} ([[Briar Schwaller-Hürlimann|Schwaller-Hürlimann]] / [[Yannick Schwaller|Schwaller]])
|2|0|1|0|4|0|3|X| |10
}}&lt;section end=&quot;Draw9SheetC&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw9SheetD&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = D
| team1 = {{flagIOC|NOR|2026-yilgi qishki}} ([[Kristin Skaslien|Skaslien]] / [[Magnus Nedregotten|Nedregotten]]) {{X}}
|2|0|1|0|1|1|0|0| |5
| team2 = {{flagIOC|ITA|2026-yilgi qishki}} ([[Stefania Constantini|Constantini]] / [[Amos Mosaner|Mosaner]])
|0|1|0|2|0|0|2|1| |6
}}&lt;section end=&quot;Draw9SheetD&quot; /&gt;

=== 10-raund ===
''8-fevral, 10:05''
&lt;section begin=&quot;Draw10SheetA&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = A
| team1 = {{flagIOC|NOR|2026-yilgi qishki}} ([[Kristin Skaslien|Skaslien]] / [[Magnus Nedregotten|Nedregotten]])
|0|1|0|0|1|0|1|0| |3
| team2 = {{flagIOC|CZE|2026-yilgi qishki}} ([[Julie Zelingrová|Zelingrová]] / [[Vít Chabičovský|Chabičovský]]) {{X}}
|1|0|2|1|0|1|0|1| |6
}}&lt;section end=&quot;Draw10SheetA&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw10SheetB&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = B
| team1 = {{flagIOC|EST|2026-yilgi qishki}} ([[Marie Kaldvee|Kaldvee]] / [[Harri Lill|Lill]])
|0|0|1|0|1|0|1|X| |3
| team2 = {{flagIOC|KOR|2026-yilgi qishki}} ([[Kim Seon-yeong|Kim]] / [[Jeong Yeong-seok|Jeong]]) {{X}}
|3|2|0|2|0|2|0|X| |9
}}&lt;section end=&quot;Draw10SheetB&quot; /&gt;

=== 11-raund ===
''8-fevral, 14:35''
&lt;section begin=&quot;Draw11SheetA&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = A
| team1 = {{flagIOC|CAN|2026-yilgi qishki}} ([[Jocelyn Peterman|Peterman]] / [[Brett Gallant|Gallant]]) {{X}}
|0|2|0|1|0|2|0|1| |6
| team2 = {{flagIOC|SWE|2026-yilgi qishki}} ([[Isabella Wranå|Wranå]] / [[Rasmus Wranå|Wranå]])
|2|0|1|0|1|0|3|0| |7
}}&lt;section end=&quot;Draw11SheetA&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw11SheetB&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = B
| team1 = {{flagIOC|GBR|2026-yilgi qishki}} ([[Jennifer Dodds|Dodds]] / [[Bruce Mouat|Mouat]])
|0|0|0|2|2|0|2|0| |6
| team2 = {{flagIOC|SUI|2026-yilgi qishki}} ([[Briar Schwaller-Hürlimann|Schwaller-Hürlimann]] / [[Yannick Schwaller|Schwaller]]) {{X}}
|1|2|1|0|0|1|0|2| |7
}}&lt;section end=&quot;Draw11SheetB&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw11SheetC&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = C
| team1 = {{flagIOC|USA|2026-yilgi qishki}} ([[Cory Thiesse|Thiesse]] / [[Korey Dropkin|Dropkin]])
|0|1|0|1|0|1|1|1| |5
| team2 = {{flagIOC|EST|2026-yilgi qishki}} ([[Marie Kaldvee|Kaldvee]] / [[Harri Lill|Lill]]) {{X}}
|1|0|1|0|1|0|0|0| |3
}}&lt;section end=&quot;Draw11SheetC&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw11SheetD&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = D
| team1 = {{flagIOC|ITA|2026-yilgi qishki}} ([[Stefania Constantini|Constantini]] / [[Amos Mosaner|Mosaner]])
|0|3|2|2|1|0|X|X| |8
| team2 = {{flagIOC|CZE|2026-yilgi qishki}} ([[Julie Zelingrová|Zelingrová]] / [[Vít Chabičovský|Chabičovský]]) {{X}}
|1|0|0|0|0|1|X|X| |2
}}&lt;section end=&quot;Draw11SheetD&quot; /&gt;

=== 12-raund ===
''8-fevral, 19:05''
&lt;section begin=&quot;Draw12SheetA&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = A
| team1 = {{flagIOC|ITA|2026-yilgi qishki}} ([[Stefania Constantini|Constantini]] / [[Amos Mosaner|Mosaner]]) {{X}}
|2|0|1|0|0|3|0|0| |6
| team2 = {{flagIOC|GBR|2026-yilgi qishki}} ([[Jennifer Dodds|Dodds]] / [[Bruce Mouat|Mouat]])
|0|3|0|1|1|0|3|1| |9
}}&lt;section end=&quot;Draw12SheetA&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw12SheetB&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = B
| team1 = {{flagIOC|SWE|2026-yilgi qishki}} ([[Isabella Wranå|Wranå]] / [[Rasmus Wranå|Wranå]]) {{X}}
|3|0|1|0|0|2|1|0| |7
| team2 = {{flagIOC|USA|2026-yilgi qishki}} ([[Cory Thiesse|Thiesse]] / [[Korey Dropkin|Dropkin]])
|0|3|0|3|1|0|0|1| |8
}}&lt;section end=&quot;Draw12SheetB&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw12SheetC&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = C
| team1 = {{flagIOC|SUI|2026-yilgi qishki}} ([[Briar Schwaller-Hürlimann|Schwaller-Hürlimann]] / [[Yannick Schwaller|Schwaller]])
|0|1|0|1|0|1|0|0| |3
| team2 = {{flagIOC|NOR|2026-yilgi qishki}} ([[Kristin Skaslien|Skaslien]] / [[Magnus Nedregotten|Nedregotten]]) {{X}}
|1|0|1|0|1|0|2|1| |6
}}&lt;section end=&quot;Draw12SheetC&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw12SheetD&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = D
| team1 = {{flagIOC|CAN|2026-yilgi qishki}} ([[Jocelyn Peterman|Peterman]] / [[Brett Gallant|Gallant]])
|0|1|2|0|0|2|0|0| |5
| team2 = {{flagIOC|KOR|2026-yilgi qishki}} ([[Kim Seon-yeong|Kim]] / [[Jeong Yeong-seok|Jeong]]) {{X}}
|1|0|0|3|2|0|2|1| |9
}}&lt;section end=&quot;Draw12SheetD&quot; /&gt;

=== 13-raund ===
''9-fevral, 10:05''
&lt;section begin=&quot;Draw13SheetA&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = A
| team1 = {{flagIOC|SUI|2026-yilgi qishki}} ([[Briar Schwaller-Hürlimann|Schwaller-Hürlimann]] / [[Yannick Schwaller|Schwaller]]) {{X}}
|0|0|2|0|0|2|0|X| |4
| team2 = {{flagIOC|CAN|2026-yilgi qishki}} ([[Jocelyn Peterman|Peterman]] / [[Brett Gallant|Gallant]])
|1|2|0|1|1|0|3|X| |8
}}&lt;section end=&quot;Draw13SheetA&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw13SheetB&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = B
| team1 = {{flagIOC|USA|2026-yilgi qishki}} ([[Cory Thiesse|Thiesse]] / [[Korey Dropkin|Dropkin]]) {{X}}
|1|0|0|1|0|2|2|0| |6
| team2 = {{flagIOC|ITA|2026-yilgi qishki}} ([[Stefania Constantini|Constantini]] / [[Amos Mosaner|Mosaner]])
|0|1|1|0|4|0|0|1| |7
}}&lt;section end=&quot;Draw13SheetB&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw13SheetC&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = C
| team1 = {{flagIOC|NOR|2026-yilgi qishki}} ([[Kristin Skaslien|Skaslien]] / [[Magnus Nedregotten|Nedregotten]]) {{X}}
|0|0|2|0|0|3|2|1| |8
| team2 = {{flagIOC|KOR|2026-yilgi qishki}} ([[Kim Seon-yeong|Kim]] / [[Jeong Yeong-seok|Jeong]])
|1|2|0|1|1|0|0|0| |5
}}&lt;section end=&quot;Draw13SheetC&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;Draw13SheetD&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = D
| team1 = {{flagIOC|CZE|2026-yilgi qishki}} ([[Julie Zelingrová|Zelingrová]] / [[Vít Chabičovský|Chabičovský]])
|0|1|4|0|0|1|1|1| |8
| team2 = {{flagIOC|EST|2026-yilgi qishki}} ([[Marie Kaldvee|Kaldvee]] / [[Harri Lill|Lill]]) {{X}}
|2|0|0|1|1|0|0|0| |4
}}&lt;section end=&quot;Draw13SheetD&quot; /&gt;

== Pley-off ==
{{4TeamBracket
| Team-Width = 150
| RD1 = Yarimfinal
| RD2 = Oltin medal uchun bahs
| RD2b = Bronza medal uchun bahs

| RD1-seed1 = 1
| RD1-team1 = {{flagIOC|GBR|2026-yilgi qishki}}
| RD1-score1 = 3
| RD1-seed2 = 4
| RD1-team2 = '''{{flagIOC|SWE|2026-yilgi qishki}}'''
| RD1-score2 = '''9'''
| RD1-seed3 = 2
| RD1-team3 = {{flagIOC|ITA|2026-yilgi qishki}}
| RD1-score3 = 8
| RD1-seed4 = 3
| nowrap|RD1-team4 = '''{{flagIOC|USA|2026-yilgi qishki}}'''
| RD1-score4 = '''9'''

| RD2-seed1 = 4
| RD2-team1 = '''{{flagIOC|SWE|2026-yilgi qishki}}'''
| RD2-score1 = '''6'''
| RD2-seed2 = 3
| RD2-team2 = {{flagIOC|USA|2026-yilgi qishki}}
| RD2-score2 = 5

| RD2b-seed1 = 1
| RD2b-team1 = {{flagIOC|GBR|2026-yilgi qishki}}
| RD2b-score1 = 3
| RD2b-seed2 = 2
| RD2b-team2 = '''{{flagIOC|ITA|2026-yilgi qishki}}'''
| RD2b-score2 = '''5'''
}}

=== Yarimfinal ===
''9-fevral, 18:05''
&lt;section begin=&quot;SF1&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = B
| team1 = {{flagIOC|GBR|2026-yilgi qishki}} ([[Jennifer Dodds|Dodds]] / [[Bruce Mouat|Mouat]]) {{X}}
|1|0|0|1|1|0|0|X| |3
| team2 = {{flagIOC|SWE|2026-yilgi qishki}} ([[Isabella Wranå|Wranå]] / [[Rasmus Wranå|Wranå]])
|0|2|1|0|0|5|1|X| |9
}}&lt;section end=&quot;SF1&quot; /&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!colspan=4 width=400|Oʻyinchilar aniqligi foizi
|-
!colspan=2 width=200 style=&quot;white-space:nowrap;&quot;| {{flagIOC|GBR|2026-yilgi qishki}}
!colspan=2 width=200 style=&quot;white-space:nowrap;&quot;| {{flagIOC|SWE|2026-yilgi qishki}}
|-
| [[Jennifer Dodds]] || 57%
| [[Isabella Wranå]] || 91%
|-
| [[Bruce Mouat]] || 69%
| [[Rasmus Wranå]] || 92%
|-
| '''Jami''' || 64%
| '''Jami''' || 91%
|}

&lt;section begin=&quot;SF2&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = D
| team1 = {{flagIOC|ITA|2026-yilgi qishki}} ([[Stefania Constantini|Constantini]] / [[Amos Mosaner|Mosaner]]) {{X}}
|2|0|2|0|1|0|3|0| |8
| team2 = {{flagIOC|USA|2026-yilgi qishki}} ([[Cory Thiesse|Thiesse]] / [[Korey Dropkin|Dropkin]])
|0|2|0|3|0|2|0|2| |9
}}&lt;section end=&quot;SF2&quot; /&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!colspan=4 width=400|Oʻyinchilar aniqligi foizi
|-
!colspan=2 width=200 style=&quot;white-space:nowrap;&quot;| {{flagIOC|ITA|2026-yilgi qishki}}
!colspan=2 width=200 style=&quot;white-space:nowrap;&quot;| {{flagIOC|USA|2026-yilgi qishki}}
|-
| [[Stefania Constantini]] || 75%
| [[Cory Thiesse]] || 92%
|-
| [[Amos Mosaner]] || 74%
| [[Korey Dropkin]] || 85%
|-
| '''Jami''' || 74%
| '''Jami''' || 88%
|}

=== Bronza medal uchun bahs ===
''10-fevral, 14:05''
&lt;section begin=&quot;BM&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = C
| team1 = {{flagIOC|GBR|2026-yilgi qishki}} ([[Jennifer Dodds|Dodds]] / [[Bruce Mouat|Mouat]]) {{X}}
|0|1|0|0|1|0|1|0| |3
| team2 = {{flagIOC|ITA|2026-yilgi qishki}} ([[Stefania Constantini|Constantini]] / [[Amos Mosaner|Mosaner]])
|1|0|1|1|0|1|0|1| |5
}}&lt;section end=&quot;BM&quot; /&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!colspan=4 width=400|Oʻyinchilar aniqligi foizi
|-
!colspan=2 width=200 style=&quot;white-space:nowrap;&quot;| {{flagIOC|GBR|2026-yilgi qishki}}
!colspan=2 width=200 style=&quot;white-space:nowrap;&quot;| {{flagIOC|ITA|2026-yilgi qishki}}
|-
| [[Jennifer Dodds]] || 77%
| [[Stefania Constantini]] || 92%
|-
| [[Bruce Mouat]] || 88%
| [[Amos Mosaner]] || 89%
|-
| '''Jami''' || 84%
| '''Jami''' || 90%
|}

=== Oltin medal uchun bahs ===
''10-fevral, 18:05''
&lt;section begin=&quot;GM&quot; /&gt;{{Curlingbox8
| sheet = C
| team1 = {{flagIOC|SWE|2026-yilgi qishki}} ([[Isabella Wranå|Wranå]] / [[Rasmus Wranå|Wranå]])
|0|2|0|1|0|1|0|2| |6
| team2 = {{flagIOC|USA|2026-yilgi qishki}} ([[Cory Thiesse|Thiesse]] / [[Korey Dropkin|Dropkin]]) {{X}}
|1|0|1|0|1|0|2|0| |5
}}&lt;section end=&quot;GM&quot; /&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!colspan=4 width=400|Oʻyinchilar aniqligi foizi
|-
!colspan=2 width=200 style=&quot;white-space:nowrap;&quot;| {{flagIOC|SWE|2026-yilgi qishki}}
!colspan=2 width=200 style=&quot;white-space:nowrap;&quot;| {{flagIOC|USA|2026-yilgi qishki}}
|-
| [[Isabella Wranå]] || 97%
| [[Cory Thiesse]] || 73%
|-
| [[Rasmus Wranå]] || 74%
| [[Korey Dropkin]] || 72%
|-
| '''Jami''' || 83%
| '''Jami''' || 73%
|}

== Yakuniy oʻrinlar ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! scope=&quot;col&quot;| Oʻrin
! scope=&quot;col&quot;| Jamoa
|-
| align=center|{{gold1}} || {{flagIOC|SWE|2026-yilgi qishki}}
|-
| align=center|{{silver2}} || {{flagIOC|USA|2026-yilgi qishki}}
|-
| align=center|{{bronze3}} || {{flagIOC|ITA|2026-yilgi qishki}}
|-
| align=center|4 || {{flagIOC|GBR|2026-yilgi qishki}}
|-
| align=center|5 || {{flagIOC|CAN|2026-yilgi qishki}}
|-
| align=center|6 || {{flagIOC|NOR|2026-yilgi qishki}}
|-
| align=center|7 || {{flagIOC|SUI|2026-yilgi qishki}}
|-
| align=center|8 || {{flagIOC|CZE|2026-yilgi qishki}}
|-
| align=center|9 || {{flagIOC|KOR|2026-yilgi qishki}}
|-
| align=center|10 || {{flagIOC|EST|2026-yilgi qishki}}
|}

== Statistik koʻrsatkichlar ==
=== Oʻyinchilar aniqligi foizi ===
Har bir raund boʻyicha aniqlik foizi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://livescores.worldcurling.org/og/aspnet/stats-position?EventID=21&amp;S=0|title=Mixed doubles Player Percentages|website=World Curling|access-date=February 9, 2026}}&lt;/ref&gt;.

==== Ayollar ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!#
! width=250 | Atlet
! width=25 | 1
! width=25 | 2
! width=25 | 3
! width=25 | 4
! width=25 | 5
! width=25 | 6
! width=25 | 7
! width=25 | 8
! width=25 | 9
! width=40 | Jami
|-
| 1 || align=left|{{flagIOCathlete|[[Jennifer Dodds]]|GBR|2026-yilgi qishki}} || 80 || 86 || 78 || 83 || 77 || 78 || 91 || 84 || 77 || 81.4
|-
| 2 || align=left|{{flagIOCathlete|[[Cory Thiesse]]|USA|2026-yilgi qishki}} || 78 || 92 || 80 || 98 || 64 || 63 || 73 || 90 || 89 || 80.4
|-
| 3 || align=left|{{flagIOCathlete|[[Isabella Wranå]]|SWE|2026-yilgi qishki}} || 92 || 92 || 80 || 65 || 48 || 86 || 79 || 88 || 84 || 80.0
|-
| 4 || align=left|{{flagIOCathlete|[[Stefania Constantini]]|ITA|2026-yilgi qishki}} || 75 || 63 || 69 || 80 || 77 || 77 || 98 || 84 || 89 || 79.2
|-
| 5 || align=left|{{flagIOCathlete|[[Jocelyn Peterman]]|CAN|2026-yilgi qishki}} || 88 || 78 || 83 || 88 || 67 || 65 || 75 || 72 || 79 || 76.7
|-
| 6 || align=left|{{flagIOCathlete|[[Briar Schwaller-Hürlimann]]|SUI|2026-yilgi qishki}} || 78 || 55 || 94 || 52 || 70 || 86 || 80 || 72 || 75 || 74.3
|-
| 7 || align=left|{{flagIOCathlete|[[Kristin Skaslien]]|NOR|2026-yilgi qishki}} || 58 || 77 || 72 || 90 || 67 || 73 || 66 || 70 || 77 || 71.5
|-
| 8 || align=left|{{flagIOCathlete|[[Marie Kaldvee]]|EST|2026-yilgi qishki}} || 71 || 55 || 78 || 64 || 72 || 78 || 64 || 72 || 66 || 69.2
|-
| 9 || align=left|{{flagIOCathlete|[[Kim Seon-yeong (curler)|Kim Seon-yeong]]|KOR|2026-yilgi qishki}} || 67 || 57 || 72 || 39 || 63 || 79 || 86 || 78 || 75 || 68.8
|-
| 10 || align=left|{{flagIOCathlete|[[Julie Zelingrová]]|CZE|2026-yilgi qishki}} || 64 || 84 || 69 || 60 || 82 || 61 || 73 || 50 || 69 || 68.6
|}

==== Erkaklar ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!#
! width=250 | Atlet
! width=25 | 1
! width=25 | 2
! width=25 | 3
! width=25 | 4
! width=25 | 5
! width=25 | 6
! width=25 | 7
! width=25 | 8
! width=25 | 9
! width=40 | Jami
|-
| 1 || align=left|{{flagIOCathlete|[[Korey Dropkin]]|USA|2026-yilgi qishki}} || 80 || 77 || 91 || 85 || 77 || 81 || 90 || 89 || 95 || 84.9
|-
| 2 || align=left|{{flagIOCathlete|[[Magnus Nedregotten]]|NOR|2026-yilgi qishki}} || 90 || 73 || 74 || 83 || 79 || 77 || 79 || 92 || 80 || 80.7
|-
| 3 || align=left|{{flagIOCathlete|[[Rasmus Wranå]]|SWE|2026-yilgi qishki}} || 86 || 77 || 71 || 74 || 68 || 80 || 92 || 82 || 92 || 80.3
|-
| 4 || align=left|{{flagIOCathlete|[[Brett Gallant]]|CAN|2026-yilgi qishki}} || 88 || 72 || 82 || 80 || 78 || 75 || 65 || 81 || 97 || 79.6
|-
| 5 || align=left|{{flagIOCathlete|[[Jeong Yeong-seok]]|KOR|2026-yilgi qishki}} || 78 || 66 || 79 || 75 || 78 || 87 || 82 || 82 || 84 || 79.3
|-
| 6 || align=left|{{flagIOCathlete|[[Bruce Mouat]]|GBR|2026-yilgi qishki}} || 74 || 74 || 65 || 77 || 80 || 85 || 85 || 79 || 85 || 78.3
|-
| 7 || align=left|{{flagIOCathlete|[[Amos Mosaner]]|ITA|2026-yilgi qishki}} || 82 || 64 || 86 || 94 || 62 || 69 || 85 || 72 || 84 || 77.7
|-
| 8 || align=left|{{flagIOCathlete|[[Yannick Schwaller]]|SUI|2026-yilgi qishki}} || 63 || 72 || 86 || 61 || 79 || 88 || 77 || 72 || 73 || 74.6
|-
| 9 || align=left|{{flagIOCathlete|[[Harri Lill]]|EST|2026-yilgi qishki}} || 82 || 80 || 75 || 61 || 71 || 68 || 75 || 69 || 78 || 73.2
|-
| 10 || align=left|{{flagIOCathlete|[[Vít Chabičovský]]|CZE|2026-yilgi qishki}} || 55 || 56 || 78 || 68 || 75 || 73 || 82 || 68 || 69 || 69.4
|}

==== Umumiy ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!#
! width=250 | Jamoa
! width=25 | 1
! width=25 | 2
! width=25 | 3
! width=25 | 4
! width=25 | 5
! width=25 | 6
! width=25 | 7
! width=25 | 8
! width=25 | 9
! width=40 | Jami
|-
| 1 || align=left|{{flagIOC|USA|2026-yilgi qishki}} || 79 || 83 || 87 || 90 || 72 || 74 || 83 || 89 || 93 || 83.1
|-
| 2 || align=left|{{flagIOC|SWE|2026-yilgi qishki}} || 88 || 83 || 74 || 71 || 60 || 83 || 86 || 84 || 89 || 80.1
|-
| 3 || align=left|{{flagIOC|GBR|2026-yilgi qishki}} || 76 || 79 || 70 || 79 || 79 || 83 || 88 || 81 || 82 || 79.6
|-
| 4 || align=left|{{flagIOC|CAN|2026-yilgi qishki}} || 88 || 74 || 83 || 83 || 74 || 71 || 69 || 78 || 90 || 78.5
|-
| 5 || align=left|{{flagIOC|ITA|2026-yilgi qishki}} || 79 || 63 || 79 || 88 || 68 || 72 || 90 || 76 || 86 || 78.3
|-
| 6 || align=left|{{flagIOC|NOR|2026-yilgi qishki}} || 77 || 74 || 73 || 86 || 74 || 76 || 74 || 83 || 79 || 77.1
|-
| 7 || align=left|{{flagIOC|KOR|2026-yilgi qishki}} || 73 || 62 || 76 || 61 || 72 || 84 || 84 || 81 || 81 || 75.1
|-
| 8 || align=left|{{flagIOC|SUI|2026-yilgi qishki}} || 69 || 66 || 89 || 58 || 76 || 87 || 78 || 72 || 74 || 74.5
|-
| 9 || align=left|{{flagIOC|EST|2026-yilgi qishki}} || 78 || 70 || 76 || 63 || 71 || 72 || 71 || 70 || 73 || 71.6
|-
| 10 || align=left|{{flagIOC|CZE|2026-yilgi qishki}} || 59 || 66 || 74 || 65 || 78 || 68 || 78 || 60 || 69 || 69.1
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Kyorling 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida|aralash juftliklar]]</text>
      <sha1>3pe7qyyhu1fwp5b6t9odgaxyr3zad98</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kyorling 2026-yilgi Qishki Olimpiada o‘yinlarida — Saralash</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1346833</id>
    <revision>
      <id>6181311</id>
      <parentid>5922188</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:30:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>3 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25984" sha1="bfj4vtp0uida6l1h4deq4gategbkfk1" xml:space="preserve">{{Qisqa tavsif|none}}

{{Kyorling 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida}}

[[2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari|2026-yilgi qishki Olimpiada oʻyinlari]]dagi kyorling musobaqalarida jami 30 ta jamoa ishtirok etdi. Uchta yoʻnalishning har birida: erkaklar, ayollar va aralash juftliklar bahslarida 10 tadan jamoa qatnashdi. Erkaklar va ayollar musobaqalarida har bir jamoa 5 nafar sportchidan, aralash juftliklar jamoalari esa 2 nafardan sportchidan tarkib topdi. Bu esa barcha yoʻnalishlar boʻyicha jami 120 nafargacha sportchi ishtirok etishini anglatadi&lt;ref name=&quot;wcf totals&quot;&gt;{{cite web|url=https://worldcurling.org/olympic-qualification/|title=Olympic qualification|access-date=July 12, 2023|website=World Curling Federation|arxivsana=2026-01-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20260129023052/https://worldcurling.org/olympic-qualification/}}&lt;/ref&gt;.

== Qisqacha maʼlumot ==
=== Yakuniy qisqacha maʼlumot ===
[[2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari|2026-yilgi qishki Olimpiada oʻyinlari]] mezbon mamlakati sifatida Italiya kyorlingning barcha uchala yoʻnalishida ham oʻz jamoalari bilan ishtirok etdi. Bu [[Italiya]]ning ayollar musobaqasida ikkinchi marotaba qatnashishi boʻlib, ularning avvalgi ishtiroki Italiya oxirgi marta [[2006-yilgi qishki Olimpiada oʻyinlari]]ga mezbonlik qilgan paytga toʻgʻri keladi. Shuningdek, bu holat [[Estoniya]]ning Olimpiada kyorling musobaqalaridagi debyuti boʻladi.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! Mamlakatlar
! [[#Erkaklar|Erkaklar]]
! [[#Ayollar|Ayollar]]
! [[#Aralash juftliklar|Aralash juftliklar]]
! Sportchilar
|-
|align=&quot;left&quot; |{{FlagIOC|CAN|2026-yilgi Qishki}} ||{{Ya}}||{{Ya}} ||{{Ya}} ||'''12'''
|-
|align=&quot;left&quot; |{{FlagIOC|CHN|2026-yilgi Qishki}} ||{{Ya}}||{{Ya}} || ||'''10'''
|-
|align=&quot;left&quot; |{{FlagIOC|CZE|2026-yilgi Qishki}} ||{{Ya}}|| ||{{Ya}}||'''7'''
|-
|align=&quot;left&quot; |{{FlagIOC|DEN|2026-yilgi Qishki}} ||||{{Ya}} || ||'''5'''
|-
|align=&quot;left&quot; |{{FlagIOC|EST|2026-yilgi Qishki}} ||||||{{Ya}} ||'''2'''
|-
|align=&quot;left&quot; |{{FlagIOC|GER|2026-yilgi Qishki}} ||{{Ya}}|||| ||'''5'''
|-
|align=&quot;left&quot; |{{FlagIOC|GBR|2026-yilgi Qishki}} ||{{Ya}}||{{Ya}} ||{{Ya}} ||'''12'''
|-
|align=&quot;left&quot; |{{FlagIOC|ITA|2026-yilgi Qishki}} ||{{Ya}} ||{{Ya}} ||{{Ya}} ||'''12'''
|-
|align=&quot;left&quot; |{{FlagIOC|JPN|2026-yilgi Qishki}} ||||{{Ya}} || ||'''5'''
|-
|align=&quot;left&quot; |{{FlagIOC|NOR|2026-yilgi Qishki}} ||{{Ya}}||||{{Ya}} ||'''7'''
|-
|align=&quot;left&quot; |{{FlagIOC|KOR|2026-yilgi Qishki}} ||||{{Ya}} ||{{Ya}} ||'''7'''
|-
|align=&quot;left&quot; |{{FlagIOC|SWE|2026-yilgi Qishki}} ||{{Ya}} ||{{Ya}} ||{{Ya}} ||'''12'''
|-
|align=&quot;left&quot; |{{FlagIOC|SUI|2026-yilgi Qishki}} ||{{Ya}} ||{{Ya}} ||{{Ya}} ||'''12'''
|-
|align=&quot;left&quot; |{{FlagIOC|USA|2026-yilgi Qishki}} ||{{Ya}} ||{{Ya}} ||{{Ya}} ||'''12'''
|-
! Jami: 14 NOK
! 10
! 10
! 10
! 120
|}

=== Erkaklar ===
{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Saralash usuli!!Sana !!Joylashuv !! Kvotalar !! Saralanganlar
|-
|Mezbon mamlakat||colspan=2 {{N/a}} ||align=center|1 ||{{FlagIOC|ITA|2026-yilgi Qishki}}
|-
|rowspan=2|[[2024]] va [[2025]] yilgi jahon chempionatlarida toʻplangan saralash ochkolari ||2024-yil 30-mart – 7-aprel ||{{Flagicon|SUI}} [[Schaffhausen|Shaffhauzen]], Shveysariya||align=center rowspan=2|7 ||rowspan=2| {{FlagIOC|GBR|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|CAN|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|SWE|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|SUI|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|GER|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|NOR|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|CZE|2026-yilgi Qishki}}
|-
|2025-yil 29-mart – 6-aprel ||{{Flagicon|CAN}} [[Mus Jau]], Kanada
|-
|[[Olimpiya saralash musobaqasi]]||2025-yil 6–13-dekabr ||{{Flagicon|CAN}} [[Kelouna]], Kanada ||align=center|2 ||{{FlagIOC|USA|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|CHN|2026-yilgi Qishki}}
|-
! Jami !! !! !! 10 !!
|}

=== Ayollar ===
{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Saralash usuli!!Sana !!Joylashuv !! Kvotalar !! Saralanganlar
|-
|Mezbon mamlakat||colspan=2 {{N/a}} ||align=center|1 ||{{FlagIOC|ITA|2026-yilgi Qishki}}
|-
|rowspan=2|[[2024]] va [[2025]]-yilgi jahon chempionatlarida toʻplangan saralash ochkolari ||2024-yil 16–24-mart ||{{Flagicon|CAN}} [[Sidney]], Kanada||align=center rowspan=2|7 ||rowspan=2|{{FlagIOC|CAN|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|SUI|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|KOR|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|SWE|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|DEN|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|GBR|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|CHN|2026-yilgi Qishki}}
|-
|2025-yil 15–23-mart || {{Flagicon|KOR}} [[Uidjongbu]], Janubiy Koreya
|-
|[[Olimpiya saralash musobaqasi]]||2025-yil 6–13-dekabr ||{{Flagicon|CAN}} [[Kelouna]], Kanada ||align=center|2 ||{{FlagIOC|JPN|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|USA|2026-yilgi Qishki}}
|-
! Jami !! !! !! 10 !!
|}

=== Aralash juftliklar ===
{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Saralash usuli!!Sana !!Joylashuv !! Kvotalar !! Saralanganlar
|-
|Mezbon mamlakat||colspan=2 {{N/a}} ||align=center|1 ||{{FlagIOC|ITA|2026-yilgi Qishki}}
|-
|rowspan=2|[[2024]] va [[2025]]-yilgi jahon chempionatlarida toʻplangan saralash ochkolari ||2024-yil 20–27-aprel ||{{Flagicon|SWE}} [[Yostersund]], Shvetsiya||align=center rowspan=2|7 ||rowspan=2| {{FlagIOC|EST|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|SWE|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|GBR|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|NOR|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|CAN|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|SUI|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|USA|2026-yilgi Qishki}}
|-
|2025-yil 26-aprel – 3-may ||{{Flagicon|CAN}} [[Fredericton]], Kanada
|-
|[[Olimpiya saralash musobaqasi]]||2025-yil 13–18-dekabr ||{{Flagicon|CAN}} [[Kelouna]], Kanada ||align=center|2 ||{{FlagIOC|CZE|2026-yilgi Qishki}}&lt;br /&gt;{{FlagIOC|KOR|2026-yilgi Qishki}}
|-
! Jami !! !! !! 10 !!
|}

== Saralash jadvali ==
''Manba:''&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{cite web|url=https://stillmed.olympics.com/media/Documents/Olympic-Games/Milano-Cortina-2026/qualification-system/Qualification-System-for-Curling.pdf|title=Qualification System - XXV Olympic Winter Games - Milano Cortina 2026|date=February 12, 2024|access-date=October 31, 2024|website=Olympics.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto3&quot;&gt;{{cite web|url=https://worldcurling.org/2024/06/bid-requests-2025-2026/|title=WORLD CURLING BEGINS SEARCH FOR OLYMPIC SEASON EVENT HOSTS|date=June 7, 2024|website=World Curling}}&lt;/ref&gt;.

{|class=&quot;wikitable&quot;
! Musobaqa !! Sana !! Arena
|-
|[[2024-yilgi ayollar oʻrtasida kyorling boʻyicha jahon chempionati]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://worldcurling.org/events/wwcc2024|title=World Women’s Curling Championship 2024|website=World Curling Federation|access-date=July 12, 2023|arxivsana=2023-07-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230710115340/https://worldcurling.org/events/wwcc2024}}&lt;/ref&gt;. ||2024-yil 16–24-mart ||{{Flagicon|CAN}} [[Sidney]], Kanada
|-
|[[2024-yilgi erkaklar oʻrtasida kyorling boʻyicha jahon chempionati]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://worldcurling.org/events/wmcc2024|title=World Men’s Curling Championship 2024|website=World Curling Federation|access-date=July 12, 2023|arxivsana=2023-07-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230705230506/http://worldcurling.org/events/wmcc2024/}}&lt;/ref&gt;. ||2024-yil 30-mart – 7-aprel ||{{Flagicon|SUI}} [[Schaffhausen|Shaffhauzen]], Shveysariya
|-
|[[2024-yilgi aralash juftliklar oʻrtasida kyorling boʻyicha jahon chempionati]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://worldcurling.org/events/wmdcc2024|title=World Mixed Doubles Curling Championship 2024|website=World Curling Federation|access-date=August 8, 2023}}{{Oʻlikhavola|date=mart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. ||2024-yil 20–27-aprel ||{{Flagicon|SWE}} [[Yostersund]], Shvetsiya
|-
|[[2025-yilgi ayollar oʻrtasida kyorling boʻyicha jahon chempionati]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://worldcurling.org/2024/03/korea-host-wwcc2025/?fbclid=IwAR08F7-D824ZIH1IHV4zA-xraUtYLG9gqv1OP05GgakB7L_NPf-W5Fnsn4g|title=UIJEONGBU, KOREA TO HOST LGT WORLD WOMEN’S CURLING CHAMPIONSHIP 2025|website=World Curling Federation|access-date=March 22, 2024}}&lt;/ref&gt;. ||2025-yil 15–23-mart || {{Flagicon|KOR}} [[Uidjongbu]], Janubiy Koreya
|-
|[[2025-yilgi erkaklar oʻrtasida kyorling boʻyicha jahon chempionati]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.curling.ca/2025worldmen/|title=World Men’s Curling Championship 2025|website=Curling Canada|access-date=March 9, 2024}}&lt;/ref&gt;. ||2025-yil 29-mart – 6-aprel || {{Flagicon|CAN}} [[Mus Jau]], Kanada
|-
|[[2025-yilgi aralash juftliklar oʻrtasida kyorling boʻyicha jahon chempionati]]&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://worldcurling.org/2024/06/wmdcc-host-2025/|title=Fredericton, Canada to host World Mixed Doubles and World Seniors 2025|publisher=World Curling Federation|date=June 27, 2024|access-date=January 19, 2025}}&lt;/ref&gt;. ||2025-yil 26-aprel – 3-may || {{Flagicon|CAN}} [[Fredericton|Frederikton]], Kanada
|-
|[[2025-yilgi Olimpiada oldi saralash musobaqasi]]&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://worldcurling.org/2025/06/pre-oqe-2025-aberdeen/|title=Aberdeen, Scotland to host Pre-Olympic Qualification Event 2025|publisher=World Curling|date=June 27, 2025|access-date=June 27, 2025}}&lt;/ref&gt;. ||2025-yil 7–11-oktabr ||{{Flagicon|GBR}} [[Aberdin]], Buyuk Britaniya
|-
|[[2025-yilgi Olimpiya saralash musobaqasi]]&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://worldcurling.org/2025/03/kelowna-oqe-2025/|title=Kelowna, Canada to host Olympic Qualification Event 2025|publisher=World Curling|date=March 12, 2025|access-date=March 12, 2025}}&lt;/ref&gt;. ||2025-yil 6–19-dekabr ||{{Flagicon|CAN}} [[Kelouna]], Kanada
|}

== Saralash tizimi ==
Qishki Olimpiada oʻyinlaridagi kyorling musobaqalariga saralash ikki usul orqali aniqlanadi. Mamlakatlar 2024 va 2025-yillardagi kyorling boʻyicha jahon chempionatlaridagi natijalari orqali saralash ochkolarini qoʻlga kiritib, jamoalarni yoʻllanma bilan taʼminlaydi. Shuningdek, 2025-yil dekabr oyida oʻtkaziladigan alohida Olimpiya saralash musobaqasi orqali ham jamoalar yoʻllanma olishi mumkin. Yetti mamlakat jamoalari jahon chempionati ochkolari orqali, yana ikki mamlakat esa 2025-yil dekabrda oʻtkaziladigan saralash musobaqasi orqali yoʻllanmani qoʻlga kiritdi. Mezbon mamlakat sifatida Italiya avtomatik tarzda barcha yoʻnalishlarda jamoalarni saralab olgan, natijada har bir yoʻnalish boʻyicha 10 tadan jamoa ishtirok etdi&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;.

Agar saralash ochkolari boʻyicha durang holat yuzaga kelsa, quyidagi mezonlar qoʻllanadi: birinchi navbatda, jahon chempionatida eng yaqin vaqtda ishtirok etgan mamlakatga afzallik beriladi; ikkinchidan, zarurat tugʻilganda, 2025-yilgi jahon chempionatida yaxshi natija koʻrsatgan mamlakat ustun qoʻyiladi, agar bu ham teng boʻlsa, 2024-yilgi jahon chempionatida yaxshi ishtirok etgan mamlakatga ustuvorlik beriladi va nihoyat, agar dastlabki ikki mezon ham yetarli boʻlmasa, Jahon kyorling federatsiyasi tomonidan belgilangan joy va vaqtda teng ochko toʻplagan jamoalar oʻrtasida pley-off oʻtkaziladi&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;.

=== Saralash ochkolari ===

Saralash ochkolari erkaklar va ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatlarida mamlakatlarning yakuniy oʻrinlariga qarab beriladi. Ochkolar quyidagicha taqsimlanadi:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-weight:bold; text-align:center&quot;
|-
|align=left bgcolor=#efefef| Yakuniy oʻrin ||width=20| 1 ||width=20| 2 ||width=20| 3 ||width=20| 4 ||width=20| 5 ||width=20| 6 ||width=20| 7 ||width=20| 8 ||width=20| 9 ||width=20| 10 ||width=20| 11 ||width=20| 12 ||width=20| 13
|-
|align=left bgcolor=#efefef| Ochko ||width=20| 15 ||width=20| 13 ||width=20| 11 ||width=20| 10 ||width=20| 9 ||width=20| 8 ||width=20| 7 ||width=20| 6 ||width=20| 5 ||width=20| 4 ||width=20| 3 ||width=20| 2 ||width=20| 1
|}

Saralash ochkolari aralash juftliklar oʻrtasidagi jahon chempionatlarida mamlakatlarning yakuniy oʻrinlariga qarab beriladi. Ochkolar quyidagicha taqsimlanadi:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-weight:bold; text-align:center&quot;
|-
|align=left bgcolor=#efefef| Yakuniy oʻrin ||width=20| 1 ||width=20| 2 ||width=20| 3 ||width=20| 4 ||width=20| 5 ||width=20| 6 ||width=20| 7 ||width=20| 8 ||width=20| 9 ||width=20| 10 ||width=20| 11 ||width=20| 12 ||width=20| 13 ||width=20| 14 ||width=20| 15 ||width=20| 16 ||width=20| 17 ||width=20| 18 ||width=20| 19 ||width=20| 20
|-
|align=left bgcolor=#efefef| Ochko ||width=20| 27 ||width=20| 23 ||width=20| 20 ||width=20| 18 ||width=20| 16 ||width=20| 15 ||width=20| 14 ||width=20| 13 ||width=20| 12 ||width=20| 11 ||width=20| 10 ||width=20| 9 ||width=20| 8 ||width=20| 7 ||width=20| 6 ||width=20| 5 ||width=20| 4 ||width=20| 3 ||width=20| 2 ||width=20| 1
|}

Eslatma: Shotlandiya, Angliya va Uels xalqaro kyorling musobaqalarida alohida jamoalar sifatida qatnashadi. Ushbu uchta mamlakat kyorling federatsiyalari oʻrtasidagi kelishuvga koʻra, faqat Shotlandiya Buyuk Britaniya nomidan Olimpiya saralash ochkolarini qoʻlga kiritishi mumkin.

=== Saralash musobaqalari ===

Erkaklar va ayollar yoʻnalishlarida [[Olimpiya saralash musobaqasi]]ga yoʻllanma olish uchun, mamlakat 2024 va 2025-yillardagi kyorling boʻyicha jahon chempionatlarining umumiy natijalariga koʻra 9–13-oʻrinlar (yoki agar Italiya tegishli yoʻnalishda kuchli sakkizlikka kira olmasa, 8–12-oʻrinlar) oraligʻida boʻlishi kerak. Yoki muqobil ravishda, ular [[Olimpiada oldi saralash musobaqasi]]da kuchli uchlikdan joy olib ham yoʻllanmani qoʻlga kiritishi mumkin. Olimpiada oldi saralash musobaqasida ishtirok etish huquqiga ega boʻlish uchun mamlakat allaqachon Olimpiada yoki Olimpiya saralash musobaqasiga yoʻllanma olmagan boʻlishi kerak. Shuningdek, u 2024 yoki 2025-yilgi erkaklar yoki ayollar jahon chempionatiga yoʻllanma olgan yoki 2024 yoki 2025-yillardagi [[Yevropa kyorling chempionati]] yoki [[Pan-Continental kyorling chempionatlari]]ning A divizionida qatnashgan boʻlishi lozim&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;.

Aralash juftliklar musobaqasida mamlakat [[2024-yilgi aralash juftliklar oʻrtasidagi kyorling boʻyicha jahon chempionati]] yoki [[2025-yilgi aralash juftliklar oʻrtasidagi kyorling boʻyicha jahon chempionati]]da ishtirok etish orqali [[Olimpiya saralash musobaqasi]]ga yoʻllanma olishi mumkin. Ushbu yoʻnalish uchun Olimpiada oʻyinlari oldi saralash musobaqasi oʻtkazilmaydi. Biroq agar [[Olimpiya saralash musobaqasi]]da ishtirok etuvchi jamoalar soni 16 tadan kam boʻlsa, 2025-yil 1-may holatiga koʻra [[Butunjahon kyorling federasiyasi|Jahon kyorling federatsiyasi]]ning aralash juftliklar boʻyicha reytingi asosida qolgan yoʻllanmalar toʻldiriladi va ishtirokchi jamoalar soni kamida 16 taga yetkaziladi&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;.

== Saralash natijalari ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:95%&quot;
|-
!colspan=2|Kalit
|-
|style=&quot;background:#ccffcc; width:20px;&quot;|
|align=left|Mezbon sifatida Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma olgan mamlakat
|-
|style=&quot;background:#ccffff; width:20px;&quot;|
|align=left|2024 va 2025-yilgi jahon chempionatlarida yigʻilgan saralash ochkolari orqali Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma olgan mamlakat
|-
|style=&quot;background:#cccfff; width:20px;&quot;|
|align=left|Olimpiya saralash musobaqasi orqali Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma olgan mamlakat
|-
|style=&quot;background:#ffffcc; width:20px;&quot;|
|align=left|Olimpiya saralash musobaqasiga yoʻllanma olgan mamlakat
|-
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|align=left|[[2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari|2026-yilgi qishki Olimpiada oʻyinlari]]ga yoʻllanma olgan mamlakat
|-
|}

=== Erkaklar ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!rowspan=2|Mamlakat
!colspan=2|[[2024]]
!colspan=2|[[2025]]
!rowspan=2|Jami ochko
!rowspan=2|[[Olimpiada oldi SM]]
!rowspan=2|[[OSM]]
!rowspan=2|[[Kyorling 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida|2026 QOʻ]]
|-
!&lt;small&gt;Oʻrin&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;Ochko&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;Oʻrin&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;Ochko&lt;/small&gt;
|-style=&quot;background:#ccffff&quot;
|align=left|{{FlagIOC|GBR|2026-yilgi Qishki}}
|4
|10
|1
|15
|25
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|- bgcolor=&quot;#ccffff&quot;
| align=&quot;left&quot; |{{FlagIOC|CAN|2026-yilgi Qishki}}
|2
|13
|3
|11
|24
| colspan=&quot;2&quot; |→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|- bgcolor=#ccffff
|align=left|{{FlagIOC|SWE|2026-yilgi Qishki}}
|1
|15
|5
|9
|24
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|-style=&quot;background:#ccffff&quot;
|align=left|{{FlagIOC|SUI|2026-yilgi Qishki}}
|7
|7
|2
|13
|20
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|-style=&quot;background:#ccffff&quot;
|align=left|{{FlagIOC|GER|2026-yilgi Qishki}}
|5
|9
|8
|6
|15
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|- style=&quot;background:#ccffcc&quot;
|align=left|{{FlagIOC|ITA|2026-yilgi Qishki}}
|3
|11
|10
|4
|15
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|-style=&quot;background:#ccffff&quot;
|align=left|{{FlagIOC|NOR|2026-yilgi Qishki}}
|10
|4
|6
|8
|12
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|-style=&quot;background:#ccffff&quot;
|align=left|{{FlagIOC|CZE|2026-yilgi Qishki}}
|9
|5
|7
|7
|12
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|-bgcolor=#cccfff
|align=left|{{FlagIOC|USA|2026-yilgi Qishki}}
|6
|8
|11
|3
|11
|→
|1
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|-bgcolor=#cccfff
|align=left|{{FlagIOC|CHN|2026-yilgi Qishki}}
|colspan=2|X
|4
|10
|10
|→
|2
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|-bgcolor=#ffffcc
|align=left|{{FlagIOC|JPN|2026-yilgi Qishki}}
|11
|3
|9
|5
|8
|→
|3
|X
|-bgcolor=#ffffcc
|align=left|{{FlagIOC|KOR|2026-yilgi Qishki}}
|12
|2
|13
|1
|3
|→
|4
|X
|-bgcolor=#ffffcc
|align=left|{{FlagIOC|NED|2026-yilgi Qishki}}
|8
|6
|colspan=2|X
|6
|→
|5
|X
|-bgcolor=#ffffcc
|align=left|{{FlagIOC|PHI|2026-yilgi Qishki}}
|colspan=2|X
|colspan=2|X
|0
|1
|6
|X
|-bgcolor=#ffffcc
|align=left|{{FlagIOC|NZL|2026-yilgi Qishki}}
|13
|1
|colspan=2|X
|1
|3
|7
|X
|-bgcolor=#ffffcc
|align=left|{{FlagIOC|POL|2026-yilgi Qishki}}
|colspan=2|X
|colspan=2|X
|0
|2
|8
|X
|-
|align=left|{{FlagIOC|DEN|2026-yilgi Qishki}}
|colspan=2|X
|colspan=2|X
|0
|4
|X
|X
|-
|align=left|{{FlagIOC|AUT|2026-yilgi Qishki}}
|colspan=2|X
|12
|2
|2
|5
|X
|X
|-
|align=left|{{FlagIOC|AUS|2026-yilgi Qishki}}
|colspan=2|X
|colspan=2|X
|0
|6
|X
|X
|-
|align=left|{{FlagIOC|TPE|2026-yilgi Qishki}}
|colspan=2|X
|colspan=2|X
|0
|7
|X
|X
|}

=== Ayollar ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!rowspan=2|Mamlakat
!colspan=2|[[2024]]
!colspan=2|[[2025]]
!rowspan=2|Jami ochko
!rowspan=2|Olimpiada oldi SM
!rowspan=2|OSM
!rowspan=2|[[Kyorling 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida|2026 QOʻ]]&lt;ref name=&quot;wcf totals&quot;/&gt;.
|-
!&lt;small&gt;Oʻrin&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;Ochko&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;Oʻrin&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;Ochko&lt;/small&gt;
|- bgcolor=#ccffff
|align=left|{{FlagIOC|CAN|2026-yilgi Qishki}}
|1
|15
|1
|15
|30
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|- bgcolor=#ccffff
|align=left|{{FlagIOC|SUI|2026-yilgi Qishki}}
|2
|13
|2
|13
|26
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|- bgcolor=#ccffff
|align=left|{{FlagIOC|KOR|2026-yilgi Qishki}}
|3
|11
|4
|10
|21
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|-bgcolor=#ccffff
|align=left|{{FlagIOC|SWE|2026-yilgi Qishki}}
|5
|9
|5
|9
|18
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|-bgcolor=#ccffff
|align=left|{{FlagIOC|DEN|2026-yilgi Qishki}}
|6
|8
|7
|7
|15
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|-bgcolor=#ccffff
|align=left|{{FlagIOC|GBR|2026-yilgi Qishki}}
|8
|6
|6
|8
|14
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|- style=&quot;background:#ccffcc&quot;
|align=left|{{FlagIOC|ITA|2026-yilgi Qishki}}
|4
|10
|10
|4
|14
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|-bgcolor=#ccffff
|align=left|{{FlagIOC|CHN|2026-yilgi Qishki}}
|colspan=2|X
|3
|11
|11
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|-bgcolor=#cccfff
|align=left|{{FlagIOC|JPN|2026-yilgi Qishki}}
|11
|3
|9
|5
|8
|→
|1
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|-bgcolor=#cccfff
|align=left|{{FlagIOC|USA|2026-yilgi Qishki}}
|7
|7
|12
|2
|9
|→
|2
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|-bgcolor=#ffffcc
|align=left|{{FlagIOC|NOR|2026-yilgi Qishki}}
|9
|5
|8
|6
|11
|→
|3
|X
|-bgcolor=#ffffcc
|align=left|{{FlagIOC|GER|2026-yilgi Qishki}}
|colspan=2|X
|colspan=2|X
|0
|2
|4
|X
|-bgcolor=#ffffcc
|align=left|{{FlagIOC|TUR|2026-yilgi Qishki}}
|10
|4
|11
|3
|7
|→
|5
|X
|-bgcolor=#ffffcc
|align=left|{{FlagIOC|EST|2026-yilgi Qishki}}
|12
|2
|colspan=2|X
|2
|→
|6
|X
|-bgcolor=#ffffcc
|align=left|{{FlagIOC|AUS|2026-yilgi Qishki}}
|colspan=2|X
|colspan=2|X
|0
|3
|7
|X
|-bgcolor=#ffffcc
|align=left|{{FlagIOC|CZE|2026-yilgi Qishki}}
|colspan=2|X
|colspan=2|X
|0
|1
|8
|X
|-
|align=left|{{FlagIOC|HUN|2026-yilgi Qishki}}
|colspan=2|X
|colspan=2|X
|0
|4
|X
|X
|-
|align=left|{{FlagIOC|MEX|2026-yilgi Qishki}}
|colspan=2|X
|colspan=2|X
|0
|5
|X
|X
|-
|align=left|{{FlagIOC|LTU|2026-yilgi Qishki}}
|colspan=2|X
|13
|1
|1
|6
|X
|X
|-
|align=left|{{FlagIOC|TPE|2026-yilgi Qishki}}
|colspan=2|X
|colspan=2|X
|0
|7
|X
|X
|-
|align=left|{{FlagIOC|NZL|2026-yilgi Qishki}}
|13
|1
|colspan=2|X
|1
|{{Abbr|DNP|Ishtirok etmadi}}
|X
|X
|}

=== Aralash juftliklar ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!rowspan=2|Mamlakat
!colspan=2|[[2024]]
!colspan=2|[[2025]]
!rowspan=2|Jami ochko
!rowspan=2|{{Abbr|JR|2025-yil 1-may holatiga koʻra jahon reytingi}}
!rowspan=2|OSM
!rowspan=2|[[Kyorling 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida|2026 QO]]
|-
!&lt;small&gt;Oʻrin&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;Ochko&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;Oʻrin&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;Ochko&lt;/small&gt;
|- style=&quot;background: #ccffff&quot;
|align=left|{{FlagIOC|EST|2026-yilgi Qishki}}
|2
|23
|4
|18
|41
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|- style=&quot;background:#ccffff&quot;
|align=left|{{FlagIOC|SWE|2026-yilgi Qishki}}
|1
|27
|7
|14
|41
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|- style=&quot;background:#ccffcc&quot;
|align=left|{{FlagIOC|ITA|2026-yilgi Qishki}}
|8
|13
|1
|27
|40
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|- style=&quot;background:#ccffff&quot;
|align=left|{{FlagIOC|GBR|2026-yilgi Qishki}}
|6
|15
|2
|23
|38
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|- style=&quot;background:#ccffff&quot;
|align=left|{{FlagIOC|NOR|2026-yilgi Qishki}}
|3
|20
|8
|13
|33
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|- style=&quot;background:#ccffff&quot;
|align=left|{{FlagIOC|CAN|2026-yilgi Qishki}}
|5
|16
|6
|15
|31
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|- style=&quot;background:#ccffff&quot;
|align=left|{{FlagIOC|SUI|2026-yilgi Qishki}}
|4
|18
|11
|10
|28
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|- style=&quot;background:#ccffff&quot;
|align=left|{{FlagIOC|USA|2026-yilgi Qishki}}
|10
|11
|5
|16
|27
|colspan=2|→
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|- style=&quot;background:#cccfff&quot;
|align=left|{{FlagIOC|CZE|2026-yilgi Qishki}}
|16
|5
|16
|5
|10
|→
|1
|[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|- style=&quot;background:#cccfff&quot;
|align=left|{{FlagIOC|KOR|2026-yilgi Qishki}}
|7
|14
|12
|9
|23
|→
|2
||[[File:Olympic_rings_without_rims.svg|25px]]
|- style=&quot;background:#ffffcc&quot;
|align=left|{{FlagIOC|AUS|2026-yilgi Qishki}}
|15
|6
|3
|20
|26
|→
|3
|X
|- style=&quot;background:#ffffcc&quot;
|align=left|{{FlagIOC|CHN|2026-yilgi Qishki}}
|12
|9
|17
|4
|13
|→
|4
|X
|- style=&quot;background:#ffffcc&quot;
|align=left|{{FlagIOC|JPN|2026-yilgi Qishki}}
|9
|12
|13
|8
|20
|→
|5
|X
|- style=&quot;background:#ffffcc&quot;
|align=left|{{FlagIOC|NED|2026-yilgi Qishki}}
|13
|8
|19
|2
|10
|→
|6
|X
|- style=&quot;background:#ffffcc&quot;
|align=left|{{FlagIOC|DEN|2026-yilgi Qishki}}
|14
|7
|15
|6
|13
|→
|7
|X
|- style=&quot;background:#ffffcc&quot;
|align=left|{{FlagIOC|TUR|2026-yilgi Qishki}}
|17
|4
|18
|3
|7
|→
|8
|X
|- style=&quot;background:#ffffcc&quot;
|align=left|{{FlagIOC|GER|2026-yilgi Qishki}}
|11
|10
|14
|7
|17
|→
|9
|X
|- style=&quot;background:#ffffcc&quot;
|align=left|{{FlagIOC|NZL|2026-yilgi Qishki}}
|19
|2
|9
|12
|14
|→
|10
|X
|- style=&quot;background:#ffffcc&quot;
|align=left|{{FlagIOC|HUN|2026-yilgi Qishki}}
|colspan=2|X
|colspan=2|X
|0
|16
|11
|X
|- style=&quot;background:#ffffcc&quot;
|align=left|{{FlagIOC|LAT|2026-yilgi Qishki}}
|colspan=2|X
|colspan=2|X
|0
|26
|12
|X
|- style=&quot;background:#ffffcc&quot;
|align=left|{{FlagIOC|FIN|2026-yilgi Qishki}}
|colspan=2|X
|10
|11
|11
|→
|13
|X
|- style=&quot;background:#ffffcc&quot;
|align=left|{{FlagIOC|FRA|2026-yilgi Qishki}}
|18
|3
|colspan=2|X
|3
|→
|14
|X
|- style=&quot;background:#ffffcc&quot;
|align=left|{{FlagIOC|ESP|2026-yilgi Qishki}}
|20
|1
|20
|1
|2
|→
|15
|X
|- style=&quot;background:#ffffcc&quot;
|align=left|{{FlagIOC|AUT|2026-yilgi Qishki}}
|colspan=2|X
|colspan=2|X
|0
|24
|{{Abbr|DNF|Musobaqani yakunlamadi}}
|X
|}

Eslatma: Shotlandiya, Angliya va Uels kyorling boʻyicha xalqaro musobaqalarda alohida jamoalar sifatida qatnashadi. Ushbu uch mamlakat kyorling federatsiyalari oʻrtasidagi kelishuvga koʻra, faqat Shotlandiya Buyuk Britaniya nomidan Olimpiya saralash ochkolarini qoʻlga kiritishi mumkin.

== Milliy saralash musobaqalari ==
Baʼzi mamlakatlar oʻz jamoalarini maxsus saralash turnirlari orqali tanlab oldilar.

* {{Flagicon|CAN}} [[2025-yilgi Kanada Olimpiya kyorling saralash musobaqasi]]
* {{Flagicon|CAN}} [[2025-yilgi Kanada aralash juftliklar kyorling boʻyicha Olimpiya saralash musobaqasi]]
* {{Flagicon|CZE}} [[2025-yilgi Chexiya Olimpiya aralash juftliklar kyorling saralash musobaqasi]]
* {{Flagicon|JPN}} [[2025-yilgi Yaponiya Olimpiya kyorling saralash musobaqasi]]
* {{Flagicon|JPN}} [[2025-yilgi Yaponiya Olimpiya aralash juftliklar kyorling saralash musobaqasi]]
* {{Flagicon|KOR}} [[2025-yilgi Koreya kyorling chempionati]]
* {{Flagicon|KOR}} [[2025-yilgi Koreya aralash juftliklar kyorling chempionati]]
* {{Flagicon|USA}} [[2025-yilgi AQSh Olimpiya kyorling saralash musobaqasi]]
* {{Flagicon|USA}} [[2025-yilgi AQSh aralash juftliklar kyorling boʻyicha Olimpiya saralash musobaqasi]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Kyorling 2026-yilgi Qishki Olimpiada o‘yinlarida — Saralash}}

[[Turkum:2026-yilgi Qishki Olimpiada o‘yinlariga saralash]]
[[Turkum:Saralash]]
[[Turkum:Kyorling 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida]]</text>
      <sha1>bfj4vtp0uida6l1h4deq4gategbkfk1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>L'Aventurier</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1349950</id>
    <revision>
      <id>6181322</id>
      <parentid>5985188</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T14:28:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1897" sha1="3hqq6brc3rgi7wiqk176ds8j89txtgn" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| rejissyor            = [[Marcel L'Herbier]]
| prodyuser            = 
| ssenariy_muallifi    = {{ubl|Marcel L'Herbier|}}
| asoslangan           = ''The Adventurer'' — [[Alfred Capus]]
| rollarda             = {{ubl|[[Victor Francen]]|[[Blanche Montel]]|[[Henri Rollan]]}}
| operator             = [[Armand Thirard]]
| montajyor            = 
| bastakor             = [[Jean Wiener]]
| studiya              = [[Pathé-Natan]]
| distribyutor         = Pathé-Natan
| premyera             = {{premyera sanasi|1934}}
| mamlakat             = {{FRA}}
| til                  = [[Fransuz tili]]
}}
'''L'Aventurier''' — 1934-yilda rejissyor [[Marcel L'Herbier]] tomonidan suratga olingan [[Fransiya]] drama filmi. Bosh rollarni [[Victor Francen]], [[Blanche Montel]] va [[Henri Rollan]] ijro etgan&lt;ref&gt;{{IMDb title|id=0207319}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://filmsdefrance.com/FDF_L_Aventurier_1934_rev.html L'Aventurier (1934)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20121025143627/http://filmsdefrance.com/FDF_L_Aventurier_1934_rev.html |date=2012-10-25 }} at the ''Films de France''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Crisp p.224&lt;/ref&gt;. Film Parijdagi Joinville studiyasi hamda Grenobl atrofida suratga olingan. Dekoratsiyalari rassom-dekoratorlar [[Lucien Aguettand]] va [[Robert Hubert]] tomonidan yaratilgan. Film [[Alfred Capus]]ning 1910-yilda yozilgan shu nomli pyesasi asosida suratga olingan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* Crisp, Colin. ''French Cinema—A Critical Filmography: Volume 1, 1929-1939''. Indiana University Press, 2015.

== Havolalar ==
* {{IMDb title|id=0207319}}
* [http://filmsdefrance.com/FDF_L_Aventurier_1934_rev.html L'Aventurier (1934)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20121025143627/http://filmsdefrance.com/FDF_L_Aventurier_1934_rev.html |date=2012-10-25 }} at the ''Films de France''

{{1930-yillar-Fransiya-film-stub}}

[[Turkum:Pathé filmlari]]</text>
      <sha1>3hqq6brc3rgi7wiqk176ds8j89txtgn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>L'Épervier</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1350794</id>
    <revision>
      <id>6181324</id>
      <parentid>5952225</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T14:29:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1440" sha1="c51w6j973k69rbw87xo77xmzc6i15sk" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| rejissyor            = [[Marcel L'Herbier]]
| prodyuser            = Impérial Film
| ssenariy_muallifi    = [[Marcel L'Herbier]]&lt;br /&gt;[[Jean-Georges Auriol]]
| asoslangan           = [[Francis de Croisset]] (pyesa)
| rollarda             = [[Charles Boyer]]&lt;br /&gt;[[Natalie Paley]]
| operator             = [[Jules Kruger]]
| montajyor            = 
| bastakor             = [[Henri Sauguet]]
| premyera             = {{premyera sanasi|1933}}
| mamlakat             = {{FRA}}
| til                  = [[Fransuz tili]]
}}
'''L'Épervier''' — 1933-yilda rejissyor [[Marcel L'Herbier]] tomonidan suratga olingan [[Fransiya]] drama filmi. Bosh rollarni [[Charles Boyer]] va [[Natalie Paley]] ijro etgan&lt;ref&gt;{{IMDb title|id=0146366}}&lt;/ref&gt;.

== Rollarda ==
* [[Charles Boyer]] : Comte Georges de Dasetta
* [[Natalia Pavlovna Paley|Natalie Paley]] : Marina (Nathalie Paley)
* [[Marguerite Templey]] : Madame de Tierrache
* [[George Grossmith Jr.]] : Erik Drakton
* [[Pierre Richard-Willm]] : René de Tierrache
* [[Jean Marais]] : 
* [[Jean Toulout]]
* [[Loni Nest]]
* [[Viviane Romance]]
* [[Gérard Landry]]
* [[Christian-Gérard]]
* Spadolini

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==

== Havolalar ==
* {{IMDb title|id=0146366}}
* [https://web.archive.org/web/20121007235055/http://filmsdefrance.com/FDF_L_Epervier_1933_rev.html L’Épervier (1933)] at the ''Films de France''

{{1930-yillar-Fransiya-film-stub}}</text>
      <sha1>c51w6j973k69rbw87xo77xmzc6i15sk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Le Domino vert</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1350825</id>
    <revision>
      <id>6181452</id>
      <parentid>6131816</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T19:34:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1146" sha1="svicoa1qsltedem0k1f8nuj1kgadcdq" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| prodyuser            = [[Alfred Greven]]
| operator             = {{ubl|Otto Baecker|[[Günther Rittau]]}}
| bastakor             = {{ubl|[[Gottfried Huppertz]]|Walter Schütze}}
| premyera             = {{premyera sanasi|1935}}
| mamlakat             = {{FRA}}
| til                  = [[Fransuz tili]]
}}
'''Le Domino vert''' — 1935-yilda rejissyorlar [[Henri Decoin]] va [[Herbert Selpin]] tomonidan suratga olingan [[Fransiya]]—[[Germaniya]] drama filmi.

== Havolalar ==
*{{IMDb title|0154422}}
*[http://cinema.vpro.nl/films/525948/le-domino-vert ''Le Domino vert''] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110723144558/http://cinema.vpro.nl/films/525948/le-domino-vert |date=2011-07-23 }} at Cinema.nl
*[http://www.allocine.fr/film/fichefilm_gen_cfilm=26127.html ''Le Domino vert''] at [[AlloCiné]] {{in lang|fr}}
*[http://www.evene.fr/cinema/films/le-domino-vert-23450.php ''Le Domino vert''] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120217105849/http://www.evene.fr/cinema/films/le-domino-vert-23450.php |date=2012-02-17 }} at Evene.fr
{{1930-yillar-Fransiya-film-stub}}

{{DEFAULTSORT:Domino vert, Le}}</text>
      <sha1>svicoa1qsltedem0k1f8nuj1kgadcdq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Les Hommes nouveaux</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1352321</id>
    <revision>
      <id>6181469</id>
      <parentid>5966582</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T21:47:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2146" sha1="3102ucub5kmzud4tpfnie7y5ntov5ve" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| rejissyor            = [[Marcel L'Herbier]]
| prodyuser            = Albert Lauzin
| ssenariy_muallifi    = Marcel L'Herbier
| asoslangan           = ''The New Men'' — [[Claude Farrère]]
| rollarda             = {{ubl|[[Harry Baur]]| [[Natalie Paley]]|[[Gabriel Signoret]]}}
| operator             = [[Robert Lefebvre]]
| montajyor            = [[Jacques Manuel]]
| bastakor             = [[Marius-François Gaillard]]
| studiya              = Les Films Albert Lauzin
| distribyutor         = Les Films Albert Lauzin
| premyera             = {{premyera sanasi|1936}}
| mamlakat             = {{FRA}}
| til                  = [[Fransuz tili]]
}}
'''Les Hommes nouveaux''' — 1936-yilda rejissyor [[Marcel L'Herbier]] tomonidan suratga olingan [[Fransiya]] drama filmi. Bosh rollarni [[Harry Baur]], [[Natalie Paley]] va [[Gabriel Signoret]] ijro etgan&lt;ref&gt;Andrew &amp; Ungar p.425&lt;/ref&gt;.

== Rollarda ==
* [[Harry Baur]] — Bourron
* [[Natalie Paley]] — Christiane 
* [[Gabriel Signoret]] — Maréchal Lyautey de Tolly
* [[Max Michel (actor)|Max Michel]] — Henri de Chassagnes
* [[Claude Sainval]] — Jean de Sainte-Foy
* [[Sylvio De Pedrelli]] — Medhani, gangster boss
* [[Jean Marais]] 
* [[André Numès Fils]] — Roussignol
* [[René Bergeron]] — Mingasse
* [[Marie-Jacqueline Chantal]] — hamshira
* [[Gustave Gallet]] — Clémenceau
* [[Ben Gassin]] — Zerfatti
* [[André Carnège]] — qo‘mondon
* [[Hugues de Bagratide]] — ofitser
* [[Paul Amiot]] — D'Amade

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* Andrew, Dudley &amp; Ungar, Steven. ''Popular Front Paris and the Poetics of Culture''. Harvard University Press, 2005.
* Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 1999.

== Havolalar ==
* {{IMDb title|id=0027759}}
* [http://filmsdefrance.com/FDF_Les_Hommes_nouveaux_1936_rev.html Les Hommes nouveaux (1936)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20121007235220/http://filmsdefrance.com/FDF_Les_Hommes_nouveaux_1936_rev.html |date=2012-10-07 }} at the ''Films de France''

{{1930-yillar-Fransiya-film-stub}}

{{DEFAULTSORT:Hommes nouveaux, Les}}</text>
      <sha1>3102ucub5kmzud4tpfnie7y5ntov5ve</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lautze 2 masjidi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1352878</id>
    <revision>
      <id>6181448</id>
      <parentid>5922776</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T19:00:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4232" sha1="hm0sejcwlkrhboopr2hbpghiz411s6j" xml:space="preserve">{{Masjid
 |Oʻzbekcha nomi        = Lautze 2 masjidi
 |Asl nomi   =Masjid Lautze 2 
 |Tasvir             = 
 |Tasvir imzosi     = 
 |Tasvir kengligi      = 
 |Mamlakat                  = Indoneziya
 |Hudud turi             = 
 |Hudud                  = Gʻarbiy Yava
 |Joylashuv nomi = shahar
 |Shahar = Bandung
 |Koordinatalar ={{coord|6|55|4.9|S|107|36|44.1|E|type:landmark_region:ID|display=inline,title}}
 |Joylashuvi =
 |Manzil                   = 
  |lat_dir =N|lat_deg =|lat_min =|lat_sec =
  |lon_dir =E|lon_deg =|lon_min =|lon_sec = 
  |region     =   
  |CoordScale = 
 |Maqomi                  = 
 |Maktab yoʻnalishi          = sunniy
 |IDB                     = 
 |Mulkdor             = 
 |Masjid turi              = Jomeʼ-Masjid
 |Meʼmoriy uslub     = Xitoy meʼmorchiligi
 |Loyiha muallifi           = 
 |Meʼmor              = 
 |Binokor               = 
 |Binokorlik tashabbuschisi =Haji Abdul Karim Oei Foundation 
 |Homiylar          = 
 |Asosiy sana           = 1997-yil
 |Qurila boshladi    = 
 |Qurilib bitkazildi = 
 |Imom                    = 
 |Holati               = amaldagi
 |Umumiy maydoni           = 
 |Oʻlchami                 = 
 |Bino maydoni       = 
 |Hajmi             =200 nafar namozxon 
 |Gumbazlar soni      = 
 |Balandligi                  = 
 |Gumbaz balandligi           = 
 |Gumbaz yoʻgʻonligi          = 
 |Minoralar soni    = 
 |Minoralar balandligi         = 
 |Qurilish materiali                = 
 |Tarovih                 = +
 |Saharlik va iftor           = +
 |Kutubxona              = 
 |Madrasa                 = 
 |Sayt                    = 
 |Qoʻshimcha maʼlumotlar = &lt;!--{{mosque-stub}} --&gt; 
}}
'''Lautze 2 masjidi''' ({{Lang-id|Masjid Lautze 2}}) [[Indoneziya]]ning [[Gʻarbiy Yava]] provinsiyasi [[Bandung]] shahridagi [[Masjid|masjid]]dir.

== Tarixi ==
Masjid 1997-yilda Hoji Abdulkarim Oei jamgʻarmasi tomonidan [[Jakarta]]da birinchi [[Lautze masjidi]] tashkil etilgach, bino ijaraga olinishi orqali barpo etilgan&lt;ref&gt;{{cite news|date=30 March 2018|url=https://www.malaymail.com/news/life/2018/03/30/a-chinese-mosque-in-jakarta/1611113|title=A Chinese mosque in Jakarta|work=Malay Mail|access-date=11 April 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tisnadibrata, Ismira Lutfia, 12 May 2020&quot;&gt;{{cite news|last=Tisnadibrata|first=Ismira Lutfia|date=12 May 2020|url=https://www.arabnews.com/node/1673381/world|title=Lautze Mosque: A symbol of Chinese-Muslim assimilation in Indonesia|work=Arab News|access-date=11 April 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://suakaonline.com/masjid-lautze-2-masjid-tionghoa-tertua-di-bandung/|title=Masjid Lautze 2, Masjid Tionghoa Tertua di Bandung|trans-title=Lautze 2 Mosque, the Oldest Chinese Mosque in Bandung|work=Suaka Online|language=id|access-date=11 April 2022}}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Keyinchalik bino egasi binoni jamgʻarmaga hadya qilgan. U 2004, 2007 va 2012-yillarda uch marta taʼmirdan chiqarilgan. 2016-yil noyabrda masjid qoʻmitalari tarkibida qayta tashkil etish amalga oshirilgan&lt;ref&gt;{{cite news|last=Yulius|first=Yongky|date=26 May 2018|url=https://jabar.tribunnews.com/2018/05/26/sejarah-masjid-lautze-bandung-jadi-pusat-informasi-islam-untuk-etnis-tionghoa|title=Sejarah Masjid Lautze Bandung: Jadi Pusat Informasi Islam untuk Etnis Tionghoa|trans-title=The History of Bandung Lautze Mosque: To Become the Information Center on Islam for Ethnic Chinese|language=id|work=Tribun Jabar|access-date=11 April 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Meʼmorchilik ==
Masjid xitoy meʼmorchiligi uslubida loyihalangan. U ikki qavatli binoda joylashgan boʻlib, 200 nafargacha ibodat qiluvchini oʻziga sigʻdira oladi. Birinchi qavatda asosiy namozxona, yuqori qavatda esa yaqinda islomni qabul qilganlar uchun boshpana joylashgan&lt;ref name=&quot;Tisnadibrata, Ismira Lutfia, 12 May 2020&quot;/&gt;.

== Borish yoʻli ==
Masjidga [[Kereta Api Indonesia]]ning Bandung stansiyasi]]dan sharqda joylashgan.

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Indoneziya|Islom}}}}
* [[Indoneziyada Islom]]
* [[Indoneziyadagi masjidlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
{{commons category-inline}}
{{mosque-stub}}

{{DEFAULTSORT:Lautze 2 masjidi}}
{{Tashqi_havolalar}}
[[Turkum:Indoneziyadagi masjidlar]]</text>
      <sha1>hm0sejcwlkrhboopr2hbpghiz411s6j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Le Scandale</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1353634</id>
    <revision>
      <id>6181454</id>
      <parentid>5966605</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T19:39:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 2 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1974" sha1="2oc5yadbgps6dvlem88kzqyfzc405m2" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| rejissyor            = [[Marcel L'Herbier]]
| prodyuser            = {{ubl|[[Ayres d'Aguiar]]|[[Vandor Salkind]]}}
| ssenariy_muallifi    = {{ubl|[[Henry Bataille]] (pyesa)|[[Henri Duvernois]]|Marcel L'Herbier|[[Ákos Tolnay]]}}
| rollarda             = {{ubl|[[Gaby Morlay]]|[[Henri Rollan]]|[[Jean Galland]]}}
| montajyor            = {{ubl|[[René Le Hénaff]]|[[Léonide Moguy]]}}
| bastakor             = {{ubl|[[Léon Guillot de Saix]]|[[Michel Michelet]]}}
| studiya              = Euréka-Film
| distribyutor         = Gray-Film
| premyera             = {{premyera sanasi|1934}}
| mamlakat             = {{FRA}}
| til                  = [[Fransuz tili]]
}}
'''Le Scandale''' – 1934-yilda rejissyor [[Marcel L'Herbier]] tomonidan suratga olingan [[Fransiya]] romantik drama filmi. Bosh rollarni [[Gaby Morlay]], [[Henri Rollan]] va [[Jean Galland]] ijro etgan&lt;ref&gt;{{IMDb title|id=0143859}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://filmsdefrance.com/FDF_Le_Scandale_1934_rev.html Le Scandale (1933)]{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} at the ''Films de France''&lt;/ref&gt;.

== Rollarda ==
* [[Gaby Morlay]] — Charlotte Férioul
* [[Henri Rollan]] — Maurice Férioul
* [[Jean Galland]] — Graf Artanezzo
* [[Mady Berry]] — Misses Férioul
* [[Pierre Larquey]] — Parizot
* [[Jean Marais]] — lift operatori
* [[Milly Mathis]] — qahvaxonachi
* [[Mircha (actor)|Mircha]] — Little Riquet
* [[Gaby Triquet]] — Suzanne
* [[André Nicolle]] — Jeannetier
* [[Paulette Burguet]] — Margaridou

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 1999.

== Havolalar ==
* {{IMDb title|id=0143859}}
* [http://filmsdefrance.com/FDF_Le_Scandale_1934_rev.html Le Scandale (1934)]{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} at the ''Films de France''

{{1930-yillar-Fransiya-film-stub}}

{{DEFAULTSORT:Scandale, Le}}</text>
      <sha1>2oc5yadbgps6dvlem88kzqyfzc405m2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Le Saturday Night Live</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1354248</id>
    <revision>
      <id>6181453</id>
      <parentid>5927344</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T19:38:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1151" sha1="q54tn8i6dyytb2i4ov1n46iulpkj8wh" xml:space="preserve">{{Telekoʻrsatuv bilgiqutisi
| num_seasons          = 1
| num_episodes         = 1
| channel              = [[M6 (telekanal)|M6]]
| first_aired          = {{start date|2017|1|5}}
| country = {{FRA}}
| language = Fransuz tili
}}
'''Le Saturday Night Live''' – [[M6 (telekanal)|M6]] telekanali tomonidan ishlab chiqarilgan, Amerika koʻrsatuvi ''Saturday Night Live''ga moslashtirilgan fransuz tungi jonli komediya koʻrsatuvi. Ilk bor 2017-yil 5-yanvarda efirga uzatilgan&lt;ref name=&quot;Le Point 6 January 2017&quot;&gt;{{cite news|last1=Cesbron|first1=Mathilde|title=Ce que le Saturday Night Live français n'a pas compris|url=http://www.lepoint.fr/pop-culture/lifestyle/ce-que-le-saturday-night-live-francais-n-a-pas-compris-06-01-2017-2095073_2944.php|accessdate=6 January 2017|work=Le Point|date=6 January 2017|language=fr-FR|access-date=2026-03-11|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923185333/https://www.lepoint.fr/pop-culture/lifestyle/ce-que-le-saturday-night-live-francais-n-a-pas-compris-06-01-2017-2095073_2944.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{authority control}}
{{Fransiya-tv-prog-stub}}</text>
      <sha1>q54tn8i6dyytb2i4ov1n46iulpkj8wh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>L'Étienne</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1355705</id>
    <revision>
      <id>6181325</id>
      <parentid>5990435</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T14:30:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1649" sha1="4fzi5igr15si8lbxs16bn8oiq8v2dnk" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| rejissyor            = [[Jean Tarride]]
| prodyuser            = 
| ssenariy_muallifi    = [[Jean Bertin]]&lt;br /&gt;[[Jacques Deval]] (pyesa)
| rollarda             = [[Jacques Baumer]]&lt;br /&gt;[[Marthe Régnier]]
| operator             = 
| bastakor             = 
| premyera             = {{premyera sanasi|1933}}
| mamlakat             = {{FRA}}
| til                  = [[Fransuz tili]]
}}
'''L'Étienne''' — 1933-yilda rejissyor [[Jean Tarride]] tomonidan suratga olingan [[Fransiya]] komediya-drama filmi. Bosh rolni [[Jacques Baumer]] ijro etgan. Ssenariy muallifi [[Jean Bertin]]&lt;ref&gt;{{IMDb title|id=0200318}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://filmsdefrance.com/FDF_Etienne_1933_rev.html L’Étienne (1933)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20260415114934/http://filmsdefrance.com/FDF_Etienne_1933_rev.html |date=2026-04-15 }} at the ''Films de France''&lt;/ref&gt;.

== Rollarda ==
* [[Jacques Baumer]]: Fernand Lebarmecide
* [[Marthe Régnier]]: Simone Lebarmecide
* [[Véra Markels]]: Vassia Poustiano
* [[Jean Forest]]: Etienne
* [[Maximilienne]]: Aunt Valérie
* [[Sinoël]]: Uncle Emile
* [[Junie Astor]]: Henriette
* [[Paul Pauley]]: César Poustiano
* [[Robert Moor]]: rejissyor
* [[Sophie Duval]]: Juliette
* [[Jean Marais]] (tan olinmagan)

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDb title|id=0200318}}
* [http://filmsdefrance.com/FDF_Etienne_1933_rev.html L'Étienne (1933)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20260415114934/http://filmsdefrance.com/FDF_Etienne_1933_rev.html |date=2026-04-15 }} at the ''Films de France''

{{1930-yillar-Fransiya-komediya-film-stub}}

[[Turkum:Fransiya kinokomediyalari]]</text>
      <sha1>4fzi5igr15si8lbxs16bn8oiq8v2dnk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mademoiselle Mozart</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1357871</id>
    <revision>
      <id>6181729</id>
      <parentid>6132995</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T09:29:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1304" sha1="6mgdkf2p0bwd9t1en7qkjcoc7i9wp3y" xml:space="preserve">{{Film bilgiqutisi
| rejissyor            = [[Yvan Noé]]
| prodyuser            = Yvan Noé
| ssenariy_muallifi    = Yvan Noé
| rollarda             = [[Danielle Darrieux]]
| hikoyachi            = 
| operator             = Charles Bauer &lt;br&gt; Robert Lefebvre
| montajyor            = 
| bastakor             = Walberg
| studiya              = Cinel &lt;br&gt;Films Yvan Noé
| premyera             = {{premyera sanasi|1935}}
| mamlakat             = {{FRA}}
| til                  = [[Fransuz tili]]
}}
'''Mademoiselle Mozart''' — 1935-yilda rejissyor [[Yvan Noé]] tomonidan suratga olingan [[Fransiya]] komediya-drama filmi&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://en.unifrance.org/movie/3750/mademoiselle-mozart|title=Mademoiselle Mozart|publisher=unifrance.org|accessdate=2013-07-21}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
*{{IMDb title|id=0204458}}
*[http://filmsdefrance.com/FDF_Mademoiselle_Mozart_1935_rev.html ''Mademoiselle Mozart'']{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20111011112247/http://filmsdefrance.com/FDF_Mademoiselle_Mozart_1935_rev.html |date=2011-10-11 }} at filmsdefrance.com
*[http://www.allocine.fr/film/fichefilm_gen_cfilm=114823.html ''Mademoiselle Mozart''] at [[AlloCiné]] {{in lang|fr}}

{{1930-yillar-Fransiya-komediya-film-stub}}

[[Turkum:Fransiya kinokomediyalari]]</text>
      <sha1>6mgdkf2p0bwd9t1en7qkjcoc7i9wp3y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Les Gammas! Les Gammas!</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1358993</id>
    <revision>
      <id>6181468</id>
      <parentid>5969476</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T21:46:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1130" sha1="t1unmi90rj9zauf7gx4oxsplmmkvb0a" xml:space="preserve">{{Telekoʻrsatuv bilgiqutisi
| network       = [[ARD (telekanal)|ARD]]&lt;br&gt;[[Office de Radiodiffusion Télévision Française|ORTF]] / [[TF1]]
| first_aired   = 1974
| last_aired    = 1976
| num_seasons   = 3
| num_episodes  = 39
| country = {{GER}}
| language = Nemis tili
}}
'''Les Gammas! Les Gammas!''' — fransuz tilini xorijiy til sifatida o‘rgatuvchi 39 qismli ta’limiy teleserial. U 1974-yildan 1976-yilgacha [[Office de Radiodiffusion Télévision Française|ORTF]] (keyinchalik [[TF1]]) va [[ARD (telekanal)|ARD]] tomonidan ishlab chiqarilgan hamda 1970–1980-yillarda bir necha mamlakatlarda efirga uzatilgan.

== Yana qarang ==
*[[Germaniya teleseriallari ro‘yxati]]

== Havolalar ==
* {{IMDb title|id=0803862|title=Les Gammas! Les Gammas!}}
* [https://eklecticulture.wordpress.com/2014/08/02/les-gammas-les-gammas-les-gammas-nexistent-pas A short article on ''Les Gammas! Les Gammas!''] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220203084443/https://eklecticulture.wordpress.com/2014/08/02/les-gammas-les-gammas-les-gammas-nexistent-pas/ |date=2022-02-03 }}

{{authority control}}
{{Germaniya-tv-prog-stub}}</text>
      <sha1>t1unmi90rj9zauf7gx4oxsplmmkvb0a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Larisa Alaverdyan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1359378</id>
    <revision>
      <id>6181410</id>
      <parentid>6131763</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:11:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5058" sha1="lba2eorlghclduacc12z20y55yrkbob" xml:space="preserve">{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| honorific_prefix          = 
| native_name_lang          = hy
| honorific_suffix          = 
| lavozim                   = Birinchi [[Inson huquqlari himoyachisi|Ombudsman]]
| president                 = [[Robert Kocharyan]]
| lavozim2                  = 
| kasbi                     = pedagog va siyosatchi
| birth_date                = {{Birth date and age|1943|9|21}}
| birth_place               = [[Baku]], [[Ozarbayjon SSR|ASSR]], [[Sovet Ittifoqi]]
| death_date                = 
| death_place               = 
| nationality               = 
| party                     = Muassislar parlamenti
| spouse                    = 
| children                  = 
| alma_mater                = [[Ozarbayjon davlat pedagogika instituti]]
| ismi                      = Larisa Alaverdyan
| asl ismi                  = {{small|Լարիսա Ալավերդյան}}
| boshlanish davri          = 1-mart 2004-yil
| tugash davri              = 20-fevral 2006-yil
| vorisi                    = [[Armen Harutyunyan]]
| oʻtmishdoshi              = ilk marotaba tashkil etilgan
| lavozim_2                 = [[Milliy majlis|Milliy majlis aʼzosi]]
| boshlanish davri_2        = 2007-yil
| tugash davri_2            = 2012-yil
}}
'''Larisa Asaturi Alaverdyan''' ({{Lang-hy|Լարիսա Ասատուրի Ալավերդյան}}; 1943-yil 21-sentabrda tugʻilgan) — armanistonlik pedagog va siyosatchi, Armanistonning birinchi [[Inson huquqlari himoyachisi]] (ombudsmani), 2007–2012-yillarda [[Milliy majlis]] aʼzosi va 2009–2012-yillarda [[Muassislar parlamenti]] partiyasi fraksiyasi rahbari boʻlgan&lt;ref&gt;[http://www.preparliament.com/member/larisa_alaverdyan/ Լարիսա Ալավերդյան] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210724232833/http://www.preparliament.com/member/larisa_alaverdyan/ |date=2021-07-24 }} {{in lang|hy}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Alaverdyan hozir [[Ozarbayjon|Ozarbayjon Respublikasi]] tomonidan boshqariladigan [[Boku]] shahrida tugʻilgan. 1966-yilda [[Ozarbayjon davlat pedagogika instituti]]ni tugatgach, u pedagogik faoliyatini matematika va chizmachilik oʻqituvchisi sifatida boshlagan. 1966–1967-yillarda qishloq oʻrta maktabida matematika oʻqituvchisi boʻlgan&lt;ref&gt;[http://www.parliament.am/archive/deputies.php?sel=details&amp;ID=924&amp;lang=eng Larisa ALAVERDYAN]&lt;/ref&gt;.

1991-yildan 1995-yilgacha [[Togʻli Qorabogʻ]] bilan bogʻliq masalalar boʻyicha [[Armaniston Oliy kengashi]] Maxsus komissiyasining bosh eksperti boʻlgan, 2006-yildan esa „Qonun buzilishiga qarshi“ [[Nodavlat notijorat tashkilot|nodavlat notijorat tashkiloti]]ning ijrochi direktori hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Staff |url=https://www.favl.am/about-us/staff/ |qaralgan sana=2026-03-30 |arxivsana=2023-01-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230127090003/http://www.favl.am/about-us/staff/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.aravot-en.am/2017/05/05/194144/ Azerbaijan should be brought to political arena: Larisa Alaverdyan]{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

Hozirda u [[Rus–Arman universiteti]]ning Huquq va siyosat instituti direktori boʻlib ishlaydi va 2002-yildan beri u yerda dars beradi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.rau.am/eng/discoverrau/contacts/ |title=Director of the Institute: Larisa Alaverdyan |access-date=2019-01-18 |archive-date=2020-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807213928/https://rau.am/eng/discoverRAU/contacts |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

2008-yil 24–26-noyabr kunlari boʻlib oʻtgan 10-majlisda [[Yevropa Ittifoqi]]–Armaniston [[Yevropa parlamenti|parlament]] hamkorlik qoʻmitasida ishtirok etgan&lt;ref&gt;[https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2004_2009/documents/dv/dsca20081124_0/dsca20081124_03b.pdf List and short biographies of Armenian Members]&lt;/ref&gt;.

== Ombudsman sifatidagi faoliyati ==
[[Armaniston]]ning Inson huquqlari himoyachisi yoki ombudsman instituti 2003-yil oktabr oyida qonun bilan tashkil etilgan va 2004-yil 19-fevralda Larisa Alaverdyan prezident farmoni bilan ushbu lavozimga tayinlangan&lt;ref&gt;[https://armenpress.am/arm/news/185576 Լարիսա Ալավերդյանը՝ մարդու իրավունքների պաշտպան] {{in lang|hy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.panarmenian.net/arm/news/9809/ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՕՄԲՈՒԴՍՄԵՆԻ ՊԱՇՏՈՆՈՒՄ ՆՇԱՆԱԿՎԵԼ Է ԼԱՐԻՍԱ ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆԸ] {{in lang|hy}}&lt;/ref&gt;. 2004-yil 1-mart kuni esa lavozimni rasman qabul qilib olgan.

U zoʻravonlik qurbonlari uchun Janubiy Kavkaz reabilitatsiya markazini tashkil etishda yordam bergan. Ushbu markaz 1992–1996-yillar oraligʻida bir qator arman bolalarini uylariga qaytarishga muvaffaq boʻlgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ombuds.am/en/larisa-alaverdyan.html |title=Larisa Alaverdyan |access-date=2019-02-06 |archive-date=2019-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190708204525/http://www.ombuds.am/en/larisa-alaverdyan.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Inson huquqlari]]
[[Turkum:Armanistonlik inson huquqlari faollari]]</text>
      <sha1>lba2eorlghclduacc12z20y55yrkbob</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Liberal talabalar klublari (Ruminiya)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1359974</id>
    <revision>
      <id>6181485</id>
      <parentid>5971994</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T23:26:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="720" sha1="q6vsmv21d8e0n4won6nnpe7ng2tjaee" xml:space="preserve">'''Liberal talabalar klublari''' ({{Lang-ro|Cluburile Studenţeşti Liberale}}, CSL) Ruminiyaning Milliy Liberal Partiyasi (PNL)ning talaba tashkilotlaridir. Ular milliy darajada, Milliy Muvofiqlashtirish Idorasi orqali, prezident Radu Surugiu boshchiligida oʻz vakilliklarika ega. CSL tashkilotlari barcha universitet shaharlari (''centre universitare''), masalan [[Timishoare|Timișoara]], [[Yassi (shahar)|Iași]], [[Kluj-napoka|Cluj-Napoca]], [[Pitești]] va [[Buxarest]]da oʻz boʻlimlariga ega.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20031125210624/http://www.csl.ro/ Liberal Student Clubs official site]

{{chala}}

[[Turkum:Yoshlar huquqlari]]
[[Turkum:Talablar klublari]]</text>
      <sha1>q6vsmv21d8e0n4won6nnpe7ng2tjaee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lepanthes machogaffensis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1360218</id>
    <revision>
      <id>6181467</id>
      <parentid>5972705</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T21:32:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1631" sha1="7q3njjnrbl9oro5qyuh8zjrga7lmazx" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Lepanthes machogaffensis
| olam = [[Oʻsimliklar]]
| tip = [[Tracheophyta]]
| sinf = [[Gulli oʻsimliklar]]
| turkum = [[Asparagales]]
| oila = [[Orxideya]]
| kenja_oila = [[Epidendroideae]]
| urugʻ = [[Lepanthes]]
}}

'''Lepanthes machogaffensis''' — [[Orxideya]] oilasiga mansub [[oʻsimlik]] turi. Ushbu tur faqat [[Kosta-Rika]] hududida uchraydi. Hozirgacha faqat Tapantí milliy bogʻida aniqlangan&lt;ref name=&quot;Pupulin&quot;&gt;{{Cite journal |author=Franco Pupulin, Diego Bogarín &amp; Daniel Jiménez |year=2009 |title=New species and records in Mesoamerican ''Lepanthes'' |journal=[[Orchid Digest]] |volume=73 |issue=3 |pages=139–140 |url=http://www.epidendra.org/taxones/Lepanthes/Lepanthes%20machogaffensis/Lepanthes%20machogaffensis%20PROT.pdf |access-date=2026-04-01 |archivedate=2017-05-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170517164150/http://www.epidendra.org/taxones/Lepanthes/Lepanthes%20machogaffensis/Lepanthes%20machogaffensis%20PROT.pdf }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title= Halladas 3 nuevas especies de orquídeas miniatura en Tapantí|first= Alejandra|last= Vargas|language= Spanish|newspaper= La Nación|date= 18 January 2010|url= http://www.nacion.com/ln_ee/2010/enero/18/aldea2197805.html|trans-title= 3 new species of miniature orchids found in Tapantí|archive-date= 21 January 2010|access-date= 11 October 2010|archive-url= https://web.archive.org/web/20100121135524/http://www.nacion.com/ln_ee/2010/enero/18/aldea2197805.html|url-status= dead}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q6527311}}

[[Category:Lepanthes|machogaffensis]]

{{Pleurothallidinae-stub}}</text>
      <sha1>7q3njjnrbl9oro5qyuh8zjrga7lmazx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kuzumaru toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1361511</id>
    <revision>
      <id>6181292</id>
      <parentid>5977271</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T12:55:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181292</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1364" sha1="orojx1slyr3laboh31au8w4wddfblnm" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Ivate prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
| image                 = Kuzumaru dam.jpg
| dam_length            = 220 m
| dam_height            = 51.7 m
| dam_width_base        =
| dam_width_crest       =
| dam_volume            = 670,000 m&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;
| spillway_type         =
| spillway_capacity     =
| construction_began    = 1978
| opening               = 1991
| res_capacity_total    = 5,000,000 m&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;
| res_catchment         = 22.5 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
| res_surface           = 39 gektar
| coordinates           = {{coord|39|30|45|N|141|3|10|E|type:landmark|display=inline,title}}
}}
'''Kuzumaru toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 葛丸ダム, ''Kuzumaru damu'') — [[Yaponiya]]ning [[Ivate prefekturasi]]dagi [[Hanamaki]] shahrida joylashgan toʻgʻon. U 1991-yilda qurib bitkazilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0264|title=Kuzumaru Dam ［Iwate Pref.］ - Dams in Japan|qaralgan sana=2026-04-06|arxivsana=2014-02-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140224015015/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0264}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>orojx1slyr3laboh31au8w4wddfblnm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lotfiya an-Nadi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1361528</id>
    <revision>
      <id>6181521</id>
      <parentid>6054174</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:17:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 2 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4761" sha1="67khc679v961lbfqn4ulk115zvohej8" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Lotfiya an-Nadi
| tasvir                   = لطيفة_النادي.jpg
| izoh                     = Lotfiya an-Nadi samolyotda, 1933-yil
| asl_ismi                 = {{langx|ar|لطفية النادي}}
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1907|10|29}}
| tavallud_joyi            = [[Qohira]], [[Misr xedivligi]]
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi va yoshi|2002|0|0|1907|10|29}}
| vafot_joyi               = [[Qohira]], [[Misr]]
| fuqaroligi               = [[Misr]]
| taʼlimi                  = [[American College (Cairo)|Amerika kolleji]]
| kasbi                    = [[Aviator]]
| faoliyat_yillari         = 1933–1938
| unvoni                   = [[Uchuvchi]]
| turmush_oʻrtogʻi         = Yo‘q
| bolalari                 = Yo‘q
| mukofotlari              = [[The Ninety-Nines]] mukofoti (1992)
}}

'''Lotfiya an-Nadi''' ({{langx|ar|لطفية النادي}}; 1907-yil 29-oktyabr — 2002) — misrlik [[aviator]] va [[aviatsiya tarixi]]dagi muhim shaxslardan biri. U [[Misr]]da, shuningdek [[Arab dunyosi]] va [[Afrika]]da uchuvchi guvohnomasini olgan birinchi ayol hisoblanadi.

==Ilk hayoti==
Lotfiya an-Nadi 1907-yil 29-oktyabrda [[Qohira]]da badavlat oilada tug‘ilgan&lt;ref name=&quot;Tahrir&quot;&gt;{{cite news|title=أول كابتن طيار|url=http://www.tahrirnews.com/Posts/printing/585391|publisher=Tahrir News|date=2016}}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Uning otasi davlat bosmaxonasi — [[Matbaa Amiriya]]da ishlagan va qizining ta’limini davom ettirishini istamagan. Onasi esa uni [[American College (Cairo)|Amerika kolleji]]ga yuborishni qo‘llab-quvvatlagan&lt;ref name=&quot;Habib&quot;&gt;{{cite news|last=Habib|first=Nader|title=Once upon a time - She wanted to be free|url=http://weekly.ahram.org.eg/News/7520|newspaper=[[Al-Ahram Weekly]]|date=2014}}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

U [[uchuvchilar maktabi]] haqidagi maqolani o‘qib, uchuvchi bo‘lishga qaror qilgan. [[EgyptAir]] rahbarlaridan biri [[Kamal Elwi]] yordamida o‘qishga kirgan. Mablag‘i bo‘lmagani sababli u maktabda [[kotiba]] va [[telefon operatori]] sifatida ishlab, o‘qish haqini to‘lagan&lt;ref name=&quot;Tahrir&quot; /&gt;.

==Uchuvchilik faoliyati==
Lotfiya yashirin ravishda uchish darslariga qatnagan va 1933-yil 27-sentabrda atigi 67 kun ichida [[uchuvchi guvohnomasi]]ni qo‘lga kiritgan&lt;ref&gt;{{cite book|last=McCloskey|first=Keith|title=Airwork: A History|url=https://archive.org/details/airworkhistory0000mccl|year=2012}}&lt;/ref&gt;. Shu bilan u [[Afrika]] va [[Arab dunyosi]]dagi ilk ayol uchuvchi bo‘lgan.

1933-yil 19-dekabrda u [[Qohira]] va [[Iskandariya]] o‘rtasidagi xalqaro aviatsiya musobaqasida qatnashib, g‘olib chiqqan. U [[Misr funti]] mukofotiga sazovor bo‘lgan va podsho [[Fuad I]] tomonidan tabriklangan. Mashhur [[feminizm|feminist]] arbob [[Huda Sha'arawi]] ham uni qo‘llab-quvvatlagan.

U [[Misr aviatsiya klubi]]da bosh kotib lavozimida ishlagan va bir necha yil davomida faol uchgan. Keyinchalik aviahalokat oqibatida [[umurtqa pog‘onasi]] shikastlanib, uchishni to‘xtatgan&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Lotfia El Nadi—The First Woman Pilot in Egypt|journal=Ninety-Nine News|year=1991}}&lt;/ref&gt;.

==Keyingi hayoti==
Halokatdan so‘ng u davolanish uchun [[Shveytsariya]]ga ketgan va u yerda uzoq vaqt yashagan&lt;ref name=&quot;Habib&quot; /&gt;. 1989-yilda u [[Qohira]]ga qaytib, Misr fuqaro aviatsiyasi yubileyida ishtirok etgan.

1992-yilda u [[The Ninety-Nines]] xalqaro ayol uchuvchilar tashkilotining mukofotiga sazovor bo‘lgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ninety-nines.org/past-award-winners.htm|title=Past Award Winners}}&lt;/ref&gt;.

U umrining bir qismini [[Toronto]], [[Kanada]]da o‘tkazgan, keyinchalik yana Qohiraga qaytgan. U turmush qurmagan va 2002-yilda vafot etgan.

==Meros==
2014-yilda uning 107 yilligi munosabati bilan [[Google Doodle]] yaratilgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://doodles.google/doodle/lotfia-el-nadis-107th-birthday/|title=Lotfia El Nadi's 107th Birthday}}&lt;/ref&gt;.

2017-yilda esa [[Xalqaro xotin-qizlar kuni]] munosabati bilan yana Google tomonidan sharaflangan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://doodles.google/doodle/international-womens-day-2017/|title=International Women's Day 2017}}&lt;/ref&gt;.

==Yana qarang==
* [[Ayol uchuvchilar]]
* [[Aviatsiya tarixi]]
* [[Misr tarixi]]

==Havolalar==
* {{Commons category-inline|Lotfia El Nadi}}
* [https://www.ninety-nines.org/ The Ninety-Nines rasmiy sayti]

==Manbalar==
{{Reflist|30em}}


[[Category:Misrlik aviatorlar]]
[[Category:1907-yilda tug‘ilganlar]]
[[Category:2002-yilda vafot etganlar]]
[[Category:Qohiradan shaxslar]]
[[Category:Ayol aviatorlar]]
[[Category:Shveytsariyada yashagan misrliklar]]</text>
      <sha1>67khc679v961lbfqn4ulk115zvohej8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Louise Celia Fleming</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1361555</id>
    <revision>
      <id>6181528</id>
      <parentid>5977517</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:28:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6648" sha1="5fj1qwskxl1yygflvv1m4fx2hbmvs0z" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi               = Louise Celia Fleming
| tasvir             = 
| izoh               = Louise Celia &quot;Lulu&quot; Fleming
| caption            = Dr. Louise Celia “Lulu” Fleming
| asl_ismi           = 
| tavallud_sanasi     = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1862|01|28}}
| tavallud_joyi       = [[Fleming Island, Florida]]
| vafot_sanasi        = {{vafot sanasi va yoshi|1899|06|20|1862|01|28}}
| vafot_joyi          = [[Philadelphia, Pennsylvania]]
| boshqa_nomi         =
| taʼlimi            = [[Shaw College|Shaw University]], [[Women’s Medical College of Philadelphia]]
| kasbi              = [[Physician|Shifokor]], [[Missionary|Missiya xodimi]]
| turmush_oʻrtogʻi    =
| faoliyat_yillari    =
| maʼlumoti bilan mashhur =
| asarlari           =
}}

'''Louise Celia „Lulu“ Fleming''' (28 yanvar 1862 — 20 iyun 1899) — amerikalik shifokor. U [[Woman's Medical College of Pennsylvania|Womenʼs Medical College of Pennsylvania]]dan bitirgan birinchi afroamerikalik ayollardan biridir&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://archive.org/details/blackwomeninamer0000unse|title=Black women in America|date=2005|publisher=Oxford University Press|others=Hine, Darlene Clark.|isbn=9780195156775|edition=2nd|location=Oxford|oclc=57506600|url-access=registration}}&lt;/ref&gt;. U Afrikadan qaytgach, malakasini oshirdi va [[Woman's American Baptist Foreign Missionary Society]] tomonidan Afrikada ishlash uchun birinchi afroamerikalik ayol boʻldi&lt;ref name=&quot;AfricanAmericanRegistry&quot;&gt;{{cite web|title=LuLu Fleming, medical missionary|url=https://aaregistry.org/story/lulu-fleming-medical-missionary/|website=African American Registry|access-date=12 February 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Fleming 1862-yil 28-yanvarda &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.bet.com/article/fnv3ef/this-day-in-black-history-jan-28-1862|title=This Day in Black History: Jan. 28, 1862|work=BET.com|access-date=2018-02-12|publisher=BET Networks}}&lt;/ref&gt; Col. Lewis Michael Flemingning Hibernia [[Plantatsiya|plantatsiyasida]] (&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=73xfDQAAQBAJ|title=Encyclopedia of Christianity in the United States, Volume 5|last=Kurian|first=George Thomas|publisher=Rowman &amp; Littlefield|year=2016|isbn=978-1442244320|pages=897}}&lt;/ref&gt;) [[Hibernia, Florida|Hibernia]], [[Clay County, Florida|Clay County]], Floridaʼda qullikda boʻlgan ota-onadan dunyoga kelgan&lt;ref name=&quot;BlackPast&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.blackpast.org/aah/fleming-louise-celia-lulu-1862-1899|title=Fleming, Louise Celia &quot;Lulu&quot; (1862-1899)|website=BlackPast.org|date=10 February 2014 |access-date=12 February 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ABCUSA&quot;&gt;{{cite web|title=Lulu Cecilia Fleming, M.D.|url=http://www.abc-usa.org/2017/02/01/celebrating-our-african-american-leadership-heritage-lulu-cecilia-fleming-m-d/|website=American Baptist Churches USA|date=February 2017|access-date=12 February 2018|arxivsana=2018-02-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180213080215/http://www.abc-usa.org/2017/02/01/celebrating-our-african-american-leadership-heritage-lulu-cecilia-fleming-m-d/}}&lt;/ref&gt;. Onasi yarim [[Kongo|kongolik]] va otasi yarim oq edi&lt;ref&gt;Scruggs, Lawson Andrew. Women of Distinction: Remarkable in Works and Invincible in Character. United States: L. A. Scruggs, 1893. pg. 197&lt;/ref&gt;. Fleming yoshligida, uning otasi [[Union Army]] safida [[AQShda fuqarolar urushi|Amerika fuqarolar urushida]] qatnashgan va ikki yil xizmat qilgach vafot etgan&lt;ref&gt;Scruggs, Lawson Andrew. Women of Distinction: Remarkable in Works and Invincible in Character. United States: L. A. Scruggs, 1893. pg. 197-198&lt;/ref&gt;.

1877-yil dekabrda, 15 yoshida Fleming [[Florida City (Florida)|Jacksonvilledagi]] [[Bethel Baptist Institutional Church]]da [[Christianity|xristianlik]]ni qabul qilgan&lt;ref&gt;Scruggs, Lawson Andrew. Women of Distinction: Remarkable in Works and Invincible in Character. United States: L. A. Scruggs, 1893. pg.198&lt;/ref&gt;. U 27 may 1885-yilda [[Shaw University]]ni [[valedictorian]] sifatida tamomlagan&lt;ref name=&quot;BlackPast&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Scruggs, Lawson Andrew. Women of Distinction: Remarkable in Works and Invincible in Character. United States: L. A. Scruggs, 1893. p.198.&lt;/ref&gt;. Fleming [[St. Augustine, Florida|Saint Augustine]], Florida maktabida umumiy maktab oʻqituvchisi boʻlgan.&lt;ref name=&quot;BlackPast&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://abhsarchives.org/wp-content/uploads/2013/09/Womens-history-month-insert.pdf|title=Women's History Month|last=Van Broekhoven|first=Deborah|date=2013|website=American Baptist Historical Society (ABHS)}}&lt;/ref&gt;

1886-yilda ''Womanʼs Baptist Foreign Mission Society of the West'' Flemingni [[Kongo Demokratik Respublikasi|Kongo Erkin Davlatidagi]] missiya vakili sifatida chaqirgan. U taklifni qabul qilgan va 1887-yilda [[Palabala]]ga kelgan&lt;ref name=&quot;ABCUSA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dacb.org/stories/democratic-republic-of-congo/fleming-louise/|title=Fleming, Louise Cecelia|website=dacb.org|publisher=Center for Global Christianity and Mission at Boston University School of Theology|language=en|access-date=2018-02-12}}&lt;/ref&gt;. U Kongoda qizlar bilan ishlagan, yakshanba maktabi, boshlangʻich sinflar va ingliz tili darslarini oʻrgatgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Sogʻligʻining yomonlashuvi sabab Fleming 1891-yilda AQShga qaytgan&lt;ref name=&quot;ABCUSA&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Sogʻligʻini yaxshilash maqsadida Fleming 1891-yilda [[Philadelphia]]dagi [[Women’s Medical College of Pennsylvania]]ga yozilgan. WMCP ayollar uchun tashkil qilingan birinchi tibbiyot kolleji boʻlib, ularga shifokor boʻlish imkoniyatini yaratgan&lt;ref&gt;Gamble, Vanessa Northington. &quot;„Sisters of a Darker Race“: African American Graduates of the Womanʼs Medical College of Pennsylvania, 1867–1925.&quot; Bulletin of the History of Medicine, vol. 95 no. 2, 2021, p. 169-197. Project MUSE, doi:10.1353/bhm.2021.0029. pg.169-170&lt;/ref&gt;. 1895-yilda u shu yerda bitirgan&lt;ref&gt;Gamble, Vanessa Northington. &quot;„Sisters of a Darker Race“: African American Graduates of the Womanʼs Medical College of Pennsylvania, 1867–1925.&quot; Bulletin of the History of Medicine, vol. 95 no. 2, 2021, p. 169-197. Project MUSE, doi:10.1353/bhm.2021.0029. pg. 170-171&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BlackPast&quot;/&gt;.

Fleming Kongodagi missiyasiga qaytib, mamlakatdagi yagona afroamerikalik ayol shifokor boʻlgan&lt;ref name=&quot;BlackPast&quot;/&gt;. 1898-yilda u [[Tripanosomalar|African trypanosomiasis]] bilan kasallangan&lt;ref name=&quot;AfricanAmericanRegistry&quot; /&gt; va AQShga qaytgan&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Fleming 1899-yil 20-iyunda&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Philadelphia shahridagi Samaritan Hospitalda 37 yoshida vafot etgan&lt;ref name=&quot;ABCUSA&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>5fj1qwskxl1yygflvv1m4fx2hbmvs0z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lee Choo Neo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1363949</id>
    <revision>
      <id>6181458</id>
      <parentid>5987956</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T19:55:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5007" sha1="11o1o98ckp7zbrgh3sj60umv9y6cu7y" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Lee Choo Neo
| tasvir                   = Lee_Choo_Neo.png
| izoh                     = Lee, taxminan 1923-yil
| asl_ismi                 = 李珠娘
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi|1895|9|7}}
| tavallud_joyi            = [[Singapur]]
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi va yoshi|1947|9|7|1895|9|7}}
| vafot_joyi               = [[Singapur]]
| kasbi                    = Shifokor
| mashhur                  = Singapurdagi birinchi ayol shifokor
| taʼlim                   = [[Singapore Chinese Girls' School]] &lt;br /&gt; [[Raffles Girls' School]] &lt;br /&gt; [[King Edward VII tibbiyot kolleji]]
| turmush_ortogi           = Teo Koon Lim (1923-yildan)
| bolalari                 = Lionel Teo &lt;br /&gt; Eileen Teo &lt;br /&gt; Winnie Teo
| otasi                    = Lee Hoon Leong
| onasi                    = Mak Hup Sin
}}

'''Lee Choo Neo''' ({{zh|s=李珠娘|p=Lǐ Zhūniáng}}; 1895-yil 7-sentyabr — 1947-yil 7-sentyabr) — [[Singapur]]da faoliyat yuritgan birinchi ayol shifokor hisoblanadi&lt;ref name=&quot;swhf&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://www.swhf.sg/the-inductees/18-health/152-lee-choo-neo
 |title=Lee Choo Neo – Singapore Women's Hall of Fame
 |publisher=Singapore Women's Hall of Fame
 |access-date=2026-04-10
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150113033804/http://www.swhf.sg/the-inductees/18-health/152-lee-choo-neo
 |archive-date=2015-01-13
 |url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;.

Uning otasi Lee Hoon Leong [[Hakka xalqi|hakka]] kelib chiqishiga mansub savdogar boʻlgan&lt;ref name=&quot;asiaone&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://news.asiaone.com/news/diva/they-helped-shape-todays-singapore
 |title=They helped shape today's Singapore
 |publisher=AsiaOne
 |access-date=2026-04-10
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150113044000/http://news.asiaone.com/news/diva/they-helped-shape-todays-singapore
 |archive-date=2015-01-13
 |url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;. Onasi Mak Hup Sin esa [[Kanton xalqi|kanton]] kelib chiqishiga ega edi. Lee Choo Neo Singapurning birinchi bosh vaziri [[Lee Kuan Yew]]ning xolasi boʻlgan; uning otasi [[Lee Chin Koon]] uning oʻgay ukasi edi&lt;ref name=&quot;swhf&quot;/&gt;.

== Hayoti va taʼlimi ==
Lee Choo Neo [[Singapore Chinese Girls' School]] va [[Raffles Girls' School]]da tahsil olgan&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.nhb.gov.sg/peranakanmuseum/~/media/tpm/document/exhibitions/english%20gallery%20guide.pdf
 |title=Great Peranakans: Fifty Remarkable Lives
 |publisher=National Heritage Board
 |access-date=2026-04-10
 |arxivsana=2022-06-20
 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220620172723/https://www.nhb.gov.sg/peranakanmuseum/~/media/tpm/document/exhibitions/english%20gallery%20guide.pdf
 }}&lt;/ref&gt;. 1911-yilda u Senior Cambridge sertifikatini olgan birinchi qizlardan biri boʻlgan. 1918-yilda esa [[King Edward VII tibbiyot kolleji]]ni tamomladi&lt;ref name=&quot;swhf&quot;/&gt;.

== Tibbiy faoliyati ==
U dastlab umumiy kasalxonada yordamchi jarroh sifatida ishlagan va ayollar boʻlimlarini boshqargan&lt;ref name=&quot;swhf&quot;/&gt;.

1923-yil 21-sentyabrda u Teo Koon Lim bilan turmush qurdi va ularning uch farzandi boʻlgan: Lionel, Eileen va Winnie.

Davlat xizmatidan ketgach, eri bilan [[Kuala Lumpur]]ga koʻchib oʻtdi. 1930-yilda u yana Singapurga qaytib, Bras Basah yoʻlida „Lee Dispensary“ nomli xususiy klinikasini ochdi. Ushbu klinika asosan tugʻruq va ayollar salomatligiga ixtisoslashgan edi&lt;ref name=&quot;swhf&quot;/&gt;.

== Jamoat faoliyati ==
Lee Choo Neo 1915-yilda tashkil etilgan Malaya Xitoy ayollari assotsiatsiyasining asoschilaridan biri boʻlgan&lt;ref name=&quot;swhf&quot;/&gt;. U koʻp yillar davomida ushbu tashkilotning faxriy kotibi boʻlib ishlagan.

1925-yilda u Xitoy nikoh qoʻmitasiga aʼzo etib tayinlangan. Ushbu qoʻmita nikoh va ajralish qonunlarini oʻrganib chiqqan. Natijalar ayollarning koʻpxotinlilikka qarshi ekanligini koʻrsatgan va bu keyinchalik qonunchilikka taʼsir qilgan&lt;ref name=&quot;swhf&quot;/&gt;.

== Vafoti ==
Lee Choo Neo 1947-yil 7-sentyabrda vafot etgan. Uning qabri Singapurdagi [[Bukit Brown]] xitoy qabristonida joylashgan&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=http://www.classicfengshuimastery.com/singapore-bukit-brown-chinese-cemetery/lee-choo-neo/
 |title=Lee Choo Neo qabri haqida ma’lumot
 |publisher=Classic Feng Shui Mastery
 |access-date=2026-04-10
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160917180901/http://www.classicfengshuimastery.com/singapore-bukit-brown-chinese-cemetery/lee-choo-neo/
 |archive-date=2016-09-17
 |url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;.

== Eʼtirof ==
2014-yilda tashkil etilgan [[Singapore Women's Hall of Fame]]ga u kiritilgan&lt;ref name=&quot;swhf&quot;/&gt;.

== Manbalar ==
{{Reflist}}

== Havolalar ==
* {{cite web
 |url=http://www.swhf.sg/the-inductees/18-health/152-lee-choo-neo
 |title=Lee Choo Neo – Singapore Women's Hall of Fame
 |publisher=Singapore Women's Hall of Fame
 |access-date=2026-04-10
}}

[[Turkum:1895-yilda tug‘ilganlar]]
[[Turkum:1947-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Singapurlik shifokorlar]]
[[Turkum:Ayol shifokorlar]]
[[Turkum:XX asr shifokorlari]]
[[Turkum:Singapurlik xitoylar]]</text>
      <sha1>11o1o98ckp7zbrgh3sj60umv9y6cu7y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ludmila Christeseva</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1365575</id>
    <revision>
      <id>6181581</id>
      <parentid>5996775</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:24:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 2 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3977" sha1="emaz2ga2hnqf3255oajc351rl4otayy" xml:space="preserve">{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| name             = Ludmila Christeseva
| tasvir            = Ludmila-Chrisetseva-2023-Ruslan-Badykov.jpg
| izoh          = Christeseva 2023-yilda
| birth_place      = [[Mahiljou]], Belarus SSR, Sovet Ittifoqi
| website          = {{URL|chritseseva.com}}
| birth_date       = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1978|03|03|df=y}}
| education        = Vitebsk davlat texnologiya universiteti, 2000-yil
* [[Stokgolm universiteti]], 2013-yil
}}
'''Ludmila Christeseva''' (taxallusi ''L. Christeseva'', {{Lang-be|Людміла Хрысцесева}}) — [[Belarus]]da tugʻilib, [[Shvetsiya]]da faoliyat yurituvchi tasviriy sanʼat ustasi. Asosan, [[feminizm]], norozilik, ijtimoiy adolat va urush mavzularini tadqiq etuvchi installyatsiya yoʻnalishida ijod qiladi.

== Yoshligi ==
Christeseva 1978-yil 3-martda [[Belarus]]ning [[Mahiljou]] shahrida tugʻilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. 2024-yilda Christeseva bolaligi haqida shunday degan edi: „Belarusda ulgʻayarkanman, menga onam va opamning qoʻllab-quvvatlovi yetishmasdi, munosabatlarimiz esa raqobat va tushunmovchilik bilan shakllangan“&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |date=2024-12-12 |title=Meet Ludmila Christeseva |url=https://boldjourney.com/meet-ludmila-christeseva/ |website=Bold Journey }}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

U 2001-yilda Belarusdagi Vitebsk davlat texnologiya universitetining Badiiy dizayn va texnologiya fakultetida sanʼat magistri darajasini olgan. Shundan soʻng Christeseva [[Shvetsiya]]ga koʻchib oʻtib, shved moda dizayneri [[Lars Wallin]]ning ijodiy jamoasiga qoʻshilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}.

Christeseva [[Stokgolm universiteti]]da magistr darajasini egallagan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Khrystseseva |first=Liudmila |url=https://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:su:diva-251952 |title=Pussy Riot: Democracy in Russia through the lens of the brightly coloured balaklava |date=2013}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyati ==
Uning badiiy tadqiqotlari gender identifikatsiyasi hamda turli madaniyatlar kesimida namoyish masalalariga qaratilgan. U Shvetsiyada va xorijda oʻtkazilgan bir qancha sanʼat loyihalari hamda koʻrgazmalarda ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=KRIGET HAR INGET KVINNLIGT ANSIKTE |url=https://armemuseum.se/utstallning/womans-war/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://astanatimes.com/2015/06/swedish-artist-explores-cultural-gender-evolution-in-exhibit-at-kulanshi-gallery/|title=Swedish Artist Explores Cultural, Gender Evolution in Exhibit at Kulanshi Gallery|first=Astana|last=Times|date=June 24, 2015|website=The Astana Times}}&lt;/ref&gt;.

== Mukofotlari va eʼtirof etilishi ==
Stokgolm munitsipaliteti tomonidan 2023, 2024 va 2025-yillarda [[Nelson Mandela]] mukofoti uchun Ludmila Christeseva nomzod sifatida koʻrsatilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. 2024 va 2025-yillarda u Tällberg-SNF-Eliasson Global Leadership Prize mukofotiga ham nomzod boʻlgan{{Manba kerak|date=April 2026}}.

2024-yilda Christeseva Shvetsiya instituti yetakchilik dasturida ishtirok etib, dastur yakuniy tadbirida belaruslik rassom Liliya Busarava bilan hamkorlikdagi „My Apple Tree Behind Bars“ nomli loyihani taqdim etgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Праект «Дзе мая яблыня?». Чаму яблыня стала сімвалам барацьбы з дыктатурай праз творчасць і мастацтва? |url=https://budzma.org/news/sakretnae-dreva.html |access-date=2026-02-07 |website=budzma.org}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Rasmiy sayt|http://christeseva.com/}}
* [https://foundation.artten.se/Artten Foundation website]{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}


{{DEFAULTSORT:Christeseva, Ludmila}}
[[Turkum:1978-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Belaruslik feministlar]]
[[Turkum:Belaruslik inson huquqlari faollari]]
[[Turkum:Feminist rassomlar]]
[[Turkum:Shvetsiyalik feministlar]]</text>
      <sha1>emaz2ga2hnqf3255oajc351rl4otayy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kuromorigawa No.1 toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1365833</id>
    <revision>
      <id>6181283</id>
      <parentid>5997287</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T12:11:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181283</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1387" sha1="24m43i9ld1haz1rxgq5prevxa78z590" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Akita prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 330m
|dam_height           = 26m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1974
|opening              = 1976
|cost                 =
|res_catchment        = 5.7 sq. km
|res_surface          = 18 gektar
| coordinates          = {{coord|39|17|48|N|140|2|31|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Kuromorigawa No.1 toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 黒森川第1ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Akita prefekturasi]] hududida joylashgan toʻgʻon. Toʻgʻon suv taʼminoti uchun foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 5,7 km² ni tashkil etadi. Toʻliq holatda taxminan 18 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 1305 ming kub metr suv sigʻimiga ega&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Kuromorigawa No.1 Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0387| arxivsana = 2022-04-07| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220407044805/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0387}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Akita prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>24m43i9ld1haz1rxgq5prevxa78z590</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kuzugasawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1365844</id>
    <revision>
      <id>6181291</id>
      <parentid>5997314</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T12:53:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181291</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1198" sha1="em3uor4v6nwzoxt4mumzwa9s6j7y5kg" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Akita prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 120m
|dam_height           = 18.8m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1943
|cost                 =
|res_catchment        = 1.8 sq. km
|res_surface          = 10 ga
| coordinates          = {{coord|39|21|34|N|140|23|11|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Kuzugasawa toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 葛ヶ沢ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Akita prefekturasi]] hududida joylashgan toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 1,8 km² ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Kuzugasawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0352}}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Akita prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>em3uor4v6nwzoxt4mumzwa9s6j7y5kg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kyowa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1365845</id>
    <revision>
      <id>6181312</id>
      <parentid>5997316</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:34:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181312</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1254" sha1="1fyywmit4tt5fwn1u5f71efjrkyl7ld" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Akita prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 222.5m
|dam_height           = 49.3m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1979
|opening              = 1997
|cost                 =
|res_catchment        = 24.4 sq. km
|res_surface          = 49 ga
| coordinates          = {{coord|39|41|32|N|140|26|21|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Kyōwa toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 協和ダム, ''きょうわだむ'') — [[Yaponiya]]ning [[Akita prefekturasi]] hududida joylashgan toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish va suv taʼminoti uchun foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 24,4 km² ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Kyowa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0393}}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Akita prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>1fyywmit4tt5fwn1u5f71efjrkyl7ld</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Magura toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1365847</id>
    <revision>
      <id>6181742</id>
      <parentid>5997319</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:16:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1429" sha1="lnqo5s8gfddmog5pe1h9jwhinhl3x7i" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Akita prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 170m
|dam_height           = 25.5m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1928
|opening              = 1931
|cost                 =
|res_catchment        = 2.1 sq. km
|res_surface          = 4 ga
| coordinates          = {{coord|39|14|50|N|140|34|28|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Magura toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 間倉ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Akita prefekturasi]] hududida joylashgan toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 2,1 km² ni tashkil etadi. Toʻliq holatda taxminan 4 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 360 ming kub metr suv sigʻimiga ega. Toʻgʻon qurilishi 1928-yilda boshlangan va 1931-yilda qurib bitkazilgan&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Magura Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0332| arxivsana = 2022-12-19| arxivurl = https://web.archive.org/web/20221219085248/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0332}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Akita prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>lnqo5s8gfddmog5pe1h9jwhinhl3x7i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kure toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1366534</id>
    <revision>
      <id>6181275</id>
      <parentid>5999909</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T12:00:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181275</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1229" sha1="l5yks6cpki64eh48z1lo1lo7ff6ns09" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Fukuoka prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 154.9m
|dam_height           = 24.5m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 
|opening              = 1970
|cost                 =
|res_catchment        = 0.3 sq. km
|res_surface          = 40 ga
| coordinates          = {{coord|33|40|28|N|130|52|40|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Kure toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Fukuoka prefekturasi]] hududida joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 0,3 km² ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Kure Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=2418| arxivsana = 2022-06-14| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220614044937/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=2418}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Fukuoka prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>l5yks6cpki64eh48z1lo1lo7ff6ns09</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Magaribuchi toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1366540</id>
    <revision>
      <id>6181736</id>
      <parentid>5999923</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T09:59:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1245" sha1="biuh4q4ubk8tolkglws32n3kvo4c0dd" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Fukuoka prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_height           = 37.3m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1916
|opening              = 1922
|cost                 =
|res_catchment        = 11.4 sq. km
|res_surface          = 19 gektar
| coordinates          = {{coord|33|29|52|N|130|18|28|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Magaribuchi toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Fukuoka prefekturasi]] hududida joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv taʼminoti maqsadida foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 11,4 km² ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Magaribuchi Dam (Pre) - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=2376| arxivsana = 2022-06-14| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220614044937/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=2376}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Fukuoka prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>biuh4q4ubk8tolkglws32n3kvo4c0dd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maesawa toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1366756</id>
    <revision>
      <id>6181734</id>
      <parentid>6000657</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T09:55:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1224" sha1="n3e8vup5e1qia4t6daz4ycxcb10ih3s" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Gifu prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 171m
|dam_height           = 38m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1971
|opening              = 1980
|cost                 =
|res_catchment        = 4.8 sq. km
|res_surface          = 19 gektar
| coordinates          = {{coord|35|26|04|N|137|11|37|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Maesawa toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Gifu prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 4,8 km² ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Maesawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=1117| arxivsana = 2022-06-17| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220617045656/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=1117}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Gifu prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>n3e8vup5e1qia4t6daz4ycxcb10ih3s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kurosakaishi toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1366925</id>
    <revision>
      <id>6181284</id>
      <parentid>6000943</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T12:13:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181284</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1383" sha1="nzy878ihjkmyu1faf0aqo6nqu1y6rqb" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Gunma prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = {{convert|72|m|abbr=on}}
|dam_height           = {{convert|24|m|abbr=on}}
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1977
|opening              = 1981
|cost                 =
|res_capacity_total   = {{convert|117,000|m3|abbr=on}}
|res_catchment        = {{convert|215.4|km2|abbr=on}}
|res_surface          = 2 gektar
| coordinates          = {{coord|36|34|34|N|139|24|35|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Kurosakaishi toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Gunma prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 215,4 km² ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Kurosakaishi Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0627| arxivsana = 2022-06-20| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220620054455/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0627}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Gunma prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>nzy878ihjkmyu1faf0aqo6nqu1y6rqb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Makabe toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1366929</id>
    <revision>
      <id>6181770</id>
      <parentid>6000947</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T11:34:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1378" sha1="pibmerqplmh5yzgcmgu0j3du0zgw9uf" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Gunma prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = {{convert|535.6|m|abbr=on}}
|dam_height           = {{convert|26.1|m|abbr=on}}
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1922
|opening              = 1928
|cost                 =
|res_capacity_total   = {{convert|1,143,000|m3|abbr=on}}
|res_catchment        = {{convert|1,737|km2|abbr=on}}
|res_surface          = 13 gektar
| coordinates          = {{coord|36|29|08|N|139|2|37|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Makabe toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Gunma prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 1737 km² ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Makabe Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0591| arxivsana = 2025-01-20| arxivurl = https://web.archive.org/web/20250120045142/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0591}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Gunma prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>pibmerqplmh5yzgcmgu0j3du0zgw9uf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kureji-ohike toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1367057</id>
    <revision>
      <id>6181279</id>
      <parentid>6001473</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T12:02:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181279</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1328" sha1="d052fz37la3i8g74q1j35lzjsxufqx7" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Hiroshima prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 100m
|dam_height           = 15m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1955
|opening              = 1958
|cost                 =
|res_capacity_total   = 63 housand cubic meters
|res_catchment        = 0.7 sq. km
|res_surface          = 2 gektar
| coordinates          = {{coord|34|18|56|N|132|36|04|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Kureji-ohike toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 呉地大池) — [[Yaponiya]]ning [[Hiroshima prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 0,7 km² ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Kureji-ohike - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3563| arxivsana = 2022-07-07| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220707052515/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3563}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Hiroshima prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>d052fz37la3i8g74q1j35lzjsxufqx7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kurose toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1367059</id>
    <revision>
      <id>6181285</id>
      <parentid>6001475</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T12:15:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1260" sha1="qclyxtpxbo7fltl2xayjh6gxikvpk96" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Hiroshima prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 197m
|dam_height           = 30m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1979
|opening              = 1988
|cost                 =
|res_catchment        = 2.4 sq. km
|res_surface          = 10 gektar
| coordinates          = {{coord|34|21|32|N|132|42|25|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Kurose toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 黒瀬ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Hiroshima prefekturasi]]da joylashgan gruntli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 2,4 km² ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Kurose Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=1994| arxivsana = 2022-07-07| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220707052608/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=1994}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Hiroshima prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>qclyxtpxbo7fltl2xayjh6gxikvpk96</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kyomaru toʻgʻoni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1367061</id>
    <revision>
      <id>6181308</id>
      <parentid>6001477</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:29:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1276" sha1="a80iul4dx97px5g0lqy28bm3nd32ddg" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Hiroshima prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
|dam_length           = 117m
|dam_height           = 25.5m
|dam_width_base       =
|construction_began   = 1977
|opening              = 1996
|cost                 =
|res_catchment        = 3.3 sq. km
|res_surface          = 10 gektar
| coordinates          = {{coord|34|36|32|N|133|0|29|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}}
}}
'''Kyomaru toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 京丸ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Hiroshima prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 3,3 km² ni tashkil etadi&lt;ref&gt;{{Cite web| title = Kyomaru Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=1990| arxivsana = 2022-07-07| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220707052641/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=1990}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Hiroshima prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>a80iul4dx97px5g0lqy28bm3nd32ddg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipediya:Tillararo rishtalar/Ishtirok</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1390468</id>
    <revision>
      <id>6181525</id>
      <parentid>6174697</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:22:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ZarinaRajabova</username>
        <id>283077</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ishtirokchilar */</comment>
      <origin>6181525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4721" sha1="6s4gcfphqxgsw2excaecvu4yrwfer6b" xml:space="preserve">{{Andoza:Tillararo_rishtalar/menyu}}

Ishtirok etish uchun quyida imzo cheking. Buning uchun &lt;nowiki&gt;#. ~~~~&lt;/nowiki&gt; kodini yozish kifoya. Yangi imzolar qatorning eng pastki qismiga qoʻshilishi kerak.

Gʻoliblarni aniqlab olishda faqat ushub sahifada imzo chekkan foydalanuvchilar 2026-yilning 1-iyunidan 30-iyuniga qadar qilgan tahrirlar koʻrib chiqiladi. Tahrirlar [[Vikipediya:Tillararo_rishtalar/Koʻrsatmalar|koʻrsatmalar]]ga binoan amalga oshirilishi kerak.

== Ishtirokchilar ==
# [[Foydalanuvchi:Humoyun Qodirov|Humoyun Qodirov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Humoyun Qodirov|munozara]]) 06:09, 2026-yil 4-may (UTC)
# [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 16:20, 2026-yil 17-may (UTC)
# [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 16:39, 2026-yil 17-may (UTC)
# . [[Foydalanuvchi:UmidjonEsirgapov|UmidjonEsirgapov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:UmidjonEsirgapov|munozara]]) 17:03, 2026-yil 17-may (UTC)
# &lt;span style=&quot;font-family:Times New Roman; font-size:1.3eM; border-radius:9em; background:#eeeeee; padding:0 7px;&quot;&gt;[[User talk:Hasan Xamidovich|W]]/ [[User:Hasan Xamidovich|&lt;span style=&quot;font-size:0.8eM; color:#9f3526&quot;&gt;&quot;Hasan Xamidovich&quot;&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; 14:52, 2026-yil 21-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Azizxon Muzaffarov|Azizxon Muzaffarov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Azizxon Muzaffarov|munozara]]) 15:08, 2026-yil 21-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Joshica Mi|Joshica Mi]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Joshica Mi|munozara]]) 16:07, 2026-yil 21-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Abdulatif Botirsherov|Abdulatif Botirsherov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abdulatif Botirsherov|munozara]]) 07:35, 2026-yil 22-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Ahror Akramovich|munozara]]) 15:53, 2026-yil 25-may (UTC)
# [[User:Javoxir Yorqulov|&lt;font face=&quot;Harlow Solid Italic&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#000000&quot;&gt;Javoxir Yorqulov&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Javoxir Yorqulov|&lt;span style=&quot;color:#00721D&quot;&gt;(suhbat uchun!)&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 19:46, 2026-yil 26-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara]]) 14:57, 2026-yil 27-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Shoh17|Shoh17]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Shoh17|munozara]]) 11:46, 2026-yil 29-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Tewayev|Tewayev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Tewayev|munozara]]) 18:22, 2026-yil 30-may (UTC)
# [[User:Panpanchik|&lt;span style=&quot;color:pink;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Pristina;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#A76BCF&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#FF69B4&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#6495ED&quot;&gt;Chik&lt;/span&gt;]] [[User talk:Panpanchik|&lt;sup&gt;#yozish&lt;/sup&gt;]] 07:18, 2026-yil 1-iyun (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Akobir abdimuminov|Akobir abdimuminov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Akobir abdimuminov|munozara]]) 15:28, 2026-yil 1-iyun (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mupapap29|munozara]]) 17:10, 2026-yil 1-iyun (UTC)
# [[Foydalanuvchi: Nargiza 1986|Nargiza 1986]] ([[Foydalanuvchi munozarasi: Nargiza 1986|munozara]]) 17:27, 2026-yil 2-iyun (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Yulduz1 Jo'raqulova |Yulduz]] ([[Foydalanuvchi munozarasi: Yulduz1|munozara]]) 17:54, 2026-yil 3-iyun (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Kamola 2007 | Kamola]] ([[Foydalanuvchi munozarasi: Kamola2007| munozara]]) 15:52 2026-yil 4-iyun (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 16:02, 2026-yil 4-iyun (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Quwanishbaev Berdiyar|Quwanishbaev Berdiyar]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Quwanishbaev Berdiyar|munozara]]) 18:24, 2026-yil 7-iyun (UTC)
# [[Foydalanuvchi: Dilshodaxonoy III|Dilshodaxonoy III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi: Dilshodaxonoy III|munozara]]) 12:51, 2026-yil 5-iyun (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Maxamadjonova Muslima|Maxamadjonova Muslima]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Maxamadjonova Muslima|munozara]]) 09:00, 2026-yil 6-iyun (UTC)
# .[[Maxsus:Contributions/&amp;#126;2026-33650-40|&amp;#126;2026-33650-40]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&amp;#126;2026-33650-40|talk]]) 10:01, 2026-yil 8-iyun (UTC)
# [[Foydalanuvchi: shukufa05|shukufa05]] ([[Foydalanuvchi munozarasi: shukufa05|munozara]]) 9:37, 2026-yil 10-iyun (UTC)
# . [[Foydalanuvchi:Lochinovamarjona|Lochinovamarjona]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Lochinovamarjona|munozara]]) 15:47, 2026-yil 14-iyun (UTC)

Ruzimurodova Sadinura (munozara) 16:23, 2026-yil 15-iyun (UTC)

#.[[Foydalanuvchi:ZarinaRajabova|ZarinaRajabova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:ZarinaRajabova|munozara]]) 04:22, 2026-yil 22-iyun (UTC)</text>
      <sha1>6s4gcfphqxgsw2excaecvu4yrwfer6b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181570</id>
      <parentid>6181525</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:05:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <origin>6181570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4745" sha1="8fxo4ll1owg4tfqzq5xlu3opmzjyo8a" xml:space="preserve">{{Andoza:Tillararo_rishtalar/menyu}}

Ishtirok etish uchun quyida imzo cheking. Buning uchun &lt;nowiki&gt;#. ~~~~&lt;/nowiki&gt; kodini yozish kifoya. Yangi imzolar qatorning eng pastki qismiga qoʻshilishi kerak.

Gʻoliblarni aniqlab olishda faqat ushub sahifada imzo chekkan foydalanuvchilar 2026-yilning 1-iyunidan 30-iyuniga qadar qilgan tahrirlar koʻrib chiqiladi. Tahrirlar [[Vikipediya:Tillararo_rishtalar/Koʻrsatmalar|koʻrsatmalar]]ga binoan amalga oshirilishi kerak.

== Ishtirokchilar ==
{{div col}}
# [[Foydalanuvchi:Humoyun Qodirov|Humoyun Qodirov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Humoyun Qodirov|munozara]]) 06:09, 2026-yil 4-may (UTC)
# [[User:Bekipediya|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;BEKIPEDIYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:Bekipediya|&lt;span style=&quot;color:#049DFF&quot;&gt;&lt;sup&gt;''&lt;small&gt;#yozishma&lt;/small&gt;''&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 16:20, 2026-yil 17-may (UTC)
# [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 16:39, 2026-yil 17-may (UTC)
# . [[Foydalanuvchi:UmidjonEsirgapov|UmidjonEsirgapov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:UmidjonEsirgapov|munozara]]) 17:03, 2026-yil 17-may (UTC)
# &lt;span style=&quot;font-family:Times New Roman; font-size:1.3eM; border-radius:9em; background:#eeeeee; padding:0 7px;&quot;&gt;[[User talk:Hasan Xamidovich|W]]/ [[User:Hasan Xamidovich|&lt;span style=&quot;font-size:0.8eM; color:#9f3526&quot;&gt;&quot;Hasan Xamidovich&quot;&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; 14:52, 2026-yil 21-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Azizxon Muzaffarov|Azizxon Muzaffarov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Azizxon Muzaffarov|munozara]]) 15:08, 2026-yil 21-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Joshica Mi|Joshica Mi]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Joshica Mi|munozara]]) 16:07, 2026-yil 21-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Abdulatif Botirsherov|Abdulatif Botirsherov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abdulatif Botirsherov|munozara]]) 07:35, 2026-yil 22-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Ahror Akramovich|munozara]]) 15:53, 2026-yil 25-may (UTC)
# [[User:Javoxir Yorqulov|&lt;font face=&quot;Harlow Solid Italic&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#000000&quot;&gt;Javoxir Yorqulov&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Javoxir Yorqulov|&lt;span style=&quot;color:#00721D&quot;&gt;(suhbat uchun!)&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 19:46, 2026-yil 26-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirishkorlik|munozara]]) 14:57, 2026-yil 27-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Shoh17|Shoh17]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Shoh17|munozara]]) 11:46, 2026-yil 29-may (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Tewayev|Tewayev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Tewayev|munozara]]) 18:22, 2026-yil 30-may (UTC)
# [[User:Panpanchik|&lt;span style=&quot;color:pink;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Pristina;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#A76BCF&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#FF69B4&quot;&gt;Pan&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#6495ED&quot;&gt;Chik&lt;/span&gt;]] [[User talk:Panpanchik|&lt;sup&gt;#yozish&lt;/sup&gt;]] 07:18, 2026-yil 1-iyun (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Akobir abdimuminov|Akobir abdimuminov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Akobir abdimuminov|munozara]]) 15:28, 2026-yil 1-iyun (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mupapap29|munozara]]) 17:10, 2026-yil 1-iyun (UTC)
# [[Foydalanuvchi: Nargiza 1986|Nargiza 1986]] ([[Foydalanuvchi munozarasi: Nargiza 1986|munozara]]) 17:27, 2026-yil 2-iyun (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Yulduz1 Jo'raqulova |Yulduz]] ([[Foydalanuvchi munozarasi: Yulduz1|munozara]]) 17:54, 2026-yil 3-iyun (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Kamola 2007 | Kamola]] ([[Foydalanuvchi munozarasi: Kamola2007| munozara]]) 15:52 2026-yil 4-iyun (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Umarxon III|Umarxon III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umarxon III|munozara]]) 16:02, 2026-yil 4-iyun (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Quwanishbaev Berdiyar|Quwanishbaev Berdiyar]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Quwanishbaev Berdiyar|munozara]]) 18:24, 2026-yil 7-iyun (UTC)
# [[Foydalanuvchi: Dilshodaxonoy III|Dilshodaxonoy III]] ([[Foydalanuvchi munozarasi: Dilshodaxonoy III|munozara]]) 12:51, 2026-yil 5-iyun (UTC)
# [[Foydalanuvchi:Maxamadjonova Muslima|Maxamadjonova Muslima]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Maxamadjonova Muslima|munozara]]) 09:00, 2026-yil 6-iyun (UTC)
# .[[Maxsus:Contributions/&amp;#126;2026-33650-40|&amp;#126;2026-33650-40]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&amp;#126;2026-33650-40|talk]]) 10:01, 2026-yil 8-iyun (UTC)
# [[Foydalanuvchi: shukufa05|shukufa05]] ([[Foydalanuvchi munozarasi: shukufa05|munozara]]) 9:37, 2026-yil 10-iyun (UTC)
# . [[Foydalanuvchi:Lochinovamarjona|Lochinovamarjona]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Lochinovamarjona|munozara]]) 15:47, 2026-yil 14-iyun (UTC)
#.Ruzimurodova Sadinura (munozara) 16:23, 2026-yil 15-iyun (UTC)
#.[[Foydalanuvchi:ZarinaRajabova|ZarinaRajabova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:ZarinaRajabova|munozara]]) 04:22, 2026-yil 22-iyun (UTC)

{{colend}}</text>
      <sha1>8fxo4ll1owg4tfqzq5xlu3opmzjyo8a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Li Rong-chun adabiyot muzeyi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1403303</id>
    <revision>
      <id>6181483</id>
      <parentid>6128918</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T23:04:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1973" sha1="mkn9iuoi6lsahd7dyxeu8hyth7dwh4u" xml:space="preserve">{{Muzey
|nomi                     =Li Rong-chun adabiyot muzeyi
|original                 ={{Lang-zh|李榮春文學館|s=李荣春文学馆|first=t|p=Lǐ Róngchūn Wénxué Guǎn}}
|tasvir                   =李榮春文學館 (頭城鎮史館).jpg
|asos_solingan            =2009-yil
|joylashuvi               =Tochen shaharchasi, &lt;br /&gt;Yilan tumani, [[Xitoy Respublikasi|Tayvan]]
|keluvchilar              =
|arxitektor               =
|koordinatalari           ={{coord|24|51|33.8|N|121|49|29.2|E|type:landmark_region:TW|display=inline}}
|direktor                 =
|egasi                    =
|jamoat_transporti        =
|oʻtish_yoʻli             =
|turi                     =adabiyot muzeyi
|toʻplam                  =
|havola                   =
|sayt                     =
|Commons                  =
}}
'''Li Rong-chun adabiyot muzeyi''' ({{Lang-zh|李榮春文學館|s=李荣春文学馆|first=t|p=Lǐ Róngchūn Wénxué Guǎn}}) [[Xitoy Respublikasi|Tayvan]]ning Tochen shaharchasi, Yilan tumanidagi [[Muzey|muzey]]dir.

== Tarixi ==
Muzey binosi avval Tochen boshlangʻich maktabi direktorining yotoqxonasi boʻlgan. Keyinchalik bino Yilan tuman hokimligi tomonidan tarixiy bino deb eʼlon qilingan. Dastlab u tuman hokimligi Madaniyat ishlari boshqarmasi tomonidan Tochen shaharchasi tarixi zali sifatida qayta jihozlangan. 2009-yilda u „Li Rong-chun adabiyot muzeyi“ga aylantirilgan&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web|date=16 January 2018|url=https://english.moc.gov.tw/information_251_78904.html|title=Lee Rong-chun Literary Museum|website=Ministry of Culture|accessdate=2 October 2019|arxivsana=2019-10-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191002045156/https://english.moc.gov.tw/information_251_78904.html}}&lt;/ref&gt;.

== Meʼmorchilik ==
Muzey binosi [[yapon me’morchiligi]] uslubidagi bino hisoblanadi&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Li Rong-chun adabiyot muzeyi}}

[[Turkum:Tayvandagi muzeylar]]</text>
      <sha1>mkn9iuoi6lsahd7dyxeu8hyth7dwh4u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lin Hsien-tang rezidensiya muzeyi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1403304</id>
    <revision>
      <id>6181492</id>
      <parentid>6128795</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T00:29:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2458" sha1="4ivycy1bmvqx18kox2sdy8y3jdvyjnp" xml:space="preserve">{{Muzey
|nomi                     =Lin Hsien-tang rezidensiya muzeyi
|original                 ={{Lang-zh|林獻堂文物館|s=林献堂文物馆|first=t|p=Línxiàntáng Wénwùguǎn}}
|tasvir                   =Museum of Lin Hsien-Tang in Wufong, Taichung, Taiwan.JPG
|asos_solingan            =may 2019-yil
|joylashuvi               =[[Xitoy Respublikasi|Tayvan]], [[Taichung]] shahri, &lt;br /&gt;Vufeng tumani
|keluvchilar              =
|arxitektor               =
|koordinatalari           ={{coord|24|03|39.7|N|120|42|12.4|E|type:landmark_region:TW|display=inline}}
|direktor                 =
|egasi                    =
|jamoat_transporti        =
|oʻtish_yoʻli             =
|turi                     =
|toʻplam                  =
|havola                   =
|sayt                     =
|Commons                  =
}}
'''Lin Hsien-tang rezidensiya muzeyi''' ({{Lang-zh|林獻堂文物館|s=林献堂文物馆|first=t|p=Línxiàntáng Wénwùguǎn}}) [[Xitoy Respublikasi|Tayvan]]ning [[Taichung]] shahri, Vufeng tumanidagi [[Muzey|muzey]]dir.

== Tarixi ==
Muzey binosi avval Lin Hsien-tangning yashash uyi boʻlgan. Yashash uyining birinchi hovlisining ichki va tashqi qanotlari 1867-yilda qurib bitkazilgan. 1883-yilda ikkinchi hovli qurib tugallangan. Orqa minora 1899-yilda qurib bitkazilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://tclc.taichung.gov.tw/english/content/index.asp?Parser=1,9,37|title=The Lin Hsien Tang Residence Museum|work=Cultural Affairs Bureau of Taichung City Government|access-date=17 December 2020}}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Lin Hsien-tangning avlodi Lin Fan-in 2019-yil may{{Nbsp}} oyida yashash uyini muzey sifatida ochgan&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Chen|first1=Chien-chih|last2=Chin|first2=Jonathan|date=26 May 2019|url=http://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2019/05/26/2003715815|title=Private museum celebrating activist Lin Hsien-tang opens in Taichung|newspaper=Taipei Times|access-date=27 May 2019}}&lt;/ref&gt;.

== Arxitekturasi ==
Muzey Mingtay oʻrta maktabi hududi ichida joylashgan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://museums.moc.gov.tw/EN/MusData/Detail?museumsId=f8c44844-ed2e-4df5-a3c9-5916ba4c2f43|title=The Lin Family Garden in Wufeng Lin Hsien -Tang Museum|website=Museums|publisher=Ministry of Culture|access-date=18 April 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Lin Hsien-tang rezidensiya muzeyi}}

[[Turkum:Tayvandagi muzeylar]]</text>
      <sha1>4ivycy1bmvqx18kox2sdy8y3jdvyjnp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lutfi Aleskerzoda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1403420</id>
    <revision>
      <id>6181623</id>
      <parentid>6129023</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:40:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20286" sha1="q08xligs9ze5cxc8n00tk8vl4wwnd0g" xml:space="preserve">'''Lutfi Aleskerzoda''' ({{lang-en|Lotfi Askar Zadeh}}, {{lang-az|Lütfi Rəhim oğlu Ələsgərzadə}}; [[4-fevral]] [[1921]]&lt;ref&gt;{{книга
 |автор         = Матанет Багиева
 |заглавие      = Азербайджанцы за рубежом. Краткий биографический справочник.
 |ссылка        = https://ia601501.us.archive.org/26/items/araz-yaquboglu_mail_0/%D0%90%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%86%D1%8B%20%D0%B7%D0%B0%20%D1%80%D1%83%D0%B1%D0%B5%D0%B6%D0%BE%D0%BC.%20%D0%9A%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D0%B1%D0%B8%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA.0.pdf#page=327
 |место         = Баку
 |издательство  = Papirus NP
 |год           = 2016
 |страницы      = 327—332
 |isbn          = 978-9952-8299-1-4
}}&lt;/ref&gt;, [[Ozarbayjon SSR]], [[Novxanı]] — [[6-sentyabr]] [[2017]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://baku.ws/91305-skonchalsya-vsemirno-izvestnyy-azerbaydzhanskiy-uchenyy-lyutfi-zade.html |title=Скончался всемирно известный азербайджанский ученый Лютфи Заде |access-date=2017-09-07 |archive-date=2017-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170907123303/http://baku.ws/91305-skonchalsya-vsemirno-izvestnyy-azerbaydzhanskiy-uchenyy-lyutfi-zade.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;, [[Berkley (Kaliforniya)|Berkley]], [[Kaliforniya]]) — [[AQSH|amerikalik]] matematik va faylasuf, „[[noaniq mantiq]]“ atamasi&lt;ref&gt;Pelletier, Francis Jeffry (2000). „[https://www.sfu.ca/~jeffpell/papers/ReviewHajek.pdf Review of Metamathematics of fuzzy logics] {{Wayback|url=https://www.sfu.ca/~jeffpell/papers/ReviewHajek.pdf |date=20160303172812 }}“ (PDF). The Bulletin of Symbolic Logic. 6 (3): 342—346. JSTOR 421060. doi:10.2307/421060&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Vladimir Dimitrov, Victor Korotkich. „Fuzzy Logic: A Framework for the New Millennium“ // Springer-Verlag Berlin Heidelberg, 2013, ISBN 978-3-7908-2496-4. „This perspective emerges out of the ideas of the founder of fuzzy logic — Lotfi Zadeh, to develop soft tools for direct computing with human perceptions.“&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://news.berkeley.edu/story_jump/lofti-zadeh-inventor-of-fuzzy-logic-dies-at-96/ Lotfi Zadeh, inventor of ‘fuzzy logic,’ dies at 96] {{Wayback|url=http://news.berkeley.edu/story_jump/lofti-zadeh-inventor-of-fuzzy-logic-dies-at-96/ |date=20170930040015 }} // Berkley News.&lt;/ref&gt; muallifi va [[Noaniq toʻplam|noaniq toʻplamlar]] nazariyasining asoschilaridan biri&lt;ref&gt;Dash, Sujata, Tripathy, B. K., Rahman, Atta ur. „Handbook of Research on Modeling, Analysis, and Application of Nature-Inspired Metaheuristic Algorithms“ // IGI Global, 2017, ISBN 1-5225-2858-X, 9781522528586. P.302 „Fuzzy Sets Fuzzy set was first introduced in the year 1965 by Lotfi A. Zadeh and Dieter Klaua“&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kumar S. Ray „Soft Computing and Its Applications, Volume One: A Unified Engineering Concept“ // CRC Press, 2014, ISBN 1-926895-38-X, 9781926895383. P. 349 „As early as 1965, independent of Zadeh’s approach, the German mathematician {{iw|Дитер Клауа|Dieter Klaua|de|Dieter Klaua}} presents two versions for a cumulative hierarchy of many-valued sets.“&lt;/ref&gt;, [[Kaliforniya universiteti, Berkli|Kaliforniya universiteti]] professori.

Lutfi Aleskerzoda taklif qilgan „noaniq mantiq“ matematika bilan odamlar muloqot va dunyo bilan oʻzaro aloqada boʻlishda tayanadigan intuitiv muloqot uslubini bogʻlashga urinish edi&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2017/09/11/science/lotfi-zadeh-father-of-mathematical-fuzzy-logic-dies-at-96.html?mcubz=3 Lotfi Zadeh, Father of Mathematical ‘Fuzzy Logic,’ Dies at 96] {{Wayback|url=https://www.nytimes.com/2017/09/11/science/lotfi-zadeh-father-of-mathematical-fuzzy-logic-dies-at-96.html?mcubz=3 |date=20170930035937 }} // The New York Times.&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
[[Novxanı]]&lt;ref&gt;{{статья
 |автор       = [[Херисчи, Гамид|Herisçi H.]]
 |заглавие = Lütfi Zadə dünyaya nələr bəxş etdi…
 |ссылка     = http://musavat.com/news/lutfi-zade-dunyaya-neler-bexs-etdi_461102.html
 |язык         = az
 |издание   = Musavat
 |год           = 2017
 |месяц       = 8
 |число       = 15
 |archive-date      = 2017-09-12
 |archive-url       = https://web.archive.org/web/20170912234308/http://musavat.com/news/lutfi-zade-dunyaya-neler-bexs-etdi_461102.html
}}&lt;/ref&gt; qishlogʻida, [[Boku]] yaqinida Lutfi Aleskerzoda (yoki Askar Zade) ismi bilan tugʻilgan. Otasi — Ragim Aleskerzade (1894–1980), jurnalist, aslida [[Ozarbayjonlar|ozarbayjon]] millatiga mansub, [[Qajarlar davlati|Eron]] fuqarosi boʻlib, [[Ardabil|Ardabil]]dan edi&lt;ref&gt;{{статья
 |автор       = Şahbazova Ş.
 |заглавие = Dünya şöhrətli azərbaycanlı alim
 |ссылка     = http://anl.az/down/meqale/azerbaycan/2011/fevral/155004.htm
 |язык         = az
 |издание   = Azərbaycan
 |год           = 2011
 |месяц       = 2
 |число       = 4
 |страницы = 6
 |archive-date      = 2017-09-12
 |archive-url       = https://web.archive.org/web/20170912191902/http://anl.az/down/meqale/azerbaycan/2011/fevral/155004.htm
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.findmypast.com/search/results?datasetname=social+security+death+index&amp;firstname=rahim&amp;firstname_variants=true&amp;lastname=zadeh Social Security Death Records] {{Wayback|url=https://www.findmypast.com/search/results?datasetname=social+security+death+index&amp;firstname=rahim&amp;firstname_variants=true&amp;lastname=zadeh |date=20180908202324 }}: (20 avgusta 1894 — avgust 1980).&lt;/ref&gt;; onasi esa — Feyga (Fanya) Moiseevna Korenman (1897–1974)&lt;ref&gt;[http://www.visions.az/famous_people,49/ A Phenomenon in Modern Science or Who Are You Lotfi Zadeh?] {{Wayback|url=http://www.visions.az/famous_people,49/ |date=20140714125842 }}: Lotfi Zadeh with his parents, mother Feyga, father Rahim, 1970 (foto).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://search.ancestry.com/cgi-bin/sse.dll?gl=ROOT_CATEGORY&amp;rank=1&amp;new=1&amp;so=3&amp;MSAV=1&amp;msT=1&amp;gss=ms_r_f-2_s&amp;gsfn=Alireza&amp;gsln=Nadjar%20Zadeh&amp;msbdy=1353&amp;msbpn__ftp=Tehran&amp;msddy=&amp;msdpn__ftp=&amp;cpxt=0&amp;catBucket=rstp&amp;uidh=000&amp;cp=0 Biography &amp; Genealogy Master Index (BGMI)] {{Wayback|url=http://search.ancestry.com/cgi-bin/sse.dll?gl=ROOT_CATEGORY&amp;rank=1&amp;new=1&amp;so=3&amp;MSAV=1&amp;msT=1&amp;gss=ms_r_f-2_s&amp;gsfn=Alireza&amp;gsln=Nadjar%20Zadeh&amp;msbdy=1353&amp;msbpn__ftp=Tehran&amp;msddy=&amp;msdpn__ftp=&amp;cpxt=0&amp;catBucket=rstp&amp;uidh=000&amp;cp=0 |date=20150518074912 }}: V dannoy baze dannix devichya familiya materi Lotfi Zade ukazana kak ''Korenman'' (''Fanny Alesker Korenman Zadeh'').&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://crestleaf.com/p/50ba9752651a69e4d40067eb/fanny-zadeh |title=Fanny Zadeh, Aug 21, 1897 — Jan 1, 1974, New York City |access-date=2014-06-08 |archive-date=2014-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714184411/http://crestleaf.com/p/50ba9752651a69e4d40067eb/fanny-zadeh |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://death-records.findthebest.com/l/100796273/Fanny-Zadeh Fanny Zadeh (1897—1974)]{{Недоступная ссылка|date=2018-10|bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt; bolalar shifokori, asli kelib chiqishi boʻyicha [[yahudiy]] boʻlib, [[Odessa]]dan edi&lt;ref&gt;{{статья
 |автор       = Jalilov O.
 |заглавие = Azerbaijani Genius, “Father Of Fuzzy Logic” Dies In U.S.
 |ссылка     = https://caspiannews.com/news-detail/azerbaijani-genius-father-of-fuzzy-logic-dies-in-us-2017-9-7-12/
 |язык         = en
 |издание   = Caspian News
 |год           = 2017
 |месяц       = 9
 |число       = 7
 |archive-date      = 2017-09-08
 |archive-url       = https://web.archive.org/web/20170908110858/https://caspiannews.com/news-detail/azerbaijani-genius-father-of-fuzzy-logic-dies-in-us-2017-9-7-12/
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://alamjurnal.com/stati/262-zhanet-selimova |title=Анар Унугви «Жанет Селимова» |access-date=2014-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714193842/http://alamjurnal.com/stati/262-zhanet-selimova |archive-date=2014-07-14 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.bookrags.com/biography/lotfi-asker-zadeh-wcs/ |title=World of Computer Science |access-date=2009-01-07 |archive-date=2010-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100115180256/http://www.bookrags.com/biography/lotfi-asker-zadeh-wcs/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Fay Zadeh. My life and travels with the father of fuzzy logic. TSI Press: Albukerke, 1998.&lt;/ref&gt;. Oilasi Ardabildan boʻlgan Ragim Aleskerzade [[Birinchi jahon urushi]] yillarida haftalik „Eron“ gazetasi xorijiy muxbiri sifatida Boku shaharga yuborilgan. U yerda u tibbiyot instituti talabasi Fanya Moiseevna Korenmanga uylandi, uning oilasi yahudiylarga qarshi pogromlar paytida [[Odessa]]ni tark etgan edi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://alamjurnal.com/stati/262-zhanet-selimova |title=Жанет Селимова «Родина предков» |access-date=2014-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714193842/http://alamjurnal.com/stati/262-zhanet-selimova |archive-date=2014-07-14 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. [[NEP|Yangi iqtisodiy siyosat]] yillarida u butunlay gugurt ulgurji savdosi bilan shugʻullangan. Oila Bokuda Aziatskaya va Maksim Gorkiy koʻchalari kesishmasida yashagan.

Birinchi sinfdan to toʻrtinchi sinfgacha Lutfi Aleskerzoda Bokudagi [[Rus tili|rus]] maktabi 16-maktabda oʻqigan&lt;ref name=&quot;Tibb&quot;&gt;{{статья
 |автор       = Меджидова Н.
 |заглавие = Скромный гений Лютфи Заде
 |ссылка     = http://tibbqazeti.az/az/elm/610-skromnyy-geniy-lyutfi-zade.html
 |издание   = Tibb qəzeti
 |год           = 2016
 |месяц       = 7
 |число       = 31
 |archive-date      = 2019-02-03
 |archive-url       = https://web.archive.org/web/20190203054419/http://tibbqazeti.az/az/elm/610-skromnyy-geniy-lyutfi-zade.html
}}&lt;/ref&gt;, bolaligida juda koʻp kitob oʻqigan. Ham [[rus adabiyoti|rus adabiyotining]] klassik asarlarini, ham jahon klassikasini ruscha tarjimalarda mutolaa qilgan. 1931-yilda mamlakatdagi ogʻir iqtisodiy vaziyat sabab Askerzade oilasi [[Eron]]ga koʻchib oʻtdi&lt;ref name=&quot;1news&quot;&gt;{{статья
 |заглавие = Лютфи Заде: «Я бакинец и очень тепло отношусь к Азербайджану»
 |ссылка     = http://www.1news.az/interview/20120111033552451.html
 |издание   = 1news.az
 |год           = 2011
 |месяц       = 1
 |число       = 11
 |archive-date      = 2017-09-12
 |archive-url       = https://web.archive.org/web/20170912235006/http://www.1news.az/interview/20120111033552451.html
}}&lt;/ref&gt;. Sakkiz yil davomida Tehrondagi Amerika kollejida (keyinchalik Alborz nomi bilan mashhur boʻlgan, oʻqitish tili [[fors tili]] boʻlgan [[missionerlik|missioner]] presviterian maktabi) oʻqidi, soʻngra [[Tehron universiteti|Tehron universiteti]]ning elektrotexnika fakultetida tahsil oldi (1942-yilda tugatgan). Kelajakdagi rafiqasi Fanya Zand (turmushga chiqqandan soʻng Fey Zade, 1920–2017) asli [[Daugavpils|Dvinsk]]dan boʻlgan yahudiylar oilasidan chiqqan. U keyinchalik [[Germaniya]]ga koʻchib oʻtgan va u yerdan hokimiyat tepasiga [[natsizm|natsistlar]] kelgach Tehronga qochib kelgan. Lutfi Aleskerzoda bu ayol bilan, u hali maktabda oʻqiyotgan kezlarda tanishgan&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://zadeh.narod.ru/ABT.html |title=Лотфи Заде и Россия |access-date=2009-01-08 |archive-date=2011-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110119021525/http://zadeh.narod.ru/ABT.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Oradan koʻp yillar oʻtib, Fey Zade erining eng toʻliq biografiyasi — „Mening hayotim va noaniq mantiq otasi bilan sayohatlarim“ kitobining muallifiga aylandi&lt;ref&gt;Fay Zadeh. My Life and Travels with the Father of Fuzzy Logic, 1998&lt;/ref&gt;. 1998-yilda ingliz tilida nashr etilgan bu kitob 2001-yilda rus tiliga tarjima qilingan&lt;ref&gt;[https://pandia.ru/786682/ Fey Zade]{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Jizn i puteshestviya s otsom nechyotkoy logiki ot Fey Zade. Baku: Chashiogli, 2001. — 308 s.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://cr-journal.ru/rus/journals/111.html%26j_id%3D9 |title=Ф. Мамедов. Человеческий капитал: возможности культурологического подходак анализу и оценке |access-date=2023-01-01 |archive-date=2022-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221205162501/http://cr-journal.ru/rus/journals/111.html%26j_id%3D9 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Universitetni tugatgach, Eron hududida joylashgan amerika qoʻshinlariga qurilish materiallari yetkazib berish bilan shugʻullangan otasi bilan birga ishladi. 1944-yil iyul oyida Qoʻshma Shtatlarga koʻchib bordi va sentyabr oyida [[Massachusets texnologiya instituti]]ga oʻqishga kirdi (1946-yilda elektrotexnika muhandisligi boʻyicha magistr darajasini oldi). Uni tamomlagach, [[Kolumbiya universiteti|Kolumbiya universiteti]] aspiranturasiga oʻqishga kirdi va 1949-yilda dissertatsiyasini himoya qilgach, shu yerda muhandislik boʻlimida assistent boʻlib qoldi. Bu vaqtda uning ota-onasi ham [[Nyu-York]]da yashagan (onasi shifokor boʻlib ishlagan)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.prolicenses.com/licenses/new-york/medicine/1773838|title=Fanny Alesker-Zadeh: Medical license #073548 registered in the state of New York|url-status=dead|access-date=2014-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714220347/http://www.prolicenses.com/licenses/new-york/medicine/1773838|archive-date=2014-07-14}}&lt;/ref&gt;.

1959-yildan boshlab [[Kaliforniya universiteti, Berkli|Kaliforniya universiteti]]da ishlagan.

Lutfi Aleskerzoda 1965 va 2008-yillarda Bokuga tashrif buyurgan. 2008-yil dekabr oyida, olimning Bokudan Berkliga qaytganidan taxminan bir oy oʻtib, u yurak xurujiga uchraydi, kasallikdan forigʻ boʻlgach, yana ishga qaytadi&lt;ref name=&quot;1news&quot;/&gt;.

2017-yil avgust oyida u [[Ozarbayjon prezidenti|Ozarbayjon prezidenti]] maʼmuriyatiga murojaat qilib, uni [[Ozarbayjon]]da dafn etishni soʻraydi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://vzglyad.az/news/90897 |title=Лютфи Заде направил письмо президенту Азербайджана |access-date=2017-09-12 |archive-date=2017-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170912102741/http://vzglyad.az/news/90897 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Olim 2017-yil 6-sentyabrda vafot etdi. Vafotidan oldin u oʻzini [[Janoza|musulmon udumlariga]] koʻra, [[Janoza namozi|dafn namozi]] oʻqilgan holda dafn etishni soʻragan edi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://news.day.az/society/929754.html |title=Друг семьи: Тело Лютфи Заде доставят в Баку |access-date=2017-09-12 |archive-date=2017-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170912102339/https://news.day.az/society/929754.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Marhumning jasadi 29-sentyabr kuni Bokuga olib kelindi va Faxriy xiyobonda dafn qilindi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://haqqin.az/news/111873 |title=Тело Лютфи Заде доставлено в Баку |access-date=2017-09-29 |archive-date=2017-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170929231934/https://haqqin.az/news/111873 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://haqqin.az/news/111894 |title=Ильхам Алиев и Рамиз Мехтиев прощаются с Лютфи Заде |access-date=2017-09-29 |archive-date=2017-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170929141413/https://haqqin.az/news/111894 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ru.sputnik.az/photo/20170929/412078145/ljutfi-zade-pohoronili-na-allee-pochetnogo-zahoronenija.html |title=Лютфи Заде похоронили на Аллее почетного захоронения |access-date=2017-09-29 |archive-date=2017-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170929232510/https://ru.sputnik.az/photo/20170929/412078145/ljutfi-zade-pohoronili-na-allee-pochetnogo-zahoronenija.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. 2018-yil 6-sentyabrda qabri ustiga Omar Eldarov tomonidan yodgorlik oʻrnatildi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ru.oxu.az/society/272912 |title=На могиле Лютфи Заде установили памятник |access-date=2019-05-19 |archive-date=2021-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422100956/https://ru.oxu.az/society/272912 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Ilm-fanga qoʻshgan hissasi ==
1965-yilda noaniq toʻplamlar nazariyasiga oid asosiy ishini eʼlon qilib, unda bu nazariyaning matematik apparatini bayon qildi. 1973-yilda u [[Noaniq mantiq|noaniq mantiq]] ({{lang-en|fuzzy logic}}) nazariyasini, keyinchalik esa yengil hisoblash ({{lang-en|soft computing}}) nazariyasini hamda soʻzlar va tasavvurlar bilan hisoblash ({{lang-en|computing with words and perceptions}}) nazariyasini taklif qildi.

[[Google Scholar]] maʼlumotlariga koʻra, 2011-yil noyabr holatiga uning ishlariga 88,7 mingta havola qayd etilgan boʻlib, ularning 26 mingtasi {{Iw|Information and Control}} jurnalida chiqqan noaniq toʻplamlar haqidagi ilk maqolasiga tegishlidir&lt;ref&gt;{{статья
 
 |заглавие = Interview with Professor Lotfi A. Zadeh
 |ссылка     = http://ieeexplore.ieee.org/ielx5/10207/6052357/06052364.pdf?tp=&amp;arnumber=6052364&amp;isnumber=6052357
 |язык         = en
 |издание   = IEEE Computational Intelligence Magazine
 |год           = 2011
 |месяц       = November
 |том           = 6
 |номер       = 4
 |страницы = 13—17
 |doi              = 10.1109/MCI.2011.942578
 |issn             = 1556-603X
 |archive-date      = 2014-05-26
 |archive-url       = https://web.archive.org/web/20140526051952/http://ieeexplore.ieee.org/ielx5/10207/6052357/06052364.pdf?tp=&amp;arnumber=6052364&amp;isnumber=6052357
}}&lt;/ref&gt;. 2017-yil oktyabr holatiga koʻra, [[Scopus]] 1950–1956-yillarda nashr qilingan Lutfi Aleskerzodaning asarlaridan 20 tasiga ishora qiluvchi 482 ta ilmiy ishni&lt;ref&gt;[https://www.scopus.com/authid/detail.uri?authorId=56207923500 Zadeh, Lotfi A. Publication range: 1949—1956] // Scopus.&lt;/ref&gt; va 1957-yildan hozirgacha nashr qilingan Lutfi Aleskerzodaninng 179 ta asariga ishora qiluvchi 53708 ta ilmiy ishni qayd etgan, ularning 36165 tasi 1965-yilda noaniq toʻplamlar haqidagi maqolaga ishora qiladi&lt;ref&gt;[https://www.scopus.com/authid/detail.uri?authorId=24613216300 Zadeh, Lotfi A. Publication range: 1957 — Present] // Scopus.&lt;/ref&gt;.

== Mukofotlar ==
[[Fayl:Lütfi Zadənin məzarı.jpg|thumb|Lotfi Zadeninng qabri [[Bokudagi Faxriy xiyobon|Faxriy xiyobon]]da, [[Boku]].]]
* Honda mukofoti (1989)
* Richard Hemming medali (1992)
* Kampe de Ferye mukofoti (1992)
* Rufus Oldenburger medali (1993)
* IEEE faxriy medali (1995)
* Okava mukofoti (1996)
* Egleston medali (2007)
* Benjamin Franklin medali (2009)
* [[Doʻstlik ordeni]] (7-fevral [[2011-yil]], [[Ozarbayjon]]) — ''madaniyatlararo muloqotni yoʻlga qoʻyishga ilm-fan va texnologiyalar rivojiga qoʻshgan hissasi orqali koʻrsatgan ulkan xizmatlari uchun''&lt;ref name=&quot;president&quot;&gt;{{Cite web |url=https://ru.president.az/articles/1527 |title=Распоряжение Президента Азербайджанской Республики о награждении орденом «Достлуг» Лютфи Заде |access-date=2019-06-26 |archive-date=2021-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210416143507/https://ru.president.az/articles/1527 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.
* BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Awards (2012)
* Nizomiy Ganjaviy nomidagi oltin medal (2016)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://news.day.az/azerinews/819369.html |title=ABŞ-da Lütfi Zadəyə Azərbaycan medalı təqdim olundu |access-date=2017-09-14 |archive-date=2017-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170915023712/https://news.day.az/azerinews/819369.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.
* „Oltin gʻoz“ mukofoti (2018)

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:1921-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:4-fevralda tugʻilganlar]]
[[Turkum:6-sentyabrda vafot etganlar]]
[[Turkum:2017-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>q08xligs9ze5cxc8n00tk8vl4wwnd0g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Makio to‘g‘oni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1404040</id>
    <revision>
      <id>6181773</id>
      <parentid>6131029</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T11:49:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1269" sha1="1ewvn4msd0jivmq9zq29lfeig8hyaxw" xml:space="preserve">{{Toʻgʻon
| location             = [[Nagano prefekturasi]], Yaponiya
| location_map         = Yaponiya
| location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi
| dam_length = 260 m (853 ft)
| dam_height = 104.5 m (342.8 ft)
| dam_width_base = 
| dam_width_crest = 
| dam_volume = 2,616,000 m³ (3,421,599 yd³)
| spillway_type = 
| spillway_capacity = 
| construction_began = {{start date|1957}}
| opening = {{start date and age|1961}}
| res_catchment = 304 km² (117.4 mi²)
| plant_capacity = 37 
| coordinates = {{coord|35|49|27|N|137|36|10|E|type:landmark|display=inline,title}}
}}
'''Makio toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 牧尾ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Nagano prefekturasi]]da joylashgan toʻgʻon. U 1961-yilda qurib bitkazilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=1013|title=Makio Dam (Pre) ［Nagano Pref.］ - Dams in Japan|qaralgan sana=2026-05-18|arxivsana=2015-05-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150530232132/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=1013}}&lt;/ref&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Nagano prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}}

[[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]]
[[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]]</text>
      <sha1>1ewvn4msd0jivmq9zq29lfeig8hyaxw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia falsalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405236</id>
    <revision>
      <id>6181649</id>
      <parentid>6140112</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:03:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="795" sha1="jgb8qyefqxcs8htdwdrrif64lko8hz9" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia falsalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia falsalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan 1918-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13777876}}
[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>jgb8qyefqxcs8htdwdrrif64lko8hz9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia flavicaput</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405244</id>
    <revision>
      <id>6181650</id>
      <parentid>6140446</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:04:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="807" sha1="d6bpq3ck90bxmjasjqboosvdpwb93zz" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia flavicaput
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia flavicaput''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Warren tomonidan 1896-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning [[Assam]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13777890}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>d6bpq3ck90bxmjasjqboosvdpwb93zz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia nigricornis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405248</id>
    <revision>
      <id>6181668</id>
      <parentid>6140605</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:06:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1597" sha1="tt3z7ko29wlaye2i9e2kqykx4r7zr52" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia nigricornis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia nigricornis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1898-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Efiopiya]] va [[Janubiy Afrika Respublikasi]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LYGRNIGR |title=''Lygropia nigricornis'' Hampson, 1898 |website=Afromoths |accessdate=October 28, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q13778055}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>tt3z7ko29wlaye2i9e2kqykx4r7zr52</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia flavinotalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405250</id>
    <revision>
      <id>6181651</id>
      <parentid>6140688</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:04:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1120" sha1="q5ch8jo57xv6ll18v7ho7rodoxin7lg" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia flavinotalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia flavinotalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1912-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Nigeriya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LYGRFLAV |title=''Lygropia flavinotalis'' Hampson, 1912 |website=Afromoths |accessdate=October 28, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13777898}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>q5ch8jo57xv6ll18v7ho7rodoxin7lg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia flavivialis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405251</id>
    <revision>
      <id>6181652</id>
      <parentid>6140689</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:04:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="885" sha1="76pqg355b3w0r5iy9dqldl2pyucrbls" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia flavivialis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia flavivialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1912-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]ning [[San-Paulu]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q18815926}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>76pqg355b3w0r5iy9dqldl2pyucrbls</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia flavofuscalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405252</id>
    <revision>
      <id>6181653</id>
      <parentid>6140690</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:04:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="807" sha1="kt1egtrt0phln8i3qcu7pbcg55kd2o9" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia flavofuscalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia flavofuscalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Snellen tomonidan 1887-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]] va [[Kyurasao]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597784}}

[[Category:Lygropia]]

{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>kt1egtrt0phln8i3qcu7pbcg55kd2o9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia acastalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405254</id>
    <revision>
      <id>6181634</id>
      <parentid>6140692</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:02:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="852" sha1="egvxmd0szjlki4yqpmojsrbae525z84" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia acastalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia acastalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Francis Walker tomonidan 1859-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Gonduras]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q19597782}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>egvxmd0szjlki4yqpmojsrbae525z84</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia fusalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405266</id>
    <revision>
      <id>6181654</id>
      <parentid>6140706</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:04:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="989" sha1="puwlvhpudz1ku2suilkom3xh5gd0od7" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia fusalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia fusalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1904-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Bagama orollari]], [[Kosta-Rika]], [[Kuba]] hamda [[AQSH]]ning [[Florida]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt; in Costa Rica, Cuba and [[Florida]].&lt;ref&gt;[http://www.boldsystems.org/index.php/Taxbrowser_Taxonpage?taxid=341994 BOLD Systems]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597794}}

[[Category:Lygropia]]

{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>puwlvhpudz1ku2suilkom3xh5gd0od7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia glaphyra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405268</id>
    <revision>
      <id>6181655</id>
      <parentid>6140708</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:04:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="736" sha1="blvscozg4je7jvlewj58963fnwlutli" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia glaphyra
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia glaphyra''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Fransiya Gvianasi]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13777930}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>blvscozg4je7jvlewj58963fnwlutli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia acosmialis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405269</id>
    <revision>
      <id>6181635</id>
      <parentid>6140709</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:02:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1573" sha1="hyupp9xdb5sbc5h0p22j2wpn5whffv3" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia acosmialis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia acosmialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Paul Mabille tomonidan 1879-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Madagaskar]] va [[Zambiya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2019 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LYGRACOS |title=''Lygropia acosmialis'' (Mabille, 1879) |website=Afromoths |accessdate=July 24, 2020}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q13777727}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>hyupp9xdb5sbc5h0p22j2wpn5whffv3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia anaemicalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405270</id>
    <revision>
      <id>6181636</id>
      <parentid>6140710</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:03:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1117" sha1="p7ob71qml1p47az1o0jy8cupksmb80b" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia anaemicalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia anaemicalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1912-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Zimbabve]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LYGRANAE |title=''Lygropia anaemicalis'' Hampson, 1912 |website=Afromoths |accessdate=October 28, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q13777752}}

[[Category:Lygropia]]

{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>p7ob71qml1p47az1o0jy8cupksmb80b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia haroldi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405278</id>
    <revision>
      <id>6181656</id>
      <parentid>6140906</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:04:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="723" sha1="tuva57blsdltwwkh9806yvkwfkjlwyg" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia haroldi
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia haroldi''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Gayana]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13777936}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>tuva57blsdltwwkh9806yvkwfkjlwyg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia holoxanthalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405279</id>
    <revision>
      <id>6181657</id>
      <parentid>6140907</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:04:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="899" sha1="8la8eshlt66426juii6gsuagyvsxc1t" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia holoxanthalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia holoxanthalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor William Jacob Holland tomonidan 1900-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning [[Buru]] orolida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q13777950}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>8la8eshlt66426juii6gsuagyvsxc1t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia arenacea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405280</id>
    <revision>
      <id>6181637</id>
      <parentid>6140908</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:03:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1173" sha1="6wcufjkdwsvaphof301hry0o123jo82" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia arenacea
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia arenacea''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1899-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]ning [[Parana]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=May 29, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/lygropia/#arenacea |title=''Lygropia arenacea'' Hampson, 1898 |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=May 29, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13777770}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>6wcufjkdwsvaphof301hry0o123jo82</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia atrinervalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405281</id>
    <revision>
      <id>6181638</id>
      <parentid>6140909</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:03:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1127" sha1="m1v2b0qjg4ubrfmmxhsxm1f9ssfcyld" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia atrinervalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia atrinervalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1910-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Zambiya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LYGRATRI |title=''Lygropia atrinervalis'' Hampson, 1910 |website=Afromoths |accessdate=October 28, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q13777776}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>m1v2b0qjg4ubrfmmxhsxm1f9ssfcyld</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia aureomarginalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405284</id>
    <revision>
      <id>6181639</id>
      <parentid>6140914</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:03:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1008" sha1="bih2hg73rrs79z2olhvi4bueyr54npl" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia aureomarginalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia aureomarginalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Max Gaede tomonidan 1916-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Kamerun]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=AfroMoths |url=https://www.afromoths.net/species/show/13903 |access-date=2023-02-08 |website=www.afromoths.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597783}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>bih2hg73rrs79z2olhvi4bueyr54npl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia bicincta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405285</id>
    <revision>
      <id>6181640</id>
      <parentid>6140915</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:03:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="861" sha1="1lfe4ubk6bn26i65vcne7j1oh613eh3" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia bicincta
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia bicincta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1912-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Singapur]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q13777786}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>1lfe4ubk6bn26i65vcne7j1oh613eh3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia bilinealis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405288</id>
    <revision>
      <id>6181641</id>
      <parentid>6140918</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:03:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="861" sha1="9yusqzew6lrkde86lh83wqqvkq1rfa2" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia bilinealis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia bilinealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Francis Walker tomonidan 1866-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13777794}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>9yusqzew6lrkde86lh83wqqvkq1rfa2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia hyalostictalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405290</id>
    <revision>
      <id>6181658</id>
      <parentid>6140920</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:04:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1134" sha1="7aa8l6vdocjnnk18qrkfigbcbcmj9za" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia hyalostictalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia hyalostictalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1912-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Nigeriya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LYGRHYAL |title=''Lygropia hyalostictalis'' Hampson, 1912 |website=Afromoths |accessdate=October 28, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q13777957}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>7aa8l6vdocjnnk18qrkfigbcbcmj9za</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia murinalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405292</id>
    <revision>
      <id>6181667</id>
      <parentid>6140922</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:05:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="791" sha1="lcw8sy4otqcu1f4qlz3xrbaw20c32v7" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia murinalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia murinalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Schaus tomonidan 1912-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Kosta-Rika]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13778048}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>lcw8sy4otqcu1f4qlz3xrbaw20c32v7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia hypoleucalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405295</id>
    <revision>
      <id>6181659</id>
      <parentid>6140927</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:04:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="878" sha1="4lwrnikp9c2ei4sehpdmbnhxduc5c1w" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia hypoleucalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia hypoleucalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1912-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Fransiya Gvianasi]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q14639992}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>4lwrnikp9c2ei4sehpdmbnhxduc5c1w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia yerburii</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405298</id>
    <revision>
      <id>6181688</id>
      <parentid>6140929</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:08:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1047" sha1="bc1j1vm8yqcf01zxkdsdb08jnm9y0a6" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia yerburii
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia yerburii''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Arthur Gardiner Butler tomonidan 1886-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Pokiston]], [[Koreya]] va [[Yaponiya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.jpmoth.org/Crambidae/Pyraustinae/Lygropia_yerburii_nipponica.html Japanese Moths]&lt;/ref&gt;.

==Kenja turlari==
*''Lygropia yerburii yerburii''
*''Lygropia yerburii nipponica'' &lt;small&gt;Inoue, 1986&lt;/small&gt; 
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q19597792}}
[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>bc1j1vm8yqcf01zxkdsdb08jnm9y0a6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia imparalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405303</id>
    <revision>
      <id>6181660</id>
      <parentid>6140934</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:04:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="909" sha1="29ttgbzl6cyb6auelesitmd8snkbcja" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia imparalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia imparalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Dominikana Respublikasi]], [[Puerto-Riko]] va [[Kuba]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/AC-PR/ACchecklist.shtml A Preliminary Checklist of the Moths of Puerto Rico]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13777972}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>29ttgbzl6cyb6auelesitmd8snkbcja</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia cernalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405306</id>
    <revision>
      <id>6181642</id>
      <parentid>6140937</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:03:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="870" sha1="e5nywn14391k7a0n5qfqlhrtgvj7sda" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia cernalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia cernalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Achille Guenée tomonidan 1854-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Fransiya Gvianasi]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13777805}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>e5nywn14391k7a0n5qfqlhrtgvj7sda</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia chrysozonalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405308</id>
    <revision>
      <id>6181643</id>
      <parentid>6140939</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:03:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="864" sha1="otmlybo6iatn6wxmx22405xs2sm8zvi" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia chrysozonalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia chrysozonalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1912-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13777819}}

[[Category:Lygropia]]

{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>otmlybo6iatn6wxmx22405xs2sm8zvi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia disarche</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405311</id>
    <revision>
      <id>6181645</id>
      <parentid>6140943</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:03:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="743" sha1="50wv97y5mt9xmwpdqa88ey6rqwcv04o" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia disarche
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia disarche''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Fransiya Gvianasi]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13777835}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>50wv97y5mt9xmwpdqa88ey6rqwcv04o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia leucophanalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405314</id>
    <revision>
      <id>6181664</id>
      <parentid>6140947</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:05:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1573" sha1="dk8f3lfpfkitb6qxa7e8jimfgzih4uv" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia leucophanalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia leucophanalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Paul Mabille tomonidan 1900-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Madagaskar]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2019 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LEUCLCOP |title=''Lygropia leucophanalis'' (Mabille, 1900) |website=Afromoths |accessdate=July 24, 2020}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q14639994}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>dk8f3lfpfkitb6qxa7e8jimfgzih4uv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia leucostolalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405317</id>
    <revision>
      <id>6181665</id>
      <parentid>6140951</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:05:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1270" sha1="pzrth5k3ctn4xg5m9qylkrqitdtpojq" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia leucostolalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia leucostolalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1918-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Kamerun]], [[Kongo Demokratik Respublikasi]]ning Katanga, Kasai-Occidental va Équateur provinsiyalarida, [[Gana]], [[Syerra-Leone]] hamda [[Uganda]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LYGRLEUC |title=''Lygropia leucostolalis'' Hampson, 1918 |website=Afromoths |accessdate=October 28, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q13778015}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>pzrth5k3ctn4xg5m9qylkrqitdtpojq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia melanoperalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405333</id>
    <revision>
      <id>6181666</id>
      <parentid>6140974</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:05:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="868" sha1="26cfk0tji3vy238bozgkl6n4gjpyye3" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia melanoperalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia melanoperalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1912-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Gayana]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13778033}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>26cfk0tji3vy238bozgkl6n4gjpyye3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia cosmia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405336</id>
    <revision>
      <id>6181644</id>
      <parentid>6140978</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:03:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="862" sha1="6d4pijec9ivwgox9elcg5cv1gzgo6gx" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia cosmia
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia cosmia''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Panama]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://archive.org/stream/proceedingsofuni471915unit#page/275/mode/1up Proc. U.S. nat. Mus. 47 (2050): 275] {{PD-notice}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13777830}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>6d4pijec9ivwgox9elcg5cv1gzgo6gx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia leucocepsalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405338</id>
    <revision>
      <id>6181663</id>
      <parentid>6140980</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:04:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="874" sha1="2nvnxyeezgwapywthuqvp8tyyza982s" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia leucocepsalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia leucocepsalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1912-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Borneo]] orolida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13778003}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>2nvnxyeezgwapywthuqvp8tyyza982s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia joelalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405340</id>
    <revision>
      <id>6181662</id>
      <parentid>6140983</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:04:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="948" sha1="f4hf3ryiapebhppuxj7wdkc0ze7sxun" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia joelalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia joelalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Schaus tomonidan 1940-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Puerto-Riko]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://archive.org/stream/scientificsurvey120104newy/scientificsurvey120104newy_djvu.txt Scientific survey of Porto Rico and the Virgin Islands]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13777983}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>f4hf3ryiapebhppuxj7wdkc0ze7sxun</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia distorta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405343</id>
    <revision>
      <id>6181646</id>
      <parentid>6140988</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:03:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1307" sha1="fna36jhn6wc4o313sg44lw616cnroyd" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia distorta
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia distorta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Frederic Moore tomonidan 1885-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Shri-Lanka]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13777843}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>fna36jhn6wc4o313sg44lw616cnroyd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia joasharia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405345</id>
    <revision>
      <id>6181661</id>
      <parentid>6140990</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:04:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="793" sha1="65mqthfz29lerft6pmprcrzs2jmd3md" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia joasharia
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia joasharia''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Schaus tomonidan 1940-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Puerto-Riko]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q19597785}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>65mqthfz29lerft6pmprcrzs2jmd3md</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia euryclealis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405348</id>
    <revision>
      <id>6181648</id>
      <parentid>6141000</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:03:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="921" sha1="ke4f40kn1070rzg383cnlry6m3zziht" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia euryclealis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia euryclealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Francis Walker tomonidan 1859-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]], [[Xitoy]]ning Guangdong provinsiyasi va [[Borneo]] orolida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13777870}}

[[Category:Lygropia]]

{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>ke4f40kn1070rzg383cnlry6m3zziht</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia erythrobathrum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405358</id>
    <revision>
      <id>6181647</id>
      <parentid>6141061</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:03:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="878" sha1="mjd9s1a549jax9ewgtob9xttznk7psg" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia erythrobathrum
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia erythrobathrum''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Panama]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://archive.org/stream/proceedingsofuni471915unit#page/276/mode/1up Proc. U.S. nat. Mus. 47 (2050): 276] {{PD-notice}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13777863}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>mjd9s1a549jax9ewgtob9xttznk7psg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia ochrotalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405359</id>
    <revision>
      <id>6181669</id>
      <parentid>6141077</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:06:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="862" sha1="9ujochqmgv372pbkdjsp9vufu1zdp7d" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia ochrotalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia ochrotalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1912-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Panama]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13778080}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>9ujochqmgv372pbkdjsp9vufu1zdp7d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia phaeocraspia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405361</id>
    <revision>
      <id>6181670</id>
      <parentid>6141102</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:06:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="870" sha1="9affrth3mu3jnkq4g5kxsltnzgfy1jw" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia phaeocraspia
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia phaeocraspia''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1912-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q13778095}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>9affrth3mu3jnkq4g5kxsltnzgfy1jw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia phaeoneuralis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405362</id>
    <revision>
      <id>6181671</id>
      <parentid>6141118</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:06:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="883" sha1="4l3h8jbxtxcuz6zmciuu9xmysnldfkk" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia phaeoneuralis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia phaeoneuralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1912-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Paragvay]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Reflist}}

{{Taxonbar |from=Q13778101}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>4l3h8jbxtxcuz6zmciuu9xmysnldfkk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia plumbicostalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405363</id>
    <revision>
      <id>6181672</id>
      <parentid>6141119</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:06:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1215" sha1="3ypqpjaipdya20sy2dlg15oildm92ed" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia plumbicostalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia plumbicostalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Augustus Radcliffe Grote tomonidan 1871-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[AQSh]]ning [[Arizona]], [[Florida]] va [[Texas]] shtatlarida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=5249 |title=801176.00 – 5249 – ''Lygropia plumbicostalis'' – (Grote, 1871) |website=North American Moth Photographers Group |publisher=Mississippi State University |accessdate=August 8, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q19597787}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>3ypqpjaipdya20sy2dlg15oildm92ed</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia pogonodes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405364</id>
    <revision>
      <id>6181673</id>
      <parentid>6141120</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:07:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1626" sha1="bdpgc5f1x36yux7i4dy1ul635cwjylu" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia pogonodes
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia pogonodes''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1912-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Burundi]], [[Nigeriya]], [[Janubiy Afrika Respublikasi]] va [[Tanzaniya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LYGRPOGO |title=''Lygropia pogonodes'' Hampson, 1912 |website=Afromoths |accessdate=October 28, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q13778115}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>bdpgc5f1x36yux7i4dy1ul635cwjylu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia poltisalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405366</id>
    <revision>
      <id>6181674</id>
      <parentid>6141189</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:07:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="864" sha1="r2ecarbd01tmg0i2wua4tib8m86hidk" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia poltisalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia poltisalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Francis Walker tomonidan 1859-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Borneo]] orolida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13778122}}


[[Category:Lygropia]]

{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>r2ecarbd01tmg0i2wua4tib8m86hidk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia polytesalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405367</id>
    <revision>
      <id>6181675</id>
      <parentid>6141197</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:07:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="881" sha1="pwcxvsix1m2xyzq3cii59as43xsse4m" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia polytesalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia polytesalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Francis Walker tomonidan 1859-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]ning Tefé hududida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13778128}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>pwcxvsix1m2xyzq3cii59as43xsse4m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia xanthozonalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405369</id>
    <revision>
      <id>6181687</id>
      <parentid>6141200</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:08:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="742" sha1="3l6wtbr3fp2n2ddp9t2w4ovh14fbipl" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia xanthozonalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia xanthozonalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Grenada]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13778259}}
[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>3l6wtbr3fp2n2ddp9t2w4ovh14fbipl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia rheumatica</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405372</id>
    <revision>
      <id>6181676</id>
      <parentid>6141203</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:07:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1587" sha1="b7lwsevl03126pj3sib24qfk8lutgg8" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia rheumatica
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia rheumatica''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Edward Meyrick tomonidan 1936-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Kongo Demokratik Respublikasi]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2019 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LYGRRHEU |title=''Lygropia rheumatica'' Meyrick, 1936 |website=Afromoths |accessdate=September 6, 2020}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13778154}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>b7lwsevl03126pj3sib24qfk8lutgg8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia vinanyalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405378</id>
    <revision>
      <id>6181686</id>
      <parentid>6141241</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:08:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="868" sha1="43218ho9bkz9y6xd0gsf2tdkz1oalro" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia vinanyalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia vinanyalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Viette tomonidan 1958-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Madagaskar]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.afromoths.net/species_by_code/LEUCVINA Afro Moths]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13778247}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>43218ho9bkz9y6xd0gsf2tdkz1oalro</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia rotundalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405380</id>
    <revision>
      <id>6181677</id>
      <parentid>6141260</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:07:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="860" sha1="troofdjzfuiz2y5gzw7za4r5r3fu1j9" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia rotundalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia rotundalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Cajetan Felder, Rudolf Felder va Alois Friedrich Rogenhofer tomonidan 1875-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Dominikana Respublikasi]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q19597788}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>troofdjzfuiz2y5gzw7za4r5r3fu1j9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia unicoloralis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405382</id>
    <revision>
      <id>6181685</id>
      <parentid>6141294</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:08:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="870" sha1="37ggmw324lwj6n5ifh00xnpkwjevsiz" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia unicoloralis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia unicoloralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Achille Guenée tomonidan 1854-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13778226}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>37ggmw324lwj6n5ifh00xnpkwjevsiz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia silacealis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405386</id>
    <revision>
      <id>6181678</id>
      <parentid>6141408</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:07:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="803" sha1="jzrxiolun8tgt7pubfd6u4tpx4kokdj" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia silacealis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia silacealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Hans Georg Amsel tomonidan 1956-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Venesuela]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q19597789}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>jzrxiolun8tgt7pubfd6u4tpx4kokdj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia tetraspilalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405387</id>
    <revision>
      <id>6181683</id>
      <parentid>6141442</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:08:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1593" sha1="tu2axqukv3k1ppmaxjw44kms8pjffe0" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia tetraspilalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia tetraspilalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1912-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Janubiy Afrika Respublikasi]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LYGRTETR |title=''Lygropia tetraspilalis'' Hampson, 1912 |website=Afromoths |accessdate=October 28, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13778218}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>tu2axqukv3k1ppmaxjw44kms8pjffe0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia tripunctata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405394</id>
    <revision>
      <id>6181684</id>
      <parentid>6141678</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:08:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1365" sha1="cdh7ioculh4islbjpvmjrz5h0rqm4ox" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia tripunctata
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia tripunctata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Johan Christian Fabricius tomonidan 1794-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[AQSh]]ning [[Texas]], [[Janubiy Karolina]] va [[Florida]] shtatlarida qayd etilgan. Shuningdek, u [[Vest-Indiya]], [[Markaziy Amerika]] hamda [[Braziliya]]gacha bo‘lgan hududlarda uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=5248 |title=801174.00 – 5248 – ''Lygropia tripunctata'' – Sweetpotato Leafroller Moth – (Fabricius, 1794) |website=North American Moth Photographers Group |publisher=Mississippi State University |accessdate=March 13, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q19597791}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>cdh7ioculh4islbjpvmjrz5h0rqm4ox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia szentivanyi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405396</id>
    <revision>
      <id>6181681</id>
      <parentid>6141680</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:07:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1324" sha1="87iwmga7k1c3kpa0gynlyh5cjqao354" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia szentivanyi
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia szentivanyi''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Eugene G. Munroe tomonidan 1968-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13778213}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>87iwmga7k1c3kpa0gynlyh5cjqao354</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia straminea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405399</id>
    <revision>
      <id>6181679</id>
      <parentid>6141684</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:07:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1582" sha1="nkh5px6n5hxurn40y7pd1td8zza5xzc" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia straminea
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia straminea''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1912-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Janubiy Afrika Respublikasi]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/LYGRSTRA |title=''Lygropia straminea'' Hampson, 1912 |website=Afromoths |accessdate=October 28, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q13778192}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>nkh5px6n5hxurn40y7pd1td8zza5xzc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lygropia sumatralis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1405460</id>
    <revision>
      <id>6181680</id>
      <parentid>6141935</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:07:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="889" sha1="e092so3wtonry3tjz0ss6pjo91mjnzz" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lygropia sumatralis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lygropia sumatralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Charles Swinhoe tomonidan 1916-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning [[Sumatra]] orolida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q19597790}}

[[Category:Lygropia]]


{{Lygropia-stub}}</text>
      <sha1>e092so3wtonry3tjz0ss6pjo91mjnzz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lypotigris reginalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1406960</id>
    <revision>
      <id>6181693</id>
      <parentid>6150794</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:18:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1702" sha1="qx33rubld9igebz21tatxo5wmupnixc" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lypotigris reginalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lypotigris reginalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor Caspar Stoll tomonidan 1781-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Surinam]], [[Trinidad va Tobago]], [[Markaziy Amerika]]ning [[Kosta-Rika]] va [[Gonduras]] davlatlarida, [[Vest-Indiya]] hududida hamda [[AQSh]]ning [[Florida]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=May 29, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.boldsystems.org/index.php/Taxbrowser_Taxonpage?taxid=349833 BOLD Systems]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/lypotigris/#reginalis |title=''Lypotigris reginalis'' (Stoll, [1781]) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=May 29, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=5252 |title=801180.00 – 5252 – ''Lypotigris reginalis'' – (Stoll, 1781) |website=North American Moth Photographers Group |publisher=Mississippi State University |accessdate=May 29, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q3269686}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>qx33rubld9igebz21tatxo5wmupnixc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ovoz yozuviga boʻlgan mualliflik huquqi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407050</id>
    <revision>
      <id>6181455</id>
      <parentid>6153254</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T19:40:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CheeseAndJamSamdwich</username>
        <id>282965</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Izoh: 2026-yil 27-maydagi tahrirdagi kontent mavjud inglizcha Vikipediya maqolasidan [[:en:Sound recording copyright]] bilan tarjima qilingan, mualliflik huquqi uchun uning tarixiga qarang</comment>
      <origin>6181455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9784" sha1="5o930dyvx77l76fmf1lkffa3d1ensap" xml:space="preserve">{{Intellektual mulk}} 
[[File:Sound recording copyright notice.jpg|thumb| Standart [[mualliflik huquqi belgisi]] (©) va ovoz yozuvi mualliflik huquqi belgisi (℗) aks etgan kompakt disk.]]
'''Ovoz yozuviga (fonogrammaga) boʻlgan mualliflik huquqi''' — bu [[Ovozli yozuv mualliflik huquqi belgisi|audioyozuvda mujassamlashgan]] asosiy [[Musiqa asari|musiqiy]], [[Adabiy asar|adabiy]] (matnli) yoki [[Drama|dramatik asarning]] oʻzidan alohida boʻlgan, yozib olingan audioyozuvning oʻziga nisbatan [[mualliflik huquqi]]dir&lt;ref name=&quot;wikisource-1976-p55&quot;&gt;{{Cite wikisource |title=Copyright Law Revision (House Report No. 94-1476) |publisher=[[United States House of Representatives]] |date=3 September 1976 |page=55-56 |quote=As defined in section 101, copyrightable 'sound recordings' are original works of authorship comprising an aggregate of musical, spoken, or other sounds that have been fixed in tangible form. The copyrightable work comprises the aggregation of sounds and not the tangible medium of fixation. Thus, 'sound recordings' as copyrightable subject matter are distinguished from 'phonorecords' the latter being physical objects in which sounds are fixed. They are also distinguished from any copyrighted literary, dramatic, or musical works that may be reproduced on a 'phonorecord.'}}&lt;/ref&gt;. Mualliflik huquqining ushbu turi koʻpincha audioyozuvining mualliflik huquqi belgisi — {{char|℗}} (aylana ichidagi P harfi) bilan ifodalanadi.

1971-yildagi [[Fonogrammalar boʻyicha Jeneva konvensiyasi|fonogrammalar boʻyicha Jeneva konvensiyasi]] davlatlar uchun ovoz yozuvlarini (konvensiyada bular „fonogrammalar“ deb yuritiladi) milliy mualliflik huquqi va turdosh huquqlar tizimiga kiritish uchun [[xalqaro huquq]]iy asos boʻlib xizmat qiladi. Koʻpgina [[Umumiy huquq (huquqiy tizim)|umumiy huquq]] (ingliz-amerika huquqi) tizimidagi mamlakatlar, jumladan, AQSh va Buyuk Britaniya ovoz yozuvlarini oʻzlarining anʼanaviy mualliflik huquqi rejimlari doirasida himoya qiladi. Boshqa davlatlar esa ijrochilar va fonogramma ishlab chiqaruvchilarga maxsus [[turdosh huquqlar]] tizimi orqali himoya taqdim etadi.

Mualliflik huquqi obyekti boʻla oladigan audioyozuvlar sirasiga yozib olingan [[musiqa]]lar, [[radioeshittirish]]lar, [[audiokitob]]lar, [[Telefon chaqiruvi|telefon soʻzlashuvlari]] yozuvlari va [[podkast]]lar kiradi. Musiqa sanoatida audioyozuvga boʻlgan mualliflik huquqi koʻpincha musiqiy kompozitsiyaga (musiqa va matnga) nisbatan huquq egalaridan (yaʼni [[Musiqachi|bir]] yoki [[Leybl|bir nechta]] qoʻshiq mualliflari yoxud nashriyotlardan) alohida boʻlgan boshqa bir tuzilmaga (masalan, ovoz yozish yorligʻiga yoki ijrochi artistning oʻziga) tegishli boʻladi.

== Atamalar ==

=== Ovoz yozuvi ===
Umumiy qoidaga koʻra, ovoz yozuvi — bu inson ovozi, musiqiy asboblar yoki boshqa manbalar tomonidan ishlab chiqarilgan tovushlar ketma-ketligining yozib olinishi hisoblanadi. Amaliyotda koʻplab ovoz yozuvlari ijrochi artistning vokal yoki musiqiy [[Spektakl|ijrosini oʻzida mujassam etadi va ular ijro etilayotgan musiqiy, adabiy yoki dramatik asarlardan alohida, mustaqil asarlar sifatida koʻrib chiqiladi. Biroq, hamma ovoz yozuvlari]] ham boshqa asarlarning ijrosidan iborat boʻlavermaydi. Masalan, qushlar sayrashining [[tabiiy sharoitda yozib olingan audioyozuv]]ida inson ijrosi mavjud emas, lekin u baribir ovoz yozuvi hisoblanadi.

Ovoz va audioyozuv tushunchasi turli mamlakatlarning mualliflik huquqi qonunchiligida turlicha taʼriflanadi. Masalan, AQSh va [[Kanada mualliflik huquqi toʻgʻrisidagi qonuni|Kanada qonunchiligi]]ga koʻra, [[Film|kinofilmlar]] va boshqa [[audiovizual]] asarlarga (Kanadada kinematografiya asarlari) hamrohlik qiluvchi tovushlar (saundtreklar/fonlar) ovoz yozuvlari taʼrifidan mustasno qilingan. AQSh qonunchiligi, shuningdek, ovoz yozuvlarini ushbu yozuvlar muhrlanishi mumkin boʻlgan moddiy obyektlar, yaʼni audioyozuv tashuvchilardan (raqamli fayllar, disklar va b.) farqlaydi. Asos qilib olingan adabiy, dramatik yoki musiqiy asarning oʻzi ham, uning ovoz yozuvi ham audioyozuv tashuvchida muhrlanishi mumkin boʻlgan alohida asarlar hisoblanadi&lt;ref name=&quot;wikisource-1976-p55&quot;/&gt;.

=== Fonogramma ===
Xalqaro shartnomalarda va AQShdan tashqari koʻplab mamlakatlarda „ovoz yozuvi“ atamasi oʻrniga „fonogramma“ atamasi qoʻllanadi&lt;ref name=&quot;peters-2007-performance-right&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.copyright.gov/docs/regstat073107.html |title=Ensuring Artists Fair Compensation: Updating the Performance Right and Platform Parity for the 21st Century |last=Peters |first=Marybeth |author-link=Marybeth Peters |website=Copyright.gov|date=July 31, 2007 |publisher=[[United States Copyright Office]]|access-date=September 9, 2025}}&lt;/ref&gt;. Birinchi marta 1961-yilda imzolangan [[Ijrochilar, fonogrammalar tayyorlovchilar va eshittirish olib boruvchi tashkilotlar huquqlarini muhofaza qilish toʻgʻrisidagi xalqaro konvensiya|Rim konvensiyasi]]ga binoan, fonogramma — „ijro tovushlarining yoki boshqa tovushlarning har qanday mutloq audio (eshitish) shaklidagi yozib olinishi“ deb taʼriflanadi&lt;ref name=&quot;rome-1961&quot;&gt;{{cite wikisource |title=International Convention for the Protection of Performers, Producers of Phonograms and Broadcasting Organisations |date=October 26, 1961 |publisher=[[WIPO]]}}&lt;/ref&gt;. Xuddi shu taʼrif 1971-yildagi [[Fonogrammalar boʻyicha Jeneva konvensiyasi|Jeneva fonogrammalar konvensiyasida]] ham qoʻllangan&lt;ref name=&quot;geneva-1971&quot;&gt;{{cite wikisource |title=Convention for the Protection of Producers of Phonograms Against Unauthorized Duplication of Their Phonograms |date=October 29, 1971 |publisher=[[WIPO]]}}&lt;/ref&gt;. [[Butunjahon intellektual mulk tashkiloti]]ning ijrolar va fonogrammalar boʻyicha shartnomasida esa fonogrammaga quyidagicha taʼrif berilgan: „kinematografiya yoki boshqa audiovizual asarga kiritilgan yozib olish shakllaridan mustasno ravishda, ijro tovushlarining yoki boshqa tovushlarning, yoxud tovushlar ifodasining yozib olinishi“&lt;ref name=&quot;wipo-wppt-1996&quot;&gt;{{cite web | title=WIPO Performances and Phonograms Treaty (WPPT)| website=WIPO Lex| url=https://wipolex.wipo.int/en/text/295578 |publisher=[[WIPO]] | access-date=September 9, 2025}}&lt;/ref&gt;.

„Fonogramma“ atamasi, shuningdek, [[Yevropa Ittifoqining mualliflik huquqi qonuni|Yevropa Ittifoqining mualliflik huquqiga oid direktivalarida]] hamda Yaponiya va [[Janubiy Koreya mualliflik huquqi to‘g‘risidagi qonuni|Janubiy Koreya]] kabi davlatlarning milliy qonunlarining rasmiy inglizcha tarjimalarida ham qoʻllanadi&lt;ref name=&quot;1993-directive&quot;&gt;{{cite web |url=https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=CELEX:31993L0098 |title=Council Directive 93/98/EEC of 29 October 1993 harmonizing the term of protection of copyright and certain related rights |website=[[EUR-Lex]] |publisher=[[European Union]] |date=29 October 1993 |access-date=14 September 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;consolidated2011&quot;&gt;{{cite web |url=https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A02006L0116-20111031 |title=Consolidated text: Directive 2006/116/EC of the European Parliament and of the Council of 12 December 2006 on the term of protection of copyright and certain related rights (codified version) |date=27 September 2011 |access-date=13 September 2025 |website=[[EUR-Lex]] |publisher=[[European Union]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;japan-copyright-act&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.japaneselawtranslation.go.jp/en/laws/view/4207 |title=Copyright Act (Partially unenforced) |website=Japanese Law Translation |publisher=[[Ministry of Justice (Japan)|Ministry of Justice, Japan]] |date=1970-05-06 |access-date=2025-09-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;copyright.or.kr-ch3&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.copyright.or.kr/eng/laws-and-treaties/copyright-law/chapter03/section01.do |title=Section 1. General Provisions |work=Chapter 3. Neighboring Rights |publisher=[[Korea Copyright Commission]] |access-date=2025-10-26}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==

=== Ovoz yozuviga boʻlgan mualliflik huquqining joriy etilishi ===
Buyuk Britaniyaning 1911-yildagi „Mualliflik huquqi toʻgʻrisida“gi qonuni tarixda birinchi marta mualliflik huquqi himoyasini ovoz yozuvlariga ham tatbiq etdi.

1960-yillarda AQSh shtatlari ovoz yozuvlarini ruxsatsiz koʻpaytirish va sotishni jinoiy javobgarlikka tortuvchi qonunlarni qabul qila boshladi. Nyu-York 1967-yilda audioqaroqchilikka qarshi qonun qabul qilgan birinchi shtat boʻldi; 1968-yilda Kaliforniya ham ushbu yoʻldan bordi. AQSh Kongressi 1971-yil 15-noyabrda „Ovoz yozuvlariga oid tuzatish“ni qabul qilib, ovoz yozuvlarini birinchi marta federal mualliflik huquqi himoyasi ostiga oldi. Ushbu qonun 1972-yil 15-fevraldan kuchga kirdi va aynan shu sanada yoki undan keyin yaratilgan ovoz yozuvlarini himoya qildi. Mazkur qonunga koʻra, mualliflik huquqi egalari ovoz yozuvini koʻpaytirish, tarqatish va uning asosida hosila asarlar yaratish boʻyicha eksklyuziv huquqqa ega boʻldilar; biroq, koʻpaytirish va hosila asarlar yaratish huquqlari faqat yozuvdagi real tovushlarni aynan nusxalash holatlari bilan cheklangan edi. Qonun ovoz yozuvlarini ommaviy ijro etish boʻyicha hech qanday eksklyuziv huquqni joriy etmadi. 1972-yil 15-fevralgacha yozib olingan ovoz yozuvlari esa federal mualliflik huquqi qonunchiligi bilan emas, balki shtat darajasidagi qonunlar bilan himoyalanganicha qoldi.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Havolalar == 
* [https://ipmall.law.unh.edu/sites/default/files/hosted_resources/lipa/copyrights/H.Rep.No.%2092-487,%2092d%20Cong.,%201st%20Sess.%20%28Sept.%2022,%201971%29.pdf House Report No. 92–487, ''Prohibiting Piracy of Sound Recordings''] at [[University of New Hampshire School of Law|UNH School of Law]] [https://ipmall.law.unh.edu/ IP Mall] (September 22, 1971)

[[Turkum:Mualliflik huquqi]]</text>
      <sha1>5o930dyvx77l76fmf1lkffa3d1ensap</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lypotigris</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407076</id>
    <revision>
      <id>6181692</id>
      <parentid>6152638</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:18:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="807" sha1="rw459s9iycfup0bsdcwn6uekh2rr0qu" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Lypotigris
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Lypotigris''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urugʻi. Ushbu urugʻ [[Monotip takson|monotipik]] boʻlib, uning tarkibiga faqat '''''Lypotigris reginalis''''' turi kiradi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=2011-10-18 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q6709852}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>rw459s9iycfup0bsdcwn6uekh2rr0qu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leucinodella leucostola</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1407077</id>
    <revision>
      <id>6181473</id>
      <parentid>6152648</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T22:12:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1261" sha1="a0rbgba87lrgen4e2nlbjcpd29woc05" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Leucinodella leucostola
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Leucinodella leucostola''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor George Hampson tomonidan 1896-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Tayvan]]da hamda [[Hindiston]]ning [[Sekkim]] va [[Assam]] shtatlarida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |at=As ''Leucinodella leucostola'' |accessdate=March 9, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/agrotera/#leucostola |title=''Agrotera leucostola'' Hampson, 1896 |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=March 9, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13255504}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Agroterini-stub}}</text>
      <sha1>a0rbgba87lrgen4e2nlbjcpd29woc05</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Liopasia leucoperalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1411658</id>
    <revision>
      <id>6181499</id>
      <parentid>6167479</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T01:09:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="855" sha1="ip1pp59vsund02x2vlfvasd1u8gh253" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Liopasia leucoperalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Liopasia leucoperalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13766507}}

[[Category:Margaroniini]]
{{Margaroniini-stub}}</text>
      <sha1>ip1pp59vsund02x2vlfvasd1u8gh253</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Louis Neefs</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1412600</id>
    <revision>
      <id>6181524</id>
      <parentid>6170167</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:21:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5050" sha1="s3yoptxaq8rup63xtnb98c9bnaa86kl" xml:space="preserve">{{Musiqachi bilgiqutisi
| ismi                     = Louis Neefs
| tasvir                   =
| eni                      = 
| izoh                     = Louis Neefs, TROS telekanalidagi chiqishi vaqtida, 1972-yil 20-iyun.
| tavallud_paytidagi_ismi  = Ludwig Adèle Maria Jozef Neefs
| tavallud_sanasi          = {{Birth date|df=y|1937|08|8}}
| tavallud_joyi            = [[Gierle]], [[Belgiya]]
| vafot_sanasi             = {{Death date and age|df=y|1980|12|25|1937|08|08}}
| vafot_joyi               =
| kelib_chiqishi           = [[Belgiya]]
| fuqaroligi               = [[Lier (Belgiya)|Lier]], [[Belgiya]]
| guruh                    =
| hozirgi_aʼzolar          =
| faoliyat_yillari         =
| boʻyi                    =
| leybl                    =
| turmush_oʻrtogʻi         =
| ota-onasi                =
| bolalari                 =
| taʼlimi                  =
| kasblari                 = Qoʻshiqchi
| janr                     = [[Pop musiqa|pop]]
| hamkorligi               =
| imzosi                   =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
}}
'''Louis Neefs''' (toʻliq ismi '''Ludwig Adèle Maria Jozef Neefs'''; [[1937-yil]] [[8-avgust]] — [[1980-yil]] [[25-dekabr]]) — [[belgiya]]lik [[xonanda]] va [[teleboshlovchi]]. U asosan 1967 va 1969-yillarda oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1967|Eurovision-1967]]“ hamda „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1969|Eurovision-1969]]“ tanlovlaridagi ishtiroki bilan tanilgan.

== Karyerasi ==
Neefs [[Mexelen]] shahridagi kollejda texnik chizmachilik yoʻnalishi boʻyicha tahsil olayotgan davrida oʻquv yurti xoriga qoʻshilgan hamda [[gitara]] chalishni oʻrgangan. Dastlab uning musiqiy faoliyati havaskorlik darajasida boʻlgan, biroq [[1950-yil]]larning oxirlariga kelib [[Sun Spot]] guruhiga aʼzo boʻlgan.

Turli chiqishlar va isteʼdodlar tanlovlaridagi ishtiroki natijasida Neefsning oʻziga xos ovozi mashhur isteʼdodlar kashfiyotchisi [[Jacques Kluger]] eʼtiborini tortgan. Kluger ilgari [[Bobbejaan Schoepen]] kabi sanʼatkorlarning ham isteʼdodini kashf etgan edi. Kluger va Schoepen Neefsni ovoz yozish kompaniyalariga tanishtirgan, natijada u [[1958-yil]]da ilk shartnomasini imzolagan.

Neefs [[1960-yil]]da oʻzining birinchi albomini eʼlon qilgan. Keyinchalik uning bir nechta qoʻshiqlari Flamand musiqa reytingining eng yaxshi yigirmataligidan oʻrin olgan hamda [[Niderlandiya]]da ham maʼlum darajadagi muvaffaqiyatga erishgan.

== Eurovision ==
[[1967-yil]]da Neefs „Ik heb zorgen“ („Mening tashvishlarim bor“) qoʻshigʻi bilan [[Avstriya]]ning [[Vena (shahar)|Vena]] shahrida [[8-aprel]] kuni oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1967|Eurovision-1967]]“ tanlovida [[Belgiya]] sharafini himoya qilish uchun tanlangan&lt;ref&gt;[http://natfinals.50webs.com/50s_60s/Belgium1967.html Eurovision Song Contest National Finals database — 1967]&lt;/ref&gt;. Yakunda ushbu qoʻshiq 17 ishtirokchi orasida 7-oʻrinni egallagan&lt;ref&gt;[http://www.diggiloo.net/?1967be „Ik heb zorgen“] at diggiloo.net&lt;/ref&gt;.

[[1969-yil]]da u yana [[Belgiya]] vakili sifatida tanlangan. Bu safar „Jennifer Jennings“ qoʻshigʻi bilan [[29-mart]] kuni [[Ispaniya]]ning [[Madrid]] shahrida oʻtkazilgan „[[Eurovision qoʻshiq tanlovi 1969|Eurovision-1969]]“ tanlovida ishtirok etgan&lt;ref&gt;[http://natfinals.50webs.com/50s_60s/Belgium1969.html Eurovision Song Contest National Finals database — 1969]&lt;/ref&gt;. Natijada Neefs 16 ishtirokchi orasida yana 7-oʻrinni qoʻlga kiritgan&lt;ref&gt;[http://www.diggiloo.net/?1969be „Jennifer Jennings“] at diggiloo.net&lt;/ref&gt;.

== Oʻlimi ==
Neefs [[1980-yil]] [[25-dekabr]]da Lier shahrida sodir boʻlgan yoʻl-transport hodisasi oqibatida 43 yoshida vafot etgan. Mazkur fojiada uning rafiqasi Liliane ham hayotdan koʻz yumgan. Ularning Ludwig Neefs va Günther Neefs ismli ikki oʻgʻli boʻlgan. [[Günther Neefs]] keyinchalik [[Belgiya]]da taniqli xonanda sifatida shuhrat qozongan&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Belgian Rock and Pop archives |url=http://houbi.com/belpop/groups/neefs.htm |qaralgan sana=2026-06-10 |arxivsana=2018-04-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180402225644/http://houbi.com/belpop/groups/neefs.htm }}&lt;/ref&gt;.

[[2007-yil]] [[5-avgust]]da Neefs tavalludining 70 yilligi munosabati bilan uning tugʻilib oʻsgan shahri Gierleda xotira byusti ochilgan&lt;ref&gt;[http://www.gva.be/Archief/guid/gierle-onthult-zondag-borstbeeld-van-zanger-louis-neefs.aspx?artikel=cdfd1906-b6e5-4385-b395-cd480098c0e4 „Gierle onthult zondag borstbeeld van zanger Louis Neefs“] ''Gazet van Antwerpen'' (in Dutch)&lt;/ref&gt;.

[[1998-yil]]da La Silla rasadxonasida Eric Elst tomonidan kashf etilgan [[38018 Louisneefs]] asteroidi ham uning xotirasiga bagʻishlab nomlangan&lt;ref name=&quot;MPC-Asteroid&quot; /&gt;.

== Manbalar ==
{{reflist|30em|refs=

&lt;ref name=&quot;MPC-Asteroid&quot;&gt;{{cite web
  |title      = 38018 Louisneefs (1998 LN2)
  |work       = Minor Planet Center
  |url        = https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=38018
  |access-date = 5 February 2019}}&lt;/ref&gt;

}}</text>
      <sha1>s3yoptxaq8rup63xtnb98c9bnaa86kl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kyurasao milliy futbol terma jamoasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1413172</id>
    <revision>
      <id>6181313</id>
      <parentid>6171552</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:36:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14115" sha1="rfvftmy193pdf8qasz08xufw3qodc7k" xml:space="preserve">{{About|Kyurasao erkaklar terma jamoasi|ayollar terma jamoasi|Kyurasao ayollar milliy futbol terma jamoasi}}
{{Milliy futbol jamoasi
| Name                  = Kyurasao 
| Badge                 = Curacao_Football_Federation.svg
| Badge_size            = 200px
| Nickname              = ''Pantera Negra''&lt;ref&gt;{{cite news |title=E motibu dikon ta uza Pantera Negra pa selekshon di Kòrsou |url=https://vigilantekorsou.news/e-motibu-dikon-ta-uza-panetar-negra-pa-selekshon-di-korsou/ |access-date=10 June 2026 |work=vigilantekorsou.news |language=Papiamento}}&lt;/ref&gt; / ''Moviy toʻlqin''
| Association           = [[Kyurasao futbol federatsiyasi]] (FFK)
| Coach                 = [[Dick Advocaat]]
| Captain               = [[Leandro Bacuna]]
| Most caps             = [[Leandro Bacuna]] (72)
| Top scorer            = [[Rangelo Janga]] (21)
| Home Stadium          = [[Ergilio Hato stadioni]]
| Confederation         = {{nowrap|[[CONCACAF]] (Shimoliy Amerika)}}
| Sub-confederation     = [[Karib futbol ittifoqi|CFU]] (Karib)
| FIFA Trigramme        = CUW
| FIFA Rank             = {{FIFA World Rankings|Curaçao}}
| FIFA max              = 68
| FIFA max date         = 2017-yil iyul
| FIFA min              = 188
| FIFA min date         = 2003-yil dekabr
| Elo Rank              = {{World Football Elo Ratings|Curaçao}}
| Elo max               = 43
| Elo max date          = 1948-yil 5-mart
| Elo min               = 188
| Elo min date          = 2012-yil 25-oktabr
| pattern_la1           = _cur26h
| pattern_b1            = _cur26hA
| pattern_ra1           = _cur26h
| pattern_sh1           = _cur26h
| pattern_so1           = _cur26hl
| leftarm1              = 344fc0
| body1                 = 344fc0
| rightarm1             = 344fc0
| shorts1               = 344fc0
| socks1                = 344fc0
| pattern_la2           = _cur26a
| pattern_b2            = _cur26aA
| pattern_ra2           = _cur26a
| pattern_sh2           = _cur26a
| pattern_so2           = _cur26al
| leftarm2              = f2efd4
| body2                 = f2efd4
| rightarm2             = f2efd4
| shorts2               = f2efd4
| socks2                = f2efd4
| pattern_la3           =
| pattern_b3            =
| pattern_ra3           =
| pattern_sh3           =
| pattern_so3           =
| leftarm3              =
| body3                 =
| rightarm3             =
| shorts3               =
| socks3                =
| First game            = {{fb|DOM}} 1–0 {{fb-rt|CUW}}&lt;br /&gt;({{nowrap|[[San Cristóbal (Dominika Respublikasi)|San Cristóbal]], [[Dominikana Respublikasi]]; 2011-yil 18-avgust)}}
| Largest win           = {{fb|CUW}} 10–0 {{fb-rt|GRN}}&lt;br /&gt;([[Villemstad]], [[Kyurasao]]; 2018-yil 10-sentabr)
| Largest loss          = {{fb|ARG}} 7–0 {{fb-rt|CUW}}&lt;br /&gt;([[Santiago del Estero]], [[Argentina]]; 2023-yil 28-mart)
| World cup apps        = 1
| World cup first       = 2026
| World cup best        = TBD
| Regional name         = [[KONKAKAF oltin kubogi]]
| Regional cup apps     = 3&lt;!--as of 2025--&gt;
| Regional cup first    = [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi KONKAKAF oltin kubogi|2017]]
| Regional cup best     = Chorak final ([[Futbol boʻyicha 2019-yilgi KONKAKAF oltin kubogi|2019]])
| medaltemplates        =
}}
'''Kyurasao milliy futbol terma jamoasi''' ({{lang-nl|Curaçaos voetbalelftal}}) — erkaklar oʻrtasidagi xalqaro futbol musobaqasida [[Kyurasao]] sharafini himoya qiladi. Terma jamoasini [[Kyurasao futbol federatsiyasi|Federashon Futbòl Kòrsou]] boshqaradi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.elsalvador.com/deportes/futbol/372358/curazao-pierde-a-su-capitan-para-el-juego-ante-la-selecta/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170714164913/http://www.elsalvador.com/deportes/futbol/372358/curazao-pierde-a-su-capitan-para-el-juego-ante-la-selecta |archive-date=2017-07-14 |title=Curazao pierde a su capitán para el juego ante la Selecta {{!}} elsalvador.com}}&lt;/ref&gt;.

Konstitutsiyaga kiritilgan o‘zgarish uning o‘tmishdoshi bo‘lgan “Kyurasao va qaram hududlar mustamlakasi”ga [[Maʼmuriy-hududiy tuzilish|bir necha orol hududlaridan iborat]] yagona mamlakat – Niderlandiya Antil orollariga aylanish imkonini berdi. 2010-yilda ushbu tuzilma tarqatib yuborilgach, Kyurasao 2011-yildan beri alohida ta’sischi mamlakat sifatida yangi konstitutsiyaviy maqom ostida faoliyat yuritib kelmoqda&lt;ref&gt;{{cite book |year=2017 |editor=Elsey, Brenda |title=Football and the Boundaries of History: Critical Studies in Soccer |publisher=Springer |isbn=978-1-349-95006-5 |access-date=25 June 2019 |page=121 |url=https://books.google.com/books?id=Gg1hDgAAQBAJ&amp;pg=PA121 |editor2=Pugliese, Stanislao G.}}&lt;/ref&gt;.

[[FIFA]] ham, [[KONKAKAF]] ham Kyurasao milliy jamoasini qaram Kyurasao hududi (1921—1958) va Niderlandiya Antil orollari (1958—2010) ning bevosita vorisi sifatida tan oladi&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190626032129/https://www.fifa.com/associations/association/cuw/about Curaçao] at [[FIFA]] official website&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.concacaf.com/en/member-association/curacao Curaçao] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210309013123/https://www.concacaf.com/en/member-association/curacao|date=9 March 2021}} at [[CONCACAF]] official website&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rsssf.org/tablesc/curacaochamp.html Curaçao — List of Champions]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230203071708/https://www.rsssf.org/tablesc/curacaochamp.html|date=3 February 2023}}. [[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]].&lt;/ref&gt;.

2025-yil noyabr oyida ular saralash guruhida birinchi oʻrinni egallab, [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati]]&lt;nowiki/&gt;ga yoʻllanma olishdi va aholisi va hududi boʻyicha turnirga yoʻllanma olgan eng kichik davlatga aylandi&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 November 2025 |title=Population of... 156,000: Caribbean minnows break wild record to secure WC spot — Wrap |url=https://www.foxsports.com.au/football/wild-scenes-as-27year-wc-drought-ends-with-stunning-goals-and-red-card-drama-wrap/news-story/a41294afec3801b915e75c9b1784a852 |access-date=19 November 2025 |work=Fox Sports Australia}}&lt;/ref&gt;. Kyurasao Amerika qitʼasidan FIFA Jahon chempionatiga yoʻllanma olgan birinchi suveren boʻlmagan milliy terma jamoaga aylandi va Angliya, Uels, Shotlandiya va Shimoliy Irlandiya (Buyuk Britaniyaning tarkibiy davlatlari va mustaqil davlatlar emas), Niderlandiya (Niderlandiya Qirolligining tarkibiy davlati) va 1938-yilgi turnirda ishtirok etgan Gollandiya mustamlakasi boʻlgan [[Indoneziya milliy futbol terma jamoasi|Gollandiya Sharqiy Hindistoni]]&lt;nowiki/&gt;dan keyin umumiy hisobda yettinchi oʻrinni egalladi.

== Murabbiylar shtabi ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Position
! Name
|-
| Bosh murabbiy || {{flagicon|NED}} [[Dick Advocaat]]
|-
| Yordamchi murabbiy || {{flagicon|NED}} [[Cor Pot]]
|-
| Yordamchi murabbiy || {{flagicon|ARU}} [[Giovanni Franken]]
|-
| Yordamchi murabbiy || {{flagicon|SUR}} [[Dean Gorré]]
|-
| Darvozabonlar murabbiyi || {{flagicon|NED}} Raymond Mulder
|-
| Samaradorlik boʻyicha murabbiy || {{flagicon|CUW}} [[Angelo Cijntje]]
|-
| Video tahlilchi || {{flagicon|NED}} Jim Smit
|-
| Shifokor || {{flagicon|NED}} Suzanne Huurman
|-
| Matbuot kotibi || {{flagicon|NED}} Vincent Schildkamp
|-
| Jamoa menejeri	 || {{flagicon|CUW}} Wouter Jansen
|-
| Kontent ijodkori || {{flagicon|MAR}} Anouar Amrani
|}

=== Murabbiylar tarixi ===
: Vaqtinchalik menejerlar ''kursiv'' bilan koʻrsatilgan.

{{div col|colwidth=22em}}
* {{flagicon|Argentina}} [[Manuel Bilches]] (2011–12)&lt;ref name=&quot;alberto/pieternella&quot;/&gt;
* {{flagicon|Curaçao}} [[Ludwig Alberto]] (2012–14)&lt;ref name=&quot;alberto/pieternella&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.curacaosport.com/bilches-moet-curacao-naar-wk-leiden/ |title=Bilches moet Curaçao naar WK leiden |date=8 August 2011 |publisher=Curaçao Sport |access-date=8 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141021181824/http://curacaosport.com/bilches-moet-curacao-naar-wk-leiden/ |archive-date=21 October 2014  }}&lt;/ref&gt;
* {{flagicon|Curaçao}} ''[[Igemar Pieternella]]'' (2014)&lt;ref name = &quot;alberto/pieternella&quot;/&gt;
* {{flagicon|Curaçao}} [[Etienne Siliee]] (2014–15)&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://jamaica-gleaner.com/gleaner/20141112/sports/sports32.html |title=Soca Warriors Win Caribbean Cup Opener |date=12 November 2014 |publisher=Jamaica Gleamer |access-date=15 November 2014 |archive-date=15 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141115052642/http://jamaica-gleaner.com/gleaner/20141112/sports/sports32.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* {{flagicon|Netherlands}} [[Patrick Kluivert]] (2015–16)&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.metronieuws.nl/sport/2015/03/internationals-curacao-dolblij-met-komst-kluivert |title=Internationals Curaçao dolblij met komst Kluivert |date=5 March 2015 |publisher=Metro Nieuws |access-date=24 March 2015 |archive-date=13 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160913235112/http://www.metronieuws.nl/sport/2015/03/internationals-curacao-dolblij-met-komst-kluivert |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* {{flagicon|Netherlands}} [[Remko Bicentini]] (2016–20)&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Evertsz |first1=E. |url=http://www.deporteawe.com/2016/08/24/remko-bicentini-rihairo-meulens-partido-di-fogeo-pa-selekshon-di-futbol-di-korsou/|title=Remko Bicentini, Rihairo Meulens i Partido di Fogeo pa Selekshon di Futbol di Korsou|date=24 August 2016|work=deporteawe.com|access-date=22 March 2017|archive-date=18 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170118042544/http://www.deporteawe.com/2016/08/24/remko-bicentini-rihairo-meulens-partido-di-fogeo-pa-selekshon-di-futbol-di-korsou/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* {{flagicon|Netherlands}} [[Guus Hiddink]] (2020–21)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.foxsports.nl/nieuws/artikel/3252569/guus-hiddink-nieuwe-bondscoach-curacao|title=Guus Hiddink nieuwe bondscoach Curaçao|author=FOX Sports|date=21 August 2020|work=foxsports.nl|access-date=21 August 2020|archive-date=24 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200824112404/https://www.foxsports.nl/nieuws/artikel/3252569/guus-hiddink-nieuwe-bondscoach-curacao|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* {{flagicon|Netherlands}} ''[[Patrick Kluivert]]'' (2021)
* {{flagicon|NED}} [[Art Langeler]] (2022)
* {{flagicon|NED}} [[Remko Bicentini]] (2022–2023)
* {{flagicon|SUR}} ''[[Dean Gorré]]'' (2023)
* {{flagicon|NED}} [[Dick Advocaat]] (2024–2026, 2026–)
* {{flagicon|NED}} [[Fred Rutten]] (2026)
{{div col end}}

== Futbolchilar rekordlari ==
{{updated|2026-yil 6-iyun}}&lt;ref&gt;{{cite web |title=Curacao |url=https://www.national-football-teams.com/country/280/Curacao.html |website=National Football Teams |access-date=3 August 2022 |archive-date=15 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230715170621/https://www.national-football-teams.com/country/280/2023/Curacao.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
: '''''Qalin''' yozuvli oʻyinchilar hali ham Kyurasaoda faol''.

=== Eng koʻp oʻyinda ishtirok etganlar ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=30px|№
! style=&quot;width:150px;&quot;|Futbolchi
!width=50px|Oʻyinlar
!width=50px|Gollar
! style=&quot;width:100px;&quot;|Faoliyat davri
|-
|1
|style=&quot;text-align: left;&quot;|'''[[Leandro Bacuna]]'''
|72
|16
|2016–hozirgacha
|-
|2
|style=&quot;text-align: left;&quot;|'''[[Eloy Room]]'''
|71
|0
|2015–hozirgacha
|-
|3
|style=&quot;text-align: left;&quot;|'''[[Cuco Martina]]'''
|67
|1
|2011–hozirgacha
|-
|4
|style=&quot;text-align: left;&quot;|'''[[Juriën Gaari]]'''
|60
|1
|2016–hozirgacha
|-
|5
|style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Gevaro Nepomuceno]]
|52
|8
|2014–2023
|-
|6
|style=&quot;text-align: left;&quot;|'''[[Juninho Bacuna]]'''
|50
|14
|2019-hozirgacha
|-
|7
|style=&quot;text-align: left;&quot;|'''[[Rangelo Janga]]'''
|42
|21
|2016–hozirgacha
|-
|rowspan=3|8
|style=&quot;text-align: left;&quot;|'''[[Elson Hooi]]'''
|38
|10
|2015–hozirgacha
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|'''[[Shanon Carmelia]]'''
|38
|2
|2011–hozirgacha
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|'''[[Kenji Gorré]]'''
|38
|6
|2019-hozirgacha
|}

=== Eng koʻp gol urganlar ===
[[File:Rangelo Janga - CFR Cluj - Lazio 0-0 (52708030334) (cropped).png|200px|right|thumb|[[Rangelo Janga]] Kyurasaoning eng yaxshi toʻpurari boʻlib, 21 ta gol urgan.]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!width=30px|№
! style=&quot;width:175px;&quot;|Futbolchi
!width=50px|Gollar
!width=50px|Oʻyinlar
!width=50px|Oʻrtacha
! style=&quot;width:100px;&quot;|Faoliyat davri
|-
|1
|style=&quot;text-align: left;&quot;|'''[[Rangelo Janga]]'''
|21
|42
|{{#expr:21/42 round 2}}
|2016–hozirgacha
|-
|2
|style=&quot;text-align: left;&quot;|'''[[Leandro Bacuna]]'''
|16
|72
|{{#expr:16/72 round 2}}
|2016–hozirgacha
|-
|3
|style=&quot;text-align: left;&quot;|'''[[Juninho Bacuna]]'''
|14
|50
|{{#expr:14/50 round 2}}
|2019–hozirgacha
|-
|4
|style=&quot;text-align: left;&quot;|'''[[Elson Hooi]]'''
|10
|38
|{{#expr:10/38 round 2}}
|2015–hozirgacha
|-
|rowspan=2|5
|style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Felitciano Zschusschen]]
|9
|14
|{{#expr:9/14 round 2}}
|2015–2017
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|'''[[Gervane Kastaneer]]'''
|9
|29
|{{#expr:9/29 round 2}}
|2018–hozirgacha
|-
|rowspan=2|7
|style=&quot;text-align: left;&quot;|'''[[Gino van Kessel]]'''
|8
|26
|{{#expr:8/26 round 2}}
|2015–hozirgacha
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Gevaro Nepomuceno]]
|8
|52
|{{#expr:8/52 round 2}}
|2014–2023
|-
|rowspan=3|9
|style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Rocky Siberie]]
|6
|6
|{{#expr:6/6 round 2}}
|2011
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Jurensley Martina]]
|6
|8
|{{#expr:6/8 round 2}}
|2012–2022
|-
|style=&quot;text-align: left;&quot;|'''[[Kenji Gorré]]'''
|6
|38
|{{#expr:6/38 round 2}}
|2019–hozirgacha
|-
|}


== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{commons category}}
* {{Official website}}
* [https://curacao-united.com/news/ Curaçao United] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20251130092157/https://curacao-united.com/news/ |date=2025-11-30 }} — fan site
* [https://web.archive.org/web/20110312091042/http://www.fifa.com/associations/association=cuw/index.html Curaçao] on [[FIFA]].com (archived 12 March 2011)

[[Turkum:Karib dengizi milliy futbol terma jamoalari]]
[[Turkum:Kyurasaoda futbol]]
[[Turkum:Kyurasao milliy futbol terma jamoasi]]</text>
      <sha1>rfvftmy193pdf8qasz08xufw3qodc7k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lalla Masuda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1414018</id>
    <revision>
      <id>6181383</id>
      <parentid>6174441</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T16:19:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>3 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8691" sha1="061bkt3wi11eytggzuobbfxa8tqoq1u" xml:space="preserve">{{qirollik bilgiqutisi| name         = Mas'uda al-Vizkitiya&lt;br /&gt;مسعودة الوزكيتية
| tasvir        = La Sainte Chérifa Lalla-Messaouda (999).jpg
| izoh      = 16-asrdan qolgan Lalla Masudaning tasviri
| death_date   = 1591
| burial_place = [[Saadiylar maqbaralari]]
| spouse       = [[Muhammad ash-Shayx]]
| issue        = [[Ahmad al-Mansur]]
| house        = [[Saʼdiylar davlati|Saʼdiylar sulolasi]] (turmush orqali)
| father       = Shayx Abu al-Abbos Ahmad ibn Abdulloh al-Vizkiti
| religion     = [[Islom]]
}}

'''Masuda al-Vizkitiya''' ({{Lang-ar|مسعودة الوزكيتية}}; 1591-yilda vafot etgan), Marokashda omma orasida '''Lala Auda''' ({{Lang|ar|للا عودة}}) nomi bilan, gʻarb manbalarida esa '''Lalla Masuda''' nomi bilan tanilgan, [[Saʼdiylar davlati|Saʼdiylar sulolasi]] davridagi marokashlik siyosiy arbob edi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news|date=June 24, 2019|title=سيرة السيدة مسعودة الوزكيتية|publisher=وزارة الأوقاف والشؤون الإسلامية|url=https://www.youtube.com/watch?v=YMm2HLo4klk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=السلاوي|first=أبي العباس شهاب الدين أحمد/الدرعي|url=https://books.google.com/books?id=WLJ0DwAAQBAJ&amp;pg=PT284 |title=الاستقصا لأخبار دول المغرب الأقصى 1-3 ج2|date=2014-01-01|publisher=Dar Al Kotob Al Ilmiyah دار الكتب العلمية|language=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|title=لالة عودة الصّالحة.. بانية المساجد وحاضنة الأيتام|url=https://www.maghress.com/almassae/187868|website=مغرس|access-date=2020-05-18|arxivsana=2023-01-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230113231759/https://www.maghress.com/almassae/187868}}&lt;/ref&gt;. U gumanitar faoliyati, xayriya ishlari, siyosiy va ijtimoiy taraqqiyot borasidagi saʼy-harakatlari bilan yodga olinadi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. U [[Saʼdiylar davlati|saʼdiylar]] [[Sulton|sultoni]] [[Muhammad ash-Shayx]]ning rafiqasi va ularning oʻgʻli, [[Sulton|sulton]] [[Ahmad al-Mansur]]ning onasi edi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Lalla Masuda [[qasba]]si Varzazatning shayxi&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book |last=Coustou |first=Josée Balagna |url=https://www.google.co.uk/books/edition/OUDA/-nVp2PsHrZMC?hl=en&amp;gbpv=1&amp;pg=PA9&amp;printsec=frontcover |title=OUDA.: Princesse marocaine 1532-1591 |date=1999-10-01 |publisher=Editions L'Harmattan |isbn=978-2-296-39639-5 |pages=9 |language=fr}}&lt;/ref&gt; Shayx Abu al-Abbos Ahmad ibn Abdulloh al-Vizkiti al-Varzaziyning qizi boʻlib, u [[Saʼdiylar davlati|saʼdiylar]]ning [[Sus]]-[[Dra|Dra]] mintaqasi ustidan hokimiyat oʻrnatishida muhim rol oʻynagan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;مغرس [https://www.maghress.com/attajdid/107452 مسعودة الوزكيتية .. الأميرة الحسنة] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171223215944/https://www.maghress.com/attajdid/107452|date=23 ديسمبر 2017}}&lt;/ref&gt;. U [[Valiy|''valiy'']], yaʼni avliyo, deb hisoblanadi&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Ism ==
Masuda al-Vizkitiya xalq orasida ''Lala 'Auda'' ({{Lang|ar|للا عودة}}) nomi bilan yodga olinadi; bu „Qaytish xonimi“ degan maʼnoni anglatadi, chunki u chekka qishloq hududlarini tez-tez kezib, baraka va omad olib kelgan, deb eʼtiqod qilingan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Uni shuningdek ''as-Sayyida al-Hurra'' ({{Lang|ar|السيدة الحرة}}'', &quot;Ozod xonim'') va „Sahro feniksi“ ({{Lang|ar|عنقاء الصحراء}}) deb ham atashgan&lt;ref&gt;{{Cite web|title=..نساء حكمن المغرب مسعودة الوزكيتية... الأميرة الرحيمة|url=https://www.maghress.com/alalam/59931|website=مغرس|access-date=2020-05-17|arxivsana=2022-12-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221201221554/https://www.maghress.com/alalam/59931}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;الواحة بريس [http://alwahapress.com/impression.php?artid=335&amp;info&amp;all&amp;335 عنقاء الصحراء ….لالة عودة الصّالحة] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171223220220/http://alwahapress.com/impression.php?artid=335&amp;info&amp;all&amp;335|date=23 ديسمبر 2017}}&lt;/ref&gt;.

== Hayoti ==
Lalla Masuda Ayt Uavzgit qabilasidan boʻlib&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;, ular [[Masmuda]] ittifoqiga mansub shluhlar hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Cite web |last=MATIN |first=LE |title=&quot;Ouda, princesse marocaine (1532-1591)&quot; de Josée Balagna Coustou |url=https://lematin.ma/journal/2002/a-eurooeOuda-princesse-marocaine--1532-1591-a-euro%EF%BF%BD-de-Josee-Balagna-Coustou/14913.html |access-date=2023-07-17 |website=lematin.ma |language=fr}}&lt;/ref&gt;. [[Tombuktu]]lik tarixchi Abdurrahmon as-Saʼdiy esa u aslida [[Fula|fulani]] joriyasi boʻlganini taʼkidlaydi&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Hamel |first=Chouki El |url=https://www.google.co.uk/books/edition/Black_Morocco/TJBBJZ3uBvAC?hl=en&amp;gbpv=0 |title=Black Morocco: A History of Slavery, Race, and Islam |date=2013 |publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=978-1-107-02577-6 |pages=145 |language=en |quote=He also appeared to be of a mixed lineage, because according to Timbuktu historian ‘Abd ar-Rahman as-Sa‘di (1596–1656?), al-Mansur was the son of a Fulani concubine, whose name was Lalla ‘Awda; a point that seemed important to the Sudanese historian but not to his Moroccan counterparts.}}&lt;/ref&gt;. U bir qator [[Masjid|masjidlar]] va [[Madrasa|qur’on maktablari]]ni barpo etgan, jumladan [[Bab Doukkala masjidi]]ni ham&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=مسجد باب دكالة في مراكش ..التاريخ .. والمرافق|url=https://www.almarrakchia.net/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D9%83%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%83%D8%B4-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%81%D9%82_a3249.html|last=باحث|first=ذ أحمد متفكر / استاذ|website=المراكشية : بوابة مراكش|language=ar|access-date=2020-05-17|archive-date=2017-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20171119073405/http://www.almarrakchia.net/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D9%83%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%83%D8%B4-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%81%D9%82_a3249.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[Miknas]]dagi Lala Auda masjidi ham uning nomi bilan ataladi; yonidagi Lalla Auda maydoni ham shunday nomlangan&lt;ref&gt;{{Cite web|title=دعوة الحق - مسجد للا عودة بمكناس [تر.ع.ل.ملين]|url=http://habous.gov.ma/daouat-alhaq/item/1213|website=habous.gov.ma|access-date=2020-05-18|arxivsana=2020-08-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200808063319/http://www.habous.gov.ma/daouat-alhaq/item/1213}}&lt;/ref&gt;.

U shuningdek podshohlik ichidagi yoʻllarni, ayniqsa qishloq hududlaridagi yoʻllarni yaxshilashga kirishib, ularni shahar markazlari bilan bogʻlash orqali sogʻliqni saqlash, taʼlim kabi zarur xizmatlarga yoʻl ochib berdi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. [[Umm ar-Rabia daryosi]] ustidan koʻprik qurdirgani ham unga nisbat beriladi&lt;ref&gt;{{Cite book|last=السلاوي|first=أبي العباس شهاب الدين أحمد/الدرعي|url=https://books.google.com/books?id=WLJ0DwAAQBAJ&amp;pg=PT307 |title=الاستقصا لأخبار دول المغرب الأقصى 1-3 ج2|date=2014-01-01|publisher=Dar Al Kotob Al Ilmiyah دار الكتب العلمية|language=ar}}&lt;/ref&gt;.

U oʻgʻli [[Ahmad al-Mansur]]ga davlat boshqaruvida maslahatlar bergan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Masalan, unga [[Usmoniylar davlati|Usmonli]] sultoni [[Salim II]]dan yordam soʻrashni tavsiya etgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

U qishloq joylardagi nochor aholini iqtisodiy koʻmak va kichik bizneslarni qoʻllab-quvvatlash orqali himoya qilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Shuningdek, bu jamoalarda yoshlarning turmush qurishlarini osonlashtirishga harakat qilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. U bu yoshlarning nikoh va oilaviy hayot huquqini roʻyobga chiqarishiga koʻmaklashib, ularga [[Sep|sovchi puli (mahr)]], toʻy xarajatlari va uylanishga toʻsqinlik qilayotgan boshqa moliyaviy yuklarni qoplashda yordam bergan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

U hujjatlashtirishga alohida eʼtibor bergan boʻlib, oʻz faoliyati va [[Vaqf|xayriya ehsonlari]]ni batafsil qayd etib borgan&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

[[File:Μαυσωλείο των Σααντί 1063.jpg|thumb|Marokashdagi Saʼdiylar maqbaralarida Lalla Masuda uchun ajratilgan xona.]]
Lalla Masuda qubbasi Marokashdagi Saʼdiylar maqbaralarining eng qadimiy qismi hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Saadian Tombs|url=https://www.touchscreentravels.com/apps/marrakeshs-best/21891/the-saadian-tombs|website=www.touchscreentravels.com|language=en|access-date=2020-05-17}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:1591-yilda vafot etganlar]]</text>
      <sha1>061bkt3wi11eytggzuobbfxa8tqoq1u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Javoxir Yorqulov/TDIU</title>
    <ns>2</ns>
    <id>1414311</id>
    <revision>
      <id>6181697</id>
      <parentid>6180870</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:12:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranoxa</username>
        <id>221044</id>
      </contributor>
      <origin>6181697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4130" sha1="0bawxiql8iejygx96qu8i6wvnq2fksz" xml:space="preserve">== Ijtimoiy hayoti ==
=== Klublar faoliyati ===
Universitetda 2022-yildan buyon turli yoʻnalishdagi klublar faoliyati yoʻlga qoʻyilgan. Hozirgi kunda ularning umumiy soni 22 tani tashkil etmoqda:
{{columns-list|colwidth=25em|
* Sport club
* Art club
* Zakovat klubi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://tsue.uz/oz/news/tdiu-zakovat-klubi-tomonidan-super-yangilik|title=TDIU Zakovat Klubi tomonidan super yangilik|date=2023-02-23|access-date=2026-06-20}}&lt;/ref&gt;
* Tomchi volontyorlar harakati
* [[meta:Tashkent State University of Economics Wiki Student Club|Tsue Wiki Club]]&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=TDIUda &quot;WikiClub&quot; o'z faoliyatini boshladi|url=https://tsue.uz/en/contests/tdiuda-wikiclub-oz-faoliyatini-boshladi|date= April 2, 2024|website=TDIU rasmiy sayti}}&lt;/ref&gt;
* Networking community
* Debate club
* Travel club
* IT club
* Book club
* Iqtisodchi yulduzlar klubi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=TDIU &quot;Iqtisodchi  yulduzlar&quot; klubi tomonidan 8-mart konsert dasturi tashkil etiladi|url=https://tsue.uz/en/news/tdiu-iqtisodchi-yulduzlar-klubi-tomonidan-8-mart-konsert-dasturi-tashkil-etiladi|date=March 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
* Studentʼs Union
* Handmade club
* Iqtisodchilar klubi
* Running club
* Speaking club
* Eco club
* International club
* Kibersport klubi
* Mushoira klubi
* Ijodkor klubi
* TDIU Rekordlar kitobi&lt;ref&gt;{{veb manbasi|sarlavha=TDIU “Rekordlar kitobi&quot; loyiha jamoasi tomonidan navbatdagi musobaqa oʻyinlari tashkil etildi|sarlavha=TDIU “Rekordlar kitobi&quot; loyiha jamoasi tomonidan navbatdagi musobaqa oʻyinlari tashkil etildi|url=https://tsue.uz/en/news/tdiu-rekordlar-kitobi-loyiha-jamoasi-tomonidan-navbatdagi-musobaqa-oyinlari-tashkil-etildi|date=April 14, 2024}}&lt;/ref&gt;
}}

== Mashhur bitiruvchilar ==
&lt;gallery class=&quot;center&quot; widths=&quot;160&quot; heights=&quot;160&quot; caption=&quot;Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining taniqli bitiruvchilari:&quot;&gt;
Fayl:Islam Karimov (cropped).jpg|'''[[Islom Karimov]]'''&lt;br /&gt; [[Oʻzbekiston Respublikasi|Oʻzbekiston Respublikasi]]ning birinchi [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti|prezidenti]]
Otabek Umarov (cropped).jpg|'''[[Otabek Umarov]]'''&lt;br /&gt; [[Osiyo Olimpiya Kengashi]] — Vitse-prezidenti&lt;br /&gt; [[Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi]] — birinchi vitse-prezidenti
Fayl:Erkinjon Turdimov (cropped).jpg|'''[[Erkinjon Turdimov]]'''&lt;br /&gt;[[Sirdaryo viloyati]] hokimi
Fayl:Adiz Boboyev.webp|'''[[Adiz Boboyev]]'''&lt;br /&gt;[[Samarqand viloyati]] hokimi
Fayl:Vosiljon Nazarov.jpg|'''[[Vosiljon Nazarov]]'''&lt;br&gt;[[Fargʻona shahri]] hokimi
Fayl:Mirzaolim Ibragimovich Ibragimov.jpg|'''[[Mirzaolim Ibrohimov]]'''&lt;br&gt;sovet va oʻzbek davlat arbobi. 1989—1992-yillarda Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi raisi
Fayl:Artikkhodjayev.jpg|'''[[Jahongir Ortiqxoʻjayev]]'''&lt;br /&gt;Davlat arbobi va tadbirkor
Fayl:Bakhtiyor Saidov (2024) (cropped).jpg|'''[[Baxtiyor Saidov]]'''&lt;br /&gt;Davlat arbobi va tadbirkor
Fayl:Muxiddin kalonov.jpg|'''[[Muxiddin Kalonov]]'''&lt;br&gt;[[Navoiy davlat universiteti]] rektori
Fayl:Aʼzamxon Bahromov.jpg|'''[[Aʼzam Bahromov]]'''&lt;br&gt;[[oʻzbek]] davlat arbobi, iqtisod fanlari nomzodi, sobiq [[Samarqand viloyati]] hokimi
Fayl:Baxtiyor Karimov.jpg|'''[[Baxtiyor Karimov]]'''&lt;br&gt;[[oʻzbekiston]]lik olim, faylasuf, falsafa fanlari doktori, professor
Fayl:Gulnora Shadiyeva.jpg|'''[[Gulnora Shadiyeva]]'''&lt;br&gt;oʻzbekistonlik olima, iqtisod fanlari doktori, professor
Fayl:Nodira Saidaxmedova.jpg|'''[[Nodira Saidaxmedova]]'''&lt;br&gt;oʻzbekistonlik olima, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent
Fayl:Toʻrayev Shavkat.jpg|'''[[Shavkat Toʻrayev]]'''&lt;br&gt;oʻzbekistonlik olim, iqtisodiyot fanlari doktori, professor
Fayl:Dmitriy Shokin 2018.jpg|'''[[Dmitriy Shokin]]'''&lt;br /&gt;[[Taekvondo]] boʻyicha Oʻzbekiston tarixidagi ilk jahon chempioni, [[Yozgi Olimpiada oʻyinlari 2016|Rio-2016]] Olimpiadasi ishtirokchisi
Fayl:Asila Mirzayorova in 2024.jpg|'''[[Asila Mirzayorova]]'''&lt;br&gt;[[Yozgi Paralimpiada oʻyinlari| Paralimpiya]] chempioni va rekordchisi
Fayl:Gevorgjan irina 20081120 olympiade dresden 2.jpg|'''[[Irina Semenova]]'''&lt;br&gt;ayollar oʻrtasida [[grossmeyster]], besh karra Butunjahon shaxmat Olimpiadasi ishtirokchisi
&lt;/gallery&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>0bawxiql8iejygx96qu8i6wvnq2fksz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Loxostegopsis xanthocrypta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1414514</id>
    <revision>
      <id>6181550</id>
      <parentid>6176030</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:45:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="923" sha1="lpvxog8qdicv28cd6cjqhub4xnkaco6" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Loxostegopsis xanthocrypta
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Loxostegopsis xanthocrypta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Meksika]], [[AQSH]]ning [[Kaliforniya]], [[Florida]], [[Nevada]] va [[Texas]] shtatlarida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=5116 mothphotographersgroup]&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q18815964}}

[[Category:Steniini]]


{{Steniini-stub}}</text>
      <sha1>lpvxog8qdicv28cd6cjqhub4xnkaco6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Loxostegopsis curialis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1414517</id>
    <revision>
      <id>6181545</id>
      <parentid>6176040</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:44:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1290" sha1="h05qaiebglcf01jijf7qsfemf5c89h0" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Loxostegopsis curialis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Loxostegopsis curialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda William Barnes va James Halliday McDunnough tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]da uchraydi. U [[AQSH]]ning [[Kaliforniya]], [[Nyu-Meksiko]], [[Texas]] va [[Yuta]] shtatlarida qayd etilgan&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=5119 |title=801285.00 – 5119 – ''Loxostegopsis curialis'' – Barnes &amp; McDunnough, 1918 |website=North American Moth Photographers Group |publisher=Mississippi State University |accessdate=June 8, 2019}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar |from=Q13774499}}

[[Category:Steniini]]
{{Steniini-stub}}</text>
      <sha1>h05qaiebglcf01jijf7qsfemf5c89h0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Loxostegopsis xanthocepsalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1414522</id>
    <revision>
      <id>6181549</id>
      <parentid>6176056</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:45:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="896" sha1="741zh4pl6vgbp90mlc07e1oexqxaakn" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Loxostegopsis xanthocepsalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Loxostegopsis xanthocepsalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]ning [[Gerrero]] shtatida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q18815959}}

[[Category:Steniini]]
{{Steniini-stub}}</text>
      <sha1>741zh4pl6vgbp90mlc07e1oexqxaakn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Loxostegopsis polle</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1414523</id>
    <revision>
      <id>6181548</id>
      <parentid>6176062</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:45:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1538" sha1="5qgm9kuakkuspdbx1aei73cxsul00k0" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Loxostegopsis polle
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Loxostegopsis polle''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1917-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]da uchraydi. U [[AQSH]]ning [[Arizona]], [[Kaliforniya]], [[Nevada]], [[Nyu-Meksiko]], [[Texas]] va [[Vayoming]] shtatlarida hamda [[Kanada]]ning [[Alberta]] provinsiyasida qayd etilgan&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=5115 ''Moth Photographers Group''] at Mississippi State University&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://entomology.museums.ualberta.ca/searching_species_details.php?s=25774 |title=Species Page - ''Loxostegopsis polle'' |website=Entomology Collection |publisher=University of Alberta [[E.H. Strickland]] Entomological Museum |archive-url=https://web.archive.org/web/20191102201108/http://entomology.museums.ualberta.ca/searching_species_details.php?s=25774 |archive-date=November 2, 2019}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13774506}}

[[Category:Steniini]]
{{Steniini-stub}}</text>
      <sha1>5qgm9kuakkuspdbx1aei73cxsul00k0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Loxostegopsis emigralis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1414648</id>
    <revision>
      <id>6181546</id>
      <parentid>6176613</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:44:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1265" sha1="0g5yn787nh664glz3zzxvksr86r7397" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Loxostegopsis emigralis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Loxostegopsis emigralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda William Barnes va James Halliday McDunnough tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]da uchraydi. U [[AQSH]]ning [[Arizona]] va [[Texas]] shtatlarida qayd etilgan&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=5118 |title=801284.00 – 5118 – ''Loxostegopsis emigralis'' – (Barnes &amp; McDunnough, 1918) |website=North American Moth Photographers Group |publisher=Mississippi State University |accessdate=June 8, 2019}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q18815966}}

[[Category:Steniini]]
{{Steniini-stub}}</text>
      <sha1>0g5yn787nh664glz3zzxvksr86r7397</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Loxostegopsis merrickalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1414672</id>
    <revision>
      <id>6181547</id>
      <parentid>6176639</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:44:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1709" sha1="03u57rb7leew9jp3az5b3ye0si71p0w" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Loxostegopsis merrickalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Loxostegopsis merrickalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Merrick kuyalari nomi bilan ham tanilgan. Tur ilk bor 1918-yilda William Barnes va James Halliday McDunnough tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]da uchraydi. U [[AQSH]]ning [[Alabama]], [[Kaliforniya]], [[Florida]], [[Jorjiya]], [[Illinoys]], [[Indiana]], [[Kanzas]], [[Meyn]], [[Merilend]], [[Massachusets]], [[Minnesota]], [[Nyu-Xempshir]], [[Shimoliy Karolina]], [[Shimoliy Dakota]], [[Ogayo]], [[Pensilvaniya]], [[Janubiy Karolina]], [[Texas]], [[Gʻarbiy Virjiniya]] va [[Viskonsin]] shtatlarida hamda [[Kanada]]ning [[Manitoba]], [[Ontario]] va [[Kvebek]] provinsiyalarida qayd etilgan&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=5117 |title=801283.00 – 5117 – ''Loxostegopsis merrickalis'' – Merrick's Pyralid Moth – (Barnes &amp; McDunnough, 1918) |website=North American Moth Photographers Group |publisher=Mississippi State University |accessdate=June 8, 2019}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q18815965}}

[[Category:Steniini]]
{{Steniini-stub}}</text>
      <sha1>03u57rb7leew9jp3az5b3ye0si71p0w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Loxostegopsis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1414674</id>
    <revision>
      <id>6181544</id>
      <parentid>6176641</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:44:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1090" sha1="297vvfxsllwwyhos9bhhtscr5n36igw" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Loxostegopsis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir =
}}

'''Loxostegopsis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urug‘i&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2011-10-18 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}&lt;/ref&gt;.

==Turlari==
*''[[Loxostegopsis curialis]]'' &lt;small&gt;Barnes &amp; McDunnough, 1918&lt;/small&gt;
*''[[Loxostegopsis emigralis]]'' &lt;small&gt;(Barnes &amp; McDunnough, 1918)&lt;/small&gt;
*''[[Loxostegopsis merrickalis]]'' &lt;small&gt;(Barnes &amp; McDunnough, 1918)&lt;/small&gt;
*''[[Loxostegopsis polle]]'' &lt;small&gt;Dyar, 1917&lt;/small&gt;
*''[[Loxostegopsis xanthocepsalis]]'' &lt;small&gt;(Hampson, 1918)&lt;/small&gt;
*''[[Loxostegopsis xanthocrypta]]''

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q5226459}}

[[Category:Steniini]]

{{Steniini-stub}}</text>
      <sha1>297vvfxsllwwyhos9bhhtscr5n36igw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Makkai Mukarrama kutubxonasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415314</id>
    <revision>
      <id>6181774</id>
      <parentid>6179138</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T11:50:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>58913</id>
      </contributor>
      <comment>1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>6181774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8616" sha1="ebjv90d7y7d1ml98lt8qo0l0ae0h6ml" xml:space="preserve">{{Kutubxona bilgiqutisi 2| nomi                = Makkai Mukarrama kutubxonasi&lt;br/&gt;{{Small|(Tavallud uyi)}}
|asl nomi          = {{Lang-ar|مَكْتَبَة مَكَّة ٱلْمُكَرَّمَة|Maktabat Makkah Al-Mukarramah}}&lt;br /&gt;{{Small|({{Lang-ar|بَيْت ٱلْمَوْلِد|Bayt al-Mavlid}})}}
| native_name_lang    =
| logo                =

| tasvir               = Site of the birthplace of the Prophet Muhammad, Mecca, Saudi Arabia.jpg
| image_size          = 250
| image_upright       = 1.4

| tasvir izohi= [[Muhammad]] tavallud topgan joy deb ishoniladigan nuqtada qurilgan kutubxona
| mamlakat= [[Saudiya Arabistoni]]
| tip               = [[Islomiy kutubxona]]
| scope               = [[Islom]] ([[ziyorat]])
| established         =
| architect           =
| dissolved           =
| direktor   = Saudiya qiroli [[Abdulaziz ibn Abdurahmon as-Saud]]
| manzil            = {{Nobr|''[[Al-Masjid al-Harom]]'' yaqinida,}} [[Makka]], [[Makka viloyati]], [[Hijoz]]

| coordinates         = {{Coord|21|25|30|N|39|49|48|E|type:landmark_scale:5000_region:SA|display=it|name=Bayt al-Mawlid / Makkah Al Mukarramah Library}}

| collection_size     =

| budget              =

| parent_organization = [[Saudiylar|Oʻl Saud]]

| website             =
| references          = &lt;ref name=&quot;Dar al-Hadith 04-2012&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;H&amp;UP&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hilah 03-1994&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hilah 12-1994&quot; /&gt;.

}}
'''Makkai Mukarrama kutubxonasi''' ({{Lang-ar|{{Script|Arab|مَكْتَبَة مَكَّة ٱلْمُكَرَّمَة}}|Maktabah Makkah Al-Mukarramah}})&lt;ref name=&quot;Hilah 03-1994&quot;&gt;{{cite book |last=Hīlah |first=Muḥammad Al-Ḥabīb |title=Fahras Makhṭūṭāt Maktabat Makkah al-Mukarramah |trans-title=Handlist of Manuscripts in the Library of Makkah Al-Mukarramah |publisher=Muʾassasat al-Furqān lil-Turāth al-Islāmī (Al-Furqan Islamic Heritage Foundation) |isbn=978-1-8739-9210-4 |language=ar |location=[[Mecca]], [[Saudi Arabia]] |edition=1 |doi= |url= |date=1994-03-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hilah 12-1994&quot;&gt;{{cite book |last=Hīlah |first=Muḥammad Al-Ḥabīb |title=Fahras Makhṭūṭāt Maktabat Makkah al-Mukarramah |trans-title=Handlist of Manuscripts in the Library of Makkah Al-Mukarramah |publisher=Muʾassasat al-Furqān lil-Turāth al-Islāmī (Al-Furqan Islamic Heritage Foundation), Markaz Dirasat Maqasid Al-Shariah Al-Islamiyah |isbn=978-1-8739-9209-8 |language=ar |location=Mecca, Saudi Arabia |edition=2 |doi= |url= |date=1994-12-31}}&lt;/ref&gt; — [[Makka]]dagi ''[[Al-Masjid al-Harom|Masjid al-Haram]]'' yaqinida joylashgan kutubxona boʻlib, u [[Saudiya Arabistoni]]da joylashgan. [[Qurʼonda ismi kelgan paygʻambarlar|Islom paygʻambari]] [[Muhammad]]ning tugʻilgan joyida qurilgani deb ishonilgani uchun, u '''Bayt al-Mavlid''' ({{Lang-ar|بَيْت ٱلْمَوْلِد}}; soʻzma-soʻz: Tavallud uyi) nomi bilan ham tanilgan&lt;ref name=&quot;Dar al-Hadith 04-2012&quot;&gt;{{cite web |last=Ibrahim |first=Dr. Abdul-Wahhab Abu Sulaiman |title=Establishing The Location of the Bayt al-Mawlid |publisher=Dar al-Hadith |url=https://www.daralhadith.org.uk/establishing-the-location-of-the-bayt-al-mawlid/ |date=2012-04-07 |access-date=2022-07-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;H&amp;UP&quot;&gt;{{cite web |website=Hajj &amp; Umrah Planner |title=Bayt al-Mawlid |location=[[Mecca|Makkah]] |url=https://hajjumrahplanner.com/bayt-al-mawlid/ |access-date=2022-07-18}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
[[File:Place of Birth of Hazrat Muhammad SAW at Makkah - panoramio.jpg|thumb|right|2008-yil noyabrida binoni ziyorat qilayotgan [[Musulmon|musulmon]]lar]]

=== Islomiy davr ===
{{Yana qarang|Mavlud|Muhammad}}

[[Omina binti Vahb]] ''[[Rabiulavval]]'' oyida&lt;ref name=&quot;Al-Aʻzami 2003&quot;&gt;{{cite book |last=Al-A'zami |first=Muhammad Mustafa |author-link=Muhammad Mustafa Al-A'zami |year=2003 |title=The History of The Qur'anic Text: From Revelation to Compilation: A Comparative Study with the Old and New Testaments |pages=22–24 |publisher=UK Islamic Academy |isbn=978-1-8725-3165-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ahmad_Esposito_2009&quot;&gt;{{cite encyclopedia |author=Anis Ahmad |title=Dīn |encyclopedia=The Oxford Encyclopedia of the Islamic World |editor-last=Esposito |editor-first=John L. |editor-link=John L. Esposito |publisher=[[Oxford University Press]] |location=[[Oxford]], [[England]], the [[United Kingdom|U.K.]] |year=2009 |url=http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t236/e1102 |url-access=subscription |quote=A second important aspect of the meaning of the term emerges in Meccan revelations concerning the practice of the Prophet [[Abraham]]. Here it stands for the straight path (al-[[Din (Arabic)|dīn]] al-[[Hanif|ḥanīf]]) toward which [[Abraham in Islam|Abraham]] and other messengers called the people [...] The [[Quran|Qurʿān]] asserts that this was the path or practice followed by Abraham [...] In the final analysis, dīn encompasses social and spiritual, as well the legal and political behaviour of the believers as a comprehensive way of life, a connotation wider than the word &quot;religion.&quot; |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093241/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t236/e1102 |archive-date=5 December 2017 }}&lt;/ref&gt; Muhammadni&lt;ref name=&quot;Al-Aʻzami 2003&quot;/&gt; taxminan [[Hijriy yil hisobi|hijratdan 53 yil avval]] yoki [[Bizning era|milodiy]] 570-yilda&lt;ref name=&quot;Conrad1987&quot;&gt;{{cite journal |doi=10.1017/S0041977X00049016 |last=Conrad |first=Lawrence I. |year=1987 |title=Abraha and Muhammad: some observations apropos of chronology and literary topoi in the early Arabic historical tradition1 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=50 |issue=2 |pages=225–40 |s2cid=162350288 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Burnaby1901&quot;&gt;{{cite book |publisher=G. Bell |author=Sherrard Beaumont Burnaby |title=Elements of the Jewish and Muhammadan calendars: with rules and tables and explanatory notes on the Julian and Gregorian calendars |year=1901 |url=https://archive.org/details/elementsofjewish00burnuoft |page=[https://archive.org/details/elementsofjewish00burnuoft/page/465 465] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hamidullah 02-1969&quot;&gt;{{cite journal |pages=6–12 |last=Hamidullah |first=Muhammad |author-link=Muhammad Hamidullah |title=The Nasi', the Hijrah Calendar and the Need of Preparing a New Concordance for the Hijrah and Gregorian Eras: Why the Existing Western Concordances are Not to be Relied Upon |journal=The Islamic Review &amp; Arab Affairs |date=February 1969 |url=http://aaiil.org/text/articles/islamicreview/1969/02feb/islamicreview_196902.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121105021544/http://aaiil.org/text/articles/islamicreview/1969/02feb/islamicreview_196902.pdf |archive-date=5 November 2012 |access-date=2026-06-19 |archivedate=2012-11-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121105021544/http://aaiil.org/text/articles/islamicreview/1969/02feb/islamicreview_196902.pdf }}&lt;/ref&gt; dunyoga keltirganiga ishoniladi. Uning eri [[Abdulloh ibn Abdulmuttalib]] esa bunga uch&lt;ref name=&quot;Britannica 09-2009&quot;&gt;{{cite encyclopedia |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/396226/Muhammad/251794/The-life-of-Muhammad#ref=ref894022 |title=Muhammad: Prophet of Islam |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |date=28 September 2009 |access-date=28 September 2009}}&lt;/ref&gt; yoki olti&lt;ref name=&quot;Meri2004&quot;&gt;{{cite book |last=Meri |first=Josef W. |author-link=Josef W. Meri |title=Medieval Islamic civilization |url=https://books.google.com/books?id=H-k9oc9xsuAC |access-date=3 January 2013 |volume=1 |year=2004 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-0-415-96690-0 |page=525 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114153019/http://books.google.com/books?id=H-k9oc9xsuAC |archive-date=14 November 2012 }}&lt;/ref&gt; oy qolganda vafot etgan edi&lt;ref name=&quot;Al-Islam 10-2012&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.al-islam.org/life-muhammad-prophet-sayyid-saeed-akhtar-rizvi/early-years |title=Early Years |website=[[Ahlul Bayt Digital Islamic Library Project|Al-Islam.org]] |date=18 October 2012 |access-date=18 October 2018}}&lt;/ref&gt;.

=== Zamonaviy davr ===
{{Yana qarang|Saudiya Arabistoni tarixi|Saudiya Arabistonining birlashuvi}}
Katta ulamolar bilan maslahatlashgach, Saudiya Arabistonining asoschi [[qirol]]i [[Abdulaziz ibn Abdurahmon as-Saud]] Muhammadning tugʻilgan joyi ustida mazkur kutubxonani qurdirdi&lt;ref name=&quot;Dar al-Hadith 04-2012&quot; /&gt;.

== Yana qarang ==
* [[Tavallud cherkovi]] — [[Iso Masih|Iso]] ([[Iisus Xristos]])ning tugʻilgan joyi
* [[Muhammadning shajarasi]]
* Muhammad qabrining ustidagi [[Yashil Gumbaz|Yashil gumbaz]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:Saudiya Arabistonidagi kutubxonalar]]</text>
      <sha1>ebjv90d7y7d1ml98lt8qo0l0ae0h6ml</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Neyroestetika</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415705</id>
    <revision>
      <id>6181343</id>
      <parentid>6180079</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:29:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divandagi ekspert</username>
        <id>190832</id>
      </contributor>
      <origin>6181343</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6132" sha1="iz8gr2og8tkhfymbiidfyixzeqa5r5y" xml:space="preserve">[[File:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|thumb|Tadqiqotchilar inson miyasi nima sababdan [[Leonardo da Vinchi]]ning „[[Mona Liza]]“si kabi sanʼat asarlarini shu qadar jozibador deb bilishining sabablariga javob topish uchun neyrofan sohasiga murojaat qilmoqdalar&lt;ref&gt;{{cite book| vauthors = Hubel ML |title=Vision and art: the biology of seeing|year=2002|publisher=Harry N. Abrams|location=New York|isbn=978-0-8109-0406-4}}&lt;/ref&gt;.]]
'''Neyroestetika''' — [[amaliy estetika]]ning tarmogʻi. Empirik estetika [[sanʼat]], [[musiqa]] yoki [[Estetikaestetik]] baholashga asos boʻla oladigan har qanday obyektni idrok etish jarayonini [[Ilmiy metod|ilmiy]] nuqtai nazardan oʻrganadi&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Marin MM | title = Crossing boundaries: toward a general model of neuroaesthetics | journal = Frontiers in Human Neuroscience | volume = 9 | page = 443 | date = 7 August 2015 | pmid = 26300762 | pmc = 4528177 | doi = 10.3389/fnhum.2015.00443 | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;. Neyroestetika terminini birinchi marta 1999-yilda [[Semir Zeki]] fanga kiritgan boʻlib&lt;ref name = &quot;Zeki_1999&quot;&gt;{{Cite book| vauthors = Zeki S |title=Inner Vision: an exploration of art and the brain|publisher=Oxford University Press|year=1999 | isbn = 978-0-19-850519-8 | oclc = 186405236 }}&lt;/ref&gt;, unga 2002-yilda sanʼat asarini idrok etish va yaratishning [[Nerv sistemasi|neyron asoslarini]] ilmiy jihatdan oʻrganuvchi soha sifatida rasmiy taʼrif berilgan&lt;ref&gt;{{cite journal| vauthors = Nalbantian S |title=Neuroaesthetics: neuroscientific theory and illustration from the arts |journal=Interdisciplinary Science Reviews |date=December 2008 |volume=33 |issue=4 |pages=357–368 |doi=10.1179/174327908X392906 |bibcode=2008ISRv...33..357N |s2cid=143011996}}&lt;/ref&gt;. Antropologlar hamda evolutsion biologlar insoniyatning sanʼatga boʻlgan qiziqishi va uni yaratishi butun tarix davomida va barcha madaniyatlarda yashab qolish uchun evolutsion jihatdan zarur mexanizm sifatida shakllanganini koʻrsatuvchi koʻplab dalillarni toʻplashgan&lt;ref&gt;{{Cite journal|title = Your Brain on Art: The Case for Neuroaesthetics.| vauthors = Magsamen S |date = July 2019|journal = Cerebrum| volume = 2019 | pmid = 32206171| pmc = 7075503 }}&lt;/ref&gt;. Neyroestetika estetik tajribalarni nevrologik darajada tushuntirish va anglash uchun [[Nevrologiya|neyroilm]] fanidan foydalanadi. Ushbu soha koʻplab yoʻnalish vakillarini, jumladan, [[neyrobiolog]]lar, [[Sanʼatshunoslik|sanʼatshunoslar]], [[rassom]]lar, [[art-terapevt]]lar va [[psixolog]]larni oʻziga jalb qilib kelmoqda.

== Umumiy tavsif ==
Neyroestetika (neyro-)psixologik tadqiqotlarni estetika bilan birlashtirishni maqsad qilgan eksperimental fan sohasi boʻlib, u „sanʼatni idrok etish, yaratish va unga nisbatan munosabat bildirish jarayonlarini, shuningdek, koʻpincha huzur-halovat bagʻishlaydigan kuchli his-tuygʻularni uygʻotuvchi obyektlar hamda sahnalar bilan oʻzaro taʼsirni“ oʻrganadi. Yaqin davrda shakllangan ushbu soha, boshqa masalalar qatori, estetik baholash va ijodkorlikning neyron korrelyatsiyalarini hamda bular insonga muloqot qilish va oʻzaro aloqa oʻrnatishda qanday yordam berishini aniqlashga intiladi.

Sohaning asosiy savollaridan biri — sanʼat yoki estetik afzalliklar muayyan ilmiy qonuniyatlar yoki prinsiplar asosida boshqariladimi-yoʻqmi degan masaladir. Bundan tashqari, ushbu prinsiplarning shakllanishi va oʻziga xos xususiyatlarining evolutsion asoslari izlanmoqda. Estetik baholashda ishtirok etadigan miya zanjirlarini aniqlash (masalan, miyani vizuallashtirish — neyrovizualizatsiya usullaridan foydalanish orqali) ushbu reaksiyalarning kelib chiqish manbasini aniq koʻrsatishga yordam beradi deb ishoniladi. Shunga qaramay, koʻplab olimlar, jumladan, ayrim neyrobiologlar ham neyroestetika tayanayotgan reduksionistik yondashuvga shubha bilan qaraydilar.

Hisoblash neyroestetikasi deb nomlangan kichik soha neyrotasvirlash maʼlumotlari bilan birgalikda mashina oʻrganish algoritmlaridan foydalanib, insonlar nimani estetik jihatdan eng yoqimli deb topishini bashorat qilishni maqsad qilgan. Ushbu yoʻnalishga 1933-yilda Fechner va Birkhoff asos solgan. Biroq ularning estetika matematik usulda oʻlchanishi mumkinligi haqidagi gipotezalarini sinovdan oʻtkazish va tasdiqlash uchun texnologiyalar yetarli darajada rivojlanishi uchun yana koʻp yillar kerak boʻldi. Ushbu modellarning amaliy qoʻllanilishiga internet reklamasi orqali mahsulotlarni tavsiya etish kiradi. Biroq modellashtirishning kengroq maqsadi qaror qabul qilish va boshqa kognitiv jarayonlarning asosida yotuvchi mexanizmlarni, ularda ishtirok etuvchi neyron arxitekturalarni modellashtirish orqali ilmiy jihatdan tushuntirish va ular haqidagi bilimlarni kengaytirishdan iboratdir.

== Tadqiqot yondashuvlari ==
Ushbu sohada faoliyat yuritayotgan tadqiqotchilar sanʼatning mohiyatini tashkil etishi mumkin boʻlgan goʻzallikning evolyutsion maʼnosini tushuntirish maqsadida perseptiv psixologiya, evolyutsion biologiya, nevrologik nuqsonlar va miyaning funksional anatomiyasi tamoyillarini birlashtiradilar. Ilgari faqat xayol surish jarayonida ishtirok etadi deb hisoblangan miya faoliyatining passiv rejim tarmogʻi hamda miyaning mukofotlash markazi insonlarning sanʼatni tomosha qilish va yaratishdan nega zavq olishini tushuntirishda muhim omillar sifatida koʻrilmoqda. Neyroilm sanʼatni miqdoriy baholash mezonlarini izlashda juda istiqbolli yoʻnalish deb hisoblanadi. Estetika boʻyicha umumiy qonuniyatlarni aniqlash maqsadida qoʻllaniladigan yondashuvlardan biri sanʼat asarlarini kuzatayotgan subyektlarni oʻrganish hamda koʻrish jarayonining mexanizmlarini tahlil qilishdir. Yoqimli hissiyotlar gorizontal va vertikal chiziqlar kabi sodda vizual stimullar taʼsirida neyronlarning takroriy faollashuvi natijasida yuzaga kelishi taxmin qilinadi. Ramachandran tomonidan ilgari surilgan qonunlar majmuasi kabi nazariyalarni yaratish bilan bir qatorda, neyroilm yordamida ushbu jarayonlarda ishtirok etuvchi nevrologik mexanizmlarni aniqlash va tushunish ham muhim ahamiyatga ega.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}</text>
      <sha1>iz8gr2og8tkhfymbiidfyixzeqa5r5y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181344</id>
      <parentid>6181343</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:31:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divandagi ekspert</username>
        <id>190832</id>
      </contributor>
      <comment>/* Umumiy tavsif */</comment>
      <origin>6181344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8125" sha1="gdefhwbehhtya3sjr0ppmb56g47dxtz" xml:space="preserve">[[File:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|thumb|Tadqiqotchilar inson miyasi nima sababdan [[Leonardo da Vinchi]]ning „[[Mona Liza]]“si kabi sanʼat asarlarini shu qadar jozibador deb bilishining sabablariga javob topish uchun neyrofan sohasiga murojaat qilmoqdalar&lt;ref&gt;{{cite book| vauthors = Hubel ML |title=Vision and art: the biology of seeing|year=2002|publisher=Harry N. Abrams|location=New York|isbn=978-0-8109-0406-4}}&lt;/ref&gt;.]]
'''Neyroestetika''' — [[amaliy estetika]]ning tarmogʻi. Empirik estetika [[sanʼat]], [[musiqa]] yoki [[Estetikaestetik]] baholashga asos boʻla oladigan har qanday obyektni idrok etish jarayonini [[Ilmiy metod|ilmiy]] nuqtai nazardan oʻrganadi&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Marin MM | title = Crossing boundaries: toward a general model of neuroaesthetics | journal = Frontiers in Human Neuroscience | volume = 9 | page = 443 | date = 7 August 2015 | pmid = 26300762 | pmc = 4528177 | doi = 10.3389/fnhum.2015.00443 | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;. Neyroestetika terminini birinchi marta 1999-yilda [[Semir Zeki]] fanga kiritgan boʻlib&lt;ref name = &quot;Zeki_1999&quot;&gt;{{Cite book| vauthors = Zeki S |title=Inner Vision: an exploration of art and the brain|publisher=Oxford University Press|year=1999 | isbn = 978-0-19-850519-8 | oclc = 186405236 }}&lt;/ref&gt;, unga 2002-yilda sanʼat asarini idrok etish va yaratishning [[Nerv sistemasi|neyron asoslarini]] ilmiy jihatdan oʻrganuvchi soha sifatida rasmiy taʼrif berilgan&lt;ref&gt;{{cite journal| vauthors = Nalbantian S |title=Neuroaesthetics: neuroscientific theory and illustration from the arts |journal=Interdisciplinary Science Reviews |date=December 2008 |volume=33 |issue=4 |pages=357–368 |doi=10.1179/174327908X392906 |bibcode=2008ISRv...33..357N |s2cid=143011996}}&lt;/ref&gt;. Antropologlar hamda evolutsion biologlar insoniyatning sanʼatga boʻlgan qiziqishi va uni yaratishi butun tarix davomida va barcha madaniyatlarda yashab qolish uchun evolutsion jihatdan zarur mexanizm sifatida shakllanganini koʻrsatuvchi koʻplab dalillarni toʻplashgan&lt;ref&gt;{{Cite journal|title = Your Brain on Art: The Case for Neuroaesthetics.| vauthors = Magsamen S |date = July 2019|journal = Cerebrum| volume = 2019 | pmid = 32206171| pmc = 7075503 }}&lt;/ref&gt;. Neyroestetika estetik tajribalarni nevrologik darajada tushuntirish va anglash uchun [[Nevrologiya|neyroilm]] fanidan foydalanadi. Ushbu soha koʻplab yoʻnalish vakillarini, jumladan, [[neyrobiolog]]lar, [[Sanʼatshunoslik|sanʼatshunoslar]], [[rassom]]lar, [[art-terapevt]]lar va [[psixolog]]larni oʻziga jalb qilib kelmoqda.

== Umumiy tavsif ==
Neyroestetika (neyro-)psixologik tadqiqotlarni estetika bilan birlashtirishni maqsad qilgan eksperimental fan sohasi boʻlib, u „sanʼatni idrok etish, yaratish va unga nisbatan munosabat bildirish jarayonlarini, shuningdek, koʻpincha huzur-halovat bagʻishlaydigan kuchli his-tuygʻularni uygʻotuvchi obyektlar hamda sahnalar bilan oʻzaro taʼsirni“ oʻrganadi&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Chatterjee A | title = Neuroaesthetics: a coming of age story | journal = Journal of Cognitive Neuroscience | volume = 23 | issue = 1 | pages = 53–62 | date = January 2011 | pmid = 20175677 | doi = 10.1162/jocn.2010.21457 | s2cid = 16834885 | url = https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1061&amp;context=neuroethics_pubs | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;. Yaqin davrda shakllangan ushbu soha, boshqa masalalar qatori, estetik baholash va ijodkorlikning [[Ongning neyron korrelyatlari|neyron korrelyatsiyalarini]] hamda bular insonga muloqot qilish va oʻzaro aloqa oʻrnatishda qanday yordam berishini aniqlashga intiladi&lt;ref&gt;{{Cite journal|title = Your Brain on Art: The Case for Neuroaesthetics.| vauthors = Magsamen S |date = July 2019|journal = Cerebrum| volume = 2019 |pmid = 32206171| pmc = 7075503 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|title = Next steps in neuroaesthetics: Which processes and processing stages to study?| vauthors = Leder H |date = 2013 |journal = Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts |volume = 7 |pages = 27–37 |doi = 10.1037/a0031585}}&lt;/ref&gt;.

Sohaning asosiy savollaridan biri — sanʼat yoki estetik afzalliklar muayyan ilmiy qonuniyatlar yoki prinsiplar asosida boshqariladimi-yoʻqmi degan masaladir. Bundan tashqari, ushbu prinsiplarning shakllanishi va oʻziga xos xususiyatlarining evolutsion asoslari izlanmoqda. Estetik baholashda ishtirok etadigan miya zanjirlarini aniqlash (masalan, miyani vizuallashtirish — neyrovizualizatsiya usullaridan foydalanish orqali) ushbu reaksiyalarning kelib chiqish manbasini aniq koʻrsatishga yordam beradi deb ishoniladi&lt;ref name=&quot;ramachandran&quot;&gt;{{cite journal| vauthors=Ramachandran VS, Hirstein W |title=The Science of Art: A Neurological Theory of Aesthetic Experience |journal=Journal of Consciousness Studies |year=1999 |volume=6 |issue=6–7 |pages=15–51 |url=http://www.imprint.co.uk/rama/art.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302011954/http://www.imprint.co.uk/rama/art.pdf |archive-date=2012-03-02 }}&lt;/ref&gt;. Shunga qaramay, koʻplab olimlar, jumladan, ayrim neyrobiologlar ham neyroestetika tayanayotgan reduksionistik yondashuvga shubha bilan qaraydilar.

[[Hisoblash neyroestetikasi]] deb nomlangan kichik soha neyrotasvirlash maʼlumotlari bilan birgalikda mashina oʻrganish algoritmlaridan foydalanib, insonlar nimani estetik jihatdan eng yoqimli deb topishini bashorat qilishni maqsad qilgan. Ushbu yoʻnalishga 1933-yilda Fechner va Birkhoff asos solgan. Biroq ularning estetika matematik usulda oʻlchanishi mumkinligi haqidagi gipotezalarini sinovdan oʻtkazish va tasdiqlash uchun texnologiyalar yetarli darajada rivojlanishi uchun yana koʻp yillar kerak boʻldi&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Li R, Zhang J | title = Review of computational neuroaesthetics: bridging the gap between neuroaesthetics and computer science | journal = Brain Informatics | volume = 7 | issue = 1 | article-number = 16 | date = November 2020 | pmid = 33196915 | pmc = 7669983 | doi = 10.1186/s40708-020-00118-w | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;. Ushbu modellarning amaliy qoʻllanilishiga internet reklamasi orqali mahsulotlarni tavsiya etish kiradi. Biroq modellashtirishning kengroq maqsadi qaror qabul qilish va boshqa kognitiv jarayonlarning asosida yotuvchi mexanizmlarni, ularda ishtirok etuvchi neyron arxitekturalarni modellashtirish orqali ilmiy jihatdan tushuntirish va ular haqidagi bilimlarni kengaytirishdan iboratdir&lt;ref name=&quot;Conway &amp; Rehding&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Conway BR, Rehding A | title = Neuroaesthetics and the trouble with beauty | journal = PLOS Biology | volume = 11 | issue = 3 | article-number = e1001504 | date = March 19, 2013 | pmid = 23526878 | doi = 10.1371/journal.pbio.1001504 | doi-access = free | pmc = 3601993 }}&lt;/ref&gt;.

== Tadqiqot yondashuvlari ==
Ushbu sohada faoliyat yuritayotgan tadqiqotchilar sanʼatning mohiyatini tashkil etishi mumkin boʻlgan goʻzallikning evolyutsion maʼnosini tushuntirish maqsadida perseptiv psixologiya, evolyutsion biologiya, nevrologik nuqsonlar va miyaning funksional anatomiyasi tamoyillarini birlashtiradilar. Ilgari faqat xayol surish jarayonida ishtirok etadi deb hisoblangan miya faoliyatining passiv rejim tarmogʻi hamda miyaning mukofotlash markazi insonlarning sanʼatni tomosha qilish va yaratishdan nega zavq olishini tushuntirishda muhim omillar sifatida koʻrilmoqda. Neyroilm sanʼatni miqdoriy baholash mezonlarini izlashda juda istiqbolli yoʻnalish deb hisoblanadi. Estetika boʻyicha umumiy qonuniyatlarni aniqlash maqsadida qoʻllaniladigan yondashuvlardan biri sanʼat asarlarini kuzatayotgan subyektlarni oʻrganish hamda koʻrish jarayonining mexanizmlarini tahlil qilishdir. Yoqimli hissiyotlar gorizontal va vertikal chiziqlar kabi sodda vizual stimullar taʼsirida neyronlarning takroriy faollashuvi natijasida yuzaga kelishi taxmin qilinadi. Ramachandran tomonidan ilgari surilgan qonunlar majmuasi kabi nazariyalarni yaratish bilan bir qatorda, neyroilm yordamida ushbu jarayonlarda ishtirok etuvchi nevrologik mexanizmlarni aniqlash va tushunish ham muhim ahamiyatga ega.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}</text>
      <sha1>gdefhwbehhtya3sjr0ppmb56g47dxtz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181345</id>
      <parentid>6181344</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:33:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divandagi ekspert</username>
        <id>190832</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tadqiqot yondashuvlari */</comment>
      <origin>6181345</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8993" sha1="0ezw1sj0n0noj8rj5zjmqts0ehipgpx" xml:space="preserve">[[File:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|thumb|Tadqiqotchilar inson miyasi nima sababdan [[Leonardo da Vinchi]]ning „[[Mona Liza]]“si kabi sanʼat asarlarini shu qadar jozibador deb bilishining sabablariga javob topish uchun neyrofan sohasiga murojaat qilmoqdalar&lt;ref&gt;{{cite book| vauthors = Hubel ML |title=Vision and art: the biology of seeing|year=2002|publisher=Harry N. Abrams|location=New York|isbn=978-0-8109-0406-4}}&lt;/ref&gt;.]]
'''Neyroestetika''' — [[amaliy estetika]]ning tarmogʻi. Empirik estetika [[sanʼat]], [[musiqa]] yoki [[Estetikaestetik]] baholashga asos boʻla oladigan har qanday obyektni idrok etish jarayonini [[Ilmiy metod|ilmiy]] nuqtai nazardan oʻrganadi&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Marin MM | title = Crossing boundaries: toward a general model of neuroaesthetics | journal = Frontiers in Human Neuroscience | volume = 9 | page = 443 | date = 7 August 2015 | pmid = 26300762 | pmc = 4528177 | doi = 10.3389/fnhum.2015.00443 | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;. Neyroestetika terminini birinchi marta 1999-yilda [[Semir Zeki]] fanga kiritgan boʻlib&lt;ref name = &quot;Zeki_1999&quot;&gt;{{Cite book| vauthors = Zeki S |title=Inner Vision: an exploration of art and the brain|publisher=Oxford University Press|year=1999 | isbn = 978-0-19-850519-8 | oclc = 186405236 }}&lt;/ref&gt;, unga 2002-yilda sanʼat asarini idrok etish va yaratishning [[Nerv sistemasi|neyron asoslarini]] ilmiy jihatdan oʻrganuvchi soha sifatida rasmiy taʼrif berilgan&lt;ref&gt;{{cite journal| vauthors = Nalbantian S |title=Neuroaesthetics: neuroscientific theory and illustration from the arts |journal=Interdisciplinary Science Reviews |date=December 2008 |volume=33 |issue=4 |pages=357–368 |doi=10.1179/174327908X392906 |bibcode=2008ISRv...33..357N |s2cid=143011996}}&lt;/ref&gt;. Antropologlar hamda evolutsion biologlar insoniyatning sanʼatga boʻlgan qiziqishi va uni yaratishi butun tarix davomida va barcha madaniyatlarda yashab qolish uchun evolutsion jihatdan zarur mexanizm sifatida shakllanganini koʻrsatuvchi koʻplab dalillarni toʻplashgan&lt;ref&gt;{{Cite journal|title = Your Brain on Art: The Case for Neuroaesthetics.| vauthors = Magsamen S |date = July 2019|journal = Cerebrum| volume = 2019 | pmid = 32206171| pmc = 7075503 }}&lt;/ref&gt;. Neyroestetika estetik tajribalarni nevrologik darajada tushuntirish va anglash uchun [[Nevrologiya|neyroilm]] fanidan foydalanadi. Ushbu soha koʻplab yoʻnalish vakillarini, jumladan, [[neyrobiolog]]lar, [[Sanʼatshunoslik|sanʼatshunoslar]], [[rassom]]lar, [[art-terapevt]]lar va [[psixolog]]larni oʻziga jalb qilib kelmoqda.

== Umumiy tavsif ==
Neyroestetika (neyro-)psixologik tadqiqotlarni estetika bilan birlashtirishni maqsad qilgan eksperimental fan sohasi boʻlib, u „sanʼatni idrok etish, yaratish va unga nisbatan munosabat bildirish jarayonlarini, shuningdek, koʻpincha huzur-halovat bagʻishlaydigan kuchli his-tuygʻularni uygʻotuvchi obyektlar hamda sahnalar bilan oʻzaro taʼsirni“ oʻrganadi&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Chatterjee A | title = Neuroaesthetics: a coming of age story | journal = Journal of Cognitive Neuroscience | volume = 23 | issue = 1 | pages = 53–62 | date = January 2011 | pmid = 20175677 | doi = 10.1162/jocn.2010.21457 | s2cid = 16834885 | url = https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1061&amp;context=neuroethics_pubs | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;. Yaqin davrda shakllangan ushbu soha, boshqa masalalar qatori, estetik baholash va ijodkorlikning [[Ongning neyron korrelyatlari|neyron korrelyatsiyalarini]] hamda bular insonga muloqot qilish va oʻzaro aloqa oʻrnatishda qanday yordam berishini aniqlashga intiladi&lt;ref&gt;{{Cite journal|title = Your Brain on Art: The Case for Neuroaesthetics.| vauthors = Magsamen S |date = July 2019|journal = Cerebrum| volume = 2019 |pmid = 32206171| pmc = 7075503 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|title = Next steps in neuroaesthetics: Which processes and processing stages to study?| vauthors = Leder H |date = 2013 |journal = Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts |volume = 7 |pages = 27–37 |doi = 10.1037/a0031585}}&lt;/ref&gt;.

Sohaning asosiy savollaridan biri — sanʼat yoki estetik afzalliklar muayyan ilmiy qonuniyatlar yoki prinsiplar asosida boshqariladimi-yoʻqmi degan masaladir. Bundan tashqari, ushbu prinsiplarning shakllanishi va oʻziga xos xususiyatlarining evolutsion asoslari izlanmoqda. Estetik baholashda ishtirok etadigan miya zanjirlarini aniqlash (masalan, miyani vizuallashtirish — neyrovizualizatsiya usullaridan foydalanish orqali) ushbu reaksiyalarning kelib chiqish manbasini aniq koʻrsatishga yordam beradi deb ishoniladi&lt;ref name=&quot;ramachandran&quot;&gt;{{cite journal| vauthors=Ramachandran VS, Hirstein W |title=The Science of Art: A Neurological Theory of Aesthetic Experience |journal=Journal of Consciousness Studies |year=1999 |volume=6 |issue=6–7 |pages=15–51 |url=http://www.imprint.co.uk/rama/art.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302011954/http://www.imprint.co.uk/rama/art.pdf |archive-date=2012-03-02 }}&lt;/ref&gt;. Shunga qaramay, koʻplab olimlar, jumladan, ayrim neyrobiologlar ham neyroestetika tayanayotgan reduksionistik yondashuvga shubha bilan qaraydilar.

[[Hisoblash neyroestetikasi]] deb nomlangan kichik soha neyrotasvirlash maʼlumotlari bilan birgalikda mashina oʻrganish algoritmlaridan foydalanib, insonlar nimani estetik jihatdan eng yoqimli deb topishini bashorat qilishni maqsad qilgan. Ushbu yoʻnalishga 1933-yilda Fechner va Birkhoff asos solgan. Biroq ularning estetika matematik usulda oʻlchanishi mumkinligi haqidagi gipotezalarini sinovdan oʻtkazish va tasdiqlash uchun texnologiyalar yetarli darajada rivojlanishi uchun yana koʻp yillar kerak boʻldi&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Li R, Zhang J | title = Review of computational neuroaesthetics: bridging the gap between neuroaesthetics and computer science | journal = Brain Informatics | volume = 7 | issue = 1 | article-number = 16 | date = November 2020 | pmid = 33196915 | pmc = 7669983 | doi = 10.1186/s40708-020-00118-w | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;. Ushbu modellarning amaliy qoʻllanilishiga internet reklamasi orqali mahsulotlarni tavsiya etish kiradi. Biroq modellashtirishning kengroq maqsadi qaror qabul qilish va boshqa kognitiv jarayonlarning asosida yotuvchi mexanizmlarni, ularda ishtirok etuvchi neyron arxitekturalarni modellashtirish orqali ilmiy jihatdan tushuntirish va ular haqidagi bilimlarni kengaytirishdan iboratdir&lt;ref name=&quot;Conway &amp; Rehding&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Conway BR, Rehding A | title = Neuroaesthetics and the trouble with beauty | journal = PLOS Biology | volume = 11 | issue = 3 | article-number = e1001504 | date = March 19, 2013 | pmid = 23526878 | doi = 10.1371/journal.pbio.1001504 | doi-access = free | pmc = 3601993 }}&lt;/ref&gt;.

== Tadqiqot yondashuvlari ==
Ushbu sohada faoliyat yuritayotgan tadqiqotchilar sanʼatning mohiyatini tashkil etishi mumkin boʻlgan goʻzallikning evolyutsion maʼnosini tushuntirish maqsadida [[perseptiv psixologiya]], [[evolyutsion biologiya]], nevrologik nuqsonlar va miyaning funksional anatomiyasi tamoyillarini birlashtiradilar&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Tyler CW | title = Perspectives: neuroscience. Is art lawful? | journal = Science | volume = 285 | issue = 5428 | pages = 673–4 | date = July 1999 | pmid = 10454922 | doi = 10.1126/science.285.5428.673 | s2cid = 142590965 }}&lt;/ref&gt;. Ilgari faqat xayol surish jarayonida ishtirok etadi deb hisoblangan miya faoliyatining passiv rejim tarmogʻi hamda miyaning mukofotlash markazi insonlarning sanʼatni tomosha qilish va yaratishdan nega zavq olishini tushuntirishda muhim omillar sifatida koʻrilmoqda&lt;ref&gt;{{Cite journal|title = Your Brain on Art: The Case for Neuroaesthetics.| vauthors = Magsamen S |date = July 2019|journal = Cerebrum| volume = 2019 | pmid = 32206171| pmc = 7075503 }}&lt;/ref&gt;. Neyroilm sanʼatni miqdoriy baholash mezonlarini izlashda juda istiqbolli yoʻnalish deb hisoblanadi&lt;ref name=technoscience&gt;{{cite journal| vauthors =Salah AA |title=Technoscience art: A bridge between neuroesthetics and art history?|journal=Review of General Psychology |volume=12 |issue=2 |pages=147–158 |url=http://oai.cwi.nl/oai/asset/12500/12500B.pdf |doi=10.1037/1089-2680.12.2.147 |year=2008 |citeseerx=10.1.1.457.8736 |s2cid=21710020}}&lt;/ref&gt;. Estetika boʻyicha umumiy qonuniyatlarni aniqlash maqsadida qoʻllaniladigan yondashuvlardan biri sanʼat asarlarini kuzatayotgan subyektlarni oʻrganish hamda koʻrish jarayonining mexanizmlarini tahlil qilishdir. Yoqimli hissiyotlar gorizontal va vertikal chiziqlar kabi sodda vizual stimullar taʼsirida neyronlarning takroriy faollashuvi natijasida yuzaga kelishi taxmin qilinadi&lt;ref name=&quot;technoscience&quot; /&gt;. [[V. S. Ramachandran|Ramachandran]] tomonidan ilgari surilgan qonunlar majmuasi kabi nazariyalarni yaratish bilan bir qatorda, neyroilm yordamida ushbu jarayonlarda ishtirok etuvchi nevrologik mexanizmlarni aniqlash va tushunish ham muhim ahamiyatga ega.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}</text>
      <sha1>0ezw1sj0n0noj8rj5zjmqts0ehipgpx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181346</id>
      <parentid>6181345</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:33:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divandagi ekspert</username>
        <id>190832</id>
      </contributor>
      <comment>/* Manbalar */</comment>
      <origin>6181346</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12650" sha1="pdwi02bhyppg03mhwbzakegv547gel4" xml:space="preserve">[[File:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|thumb|Tadqiqotchilar inson miyasi nima sababdan [[Leonardo da Vinchi]]ning „[[Mona Liza]]“si kabi sanʼat asarlarini shu qadar jozibador deb bilishining sabablariga javob topish uchun neyrofan sohasiga murojaat qilmoqdalar&lt;ref&gt;{{cite book| vauthors = Hubel ML |title=Vision and art: the biology of seeing|year=2002|publisher=Harry N. Abrams|location=New York|isbn=978-0-8109-0406-4}}&lt;/ref&gt;.]]
'''Neyroestetika''' — [[amaliy estetika]]ning tarmogʻi. Empirik estetika [[sanʼat]], [[musiqa]] yoki [[Estetikaestetik]] baholashga asos boʻla oladigan har qanday obyektni idrok etish jarayonini [[Ilmiy metod|ilmiy]] nuqtai nazardan oʻrganadi&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Marin MM | title = Crossing boundaries: toward a general model of neuroaesthetics | journal = Frontiers in Human Neuroscience | volume = 9 | page = 443 | date = 7 August 2015 | pmid = 26300762 | pmc = 4528177 | doi = 10.3389/fnhum.2015.00443 | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;. Neyroestetika terminini birinchi marta 1999-yilda [[Semir Zeki]] fanga kiritgan boʻlib&lt;ref name = &quot;Zeki_1999&quot;&gt;{{Cite book| vauthors = Zeki S |title=Inner Vision: an exploration of art and the brain|publisher=Oxford University Press|year=1999 | isbn = 978-0-19-850519-8 | oclc = 186405236 }}&lt;/ref&gt;, unga 2002-yilda sanʼat asarini idrok etish va yaratishning [[Nerv sistemasi|neyron asoslarini]] ilmiy jihatdan oʻrganuvchi soha sifatida rasmiy taʼrif berilgan&lt;ref&gt;{{cite journal| vauthors = Nalbantian S |title=Neuroaesthetics: neuroscientific theory and illustration from the arts |journal=Interdisciplinary Science Reviews |date=December 2008 |volume=33 |issue=4 |pages=357–368 |doi=10.1179/174327908X392906 |bibcode=2008ISRv...33..357N |s2cid=143011996}}&lt;/ref&gt;. Antropologlar hamda evolutsion biologlar insoniyatning sanʼatga boʻlgan qiziqishi va uni yaratishi butun tarix davomida va barcha madaniyatlarda yashab qolish uchun evolutsion jihatdan zarur mexanizm sifatida shakllanganini koʻrsatuvchi koʻplab dalillarni toʻplashgan&lt;ref&gt;{{Cite journal|title = Your Brain on Art: The Case for Neuroaesthetics.| vauthors = Magsamen S |date = July 2019|journal = Cerebrum| volume = 2019 | pmid = 32206171| pmc = 7075503 }}&lt;/ref&gt;. Neyroestetika estetik tajribalarni nevrologik darajada tushuntirish va anglash uchun [[Nevrologiya|neyroilm]] fanidan foydalanadi. Ushbu soha koʻplab yoʻnalish vakillarini, jumladan, [[neyrobiolog]]lar, [[Sanʼatshunoslik|sanʼatshunoslar]], [[rassom]]lar, [[art-terapevt]]lar va [[psixolog]]larni oʻziga jalb qilib kelmoqda.

== Umumiy tavsif ==
Neyroestetika (neyro-)psixologik tadqiqotlarni estetika bilan birlashtirishni maqsad qilgan eksperimental fan sohasi boʻlib, u „sanʼatni idrok etish, yaratish va unga nisbatan munosabat bildirish jarayonlarini, shuningdek, koʻpincha huzur-halovat bagʻishlaydigan kuchli his-tuygʻularni uygʻotuvchi obyektlar hamda sahnalar bilan oʻzaro taʼsirni“ oʻrganadi&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Chatterjee A | title = Neuroaesthetics: a coming of age story | journal = Journal of Cognitive Neuroscience | volume = 23 | issue = 1 | pages = 53–62 | date = January 2011 | pmid = 20175677 | doi = 10.1162/jocn.2010.21457 | s2cid = 16834885 | url = https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1061&amp;context=neuroethics_pubs | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;. Yaqin davrda shakllangan ushbu soha, boshqa masalalar qatori, estetik baholash va ijodkorlikning [[Ongning neyron korrelyatlari|neyron korrelyatsiyalarini]] hamda bular insonga muloqot qilish va oʻzaro aloqa oʻrnatishda qanday yordam berishini aniqlashga intiladi&lt;ref&gt;{{Cite journal|title = Your Brain on Art: The Case for Neuroaesthetics.| vauthors = Magsamen S |date = July 2019|journal = Cerebrum| volume = 2019 |pmid = 32206171| pmc = 7075503 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|title = Next steps in neuroaesthetics: Which processes and processing stages to study?| vauthors = Leder H |date = 2013 |journal = Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts |volume = 7 |pages = 27–37 |doi = 10.1037/a0031585}}&lt;/ref&gt;.

Sohaning asosiy savollaridan biri — sanʼat yoki estetik afzalliklar muayyan ilmiy qonuniyatlar yoki prinsiplar asosida boshqariladimi-yoʻqmi degan masaladir. Bundan tashqari, ushbu prinsiplarning shakllanishi va oʻziga xos xususiyatlarining evolutsion asoslari izlanmoqda. Estetik baholashda ishtirok etadigan miya zanjirlarini aniqlash (masalan, miyani vizuallashtirish — neyrovizualizatsiya usullaridan foydalanish orqali) ushbu reaksiyalarning kelib chiqish manbasini aniq koʻrsatishga yordam beradi deb ishoniladi&lt;ref name=&quot;ramachandran&quot;&gt;{{cite journal| vauthors=Ramachandran VS, Hirstein W |title=The Science of Art: A Neurological Theory of Aesthetic Experience |journal=Journal of Consciousness Studies |year=1999 |volume=6 |issue=6–7 |pages=15–51 |url=http://www.imprint.co.uk/rama/art.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302011954/http://www.imprint.co.uk/rama/art.pdf |archive-date=2012-03-02 }}&lt;/ref&gt;. Shunga qaramay, koʻplab olimlar, jumladan, ayrim neyrobiologlar ham neyroestetika tayanayotgan reduksionistik yondashuvga shubha bilan qaraydilar.

[[Hisoblash neyroestetikasi]] deb nomlangan kichik soha neyrotasvirlash maʼlumotlari bilan birgalikda mashina oʻrganish algoritmlaridan foydalanib, insonlar nimani estetik jihatdan eng yoqimli deb topishini bashorat qilishni maqsad qilgan. Ushbu yoʻnalishga 1933-yilda Fechner va Birkhoff asos solgan. Biroq ularning estetika matematik usulda oʻlchanishi mumkinligi haqidagi gipotezalarini sinovdan oʻtkazish va tasdiqlash uchun texnologiyalar yetarli darajada rivojlanishi uchun yana koʻp yillar kerak boʻldi&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Li R, Zhang J | title = Review of computational neuroaesthetics: bridging the gap between neuroaesthetics and computer science | journal = Brain Informatics | volume = 7 | issue = 1 | article-number = 16 | date = November 2020 | pmid = 33196915 | pmc = 7669983 | doi = 10.1186/s40708-020-00118-w | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;. Ushbu modellarning amaliy qoʻllanilishiga internet reklamasi orqali mahsulotlarni tavsiya etish kiradi. Biroq modellashtirishning kengroq maqsadi qaror qabul qilish va boshqa kognitiv jarayonlarning asosida yotuvchi mexanizmlarni, ularda ishtirok etuvchi neyron arxitekturalarni modellashtirish orqali ilmiy jihatdan tushuntirish va ular haqidagi bilimlarni kengaytirishdan iboratdir&lt;ref name=&quot;Conway &amp; Rehding&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Conway BR, Rehding A | title = Neuroaesthetics and the trouble with beauty | journal = PLOS Biology | volume = 11 | issue = 3 | article-number = e1001504 | date = March 19, 2013 | pmid = 23526878 | doi = 10.1371/journal.pbio.1001504 | doi-access = free | pmc = 3601993 }}&lt;/ref&gt;.

== Tadqiqot yondashuvlari ==
Ushbu sohada faoliyat yuritayotgan tadqiqotchilar sanʼatning mohiyatini tashkil etishi mumkin boʻlgan goʻzallikning evolyutsion maʼnosini tushuntirish maqsadida [[perseptiv psixologiya]], [[evolyutsion biologiya]], nevrologik nuqsonlar va miyaning funksional anatomiyasi tamoyillarini birlashtiradilar&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Tyler CW | title = Perspectives: neuroscience. Is art lawful? | journal = Science | volume = 285 | issue = 5428 | pages = 673–4 | date = July 1999 | pmid = 10454922 | doi = 10.1126/science.285.5428.673 | s2cid = 142590965 }}&lt;/ref&gt;. Ilgari faqat xayol surish jarayonida ishtirok etadi deb hisoblangan miya faoliyatining passiv rejim tarmogʻi hamda miyaning mukofotlash markazi insonlarning sanʼatni tomosha qilish va yaratishdan nega zavq olishini tushuntirishda muhim omillar sifatida koʻrilmoqda&lt;ref&gt;{{Cite journal|title = Your Brain on Art: The Case for Neuroaesthetics.| vauthors = Magsamen S |date = July 2019|journal = Cerebrum| volume = 2019 | pmid = 32206171| pmc = 7075503 }}&lt;/ref&gt;. Neyroilm sanʼatni miqdoriy baholash mezonlarini izlashda juda istiqbolli yoʻnalish deb hisoblanadi&lt;ref name=technoscience&gt;{{cite journal| vauthors =Salah AA |title=Technoscience art: A bridge between neuroesthetics and art history?|journal=Review of General Psychology |volume=12 |issue=2 |pages=147–158 |url=http://oai.cwi.nl/oai/asset/12500/12500B.pdf |doi=10.1037/1089-2680.12.2.147 |year=2008 |citeseerx=10.1.1.457.8736 |s2cid=21710020}}&lt;/ref&gt;. Estetika boʻyicha umumiy qonuniyatlarni aniqlash maqsadida qoʻllaniladigan yondashuvlardan biri sanʼat asarlarini kuzatayotgan subyektlarni oʻrganish hamda koʻrish jarayonining mexanizmlarini tahlil qilishdir. Yoqimli hissiyotlar gorizontal va vertikal chiziqlar kabi sodda vizual stimullar taʼsirida neyronlarning takroriy faollashuvi natijasida yuzaga kelishi taxmin qilinadi&lt;ref name=&quot;technoscience&quot; /&gt;. [[V. S. Ramachandran|Ramachandran]] tomonidan ilgari surilgan qonunlar majmuasi kabi nazariyalarni yaratish bilan bir qatorda, neyroilm yordamida ushbu jarayonlarda ishtirok etuvchi nevrologik mexanizmlarni aniqlash va tushunish ham muhim ahamiyatga ega.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Qoʻshimcha oʻqish uchun ==
{{refbegin|30em}}
* {{cite book | veditors = Araguz A, Campos-Bueno JJ, Fernández-Armayor V, de Juan Ayala O | date = 2010 | language = es | url = http://eprints.ucm.es/11724/1/Campos-Bueno_CAPITULO3.pdf | title = Neuroestética | location = Madrid | publisher = Saned | oclc = 733594918 }} (The first book on Neuroesthetics, written in Spanish).
* {{cite book | vauthors = Bressan Y |title=Le théâtral comme lieu d'expérience des neurosciences cognitives: à la recherche du principe d'adhésion | trans-title = Theatrical as a place of experience of cognitive neuroscience: in search of the principle of adhesion | language = fr |date=2013 |publisher=l'Harmattan |location=Paris |isbn=978-2-343-00232-3 | oclc = 862952144 }}
* {{cite book | vauthors = Cappelletto C | date = 2009 | title = Neuroestetica: L'arte del cervell. | trans-title = Neuroesthetics: The art of the brain | language = it | location = Roma | publisher = Editori Laterza }} (The first book on Neuroesthetics, written in Italian).
* {{cite book | vauthors =Chatterjee A |title=The aesthetic brain: how we evolved to desire beauty and enjoy art |date=2015 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford, New York |isbn=978-0-19-981180-9 |edition=First issued as an Oxford University Press paperback}}
* {{cite book | vauthors = Elbs O |title=Neuro-Esthetics: mapological foundations and applications (Map 2003) |date=2005 |publisher=Meidenbauer |location=München |isbn=978-3-89975-507-7 |edition=1st}} (The first dissertation on Neuroesthetics, written by an art historian).
* {{cite book | vauthors = Francis N | title = Bilingual and Multicultural Perspectives on Poetry, Music, and Narrative: The Science of Art. | publisher = Lexington Books | date = August 2017 | isbn = 978-1-4985-5184-7 }}
* {{cite book | veditors = Huston JP, Nadal M, Mora F, Agnati LF, Cela-Conde CJ |title=Art, aesthetics, and the brain |date=2019 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford; New York, NY |isbn=978-0-19-967000-0 |edition=First published in paperback}}
* {{cite book | veditors = Lauring JO |title=An introduction to neuroaesthetics: the neuroscientific approach to aesthetic experience, artistic creativity and arts appreciation |date=2014 |publisher=Museum Tusculanum Press, University of Copenhagen |location=Copenhagen |isbn=978-87-635-4140-4}}
* {{cite book | veditors = Nadal M, Vartanian O |title=The Oxford handbook of empirical aesthetics |date=2022 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=978-0-19-882435-0 |edition=First}}
* {{cite book | veditors = Skov M, Vartanian O |title=Neuroaesthetics |date=2009 |publisher=Baywood Publishing Company, Inc. |location=Amityville, N.Y |isbn=978-0-89503-336-9}}
* Tononi, Fabio, „Aesthetic Response to the Unfinished: Empathy, Imagination and Imitation Learning“, ''Aisthesis: Pratiche, linguaggi e saperi dell’estetico'', 13: 1 (2020), pp. 135–153.
* {{cite book | vauthors = Zeki S | date = 2008 | url = https://books.google.com/books?id=lVACnLSnUMYC | title = Splendors and Miseries of the Brain. Love, Creativity, and the Quest for Human Happiness | location = Oxford | publisher = Blackwell | isbn = 978-1-4443-5947-3 }}
* {{cite book | vauthors = Savino A, de Clemente O | date = 2020 | title = Neuroestetica. Bellezza, arte e cervello | location = Palermo (Italy) | publisher = Nuova IPSA| isbn =  978-88-7676-752-4 }}
* {{cite book | vauthors = Savino A, de Clemente O | date = 2024 | title = (a cura di), NeurArt 3.0 - Neuroestetica, un ponte tra Arte e Scienza | location = Rome (Italy) | publisher = Universitalia| isbn = 978-88-3293-740-4 }}
{{refend}}</text>
      <sha1>pdwi02bhyppg03mhwbzakegv547gel4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181347</id>
      <parentid>6181346</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T15:34:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divandagi ekspert</username>
        <id>190832</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Neyropsixologiya]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6181347</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12679" sha1="4h4jxs2r70euo9l80bqou47mmz2fpmn" xml:space="preserve">[[File:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|thumb|Tadqiqotchilar inson miyasi nima sababdan [[Leonardo da Vinchi]]ning „[[Mona Liza]]“si kabi sanʼat asarlarini shu qadar jozibador deb bilishining sabablariga javob topish uchun neyrofan sohasiga murojaat qilmoqdalar&lt;ref&gt;{{cite book| vauthors = Hubel ML |title=Vision and art: the biology of seeing|year=2002|publisher=Harry N. Abrams|location=New York|isbn=978-0-8109-0406-4}}&lt;/ref&gt;.]]
'''Neyroestetika''' — [[amaliy estetika]]ning tarmogʻi. Empirik estetika [[sanʼat]], [[musiqa]] yoki [[Estetikaestetik]] baholashga asos boʻla oladigan har qanday obyektni idrok etish jarayonini [[Ilmiy metod|ilmiy]] nuqtai nazardan oʻrganadi&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Marin MM | title = Crossing boundaries: toward a general model of neuroaesthetics | journal = Frontiers in Human Neuroscience | volume = 9 | page = 443 | date = 7 August 2015 | pmid = 26300762 | pmc = 4528177 | doi = 10.3389/fnhum.2015.00443 | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;. Neyroestetika terminini birinchi marta 1999-yilda [[Semir Zeki]] fanga kiritgan boʻlib&lt;ref name = &quot;Zeki_1999&quot;&gt;{{Cite book| vauthors = Zeki S |title=Inner Vision: an exploration of art and the brain|publisher=Oxford University Press|year=1999 | isbn = 978-0-19-850519-8 | oclc = 186405236 }}&lt;/ref&gt;, unga 2002-yilda sanʼat asarini idrok etish va yaratishning [[Nerv sistemasi|neyron asoslarini]] ilmiy jihatdan oʻrganuvchi soha sifatida rasmiy taʼrif berilgan&lt;ref&gt;{{cite journal| vauthors = Nalbantian S |title=Neuroaesthetics: neuroscientific theory and illustration from the arts |journal=Interdisciplinary Science Reviews |date=December 2008 |volume=33 |issue=4 |pages=357–368 |doi=10.1179/174327908X392906 |bibcode=2008ISRv...33..357N |s2cid=143011996}}&lt;/ref&gt;. Antropologlar hamda evolutsion biologlar insoniyatning sanʼatga boʻlgan qiziqishi va uni yaratishi butun tarix davomida va barcha madaniyatlarda yashab qolish uchun evolutsion jihatdan zarur mexanizm sifatida shakllanganini koʻrsatuvchi koʻplab dalillarni toʻplashgan&lt;ref&gt;{{Cite journal|title = Your Brain on Art: The Case for Neuroaesthetics.| vauthors = Magsamen S |date = July 2019|journal = Cerebrum| volume = 2019 | pmid = 32206171| pmc = 7075503 }}&lt;/ref&gt;. Neyroestetika estetik tajribalarni nevrologik darajada tushuntirish va anglash uchun [[Nevrologiya|neyroilm]] fanidan foydalanadi. Ushbu soha koʻplab yoʻnalish vakillarini, jumladan, [[neyrobiolog]]lar, [[Sanʼatshunoslik|sanʼatshunoslar]], [[rassom]]lar, [[art-terapevt]]lar va [[psixolog]]larni oʻziga jalb qilib kelmoqda.

== Umumiy tavsif ==
Neyroestetika (neyro-)psixologik tadqiqotlarni estetika bilan birlashtirishni maqsad qilgan eksperimental fan sohasi boʻlib, u „sanʼatni idrok etish, yaratish va unga nisbatan munosabat bildirish jarayonlarini, shuningdek, koʻpincha huzur-halovat bagʻishlaydigan kuchli his-tuygʻularni uygʻotuvchi obyektlar hamda sahnalar bilan oʻzaro taʼsirni“ oʻrganadi&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Chatterjee A | title = Neuroaesthetics: a coming of age story | journal = Journal of Cognitive Neuroscience | volume = 23 | issue = 1 | pages = 53–62 | date = January 2011 | pmid = 20175677 | doi = 10.1162/jocn.2010.21457 | s2cid = 16834885 | url = https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1061&amp;context=neuroethics_pubs | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;. Yaqin davrda shakllangan ushbu soha, boshqa masalalar qatori, estetik baholash va ijodkorlikning [[Ongning neyron korrelyatlari|neyron korrelyatsiyalarini]] hamda bular insonga muloqot qilish va oʻzaro aloqa oʻrnatishda qanday yordam berishini aniqlashga intiladi&lt;ref&gt;{{Cite journal|title = Your Brain on Art: The Case for Neuroaesthetics.| vauthors = Magsamen S |date = July 2019|journal = Cerebrum| volume = 2019 |pmid = 32206171| pmc = 7075503 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|title = Next steps in neuroaesthetics: Which processes and processing stages to study?| vauthors = Leder H |date = 2013 |journal = Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts |volume = 7 |pages = 27–37 |doi = 10.1037/a0031585}}&lt;/ref&gt;.

Sohaning asosiy savollaridan biri — sanʼat yoki estetik afzalliklar muayyan ilmiy qonuniyatlar yoki prinsiplar asosida boshqariladimi-yoʻqmi degan masaladir. Bundan tashqari, ushbu prinsiplarning shakllanishi va oʻziga xos xususiyatlarining evolutsion asoslari izlanmoqda. Estetik baholashda ishtirok etadigan miya zanjirlarini aniqlash (masalan, miyani vizuallashtirish — neyrovizualizatsiya usullaridan foydalanish orqali) ushbu reaksiyalarning kelib chiqish manbasini aniq koʻrsatishga yordam beradi deb ishoniladi&lt;ref name=&quot;ramachandran&quot;&gt;{{cite journal| vauthors=Ramachandran VS, Hirstein W |title=The Science of Art: A Neurological Theory of Aesthetic Experience |journal=Journal of Consciousness Studies |year=1999 |volume=6 |issue=6–7 |pages=15–51 |url=http://www.imprint.co.uk/rama/art.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302011954/http://www.imprint.co.uk/rama/art.pdf |archive-date=2012-03-02 }}&lt;/ref&gt;. Shunga qaramay, koʻplab olimlar, jumladan, ayrim neyrobiologlar ham neyroestetika tayanayotgan reduksionistik yondashuvga shubha bilan qaraydilar.

[[Hisoblash neyroestetikasi]] deb nomlangan kichik soha neyrotasvirlash maʼlumotlari bilan birgalikda mashina oʻrganish algoritmlaridan foydalanib, insonlar nimani estetik jihatdan eng yoqimli deb topishini bashorat qilishni maqsad qilgan. Ushbu yoʻnalishga 1933-yilda Fechner va Birkhoff asos solgan. Biroq ularning estetika matematik usulda oʻlchanishi mumkinligi haqidagi gipotezalarini sinovdan oʻtkazish va tasdiqlash uchun texnologiyalar yetarli darajada rivojlanishi uchun yana koʻp yillar kerak boʻldi&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Li R, Zhang J | title = Review of computational neuroaesthetics: bridging the gap between neuroaesthetics and computer science | journal = Brain Informatics | volume = 7 | issue = 1 | article-number = 16 | date = November 2020 | pmid = 33196915 | pmc = 7669983 | doi = 10.1186/s40708-020-00118-w | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;. Ushbu modellarning amaliy qoʻllanilishiga internet reklamasi orqali mahsulotlarni tavsiya etish kiradi. Biroq modellashtirishning kengroq maqsadi qaror qabul qilish va boshqa kognitiv jarayonlarning asosida yotuvchi mexanizmlarni, ularda ishtirok etuvchi neyron arxitekturalarni modellashtirish orqali ilmiy jihatdan tushuntirish va ular haqidagi bilimlarni kengaytirishdan iboratdir&lt;ref name=&quot;Conway &amp; Rehding&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Conway BR, Rehding A | title = Neuroaesthetics and the trouble with beauty | journal = PLOS Biology | volume = 11 | issue = 3 | article-number = e1001504 | date = March 19, 2013 | pmid = 23526878 | doi = 10.1371/journal.pbio.1001504 | doi-access = free | pmc = 3601993 }}&lt;/ref&gt;.

== Tadqiqot yondashuvlari ==
Ushbu sohada faoliyat yuritayotgan tadqiqotchilar sanʼatning mohiyatini tashkil etishi mumkin boʻlgan goʻzallikning evolyutsion maʼnosini tushuntirish maqsadida [[perseptiv psixologiya]], [[evolyutsion biologiya]], nevrologik nuqsonlar va miyaning funksional anatomiyasi tamoyillarini birlashtiradilar&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Tyler CW | title = Perspectives: neuroscience. Is art lawful? | journal = Science | volume = 285 | issue = 5428 | pages = 673–4 | date = July 1999 | pmid = 10454922 | doi = 10.1126/science.285.5428.673 | s2cid = 142590965 }}&lt;/ref&gt;. Ilgari faqat xayol surish jarayonida ishtirok etadi deb hisoblangan miya faoliyatining passiv rejim tarmogʻi hamda miyaning mukofotlash markazi insonlarning sanʼatni tomosha qilish va yaratishdan nega zavq olishini tushuntirishda muhim omillar sifatida koʻrilmoqda&lt;ref&gt;{{Cite journal|title = Your Brain on Art: The Case for Neuroaesthetics.| vauthors = Magsamen S |date = July 2019|journal = Cerebrum| volume = 2019 | pmid = 32206171| pmc = 7075503 }}&lt;/ref&gt;. Neyroilm sanʼatni miqdoriy baholash mezonlarini izlashda juda istiqbolli yoʻnalish deb hisoblanadi&lt;ref name=technoscience&gt;{{cite journal| vauthors =Salah AA |title=Technoscience art: A bridge between neuroesthetics and art history?|journal=Review of General Psychology |volume=12 |issue=2 |pages=147–158 |url=http://oai.cwi.nl/oai/asset/12500/12500B.pdf |doi=10.1037/1089-2680.12.2.147 |year=2008 |citeseerx=10.1.1.457.8736 |s2cid=21710020}}&lt;/ref&gt;. Estetika boʻyicha umumiy qonuniyatlarni aniqlash maqsadida qoʻllaniladigan yondashuvlardan biri sanʼat asarlarini kuzatayotgan subyektlarni oʻrganish hamda koʻrish jarayonining mexanizmlarini tahlil qilishdir. Yoqimli hissiyotlar gorizontal va vertikal chiziqlar kabi sodda vizual stimullar taʼsirida neyronlarning takroriy faollashuvi natijasida yuzaga kelishi taxmin qilinadi&lt;ref name=&quot;technoscience&quot; /&gt;. [[V. S. Ramachandran|Ramachandran]] tomonidan ilgari surilgan qonunlar majmuasi kabi nazariyalarni yaratish bilan bir qatorda, neyroilm yordamida ushbu jarayonlarda ishtirok etuvchi nevrologik mexanizmlarni aniqlash va tushunish ham muhim ahamiyatga ega.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Qoʻshimcha oʻqish uchun ==
{{refbegin|30em}}
* {{cite book | veditors = Araguz A, Campos-Bueno JJ, Fernández-Armayor V, de Juan Ayala O | date = 2010 | language = es | url = http://eprints.ucm.es/11724/1/Campos-Bueno_CAPITULO3.pdf | title = Neuroestética | location = Madrid | publisher = Saned | oclc = 733594918 }} (The first book on Neuroesthetics, written in Spanish).
* {{cite book | vauthors = Bressan Y |title=Le théâtral comme lieu d'expérience des neurosciences cognitives: à la recherche du principe d'adhésion | trans-title = Theatrical as a place of experience of cognitive neuroscience: in search of the principle of adhesion | language = fr |date=2013 |publisher=l'Harmattan |location=Paris |isbn=978-2-343-00232-3 | oclc = 862952144 }}
* {{cite book | vauthors = Cappelletto C | date = 2009 | title = Neuroestetica: L'arte del cervell. | trans-title = Neuroesthetics: The art of the brain | language = it | location = Roma | publisher = Editori Laterza }} (The first book on Neuroesthetics, written in Italian).
* {{cite book | vauthors =Chatterjee A |title=The aesthetic brain: how we evolved to desire beauty and enjoy art |date=2015 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford, New York |isbn=978-0-19-981180-9 |edition=First issued as an Oxford University Press paperback}}
* {{cite book | vauthors = Elbs O |title=Neuro-Esthetics: mapological foundations and applications (Map 2003) |date=2005 |publisher=Meidenbauer |location=München |isbn=978-3-89975-507-7 |edition=1st}} (The first dissertation on Neuroesthetics, written by an art historian).
* {{cite book | vauthors = Francis N | title = Bilingual and Multicultural Perspectives on Poetry, Music, and Narrative: The Science of Art. | publisher = Lexington Books | date = August 2017 | isbn = 978-1-4985-5184-7 }}
* {{cite book | veditors = Huston JP, Nadal M, Mora F, Agnati LF, Cela-Conde CJ |title=Art, aesthetics, and the brain |date=2019 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford; New York, NY |isbn=978-0-19-967000-0 |edition=First published in paperback}}
* {{cite book | veditors = Lauring JO |title=An introduction to neuroaesthetics: the neuroscientific approach to aesthetic experience, artistic creativity and arts appreciation |date=2014 |publisher=Museum Tusculanum Press, University of Copenhagen |location=Copenhagen |isbn=978-87-635-4140-4}}
* {{cite book | veditors = Nadal M, Vartanian O |title=The Oxford handbook of empirical aesthetics |date=2022 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=978-0-19-882435-0 |edition=First}}
* {{cite book | veditors = Skov M, Vartanian O |title=Neuroaesthetics |date=2009 |publisher=Baywood Publishing Company, Inc. |location=Amityville, N.Y |isbn=978-0-89503-336-9}}
* Tononi, Fabio, „Aesthetic Response to the Unfinished: Empathy, Imagination and Imitation Learning“, ''Aisthesis: Pratiche, linguaggi e saperi dell’estetico'', 13: 1 (2020), pp. 135–153.
* {{cite book | vauthors = Zeki S | date = 2008 | url = https://books.google.com/books?id=lVACnLSnUMYC | title = Splendors and Miseries of the Brain. Love, Creativity, and the Quest for Human Happiness | location = Oxford | publisher = Blackwell | isbn = 978-1-4443-5947-3 }}
* {{cite book | vauthors = Savino A, de Clemente O | date = 2020 | title = Neuroestetica. Bellezza, arte e cervello | location = Palermo (Italy) | publisher = Nuova IPSA| isbn =  978-88-7676-752-4 }}
* {{cite book | vauthors = Savino A, de Clemente O | date = 2024 | title = (a cura di), NeurArt 3.0 - Neuroestetica, un ponte tra Arte e Scienza | location = Rome (Italy) | publisher = Universitalia| isbn = 978-88-3293-740-4 }}
{{refend}}

[[Turkum:Neyropsixologiya]]</text>
      <sha1>4h4jxs2r70euo9l80bqou47mmz2fpmn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dai Dai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415761</id>
    <revision>
      <id>6181735</id>
      <parentid>6180386</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T09:56:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <origin>6181735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30118" sha1="nxv5ajqduk7nld1222mwdbhb8uld3xq" xml:space="preserve">{{Qoʻshiq bilgiqutisi| name          = Dai Dai
| cover         = 
| border        = yes
| type          = single
| artist        = [[Shakira]] va [[Burna Boy]]
| album         = FIFA Jahon chempionati 2026 rasmiy 
| released      = {{Start date|2026|5|15|df=yes}}
| language      = {{Hlist|Inglizcha|Ispancha|Italyancha|Fransuzcha|Yaponcha}}
| genre         =
* [[Pop musiqa|pop]]
* [[reggeton]]
* [[afrobit]]

| length        = {{davomiylik|m=4|s=00}}
| label         = {{Hlist|Ace|[[Sony Latin]]|[[Republic Records|Republic]]}}
| writer        = {{Hlist|[[Shakira|Shakira Mebarak]]|[[Damini Ogulu]]||Alexander Castillo|Benny Adam|Jon Bellion|[[Ed Sheeran]]}}
| producer      = * Shakira
* A. C.
| chronology    = [[Shakira]]
| prev_title    = [[Choka Choka]]
| prev_year     = 2026

| misc          = {{Extra chronology| artist     = [[Burna Boy]]
 | type       = singles
 | prev_title = [[WGFT]]
 | prev_year  = 2025
 | title      = Dai Dai
 | year       = 2026
}}
{{Extra chronology| artist 	  = [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026 FIFA Jahon chempionati]] 
| type   	  = single
| prev_title = [[Illuminate]]
| prev_year = 2026
| title = Dai Dai
| year = 2026
| next_title = [[Goals]]
| next_year = 2026
}}
{{External music video|{{YouTube|fcnDmrtj6Sk|&quot;Dai Dai&quot;}}}}
}}

„'''Dai Dai'''“ ({{Soʻzma-soʻz tarjima|Yur, yur}}) — kolumbiyalik qoʻshiqchi [[Shakira]] va nigeriyalik qoʻshiqchi [[Burna Boy]] ijro etgan qoʻshiq. U 2026-yil 15-may kuni Ace Entertainment va [[Sony Music Latin]] leyblari orqali [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati]]ning rasmiy qoʻshigʻi sifatida [[Shimoliy Amerika]]da chiqarilgan&lt;ref name=&quot;Billboard1&quot;&gt;{{Cite web |last=Roiz |first=Jessica |date=15 May 2026 |title=Shakira &amp; Burna Boy Shout Out Soccer Icons in Official 2026 FIFA World Cup Song ‘Dai Dai’ |url=https://www.billboard.com/music/latin/shakira-burna-boy-dai-dai-fifa-world-cup-song-1236247777/ |access-date=15 May 2026 |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |language=en-US}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshiq davomida futbol afsonalaridan [[Pelé|Pele]], [[Diego Maradona]], [[Cristiano Ronaldo]], [[Lionel Messi]] va [[Mohamed Salah|Muhammad Salah]] kabi futbolchilar tilga olingan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=شوقى |first=فاطمة |date=2026-05-21 |title=صلاح ورونالدو ومارادونا.. نجوم الكرة يزينون أغنية شاكيرا لمونديال 2026 «فيديو» |trans-title=Salah, Ronaldo, and Maradona... Soccer stars feature in Shakira's song for the 2026 World Cup «Video»|url=https://www.youm7.com/story/2026/5/21/صلاح-ورونالدو-ومارادونا-نجوم-الكرة-يزينون-أغنية-شاكيرا-لمونديال-2026/7423920 |access-date=2026-06-11 |website=اليوم السابع |language=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Roche |first=Calum |date=2026-06-09 |title=Which players does Shakira’s World Cup 2026 song Dai Dai mention? And who is ‘El Pibe’? |url=https://en.as.com/soccer/world-cup/which-players-does-shakiras-world-cup-2026-song-dai-dai-mention-and-who-is-el-pibe-f202606-n/ |access-date=2026-06-11 |website=[[Diario AS|ES USA]] |language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi va chiqishi ==
2026-yil 7-may kuni Shakira oʻzining [[Instagram]] sahifasida 2026-yilgi FIFA Jahon chempionatining [[Adidas Trionda|rasmiy futbol toʻpi]]ni ushlab turgan holda, [[Rio-de-Janeyro]]dagi [[Marakana stadioni]] maydonida tushirilgan qisqa videoni joylashtirib, rasmiy qoʻshiq nomini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Roiz |first=Jessica |date=7 May 2026 |title=Watch Shakira Tease ‘Dai Dai,’ the Official 2026 FIFA World Cup Song With Burna Boy |url=https://www.billboard.com/music/latin/shakira-dai-dai-2026-fifa-world-cup-song-burna-boy-teaser-1236241647/ |access-date=15 May 2026 |website=Billboard |language=en-US}}&lt;/ref&gt;. 2026-yil 14-may kuni Shakira, [[Madonna]] va K-pop guruhi [[BTS]] 2026-yil 19-iyul kuni [[East Rutherford (New Jersey)|Sharqiy Rutherford]]dagi [[MetLife Stadium|MetLife stadioni]]da boʻlib oʻtadigan FIFA tarixidagi ilk finaldagi taym-ora (halftime) shousini birgalikda boshqarishi eʼlon qilindi&lt;ref&gt;{{Cite web |date=15 May 2026 |title=Shakira and Burna Boy release official 2026 FIFA World Cup Anthem, 'Dai Dai' |url=https://apnews.com/article/shakira-burna-boy-fifa-world-cup-anthem-db577fc3124cffcbd2026578641ff04b |access-date=15 May 2026 |website=[[Association Press]] |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Ushbu qoʻshiq Shakira ijro etgan toʻrtinchi rasmiy [[Futbol boʻyicha jahon chempionati|FIFA Jahon chempionati]] qoʻshigʻi boʻlib, uning [[Braziliya]]da oʻtkazilgan [[Futbol boʻyicha 2014-yilgi jahon chempionati|2014-yilgi FIFA Jahon chempionati]] uchun yozilgan „La La La “ qoʻshigʻidan keyingi ilk rasmiy qoʻshiq hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mouriquand |first=David |date=8 May 2026 |title='Dai Dai': Shakira teases official World Cup 2026 anthem |url=https://www.euronews.com/culture/2026/05/08/dai-dai-shakira-teases-official-world-cup-2026-anthem |archive-url=http://web.archive.org/web/20260510000108/https://www.euronews.com/culture/2026/05/08/dai-dai-shakira-teases-official-world-cup-2026-anthem |archive-date=10 May 2026 |access-date=15 May 2026 |work=[[Euronews]] |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;. Qoʻshiqning chiqarilishi, ayniqsa „[[Lighter]]“ nomli qoʻshiq, oʻsha paytda chiqarilgan turnirning rasmiy albomidagi boshqa qoʻshiqlarga nisbatan bildirilgan salbiy munosabatlarga javoban amalga oshirilgan boʻlishi mumkinligi taxmin qilindi, biroq bu FIFA tomonidan tasdiqlanmagan&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Zeglinski |first1=Robert |title=Shakira is releasing a new World Cup song so we can forget the other terrible one |url=https://ftw.usatoday.com/story/sports/soccer/2026/05/07/shakira-world-cup-song-teaser-better-jelly-roll-forget/89984860007/ |work=For The Win |publisher=USA Today |date=2026-05-07 |access-date=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;.

== Kompozitsiya ==
Qoʻshiq matni [[Shakira]] va [[Burna Boy]] tomonidan, shuningdek Benny Adam, Jon Bellion, [[Ed Sheeran]] va Alexander Castillo hamkorligida yozilgan; u Shakira bilan birga qoʻshiqning prodyuseri ham boʻlgan. Qoʻshiq besh tilda yozilgan: [[Ingliz tili|ingliz]], [[Ispan tili|ispan]], [[Italyan tili|italyan]], [[Farang tili|fransuz]] va [[Yapon tili|yapon]] tillarida&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Qoʻshiq ovozi oʻzida [[afrobit]], [[Dens-pop|dens-pop]], [[jahon musiqasi]] va reggeton yoʻnalishlari taʼsirini mujassam etgan&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=Raygoza |first=Isabela |last2=Roiz |first2=Jessica |date=June 5, 2026 |title=World Cup 2026: ‘Dai Dai,’ ‘Champions,’ ‘El Último Baile,’ ‘Jump’ &amp; More Best Songs to Celebrate |url=https://www.billboard.com/lists/world-cup-2026-best-songs-dai-dai-champions-jump/ |access-date=June 12, 2026 |website=Billboard |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

Qoʻshiq nomi — „Dai Dai“ italyan tilida boʻlib, „yur, boʻl“ maʼnosidagi jargon undov boʻlib, sportdagi chiqish vaqtida „bor kuchingni ber“ degan daʼvatni anglatadi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=8 May 2026 |title=2026 Fifa World Cup: Shakira's new football anthem Dai Dai |url=https://www.bbc.co.uk/newsround/articles/c9d3g68478no |access-date=15 May 2026 |website=[[BBC News]] |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;.

== Tanqidiy baholar ==
[[Billboard|''Billboard'']] ushbu qoʻshiqni 2026-yilgi FIFA Jahon chempionati uchun yozilgan qoʻshiqlar orasida uchinchi eng yaxshi qoʻshiq sifatida koʻrsatib, u „ikki ijrochining musiqiy olamlarini uygʻunlashtirishini“ va „ijrochilar sportchilar hamda muxlislarga ruhlantiruvchi va koʻtarinki kayfiyat bagʻishlovchi xabar yoʻllashini“ taʼkidladi&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. ''[[Newsweek]]'' nashridan Marni Rose McFall qoʻshiqni „ulkan, ritmga asoslangan madhiyalar“dan biri deb taʼriflab, „Shakiraning betakror uslubi“ va „Burna Boyʼning afrofyuji janridagi mahorati“ni alohida eʼtirof etdi&lt;ref&gt;{{Cite web |last=McFall |first=Marni Rose |date=June 10, 2026 |title=8 Official World Cup 2026 songs ranked—most, least popular |url=https://www.newsweek.com/entertainment/official-fifa-world-cup-2026-songs-ranked-12055079 |access-date=June 12, 2026 |website=[[Newsweek]] |language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Jonli ijro ==
2026-yil 11-iyunda Shakira va Burna Boy qoʻshiqni Jahon chempionati ochilish marosimida jonli ijro etishdi&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Cano |first=Natalia |date=2026-06-11 |title=Shakira, Burna Boy, J Balvin &amp; More Kick Off 2026 World Cup Opening Ceremony in Mexico: Best Moments |url=https://www.billboard.com/lists/world-cup-opening-ceremony-shakira-dai-dai-best-moments/ |access-date=2026-06-11 |website=Billboard |language=en-US}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, ushbu qoʻshiq AQSh boʻylab ikkinchi bosqichi davom etadigan 'Las Mujeres Ya No Lloran World Tour' gastro-safarlari repertuariga ham kiritilishi rejalashtirilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Gallery: Shakira resumes her US tour at the Intuit Dome with classic hits, new songs |url=https://dailybruin.com/2026/06/15/gallery-shakira-resumes-her-us-tour-at-the-intuit-dome-with-classic-hits-new-songs/ |access-date=2026-06-17 |website=Daily Bruin}}&lt;/ref&gt;.

== Xayriya ==
Qoʻshiq, shuningdek, dunyo boʻylab bolalarning sifatli taʼlim va sport tadbirlariga kirishishini taʼminlash maqsadida 2026-yilgi FIFA Jahon chempionati uchun tashkil etilgan [[Global Citizen]] Taʼlim jamgʻarmasining rasmiy madhiyasi hisoblanadi&lt;ref&gt;{{Cite web |date=15 May 2026 |title=&quot;Dai Dai&quot; will be the Official FIFA World Cup 2026™ Song in support of FIFA Global Citizen Education Fund |url=https://www.fifa.com/it/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/shakira-and-burna-boy-dai-dai-canzone-ufficiale-mondiali |access-date=15 May 2026 |publisher=[[FIFA]]}}&lt;/ref&gt;.

== Videoklip ==
Qoʻshiq uchun ishlangan videoklip rejissyor [[Hannah Lux Davis]] tomonidan [[Mayami]], [[Florida]] shahrida suratga olingan va 2026-yil 23-may kuni ijrochilarning YouTube kanalida taqdim etilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=May 23, 2026 |title=“Dai Dai”: Shakira y Burna Boy estrenan el video oficial del Mundial 2026 |url=https://www.eluniversal.com.mx/espectaculos/dai-dai-shakira-y-burna-boy-estrenan-el-video-oficial-del-mundial-2026/ |access-date=May 24, 2026 |website=[[El Universal (Mexico City)|El Universal]] |language=es}}&lt;/ref&gt;. Videoklip boshlanishida [[Lionel Messi]], [[Kylian Mbappé|Kylian Mbappe]] va [[Erling Haaland]] kabi futbolchilarning kameo koʻrinishlari namoyish etiladi. Shuningdek, videoda Shakiraning [[Mexiko shahri]]dagi Mustaqillik farishtasi yodgorligi ustida turgan animatsion rekonstruksiyasi ham tasvirlangan&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Peters |first=Mitchell |date=May 23, 2026 |title=Shakira &amp; Burna Boy Drop ‘Dai Dai’ Video Featuring Cameos From World Cup Winners Messi &amp; Mbappé: Watch |url=https://www.billboard.com/music/music-news/shakira-burna-boy-dai-dai-video-2026-world-cup-1236255709/ |access-date=May 24, 2026 |website=Billboard |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

== Chartlar ==
{{Col-begin}}
{{Col-2}}
=== Haftalik chartlar ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ {{Screen reader-only|Haftalik chartlardagi koʻrsatkichlar}}
! scope=&quot;col&quot;| Chart (2026)
! scope=&quot;col&quot;| Eng yuqori&lt;br /&gt;oʻrin
|-
{{Singl chart|Billboardargentinahot100|20|rowheader=true|artist=Shakira|access-date=9-iyun 2026}}
|-
{{Singl chart|Argentina ML|2|rowheader=true|date=20260601|access-date=9-iyun 2026}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Avstraliya Hip Hop/R&amp;B ([[ARIA Charts|ARIA]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aria.com.au/charts/hip-hop-r-and-b-singles-chart/2026-06-22|title=ARIA Top 40 Hip Hop/R&amp;B Singles Chart|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|date=22 June 2026|access-date=19 June 2026}}&lt;/ref&gt;.
| 9
|-
{{Singl chart|Avstriya|2|artist=Shakira x Burna Boy|song=Dai dai|rowheader=true|access-date=20-iyun 2026|note=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://oe3.orf.at/charts/stories/oe3austriatop40/|title=Single Charts vom 19. Juni 2026|publisher=[[Ö3 Austria Top 40]]|language=de|access-date=20 June 2026}}&lt;/ref&gt;}}
|-
{{Singl chart|Flanders|9|artist=Shakira x Burna Boy|song=Dai dai|rowheader=true|access-date=14-iyun 2026}}
|-
{{Singl chart|Wallonia|4|artist=Shakira x Burna Boy|song=Dai dai|rowheader=true|access-date=14-iyun 2026}}
|-
{{Singl chart|Bolivia Anglo|5|rowheader=true|date=20260511|access-date=21-may 2026}}
|-
{{Singl chart|Kanada|55|artist=Shakira|rowheader=true|access-date=16-iyun 2026}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Kanada [[Billboard chartlari|AC]] (''[[Billboard]]'')&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://ca.billboard.com/charts/canada-ac/2026-06-13|title=Canada AC: Week of June 13, 2026|magazine=[[Billboard Canada]]|access-date=13 June 2026|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20260613002319/https://ca.billboard.com/charts/canada-ac|archive-date=13 June 2026}}&lt;/ref&gt;.
| 26
|-
! scope=&quot;row&quot;| Kanada [[Billboard chartlari|CHR/Top 40]] (''[[Billboard]]'')&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://ca.billboard.com/charts/canada-chrtop-40/2026-06-20|title=Canada CHR/Top 40: Week of June 20, 2026|magazine=[[Billboard Canada]]|access-date=18 June 2026|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20260618040509/https://ca.billboard.com/charts/canada-chrtop-40|archive-date=18 June 2026}}&lt;/ref&gt;.
| 39
|-
{{Singl chart|Markaziy Amerika|5|rowheader=true|date=20260601|access-date=19-iyun 2026}}
|-
{{Singl chart|Chili|1|rowheader=true|date=20260601|access-date=19-iyun 2026}}
|-
{{Singl chart|Billboardcolombiahot100|8|artist=Shakira|rowheader=true|access-date=4-iyun 2026}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Kolumbiya efir namoyishi ([[National-Report]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://national-report.com/top-colombia/ |title=Top Colombia – Semana 24 del 2026 del 05/06/2026 al 11/06/2026 |trans-title=Top Colombia – Week 24 of 2026 from 05/06/2026 to 11/06/2026 |accessdate=13 June 2026 |date=12 June 2026 |lang=es |publisher=[[National-Report]] |archive-date=13 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260613112023/https://national-report.com/top-colombia/ |url-status=deviated}}&lt;/ref&gt;.
| 1
|-
{{Singl chart|CIS|51|rowheader=true|songid=279197|access-date=12-iyun 2026|refname=CIS}}
|-
{{Singl chart|Kosta Rika|14|rowheader=true|date=20260601|access-date=19-iyun 2026}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Xorvatiya xalqaro efir namoyishi ([[Top lista]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.top-lista.hr/www/airplay-radio-chart-top100-15-lipnja-2026/|title=Airplay Radio Chart Top100 – 15. lipnja 2026.|trans-title=Airplay Radio Chart Top100 – 15 June 2026|lang=hr|publisher=[[Top lista]]|date=15 June 2026|access-date=16 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260616105931/https://www.top-lista.hr/www/airplay-radio-chart-top100-15-lipnja-2026/|archive-date=16 June 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.
| 3
|-
{{Singl chart|Czechdigital|74|year=2026|week=24|rowheader=true|refname=CZD2|access-date=15-iyun 2026}}
|-
{{Singl chart|Dominican Republic Anglo|2|rowheader=true|date=20260601|access-date=19-iyun 2026}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Ekvador ([[Billboard|''Billboard'']])&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/shakira/chart-history/i22/|title=Shakira Chart History (Ecuador Songs)|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=16 June 2026}}&lt;/ref&gt;.
| 10
|-
! scope=&quot;row&quot;| Salvador efir namoyishi ([[ASAP EGC]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/ASAP.EGC/posts/pfbid0hC7WBe6j8aRRBQSsDKow3nxfZ6VP3mDiUJoz13jrUiWTHpZYMo3FMkURQV4h8Y33l |title=Top Internacional Semanal – Del 13 al 19 de Junio, 2026 |trans-title= Weekly International Top – From 13 to 19 June, 2026|publisher=[[Asociación Salvadoreña de Productores de Fonogramas y Afines]] |lang=es |access-date=19 June 2026|date=19 June 2026|via=[[Facebook]]}}&lt;/ref&gt;.
| 1
|-
{{Singl chart|Estoniya|20|date=20260605-20260611|rowheader=true|access-date=12-iyun 2026}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Fransiya ([[Syndicat National de l'Édition Phonographique|SNEP]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-la-semaine/top-albums/?categorie=Top%20Singles&amp;semaine=24&amp;annee=2026|title=Top Singles (Semaine du 12 juin 2026)|publisher=[[Syndicat national de l'édition phonographique]]|access-date=15 June 2026|language=fr}}&lt;/ref&gt;.
| 38
|-
! scope=&quot;row&quot;| Fransiya efir namoyishi (SNEP)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://snepmusique.com/classement-radio/?semaine=23&amp;annee=2026|title=Top Radio de la semaine (Week 23, 2026)|trans-title=Top Radio of the Week (Week 23, 2026)|publisher=[[Syndicat National de l'Édition Phonographique]]|lang=fr|date=8 June 2026|access-date=12 June 2026}}&lt;/ref&gt;.
| 21
|-
{{Singl chart|Germaniya|2|songid=2616806|artist=Shakira x Burna Boy|song=Dai Dai|rowheader=true|access-date=20-iyun 2026}}
|-
{{Singl chart|Billboardglobal200|46|artist=Shakira|rowheader=true|access-date=16-iyun 2026}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Gretsiya xalqaro ([[IFPI]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ifpi.gr/digital_iel.html|title=Official IFPI Charts − Digital Singles Chart (International) − Εβδομάδα: 23/2026|publisher=[[IFPI Greece]]|access-date=17 June 2026|lang=el|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20260617063716/https://www.ifpi.gr/digital_iel.html|archive-date=17 June 2026|url-status=deviated}}&lt;/ref&gt;.
| 16
|-
{{Singl chart|Gvatemala|6|rowheader=true|date=20260525|access-date=1-iyun 2026}}
|-
{{Singl chart|Gonduras|6|rowheader=true|date=20260525|access-date=1-iyun 2026}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Isroil ([[Mako Hit List]])&lt;ref&gt;{{Cite web |date=16 June 2026 |script-title=he:המצעד השבועי: היטליסט {{ndash}} שבוע 25, 2026 {{ndash}} 09.06 {{ndash}} 15.06.2026 |trans-title=Mako Hit List: Weekly Chart {{ndash}} Week 25, 2026 {{!}} 09.06 {{ndash}} 15.06.2026 |url=https://hitlist.mako.co.il/ |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617215836/https://hitlist.mako.co.il/ |archive-date=17 June 2026 |access-date=18 June 2026 |website=[[Mako Hit List]] |lang=he}}&lt;/ref&gt;.
| 57
|-
{{Singl chart|Ireland4|34|date=20260619|rowheader=true|access-date=20-iyun 2026}}
|-
{{Singl chart|ItalyFIMI|33|year=2026|week=25|rowheader=true|access-date=20-iyun 2026}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Italiya efir namoyishi ([[EarOne]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://earone.com/charts/earone-airplay-radio/2026/23 |title=EarOne Airplay: Settimana #23 dal 29/05/2026 al 04/06/2026 |trans-title=EarOne Airplay: Week #23 from 29/05/2026 to 04/06/2026 |publisher=[[EarOne]] |access-date=June 7, 2026 |date=June 5, 2026 |lang=it}}&lt;/ref&gt;.
| 47
|-
! scope=&quot;row&quot;| Yaponiya yuklab olish qoʻshiqlari (''[[Billboard Japan]]'')&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard-japan.com/charts/detail?a=dlsongs&amp;year=2026&amp;month=06&amp;day=22|title=Billboard Japan Download Songs – Week of June 17, 2026|website=[[Billboard Japan]]|language=ja|access-date=17 June 2026}}&lt;/ref&gt;.
| 53
|-
! scope=&quot;row&quot;| Yaponiya xorijiy xitlari (''[[Billboard Japan]]'')&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard-japan.com/charts/detail?a=d_and_a_overseas&amp;year=2026&amp;month=06&amp;day=22|title=Billboard Japan Hot Overseas – Week of June 17, 2026|website=[[Billboard Japan]]|lang=ja|access-date=17 June 2026}}&lt;/ref&gt;.
| 6
|-
{{Singl chart|Qozogʻiston|24|date=20260605-20260611|rowheader=true|access-date=13-iyun 2026}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| [[Lotin amerikasi|Lotin Amerikasi]] inglizcha efir namoyishi ([[Monitor Latino]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://charts.monitorlatino.com/top20/Print/internacional/anglo/20260525|title=Top 20 Internacional – Anglo – Del 25 al 31 de Mayo, 2026|trans-title=Top 20 International – English – From 25 to 31 May, 2026|publisher=[[Monitor Latino]]|access-date=1 June 2026|lang=es}}&lt;/ref&gt;.
| 1
|-
! scope=&quot;row&quot;| Livan ([[Lebanese Top 20]])&lt;ref&gt;{{cite web|title=OLT20 – Combined Chart – Week of Sunday June 14th, 2026|url=https://www.facebook.com/photo/?fbid=1583262163800620|publisher=[[The Official Lebanese Top 20]]|access-date=18 June 2026|date=14 June 2026|lang=en|via=[[Facebook]]}}&lt;/ref&gt;.
| 10
|-
! scope=&quot;row&quot;| Litva ([[AGATA]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s25-5/|title=2026 25-os savaitės klausomiausi (Top 100)|publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]]|language=lt|date=19 June 2026|access-date=20 June 2026}}&lt;/ref&gt;.
| 23
|-
{{Singl chart|Litviya|20|date=20260605-20260611|rowheader=true|access-date=13-iyun 2026}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Lyuksemburg (''[[Billboard]]'')&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/shakira/chart-history/i12/|title=Shakira Chart History (Luxembourg Songs)|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=16 June 2026}}&lt;/ref&gt;.
| 3
|-
{{Singl chart|Mexico Anglo|5|rowheader=true|date=20260525|access-date=1-iyun 2026}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| [[Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika]] ([[IFPI]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart |title=The Official MENA Chart {{!}} Weekly Chart {{ndash}} Week 24, 2026 {{ndash}} 05/06 to 11/06/2026 |website=[[The Official MENA Chart]] |publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]] |date=16 June 2026 |access-date=18 June 2026 |lang=en |type=Select year 2026 and week 24 to view peak.}}&lt;/ref&gt;.
| 7
|-
{{Singl chart|Dutch40|2|year=2026|week=25|rowheader=true|access-date=20-iyun 2026}}
|-
{{Singl chart|Dutch100|1|artist=Shakira x Burna Boy|song=Dai Dai|rowheader=true|access-date=19-iyun 2026}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Yangi Zelandiya issiq singllar ([[RMNZ]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2026-06-19|title=Hot 40 Singles|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=19 June 2026|access-date=19 June 2026}}&lt;/ref&gt;.
| 15
|-
{{Singl chart|Nikaragua|15|rowheader=true|date=20260525|access-date=1-iyun 2026}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Nigeriya ([[''TurnTable'' Top 100]])&lt;ref&gt;{{cite magazine |url=https://www.turntablecharts.com/charts/1 |title=TurnTable Nigeria Top 100: June 5th {{ndash}} June 11th, 2026 |magazine=[[TurnTable]] |access-date=16 June 2026 |archive-date=16 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260616151227/https://www.turntablecharts.com/charts/1|url-status=deviated}}&lt;/ref&gt;.
| 15
|-
! scope=&quot;row&quot;| Shimoliy Makedoniya efir namoyishi ([[Radiomonitor]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://radioairplay.fm/classifiche-musicali/classifiche/macedonia/radio-airplay/22-2026/|title=Macedonia – Radio Airplay Chart: Settimana 22.2026 – dal 22/05/2026 al 28/05/2026|trans-title=Macedonia – Radio Airplay Chart: Week 22.2026 – from 22/05/2026 to 28/05/2026|website=[[Radiomonitor]]|date=29 May 2026|access-date=30 May 2026|lang=it}}&lt;/ref&gt;.
| 2
|-
! scope=&quot;row&quot;| Norvegiya ([[IFPI Norge]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://topplista.no/charts/singles/2026-w25/|title=Singel 2026 uke 25|publisher=[[IFPI Norge]]|access-date=20 June 2026}}&lt;/ref&gt;.
| 8
|-
! scope=&quot;row&quot;| Panama xalqaro ({{Tillararo havola|Sociedad Panameña de Productores Fonográficos|it|lt=PRODUCE}})&lt;ref&gt;{{cite web|publisher={{Ill|Sociedad Panameña de Productores Fonográficos|it}}|title=Top 50 Internacional del 04 de Junio al 11 de Junio del 2026|trans-title=International Top 50 from 4 June to 11 June 2026|access-date=13 June 2026|lang=es|url=https://www.producepanama.org/top-50-nacional-e-internacional/|archive-date=13 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260613110846/https://www.producepanama.org/top-50-nacional-e-internacional/|url-status=deviated}}&lt;/ref&gt;.
| 1
|-
{{Singl chart|Panama|4|rowheader=true|date=20260525|access-date=1-iyun 2026}}
|-
{{Singl chart|Paraguay Anglo|5|rowheader=true|date=20260525|access-date=1-iyun 2026}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Polsha ([[Polish Airplay Top 100]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-airplay|title=OLiS – oficjalna lista airplay|publisher=[[OLiS]]|language=pl|access-date=15 June 2026|type=Select week 06.06.2026–12.06.2026.}}&lt;/ref&gt;.
| 72
|-
! scope=&quot;row&quot;| Polsha ([[Polish Streaming Top 100]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-sprzedazy/single-w-streamie|title=OLiS – oficjalna lista sprzedaży – single w streamie|publisher=[[OLiS]]|language=pl|access-date=18 June 2026|type=Select week 05.06.2026–11.06.2026.}}&lt;/ref&gt;.
| 72
|-
! scope=&quot;row&quot;| Portugaliya ([[AFP]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.audiogest.pt/uploads/files/file_2026-06-19-16-56-00.pdf|title=Top 200 Singles Semana 24 de 2026|page=9|publisher=[[Associação Fonográfica Portuguesa]]|access-date=20 June 2026|language=pt-pt}}&lt;/ref&gt;.
| 14
|-
{{Singl chart|Puerto Rico Anglo|1|rowheader=true|date=20260525|access-date=1-iyun 2026}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Ruminiya efir namoyishi ([[TopHit]])&lt;ref&gt;{{cite web |title=Top Radio Hits Romania Weekly Chart: Jun 11, 2026 |url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/ro/weekly/20260605-20260611 |access-date=13 June 2026 |date=12 June 2026 |lang=en |publisher=[[TopHit]]}}&lt;/ref&gt;.
| 51
|-
{{Singl chart|Russiaradio|70|date=20260605-20260611|rowheader=true|access-date=13 June 2026}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| [[Saudiya Arabistoni]] ([[IFPI]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart|title=The Official MENA Chart {{!}} Weekly Chart {{ndash}} Week 24, 2026 {{ndash}} 05/06 to 11/06/2026|website=[[The Official MENA Chart]]|access-date=18 June 2026|date=17 June 2026|type=Select year 2026, week 24 and Saudi Arabia chart to view peak.}}&lt;/ref&gt;.
| 8
|-
{{Singl chart|Slovakia2|25|year=2026|week=24|rowheader=true|access-date=15 June 2026}}
|-
{{Singl chart|Slovakdigital2|3|year=2026|week=24|rowheader=true|access-date=15 June 2026}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| Janubiy Afrika efir namoyishi ([[TOSAC]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://theofficialsacharts.co.za/charts/radio/local-international-radio-chart-top-20-week-24-2026/ |title=Local &amp; International Radio Chart Top 20 – Week 24, 2026 |accessdate=14 June 2026 |date=14 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260614124342/https://theofficialsacharts.co.za/charts/radio/local-international-radio-chart-top-20-week-24-2026/|archive-date=14 June 2026 |lang=en |publisher=[[The Official South African Charts]]}}&lt;/ref&gt;.
| 19
|-
! scope=&quot;row&quot;| Ispaniya ([[Promusicae]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.elportaldemusica.es/lists/top-100-canciones/2026/24|title=Top 100 Canciones {{ndash}} Week 24, 2026|publisher=[[Promusicae]]|access-date=17 June 2026|lang=en}}&lt;/ref&gt;.
| 10
|-
! scope=&quot;row&quot;| Surinam ([[Nationale Top 40]])&lt;ref&gt;{{cite web |title=Top 40 – 4 tot en met 11 Juni 2026 |trans-title=Top 40 – 4 to 11 June 2026 |url=https://nationaletop40.sr/4-juni-11-juni-2026/ |date=5 June 2026 |access-date=6 June 2026 |lang=nl |publisher=[[Nationale Top 40 Suriname]]}}&lt;/ref&gt;.
|1
|-
! scope=&quot;row&quot;| Shvetsiya ([[Sverigetopplistan]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/41/?dspy=2026&amp;dspp=25|title=Veckolista Singlar, vecka 25, 2026|publisher=[[Sverigetopplistan]]|access-date=19 June 2026|language=sv}}&lt;/ref&gt;.
| 5
|-
{{Singl chart|Switzerland|1|artist=Shakira x Burna Boy|song=Dai dai|rowheader=true|access-date=15 June 2026}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| [[Birlashgan Arab Amirliklari]] ([[IFPI]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart|title=The Official MENA Chart {{!}} Weekly Chart {{ndash}} Week 24, 2026 {{ndash}} 05/06 to 11/06/2026|website=[[The Official MENA Chart]]|access-date=18 June 2026|date=17 June 2026|type=Select year 2026, week 24 and UAE chart to view peak.}}&lt;/ref&gt;.
| 4
|-
{{Singl chart|UK|28|date=20260619|rowheader=true|access-date=20 June 2026}}
|-
{{Singl chart|Uruguay|13|rowheader=true|date=20260525|access-date=1 June 2026}}
|-
{{Singl chart|Billboardbubbling100|5|artist=Shakira|rowheader=true|access-date=16 June 2026}}
|-
{{Singl chart|Billboardrhythmic|32|artist=Shakira|rowheader=true|access-date=13 June 2026}}
|-
! scope=&quot;row&quot;| AQSh [[World Digital Song Sales]] (''[[Billboard]]'')&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/shakira/chart-history/wdt/|title=Shakira Chart History: World Digital Song Sales|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=16 June 2026}}&lt;/ref&gt;.
| 1
|-
! scope=&quot;row&quot;| Venesuela efir namoyishi ([[Record Report]])&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.recordreport.com.ve/publico/top100/ |title=Top 100 – Sábado 06/06/2026 |trans-title=Top 100 – Saturday 06/06/2026 |date=1 June 2026 |accessdate=4 June 2026 |lang=es |publisher=[[Record Report]] |archive-date=4 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260604175554/https://www.recordreport.com.ve/publico/top100/ |url-status=deviated}}&lt;/ref&gt;.
| 6
|}
{{Col-2}}

=== oylik chartlar ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ {{Screen reader-only|oylik chartlardagi koʻrsatkichlar}}
! scope=&quot;col&quot;| Chart (2026)
! scope=&quot;col&quot;| Eng yuqori&lt;br /&gt;oʻrin
|-
! scope=&quot;row&quot;| Litva efir namoyishi (TopHit)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/lt/monthly/202605|title=Top Radio Hits Lithuania Monthly Chart: May 2026|publisher=[[TopHit]]|date=5 June 2026|access-date=18 June 2026|lang=en}}&lt;/ref&gt;.
| 74
|-
! scope=&quot;row&quot;| Paragvay efir namoyishi ([[SGP]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sgp.com.py/listado/347/mayo-top-100-de-canciones-de-sgp|title=Mayo 2026 {{ndash}} TOP #100 de Canciones de SGP|trans-title=May 2026 — Top 100 songs by SGP|publisher=[[Sociedad de Gestión de Productores Fonográficos del Paraguay]]|language=es|accessdate=10 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260610171414/https://www.sgp.com.py/listado/347/mayo-top-100-de-canciones-de-sgp|archive-date=10 June 2026}}&lt;/ref&gt;.
| 28
|}
{{Col-end}}

== Chiqish tarixi ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|+ „Dai Dai“ qoʻshigʻining chiqish tarixi
! scope=&quot;col&quot; | Mintaqa
! scope=&quot;col&quot; | Sana
! scope=&quot;col&quot; | Format
! scope=&quot;col&quot; | Leybl
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | {{Abbr|Ref.|Manba}}
|-
! scope=&quot;row&quot; | Turli mamlakatlar
| 15-may 2026
| {{Hlist|[[raqamli yuklab olish]]|[[striming]]}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Sony]]
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;Billboard1&quot;/&gt;.
|-
! scope=&quot;row&quot; | Italiya
| 22-may 2026
| [[radioefir]]
| align=&quot;center&quot;| &lt;ref name=&quot;earone&quot;&gt;{{cite web|last=Mancabelli|first=Alice|url=https://earone.com/song/1efd9fcb98/dai-dai-shakira-burna-boy|title=Dali - Shakira, Burna Boy (Radio Date 22/05/2026)|date=15 May 2026|access-date=15 May 2026|website=EarOne|language=it}}&lt;/ref&gt;.
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 qoʻshiqlari]]
[[Turkum:Shakira qoʻshiqlari]]</text>
      <sha1>nxv5ajqduk7nld1222mwdbhb8uld3xq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qipchoq (Rishton tumani)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415936</id>
    <revision>
      <id>6181302</id>
      <parentid>6181027</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T13:19:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Adabiyotlar */</comment>
      <origin>6181302</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3071" sha1="1mcy4w1n56rssts278tmor913gzrim8" xml:space="preserve">{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi                  = Qipchoq
| asl nomi              = 
| qaram                 = 
| mavqe                 = [[qishloq]]
| tasvir                = 
| bayroq                = 
| bayroq eni            = 
| gerb                  = 
| gerb eni              = 
| mamlakat              = Oʻzbekiston
| mintaqa turi          = Viloyat
| mintaqa               = Fargʻona viloyati
| tuman turi            = Tuman
| tuman                 = Rishton tumani
| jamoat turi           = 
| jamoat                = 
 |lat_dir = N|lat_deg= 40|lat_min= 23|lat_sec=54
   |lon_dir = E|lon_deg= 71|lon_min= 13|lon_sec=17
| CoordAddon            = 
| ichki bolinishi       = 
| rahbar turi           = 
| rahbar                = 
| asos solingan         = 
| ilk eslatilishi       = 
| avvalgi nomlari       = Qipchoq-pandigan (1928){{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=16}}
| qachondan beri        =
| maydon                =
| balandlik turi        =
| balandlik_m           =
| iqlim                 =
| rasmiy til            = [[oʻzbek tili]]
| aholi                 =
| sanalgan yil          =
| zichlik               =
| aglomeratsiya         =
| milliy tarkib         =
| konfessiyaviy tarkib =
| etnoxronim            =
| vaqt mintaqasi        = [[UTC+5]]
| DST                   =
| telefon kodi          = +998
| pochta indeksi        =
| avtomobil kodi        = 40
| raqamli identifikator =
| identifikator turi    =
| sayt                  =
| koordinatalar         =
}}
'''Qipchoq''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Fargʻona viloyati]]ning [[Rishton tumani]]ga qarashli qishloq.

== Tarixi ==
1928-yilgi statistik maʼlumotlarga koʻra, qishloq [[Fargʻona okrugi]] tarkibidagi „Uyrat-pandigan“ qishloq shoʻrosiga (kengashiga) boʻysungan va oʻsha davrda rasman '''Qipchoq-pandigan''' ({{lang-ru|Кипчак-пандиган}}) deb nomlangan. Ushbu statistik roʻyxatda qishloqda jami 161 ta xoʻjalik (xonadon) mavjud boʻlgani qayd etilgan{{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=16}}.

== Tarixiy statistik maʼlumotlar ==
Qishloqning oʻtgan asrdagi demografik va maʼmuriy holatiga oid maʼlumotlar:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Yil !! Tarixiy nomi !! Tegishli qishloq shoʻrosi !! Xoʻjaliklar (xonadonlar) soni !! Manba
|-
| 1928 || Qipchoq-pandigan &lt;br /&gt; ({{Lang-ru|Кипчак-пандиган}}) || Uyrat-pandigan || 161 || {{sfn|ЦСУ УзССР|1929|p=16}}
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi |title=Список населенных пунктов Узбекской ССР 1928 года. Часть VII. Округ Фергана |year=1929 |author=Центральное статистическое управление Узбекской ССР |editor=Руберг В. А. |language= [[ruscha]] |publisher=Издание {{comment|ЦСУ УзССР|Центральное статистическое управление Узбекской ССР}} |location=[[Samarqand]] | pages=22 |ref=ЦСУ УзССР}}

== Havolalar ==

{{chala}}
{{Rishton tumani aholi punktlari}}</text>
      <sha1>1mcy4w1n56rssts278tmor913gzrim8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Uloqda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415939</id>
    <revision>
      <id>6181779</id>
      <parentid>6180965</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T11:55:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>Sahifa TOʻMning [[VP:TOʻM#U1]] va [[VP:TOʻM#U2]] bandiga binoan tezda oʻchirishga nomzod sifatida koʻrsatildi.</comment>
      <origin>6181779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="97" sha1="jl2izpta0g8r9u91v6vv7vs0fmjofae" xml:space="preserve">{{tezda oʻchirishga|[[VP:TOʻM#U1]] va [[VP:TOʻM#U2]]}}
Uloqda-&gt;https://mutolaa.com/book/uloqda</text>
      <sha1>jl2izpta0g8r9u91v6vv7vs0fmjofae</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andoza:Lang-chg2</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1415944</id>
    <revision>
      <id>6181323</id>
      <timestamp>2026-06-21T14:28:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>„&lt;span lang=&quot;chg&quot; style=&quot;font-size: 100%; font-style: normal; line-height: 1em;&quot;&gt;{{lang|chg|{{arabiy|{{{1}}}}}}}&lt;/span&gt;&amp;lrm;&lt;noinclude&gt;{{hujjat}}[[Turkum:Tillar andozalari|chg]]&lt;/noinclude&gt;“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="188" sha1="l0z29gwbldqmjmbpa65fbbez670mt2d" xml:space="preserve">&lt;span lang=&quot;chg&quot; style=&quot;font-size: 100%; font-style: normal; line-height: 1em;&quot;&gt;{{lang|chg|{{arabiy|{{{1}}}}}}}&lt;/span&gt;&amp;lrm;&lt;noinclude&gt;{{hujjat}}[[Turkum:Tillar andozalari|chg]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l0z29gwbldqmjmbpa65fbbez670mt2d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bujay</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415945</id>
    <redirect title="Boʻjay" />
    <revision>
      <id>6181331</id>
      <timestamp>2026-06-21T14:37:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Bekipediya [[Bujay]] sahifasini [[Boʻjay]]ga koʻchirdi: Notoʻgʻri yozilgan sarlavha</comment>
      <origin>6181331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26" sha1="i2lbu0lhilsoqncevjy6wf8ua3zqf6y" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Boʻjay]]</text>
      <sha1>i2lbu0lhilsoqncevjy6wf8ua3zqf6y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Bujay</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1415946</id>
    <redirect title="Munozara:Boʻjay" />
    <revision>
      <id>6181333</id>
      <timestamp>2026-06-21T14:37:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Bekipediya [[Munozara:Bujay]] sahifasini [[Munozara:Boʻjay]]ga koʻchirdi: Notoʻgʻri yozilgan sarlavha</comment>
      <origin>6181333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="juguz7qtb6wyi393y686mgvfk0d3h19" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Munozara:Boʻjay]]</text>
      <sha1>juguz7qtb6wyi393y686mgvfk0d3h19</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qosim shoshiy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415947</id>
    <redirect title="Qosim Shoshiy" />
    <revision>
      <id>6181390</id>
      <timestamp>2026-06-21T16:31:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Bekipediya sahifa nomini [[Qosim shoshiy]]dan [[Qosim Shoshiy]]ga yoʻnaltirish ustidan koʻchirdi: Notoʻgʻri yozilgan sarlavha</comment>
      <origin>6181390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="o6dmv5gd7sprzlqrvsc5bhgmx0geu5l" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Qosim Shoshiy]]</text>
      <sha1>o6dmv5gd7sprzlqrvsc5bhgmx0geu5l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Qosim shoshiy</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1415948</id>
    <redirect title="Munozara:Qosim Shoshiy" />
    <revision>
      <id>6181392</id>
      <timestamp>2026-06-21T16:31:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bekipediya</username>
        <id>118689</id>
      </contributor>
      <comment>Bekipediya [[Munozara:Qosim shoshiy]] sahifasini [[Munozara:Qosim Shoshiy]]ga koʻchirdi: Notoʻgʻri yozilgan sarlavha</comment>
      <origin>6181392</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41" sha1="hkl47il197pe8tjeiuheg6mn6isbm6n" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Munozara:Qosim Shoshiy]]</text>
      <sha1>hkl47il197pe8tjeiuheg6mn6isbm6n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>SoFi stadioni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415949</id>
    <revision>
      <id>6181412</id>
      <timestamp>2026-06-21T17:14:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Stadion bilgiqutisi | stadium_name        = SoFi stadioni | image               = SoFi Stadium 2023.jpg | fullname            = SoFi stadioni | location            = [[Inglewood (California)|Inglewood]], [[Kaliforniya]], [[AQSh]] | coordinates         = {{Coord|33.953|N|118.339|W|type:landmark|display=inline,title}} | broke_ground        = 2016-yil 17-noyabr | built               = 2016–2020 | opened              = {{Start date and age|2020|09|...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12599" sha1="s93cpiz5eycrfaca3zc1kpesun9ph1n" xml:space="preserve">{{Stadion bilgiqutisi
| stadium_name        = SoFi stadioni
| image               = SoFi Stadium 2023.jpg
| fullname            = SoFi stadioni
| location            = [[Inglewood (California)|Inglewood]], [[Kaliforniya]], [[AQSh]]
| coordinates         = {{Coord|33.953|N|118.339|W|type:landmark|display=inline,title}}
| broke_ground        = 2016-yil 17-noyabr
| built               = 2016–2020
| opened              = {{Start date and age|2020|09|08}}&lt;ref name=&quot;StadiumOpening&quot;&gt;{{cite web | title=SoFi Stadium, Los Angeles Chargers and Los Angeles Rams Host Official Ribbon-Cutting Ceremony Ahead of Inaugural Event|url=https://www.chargers.com/news/sofi-stadium-ribbon-cutting-ceremony|work=Los Angeles Chargers|date=September 8, 2020|access-date=September 9, 2020}}&lt;/ref&gt;
| owner               = StadCo LA&lt;br /&gt;Hollywood Park Land Company
| operator            = StadCo LA&lt;ref name=&quot;StadCoLA&quot;&gt;{{cite web | title=How much will Rams, Chargers season tickets cost in Inglewood's new stadium? |author-last1=Bonsignore|author-first1=Vincent|url=https://www.ocregister.com/2018/03/07/how-much-will-rams-chargers-season-tickets-cost-in-inglewoods-new-stadium/|work=Orange County Register|date=March 7, 2018|access-date=August 12, 2020}}&lt;/ref&gt;
| surface             = Sunʼiy qoplama (Matrix Turf)&lt;ref&gt;{{cite news|last=Jackson|first=Stu|title=A detailed breakdown of the turf at SoFi Stadium|url=https://www.therams.com/news/a-detailed-breakdown-of-sofi-stadium-turf|publisher=Los Angeles Rams|date=August 20, 2020|access-date=September 13, 2020}}&lt;/ref&gt;
| construction_cost   = 5–6 milliard AQSh dollari
| architect           = [[HKS, Inc.|HKS]]
| structural engineer = [[Walter P Moore Engineers and Consultants]]
| services engineer   = Henderson Engineers, Inc.
| general_contractor  = [[Turner Construction]] va [[Hunt Construction Group|AECOM Hunt]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=Turner, Hunt Construction Win Bid To Build Rams' $2.5B L.A. Stadium|first=Don|last=Muret|url=https://www.sportsbusinessdaily.com/Daily/Closing-Bell/2016/07/14/LA.aspx|work=SportsBusiness Daily|date=July 14, 2016|access-date=September 14, 2016}}&lt;/ref&gt;
| project_manager     = [[Legends Hospitality|Legends Global Planning]]&lt;ref&gt;{{cite news|title=Rams Tab Legends Global Planning As Owner's Rep For Stadium|first=Don|last=Muret|url=https://www.sportsbusinessdaily.com/Daily/Morning-Buzz/2016/04/13/Rams.aspx|work=SportsBusiness Daily|date=April 13, 2016|access-date=November 10, 2016}}&lt;/ref&gt;
| former_names        = City of Champions Stadium&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stadiaworld.com/index.php?head=City-of-Champions-Stadium&amp;folder=sites&amp;site=renderings-view&amp;gal_id=146|title=City of Champions Stadium renderings - STADIAWORLD|access-date=June 14, 2018}}&lt;/ref&gt;
| tenants             = Los Angeles Rams (2020–hozirgacha)&lt;br /&gt;Los Angeles Chargers (2020–hozirgacha)&lt;br /&gt;LA Bowl (2021–2025)
| seating_capacity    = 70 240&lt;ref&gt;{{cite news |title=Los Angeles Rams Break Ground on $2.6-billion Inglewood Stadium, 'New Era' of NFL|first1=Nathan|last1=Fenno|first2=Sam|last2=Farmer|url=https://www.latimes.com/sports/rams/la-sp-rams-ground-breaking-20161117-story.html|newspaper=[[Los Angeles Times]]|date=November 17, 2016|access-date=May 19, 2017}}&lt;/ref&gt;
}}
'''SoFi stadioni'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cbsnews.com/losangeles/news/so-fie-or-so-fee-future-home-of-the-rams-chargers-gets-a-name/|title=So-Fie Or So-Fee? Future Home Of The Rams, Chargers Gets A Name|publisher=CBS News|date=September 15, 2019|access-date=July 31, 2022}}&lt;/ref&gt; [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati]] vaqtida '''Los Angeles Stadium''' nomi bilan yuritiladigan, [[AQSh]]ning [[Kaliforniya]] shtati [[Inglewood (California)|Inglewood]] shahrida, [[Los-Anjeles]] aglomeratsiyasida joylashgan yopiq koʻp maqsadli stadiondir. Stadion sobiq [[Hollywood Park Racetrack]] hududida qurilgan boʻlib, [[Kia Forum]] va [[Intuit Dome]] majmualari bilan qoʻshni hisoblanadi.

2020-yil sentyabr oyida foydalanishga topshirilgan stadionning sigʻimi 70 240 tomoshabinni tashkil etadi, yirik tadbirlar uchun esa 100 mingdan ortiq oʻringa kengaytirilishi mumkin. Stadion tomi quyosh nurlarini oʻtkazuvchi hamda ichki iqlimni nazorat qilish imkonini beruvchi shaffof [[ETFE]] panellaridan qurilgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Kroenke Sports &amp; Entertainment Breaks Ground on HKS-Designed L.A. Stadium|url=https://www.hksinc.com/insight/kroenke-sports-entertainment-breaks-ground-on-hks-designed-l-a-stadium/|publisher=HKS, Inc.|date=November 17, 2016|access-date=January 13, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://edition.cnn.com/style/article/new-nfl-stadium-los-angeles/index.html|title=Los Angeles to build world's most expensive stadium complex|date=January 19, 2016|work=CNN|author1=Ponsford, Matthew |access-date=June 14, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://archpaper.com/2016/11/los-angeles-rams-stadium-breaks-ground/#gallery-0-slide-0|title=Los Angeles Rams stadium breaks ground |work=The Architect's Newspaper |author1=Pacheco, Antonio |access-date=June 14, 2018|date=November 22, 2016}}&lt;/ref&gt;.

Stadion [[National Football League]] (NFL) jamoalari — [[Los Angeles Rams]] va [[Los Angeles Chargers]]ning uy maydoni hisoblanadi. U 2022-yilda [[Super Bowl LVI]], 2023-yilda [[College Football Playoff National Championship]], [[WrestleMania 39]] va [[2023 CONCACAF Gold Cup final]] uchrashuvlariga mezbonlik qilgan. Shuningdek, stadionda 2021–2025-yillarda [[LA Bowl]] oʻyinlari oʻtkazilgan. Stadion 2026-yilgi [[FIFA Jahon chempionati 2026|FIFA Jahon chempionati]]ning sakkizta uchrashuviga, jumladan, [[AQSh milliy futbol terma jamoasi]] va [[Paragvay milliy futbol terma jamoasi]] oʻrtasidagi ochilish uchrashuviga mezbonlik qilishi rejalashtirilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/fifa-unveils-stellar-line-up-of-fifa-world-cup-2026-tm-host-cities |website=FIFA}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, stadionda [[Super Bowl LXI]] (2027) hamda [[2028-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]]ning ochilish marosimi va suzish musobaqalari oʻtkazilishi koʻzda tutilgan.

SoFi stadioni hozirda NFLning ikki jamoasi tomonidan birgalikda foydalanilayotgan ikkita stadiondan biri hisoblanadi; ikkinchisi esa [[New York Giants]] va [[New York Jets]] jamoalari foydalanadigan [[MetLife Stadium]]dir. U [[Nyu-York metropolitan hududi]]dan tashqarida bir vaqtning oʻzida ikki NFL jamoasiga mezbonlik qilayotgan ilk stadion majmuasidir. Stadion sobiq ippodrom oʻrnida barpo etilgan [[Hollywood Park]] majmuasi hududida joylashgan. Majmua aralash maqsadlarda foydalaniladigan hudud hisoblanadi. [[Hollywood Park Casino]] 2016-yil oktyabr oyida majmua hududidagi yangi binoda qayta ochilgan va loyiha doirasida faoliyat boshlagan ilk muassasaga aylangan&lt;ref name=casino&gt;{{cite web|url=http://www.cardplayer.com/poker-news/20936-hollywood-park-casino-s-grand-opening-oct-21|title=Hollywood Park Casino's Grand Opening Oct. 21 - Poker News|work=CardPlayer.com|access-date=January 12, 2017}}&lt;/ref&gt;.

== Dizayni ==
[[File:Sofi Stadium Entrance 2021.jpg|thumb|left|Stadion va [[YouTube Theater]] oʻrtasidagi American Airlines Plazaʼning janubi-gʻarbiy kirish qismi]]
[[File:SoFi Stadium East facade.jpg|thumb|left|Sharqiy kirish qismi]]
[[File:SoFi Stadium 2022.jpg|thumb|left|SoFi stadionidagi eskalatorlar, 2022-yil 18-sentyabr]]

SoFi stadioni [[HKS, Inc.|HKS]] tomonidan loyihalashtirilgan boʻlib, stadionning oʻzi, piyodalar maydoni hamda tomosha maskanidan iborat. Stadion ustida stadion, unga tutash piyodalar maydoni va tomosha maskanini qamrab oluvchi mustaqil tayanchli shaffof soyabon konstruksiyasi oʻrnatilgan. Maydoni bir million kvadrat fut boʻlgan ushbu tom 302 ta [[ETFE]] panelidan tashkil topgan boʻlib, ularning 46 tasi shamollatishni taʼminlash uchun ochilishi mumkin. Konstruktsiya kabel tarmogʻi yordamida ushlab turiladi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Jackson |first1=Stu |title=SoFi Stadium's translucent roof taking shape |url=https://www.therams.com/news/sofi-stadium-s-translucent-roof-taking-shape |website=therams.com |publisher=The Los Angeles Rams |access-date=November 9, 2021}}&lt;/ref&gt;. Tom qismiga oʻrnatilgan 27 mingta LED element tasvir va videolarni namoyish eta oladi; ular hatto [[Los Angeles International Airport]]ga qoʻnayotgan samolyotlardan ham koʻrinadi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Jackson |first1=Stu |title=How SoFi Stadium airs live football and other aerial visuals on its roof |url=https://www.therams.com/news/how-sofi-stadium-airs-live-football-and-other-aerial-visuals-on-its-roof |website=therams.com |publisher=Los Angeles Rams |access-date=November 9, 2021}}&lt;/ref&gt;. Stadion tribunalarining yon tomonlari ochiq boʻlib, odatdagi tadbirlarda 70 240 tomoshabinni sigʻdira oladi. Yirik tadbirlar uchun esa qoʻshimcha 30 ming oʻringa kengaytirilishi mumkin&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ocregister.com/unbelievable-beautiful-intimate-rams-chargers-fans-get-first-looks-at-sofi-stadium|title='Unbelievable,' 'beautiful,' 'intimate': Rams, Chargers fans get first looks at SoFi Stadium|date=November 6, 2019|website=Orange County Register|language=en-US|access-date=January 10, 2020}}&lt;/ref&gt;. Tom mavjud boʻlishiga qaramay, stadionning ochiq yon qismlari uni chaqmoq sababli oʻyinlarning kechiktirilishiga moyil qiladi. Bunday holat ilk bor 2021-yil 4-oktyabr kuni [[Los Angeles Chargers]] va [[Las Vegas Raiders]] oʻrtasidagi NFL uchrashuvida kuzatilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Chargers vs. Raiders 'Monday Night Football' game delayed due to lightning|url=https://www.cbssports.com/nfl/news/raiders-chargers-monday-night-football-game-delayed-due-to-lightning/|access-date=October 5, 2021|website=CBSSports.com|date=October 5, 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt;. Stadionga tutash musiqiy va teatr majmuasi [[YouTube Theater]] nomi bilan tanilgan boʻlib, 6 ming oʻringa ega. Stadion va tomosha markazi bitta tom ostida joylashgan boʻlsa-da, alohida inshootlar sifatida qaraladi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=SoFi Stadium at Hollywood Park |url=https://studio-mla.com/design/sofi-stadium-at-hollywood-park/ |access-date=2023-11-17 |website=Studio-MLA |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

Stadion dizaynining yana bir muhim qismi [[Samsung]] tomonidan yaratilgan ''Infinity Screen'' videotaxtasidir. Maydon ustida tomdan osib qoʻyilgan ushbu ikki tomonlama oval shakldagi [[4K resolution|4K]] HDR videotaxta oʻz turidagi ilk qurilma hisoblanadi. Avval Oculus nomi bilan tanilgan ushbu konstruksiya {{Convert|2.2|e6lbs|tonnes|abbr=}} ogʻirlikka ega boʻlib, 80 million pikselni namoyish qila oladi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.architectmagazine.com/practice/the-rams-inglewood-stadium-could-be-a-game-changer-in-planning_o|title=The Rams' Inglewood Stadium Could Be a Game Changer in Planning|website=Architect Magazine|date=February 5, 2016 |access-date=January 10, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2019/11/18/sofi-stadium-in-la-embodies-future-of-live-sports-and-entertainment.html|title=How the new SoFi stadium in LA embodies the future of live sports and entertainment|last=Ioannou|first=Lori|date=November 18, 2019|website=CNBC|language=en|access-date=January 10, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=July 25, 2021|title=SoFi Stadium videoboard gets new name: Infinity Screen by Samsung|url=https://stadiumtechreport.com/news/sofi-stadium-videoboard-gets-new-name-infinity-screen-by-samsung/|access-date=September 4, 2021|website=Stadium Tech Report|language=en-US}}&lt;/ref&gt;. Infinity Screen tarkibiga stadionning 260 karnayli audio tizimi hamda 56 ta [[5G]] simsiz antenna ham kiradi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.therams.com/news/oculus-in-stadium-amenity-for-fans-at-sofi-stadium?campaign=sf:fanshare:facebook|title=Oculus set to provide groundbreaking in-stadium amenity for fans at SoFi Stadium|website=TheRams.com|publisher=Los Angeles Rams/NFL Enterprises|language=en-US|access-date=February 25, 2020}}&lt;/ref&gt;.

Kaliforniyada sport musobaqalari odatda qulay iqlim sabab tabiiy maysada oʻtkaziladi. Biroq bir nechta Amerika futboli jamoalari foydalanadigan maydonda tabiiy maysani talab darajasida saqlash qiyin hisoblanadi. SoFi stadioni boshidanoq ikki NFL jamoasi uchun moʻljallangani sababli, loyiha mualliflari tabiiy qoplama oʻrnatmaslikka qaror qilgan. Natijada stadion [[California Memorial Stadium]] va [[Valley Children's Stadium]] bilan bir qatorda Kaliforniyadagi sunʼiy qoplamaga ega yirik sport inshootlaridan biriga aylangan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Commons category}}
* [https://www.hollywoodparklife.com/ Hollywood Parkning rasmiy veb-sayti]</text>
      <sha1>s93cpiz5eycrfaca3zc1kpesun9ph1n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181420</id>
      <parentid>6181412</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:20:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Dizayni */</comment>
      <origin>6181420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12591" sha1="duvp2xmb400o3n6azcfzitdhj0hekt3" xml:space="preserve">{{Stadion bilgiqutisi
| stadium_name        = SoFi stadioni
| image               = SoFi Stadium 2023.jpg
| fullname            = SoFi stadioni
| location            = [[Inglewood (California)|Inglewood]], [[Kaliforniya]], [[AQSh]]
| coordinates         = {{Coord|33.953|N|118.339|W|type:landmark|display=inline,title}}
| broke_ground        = 2016-yil 17-noyabr
| built               = 2016–2020
| opened              = {{Start date and age|2020|09|08}}&lt;ref name=&quot;StadiumOpening&quot;&gt;{{cite web | title=SoFi Stadium, Los Angeles Chargers and Los Angeles Rams Host Official Ribbon-Cutting Ceremony Ahead of Inaugural Event|url=https://www.chargers.com/news/sofi-stadium-ribbon-cutting-ceremony|work=Los Angeles Chargers|date=September 8, 2020|access-date=September 9, 2020}}&lt;/ref&gt;
| owner               = StadCo LA&lt;br /&gt;Hollywood Park Land Company
| operator            = StadCo LA&lt;ref name=&quot;StadCoLA&quot;&gt;{{cite web | title=How much will Rams, Chargers season tickets cost in Inglewood's new stadium? |author-last1=Bonsignore|author-first1=Vincent|url=https://www.ocregister.com/2018/03/07/how-much-will-rams-chargers-season-tickets-cost-in-inglewoods-new-stadium/|work=Orange County Register|date=March 7, 2018|access-date=August 12, 2020}}&lt;/ref&gt;
| surface             = Sunʼiy qoplama (Matrix Turf)&lt;ref&gt;{{cite news|last=Jackson|first=Stu|title=A detailed breakdown of the turf at SoFi Stadium|url=https://www.therams.com/news/a-detailed-breakdown-of-sofi-stadium-turf|publisher=Los Angeles Rams|date=August 20, 2020|access-date=September 13, 2020}}&lt;/ref&gt;
| construction_cost   = 5–6 milliard AQSh dollari
| architect           = [[HKS, Inc.|HKS]]
| structural engineer = [[Walter P Moore Engineers and Consultants]]
| services engineer   = Henderson Engineers, Inc.
| general_contractor  = [[Turner Construction]] va [[Hunt Construction Group|AECOM Hunt]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=Turner, Hunt Construction Win Bid To Build Rams' $2.5B L.A. Stadium|first=Don|last=Muret|url=https://www.sportsbusinessdaily.com/Daily/Closing-Bell/2016/07/14/LA.aspx|work=SportsBusiness Daily|date=July 14, 2016|access-date=September 14, 2016}}&lt;/ref&gt;
| project_manager     = [[Legends Hospitality|Legends Global Planning]]&lt;ref&gt;{{cite news|title=Rams Tab Legends Global Planning As Owner's Rep For Stadium|first=Don|last=Muret|url=https://www.sportsbusinessdaily.com/Daily/Morning-Buzz/2016/04/13/Rams.aspx|work=SportsBusiness Daily|date=April 13, 2016|access-date=November 10, 2016}}&lt;/ref&gt;
| former_names        = City of Champions Stadium&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stadiaworld.com/index.php?head=City-of-Champions-Stadium&amp;folder=sites&amp;site=renderings-view&amp;gal_id=146|title=City of Champions Stadium renderings - STADIAWORLD|access-date=June 14, 2018}}&lt;/ref&gt;
| tenants             = Los Angeles Rams (2020–hozirgacha)&lt;br /&gt;Los Angeles Chargers (2020–hozirgacha)&lt;br /&gt;LA Bowl (2021–2025)
| seating_capacity    = 70 240&lt;ref&gt;{{cite news |title=Los Angeles Rams Break Ground on $2.6-billion Inglewood Stadium, 'New Era' of NFL|first1=Nathan|last1=Fenno|first2=Sam|last2=Farmer|url=https://www.latimes.com/sports/rams/la-sp-rams-ground-breaking-20161117-story.html|newspaper=[[Los Angeles Times]]|date=November 17, 2016|access-date=May 19, 2017}}&lt;/ref&gt;
}}
'''SoFi stadioni'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cbsnews.com/losangeles/news/so-fie-or-so-fee-future-home-of-the-rams-chargers-gets-a-name/|title=So-Fie Or So-Fee? Future Home Of The Rams, Chargers Gets A Name|publisher=CBS News|date=September 15, 2019|access-date=July 31, 2022}}&lt;/ref&gt; [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati]] vaqtida '''Los Angeles Stadium''' nomi bilan yuritiladigan, [[AQSh]]ning [[Kaliforniya]] shtati [[Inglewood (California)|Inglewood]] shahrida, [[Los-Anjeles]] aglomeratsiyasida joylashgan yopiq koʻp maqsadli stadiondir. Stadion sobiq [[Hollywood Park Racetrack]] hududida qurilgan boʻlib, [[Kia Forum]] va [[Intuit Dome]] majmualari bilan qoʻshni hisoblanadi.

2020-yil sentyabr oyida foydalanishga topshirilgan stadionning sigʻimi 70 240 tomoshabinni tashkil etadi, yirik tadbirlar uchun esa 100 mingdan ortiq oʻringa kengaytirilishi mumkin. Stadion tomi quyosh nurlarini oʻtkazuvchi hamda ichki iqlimni nazorat qilish imkonini beruvchi shaffof [[ETFE]] panellaridan qurilgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Kroenke Sports &amp; Entertainment Breaks Ground on HKS-Designed L.A. Stadium|url=https://www.hksinc.com/insight/kroenke-sports-entertainment-breaks-ground-on-hks-designed-l-a-stadium/|publisher=HKS, Inc.|date=November 17, 2016|access-date=January 13, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://edition.cnn.com/style/article/new-nfl-stadium-los-angeles/index.html|title=Los Angeles to build world's most expensive stadium complex|date=January 19, 2016|work=CNN|author1=Ponsford, Matthew |access-date=June 14, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://archpaper.com/2016/11/los-angeles-rams-stadium-breaks-ground/#gallery-0-slide-0|title=Los Angeles Rams stadium breaks ground |work=The Architect's Newspaper |author1=Pacheco, Antonio |access-date=June 14, 2018|date=November 22, 2016}}&lt;/ref&gt;.

Stadion [[National Football League]] (NFL) jamoalari — [[Los Angeles Rams]] va [[Los Angeles Chargers]]ning uy maydoni hisoblanadi. U 2022-yilda [[Super Bowl LVI]], 2023-yilda [[College Football Playoff National Championship]], [[WrestleMania 39]] va [[2023 CONCACAF Gold Cup final]] uchrashuvlariga mezbonlik qilgan. Shuningdek, stadionda 2021–2025-yillarda [[LA Bowl]] oʻyinlari oʻtkazilgan. Stadion 2026-yilgi [[FIFA Jahon chempionati 2026|FIFA Jahon chempionati]]ning sakkizta uchrashuviga, jumladan, [[AQSh milliy futbol terma jamoasi]] va [[Paragvay milliy futbol terma jamoasi]] oʻrtasidagi ochilish uchrashuviga mezbonlik qilishi rejalashtirilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/fifa-unveils-stellar-line-up-of-fifa-world-cup-2026-tm-host-cities |website=FIFA}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, stadionda [[Super Bowl LXI]] (2027) hamda [[2028-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]]ning ochilish marosimi va suzish musobaqalari oʻtkazilishi koʻzda tutilgan.

SoFi stadioni hozirda NFLning ikki jamoasi tomonidan birgalikda foydalanilayotgan ikkita stadiondan biri hisoblanadi; ikkinchisi esa [[New York Giants]] va [[New York Jets]] jamoalari foydalanadigan [[MetLife Stadium]]dir. U [[Nyu-York metropolitan hududi]]dan tashqarida bir vaqtning oʻzida ikki NFL jamoasiga mezbonlik qilayotgan ilk stadion majmuasidir. Stadion sobiq ippodrom oʻrnida barpo etilgan [[Hollywood Park]] majmuasi hududida joylashgan. Majmua aralash maqsadlarda foydalaniladigan hudud hisoblanadi. [[Hollywood Park Casino]] 2016-yil oktyabr oyida majmua hududidagi yangi binoda qayta ochilgan va loyiha doirasida faoliyat boshlagan ilk muassasaga aylangan&lt;ref name=casino&gt;{{cite web|url=http://www.cardplayer.com/poker-news/20936-hollywood-park-casino-s-grand-opening-oct-21|title=Hollywood Park Casino's Grand Opening Oct. 21 - Poker News|work=CardPlayer.com|access-date=January 12, 2017}}&lt;/ref&gt;.

== Dizayni ==
[[File:Sofi Stadium Entrance 2021.jpg|thumb|left|Stadion va [[YouTube Theater]] oʻrtasidagi American Airlines Plazaʼning janubi-gʻarbiy kirish qismi]]
[[File:SoFi Stadium East facade.jpg|thumb|left|Sharqiy kirish qismi]]
[[File:SoFi Stadium 2022.jpg|thumb|left|SoFi stadionidagi eskalatorlar, 2022-yil 18-sentyabr]]

SoFi stadioni [[HKS, Inc.|HKS]] tomonidan loyihalashtirilgan boʻlib, stadionning oʻzi, piyodalar maydoni hamda tomosha maskanidan iborat. Stadion ustida stadion, unga tutash piyodalar maydoni va tomosha maskanini qamrab oluvchi mustaqil tayanchli shaffof soyabon konstruksiyasi oʻrnatilgan. Maydoni bir million kvadrat fut boʻlgan ushbu tom 302 ta [[ETFE]] panelidan tashkil topgan boʻlib, ularning 46 tasi shamollatishni taʼminlash uchun ochilishi mumkin. Konstruktsiya kabel tarmogʻi yordamida ushlab turiladi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Jackson |first1=Stu |title=SoFi Stadium's translucent roof taking shape |url=https://www.therams.com/news/sofi-stadium-s-translucent-roof-taking-shape |website=therams.com |publisher=The Los Angeles Rams |access-date=November 9, 2021}}&lt;/ref&gt;. Tom qismiga oʻrnatilgan 27 mingta LED element tasvir va videolarni namoyish eta oladi; ular hatto Los-Anjeles xalqaro aeroportiga qoʻnayotgan samolyotlardan ham koʻrinadi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Jackson |first1=Stu |title=How SoFi Stadium airs live football and other aerial visuals on its roof |url=https://www.therams.com/news/how-sofi-stadium-airs-live-football-and-other-aerial-visuals-on-its-roof |website=therams.com |publisher=Los Angeles Rams |access-date=November 9, 2021}}&lt;/ref&gt;. Stadion tribunalarining yon tomonlari ochiq boʻlib, odatdagi tadbirlarda 70 240 tomoshabinni sigʻdira oladi. Yirik tadbirlar uchun esa qoʻshimcha 30 ming oʻringa kengaytirilishi mumkin&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ocregister.com/unbelievable-beautiful-intimate-rams-chargers-fans-get-first-looks-at-sofi-stadium|title='Unbelievable,' 'beautiful,' 'intimate': Rams, Chargers fans get first looks at SoFi Stadium|date=November 6, 2019|website=Orange County Register|language=en-US|access-date=January 10, 2020}}&lt;/ref&gt;. Tom mavjud boʻlishiga qaramay, stadionning ochiq yon qismlari uni chaqmoq sababli oʻyinlarning kechiktirilishiga moyil qiladi. Bunday holat ilk bor 2021-yil 4-oktyabr kuni [[Los Angeles Chargers]] va [[Las Vegas Raiders]] oʻrtasidagi NFL uchrashuvida kuzatilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Chargers vs. Raiders 'Monday Night Football' game delayed due to lightning|url=https://www.cbssports.com/nfl/news/raiders-chargers-monday-night-football-game-delayed-due-to-lightning/|access-date=October 5, 2021|website=CBSSports.com|date=October 5, 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt;. Stadionga tutash musiqiy va teatr majmuasi [[YouTube Theater]] nomi bilan tanilgan boʻlib, 6 ming oʻringa ega. Stadion va tomosha markazi bitta tom ostida joylashgan boʻlsa-da, alohida inshootlar sifatida qaraladi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=SoFi Stadium at Hollywood Park |url=https://studio-mla.com/design/sofi-stadium-at-hollywood-park/ |access-date=2023-11-17 |website=Studio-MLA |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

Stadion dizaynining yana bir muhim qismi [[Samsung]] tomonidan yaratilgan ''Infinity Screen'' videotaxtasidir. Maydon ustida tomdan osib qoʻyilgan ushbu ikki tomonlama oval shakldagi [[4K resolution|4K]] HDR videotaxta oʻz turidagi ilk qurilma hisoblanadi. Avval Oculus nomi bilan tanilgan ushbu konstruksiya {{Convert|2.2|e6lbs|tonnes|abbr=}} ogʻirlikka ega boʻlib, 80 million pikselni namoyish qila oladi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.architectmagazine.com/practice/the-rams-inglewood-stadium-could-be-a-game-changer-in-planning_o|title=The Rams' Inglewood Stadium Could Be a Game Changer in Planning|website=Architect Magazine|date=February 5, 2016 |access-date=January 10, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2019/11/18/sofi-stadium-in-la-embodies-future-of-live-sports-and-entertainment.html|title=How the new SoFi stadium in LA embodies the future of live sports and entertainment|last=Ioannou|first=Lori|date=November 18, 2019|website=CNBC|language=en|access-date=January 10, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=July 25, 2021|title=SoFi Stadium videoboard gets new name: Infinity Screen by Samsung|url=https://stadiumtechreport.com/news/sofi-stadium-videoboard-gets-new-name-infinity-screen-by-samsung/|access-date=September 4, 2021|website=Stadium Tech Report|language=en-US}}&lt;/ref&gt;. Infinity Screen tarkibiga stadionning 260 karnayli audio tizimi hamda 56 ta [[5G]] simsiz antenna ham kiradi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.therams.com/news/oculus-in-stadium-amenity-for-fans-at-sofi-stadium?campaign=sf:fanshare:facebook|title=Oculus set to provide groundbreaking in-stadium amenity for fans at SoFi Stadium|website=TheRams.com|publisher=Los Angeles Rams/NFL Enterprises|language=en-US|access-date=February 25, 2020}}&lt;/ref&gt;.

Kaliforniyada sport musobaqalari odatda qulay iqlim sabab tabiiy maysada oʻtkaziladi. Biroq bir nechta Amerika futboli jamoalari foydalanadigan maydonda tabiiy maysani talab darajasida saqlash qiyin hisoblanadi. SoFi stadioni boshidanoq ikki NFL jamoasi uchun moʻljallangani sababli, loyiha mualliflari tabiiy qoplama oʻrnatmaslikka qaror qilgan. Natijada stadion [[California Memorial Stadium]] va [[Valley Children's Stadium]] bilan bir qatorda Kaliforniyadagi sunʼiy qoplamaga ega yirik sport inshootlaridan biriga aylangan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Commons category}}
* [https://www.hollywoodparklife.com/ Hollywood Parkning rasmiy veb-sayti]</text>
      <sha1>duvp2xmb400o3n6azcfzitdhj0hekt3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181423</id>
      <parentid>6181420</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:24:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi futbol stadionlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6181423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12653" sha1="hzsx1jx6mw55u6wz99wzzj4zkerrmu0" xml:space="preserve">{{Stadion bilgiqutisi
| stadium_name        = SoFi stadioni
| image               = SoFi Stadium 2023.jpg
| fullname            = SoFi stadioni
| location            = [[Inglewood (California)|Inglewood]], [[Kaliforniya]], [[AQSh]]
| coordinates         = {{Coord|33.953|N|118.339|W|type:landmark|display=inline,title}}
| broke_ground        = 2016-yil 17-noyabr
| built               = 2016–2020
| opened              = {{Start date and age|2020|09|08}}&lt;ref name=&quot;StadiumOpening&quot;&gt;{{cite web | title=SoFi Stadium, Los Angeles Chargers and Los Angeles Rams Host Official Ribbon-Cutting Ceremony Ahead of Inaugural Event|url=https://www.chargers.com/news/sofi-stadium-ribbon-cutting-ceremony|work=Los Angeles Chargers|date=September 8, 2020|access-date=September 9, 2020}}&lt;/ref&gt;
| owner               = StadCo LA&lt;br /&gt;Hollywood Park Land Company
| operator            = StadCo LA&lt;ref name=&quot;StadCoLA&quot;&gt;{{cite web | title=How much will Rams, Chargers season tickets cost in Inglewood's new stadium? |author-last1=Bonsignore|author-first1=Vincent|url=https://www.ocregister.com/2018/03/07/how-much-will-rams-chargers-season-tickets-cost-in-inglewoods-new-stadium/|work=Orange County Register|date=March 7, 2018|access-date=August 12, 2020}}&lt;/ref&gt;
| surface             = Sunʼiy qoplama (Matrix Turf)&lt;ref&gt;{{cite news|last=Jackson|first=Stu|title=A detailed breakdown of the turf at SoFi Stadium|url=https://www.therams.com/news/a-detailed-breakdown-of-sofi-stadium-turf|publisher=Los Angeles Rams|date=August 20, 2020|access-date=September 13, 2020}}&lt;/ref&gt;
| construction_cost   = 5–6 milliard AQSh dollari
| architect           = [[HKS, Inc.|HKS]]
| structural engineer = [[Walter P Moore Engineers and Consultants]]
| services engineer   = Henderson Engineers, Inc.
| general_contractor  = [[Turner Construction]] va [[Hunt Construction Group|AECOM Hunt]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=Turner, Hunt Construction Win Bid To Build Rams' $2.5B L.A. Stadium|first=Don|last=Muret|url=https://www.sportsbusinessdaily.com/Daily/Closing-Bell/2016/07/14/LA.aspx|work=SportsBusiness Daily|date=July 14, 2016|access-date=September 14, 2016}}&lt;/ref&gt;
| project_manager     = [[Legends Hospitality|Legends Global Planning]]&lt;ref&gt;{{cite news|title=Rams Tab Legends Global Planning As Owner's Rep For Stadium|first=Don|last=Muret|url=https://www.sportsbusinessdaily.com/Daily/Morning-Buzz/2016/04/13/Rams.aspx|work=SportsBusiness Daily|date=April 13, 2016|access-date=November 10, 2016}}&lt;/ref&gt;
| former_names        = City of Champions Stadium&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stadiaworld.com/index.php?head=City-of-Champions-Stadium&amp;folder=sites&amp;site=renderings-view&amp;gal_id=146|title=City of Champions Stadium renderings - STADIAWORLD|access-date=June 14, 2018}}&lt;/ref&gt;
| tenants             = Los Angeles Rams (2020–hozirgacha)&lt;br /&gt;Los Angeles Chargers (2020–hozirgacha)&lt;br /&gt;LA Bowl (2021–2025)
| seating_capacity    = 70 240&lt;ref&gt;{{cite news |title=Los Angeles Rams Break Ground on $2.6-billion Inglewood Stadium, 'New Era' of NFL|first1=Nathan|last1=Fenno|first2=Sam|last2=Farmer|url=https://www.latimes.com/sports/rams/la-sp-rams-ground-breaking-20161117-story.html|newspaper=[[Los Angeles Times]]|date=November 17, 2016|access-date=May 19, 2017}}&lt;/ref&gt;
}}
'''SoFi stadioni'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cbsnews.com/losangeles/news/so-fie-or-so-fee-future-home-of-the-rams-chargers-gets-a-name/|title=So-Fie Or So-Fee? Future Home Of The Rams, Chargers Gets A Name|publisher=CBS News|date=September 15, 2019|access-date=July 31, 2022}}&lt;/ref&gt; [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati]] vaqtida '''Los Angeles Stadium''' nomi bilan yuritiladigan, [[AQSh]]ning [[Kaliforniya]] shtati [[Inglewood (California)|Inglewood]] shahrida, [[Los-Anjeles]] aglomeratsiyasida joylashgan yopiq koʻp maqsadli stadiondir. Stadion sobiq [[Hollywood Park Racetrack]] hududida qurilgan boʻlib, [[Kia Forum]] va [[Intuit Dome]] majmualari bilan qoʻshni hisoblanadi.

2020-yil sentyabr oyida foydalanishga topshirilgan stadionning sigʻimi 70 240 tomoshabinni tashkil etadi, yirik tadbirlar uchun esa 100 mingdan ortiq oʻringa kengaytirilishi mumkin. Stadion tomi quyosh nurlarini oʻtkazuvchi hamda ichki iqlimni nazorat qilish imkonini beruvchi shaffof [[ETFE]] panellaridan qurilgan&lt;ref&gt;{{cite web |title=Kroenke Sports &amp; Entertainment Breaks Ground on HKS-Designed L.A. Stadium|url=https://www.hksinc.com/insight/kroenke-sports-entertainment-breaks-ground-on-hks-designed-l-a-stadium/|publisher=HKS, Inc.|date=November 17, 2016|access-date=January 13, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://edition.cnn.com/style/article/new-nfl-stadium-los-angeles/index.html|title=Los Angeles to build world's most expensive stadium complex|date=January 19, 2016|work=CNN|author1=Ponsford, Matthew |access-date=June 14, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://archpaper.com/2016/11/los-angeles-rams-stadium-breaks-ground/#gallery-0-slide-0|title=Los Angeles Rams stadium breaks ground |work=The Architect's Newspaper |author1=Pacheco, Antonio |access-date=June 14, 2018|date=November 22, 2016}}&lt;/ref&gt;.

Stadion [[National Football League]] (NFL) jamoalari — [[Los Angeles Rams]] va [[Los Angeles Chargers]]ning uy maydoni hisoblanadi. U 2022-yilda [[Super Bowl LVI]], 2023-yilda [[College Football Playoff National Championship]], [[WrestleMania 39]] va [[2023 CONCACAF Gold Cup final]] uchrashuvlariga mezbonlik qilgan. Shuningdek, stadionda 2021–2025-yillarda [[LA Bowl]] oʻyinlari oʻtkazilgan. Stadion 2026-yilgi [[FIFA Jahon chempionati 2026|FIFA Jahon chempionati]]ning sakkizta uchrashuviga, jumladan, [[AQSh milliy futbol terma jamoasi]] va [[Paragvay milliy futbol terma jamoasi]] oʻrtasidagi ochilish uchrashuviga mezbonlik qilishi rejalashtirilgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/fifa-unveils-stellar-line-up-of-fifa-world-cup-2026-tm-host-cities |website=FIFA}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, stadionda [[Super Bowl LXI]] (2027) hamda [[2028-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]]ning ochilish marosimi va suzish musobaqalari oʻtkazilishi koʻzda tutilgan.

SoFi stadioni hozirda NFLning ikki jamoasi tomonidan birgalikda foydalanilayotgan ikkita stadiondan biri hisoblanadi; ikkinchisi esa [[New York Giants]] va [[New York Jets]] jamoalari foydalanadigan [[MetLife Stadium]]dir. U [[Nyu-York metropolitan hududi]]dan tashqarida bir vaqtning oʻzida ikki NFL jamoasiga mezbonlik qilayotgan ilk stadion majmuasidir. Stadion sobiq ippodrom oʻrnida barpo etilgan [[Hollywood Park]] majmuasi hududida joylashgan. Majmua aralash maqsadlarda foydalaniladigan hudud hisoblanadi. [[Hollywood Park Casino]] 2016-yil oktyabr oyida majmua hududidagi yangi binoda qayta ochilgan va loyiha doirasida faoliyat boshlagan ilk muassasaga aylangan&lt;ref name=casino&gt;{{cite web|url=http://www.cardplayer.com/poker-news/20936-hollywood-park-casino-s-grand-opening-oct-21|title=Hollywood Park Casino's Grand Opening Oct. 21 - Poker News|work=CardPlayer.com|access-date=January 12, 2017}}&lt;/ref&gt;.

== Dizayni ==
[[File:Sofi Stadium Entrance 2021.jpg|thumb|left|Stadion va [[YouTube Theater]] oʻrtasidagi American Airlines Plazaʼning janubi-gʻarbiy kirish qismi]]
[[File:SoFi Stadium East facade.jpg|thumb|left|Sharqiy kirish qismi]]
[[File:SoFi Stadium 2022.jpg|thumb|left|SoFi stadionidagi eskalatorlar, 2022-yil 18-sentyabr]]

SoFi stadioni [[HKS, Inc.|HKS]] tomonidan loyihalashtirilgan boʻlib, stadionning oʻzi, piyodalar maydoni hamda tomosha maskanidan iborat. Stadion ustida stadion, unga tutash piyodalar maydoni va tomosha maskanini qamrab oluvchi mustaqil tayanchli shaffof soyabon konstruksiyasi oʻrnatilgan. Maydoni bir million kvadrat fut boʻlgan ushbu tom 302 ta [[ETFE]] panelidan tashkil topgan boʻlib, ularning 46 tasi shamollatishni taʼminlash uchun ochilishi mumkin. Konstruktsiya kabel tarmogʻi yordamida ushlab turiladi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Jackson |first1=Stu |title=SoFi Stadium's translucent roof taking shape |url=https://www.therams.com/news/sofi-stadium-s-translucent-roof-taking-shape |website=therams.com |publisher=The Los Angeles Rams |access-date=November 9, 2021}}&lt;/ref&gt;. Tom qismiga oʻrnatilgan 27 mingta LED element tasvir va videolarni namoyish eta oladi; ular hatto Los-Anjeles xalqaro aeroportiga qoʻnayotgan samolyotlardan ham koʻrinadi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Jackson |first1=Stu |title=How SoFi Stadium airs live football and other aerial visuals on its roof |url=https://www.therams.com/news/how-sofi-stadium-airs-live-football-and-other-aerial-visuals-on-its-roof |website=therams.com |publisher=Los Angeles Rams |access-date=November 9, 2021}}&lt;/ref&gt;. Stadion tribunalarining yon tomonlari ochiq boʻlib, odatdagi tadbirlarda 70 240 tomoshabinni sigʻdira oladi. Yirik tadbirlar uchun esa qoʻshimcha 30 ming oʻringa kengaytirilishi mumkin&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ocregister.com/unbelievable-beautiful-intimate-rams-chargers-fans-get-first-looks-at-sofi-stadium|title='Unbelievable,' 'beautiful,' 'intimate': Rams, Chargers fans get first looks at SoFi Stadium|date=November 6, 2019|website=Orange County Register|language=en-US|access-date=January 10, 2020}}&lt;/ref&gt;. Tom mavjud boʻlishiga qaramay, stadionning ochiq yon qismlari uni chaqmoq sababli oʻyinlarning kechiktirilishiga moyil qiladi. Bunday holat ilk bor 2021-yil 4-oktyabr kuni [[Los Angeles Chargers]] va [[Las Vegas Raiders]] oʻrtasidagi NFL uchrashuvida kuzatilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Chargers vs. Raiders 'Monday Night Football' game delayed due to lightning|url=https://www.cbssports.com/nfl/news/raiders-chargers-monday-night-football-game-delayed-due-to-lightning/|access-date=October 5, 2021|website=CBSSports.com|date=October 5, 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt;. Stadionga tutash musiqiy va teatr majmuasi [[YouTube Theater]] nomi bilan tanilgan boʻlib, 6 ming oʻringa ega. Stadion va tomosha markazi bitta tom ostida joylashgan boʻlsa-da, alohida inshootlar sifatida qaraladi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=SoFi Stadium at Hollywood Park |url=https://studio-mla.com/design/sofi-stadium-at-hollywood-park/ |access-date=2023-11-17 |website=Studio-MLA |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

Stadion dizaynining yana bir muhim qismi [[Samsung]] tomonidan yaratilgan ''Infinity Screen'' videotaxtasidir. Maydon ustida tomdan osib qoʻyilgan ushbu ikki tomonlama oval shakldagi [[4K resolution|4K]] HDR videotaxta oʻz turidagi ilk qurilma hisoblanadi. Avval Oculus nomi bilan tanilgan ushbu konstruksiya {{Convert|2.2|e6lbs|tonnes|abbr=}} ogʻirlikka ega boʻlib, 80 million pikselni namoyish qila oladi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.architectmagazine.com/practice/the-rams-inglewood-stadium-could-be-a-game-changer-in-planning_o|title=The Rams' Inglewood Stadium Could Be a Game Changer in Planning|website=Architect Magazine|date=February 5, 2016 |access-date=January 10, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2019/11/18/sofi-stadium-in-la-embodies-future-of-live-sports-and-entertainment.html|title=How the new SoFi stadium in LA embodies the future of live sports and entertainment|last=Ioannou|first=Lori|date=November 18, 2019|website=CNBC|language=en|access-date=January 10, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=July 25, 2021|title=SoFi Stadium videoboard gets new name: Infinity Screen by Samsung|url=https://stadiumtechreport.com/news/sofi-stadium-videoboard-gets-new-name-infinity-screen-by-samsung/|access-date=September 4, 2021|website=Stadium Tech Report|language=en-US}}&lt;/ref&gt;. Infinity Screen tarkibiga stadionning 260 karnayli audio tizimi hamda 56 ta [[5G]] simsiz antenna ham kiradi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.therams.com/news/oculus-in-stadium-amenity-for-fans-at-sofi-stadium?campaign=sf:fanshare:facebook|title=Oculus set to provide groundbreaking in-stadium amenity for fans at SoFi Stadium|website=TheRams.com|publisher=Los Angeles Rams/NFL Enterprises|language=en-US|access-date=February 25, 2020}}&lt;/ref&gt;.

Kaliforniyada sport musobaqalari odatda qulay iqlim sabab tabiiy maysada oʻtkaziladi. Biroq bir nechta Amerika futboli jamoalari foydalanadigan maydonda tabiiy maysani talab darajasida saqlash qiyin hisoblanadi. SoFi stadioni boshidanoq ikki NFL jamoasi uchun moʻljallangani sababli, loyiha mualliflari tabiiy qoplama oʻrnatmaslikka qaror qilgan. Natijada stadion [[California Memorial Stadium]] va [[Valley Children's Stadium]] bilan bir qatorda Kaliforniyadagi sunʼiy qoplamaga ega yirik sport inshootlaridan biriga aylangan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Commons category}}
* [https://www.hollywoodparklife.com/ Hollywood Parkning rasmiy veb-sayti]

[[Turkum:Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi futbol stadionlari]]</text>
      <sha1>hzsx1jx6mw55u6wz99wzzj4zkerrmu0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Raqamli antropologiya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415950</id>
    <revision>
      <id>6181415</id>
      <timestamp>2026-06-21T17:18:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divandagi ekspert</username>
        <id>190832</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6181415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4933" sha1="gomhhg3p8lqvlvt2ysa92esvxgna6ny" xml:space="preserve">'''Raqamli antropologiya''' — insonlar va raqamli davr texnologiyalari oʻrtasidagi munosabatlarni antropologik jihatdan oʻrganadigan fan yoʻnalishi. Bu nisbatan yangi soha boʻlgani sababli, turli urgʻularni aks ettiruvchi bir nechta nomlar bilan ham ataladi. Ular qatoriga texnoantropologiya, raqamli etnografiya, kiberantropologiya va virtual antropologiya kiradi.

== Taʼrif va qamrov ==
„Raqamli antropologiya“ atamasidan foydalanadigan antropologlarning aksariyati ushbu tushuncha bilan, avvalo, onlayn va internet texnologiyalarini oʻrganishni nazarda tutadilar. Insonlarning texnologiyalarning yanada kengroq doirasi bilan oʻzaro munosabatlarini oʻrganish esa antropologiyaning boshqa yoʻnalishlari, masalan, kiborg antropologiyasi doirasiga kirishi mumkin.

„Digital Anthropology Group“ Amerika Antropologiya Assotsiatsiyasi tarkibidagi manfaatdor guruhlaridan biri hisoblanadi. DANGning asosiy vazifalari antropologik tadqiqotlarda raqamli texnologiyalardan vosita sifatida foydalanishni targʻib qilish, antropologlarni raqamli platformalar orqali tadqiqot natijalarini almashishga ragʻbatlantirish hamda raqamli hamjamiyatlarni oʻrganish usullarini ishlab chiqishdan iborat.

Kibermakon yoki „virtual dunyo“ning oʻzi ham antropologlar uchun tadqiqot maydoni vazifasini bajarishi mumkin. Bu antropologlarga interaktiv makonlarda yuzaga kelayotgan va kechayotgan ijtimoiy-madaniy hodisalarni kuzatish, tahlil qilish hamda talqin etish imkonini beradi.

Raqamli texnologiyalar yordamida shakllangan milliy va transmilliy hamjamiyatlar oʻziga xos ijtimoiy meʼyorlar, amaliyotlar, anʼanalar, tarixiy rivoyatlar va ular bilan bogʻliq jamoaviy xotirani yaratadi. Shuningdek, bunday hamjamiyatlar migratsiya davrlari, ichki va tashqi nizolar, ehtimol ongsiz ravishda shakllanadigan til xususiyatlari hamda anʼanaviy, geografik jihatdan chegaralangan jamoalarga xos lahjalarga oʻxshash mem lahjalarni ham rivojlantirishi mumkin. Bunday hamjamiyatlarga erkin va ochiq manbali dasturiy taʼminotlar atrofida shakllangan guruhlar, Facebook, X (sobiq Twitter), Instagram, 4chan va Reddit kabi onlayn platformalar hamda ulardagi turli subhamjamiyatlar kiradi. Shuningdek, Anonymous, WikiLeaks va Occupy Movement kabi siyosiy maqsadlar asosida tashkil topgan guruhlar ham shular jumlasidandir.

Bir qator antropolog olimlar virtual dunyolar boʻyicha anʼanaviy etnografik tadqiqotlar olib borganlar. Jumladan, Bonnie Nardi tomonidan World of Warcraft virtual olami, Tom Boellstorff tomonidan esa Second Life platformasi etnografik jihatdan oʻrganilgan. Olim Gabriella Coleman Debian dasturiy hamjamiyati hamda Anonymous xaktivistlar tarmogʻi yuzasidan etnografik tadqiqotlar olib borgan. Nazariyotchi Nancy Mauro-Flude kompyuter sanʼati va kompyuter submadaniyatlari boʻyicha bevosita kuzatuv asosida etnografik tadqiqotlar olib borgan. Ular qatoriga feminist veb-serverlar hamjamiyatining bir qismi boʻlgan systerserver.net hamda Feminist Internet tarmogʻi kiradi. Eitan Y. Wilf sanʼatkorlar ijodkorligi, raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni tadqiq etgan. Yongming Zhou esa Xitoyda internetning siyosiy ishtirok vositasi sifatida qanday qoʻllanilishini oʻrgangan. Eve M. Zucker va uning hamkorlari ommaviy qirgʻinlar xotirasini raqamli shaklda saqlash jarayoniga oʻtish hamda bu jarayonlarda sunʼiy intellektning shakllanib borayotgan rolini tadqiq qilganlar. Victoria Bernal esa vatani bilan bogʻliq onlayn siyosiy faoliyatda ishtirok etayotgan eritreyaliklar orasida millatchilik va fuqarolik masalalariga oid etnografik tadqiqotlar olib borgan.

Antropologik tadqiqotlar texnologiyalarni ishlab chiquvchilarga ularni foydalanuvchilar ehtiyojlariga moslashtirish va takomillashtirishda yordam berishi mumkin. Avstraliyalik antropolog Genevieve Bell Intel kompaniyasida foydalanuvchi tajribasiga oid keng qamrovli tadqiqotlar olib borgan va bu tadqiqotlar kompaniyaning texnologiyalar, foydalanuvchilar hamda bozor haqidagi yondashuvini shakllantirishga taʼsir koʻrsatgan.

== Etika ==
Onlayn muhitda olib boriladigan tadqiqotlar yangi etik muammolarni yuzaga keltiradi. Amerika Antropologiya assotsiatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan etik koʻrsatmalarga koʻra, muayyan hamjamiyatni oʻrganayotgan antropologlar ushbu hamjamiyatning barcha aʼzolari tadqiqot olib borilayotganidan xabardor boʻlishini hamda tadqiqotchi tomonidan yaratilgan maʼlumotlardan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlishini taʼminlashi lozim. Biroq koʻplab onlayn hamjamiyatlardagi muloqotlar istalgan shaxs tomonidan ochiq oʻqilishi mumkin va ular internetda yillar davomida saqlanib qolishi ehtimoli mavjud. Shu sababli raqamli antropologlar onlayn hamjamiyatlarni oʻzini oshkor qilmasdan kuzatish hamda ochiq elektron arxivlardagi maʼlumotlarni tahlil qilish qay darajada axloqiy jihatdan maqbul ekani masalasida bahs yuritadilar.

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>gomhhg3p8lqvlvt2ysa92esvxgna6ny</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181416</id>
      <parentid>6181415</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T17:19:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divandagi ekspert</username>
        <id>190832</id>
      </contributor>
      <origin>6181416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5083" sha1="l4rk0u4u6ueoluwgj2u99cvfwvhxx1x" xml:space="preserve">{{thr|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Divandagi ekspert|munozara]]) 17:19, 2026-yil 21-iyun (UTC)}}
'''Raqamli antropologiya''' — insonlar va raqamli davr texnologiyalari oʻrtasidagi munosabatlarni antropologik jihatdan oʻrganadigan fan yoʻnalishi. Bu nisbatan yangi soha boʻlgani sababli, turli urgʻularni aks ettiruvchi bir nechta nomlar bilan ham ataladi. Ular qatoriga texnoantropologiya, raqamli etnografiya, kiberantropologiya va virtual antropologiya kiradi.

== Taʼrif va qamrov ==
„Raqamli antropologiya“ atamasidan foydalanadigan antropologlarning aksariyati ushbu tushuncha bilan, avvalo, onlayn va internet texnologiyalarini oʻrganishni nazarda tutadilar. Insonlarning texnologiyalarning yanada kengroq doirasi bilan oʻzaro munosabatlarini oʻrganish esa antropologiyaning boshqa yoʻnalishlari, masalan, kiborg antropologiyasi doirasiga kirishi mumkin.

„Digital Anthropology Group“ Amerika Antropologiya Assotsiatsiyasi tarkibidagi manfaatdor guruhlaridan biri hisoblanadi. DANGning asosiy vazifalari antropologik tadqiqotlarda raqamli texnologiyalardan vosita sifatida foydalanishni targʻib qilish, antropologlarni raqamli platformalar orqali tadqiqot natijalarini almashishga ragʻbatlantirish hamda raqamli hamjamiyatlarni oʻrganish usullarini ishlab chiqishdan iborat.

Kibermakon yoki „virtual dunyo“ning oʻzi ham antropologlar uchun tadqiqot maydoni vazifasini bajarishi mumkin. Bu antropologlarga interaktiv makonlarda yuzaga kelayotgan va kechayotgan ijtimoiy-madaniy hodisalarni kuzatish, tahlil qilish hamda talqin etish imkonini beradi.

Raqamli texnologiyalar yordamida shakllangan milliy va transmilliy hamjamiyatlar oʻziga xos ijtimoiy meʼyorlar, amaliyotlar, anʼanalar, tarixiy rivoyatlar va ular bilan bogʻliq jamoaviy xotirani yaratadi. Shuningdek, bunday hamjamiyatlar migratsiya davrlari, ichki va tashqi nizolar, ehtimol ongsiz ravishda shakllanadigan til xususiyatlari hamda anʼanaviy, geografik jihatdan chegaralangan jamoalarga xos lahjalarga oʻxshash mem lahjalarni ham rivojlantirishi mumkin. Bunday hamjamiyatlarga erkin va ochiq manbali dasturiy taʼminotlar atrofida shakllangan guruhlar, Facebook, X (sobiq Twitter), Instagram, 4chan va Reddit kabi onlayn platformalar hamda ulardagi turli subhamjamiyatlar kiradi. Shuningdek, Anonymous, WikiLeaks va Occupy Movement kabi siyosiy maqsadlar asosida tashkil topgan guruhlar ham shular jumlasidandir.

Bir qator antropolog olimlar virtual dunyolar boʻyicha anʼanaviy etnografik tadqiqotlar olib borganlar. Jumladan, Bonnie Nardi tomonidan World of Warcraft virtual olami, Tom Boellstorff tomonidan esa Second Life platformasi etnografik jihatdan oʻrganilgan. Olim Gabriella Coleman Debian dasturiy hamjamiyati hamda Anonymous xaktivistlar tarmogʻi yuzasidan etnografik tadqiqotlar olib borgan. Nazariyotchi Nancy Mauro-Flude kompyuter sanʼati va kompyuter submadaniyatlari boʻyicha bevosita kuzatuv asosida etnografik tadqiqotlar olib borgan. Ular qatoriga feminist veb-serverlar hamjamiyatining bir qismi boʻlgan systerserver.net hamda Feminist Internet tarmogʻi kiradi. Eitan Y. Wilf sanʼatkorlar ijodkorligi, raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni tadqiq etgan. Yongming Zhou esa Xitoyda internetning siyosiy ishtirok vositasi sifatida qanday qoʻllanilishini oʻrgangan. Eve M. Zucker va uning hamkorlari ommaviy qirgʻinlar xotirasini raqamli shaklda saqlash jarayoniga oʻtish hamda bu jarayonlarda sunʼiy intellektning shakllanib borayotgan rolini tadqiq qilganlar. Victoria Bernal esa vatani bilan bogʻliq onlayn siyosiy faoliyatda ishtirok etayotgan eritreyaliklar orasida millatchilik va fuqarolik masalalariga oid etnografik tadqiqotlar olib borgan.

Antropologik tadqiqotlar texnologiyalarni ishlab chiquvchilarga ularni foydalanuvchilar ehtiyojlariga moslashtirish va takomillashtirishda yordam berishi mumkin. Avstraliyalik antropolog Genevieve Bell Intel kompaniyasida foydalanuvchi tajribasiga oid keng qamrovli tadqiqotlar olib borgan va bu tadqiqotlar kompaniyaning texnologiyalar, foydalanuvchilar hamda bozor haqidagi yondashuvini shakllantirishga taʼsir koʻrsatgan.

== Etika ==
Onlayn muhitda olib boriladigan tadqiqotlar yangi etik muammolarni yuzaga keltiradi. Amerika Antropologiya assotsiatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan etik koʻrsatmalarga koʻra, muayyan hamjamiyatni oʻrganayotgan antropologlar ushbu hamjamiyatning barcha aʼzolari tadqiqot olib borilayotganidan xabardor boʻlishini hamda tadqiqotchi tomonidan yaratilgan maʼlumotlardan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlishini taʼminlashi lozim. Biroq koʻplab onlayn hamjamiyatlardagi muloqotlar istalgan shaxs tomonidan ochiq oʻqilishi mumkin va ular internetda yillar davomida saqlanib qolishi ehtimoli mavjud. Shu sababli raqamli antropologlar onlayn hamjamiyatlarni oʻzini oshkor qilmasdan kuzatish hamda ochiq elektron arxivlardagi maʼlumotlarni tahlil qilish qay darajada axloqiy jihatdan maqbul ekani masalasida bahs yuritadilar.

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>l4rk0u4u6ueoluwgj2u99cvfwvhxx1x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181438</id>
      <parentid>6181416</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T18:40:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divandagi ekspert</username>
        <id>190832</id>
      </contributor>
      <comment>/* Manbalar */</comment>
      <origin>6181438</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5085" sha1="nxgvyi00cusf22bb6dyrlt0nqbo4e6q" xml:space="preserve">{{thr|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Divandagi ekspert|munozara]]) 17:19, 2026-yil 21-iyun (UTC)}}
'''Raqamli antropologiya''' — insonlar va raqamli davr texnologiyalari oʻrtasidagi munosabatlarni antropologik jihatdan oʻrganadigan fan yoʻnalishi. Bu nisbatan yangi soha boʻlgani sababli, turli urgʻularni aks ettiruvchi bir nechta nomlar bilan ham ataladi. Ular qatoriga texnoantropologiya, raqamli etnografiya, kiberantropologiya va virtual antropologiya kiradi.

== Taʼrif va qamrov ==
„Raqamli antropologiya“ atamasidan foydalanadigan antropologlarning aksariyati ushbu tushuncha bilan, avvalo, onlayn va internet texnologiyalarini oʻrganishni nazarda tutadilar. Insonlarning texnologiyalarning yanada kengroq doirasi bilan oʻzaro munosabatlarini oʻrganish esa antropologiyaning boshqa yoʻnalishlari, masalan, kiborg antropologiyasi doirasiga kirishi mumkin.

„Digital Anthropology Group“ Amerika Antropologiya Assotsiatsiyasi tarkibidagi manfaatdor guruhlaridan biri hisoblanadi. DANGning asosiy vazifalari antropologik tadqiqotlarda raqamli texnologiyalardan vosita sifatida foydalanishni targʻib qilish, antropologlarni raqamli platformalar orqali tadqiqot natijalarini almashishga ragʻbatlantirish hamda raqamli hamjamiyatlarni oʻrganish usullarini ishlab chiqishdan iborat.

Kibermakon yoki „virtual dunyo“ning oʻzi ham antropologlar uchun tadqiqot maydoni vazifasini bajarishi mumkin. Bu antropologlarga interaktiv makonlarda yuzaga kelayotgan va kechayotgan ijtimoiy-madaniy hodisalarni kuzatish, tahlil qilish hamda talqin etish imkonini beradi.

Raqamli texnologiyalar yordamida shakllangan milliy va transmilliy hamjamiyatlar oʻziga xos ijtimoiy meʼyorlar, amaliyotlar, anʼanalar, tarixiy rivoyatlar va ular bilan bogʻliq jamoaviy xotirani yaratadi. Shuningdek, bunday hamjamiyatlar migratsiya davrlari, ichki va tashqi nizolar, ehtimol ongsiz ravishda shakllanadigan til xususiyatlari hamda anʼanaviy, geografik jihatdan chegaralangan jamoalarga xos lahjalarga oʻxshash mem lahjalarni ham rivojlantirishi mumkin. Bunday hamjamiyatlarga erkin va ochiq manbali dasturiy taʼminotlar atrofida shakllangan guruhlar, Facebook, X (sobiq Twitter), Instagram, 4chan va Reddit kabi onlayn platformalar hamda ulardagi turli subhamjamiyatlar kiradi. Shuningdek, Anonymous, WikiLeaks va Occupy Movement kabi siyosiy maqsadlar asosida tashkil topgan guruhlar ham shular jumlasidandir.

Bir qator antropolog olimlar virtual dunyolar boʻyicha anʼanaviy etnografik tadqiqotlar olib borganlar. Jumladan, Bonnie Nardi tomonidan World of Warcraft virtual olami, Tom Boellstorff tomonidan esa Second Life platformasi etnografik jihatdan oʻrganilgan. Olim Gabriella Coleman Debian dasturiy hamjamiyati hamda Anonymous xaktivistlar tarmogʻi yuzasidan etnografik tadqiqotlar olib borgan. Nazariyotchi Nancy Mauro-Flude kompyuter sanʼati va kompyuter submadaniyatlari boʻyicha bevosita kuzatuv asosida etnografik tadqiqotlar olib borgan. Ular qatoriga feminist veb-serverlar hamjamiyatining bir qismi boʻlgan systerserver.net hamda Feminist Internet tarmogʻi kiradi. Eitan Y. Wilf sanʼatkorlar ijodkorligi, raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni tadqiq etgan. Yongming Zhou esa Xitoyda internetning siyosiy ishtirok vositasi sifatida qanday qoʻllanilishini oʻrgangan. Eve M. Zucker va uning hamkorlari ommaviy qirgʻinlar xotirasini raqamli shaklda saqlash jarayoniga oʻtish hamda bu jarayonlarda sunʼiy intellektning shakllanib borayotgan rolini tadqiq qilganlar. Victoria Bernal esa vatani bilan bogʻliq onlayn siyosiy faoliyatda ishtirok etayotgan eritreyaliklar orasida millatchilik va fuqarolik masalalariga oid etnografik tadqiqotlar olib borgan.

Antropologik tadqiqotlar texnologiyalarni ishlab chiquvchilarga ularni foydalanuvchilar ehtiyojlariga moslashtirish va takomillashtirishda yordam berishi mumkin. Avstraliyalik antropolog Genevieve Bell Intel kompaniyasida foydalanuvchi tajribasiga oid keng qamrovli tadqiqotlar olib borgan va bu tadqiqotlar kompaniyaning texnologiyalar, foydalanuvchilar hamda bozor haqidagi yondashuvini shakllantirishga taʼsir koʻrsatgan.

== Etika ==
Onlayn muhitda olib boriladigan tadqiqotlar yangi etik muammolarni yuzaga keltiradi. Amerika Antropologiya assotsiatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan etik koʻrsatmalarga koʻra, muayyan hamjamiyatni oʻrganayotgan antropologlar ushbu hamjamiyatning barcha aʼzolari tadqiqot olib borilayotganidan xabardor boʻlishini hamda tadqiqotchi tomonidan yaratilgan maʼlumotlardan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlishini taʼminlashi lozim. Biroq koʻplab onlayn hamjamiyatlardagi muloqotlar istalgan shaxs tomonidan ochiq oʻqilishi mumkin va ular internetda yillar davomida saqlanib qolishi ehtimoli mavjud. Shu sababli raqamli antropologlar onlayn hamjamiyatlarni oʻzini oshkor qilmasdan kuzatish hamda ochiq elektron arxivlardagi maʼlumotlarni tahlil qilish qay darajada axloqiy jihatdan maqbul ekani masalasida bahs yuritadilar.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}</text>
      <sha1>nxgvyi00cusf22bb6dyrlt0nqbo4e6q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181439</id>
      <parentid>6181438</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T18:40:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divandagi ekspert</username>
        <id>190832</id>
      </contributor>
      <origin>6181439</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5725" sha1="6xwhxu4votp4b3lmwdb2dp2ozom3m2d" xml:space="preserve">{{thr|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Divandagi ekspert|munozara]]) 17:19, 2026-yil 21-iyun (UTC)}}
'''Raqamli antropologiya''' — insonlar va raqamli davr texnologiyalari oʻrtasidagi munosabatlarni antropologik jihatdan oʻrganadigan fan yoʻnalishi&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.studyguide.aau.dk/programmes/postgraduate/53203/ | title=Techno-Anthropology course guide | publisher=Aalborg University | access-date=14 March 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | url=http://xirdalium.net/category/anthropology/cyberanthropology/ | title=Cyberanthropology | publisher=Peter Hammer Verlag Gmbh | date=August 2011 | access-date=March 14, 2013 | author=Knorr, Alexander | isbn=978-3779503590}}&lt;/ref&gt;. Bu nisbatan yangi soha boʻlgani sababli, turli urgʻularni aks ettiruvchi bir nechta nomlar bilan ham ataladi. Ular qatoriga texnoantropologiya, raqamli etnografiya, kiberantropologiya va virtual antropologiya kiradi&lt;ref&gt;{{cite book | title=Virtual Anthropology: A guide to a new interdisciplinary field | publisher=Springer |author1=Weber, Gerhard  |author2=Bookstein, Fred | year=2011 | isbn=978-3211486474}}&lt;/ref&gt;.

== Taʼrif va qamrov ==
„Raqamli antropologiya“ atamasidan foydalanadigan antropologlarning aksariyati ushbu tushuncha bilan, avvalo, onlayn va internet texnologiyalarini oʻrganishni nazarda tutadilar. Insonlarning texnologiyalarning yanada kengroq doirasi bilan oʻzaro munosabatlarini oʻrganish esa antropologiyaning boshqa yoʻnalishlari, masalan, kiborg antropologiyasi doirasiga kirishi mumkin.

„Digital Anthropology Group“ Amerika Antropologiya Assotsiatsiyasi tarkibidagi manfaatdor guruhlaridan biri hisoblanadi. DANGning asosiy vazifalari antropologik tadqiqotlarda raqamli texnologiyalardan vosita sifatida foydalanishni targʻib qilish, antropologlarni raqamli platformalar orqali tadqiqot natijalarini almashishga ragʻbatlantirish hamda raqamli hamjamiyatlarni oʻrganish usullarini ishlab chiqishdan iborat.

Kibermakon yoki „virtual dunyo“ning oʻzi ham antropologlar uchun tadqiqot maydoni vazifasini bajarishi mumkin. Bu antropologlarga interaktiv makonlarda yuzaga kelayotgan va kechayotgan ijtimoiy-madaniy hodisalarni kuzatish, tahlil qilish hamda talqin etish imkonini beradi.

Raqamli texnologiyalar yordamida shakllangan milliy va transmilliy hamjamiyatlar oʻziga xos ijtimoiy meʼyorlar, amaliyotlar, anʼanalar, tarixiy rivoyatlar va ular bilan bogʻliq jamoaviy xotirani yaratadi. Shuningdek, bunday hamjamiyatlar migratsiya davrlari, ichki va tashqi nizolar, ehtimol ongsiz ravishda shakllanadigan til xususiyatlari hamda anʼanaviy, geografik jihatdan chegaralangan jamoalarga xos lahjalarga oʻxshash mem lahjalarni ham rivojlantirishi mumkin. Bunday hamjamiyatlarga erkin va ochiq manbali dasturiy taʼminotlar atrofida shakllangan guruhlar, Facebook, X (sobiq Twitter), Instagram, 4chan va Reddit kabi onlayn platformalar hamda ulardagi turli subhamjamiyatlar kiradi. Shuningdek, Anonymous, WikiLeaks va Occupy Movement kabi siyosiy maqsadlar asosida tashkil topgan guruhlar ham shular jumlasidandir.

Bir qator antropolog olimlar virtual dunyolar boʻyicha anʼanaviy etnografik tadqiqotlar olib borganlar. Jumladan, Bonnie Nardi tomonidan World of Warcraft virtual olami, Tom Boellstorff tomonidan esa Second Life platformasi etnografik jihatdan oʻrganilgan. Olim Gabriella Coleman Debian dasturiy hamjamiyati hamda Anonymous xaktivistlar tarmogʻi yuzasidan etnografik tadqiqotlar olib borgan. Nazariyotchi Nancy Mauro-Flude kompyuter sanʼati va kompyuter submadaniyatlari boʻyicha bevosita kuzatuv asosida etnografik tadqiqotlar olib borgan. Ular qatoriga feminist veb-serverlar hamjamiyatining bir qismi boʻlgan systerserver.net hamda Feminist Internet tarmogʻi kiradi. Eitan Y. Wilf sanʼatkorlar ijodkorligi, raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni tadqiq etgan. Yongming Zhou esa Xitoyda internetning siyosiy ishtirok vositasi sifatida qanday qoʻllanilishini oʻrgangan. Eve M. Zucker va uning hamkorlari ommaviy qirgʻinlar xotirasini raqamli shaklda saqlash jarayoniga oʻtish hamda bu jarayonlarda sunʼiy intellektning shakllanib borayotgan rolini tadqiq qilganlar. Victoria Bernal esa vatani bilan bogʻliq onlayn siyosiy faoliyatda ishtirok etayotgan eritreyaliklar orasida millatchilik va fuqarolik masalalariga oid etnografik tadqiqotlar olib borgan.

Antropologik tadqiqotlar texnologiyalarni ishlab chiquvchilarga ularni foydalanuvchilar ehtiyojlariga moslashtirish va takomillashtirishda yordam berishi mumkin. Avstraliyalik antropolog Genevieve Bell Intel kompaniyasida foydalanuvchi tajribasiga oid keng qamrovli tadqiqotlar olib borgan va bu tadqiqotlar kompaniyaning texnologiyalar, foydalanuvchilar hamda bozor haqidagi yondashuvini shakllantirishga taʼsir koʻrsatgan.

== Etika ==
Onlayn muhitda olib boriladigan tadqiqotlar yangi etik muammolarni yuzaga keltiradi. Amerika Antropologiya assotsiatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan etik koʻrsatmalarga koʻra, muayyan hamjamiyatni oʻrganayotgan antropologlar ushbu hamjamiyatning barcha aʼzolari tadqiqot olib borilayotganidan xabardor boʻlishini hamda tadqiqotchi tomonidan yaratilgan maʼlumotlardan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlishini taʼminlashi lozim. Biroq koʻplab onlayn hamjamiyatlardagi muloqotlar istalgan shaxs tomonidan ochiq oʻqilishi mumkin va ular internetda yillar davomida saqlanib qolishi ehtimoli mavjud. Shu sababli raqamli antropologlar onlayn hamjamiyatlarni oʻzini oshkor qilmasdan kuzatish hamda ochiq elektron arxivlardagi maʼlumotlarni tahlil qilish qay darajada axloqiy jihatdan maqbul ekani masalasida bahs yuritadilar.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}</text>
      <sha1>6xwhxu4votp4b3lmwdb2dp2ozom3m2d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181441</id>
      <parentid>6181439</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T18:48:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divandagi ekspert</username>
        <id>190832</id>
      </contributor>
      <comment>/* Taʼrif va qamrov */</comment>
      <origin>6181441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10668" sha1="l0qpaxufljmlbpyb0mbgv0k08wvtgpr" xml:space="preserve">{{thr|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Divandagi ekspert|munozara]]) 17:19, 2026-yil 21-iyun (UTC)}}
'''Raqamli antropologiya''' — insonlar va raqamli davr texnologiyalari oʻrtasidagi munosabatlarni antropologik jihatdan oʻrganadigan fan yoʻnalishi&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.studyguide.aau.dk/programmes/postgraduate/53203/ | title=Techno-Anthropology course guide | publisher=Aalborg University | access-date=14 March 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | url=http://xirdalium.net/category/anthropology/cyberanthropology/ | title=Cyberanthropology | publisher=Peter Hammer Verlag Gmbh | date=August 2011 | access-date=March 14, 2013 | author=Knorr, Alexander | isbn=978-3779503590}}&lt;/ref&gt;. Bu nisbatan yangi soha boʻlgani sababli, turli urgʻularni aks ettiruvchi bir nechta nomlar bilan ham ataladi. Ular qatoriga texnoantropologiya, raqamli etnografiya, kiberantropologiya va virtual antropologiya kiradi&lt;ref&gt;{{cite book | title=Virtual Anthropology: A guide to a new interdisciplinary field | publisher=Springer |author1=Weber, Gerhard  |author2=Bookstein, Fred | year=2011 | isbn=978-3211486474}}&lt;/ref&gt;.

== Taʼrif va qamrov ==
„Raqamli antropologiya“ atamasidan foydalanadigan antropologlarning aksariyati ushbu tushuncha bilan, avvalo, onlayn va internet texnologiyalarini oʻrganishni nazarda tutadilar. Insonlarning texnologiyalarning yanada kengroq doirasi bilan oʻzaro munosabatlarini oʻrganish esa antropologiyaning boshqa yoʻnalishlari, masalan, [[kiborg antropologiyasi]] doirasiga kirishi mumkin.

„Digital Anthropology Group“ [[Amerika Antropologiya Assotsiatsiyasi]] tarkibidagi manfaatdor guruhlaridan biri hisoblanadi. DANGning asosiy vazifalari antropologik tadqiqotlarda raqamli texnologiyalardan vosita sifatida foydalanishni targʻib qilish, antropologlarni raqamli platformalar orqali tadqiqot natijalarini almashishga ragʻbatlantirish hamda raqamli hamjamiyatlarni oʻrganish usullarini ishlab chiqishdan iborat.

[[Kibermakon]] yoki „virtual dunyo“ning oʻzi ham antropologlar uchun tadqiqot maydoni vazifasini bajarishi mumkin. Bu antropologlarga interaktiv makonlarda yuzaga kelayotgan va kechayotgan ijtimoiy-madaniy hodisalarni kuzatish, tahlil qilish hamda talqin etish imkonini beradi.

Raqamli texnologiyalar yordamida shakllangan milliy va transmilliy hamjamiyatlar oʻziga xos ijtimoiy meʼyorlar, amaliyotlar, anʼanalar, tarixiy rivoyatlar va ular bilan bogʻliq [[jamoaviy xotira]]ni yaratadi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book |last1=Zucker |first1=Eve Monique |title=Mass Violence and Memory in the Digital Age: memorialization unmoored |last2=Simon |first2=David J. |publisher=Palgrave Macmillan Memory Studies |year=2020 |isbn=978-3-030-39395-3}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, bunday hamjamiyatlar migratsiya davrlari, ichki va tashqi nizolar, ehtimol ongsiz ravishda shakllanadigan til xususiyatlari hamda anʼanaviy, geografik jihatdan chegaralangan jamoalarga xos lahjalarga oʻxshash [[mem]] lahjalarni ham rivojlantirishi mumkin&lt;ref&gt;{{cite journal |url=http://www.epjdatascience.com/content/2/1/3 |title=Word usage mirrors community structure in the online social network Twitter |journal=[[European Physical Journal|EPJ Data Science]] |date=25 February 2013|doi=10.1140/epjds15 |last1=Bryden |first1=John |last2=Funk |first2=Sebastian |last3=Jansen |first3=Vincent AA |volume=2 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Rodrigues |first=Jason |date=15 March 2013 |title=Twitter users forming tribes with own language, tweet analysis shows |url=https://www.theguardian.com/news/datablog/2013/mar/15/twitter-users-tribes-language-analysis-tweets |work=The Guardian}}&lt;/ref&gt;. Bunday hamjamiyatlarga [[Erkin va ochiq kodli dastur|erkin va ochiq manbali dasturiy taʼminotlar]] atrofida shakllangan guruhlar, [[Facebook]], X (avvalgi Twitter), Instagram, [[4chan]] va [[Reddit]] kabi onlayn platformalar hamda ulardagi turli subhamjamiyatlar kiradi. Shuningdek, [[Anonymous]], [[WikiLeaks]] va [[Occupy Movement]] kabi siyosiy maqsadlar asosida tashkil topgan guruhlar ham shular jumlasidandir&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Abstract of 'The social construction of freedom in free and open source software: Hackers, ethics, and the liberal tradition' |url=http://flosshub.org/node/43 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201131803/https://flosshub.org/node/43 |archive-date=1 December 2017 |access-date=11 March 2013 |publisher=FlossHub}}&lt;/ref&gt;.

Bir qator antropolog olimlar virtual dunyolar boʻyicha anʼanaviy etnografik tadqiqotlar olib borganlar. Jumladan, [[Bonnie Nardi]] tomonidan [[World of Warcraft]] virtual olami&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nardi, Bonnie |title=My Life as a Night Elf Priest: An Anthropological Account of World of Warcraft |publisher=University of Michigan Press |year=2010 |isbn=978-0472050987}}&lt;/ref&gt;, [[Tom Boellstorff]] tomonidan esa [[Second Life]] platformasi etnografik jihatdan oʻrganilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Boellstorff, Tom |title=Coming of Age in Second Life: An Anthropologist Explores the Virtually Human |publisher=Princeton University Press |year=2010 |isbn=978-0691146270}}&lt;/ref&gt;. Olim [[Gabriella Coleman]] [[Debian]] dasturiy hamjamiyati hamda Anonymous [[Xaktivizm|xaktivistlar]] tarmogʻi yuzasidan etnografik tadqiqotlar olib borgan&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Coleman |first=Gabriella |date=2010 |title=The Hacker Conference: A Ritual Condensation and Celebration of a Lifeworld |url=https://www.jstor.org/stable/20638699 |journal=Anthropological Quarterly |volume=83 |issue=1 |pages=47–72 |doi=10.1353/anq.0.0112 |issn=0003-5491 |jstor=20638699 |s2cid=142356750|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Coleman |first=G. |url=https://ashkanyeganeh.com/wp-content/uploads/2020/03/hacker-hoaxer-whistleblower-spy.pdf |title=Hacker, hoaxer, whistleblower, spy: The many faces of Anonymous |publisher=Verso Books |year=2014}}&lt;/ref&gt;. Nazariyotchi [[Nancy Mauro-Flude]] kompyuter sanʼati va kompyuter submadaniyatlari boʻyicha bevosita kuzatuv asosida etnografik tadqiqotlar olib borgan. Ular qatoriga feminist veb-serverlar hamjamiyatining bir qismi boʻlgan systerserver.net hamda Feminist Internet tarmogʻi kiradi&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Mauro-Flude |first=Nancy |date=2022 |title=A feminist server stack |journal=Codesign |volume=18 |issue=1 |pages=48–62 |doi=10.1080/15710882.2021.2021243 |issn=1571-0882 |s2cid=245719879}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Mauro-Flude |first=Nancy |date=2021 |title=Chthonian Feminist Internet Theory for the twenty first century |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10304312.2021.1983260 |journal=Continuum: Journal of Media and Cultural Studies |volume=35 |issue=1 |pages=788–804 |doi=10.1080/10304312.2021.1983260 |issn=1469-3666 |s2cid=244577481|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;. Eitan Y. Wilf sanʼatkorlar ijodkorligi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Prof. Eitan Wilf |url=https://en.sociology.huji.ac.il/people/eitan-wilf-0 |website=The Hebrew University of Jerusalem |department=The Department of Sociology and Anthropology}}&lt;/ref&gt;, raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni tadqiq etgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Wilf |first=Eitan Y. |url=https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/I/bo204347675.html |title=The Inspiration Machine: Computational Creativity in Poetry and Jazz |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago, IL |language=en}}&lt;/ref&gt;. Yongming Zhou esa Xitoyda internetning siyosiy ishtirok vositasi sifatida qanday qoʻllanilishini oʻrgangan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Zhou |first=Yongming |url=https://www.sup.org/books/title/?id=8006 |title=Historicizing Online Politics: Telegraphy, the Internet, and Political Participation in China |date=2006 |publisher=Stanford University Press |isbn=978-0-8047-5127-8 |location=Stanford}}&lt;/ref&gt;. Eve M. Zucker va uning hamkorlari ommaviy qirgʻinlar xotirasini raqamli shaklda saqlash jarayoniga oʻtish hamda bu jarayonlarda sunʼiy intellektning shakllanib borayotgan rolini tadqiq qilganlar&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Makhortykh |first1=Mykola |last2=Zucker |first2=Eve M. |last3=Simon |first3=David J. |last4=Bultmann |first4=Daniel |last5=Ulloa |first5=Roberto |date=2023-07-18 |title=Shall androids dream of genocides? How generative AI can change the future of memorialization of mass atrocities |url=https://doi.org/10.1007/s44163-023-00072-6 |journal=Discover Artificial Intelligence |language=en |volume=3 |issue=1 |pages=28 |arxiv=2305.14358 |doi=10.1007/s44163-023-00072-6 |issn=2731-0809}}&lt;/ref&gt;. [[Victoria Bernal]] esa vatani bilan bogʻliq onlayn siyosiy faoliyatda ishtirok etayotgan eritreyaliklar orasida millatchilik va fuqarolik masalalariga oid etnografik tadqiqotlar olib borgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bernal |first=Victoria |url=https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/N/bo18221277.html |title=Nation as Network: Diaspora, Cyberspace, and Citizenship |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago, IL |language=en}}&lt;/ref&gt; .

Antropologik tadqiqotlar texnologiyalarni ishlab chiquvchilarga ularni foydalanuvchilar ehtiyojlariga moslashtirish va takomillashtirishda yordam berishi mumkin. Avstraliyalik antropolog [[Genevieve Bell]] Intel kompaniyasida foydalanuvchi tajribasiga oid keng qamrovli tadqiqotlar olib borgan va bu tadqiqotlar kompaniyaning texnologiyalar, foydalanuvchilar hamda bozor haqidagi yondashuvini shakllantirishga taʼsir koʻrsatgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Intel's cultural anthropologist |url=https://money.cnn.com/2010/09/20/technology/intel_anthropologist.fortune/index.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20100922195208/http://money.cnn.com/2010/09/20/technology/intel_anthropologist.fortune/index.htm|url-status=dead|archive-date=September 22, 2010}}&lt;/ref&gt;.

== Etika ==
Onlayn muhitda olib boriladigan tadqiqotlar yangi etik muammolarni yuzaga keltiradi. Amerika Antropologiya assotsiatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan etik koʻrsatmalarga koʻra, muayyan hamjamiyatni oʻrganayotgan antropologlar ushbu hamjamiyatning barcha aʼzolari tadqiqot olib borilayotganidan xabardor boʻlishini hamda tadqiqotchi tomonidan yaratilgan maʼlumotlardan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlishini taʼminlashi lozim. Biroq koʻplab onlayn hamjamiyatlardagi muloqotlar istalgan shaxs tomonidan ochiq oʻqilishi mumkin va ular internetda yillar davomida saqlanib qolishi ehtimoli mavjud. Shu sababli raqamli antropologlar onlayn hamjamiyatlarni oʻzini oshkor qilmasdan kuzatish hamda ochiq elektron arxivlardagi maʼlumotlarni tahlil qilish qay darajada axloqiy jihatdan maqbul ekani masalasida bahs yuritadilar.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}</text>
      <sha1>l0qpaxufljmlbpyb0mbgv0k08wvtgpr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181442</id>
      <parentid>6181441</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T18:49:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divandagi ekspert</username>
        <id>190832</id>
      </contributor>
      <comment>/* Etika */</comment>
      <origin>6181442</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10832" sha1="qdulu1ver4nhzh06qar3j4xnpebo1bq" xml:space="preserve">{{thr|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Divandagi ekspert|munozara]]) 17:19, 2026-yil 21-iyun (UTC)}}
'''Raqamli antropologiya''' — insonlar va raqamli davr texnologiyalari oʻrtasidagi munosabatlarni antropologik jihatdan oʻrganadigan fan yoʻnalishi&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.studyguide.aau.dk/programmes/postgraduate/53203/ | title=Techno-Anthropology course guide | publisher=Aalborg University | access-date=14 March 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | url=http://xirdalium.net/category/anthropology/cyberanthropology/ | title=Cyberanthropology | publisher=Peter Hammer Verlag Gmbh | date=August 2011 | access-date=March 14, 2013 | author=Knorr, Alexander | isbn=978-3779503590}}&lt;/ref&gt;. Bu nisbatan yangi soha boʻlgani sababli, turli urgʻularni aks ettiruvchi bir nechta nomlar bilan ham ataladi. Ular qatoriga texnoantropologiya, raqamli etnografiya, kiberantropologiya va virtual antropologiya kiradi&lt;ref&gt;{{cite book | title=Virtual Anthropology: A guide to a new interdisciplinary field | publisher=Springer |author1=Weber, Gerhard  |author2=Bookstein, Fred | year=2011 | isbn=978-3211486474}}&lt;/ref&gt;.

== Taʼrif va qamrov ==
„Raqamli antropologiya“ atamasidan foydalanadigan antropologlarning aksariyati ushbu tushuncha bilan, avvalo, onlayn va internet texnologiyalarini oʻrganishni nazarda tutadilar. Insonlarning texnologiyalarning yanada kengroq doirasi bilan oʻzaro munosabatlarini oʻrganish esa antropologiyaning boshqa yoʻnalishlari, masalan, [[kiborg antropologiyasi]] doirasiga kirishi mumkin.

„Digital Anthropology Group“ [[Amerika Antropologiya Assotsiatsiyasi]] tarkibidagi manfaatdor guruhlaridan biri hisoblanadi. DANGning asosiy vazifalari antropologik tadqiqotlarda raqamli texnologiyalardan vosita sifatida foydalanishni targʻib qilish, antropologlarni raqamli platformalar orqali tadqiqot natijalarini almashishga ragʻbatlantirish hamda raqamli hamjamiyatlarni oʻrganish usullarini ishlab chiqishdan iborat.

[[Kibermakon]] yoki „virtual dunyo“ning oʻzi ham antropologlar uchun tadqiqot maydoni vazifasini bajarishi mumkin. Bu antropologlarga interaktiv makonlarda yuzaga kelayotgan va kechayotgan ijtimoiy-madaniy hodisalarni kuzatish, tahlil qilish hamda talqin etish imkonini beradi.

Raqamli texnologiyalar yordamida shakllangan milliy va transmilliy hamjamiyatlar oʻziga xos ijtimoiy meʼyorlar, amaliyotlar, anʼanalar, tarixiy rivoyatlar va ular bilan bogʻliq [[jamoaviy xotira]]ni yaratadi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book |last1=Zucker |first1=Eve Monique |title=Mass Violence and Memory in the Digital Age: memorialization unmoored |last2=Simon |first2=David J. |publisher=Palgrave Macmillan Memory Studies |year=2020 |isbn=978-3-030-39395-3}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, bunday hamjamiyatlar migratsiya davrlari, ichki va tashqi nizolar, ehtimol ongsiz ravishda shakllanadigan til xususiyatlari hamda anʼanaviy, geografik jihatdan chegaralangan jamoalarga xos lahjalarga oʻxshash [[mem]] lahjalarni ham rivojlantirishi mumkin&lt;ref&gt;{{cite journal |url=http://www.epjdatascience.com/content/2/1/3 |title=Word usage mirrors community structure in the online social network Twitter |journal=[[European Physical Journal|EPJ Data Science]] |date=25 February 2013|doi=10.1140/epjds15 |last1=Bryden |first1=John |last2=Funk |first2=Sebastian |last3=Jansen |first3=Vincent AA |volume=2 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Rodrigues |first=Jason |date=15 March 2013 |title=Twitter users forming tribes with own language, tweet analysis shows |url=https://www.theguardian.com/news/datablog/2013/mar/15/twitter-users-tribes-language-analysis-tweets |work=The Guardian}}&lt;/ref&gt;. Bunday hamjamiyatlarga [[Erkin va ochiq kodli dastur|erkin va ochiq manbali dasturiy taʼminotlar]] atrofida shakllangan guruhlar, [[Facebook]], X (avvalgi Twitter), Instagram, [[4chan]] va [[Reddit]] kabi onlayn platformalar hamda ulardagi turli subhamjamiyatlar kiradi. Shuningdek, [[Anonymous]], [[WikiLeaks]] va [[Occupy Movement]] kabi siyosiy maqsadlar asosida tashkil topgan guruhlar ham shular jumlasidandir&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Abstract of 'The social construction of freedom in free and open source software: Hackers, ethics, and the liberal tradition' |url=http://flosshub.org/node/43 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201131803/https://flosshub.org/node/43 |archive-date=1 December 2017 |access-date=11 March 2013 |publisher=FlossHub}}&lt;/ref&gt;.

Bir qator antropolog olimlar virtual dunyolar boʻyicha anʼanaviy etnografik tadqiqotlar olib borganlar. Jumladan, [[Bonnie Nardi]] tomonidan [[World of Warcraft]] virtual olami&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nardi, Bonnie |title=My Life as a Night Elf Priest: An Anthropological Account of World of Warcraft |publisher=University of Michigan Press |year=2010 |isbn=978-0472050987}}&lt;/ref&gt;, [[Tom Boellstorff]] tomonidan esa [[Second Life]] platformasi etnografik jihatdan oʻrganilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Boellstorff, Tom |title=Coming of Age in Second Life: An Anthropologist Explores the Virtually Human |publisher=Princeton University Press |year=2010 |isbn=978-0691146270}}&lt;/ref&gt;. Olim [[Gabriella Coleman]] [[Debian]] dasturiy hamjamiyati hamda Anonymous [[Xaktivizm|xaktivistlar]] tarmogʻi yuzasidan etnografik tadqiqotlar olib borgan&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Coleman |first=Gabriella |date=2010 |title=The Hacker Conference: A Ritual Condensation and Celebration of a Lifeworld |url=https://www.jstor.org/stable/20638699 |journal=Anthropological Quarterly |volume=83 |issue=1 |pages=47–72 |doi=10.1353/anq.0.0112 |issn=0003-5491 |jstor=20638699 |s2cid=142356750|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Coleman |first=G. |url=https://ashkanyeganeh.com/wp-content/uploads/2020/03/hacker-hoaxer-whistleblower-spy.pdf |title=Hacker, hoaxer, whistleblower, spy: The many faces of Anonymous |publisher=Verso Books |year=2014}}&lt;/ref&gt;. Nazariyotchi [[Nancy Mauro-Flude]] kompyuter sanʼati va kompyuter submadaniyatlari boʻyicha bevosita kuzatuv asosida etnografik tadqiqotlar olib borgan. Ular qatoriga feminist veb-serverlar hamjamiyatining bir qismi boʻlgan systerserver.net hamda Feminist Internet tarmogʻi kiradi&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Mauro-Flude |first=Nancy |date=2022 |title=A feminist server stack |journal=Codesign |volume=18 |issue=1 |pages=48–62 |doi=10.1080/15710882.2021.2021243 |issn=1571-0882 |s2cid=245719879}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Mauro-Flude |first=Nancy |date=2021 |title=Chthonian Feminist Internet Theory for the twenty first century |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10304312.2021.1983260 |journal=Continuum: Journal of Media and Cultural Studies |volume=35 |issue=1 |pages=788–804 |doi=10.1080/10304312.2021.1983260 |issn=1469-3666 |s2cid=244577481|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;. Eitan Y. Wilf sanʼatkorlar ijodkorligi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Prof. Eitan Wilf |url=https://en.sociology.huji.ac.il/people/eitan-wilf-0 |website=The Hebrew University of Jerusalem |department=The Department of Sociology and Anthropology}}&lt;/ref&gt;, raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni tadqiq etgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Wilf |first=Eitan Y. |url=https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/I/bo204347675.html |title=The Inspiration Machine: Computational Creativity in Poetry and Jazz |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago, IL |language=en}}&lt;/ref&gt;. Yongming Zhou esa Xitoyda internetning siyosiy ishtirok vositasi sifatida qanday qoʻllanilishini oʻrgangan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Zhou |first=Yongming |url=https://www.sup.org/books/title/?id=8006 |title=Historicizing Online Politics: Telegraphy, the Internet, and Political Participation in China |date=2006 |publisher=Stanford University Press |isbn=978-0-8047-5127-8 |location=Stanford}}&lt;/ref&gt;. Eve M. Zucker va uning hamkorlari ommaviy qirgʻinlar xotirasini raqamli shaklda saqlash jarayoniga oʻtish hamda bu jarayonlarda sunʼiy intellektning shakllanib borayotgan rolini tadqiq qilganlar&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Makhortykh |first1=Mykola |last2=Zucker |first2=Eve M. |last3=Simon |first3=David J. |last4=Bultmann |first4=Daniel |last5=Ulloa |first5=Roberto |date=2023-07-18 |title=Shall androids dream of genocides? How generative AI can change the future of memorialization of mass atrocities |url=https://doi.org/10.1007/s44163-023-00072-6 |journal=Discover Artificial Intelligence |language=en |volume=3 |issue=1 |pages=28 |arxiv=2305.14358 |doi=10.1007/s44163-023-00072-6 |issn=2731-0809}}&lt;/ref&gt;. [[Victoria Bernal]] esa vatani bilan bogʻliq onlayn siyosiy faoliyatda ishtirok etayotgan eritreyaliklar orasida millatchilik va fuqarolik masalalariga oid etnografik tadqiqotlar olib borgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bernal |first=Victoria |url=https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/N/bo18221277.html |title=Nation as Network: Diaspora, Cyberspace, and Citizenship |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago, IL |language=en}}&lt;/ref&gt; .

Antropologik tadqiqotlar texnologiyalarni ishlab chiquvchilarga ularni foydalanuvchilar ehtiyojlariga moslashtirish va takomillashtirishda yordam berishi mumkin. Avstraliyalik antropolog [[Genevieve Bell]] Intel kompaniyasida foydalanuvchi tajribasiga oid keng qamrovli tadqiqotlar olib borgan va bu tadqiqotlar kompaniyaning texnologiyalar, foydalanuvchilar hamda bozor haqidagi yondashuvini shakllantirishga taʼsir koʻrsatgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Intel's cultural anthropologist |url=https://money.cnn.com/2010/09/20/technology/intel_anthropologist.fortune/index.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20100922195208/http://money.cnn.com/2010/09/20/technology/intel_anthropologist.fortune/index.htm|url-status=dead|archive-date=September 22, 2010}}&lt;/ref&gt;.

== Etika ==
Onlayn muhitda olib boriladigan tadqiqotlar yangi etik muammolarni yuzaga keltiradi. Amerika Antropologiya assotsiatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan etik koʻrsatmalarga koʻra, muayyan hamjamiyatni oʻrganayotgan antropologlar ushbu hamjamiyatning barcha aʼzolari tadqiqot olib borilayotganidan xabardor boʻlishini hamda tadqiqotchi tomonidan yaratilgan maʼlumotlardan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlishini taʼminlashi lozim. Biroq koʻplab onlayn hamjamiyatlardagi muloqotlar istalgan shaxs tomonidan ochiq oʻqilishi mumkin va ular internetda yillar davomida saqlanib qolishi ehtimoli mavjud. Shu sababli raqamli antropologlar onlayn hamjamiyatlarni oʻzini oshkor qilmasdan kuzatish hamda ochiq elektron arxivlardagi maʼlumotlarni tahlil qilish qay darajada axloqiy jihatdan maqbul ekani masalasida bahs yuritadilar&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Varis|first=Piia|year=2014|title=Digital Ethnography|journal=Tilburg Papers in Cultural Studies|pages=1–21|via=Tilburg University}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}</text>
      <sha1>qdulu1ver4nhzh06qar3j4xnpebo1bq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181443</id>
      <parentid>6181442</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T18:49:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divandagi ekspert</username>
        <id>190832</id>
      </contributor>
      <comment>/* Manbalar */</comment>
      <origin>6181443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14325" sha1="rrirrin63hahwzgdaomqehyy7blydpl" xml:space="preserve">{{thr|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Divandagi ekspert|munozara]]) 17:19, 2026-yil 21-iyun (UTC)}}
'''Raqamli antropologiya''' — insonlar va raqamli davr texnologiyalari oʻrtasidagi munosabatlarni antropologik jihatdan oʻrganadigan fan yoʻnalishi&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.studyguide.aau.dk/programmes/postgraduate/53203/ | title=Techno-Anthropology course guide | publisher=Aalborg University | access-date=14 March 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | url=http://xirdalium.net/category/anthropology/cyberanthropology/ | title=Cyberanthropology | publisher=Peter Hammer Verlag Gmbh | date=August 2011 | access-date=March 14, 2013 | author=Knorr, Alexander | isbn=978-3779503590}}&lt;/ref&gt;. Bu nisbatan yangi soha boʻlgani sababli, turli urgʻularni aks ettiruvchi bir nechta nomlar bilan ham ataladi. Ular qatoriga texnoantropologiya, raqamli etnografiya, kiberantropologiya va virtual antropologiya kiradi&lt;ref&gt;{{cite book | title=Virtual Anthropology: A guide to a new interdisciplinary field | publisher=Springer |author1=Weber, Gerhard  |author2=Bookstein, Fred | year=2011 | isbn=978-3211486474}}&lt;/ref&gt;.

== Taʼrif va qamrov ==
„Raqamli antropologiya“ atamasidan foydalanadigan antropologlarning aksariyati ushbu tushuncha bilan, avvalo, onlayn va internet texnologiyalarini oʻrganishni nazarda tutadilar. Insonlarning texnologiyalarning yanada kengroq doirasi bilan oʻzaro munosabatlarini oʻrganish esa antropologiyaning boshqa yoʻnalishlari, masalan, [[kiborg antropologiyasi]] doirasiga kirishi mumkin.

„Digital Anthropology Group“ [[Amerika Antropologiya Assotsiatsiyasi]] tarkibidagi manfaatdor guruhlaridan biri hisoblanadi. DANGning asosiy vazifalari antropologik tadqiqotlarda raqamli texnologiyalardan vosita sifatida foydalanishni targʻib qilish, antropologlarni raqamli platformalar orqali tadqiqot natijalarini almashishga ragʻbatlantirish hamda raqamli hamjamiyatlarni oʻrganish usullarini ishlab chiqishdan iborat.

[[Kibermakon]] yoki „virtual dunyo“ning oʻzi ham antropologlar uchun tadqiqot maydoni vazifasini bajarishi mumkin. Bu antropologlarga interaktiv makonlarda yuzaga kelayotgan va kechayotgan ijtimoiy-madaniy hodisalarni kuzatish, tahlil qilish hamda talqin etish imkonini beradi.

Raqamli texnologiyalar yordamida shakllangan milliy va transmilliy hamjamiyatlar oʻziga xos ijtimoiy meʼyorlar, amaliyotlar, anʼanalar, tarixiy rivoyatlar va ular bilan bogʻliq [[jamoaviy xotira]]ni yaratadi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book |last1=Zucker |first1=Eve Monique |title=Mass Violence and Memory in the Digital Age: memorialization unmoored |last2=Simon |first2=David J. |publisher=Palgrave Macmillan Memory Studies |year=2020 |isbn=978-3-030-39395-3}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, bunday hamjamiyatlar migratsiya davrlari, ichki va tashqi nizolar, ehtimol ongsiz ravishda shakllanadigan til xususiyatlari hamda anʼanaviy, geografik jihatdan chegaralangan jamoalarga xos lahjalarga oʻxshash [[mem]] lahjalarni ham rivojlantirishi mumkin&lt;ref&gt;{{cite journal |url=http://www.epjdatascience.com/content/2/1/3 |title=Word usage mirrors community structure in the online social network Twitter |journal=[[European Physical Journal|EPJ Data Science]] |date=25 February 2013|doi=10.1140/epjds15 |last1=Bryden |first1=John |last2=Funk |first2=Sebastian |last3=Jansen |first3=Vincent AA |volume=2 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Rodrigues |first=Jason |date=15 March 2013 |title=Twitter users forming tribes with own language, tweet analysis shows |url=https://www.theguardian.com/news/datablog/2013/mar/15/twitter-users-tribes-language-analysis-tweets |work=The Guardian}}&lt;/ref&gt;. Bunday hamjamiyatlarga [[Erkin va ochiq kodli dastur|erkin va ochiq manbali dasturiy taʼminotlar]] atrofida shakllangan guruhlar, [[Facebook]], X (avvalgi Twitter), Instagram, [[4chan]] va [[Reddit]] kabi onlayn platformalar hamda ulardagi turli subhamjamiyatlar kiradi. Shuningdek, [[Anonymous]], [[WikiLeaks]] va [[Occupy Movement]] kabi siyosiy maqsadlar asosida tashkil topgan guruhlar ham shular jumlasidandir&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Abstract of 'The social construction of freedom in free and open source software: Hackers, ethics, and the liberal tradition' |url=http://flosshub.org/node/43 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201131803/https://flosshub.org/node/43 |archive-date=1 December 2017 |access-date=11 March 2013 |publisher=FlossHub}}&lt;/ref&gt;.

Bir qator antropolog olimlar virtual dunyolar boʻyicha anʼanaviy etnografik tadqiqotlar olib borganlar. Jumladan, [[Bonnie Nardi]] tomonidan [[World of Warcraft]] virtual olami&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nardi, Bonnie |title=My Life as a Night Elf Priest: An Anthropological Account of World of Warcraft |publisher=University of Michigan Press |year=2010 |isbn=978-0472050987}}&lt;/ref&gt;, [[Tom Boellstorff]] tomonidan esa [[Second Life]] platformasi etnografik jihatdan oʻrganilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Boellstorff, Tom |title=Coming of Age in Second Life: An Anthropologist Explores the Virtually Human |publisher=Princeton University Press |year=2010 |isbn=978-0691146270}}&lt;/ref&gt;. Olim [[Gabriella Coleman]] [[Debian]] dasturiy hamjamiyati hamda Anonymous [[Xaktivizm|xaktivistlar]] tarmogʻi yuzasidan etnografik tadqiqotlar olib borgan&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Coleman |first=Gabriella |date=2010 |title=The Hacker Conference: A Ritual Condensation and Celebration of a Lifeworld |url=https://www.jstor.org/stable/20638699 |journal=Anthropological Quarterly |volume=83 |issue=1 |pages=47–72 |doi=10.1353/anq.0.0112 |issn=0003-5491 |jstor=20638699 |s2cid=142356750|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Coleman |first=G. |url=https://ashkanyeganeh.com/wp-content/uploads/2020/03/hacker-hoaxer-whistleblower-spy.pdf |title=Hacker, hoaxer, whistleblower, spy: The many faces of Anonymous |publisher=Verso Books |year=2014}}&lt;/ref&gt;. Nazariyotchi [[Nancy Mauro-Flude]] kompyuter sanʼati va kompyuter submadaniyatlari boʻyicha bevosita kuzatuv asosida etnografik tadqiqotlar olib borgan. Ular qatoriga feminist veb-serverlar hamjamiyatining bir qismi boʻlgan systerserver.net hamda Feminist Internet tarmogʻi kiradi&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Mauro-Flude |first=Nancy |date=2022 |title=A feminist server stack |journal=Codesign |volume=18 |issue=1 |pages=48–62 |doi=10.1080/15710882.2021.2021243 |issn=1571-0882 |s2cid=245719879}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Mauro-Flude |first=Nancy |date=2021 |title=Chthonian Feminist Internet Theory for the twenty first century |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10304312.2021.1983260 |journal=Continuum: Journal of Media and Cultural Studies |volume=35 |issue=1 |pages=788–804 |doi=10.1080/10304312.2021.1983260 |issn=1469-3666 |s2cid=244577481|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;. Eitan Y. Wilf sanʼatkorlar ijodkorligi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Prof. Eitan Wilf |url=https://en.sociology.huji.ac.il/people/eitan-wilf-0 |website=The Hebrew University of Jerusalem |department=The Department of Sociology and Anthropology}}&lt;/ref&gt;, raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni tadqiq etgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Wilf |first=Eitan Y. |url=https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/I/bo204347675.html |title=The Inspiration Machine: Computational Creativity in Poetry and Jazz |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago, IL |language=en}}&lt;/ref&gt;. Yongming Zhou esa Xitoyda internetning siyosiy ishtirok vositasi sifatida qanday qoʻllanilishini oʻrgangan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Zhou |first=Yongming |url=https://www.sup.org/books/title/?id=8006 |title=Historicizing Online Politics: Telegraphy, the Internet, and Political Participation in China |date=2006 |publisher=Stanford University Press |isbn=978-0-8047-5127-8 |location=Stanford}}&lt;/ref&gt;. Eve M. Zucker va uning hamkorlari ommaviy qirgʻinlar xotirasini raqamli shaklda saqlash jarayoniga oʻtish hamda bu jarayonlarda sunʼiy intellektning shakllanib borayotgan rolini tadqiq qilganlar&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Makhortykh |first1=Mykola |last2=Zucker |first2=Eve M. |last3=Simon |first3=David J. |last4=Bultmann |first4=Daniel |last5=Ulloa |first5=Roberto |date=2023-07-18 |title=Shall androids dream of genocides? How generative AI can change the future of memorialization of mass atrocities |url=https://doi.org/10.1007/s44163-023-00072-6 |journal=Discover Artificial Intelligence |language=en |volume=3 |issue=1 |pages=28 |arxiv=2305.14358 |doi=10.1007/s44163-023-00072-6 |issn=2731-0809}}&lt;/ref&gt;. [[Victoria Bernal]] esa vatani bilan bogʻliq onlayn siyosiy faoliyatda ishtirok etayotgan eritreyaliklar orasida millatchilik va fuqarolik masalalariga oid etnografik tadqiqotlar olib borgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bernal |first=Victoria |url=https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/N/bo18221277.html |title=Nation as Network: Diaspora, Cyberspace, and Citizenship |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago, IL |language=en}}&lt;/ref&gt; .

Antropologik tadqiqotlar texnologiyalarni ishlab chiquvchilarga ularni foydalanuvchilar ehtiyojlariga moslashtirish va takomillashtirishda yordam berishi mumkin. Avstraliyalik antropolog [[Genevieve Bell]] Intel kompaniyasida foydalanuvchi tajribasiga oid keng qamrovli tadqiqotlar olib borgan va bu tadqiqotlar kompaniyaning texnologiyalar, foydalanuvchilar hamda bozor haqidagi yondashuvini shakllantirishga taʼsir koʻrsatgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Intel's cultural anthropologist |url=https://money.cnn.com/2010/09/20/technology/intel_anthropologist.fortune/index.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20100922195208/http://money.cnn.com/2010/09/20/technology/intel_anthropologist.fortune/index.htm|url-status=dead|archive-date=September 22, 2010}}&lt;/ref&gt;.

== Etika ==
Onlayn muhitda olib boriladigan tadqiqotlar yangi etik muammolarni yuzaga keltiradi. Amerika Antropologiya assotsiatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan etik koʻrsatmalarga koʻra, muayyan hamjamiyatni oʻrganayotgan antropologlar ushbu hamjamiyatning barcha aʼzolari tadqiqot olib borilayotganidan xabardor boʻlishini hamda tadqiqotchi tomonidan yaratilgan maʼlumotlardan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlishini taʼminlashi lozim. Biroq koʻplab onlayn hamjamiyatlardagi muloqotlar istalgan shaxs tomonidan ochiq oʻqilishi mumkin va ular internetda yillar davomida saqlanib qolishi ehtimoli mavjud. Shu sababli raqamli antropologlar onlayn hamjamiyatlarni oʻzini oshkor qilmasdan kuzatish hamda ochiq elektron arxivlardagi maʼlumotlarni tahlil qilish qay darajada axloqiy jihatdan maqbul ekani masalasida bahs yuritadilar&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Varis|first=Piia|year=2014|title=Digital Ethnography|journal=Tilburg Papers in Cultural Studies|pages=1–21|via=Tilburg University}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==
* Bernal, Victoria. 2014. ''Nation as Network: Diaspora, Cyberspace, and Citizenship''. University of Chicago Press, 
* Budka, Philipp and [[Manfred Kremser]]. 2004. [http://www.philbu.net/media-anthropology/Budka_Kremser_Cyberanthro.pdf &quot;CyberAnthropology—Anthropology of CyberCulture&quot;], in ''Contemporary issues in socio-cultural anthropology: Perspectives and research activities from Austria'' edited by S. Khittel, B. Plankensteiner and M. Six-Hohenbalken, pp.&amp;nbsp;213–226. Vienna: Loecker.
* Escobar, Arturo. 1994. &quot;Welcome to Cyberia: notes on the anthropology of cyberculture.&quot; ''Current Anthropology'' 35(3): 211–231.
* Fabian, Johannes. 2002. Virtual archives and ethnographic writing: &quot;Commentary&quot; as a new genre? ''Current Anthropology'' 43(5): 775–786.
* Gershon, Ilana. 2010. ''The Break-up 2.0: Disconnecting over new media''. Cornell University Press
* Ginsburg, Faye. 2008. Rethinking the Digital Age. In ''The Media and Social Theory''. Edited by Desmond Hesmondhalgh and Jason Toynbee. New York: Routledge
* Hine, Christine. 2000. ''Virtual ethnography''. London, Thousand Oaks, New Delhi: Sage.
* Horst, Heather and Daniel Miller. 2012. ''Digital Anthropology.'' London and New York: Berg
*Jarzombek, Mark (2016). ''Digital Stockholm Syndrome in the Post-Ontological Age''. Minneapolis: University of Minnesota Press.
* Kremser, Manfred. 1999. CyberAnthropology und die neuen Räume des Wissens. ''Mitteilungen der Anthropologischen Gesellschaft in Wien'' 129: 275–290.
* Ito, Mizuko, Sonja Baumer, Matteo Bittanti, danah boyd, Rachel Cody, Rebecca Herr-Stephenson, Heather A. Horst, Patricia G. Lange, Dilan Mahendran, Katynka Z. Martinez, C.J. Pascoe, Dan Perkel, Laura Robinson, Christo Sims and Lisa Tripp. (2010) Hanging Out, Messing Around, and Geeking Out: Kids Living and Learning with New Media. Cambridge: MIT Press. 
* Paccagnella, Luciano. 1997. [http://jcmc.indiana.edu/vol3/issue1/paccagnella.html Getting the seats of your pants dirty: Strategies for ethnographic research on virtual communities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130213232148/http://jcmc.indiana.edu/vol3/issue1/paccagnella.html |date=2013-02-13 }}. ''Journal of Computer-Mediated Communication'' 3(1).
* Sugita, Shigeharu. 1987. &quot;Computers in ethnological studies: As a tool and an object,&quot; in ''Toward a computer ethnology: Proceedings of the 8th International Symposium at the Japan National Museum of Ethnology'' edited by Joseph Raben, Shigeharu Sugita, and Masatoshi Kubo, pp.&amp;nbsp;9–40. Osaka: National Museum of Ethnology. (Senri Ethnological Studies 20)
* Torres-Yepez, L. (2021). [https://hal.science/hal-04450088 &quot;e-Xploration: ethnographic observation model for analysis and visualization of digital practices&quot;]. In Universidad Autónoma de Querétaro. El estante digital, pp.91-110, 2021.
* Wilf, Eitan Y. 2023. The Inspiration Machine: Computational creativity in poetry and jazz. University of Chicago Press.
* Wittel, Andreas. 2000. [http://www.qualitative-research.net/fqs-texte/1-00/1-00wittel-e.htm Ethnography on the move: From field to net to Internet]. ''Forum Qualitative Sozialforschung / Forum: Qualitative Social Research'' 1(1).
* Zhou, Yongming. 2006. ''Historicizing Online Politics: Telegraphy, the internet, and political participation in China.'' Stanford University Press. 
* Zucker, Eve M. and David J. Simon. 2020. ''Mass Violence and Memory in the Digital Age: memorialization unmoored''. Palgrave-MacMillan.</text>
      <sha1>rrirrin63hahwzgdaomqehyy7blydpl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181444</id>
      <parentid>6181443</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T18:49:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divandagi ekspert</username>
        <id>190832</id>
      </contributor>
      <comment>/* Adabiyotlar */</comment>
      <origin>6181444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15021" sha1="hnjx1ej1bcipkr2eawz7ilenuueru4r" xml:space="preserve">{{thr|[[Foydalanuvchi:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Divandagi ekspert|munozara]]) 17:19, 2026-yil 21-iyun (UTC)}}
'''Raqamli antropologiya''' — insonlar va raqamli davr texnologiyalari oʻrtasidagi munosabatlarni antropologik jihatdan oʻrganadigan fan yoʻnalishi&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.studyguide.aau.dk/programmes/postgraduate/53203/ | title=Techno-Anthropology course guide | publisher=Aalborg University | access-date=14 March 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | url=http://xirdalium.net/category/anthropology/cyberanthropology/ | title=Cyberanthropology | publisher=Peter Hammer Verlag Gmbh | date=August 2011 | access-date=March 14, 2013 | author=Knorr, Alexander | isbn=978-3779503590}}&lt;/ref&gt;. Bu nisbatan yangi soha boʻlgani sababli, turli urgʻularni aks ettiruvchi bir nechta nomlar bilan ham ataladi. Ular qatoriga texnoantropologiya, raqamli etnografiya, kiberantropologiya va virtual antropologiya kiradi&lt;ref&gt;{{cite book | title=Virtual Anthropology: A guide to a new interdisciplinary field | publisher=Springer |author1=Weber, Gerhard  |author2=Bookstein, Fred | year=2011 | isbn=978-3211486474}}&lt;/ref&gt;.

== Taʼrif va qamrov ==
„Raqamli antropologiya“ atamasidan foydalanadigan antropologlarning aksariyati ushbu tushuncha bilan, avvalo, onlayn va internet texnologiyalarini oʻrganishni nazarda tutadilar. Insonlarning texnologiyalarning yanada kengroq doirasi bilan oʻzaro munosabatlarini oʻrganish esa antropologiyaning boshqa yoʻnalishlari, masalan, [[kiborg antropologiyasi]] doirasiga kirishi mumkin.

„Digital Anthropology Group“ [[Amerika Antropologiya Assotsiatsiyasi]] tarkibidagi manfaatdor guruhlaridan biri hisoblanadi. DANGning asosiy vazifalari antropologik tadqiqotlarda raqamli texnologiyalardan vosita sifatida foydalanishni targʻib qilish, antropologlarni raqamli platformalar orqali tadqiqot natijalarini almashishga ragʻbatlantirish hamda raqamli hamjamiyatlarni oʻrganish usullarini ishlab chiqishdan iborat.

[[Kibermakon]] yoki „virtual dunyo“ning oʻzi ham antropologlar uchun tadqiqot maydoni vazifasini bajarishi mumkin. Bu antropologlarga interaktiv makonlarda yuzaga kelayotgan va kechayotgan ijtimoiy-madaniy hodisalarni kuzatish, tahlil qilish hamda talqin etish imkonini beradi.

Raqamli texnologiyalar yordamida shakllangan milliy va transmilliy hamjamiyatlar oʻziga xos ijtimoiy meʼyorlar, amaliyotlar, anʼanalar, tarixiy rivoyatlar va ular bilan bogʻliq [[jamoaviy xotira]]ni yaratadi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book |last1=Zucker |first1=Eve Monique |title=Mass Violence and Memory in the Digital Age: memorialization unmoored |last2=Simon |first2=David J. |publisher=Palgrave Macmillan Memory Studies |year=2020 |isbn=978-3-030-39395-3}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, bunday hamjamiyatlar migratsiya davrlari, ichki va tashqi nizolar, ehtimol ongsiz ravishda shakllanadigan til xususiyatlari hamda anʼanaviy, geografik jihatdan chegaralangan jamoalarga xos lahjalarga oʻxshash [[mem]] lahjalarni ham rivojlantirishi mumkin&lt;ref&gt;{{cite journal |url=http://www.epjdatascience.com/content/2/1/3 |title=Word usage mirrors community structure in the online social network Twitter |journal=[[European Physical Journal|EPJ Data Science]] |date=25 February 2013|doi=10.1140/epjds15 |last1=Bryden |first1=John |last2=Funk |first2=Sebastian |last3=Jansen |first3=Vincent AA |volume=2 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Rodrigues |first=Jason |date=15 March 2013 |title=Twitter users forming tribes with own language, tweet analysis shows |url=https://www.theguardian.com/news/datablog/2013/mar/15/twitter-users-tribes-language-analysis-tweets |work=The Guardian}}&lt;/ref&gt;. Bunday hamjamiyatlarga [[Erkin va ochiq kodli dastur|erkin va ochiq manbali dasturiy taʼminotlar]] atrofida shakllangan guruhlar, [[Facebook]], X (avvalgi Twitter), Instagram, [[4chan]] va [[Reddit]] kabi onlayn platformalar hamda ulardagi turli subhamjamiyatlar kiradi. Shuningdek, [[Anonymous]], [[WikiLeaks]] va [[Occupy Movement]] kabi siyosiy maqsadlar asosida tashkil topgan guruhlar ham shular jumlasidandir&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Abstract of 'The social construction of freedom in free and open source software: Hackers, ethics, and the liberal tradition' |url=http://flosshub.org/node/43 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201131803/https://flosshub.org/node/43 |archive-date=1 December 2017 |access-date=11 March 2013 |publisher=FlossHub}}&lt;/ref&gt;.

Bir qator antropolog olimlar virtual dunyolar boʻyicha anʼanaviy etnografik tadqiqotlar olib borganlar. Jumladan, [[Bonnie Nardi]] tomonidan [[World of Warcraft]] virtual olami&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nardi, Bonnie |title=My Life as a Night Elf Priest: An Anthropological Account of World of Warcraft |publisher=University of Michigan Press |year=2010 |isbn=978-0472050987}}&lt;/ref&gt;, [[Tom Boellstorff]] tomonidan esa [[Second Life]] platformasi etnografik jihatdan oʻrganilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Boellstorff, Tom |title=Coming of Age in Second Life: An Anthropologist Explores the Virtually Human |publisher=Princeton University Press |year=2010 |isbn=978-0691146270}}&lt;/ref&gt;. Olim [[Gabriella Coleman]] [[Debian]] dasturiy hamjamiyati hamda Anonymous [[Xaktivizm|xaktivistlar]] tarmogʻi yuzasidan etnografik tadqiqotlar olib borgan&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Coleman |first=Gabriella |date=2010 |title=The Hacker Conference: A Ritual Condensation and Celebration of a Lifeworld |url=https://www.jstor.org/stable/20638699 |journal=Anthropological Quarterly |volume=83 |issue=1 |pages=47–72 |doi=10.1353/anq.0.0112 |issn=0003-5491 |jstor=20638699 |s2cid=142356750|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Coleman |first=G. |url=https://ashkanyeganeh.com/wp-content/uploads/2020/03/hacker-hoaxer-whistleblower-spy.pdf |title=Hacker, hoaxer, whistleblower, spy: The many faces of Anonymous |publisher=Verso Books |year=2014}}&lt;/ref&gt;. Nazariyotchi [[Nancy Mauro-Flude]] kompyuter sanʼati va kompyuter submadaniyatlari boʻyicha bevosita kuzatuv asosida etnografik tadqiqotlar olib borgan. Ular qatoriga feminist veb-serverlar hamjamiyatining bir qismi boʻlgan systerserver.net hamda Feminist Internet tarmogʻi kiradi&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Mauro-Flude |first=Nancy |date=2022 |title=A feminist server stack |journal=Codesign |volume=18 |issue=1 |pages=48–62 |doi=10.1080/15710882.2021.2021243 |issn=1571-0882 |s2cid=245719879}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Mauro-Flude |first=Nancy |date=2021 |title=Chthonian Feminist Internet Theory for the twenty first century |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10304312.2021.1983260 |journal=Continuum: Journal of Media and Cultural Studies |volume=35 |issue=1 |pages=788–804 |doi=10.1080/10304312.2021.1983260 |issn=1469-3666 |s2cid=244577481|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;. Eitan Y. Wilf sanʼatkorlar ijodkorligi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Prof. Eitan Wilf |url=https://en.sociology.huji.ac.il/people/eitan-wilf-0 |website=The Hebrew University of Jerusalem |department=The Department of Sociology and Anthropology}}&lt;/ref&gt;, raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni tadqiq etgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Wilf |first=Eitan Y. |url=https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/I/bo204347675.html |title=The Inspiration Machine: Computational Creativity in Poetry and Jazz |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago, IL |language=en}}&lt;/ref&gt;. Yongming Zhou esa Xitoyda internetning siyosiy ishtirok vositasi sifatida qanday qoʻllanilishini oʻrgangan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Zhou |first=Yongming |url=https://www.sup.org/books/title/?id=8006 |title=Historicizing Online Politics: Telegraphy, the Internet, and Political Participation in China |date=2006 |publisher=Stanford University Press |isbn=978-0-8047-5127-8 |location=Stanford}}&lt;/ref&gt;. Eve M. Zucker va uning hamkorlari ommaviy qirgʻinlar xotirasini raqamli shaklda saqlash jarayoniga oʻtish hamda bu jarayonlarda sunʼiy intellektning shakllanib borayotgan rolini tadqiq qilganlar&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Makhortykh |first1=Mykola |last2=Zucker |first2=Eve M. |last3=Simon |first3=David J. |last4=Bultmann |first4=Daniel |last5=Ulloa |first5=Roberto |date=2023-07-18 |title=Shall androids dream of genocides? How generative AI can change the future of memorialization of mass atrocities |url=https://doi.org/10.1007/s44163-023-00072-6 |journal=Discover Artificial Intelligence |language=en |volume=3 |issue=1 |pages=28 |arxiv=2305.14358 |doi=10.1007/s44163-023-00072-6 |issn=2731-0809}}&lt;/ref&gt;. [[Victoria Bernal]] esa vatani bilan bogʻliq onlayn siyosiy faoliyatda ishtirok etayotgan eritreyaliklar orasida millatchilik va fuqarolik masalalariga oid etnografik tadqiqotlar olib borgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bernal |first=Victoria |url=https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/N/bo18221277.html |title=Nation as Network: Diaspora, Cyberspace, and Citizenship |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago, IL |language=en}}&lt;/ref&gt; .

Antropologik tadqiqotlar texnologiyalarni ishlab chiquvchilarga ularni foydalanuvchilar ehtiyojlariga moslashtirish va takomillashtirishda yordam berishi mumkin. Avstraliyalik antropolog [[Genevieve Bell]] Intel kompaniyasida foydalanuvchi tajribasiga oid keng qamrovli tadqiqotlar olib borgan va bu tadqiqotlar kompaniyaning texnologiyalar, foydalanuvchilar hamda bozor haqidagi yondashuvini shakllantirishga taʼsir koʻrsatgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Intel's cultural anthropologist |url=https://money.cnn.com/2010/09/20/technology/intel_anthropologist.fortune/index.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20100922195208/http://money.cnn.com/2010/09/20/technology/intel_anthropologist.fortune/index.htm|url-status=dead|archive-date=September 22, 2010}}&lt;/ref&gt;.

== Etika ==
Onlayn muhitda olib boriladigan tadqiqotlar yangi etik muammolarni yuzaga keltiradi. Amerika Antropologiya assotsiatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan etik koʻrsatmalarga koʻra, muayyan hamjamiyatni oʻrganayotgan antropologlar ushbu hamjamiyatning barcha aʼzolari tadqiqot olib borilayotganidan xabardor boʻlishini hamda tadqiqotchi tomonidan yaratilgan maʼlumotlardan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlishini taʼminlashi lozim. Biroq koʻplab onlayn hamjamiyatlardagi muloqotlar istalgan shaxs tomonidan ochiq oʻqilishi mumkin va ular internetda yillar davomida saqlanib qolishi ehtimoli mavjud. Shu sababli raqamli antropologlar onlayn hamjamiyatlarni oʻzini oshkor qilmasdan kuzatish hamda ochiq elektron arxivlardagi maʼlumotlarni tahlil qilish qay darajada axloqiy jihatdan maqbul ekani masalasida bahs yuritadilar&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Varis|first=Piia|year=2014|title=Digital Ethnography|journal=Tilburg Papers in Cultural Studies|pages=1–21|via=Tilburg University}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==
* Bernal, Victoria. 2014. ''Nation as Network: Diaspora, Cyberspace, and Citizenship''. University of Chicago Press, 
* Budka, Philipp and [[Manfred Kremser]]. 2004. [http://www.philbu.net/media-anthropology/Budka_Kremser_Cyberanthro.pdf &quot;CyberAnthropology—Anthropology of CyberCulture&quot;], in ''Contemporary issues in socio-cultural anthropology: Perspectives and research activities from Austria'' edited by S. Khittel, B. Plankensteiner and M. Six-Hohenbalken, pp.&amp;nbsp;213–226. Vienna: Loecker.
* Escobar, Arturo. 1994. &quot;Welcome to Cyberia: notes on the anthropology of cyberculture.&quot; ''Current Anthropology'' 35(3): 211–231.
* Fabian, Johannes. 2002. Virtual archives and ethnographic writing: &quot;Commentary&quot; as a new genre? ''Current Anthropology'' 43(5): 775–786.
* Gershon, Ilana. 2010. ''The Break-up 2.0: Disconnecting over new media''. Cornell University Press
* Ginsburg, Faye. 2008. Rethinking the Digital Age. In ''The Media and Social Theory''. Edited by Desmond Hesmondhalgh and Jason Toynbee. New York: Routledge
* Hine, Christine. 2000. ''Virtual ethnography''. London, Thousand Oaks, New Delhi: Sage.
* Horst, Heather and Daniel Miller. 2012. ''Digital Anthropology.'' London and New York: Berg
*Jarzombek, Mark (2016). ''Digital Stockholm Syndrome in the Post-Ontological Age''. Minneapolis: University of Minnesota Press.
* Kremser, Manfred. 1999. CyberAnthropology und die neuen Räume des Wissens. ''Mitteilungen der Anthropologischen Gesellschaft in Wien'' 129: 275–290.
* Ito, Mizuko, Sonja Baumer, Matteo Bittanti, danah boyd, Rachel Cody, Rebecca Herr-Stephenson, Heather A. Horst, Patricia G. Lange, Dilan Mahendran, Katynka Z. Martinez, C.J. Pascoe, Dan Perkel, Laura Robinson, Christo Sims and Lisa Tripp. (2010) Hanging Out, Messing Around, and Geeking Out: Kids Living and Learning with New Media. Cambridge: MIT Press. 
* Paccagnella, Luciano. 1997. [http://jcmc.indiana.edu/vol3/issue1/paccagnella.html Getting the seats of your pants dirty: Strategies for ethnographic research on virtual communities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130213232148/http://jcmc.indiana.edu/vol3/issue1/paccagnella.html |date=2013-02-13 }}. ''Journal of Computer-Mediated Communication'' 3(1).
* Sugita, Shigeharu. 1987. &quot;Computers in ethnological studies: As a tool and an object,&quot; in ''Toward a computer ethnology: Proceedings of the 8th International Symposium at the Japan National Museum of Ethnology'' edited by Joseph Raben, Shigeharu Sugita, and Masatoshi Kubo, pp.&amp;nbsp;9–40. Osaka: National Museum of Ethnology. (Senri Ethnological Studies 20)
* Torres-Yepez, L. (2021). [https://hal.science/hal-04450088 &quot;e-Xploration: ethnographic observation model for analysis and visualization of digital practices&quot;]. In Universidad Autónoma de Querétaro. El estante digital, pp.91-110, 2021.
* Wilf, Eitan Y. 2023. The Inspiration Machine: Computational creativity in poetry and jazz. University of Chicago Press.
* Wittel, Andreas. 2000. [http://www.qualitative-research.net/fqs-texte/1-00/1-00wittel-e.htm Ethnography on the move: From field to net to Internet]. ''Forum Qualitative Sozialforschung / Forum: Qualitative Social Research'' 1(1).
* Zhou, Yongming. 2006. ''Historicizing Online Politics: Telegraphy, the internet, and political participation in China.'' Stanford University Press. 
* Zucker, Eve M. and David J. Simon. 2020. ''Mass Violence and Memory in the Digital Age: memorialization unmoored''. Palgrave-MacMillan.

== Havolalar == 
* [https://web.archive.org/web/20070628213024/http://web3.cas.usf.edu/main/depts/ANT/cma/ Computer Mediated Anthropology]
* [http://www2.fiu.edu/~mizrachs/CyberAnthropology.html Cyber Studies WebRing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170713160110/http://www2.fiu.edu/~mizrachs/CyberAnthropology.html |date=2017-07-13 }}
* [https://www.ucl.ac.uk/anthropology/research/centre-digital-anthropology Centre for Digital Anthropology (University College London)]
* [http://www.digital-ethnography.net Digital Ethnography Research Centre (RMIT University, Melbourne)]
* [http://socialcomputing.uci.edu Intel Science &amp; Technology Centre (University of California, Irvine)]</text>
      <sha1>hnjx1ej1bcipkr2eawz7ilenuueru4r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181445</id>
      <parentid>6181444</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T18:50:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divandagi ekspert</username>
        <id>190832</id>
      </contributor>
      <origin>6181445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14871" sha1="dl59xkv9d1f4nrrxd9828jhsklkdlll" xml:space="preserve">'''Raqamli antropologiya''' — insonlar va raqamli davr texnologiyalari oʻrtasidagi munosabatlarni antropologik jihatdan oʻrganadigan fan yoʻnalishi&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.studyguide.aau.dk/programmes/postgraduate/53203/ | title=Techno-Anthropology course guide | publisher=Aalborg University | access-date=14 March 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | url=http://xirdalium.net/category/anthropology/cyberanthropology/ | title=Cyberanthropology | publisher=Peter Hammer Verlag Gmbh | date=August 2011 | access-date=March 14, 2013 | author=Knorr, Alexander | isbn=978-3779503590}}&lt;/ref&gt;. Bu nisbatan yangi soha boʻlgani sababli, turli urgʻularni aks ettiruvchi bir nechta nomlar bilan ham ataladi. Ular qatoriga texnoantropologiya, raqamli etnografiya, kiberantropologiya va virtual antropologiya kiradi&lt;ref&gt;{{cite book | title=Virtual Anthropology: A guide to a new interdisciplinary field | publisher=Springer |author1=Weber, Gerhard  |author2=Bookstein, Fred | year=2011 | isbn=978-3211486474}}&lt;/ref&gt;.

== Taʼrif va qamrov ==
„Raqamli antropologiya“ atamasidan foydalanadigan antropologlarning aksariyati ushbu tushuncha bilan, avvalo, onlayn va internet texnologiyalarini oʻrganishni nazarda tutadilar. Insonlarning texnologiyalarning yanada kengroq doirasi bilan oʻzaro munosabatlarini oʻrganish esa antropologiyaning boshqa yoʻnalishlari, masalan, [[kiborg antropologiyasi]] doirasiga kirishi mumkin.

„Digital Anthropology Group“ [[Amerika Antropologiya Assotsiatsiyasi]] tarkibidagi manfaatdor guruhlaridan biri hisoblanadi. DANGning asosiy vazifalari antropologik tadqiqotlarda raqamli texnologiyalardan vosita sifatida foydalanishni targʻib qilish, antropologlarni raqamli platformalar orqali tadqiqot natijalarini almashishga ragʻbatlantirish hamda raqamli hamjamiyatlarni oʻrganish usullarini ishlab chiqishdan iborat.

[[Kibermakon]] yoki „virtual dunyo“ning oʻzi ham antropologlar uchun tadqiqot maydoni vazifasini bajarishi mumkin. Bu antropologlarga interaktiv makonlarda yuzaga kelayotgan va kechayotgan ijtimoiy-madaniy hodisalarni kuzatish, tahlil qilish hamda talqin etish imkonini beradi.

Raqamli texnologiyalar yordamida shakllangan milliy va transmilliy hamjamiyatlar oʻziga xos ijtimoiy meʼyorlar, amaliyotlar, anʼanalar, tarixiy rivoyatlar va ular bilan bogʻliq [[jamoaviy xotira]]ni yaratadi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book |last1=Zucker |first1=Eve Monique |title=Mass Violence and Memory in the Digital Age: memorialization unmoored |last2=Simon |first2=David J. |publisher=Palgrave Macmillan Memory Studies |year=2020 |isbn=978-3-030-39395-3}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, bunday hamjamiyatlar migratsiya davrlari, ichki va tashqi nizolar, ehtimol ongsiz ravishda shakllanadigan til xususiyatlari hamda anʼanaviy, geografik jihatdan chegaralangan jamoalarga xos lahjalarga oʻxshash [[mem]] lahjalarni ham rivojlantirishi mumkin&lt;ref&gt;{{cite journal |url=http://www.epjdatascience.com/content/2/1/3 |title=Word usage mirrors community structure in the online social network Twitter |journal=[[European Physical Journal|EPJ Data Science]] |date=25 February 2013|doi=10.1140/epjds15 |last1=Bryden |first1=John |last2=Funk |first2=Sebastian |last3=Jansen |first3=Vincent AA |volume=2 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Rodrigues |first=Jason |date=15 March 2013 |title=Twitter users forming tribes with own language, tweet analysis shows |url=https://www.theguardian.com/news/datablog/2013/mar/15/twitter-users-tribes-language-analysis-tweets |work=The Guardian}}&lt;/ref&gt;. Bunday hamjamiyatlarga [[Erkin va ochiq kodli dastur|erkin va ochiq manbali dasturiy taʼminotlar]] atrofida shakllangan guruhlar, [[Facebook]], X (avvalgi Twitter), Instagram, [[4chan]] va [[Reddit]] kabi onlayn platformalar hamda ulardagi turli subhamjamiyatlar kiradi. Shuningdek, [[Anonymous]], [[WikiLeaks]] va [[Occupy Movement]] kabi siyosiy maqsadlar asosida tashkil topgan guruhlar ham shular jumlasidandir&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Abstract of 'The social construction of freedom in free and open source software: Hackers, ethics, and the liberal tradition' |url=http://flosshub.org/node/43 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201131803/https://flosshub.org/node/43 |archive-date=1 December 2017 |access-date=11 March 2013 |publisher=FlossHub}}&lt;/ref&gt;.

Bir qator antropolog olimlar virtual dunyolar boʻyicha anʼanaviy etnografik tadqiqotlar olib borganlar. Jumladan, [[Bonnie Nardi]] tomonidan [[World of Warcraft]] virtual olami&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nardi, Bonnie |title=My Life as a Night Elf Priest: An Anthropological Account of World of Warcraft |publisher=University of Michigan Press |year=2010 |isbn=978-0472050987}}&lt;/ref&gt;, [[Tom Boellstorff]] tomonidan esa [[Second Life]] platformasi etnografik jihatdan oʻrganilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Boellstorff, Tom |title=Coming of Age in Second Life: An Anthropologist Explores the Virtually Human |publisher=Princeton University Press |year=2010 |isbn=978-0691146270}}&lt;/ref&gt;. Olim [[Gabriella Coleman]] [[Debian]] dasturiy hamjamiyati hamda Anonymous [[Xaktivizm|xaktivistlar]] tarmogʻi yuzasidan etnografik tadqiqotlar olib borgan&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Coleman |first=Gabriella |date=2010 |title=The Hacker Conference: A Ritual Condensation and Celebration of a Lifeworld |url=https://www.jstor.org/stable/20638699 |journal=Anthropological Quarterly |volume=83 |issue=1 |pages=47–72 |doi=10.1353/anq.0.0112 |issn=0003-5491 |jstor=20638699 |s2cid=142356750|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Coleman |first=G. |url=https://ashkanyeganeh.com/wp-content/uploads/2020/03/hacker-hoaxer-whistleblower-spy.pdf |title=Hacker, hoaxer, whistleblower, spy: The many faces of Anonymous |publisher=Verso Books |year=2014}}&lt;/ref&gt;. Nazariyotchi [[Nancy Mauro-Flude]] kompyuter sanʼati va kompyuter submadaniyatlari boʻyicha bevosita kuzatuv asosida etnografik tadqiqotlar olib borgan. Ular qatoriga feminist veb-serverlar hamjamiyatining bir qismi boʻlgan systerserver.net hamda Feminist Internet tarmogʻi kiradi&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Mauro-Flude |first=Nancy |date=2022 |title=A feminist server stack |journal=Codesign |volume=18 |issue=1 |pages=48–62 |doi=10.1080/15710882.2021.2021243 |issn=1571-0882 |s2cid=245719879}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Mauro-Flude |first=Nancy |date=2021 |title=Chthonian Feminist Internet Theory for the twenty first century |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10304312.2021.1983260 |journal=Continuum: Journal of Media and Cultural Studies |volume=35 |issue=1 |pages=788–804 |doi=10.1080/10304312.2021.1983260 |issn=1469-3666 |s2cid=244577481|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;. Eitan Y. Wilf sanʼatkorlar ijodkorligi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Prof. Eitan Wilf |url=https://en.sociology.huji.ac.il/people/eitan-wilf-0 |website=The Hebrew University of Jerusalem |department=The Department of Sociology and Anthropology}}&lt;/ref&gt;, raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni tadqiq etgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Wilf |first=Eitan Y. |url=https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/I/bo204347675.html |title=The Inspiration Machine: Computational Creativity in Poetry and Jazz |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago, IL |language=en}}&lt;/ref&gt;. Yongming Zhou esa Xitoyda internetning siyosiy ishtirok vositasi sifatida qanday qoʻllanilishini oʻrgangan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Zhou |first=Yongming |url=https://www.sup.org/books/title/?id=8006 |title=Historicizing Online Politics: Telegraphy, the Internet, and Political Participation in China |date=2006 |publisher=Stanford University Press |isbn=978-0-8047-5127-8 |location=Stanford}}&lt;/ref&gt;. Eve M. Zucker va uning hamkorlari ommaviy qirgʻinlar xotirasini raqamli shaklda saqlash jarayoniga oʻtish hamda bu jarayonlarda sunʼiy intellektning shakllanib borayotgan rolini tadqiq qilganlar&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Makhortykh |first1=Mykola |last2=Zucker |first2=Eve M. |last3=Simon |first3=David J. |last4=Bultmann |first4=Daniel |last5=Ulloa |first5=Roberto |date=2023-07-18 |title=Shall androids dream of genocides? How generative AI can change the future of memorialization of mass atrocities |url=https://doi.org/10.1007/s44163-023-00072-6 |journal=Discover Artificial Intelligence |language=en |volume=3 |issue=1 |pages=28 |arxiv=2305.14358 |doi=10.1007/s44163-023-00072-6 |issn=2731-0809}}&lt;/ref&gt;. [[Victoria Bernal]] esa vatani bilan bogʻliq onlayn siyosiy faoliyatda ishtirok etayotgan eritreyaliklar orasida millatchilik va fuqarolik masalalariga oid etnografik tadqiqotlar olib borgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bernal |first=Victoria |url=https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/N/bo18221277.html |title=Nation as Network: Diaspora, Cyberspace, and Citizenship |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago, IL |language=en}}&lt;/ref&gt; .

Antropologik tadqiqotlar texnologiyalarni ishlab chiquvchilarga ularni foydalanuvchilar ehtiyojlariga moslashtirish va takomillashtirishda yordam berishi mumkin. Avstraliyalik antropolog [[Genevieve Bell]] Intel kompaniyasida foydalanuvchi tajribasiga oid keng qamrovli tadqiqotlar olib borgan va bu tadqiqotlar kompaniyaning texnologiyalar, foydalanuvchilar hamda bozor haqidagi yondashuvini shakllantirishga taʼsir koʻrsatgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Intel's cultural anthropologist |url=https://money.cnn.com/2010/09/20/technology/intel_anthropologist.fortune/index.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20100922195208/http://money.cnn.com/2010/09/20/technology/intel_anthropologist.fortune/index.htm|url-status=dead|archive-date=September 22, 2010}}&lt;/ref&gt;.

== Etika ==
Onlayn muhitda olib boriladigan tadqiqotlar yangi etik muammolarni yuzaga keltiradi. Amerika Antropologiya assotsiatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan etik koʻrsatmalarga koʻra, muayyan hamjamiyatni oʻrganayotgan antropologlar ushbu hamjamiyatning barcha aʼzolari tadqiqot olib borilayotganidan xabardor boʻlishini hamda tadqiqotchi tomonidan yaratilgan maʼlumotlardan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlishini taʼminlashi lozim. Biroq koʻplab onlayn hamjamiyatlardagi muloqotlar istalgan shaxs tomonidan ochiq oʻqilishi mumkin va ular internetda yillar davomida saqlanib qolishi ehtimoli mavjud. Shu sababli raqamli antropologlar onlayn hamjamiyatlarni oʻzini oshkor qilmasdan kuzatish hamda ochiq elektron arxivlardagi maʼlumotlarni tahlil qilish qay darajada axloqiy jihatdan maqbul ekani masalasida bahs yuritadilar&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Varis|first=Piia|year=2014|title=Digital Ethnography|journal=Tilburg Papers in Cultural Studies|pages=1–21|via=Tilburg University}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==
* Bernal, Victoria. 2014. ''Nation as Network: Diaspora, Cyberspace, and Citizenship''. University of Chicago Press, 
* Budka, Philipp and [[Manfred Kremser]]. 2004. [http://www.philbu.net/media-anthropology/Budka_Kremser_Cyberanthro.pdf &quot;CyberAnthropology—Anthropology of CyberCulture&quot;], in ''Contemporary issues in socio-cultural anthropology: Perspectives and research activities from Austria'' edited by S. Khittel, B. Plankensteiner and M. Six-Hohenbalken, pp.&amp;nbsp;213–226. Vienna: Loecker.
* Escobar, Arturo. 1994. &quot;Welcome to Cyberia: notes on the anthropology of cyberculture.&quot; ''Current Anthropology'' 35(3): 211–231.
* Fabian, Johannes. 2002. Virtual archives and ethnographic writing: &quot;Commentary&quot; as a new genre? ''Current Anthropology'' 43(5): 775–786.
* Gershon, Ilana. 2010. ''The Break-up 2.0: Disconnecting over new media''. Cornell University Press
* Ginsburg, Faye. 2008. Rethinking the Digital Age. In ''The Media and Social Theory''. Edited by Desmond Hesmondhalgh and Jason Toynbee. New York: Routledge
* Hine, Christine. 2000. ''Virtual ethnography''. London, Thousand Oaks, New Delhi: Sage.
* Horst, Heather and Daniel Miller. 2012. ''Digital Anthropology.'' London and New York: Berg
*Jarzombek, Mark (2016). ''Digital Stockholm Syndrome in the Post-Ontological Age''. Minneapolis: University of Minnesota Press.
* Kremser, Manfred. 1999. CyberAnthropology und die neuen Räume des Wissens. ''Mitteilungen der Anthropologischen Gesellschaft in Wien'' 129: 275–290.
* Ito, Mizuko, Sonja Baumer, Matteo Bittanti, danah boyd, Rachel Cody, Rebecca Herr-Stephenson, Heather A. Horst, Patricia G. Lange, Dilan Mahendran, Katynka Z. Martinez, C.J. Pascoe, Dan Perkel, Laura Robinson, Christo Sims and Lisa Tripp. (2010) Hanging Out, Messing Around, and Geeking Out: Kids Living and Learning with New Media. Cambridge: MIT Press. 
* Paccagnella, Luciano. 1997. [http://jcmc.indiana.edu/vol3/issue1/paccagnella.html Getting the seats of your pants dirty: Strategies for ethnographic research on virtual communities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130213232148/http://jcmc.indiana.edu/vol3/issue1/paccagnella.html |date=2013-02-13 }}. ''Journal of Computer-Mediated Communication'' 3(1).
* Sugita, Shigeharu. 1987. &quot;Computers in ethnological studies: As a tool and an object,&quot; in ''Toward a computer ethnology: Proceedings of the 8th International Symposium at the Japan National Museum of Ethnology'' edited by Joseph Raben, Shigeharu Sugita, and Masatoshi Kubo, pp.&amp;nbsp;9–40. Osaka: National Museum of Ethnology. (Senri Ethnological Studies 20)
* Torres-Yepez, L. (2021). [https://hal.science/hal-04450088 &quot;e-Xploration: ethnographic observation model for analysis and visualization of digital practices&quot;]. In Universidad Autónoma de Querétaro. El estante digital, pp.91-110, 2021.
* Wilf, Eitan Y. 2023. The Inspiration Machine: Computational creativity in poetry and jazz. University of Chicago Press.
* Wittel, Andreas. 2000. [http://www.qualitative-research.net/fqs-texte/1-00/1-00wittel-e.htm Ethnography on the move: From field to net to Internet]. ''Forum Qualitative Sozialforschung / Forum: Qualitative Social Research'' 1(1).
* Zhou, Yongming. 2006. ''Historicizing Online Politics: Telegraphy, the internet, and political participation in China.'' Stanford University Press. 
* Zucker, Eve M. and David J. Simon. 2020. ''Mass Violence and Memory in the Digital Age: memorialization unmoored''. Palgrave-MacMillan.

== Havolalar == 
* [https://web.archive.org/web/20070628213024/http://web3.cas.usf.edu/main/depts/ANT/cma/ Computer Mediated Anthropology]
* [http://www2.fiu.edu/~mizrachs/CyberAnthropology.html Cyber Studies WebRing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170713160110/http://www2.fiu.edu/~mizrachs/CyberAnthropology.html |date=2017-07-13 }}
* [https://www.ucl.ac.uk/anthropology/research/centre-digital-anthropology Centre for Digital Anthropology (University College London)]
* [http://www.digital-ethnography.net Digital Ethnography Research Centre (RMIT University, Melbourne)]
* [http://socialcomputing.uci.edu Intel Science &amp; Technology Centre (University of California, Irvine)]</text>
      <sha1>dl59xkv9d1f4nrrxd9828jhsklkdlll</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181446</id>
      <parentid>6181445</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T18:51:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divandagi ekspert</username>
        <id>190832</id>
      </contributor>
      <comment>+[[Turkum:Raqamli texnologiyalar]]; +[[Turkum:Raqamli axborot vositalari]]; +[[Turkum:Kibermakon]] ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6181446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14966" sha1="n0h641cftwx2fz9dy6ebkskwtphc5bl" xml:space="preserve">'''Raqamli antropologiya''' — insonlar va raqamli davr texnologiyalari oʻrtasidagi munosabatlarni antropologik jihatdan oʻrganadigan fan yoʻnalishi&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.studyguide.aau.dk/programmes/postgraduate/53203/ | title=Techno-Anthropology course guide | publisher=Aalborg University | access-date=14 March 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | url=http://xirdalium.net/category/anthropology/cyberanthropology/ | title=Cyberanthropology | publisher=Peter Hammer Verlag Gmbh | date=August 2011 | access-date=March 14, 2013 | author=Knorr, Alexander | isbn=978-3779503590}}&lt;/ref&gt;. Bu nisbatan yangi soha boʻlgani sababli, turli urgʻularni aks ettiruvchi bir nechta nomlar bilan ham ataladi. Ular qatoriga texnoantropologiya, raqamli etnografiya, kiberantropologiya va virtual antropologiya kiradi&lt;ref&gt;{{cite book | title=Virtual Anthropology: A guide to a new interdisciplinary field | publisher=Springer |author1=Weber, Gerhard  |author2=Bookstein, Fred | year=2011 | isbn=978-3211486474}}&lt;/ref&gt;.

== Taʼrif va qamrov ==
„Raqamli antropologiya“ atamasidan foydalanadigan antropologlarning aksariyati ushbu tushuncha bilan, avvalo, onlayn va internet texnologiyalarini oʻrganishni nazarda tutadilar. Insonlarning texnologiyalarning yanada kengroq doirasi bilan oʻzaro munosabatlarini oʻrganish esa antropologiyaning boshqa yoʻnalishlari, masalan, [[kiborg antropologiyasi]] doirasiga kirishi mumkin.

„Digital Anthropology Group“ [[Amerika Antropologiya Assotsiatsiyasi]] tarkibidagi manfaatdor guruhlaridan biri hisoblanadi. DANGning asosiy vazifalari antropologik tadqiqotlarda raqamli texnologiyalardan vosita sifatida foydalanishni targʻib qilish, antropologlarni raqamli platformalar orqali tadqiqot natijalarini almashishga ragʻbatlantirish hamda raqamli hamjamiyatlarni oʻrganish usullarini ishlab chiqishdan iborat.

[[Kibermakon]] yoki „virtual dunyo“ning oʻzi ham antropologlar uchun tadqiqot maydoni vazifasini bajarishi mumkin. Bu antropologlarga interaktiv makonlarda yuzaga kelayotgan va kechayotgan ijtimoiy-madaniy hodisalarni kuzatish, tahlil qilish hamda talqin etish imkonini beradi.

Raqamli texnologiyalar yordamida shakllangan milliy va transmilliy hamjamiyatlar oʻziga xos ijtimoiy meʼyorlar, amaliyotlar, anʼanalar, tarixiy rivoyatlar va ular bilan bogʻliq [[jamoaviy xotira]]ni yaratadi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book |last1=Zucker |first1=Eve Monique |title=Mass Violence and Memory in the Digital Age: memorialization unmoored |last2=Simon |first2=David J. |publisher=Palgrave Macmillan Memory Studies |year=2020 |isbn=978-3-030-39395-3}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, bunday hamjamiyatlar migratsiya davrlari, ichki va tashqi nizolar, ehtimol ongsiz ravishda shakllanadigan til xususiyatlari hamda anʼanaviy, geografik jihatdan chegaralangan jamoalarga xos lahjalarga oʻxshash [[mem]] lahjalarni ham rivojlantirishi mumkin&lt;ref&gt;{{cite journal |url=http://www.epjdatascience.com/content/2/1/3 |title=Word usage mirrors community structure in the online social network Twitter |journal=[[European Physical Journal|EPJ Data Science]] |date=25 February 2013|doi=10.1140/epjds15 |last1=Bryden |first1=John |last2=Funk |first2=Sebastian |last3=Jansen |first3=Vincent AA |volume=2 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Rodrigues |first=Jason |date=15 March 2013 |title=Twitter users forming tribes with own language, tweet analysis shows |url=https://www.theguardian.com/news/datablog/2013/mar/15/twitter-users-tribes-language-analysis-tweets |work=The Guardian}}&lt;/ref&gt;. Bunday hamjamiyatlarga [[Erkin va ochiq kodli dastur|erkin va ochiq manbali dasturiy taʼminotlar]] atrofida shakllangan guruhlar, [[Facebook]], X (avvalgi Twitter), Instagram, [[4chan]] va [[Reddit]] kabi onlayn platformalar hamda ulardagi turli subhamjamiyatlar kiradi. Shuningdek, [[Anonymous]], [[WikiLeaks]] va [[Occupy Movement]] kabi siyosiy maqsadlar asosida tashkil topgan guruhlar ham shular jumlasidandir&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Abstract of 'The social construction of freedom in free and open source software: Hackers, ethics, and the liberal tradition' |url=http://flosshub.org/node/43 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201131803/https://flosshub.org/node/43 |archive-date=1 December 2017 |access-date=11 March 2013 |publisher=FlossHub}}&lt;/ref&gt;.

Bir qator antropolog olimlar virtual dunyolar boʻyicha anʼanaviy etnografik tadqiqotlar olib borganlar. Jumladan, [[Bonnie Nardi]] tomonidan [[World of Warcraft]] virtual olami&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Nardi, Bonnie |title=My Life as a Night Elf Priest: An Anthropological Account of World of Warcraft |publisher=University of Michigan Press |year=2010 |isbn=978-0472050987}}&lt;/ref&gt;, [[Tom Boellstorff]] tomonidan esa [[Second Life]] platformasi etnografik jihatdan oʻrganilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Boellstorff, Tom |title=Coming of Age in Second Life: An Anthropologist Explores the Virtually Human |publisher=Princeton University Press |year=2010 |isbn=978-0691146270}}&lt;/ref&gt;. Olim [[Gabriella Coleman]] [[Debian]] dasturiy hamjamiyati hamda Anonymous [[Xaktivizm|xaktivistlar]] tarmogʻi yuzasidan etnografik tadqiqotlar olib borgan&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Coleman |first=Gabriella |date=2010 |title=The Hacker Conference: A Ritual Condensation and Celebration of a Lifeworld |url=https://www.jstor.org/stable/20638699 |journal=Anthropological Quarterly |volume=83 |issue=1 |pages=47–72 |doi=10.1353/anq.0.0112 |issn=0003-5491 |jstor=20638699 |s2cid=142356750|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Coleman |first=G. |url=https://ashkanyeganeh.com/wp-content/uploads/2020/03/hacker-hoaxer-whistleblower-spy.pdf |title=Hacker, hoaxer, whistleblower, spy: The many faces of Anonymous |publisher=Verso Books |year=2014}}&lt;/ref&gt;. Nazariyotchi [[Nancy Mauro-Flude]] kompyuter sanʼati va kompyuter submadaniyatlari boʻyicha bevosita kuzatuv asosida etnografik tadqiqotlar olib borgan. Ular qatoriga feminist veb-serverlar hamjamiyatining bir qismi boʻlgan systerserver.net hamda Feminist Internet tarmogʻi kiradi&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Mauro-Flude |first=Nancy |date=2022 |title=A feminist server stack |journal=Codesign |volume=18 |issue=1 |pages=48–62 |doi=10.1080/15710882.2021.2021243 |issn=1571-0882 |s2cid=245719879}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Mauro-Flude |first=Nancy |date=2021 |title=Chthonian Feminist Internet Theory for the twenty first century |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10304312.2021.1983260 |journal=Continuum: Journal of Media and Cultural Studies |volume=35 |issue=1 |pages=788–804 |doi=10.1080/10304312.2021.1983260 |issn=1469-3666 |s2cid=244577481|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;. Eitan Y. Wilf sanʼatkorlar ijodkorligi&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Prof. Eitan Wilf |url=https://en.sociology.huji.ac.il/people/eitan-wilf-0 |website=The Hebrew University of Jerusalem |department=The Department of Sociology and Anthropology}}&lt;/ref&gt;, raqamli texnologiyalar va sunʼiy intellekt oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni tadqiq etgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Wilf |first=Eitan Y. |url=https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/I/bo204347675.html |title=The Inspiration Machine: Computational Creativity in Poetry and Jazz |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago, IL |language=en}}&lt;/ref&gt;. Yongming Zhou esa Xitoyda internetning siyosiy ishtirok vositasi sifatida qanday qoʻllanilishini oʻrgangan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Zhou |first=Yongming |url=https://www.sup.org/books/title/?id=8006 |title=Historicizing Online Politics: Telegraphy, the Internet, and Political Participation in China |date=2006 |publisher=Stanford University Press |isbn=978-0-8047-5127-8 |location=Stanford}}&lt;/ref&gt;. Eve M. Zucker va uning hamkorlari ommaviy qirgʻinlar xotirasini raqamli shaklda saqlash jarayoniga oʻtish hamda bu jarayonlarda sunʼiy intellektning shakllanib borayotgan rolini tadqiq qilganlar&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Makhortykh |first1=Mykola |last2=Zucker |first2=Eve M. |last3=Simon |first3=David J. |last4=Bultmann |first4=Daniel |last5=Ulloa |first5=Roberto |date=2023-07-18 |title=Shall androids dream of genocides? How generative AI can change the future of memorialization of mass atrocities |url=https://doi.org/10.1007/s44163-023-00072-6 |journal=Discover Artificial Intelligence |language=en |volume=3 |issue=1 |pages=28 |arxiv=2305.14358 |doi=10.1007/s44163-023-00072-6 |issn=2731-0809}}&lt;/ref&gt;. [[Victoria Bernal]] esa vatani bilan bogʻliq onlayn siyosiy faoliyatda ishtirok etayotgan eritreyaliklar orasida millatchilik va fuqarolik masalalariga oid etnografik tadqiqotlar olib borgan&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bernal |first=Victoria |url=https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/N/bo18221277.html |title=Nation as Network: Diaspora, Cyberspace, and Citizenship |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago, IL |language=en}}&lt;/ref&gt; .

Antropologik tadqiqotlar texnologiyalarni ishlab chiquvchilarga ularni foydalanuvchilar ehtiyojlariga moslashtirish va takomillashtirishda yordam berishi mumkin. Avstraliyalik antropolog [[Genevieve Bell]] Intel kompaniyasida foydalanuvchi tajribasiga oid keng qamrovli tadqiqotlar olib borgan va bu tadqiqotlar kompaniyaning texnologiyalar, foydalanuvchilar hamda bozor haqidagi yondashuvini shakllantirishga taʼsir koʻrsatgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Intel's cultural anthropologist |url=https://money.cnn.com/2010/09/20/technology/intel_anthropologist.fortune/index.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20100922195208/http://money.cnn.com/2010/09/20/technology/intel_anthropologist.fortune/index.htm|url-status=dead|archive-date=September 22, 2010}}&lt;/ref&gt;.

== Etika ==
Onlayn muhitda olib boriladigan tadqiqotlar yangi etik muammolarni yuzaga keltiradi. Amerika Antropologiya assotsiatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan etik koʻrsatmalarga koʻra, muayyan hamjamiyatni oʻrganayotgan antropologlar ushbu hamjamiyatning barcha aʼzolari tadqiqot olib borilayotganidan xabardor boʻlishini hamda tadqiqotchi tomonidan yaratilgan maʼlumotlardan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlishini taʼminlashi lozim. Biroq koʻplab onlayn hamjamiyatlardagi muloqotlar istalgan shaxs tomonidan ochiq oʻqilishi mumkin va ular internetda yillar davomida saqlanib qolishi ehtimoli mavjud. Shu sababli raqamli antropologlar onlayn hamjamiyatlarni oʻzini oshkor qilmasdan kuzatish hamda ochiq elektron arxivlardagi maʼlumotlarni tahlil qilish qay darajada axloqiy jihatdan maqbul ekani masalasida bahs yuritadilar&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Varis|first=Piia|year=2014|title=Digital Ethnography|journal=Tilburg Papers in Cultural Studies|pages=1–21|via=Tilburg University}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==
* Bernal, Victoria. 2014. ''Nation as Network: Diaspora, Cyberspace, and Citizenship''. University of Chicago Press, 
* Budka, Philipp and [[Manfred Kremser]]. 2004. [http://www.philbu.net/media-anthropology/Budka_Kremser_Cyberanthro.pdf &quot;CyberAnthropology—Anthropology of CyberCulture&quot;], in ''Contemporary issues in socio-cultural anthropology: Perspectives and research activities from Austria'' edited by S. Khittel, B. Plankensteiner and M. Six-Hohenbalken, pp.&amp;nbsp;213–226. Vienna: Loecker.
* Escobar, Arturo. 1994. &quot;Welcome to Cyberia: notes on the anthropology of cyberculture.&quot; ''Current Anthropology'' 35(3): 211–231.
* Fabian, Johannes. 2002. Virtual archives and ethnographic writing: &quot;Commentary&quot; as a new genre? ''Current Anthropology'' 43(5): 775–786.
* Gershon, Ilana. 2010. ''The Break-up 2.0: Disconnecting over new media''. Cornell University Press
* Ginsburg, Faye. 2008. Rethinking the Digital Age. In ''The Media and Social Theory''. Edited by Desmond Hesmondhalgh and Jason Toynbee. New York: Routledge
* Hine, Christine. 2000. ''Virtual ethnography''. London, Thousand Oaks, New Delhi: Sage.
* Horst, Heather and Daniel Miller. 2012. ''Digital Anthropology.'' London and New York: Berg
*Jarzombek, Mark (2016). ''Digital Stockholm Syndrome in the Post-Ontological Age''. Minneapolis: University of Minnesota Press.
* Kremser, Manfred. 1999. CyberAnthropology und die neuen Räume des Wissens. ''Mitteilungen der Anthropologischen Gesellschaft in Wien'' 129: 275–290.
* Ito, Mizuko, Sonja Baumer, Matteo Bittanti, danah boyd, Rachel Cody, Rebecca Herr-Stephenson, Heather A. Horst, Patricia G. Lange, Dilan Mahendran, Katynka Z. Martinez, C.J. Pascoe, Dan Perkel, Laura Robinson, Christo Sims and Lisa Tripp. (2010) Hanging Out, Messing Around, and Geeking Out: Kids Living and Learning with New Media. Cambridge: MIT Press. 
* Paccagnella, Luciano. 1997. [http://jcmc.indiana.edu/vol3/issue1/paccagnella.html Getting the seats of your pants dirty: Strategies for ethnographic research on virtual communities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130213232148/http://jcmc.indiana.edu/vol3/issue1/paccagnella.html |date=2013-02-13 }}. ''Journal of Computer-Mediated Communication'' 3(1).
* Sugita, Shigeharu. 1987. &quot;Computers in ethnological studies: As a tool and an object,&quot; in ''Toward a computer ethnology: Proceedings of the 8th International Symposium at the Japan National Museum of Ethnology'' edited by Joseph Raben, Shigeharu Sugita, and Masatoshi Kubo, pp.&amp;nbsp;9–40. Osaka: National Museum of Ethnology. (Senri Ethnological Studies 20)
* Torres-Yepez, L. (2021). [https://hal.science/hal-04450088 &quot;e-Xploration: ethnographic observation model for analysis and visualization of digital practices&quot;]. In Universidad Autónoma de Querétaro. El estante digital, pp.91-110, 2021.
* Wilf, Eitan Y. 2023. The Inspiration Machine: Computational creativity in poetry and jazz. University of Chicago Press.
* Wittel, Andreas. 2000. [http://www.qualitative-research.net/fqs-texte/1-00/1-00wittel-e.htm Ethnography on the move: From field to net to Internet]. ''Forum Qualitative Sozialforschung / Forum: Qualitative Social Research'' 1(1).
* Zhou, Yongming. 2006. ''Historicizing Online Politics: Telegraphy, the internet, and political participation in China.'' Stanford University Press. 
* Zucker, Eve M. and David J. Simon. 2020. ''Mass Violence and Memory in the Digital Age: memorialization unmoored''. Palgrave-MacMillan.

== Havolalar == 
* [https://web.archive.org/web/20070628213024/http://web3.cas.usf.edu/main/depts/ANT/cma/ Computer Mediated Anthropology]
* [http://www2.fiu.edu/~mizrachs/CyberAnthropology.html Cyber Studies WebRing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170713160110/http://www2.fiu.edu/~mizrachs/CyberAnthropology.html |date=2017-07-13 }}
* [https://www.ucl.ac.uk/anthropology/research/centre-digital-anthropology Centre for Digital Anthropology (University College London)]
* [http://www.digital-ethnography.net Digital Ethnography Research Centre (RMIT University, Melbourne)]
* [http://socialcomputing.uci.edu Intel Science &amp; Technology Centre (University of California, Irvine)]

[[Turkum:Raqamli texnologiyalar]]
[[Turkum:Raqamli axborot vositalari]]
[[Turkum:Kibermakon]]</text>
      <sha1>n0h641cftwx2fz9dy6ebkskwtphc5bl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi munozarasi:Mukhammadmaqsud</title>
    <ns>3</ns>
    <id>1415951</id>
    <revision>
      <id>6181421</id>
      <timestamp>2026-06-21T17:22:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>Vikipediyaga xush kelibsiz!</comment>
      <origin>6181421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6073" sha1="n2y4d5xvwj98lz3urgcved1xf0v5hc7" xml:space="preserve">
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz.

Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]].

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]]

Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi.

[[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]].

Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling.

Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin.

Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; kodini qoldiring.

Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{yordam kerak}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi.

[[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin.

Va yana bir marotaba, xush kelibsiz!  
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&amp;list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}}
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]]
|}

{{#if:|  }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 17:22, 2026-yil 21-iyun (UTC)</text>
      <sha1>n2y4d5xvwj98lz3urgcved1xf0v5hc7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:SoFi stadioni</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1415952</id>
    <revision>
      <id>6181426</id>
      <timestamp>2026-06-21T17:25:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MrKrasav4ik</username>
        <id>116296</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/viki-jahon-sevadi-2026</comment>
      <origin>6181426</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="f53qxdu7p9561h3zdnu2w7px5jggj3p" xml:space="preserve">{{Viki Jahon chempionatini sevadi}}</text>
      <sha1>f53qxdu7p9561h3zdnu2w7px5jggj3p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181594</id>
      <parentid>6181426</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:45:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6181594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48" sha1="4o1vd9y70zwnvplh1ciwl2q1auyqiv3" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Viki Jahon chempionatini sevadi}}</text>
      <sha1>4o1vd9y70zwnvplh1ciwl2q1auyqiv3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Bdslmv</title>
    <ns>2</ns>
    <id>1415953</id>
    <revision>
      <id>6181431</id>
      <timestamp>2026-06-21T17:39:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bdslmv</username>
        <id>282918</id>
      </contributor>
      <comment>Mohigul Rajabova — o‘zbek tadbirkori, mentor va ayollar tadbirkorligini rivojlantirish yo‘nalishida faoliyat yurituvchi mutaxassis.</comment>
      <origin>6181431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1354" sha1="3yoycrg31os470fe5myi4c66aa0uwuo" xml:space="preserve">== '''Моҳигул Ражабова''' ==
Моҳигул Ражабова (''1991 йил 14 октябрь, Бухоро вилояти'') — ўзбек тадбиркор ва ментор.
[[Fayl:Mohigul_Rajabova.jpg|thumb|Mohigul Rajabova]]

==== Таржимаи ҳоли ====
Оилада учинчи фарзанд. 1998–2006 йилларда Ўзбекистонда ўрта таълим олган. 2015–2020 йилларда Москва Давлат Педагогика Университетида (МПГУ) таҳсил олган.

* 15 йилдан ортик оилали 

* 10 йилдан ортик бизнес тажриба 

* 5 фарзанднинг онаси 

* Йозувчи 

==== Фаолияти ====
10 йиллик тажрибага ега  тадбиркор

Асосий фаолияти Москва шаҳрида

Курувчилик ва  Бизнесни ривожлантириш, аёллар тадбиркорлиги ва шахсий ривожланиш йўналишларида фаолият юритади.

'''Сўнгги 7 йилдаги ютуқлари:'''

- ''150'' дан ортиқ бизнес форум ташкил этган.

- ''200'' дан ортиқ вебинар ўтказган.

- ''5000'' дан ортиқ онлайн консультация берган.</text>
      <sha1>3yoycrg31os470fe5myi4c66aa0uwuo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Demiurg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415954</id>
    <revision>
      <id>6181447</id>
      <timestamp>2026-06-21T18:53:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tim124865</username>
        <id>97914</id>
      </contributor>
      <comment>„Demiurg, yoki Yaratuvchi ({{Lang-grc| Δημιουργός}} — «usta; hunarmand; yaratuvchi, ijodkor, bunyodkor»; {{Lang-grc|δῆμος}} — «yer, xalq» + {{Lang-grc2|ἔργον}} — «ish, mehnat» soʻzlaridan iborat): # [[Falsafa|Falsafada]] (asosan [[Platonizm|Platonizmda]]) —koinotni tartibsiz [[Xaos|xaos]]dan mukammal g‘oyalar (eydoslar) asosida shakllantirgan va tartibga solgan ilohiy kuch. # [[Mifologiya|Mifiologiyada]] — ya...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2061" sha1="4btzdhy6mpb6mf9db0q41k3vyaqmd74" xml:space="preserve">Demiurg, yoki Yaratuvchi ({{Lang-grc| Δημιουργός}} — «usta; hunarmand; yaratuvchi, ijodkor, bunyodkor»; {{Lang-grc|δῆμος}} — «yer, xalq» + {{Lang-grc2|ἔργον}} — «ish, mehnat» soʻzlaridan iborat):
# [[Falsafa|Falsafada]] (asosan [[Platonizm|Platonizmda]]) —koinotni tartibsiz [[Xaos|xaos]]dan mukammal g‘oyalar (eydoslar) asosida shakllantirgan va tartibga solgan ilohiy kuch.
# [[Mifologiya|Mifiologiyada]] — yaratuvchi iloh. 
# [[Nasroniylik (Xristianlik)|Nasroniylikda]] — yaratuvchi manosida ishlatiladigan, [[Muqaddas uchlik|Xudoning isimlaridan biri]].
# [[Gnostitsizm|Gnostitsizmda]] — Yaldabaotning isimlaridan biri. Moddiy olamni yaratgan va Oliy xudo, Monadaga qarshi chiquvchi kuch&lt;ref&gt;Gilhus, Ingvild Sælid (1 October 1984). &quot;The gnostic demiurge—An agnostic trickster&quot;. ''Religion''. '''14''' (4): 301–311. doi:10.1016/S0048-721X(84)80010-X.&lt;/ref&gt;.  

== Mifologiyada ==
Mifologiyada Demiurg yaratuvchi va ko‘pincha kulol, temirchi yoki to‘quvchi kabi qiyofalarda namoyon bo‘ladi. Lekin Demiurgning vazifalari oddiy hunarmandchilik bilan cheklanmaydi. 

Masalan, yunon mifologiyasida temirchlik xudosi [[Gefest]] shunday bir qalqon yaratadiki, uni borliq timsoli sifatida talqin qilishadi&lt;ref&gt;''Germaine Aujac.''&amp;nbsp;Chapter 8: The Foundations of Theoretical Cartography in Archaic and Classical Greece&amp;nbsp;&amp;#x2F;&amp;#x2F;&amp;nbsp;Сartography in prehistoric, ancient, and medieval europe and the mediterranean&amp;nbsp;&amp;#x2F;&amp;nbsp;J. B. Harley, David Woodward.&amp;nbsp;— University of Chicago Press, 1987.&amp;nbsp;— Vol.&amp;nbsp;1.&amp;nbsp;— С.&amp;nbsp;130—147.&amp;nbsp;— 622&amp;nbsp;с.&lt;/ref&gt;.[[File:Angelo_monticelli_shield-of-achilles.jpg|thumb| Angelo Monticelli. [[Axill]] qalqoni. 1820]] Fin mifologiyasidagi uch oliy ilohdan biri bo‘lgan Seppo Ilmarinen quyosh va oyni zarb qilib yaratadi. Misr xudosi [[Xnum]] esa dunyo va insonlarni kulolchilik charxida yasaydi. Hind mifologiyasidagi [[Vishvakarman]] — haykaltarosh va duradgor — ilohiy olam yaratuvchisi sifatida e’zozlanadi.

== Manbalar ==</text>
      <sha1>4btzdhy6mpb6mf9db0q41k3vyaqmd74</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181451</id>
      <parentid>6181447</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T19:33:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tim124865</username>
        <id>97914</id>
      </contributor>
      <origin>6181451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3339" sha1="ja6qi5kv0jur3ejvkvlobrcffm1wdr3" xml:space="preserve">[[File:Blake_ancient_of_days.jpg|thumb| William Blake. Yaratuvchi xudo. 1794]]
'''Demiurg''', yoki '''Yaratuvchi''' ({{Lang-grc| Δημιουργός}} — «usta; hunarmand; yaratuvchi, ijodkor, bunyodkor»; {{Lang-grc|δῆμος}} — «yer, xalq» + {{Lang-grc2|ἔργον}} — «ish, mehnat» soʻzlaridan iborat):
# [[Falsafa|Falsafada]] (asosan [[Platonizm|Platonizmda]]) —koinotni tartibsiz [[Xaos|xaos]]dan mukammal g‘oyalar (eydoslar) asosida shakllantirgan va tartibga solgan ilohiy kuch.
# [[Mifologiya|Mifiologiyada]] — yaratuvchi iloh. 
# [[Nasroniylik (Xristianlik)|Nasroniylikda]] — yaratuvchi manosida ishlatiladigan, [[Muqaddas uchlik|Xudoning isimlaridan biri]].
# [[Gnostitsizm|Gnostitsizmda]] — Yaldabaotning isimlaridan biri. Moddiy olamni yaratgan va Oliy xudo, Monadaga qarshi chiquvchi kuch&lt;ref&gt;Gilhus, Ingvild Sælid (1 October 1984). &quot;The gnostic demiurge—An agnostic trickster&quot;. ''Religion''. '''14''' (4): 301–311. doi:10.1016/S0048-721X(84)80010-X.&lt;/ref&gt;.  

== Mifologiyada ==
Mifologiyada Demiurg yaratuvchi va ko‘pincha kulol, temirchi yoki to‘quvchi kabi qiyofalarda namoyon bo‘ladi. Lekin Demiurgning vazifalari oddiy hunarmandchilik bilan cheklanmaydi. 

Masalan, yunon mifologiyasida temirchlik xudosi [[Gefest]] shunday bir qalqon yaratadiki, uni borliq timsoli sifatida talqin qilishadi&lt;ref&gt;''Germaine Aujac.''&amp;nbsp;Chapter 8: The Foundations of Theoretical Cartography in Archaic and Classical Greece&amp;nbsp;&amp;#x2F;&amp;#x2F;&amp;nbsp;Сartography in prehistoric, ancient, and medieval europe and the mediterranean&amp;nbsp;&amp;#x2F;&amp;nbsp;J. B. Harley, David Woodward.&amp;nbsp;— University of Chicago Press, 1987.&amp;nbsp;— Vol.&amp;nbsp;1.&amp;nbsp;— С.&amp;nbsp;130—147.&amp;nbsp;— 622&amp;nbsp;с.&lt;/ref&gt;.[ [[File:Angelo_monticelli_shield-of-achilles.jpg|thumb|Angelo Monticelli. [[Axill]] qalqoni. 1820]] Fin mifologiyasidagi uch oliy ilohdan biri bo‘lgan temirchi Seppo Ilmarinen quyosh va oyni zarb qilib yaratadi. Misr xudosi [[Xnum]] esa dunyo va insonlarni kulolchilik charxida yasaydi. Hind mifologiyasidagi [[Vishvakarman]] — haykaltarosh va duradgor — ilohiy olam yaratuvchisi sifatida e’zozlanadi. 

Aksaryat mifologiyalarda Demiurg obrazi Oliy osmon xudosi timsoli bilan qo‘shilib ketadi. Bunday xudo nafaqat ayrim buyumlar yoki jonzotlarni, balki butun borliqni yaratadi. Ko‘plab mifologiyalarda Demiurg vazifasini bir nechta xudolar olishi mumkin. [[Turk mifologiyasi|Turk mifologiyasida]] demiurglar uchta: [[Tangri|Koʻk Tangri]], [[Ulgen]] va [[Erlik]].  Koʻk Tangri borliqni yaratgan boʻlsa&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.britannica.com/topic/Tengrism |sarlavha=Tengrism |sana=12-yanvar 2024 |ish=Britannica}}&lt;/ref&gt;, Ulgen va Erlik belashuv tarzida yer va jonzotlarni yaratishadi&lt;ref&gt;Çoban, Ramazan Volkan. ''Türk Mitolojisinde Kötülük Tanrısı Erlik'in İnanıştaki Yeri, Tasviri ve Kökeni (Turkish) {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200701032835/https://www.academia.edu/2536321/T%C3%BCrk_Mitolojisinde_K%C3%B6t%C3%BCl%C3%BCk_Tanr%C4%B1s%C4%B1_Erlik_in_%C4%B0nan%C4%B1%C5%9Ftaki_Yeri_Tasviri_ve_K%C3%B6keni/|date=2020-07-01}}''&lt;/ref&gt;. 

Demiurg ko‘pincha oliy xudoning yordamchisi yoki uning irodasini amalga oshiruvchi kuch sifatida namoyon bo‘ladi.

== Manbalar ==

&lt;references /&gt;
[[Turkum:Mifologiya]]
[[Turkum:Mifologiya loyihasi maqolalari]]</text>
      <sha1>ja6qi5kv0jur3ejvkvlobrcffm1wdr3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181457</id>
      <parentid>6181451</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T19:44:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tim124865</username>
        <id>97914</id>
      </contributor>
      <origin>6181457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3343" sha1="3jrhyql35dlevvbv6v93pe6py1ie121" xml:space="preserve">[[File:Blake_ancient_of_days.jpg|thumb| [[William Blake]]. Yaratuvchi xudo. 1794]]
'''Demiurg''', yoki '''Yaratuvchi''' ({{Lang-grc| Δημιουργός}} — «usta; hunarmand; yaratuvchi, ijodkor, bunyodkor»; {{Lang-grc|δῆμος}} — «yer, xalq» + {{Lang-grc2|ἔργον}} — «ish, mehnat» soʻzlaridan iborat):
# [[Falsafa|Falsafada]] (asosan [[Platonizm|Platonizmda]]) —koinotni tartibsiz [[Xaos|xaos]]dan mukammal g‘oyalar (eydoslar) asosida shakllantirgan va tartibga solgan ilohiy kuch.
# [[Mifologiya|Mifiologiyada]] — yaratuvchi iloh. 
# [[Nasroniylik (Xristianlik)|Nasroniylikda]] — yaratuvchi manosida ishlatiladigan, [[Muqaddas uchlik|Xudoning isimlaridan biri]].
# [[Gnostitsizm|Gnostitsizmda]] — Yaldabaotning isimlaridan biri. Moddiy olamni yaratgan va Oliy xudo, Monadaga qarshi chiquvchi kuch&lt;ref&gt;Gilhus, Ingvild Sælid (1 October 1984). &quot;The gnostic demiurge—An agnostic trickster&quot;. ''Religion''. '''14''' (4): 301–311. doi:10.1016/S0048-721X(84)80010-X.&lt;/ref&gt;.  

== Mifologiyada ==
Mifologiyada Demiurg yaratuvchi va ko‘pincha kulol, temirchi yoki to‘quvchi kabi qiyofalarda namoyon bo‘ladi. Lekin Demiurgning vazifalari oddiy hunarmandchilik bilan cheklanmaydi. 

Masalan, yunon mifologiyasida temirchlik xudosi [[Gefest]] shunday bir qalqon yaratadiki, uni borliq timsoli sifatida talqin qilishadi&lt;ref&gt;''Germaine Aujac.''&amp;nbsp;Chapter 8: The Foundations of Theoretical Cartography in Archaic and Classical Greece&amp;nbsp;&amp;#x2F;&amp;#x2F;&amp;nbsp;Сartography in prehistoric, ancient, and medieval europe and the mediterranean&amp;nbsp;&amp;#x2F;&amp;nbsp;J. B. Harley, David Woodward.&amp;nbsp;— University of Chicago Press, 1987.&amp;nbsp;— Vol.&amp;nbsp;1.&amp;nbsp;— С.&amp;nbsp;130—147.&amp;nbsp;— 622&amp;nbsp;с.&lt;/ref&gt;.[ [[File:Angelo_monticelli_shield-of-achilles.jpg|thumb|Angelo Monticelli. [[Axill]] qalqoni. 1820]] Fin mifologiyasidagi uch oliy ilohdan biri bo‘lgan temirchi Seppo Ilmarinen quyosh va oyni zarb qilib yaratadi. Misr xudosi [[Xnum]] esa dunyo va insonlarni kulolchilik charxida yasaydi. Hind mifologiyasidagi [[Vishvakarman]] — haykaltarosh va duradgor — ilohiy olam yaratuvchisi sifatida e’zozlanadi. 

Aksaryat mifologiyalarda Demiurg obrazi Oliy osmon xudosi timsoli bilan qo‘shilib ketadi. Bunday xudo nafaqat ayrim buyumlar yoki jonzotlarni, balki butun borliqni yaratadi. Ko‘plab mifologiyalarda Demiurg vazifasini bir nechta xudolar olishi mumkin. [[Turk mifologiyasi|Turk mifologiyasida]] demiurglar uchta: [[Tangri|Koʻk Tangri]], [[Ulgen]] va [[Erlik]].  Koʻk Tangri borliqni yaratgan boʻlsa&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.britannica.com/topic/Tengrism |sarlavha=Tengrism |sana=12-yanvar 2024 |ish=Britannica}}&lt;/ref&gt;, Ulgen va Erlik belashuv tarzida yer va jonzotlarni yaratishadi&lt;ref&gt;Çoban, Ramazan Volkan. ''Türk Mitolojisinde Kötülük Tanrısı Erlik'in İnanıştaki Yeri, Tasviri ve Kökeni (Turkish) {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200701032835/https://www.academia.edu/2536321/T%C3%BCrk_Mitolojisinde_K%C3%B6t%C3%BCl%C3%BCk_Tanr%C4%B1s%C4%B1_Erlik_in_%C4%B0nan%C4%B1%C5%9Ftaki_Yeri_Tasviri_ve_K%C3%B6keni/|date=2020-07-01}}''&lt;/ref&gt;. 

Demiurg ko‘pincha oliy xudoning yordamchisi yoki uning irodasini amalga oshiruvchi kuch sifatida namoyon bo‘ladi.

== Manbalar ==

&lt;references /&gt;
[[Turkum:Mifologiya]]
[[Turkum:Mifologiya loyihasi maqolalari]]</text>
      <sha1>3jrhyql35dlevvbv6v93pe6py1ie121</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roberto Martínez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415955</id>
    <revision>
      <id>6181494</id>
      <timestamp>2026-06-22T00:39:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbolchi bilgiqutisi | name = Roberto Martínez | image = Roberto Martínez USMNT v Portugal Mar 31 2026-35.jpg | caption = Martínez as [[Portugal national football team|Portugal]] coach in 2026 | full_name = Roberto Martínez Montoliu&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/pdf/SquadLists-English.pdf |title=Squad List: FIFA World Cup 2026: Portugal (POR) |publisher=FIFA |page=35 |date=6 June 2026 |access-date=7 June 2026}}&lt;...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5022" sha1="l2x8vakkgoafzn5wfmurmr8o2shruma" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
| name = Roberto Martínez
| image = Roberto Martínez USMNT v Portugal Mar 31 2026-35.jpg
| caption = Martínez as [[Portugal national football team|Portugal]] coach in 2026
| full_name = Roberto Martínez Montoliu&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/pdf/SquadLists-English.pdf |title=Squad List: FIFA World Cup 2026: Portugal (POR) |publisher=FIFA |page=35 |date=6 June 2026 |access-date=7 June 2026}}&lt;/ref&gt;
| birth_date = {{birth date and age|1973|7|13|df=y}}&lt;ref name=&quot;BDFutbol&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.bdfutbol.com/en/j/j2352.html |title=Roberto Martínez: Roberto Martínez Montoliu: Player |publisher=BDFutbol |access-date=3 February 2018}}&lt;/ref&gt;
| birth_place = [[Balaguer]], Spain
| height = 1.78 m&lt;ref name=&quot;BDFutbol&quot;/&gt;
| position = [[Defensive midfielder]]
| currentclub = [[Portugal national football team|Portugal]] (manager)
| youthyears1 = 1981–1990
| youthclubs1 = [[CF Balaguer|Balaguer]]
| youthyears2 = 1990–1992
| youthclubs2 = [[Real Zaragoza|Zaragoza]]
| yillar1 = 1991–1994
| klublar1 = [[Real Zaragoza B|Zaragoza B]]
| isht1 = 55
| gollar1 = 36
| yillar2 = 1993
| clubs2 = [[Real Zaragoza|Zaragoza]]
| isht2 = 1
| gollar2 = 0
| yillar3 = 1994–1995
| klublar3 = [[CF Balaguer|Balaguer]]
| isht3 = 32
| gollar3 = 18
| yillar4 = 1995–2001
| klublar4 = [[Wigan Athletic F.C.|Wigan Athletic]]
| isht4 = 187
| gollar4 = 17
| yillar5 = 2001–2002
| klublar5 = [[Motherwell F.C.|Motherwell]]
| isht5 = 16
| gollar5 = 0
| yillar6 = 2002–2003
| klublar6 = [[Walsall F.C.|Walsall]]
| isht6 = 6
| gollar6 = 0
| yillar7 = 2003–2006
| klublar7 = [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]]
| isht7 = 122
| gollar7 = 4
| yillar8 = 2006–2007
| klublar8 = [[Chester City F.C.|Chester City]]
| isht8 = 31
| gollar8 = 3
| totalcaps = 450
| totalgoals = 78
| boshliqyillar1 = 2007–2009
| boshliqklublar1 = [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]]
| boshliqyillar2 = 2009–2013
| boshliqklublar2 = [[Wigan Athletic F.C.|Wigan Athletic]]
| boshliqyillar3 = 2013–2016
| boshliqklublar3 = [[Everton F.C.|Everton]]
| boshliqyillar4 = 2016–2022
| boshliqklublar4 = [[Belgium national football team|Belgium]]
| boshliqyillar5 = 2023–
|boshliqklublar5 = [[Portugal national football team|Portugal]]
}}
Roberto Martínez Montoliu (Katalancha talaffuzi: [roˈβeɾt maɾˈtineθ]; 1973-yil 13-iyulda tugʻilgan) — ispaniyalik professional futbol menejeri va sobiq oʻyinchi, hozirda Portugaliya terma jamoasi bosh murabbiyi.

Martínez himoyaviy yarim himoyachi sifatida oʻynagan va faoliyatini „Real Zaragoza“da boshlagan va u bilan birga Copa del Rey chempionligini qoʻlga kiritgan. U bir yil quyi ligadagi „Balaguer“da oʻynagan, keyin esa Angliyaning Uchinchi divizioni vakili Wigan Athletic bilan shartnoma imzolagan. Xesus Seba va Isidro Dias bilan birga „Uch Amigos“ nomi bilan tanilgan klubda kichik Ispaniya kontingentining bir qismiga aylanib, u olti yil davomida doimiy asosiy jamoa oʻyinchisi boʻlgan, bu uning bitta klubda oʻtkazgan eng uzoq vaqti. U yerda boʻlgan vaqtida u Futbol Ligasi Uchinchi divizioni va Futbol Ligasi Kubogini qoʻlga kiritgan. U Shotlandiyaning „Motherwell“ klubiga, keyin esa „Walsall“ga oʻtdi va 2003-yilda „Swansea City“ga qoʻshildi. U klub sardori boʻldi va 2005-yilda jamoaga Birinchi ligaga chiqishga yordam berdi. U 2006-yilda Chester Cityga koʻchib oʻtdi va yana sardor etib saylandi.

2007-yilda Martines murabbiylik faoliyatini „Swansea City“da boshladi va klubni Birinchi liga chempioni sifatida Chempionshipga olib chiqdi. Keyin u 2009-yilda „Wigan Athletic“ga murabbiy sifatida qoʻshildi va bu klubga ketma-ket uch mavsum davomida quyi ligaga tushib ketmaslikka yordam berdi. Toʻrtinchi mavsumida „Wigan“ quyi ligaga tushib ketdi, ammo 2013-yilda klub tarixida birinchi marta Angliya kubogini qoʻlga kiritdi. Oʻsha mavsum oxirida Martines „Everton“ murabbiyi boʻldi. Klub oʻzining birinchi mavsumida beshinchi oʻrinni egalladi, bu ularning besh yil ichidagi eng yuqori koʻrsatkichi boʻldi, „Everton“ esa UEFA Yevropa Ligasiga yoʻllanma oldi. 2016-yil may oyida u klubning 12-oʻrindagi menejeri lavozimidan ozod qilindi va 2016-yil avgust oyida Belgiya terma jamoasining bosh murabbiyi boʻldi. Martines ularni 2018-yilgi FIFA Jahon chempionatida uchinchi oʻringa olib chiqdi, bu ularning musobaqadagi eng yaxshi pozitsiyasi, shuningdek, Belgiya terma jamoasi uchun 2018-yildan 2022-yilgacha FIFA Jahon reytingida birinchi oʻrinni egalladi. U 2022-yilgi FIFA Jahon chempionatidan keyin Belgiya terma jamoasidan isteʼfoga chiqdi. 2023-yil yanvar oyida u Portugaliya terma jamoasi bosh murabbiyi etib tayinlandi va 2025-yilda UEFA Millatlar Ligasida gʻolib chiqdi.


== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* {{Soccerbase}}
* {{Soccerbase (manager)}}
* {{BDFutbol|2352}}
* {{WorldFootball.net|roberto-martinez}}
* {{Soccerway|110698|archive=20241127060758}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Martinez, Roberto}}</text>
      <sha1>l2x8vakkgoafzn5wfmurmr8o2shruma</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181500</id>
      <parentid>6181494</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T01:10:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6181500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6832" sha1="915q6d4uzgfb1aqwe4zle66voqnximn" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | name               = Roberto Martínez
 | image              = Roberto Martínez USMNT v Portugal Mar 31 2026-35.jpg
 | caption            = Martínez [[Portugaliya milliy futbol terma jamoasi|Portugaliya]] murabbiyligida (2026-yil)
 | full_name          = Roberto Martínez Montoliu&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/pdf/SquadLists-English.pdf |title=Squad List: FIFA World Cup 2026: Portugal (POR) |publisher=FIFA |page=35 |date=6 June 2026 |access-date=7 June 2026}}&lt;/ref&gt;
 | birth_date         = {{birth date and age|1973|7|13|df=y}}&lt;ref name=&quot;BDFutbol&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.bdfutbol.com/en/j/j2352.html |title=Roberto Martínez: Roberto Martínez Montoliu: Player |publisher=BDFutbol |access-date=3 February 2018}}&lt;/ref&gt;
 | birth_place        = [[Balaguer]], Ispaniya
 | height             = 1.78 m&lt;ref name=&quot;BDFutbol&quot;/&gt;
 | position           = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachi]]
 | currentclub        = [[Portugaliya milliy futbol terma jamoasi|Portugaliya]] (murabbiy)
 | youthyears1        = 1981–1990
 | youthclubs1        = [[CF Balaguer|Balaguer]]
 | youthyears2        = 1990–1992
 | youthclubs2        = [[Real Zaragoza|Zaragoza]]
 | yillar1            = 1991–1994
 | klublar1           = [[Real Zaragoza B|Zaragoza B]]
 | isht1              = 55
 | gollar1            = 36
 | yillar2            = 1993
 | clubs2             = [[Real Zaragoza|Zaragoza]]
 | isht2              = 1
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 1994–1995
 | klublar3           = [[CF Balaguer|Balaguer]]
 | isht3              = 32
 | gollar3            = 18
 | yillar4            = 1995–2001
 | klublar4           = [[Wigan Athletic F.C.|Wigan Athletic]]
 | isht4              = 187
 | gollar4            = 17
 | yillar5            = 2001–2002
 | klublar5           = [[Motherwell F.C.|Motherwell]]
 | isht5              = 16
 | gollar5            = 0
 | yillar6            = 2002–2003
 | klublar6           = [[Walsall F.C.|Walsall]]
 | isht6              = 6
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 2003–2006
 | klublar7           = [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]]
 | isht7              = 122
 | gollar7            = 4
 | yillar8            = 2006–2007
 | klublar8           = [[Chester City F.C.|Chester City]]
 | isht8              = 31
 | gollar8            = 3
 | totalcaps          = 450
 | totalgoals         = 78
 | boshliqyillar1     = 2007–2009
 | boshliqklublar1    = [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]]
 | boshliqyillar2     = 2009–2013
 | boshliqklublar2    = [[Wigan Athletic F.C.|Wigan Athletic]]
 | boshliqyillar3     = 2013–2016
 | boshliqklublar3    = [[Everton F.C.|Everton]]
 | boshliqyillar4     = 2016–2022
 | boshliqklublar4    = [[Belgiya milliy futbol terma jamoasi|Belgiya]]
 | boshliqyillar5     = 2023–
 | boshliqklublar5    = [[Portugaliya milliy futbol terma jamoasi|Portugaliya]]
}}
'''Roberto Martínez Montoliu''' (1973-yil 13-iyulda tugʻilgan) — ispaniyalik professional [[futbol]] [[Murabbiy (futbol)|murabbiyi]] va sobiq [[futbolchi]]. Martínez 2023-yildan [[Portugaliya milliy futbol terma jamoasi|Portugaliya terma jamoasi]] bosh murabbiyi.

Martínez futbolchilik faoliyatini „Real Zaragoza“ klubida boshlagan. 1993–94-yilgi mavsumda klub bilan birga [[Futbol boʻyicha Ispaniya kubogi|Copa del Rey]] turnirida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Roberto bir mavsum davomida quyi ligadagi „&lt;nowiki/&gt;[[CF Balaguer|Balaguer]]&lt;nowiki/&gt;“ jamoasida oʻynagan. 1995–96-yilgi mavsum avvalida [[Angliya]]&lt;nowiki/&gt;ning Uchinchi divizioni vakili [[Wigan Athletic F.C.|Wigan Athletic]] bilan shartnoma imzolagan. [[Jesús Seba]] va [[Isidro Díaz (1972-yilda tugʻilgan futbolchi)|Isidro Díaz]] bilan birga „Uch doʻst“ (Three Amigos) nomi bilan tanilgan kichik ispan guruhi tarkibiga qoʻshilgan. Roberto olti yil davomida asosiy jamoaning doimiy oʻyinchisi boʻlgan, bu uning bir klubdagi eng uzoq faoliyati edi. Bu vaqt mobaynida u Futbol Ligasi uchinchi divizioni va Futbol Ligasi sovrinini qoʻlga kiritgan. 2001–2003-yillar oraligʻida [[Shotlandiya]]&lt;nowiki/&gt;ning „Motherwell“, keyin esa „Walsall“ jamoalarida toʻp surgan. 2003-yilda „[[Swansea City A.F.C.|Swansea City]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan. „Swansea“ jamoasida oʻynagan davrida klub sardoriga aylangan va 2005-yilda jamoaning Birinchi ligaga koʻtarilishiga yordam bergan. 2006-yilda „[[Chester City F.C.|Chester City]]“ klubiga oʻtgan, u yerda ham [[Sardor (futbol)|sardor]] etib saylangan.

Martinez 2007-yilda „Swansea City“da murabbiylik faoliyatini boshlagan va klubni Birinchi liga chempioni sifatida Chempionshipga olib chiqqan. 2009-yilda „Wigan Athletic“ klubiga bosh murabbiy etib tayinlangan. Bu davrda jamoaning ketma-ket uch mavsum quyi ligaga tushib ketmasligiga yordam bergan. Toʻrtinchi mavsumida &quot;[[Wigan Athletic F.C.|Wigan]] &quot; quyi ligaga tushib ketgan boʻlsa-da, 2013-yilda klub tarixida ilk bor [[Angliya kubogi]]&lt;nowiki/&gt;ni qoʻlga kiritdi. Oʻsha mavsum yakunida Martinez „[[Everton F.C.|Everton]]“ boshqaruvini qoʻlga olgan. Klub uning ilk mavsumidayoq beshinchi oʻrinni egallagan — bu jamoaning soʻnggi besh yildagi eng yuqori natijasi edi va yakunda „Everton“ [[UEFA Yevropa Ligasi]]&lt;nowiki/&gt;ga yoʻllanma olgan. 2016-yilning may oyida jamoasi 12-oʻrinda borayotgan Martinez bosh murabbiylikdan ozod etilgan va oʻsha yilning avgust oyida [[Belgiya milliy futbol terma jamoasi|Belgiya terma jamoasi]] bosh murabbiyiga aylangan. Martinez boshchiligida [[Belgiya milliy futbol terma jamoasi|Belgiya]] [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi jahon chempionati|2018-yilgi]] [[Futbol boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]]&lt;nowiki/&gt;da uchinchi oʻrinni egallagan. Bu terma jamoaning musobaqadagi eng yaxshi natijasidir. Shuningdek, Belgiya 2018-yildan 2022-yilgacha FIFA Jahon reytingida birinchi oʻrinni saqlab turgan. U 2022-yilgi futbol boʻyicha Jahon chempionatidan soʻng Belgiya terma jamoasi murabbiyligidan isteʼfoga chiqdi. 2023-yil yanvar oyida esa [[Portugaliya milliy futbol terma jamoasi|Portugaliya terma jamoasi]] bosh murabbiyi etib tayinlandi va 2025-yilda UEFA Millatlar ligasida gʻalaba qozondi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* {{Soccerbase}}
* {{Soccerbase (manager)}}
* {{BDFutbol|2352}}
* {{WorldFootball.net|roberto-martinez}}
* {{Soccerway|110698|archive=20241127060758}}

{{UEFA milliy futbol terma jamoalari amaldagi bosh murabbiylari}}
{{Navboxes
| title = Murabbiylik lavozimlari
| list1 = 
{{Swansea City A.F.C. murabbiylari}}
{{Wigan Athletic F.C. murabbiylari}}
{{Everton F.C. murabbiylari}}
{{Belgiya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari}}
{{Portugaliya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari}}
}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Martinez, Roberto}}</text>
      <sha1>915q6d4uzgfb1aqwe4zle66voqnximn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181502</id>
      <parentid>6181500</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T01:22:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>/* Havolalar */</comment>
      <origin>6181502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8542" sha1="ls7n4h22im6qvjwsl3dmhv4jdeb1ful" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | name               = Roberto Martínez
 | image              = Roberto Martínez USMNT v Portugal Mar 31 2026-35.jpg
 | caption            = Martínez [[Portugaliya milliy futbol terma jamoasi|Portugaliya]] murabbiyligida (2026-yil)
 | full_name          = Roberto Martínez Montoliu&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/pdf/SquadLists-English.pdf |title=Squad List: FIFA World Cup 2026: Portugal (POR) |publisher=FIFA |page=35 |date=6 June 2026 |access-date=7 June 2026}}&lt;/ref&gt;
 | birth_date         = {{birth date and age|1973|7|13|df=y}}&lt;ref name=&quot;BDFutbol&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.bdfutbol.com/en/j/j2352.html |title=Roberto Martínez: Roberto Martínez Montoliu: Player |publisher=BDFutbol |access-date=3 February 2018}}&lt;/ref&gt;
 | birth_place        = [[Balaguer]], Ispaniya
 | height             = 1.78 m&lt;ref name=&quot;BDFutbol&quot;/&gt;
 | position           = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachi]]
 | currentclub        = [[Portugaliya milliy futbol terma jamoasi|Portugaliya]] (murabbiy)
 | youthyears1        = 1981–1990
 | youthclubs1        = [[CF Balaguer|Balaguer]]
 | youthyears2        = 1990–1992
 | youthclubs2        = [[Real Zaragoza|Zaragoza]]
 | yillar1            = 1991–1994
 | klublar1           = [[Real Zaragoza B|Zaragoza B]]
 | isht1              = 55
 | gollar1            = 36
 | yillar2            = 1993
 | clubs2             = [[Real Zaragoza|Zaragoza]]
 | isht2              = 1
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 1994–1995
 | klublar3           = [[CF Balaguer|Balaguer]]
 | isht3              = 32
 | gollar3            = 18
 | yillar4            = 1995–2001
 | klublar4           = [[Wigan Athletic F.C.|Wigan Athletic]]
 | isht4              = 187
 | gollar4            = 17
 | yillar5            = 2001–2002
 | klublar5           = [[Motherwell F.C.|Motherwell]]
 | isht5              = 16
 | gollar5            = 0
 | yillar6            = 2002–2003
 | klublar6           = [[Walsall F.C.|Walsall]]
 | isht6              = 6
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 2003–2006
 | klublar7           = [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]]
 | isht7              = 122
 | gollar7            = 4
 | yillar8            = 2006–2007
 | klublar8           = [[Chester City F.C.|Chester City]]
 | isht8              = 31
 | gollar8            = 3
 | totalcaps          = 450
 | totalgoals         = 78
 | boshliqyillar1     = 2007–2009
 | boshliqklublar1    = [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]]
 | boshliqyillar2     = 2009–2013
 | boshliqklublar2    = [[Wigan Athletic F.C.|Wigan Athletic]]
 | boshliqyillar3     = 2013–2016
 | boshliqklublar3    = [[Everton F.C.|Everton]]
 | boshliqyillar4     = 2016–2022
 | boshliqklublar4    = [[Belgiya milliy futbol terma jamoasi|Belgiya]]
 | boshliqyillar5     = 2023–
 | boshliqklublar5    = [[Portugaliya milliy futbol terma jamoasi|Portugaliya]]
}}
'''Roberto Martínez Montoliu''' (1973-yil 13-iyulda tugʻilgan) — ispaniyalik professional [[futbol]] [[Murabbiy (futbol)|murabbiyi]] va sobiq [[futbolchi]]. Martínez 2023-yildan [[Portugaliya milliy futbol terma jamoasi|Portugaliya terma jamoasi]] bosh murabbiyi.

Martínez futbolchilik faoliyatini „Real Zaragoza“ klubida boshlagan. 1993–94-yilgi mavsumda klub bilan birga [[Futbol boʻyicha Ispaniya kubogi|Copa del Rey]] turnirida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Roberto bir mavsum davomida quyi ligadagi „&lt;nowiki/&gt;[[CF Balaguer|Balaguer]]&lt;nowiki/&gt;“ jamoasida oʻynagan. 1995–96-yilgi mavsum avvalida [[Angliya]]&lt;nowiki/&gt;ning Uchinchi divizioni vakili [[Wigan Athletic F.C.|Wigan Athletic]] bilan shartnoma imzolagan. [[Jesús Seba]] va [[Isidro Díaz (1972-yilda tugʻilgan futbolchi)|Isidro Díaz]] bilan birga „Uch doʻst“ (Three Amigos) nomi bilan tanilgan kichik ispan guruhi tarkibiga qoʻshilgan. Roberto olti yil davomida asosiy jamoaning doimiy oʻyinchisi boʻlgan, bu uning bir klubdagi eng uzoq faoliyati edi. Bu vaqt mobaynida u Futbol Ligasi uchinchi divizioni va Futbol Ligasi sovrinini qoʻlga kiritgan. 2001–2003-yillar oraligʻida [[Shotlandiya]]&lt;nowiki/&gt;ning „Motherwell“, keyin esa „Walsall“ jamoalarida toʻp surgan. 2003-yilda „[[Swansea City A.F.C.|Swansea City]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan. „Swansea“ jamoasida oʻynagan davrida klub sardoriga aylangan va 2005-yilda jamoaning Birinchi ligaga koʻtarilishiga yordam bergan. 2006-yilda „[[Chester City F.C.|Chester City]]“ klubiga oʻtgan, u yerda ham [[Sardor (futbol)|sardor]] etib saylangan.

Martinez 2007-yilda „Swansea City“da murabbiylik faoliyatini boshlagan va klubni Birinchi liga chempioni sifatida Chempionshipga olib chiqqan. 2009-yilda „Wigan Athletic“ klubiga bosh murabbiy etib tayinlangan. Bu davrda jamoaning ketma-ket uch mavsum quyi ligaga tushib ketmasligiga yordam bergan. Toʻrtinchi mavsumida &quot;[[Wigan Athletic F.C.|Wigan]] &quot; quyi ligaga tushib ketgan boʻlsa-da, 2013-yilda klub tarixida ilk bor [[Angliya kubogi]]&lt;nowiki/&gt;ni qoʻlga kiritdi. Oʻsha mavsum yakunida Martinez „[[Everton F.C.|Everton]]“ boshqaruvini qoʻlga olgan. Klub uning ilk mavsumidayoq beshinchi oʻrinni egallagan — bu jamoaning soʻnggi besh yildagi eng yuqori natijasi edi va yakunda „Everton“ [[UEFA Yevropa Ligasi]]&lt;nowiki/&gt;ga yoʻllanma olgan. 2016-yilning may oyida jamoasi 12-oʻrinda borayotgan Martinez bosh murabbiylikdan ozod etilgan va oʻsha yilning avgust oyida [[Belgiya milliy futbol terma jamoasi|Belgiya terma jamoasi]] bosh murabbiyiga aylangan. Martinez boshchiligida [[Belgiya milliy futbol terma jamoasi|Belgiya]] [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi jahon chempionati|2018-yilgi]] [[Futbol boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]]&lt;nowiki/&gt;da uchinchi oʻrinni egallagan. Bu terma jamoaning musobaqadagi eng yaxshi natijasidir. Shuningdek, Belgiya 2018-yildan 2022-yilgacha FIFA Jahon reytingida birinchi oʻrinni saqlab turgan. U 2022-yilgi futbol boʻyicha Jahon chempionatidan soʻng Belgiya terma jamoasi murabbiyligidan isteʼfoga chiqdi. 2023-yil yanvar oyida esa [[Portugaliya milliy futbol terma jamoasi|Portugaliya terma jamoasi]] bosh murabbiyi etib tayinlandi va 2025-yilda UEFA Millatlar ligasida gʻalaba qozondi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* {{Soccerbase}}
* {{Soccerbase (manager)}}
* {{BDFutbol|2352}}
* {{WorldFootball.net|roberto-martinez}}
* {{Soccerway|110698|archive=20241127060758}}

{{UEFA milliy futbol terma jamoalari amaldagi bosh murabbiylari}}
{{Navboxes
| title = Xalqaro turnirlar
| list1 = 
{{Portugaliya tarkibi UEFA Yevro 2024}}
{{Portugaliya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}}
}}
{{Navboxes
| title = Murabbiylik lavozimlari
| list1 = 
{{Swansea City A.F.C. murabbiylari}}
{{Wigan Athletic F.C. murabbiylari}}
{{Everton F.C. murabbiylari}}
{{Belgiya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari}}
{{Portugaliya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari}}
}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Martinez, Roberto}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:CF Balaguer futbolchilari]]
[[Turkum:Real Zaragoza futbolchilari]]
[[Turkum:Motherwell F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Wigan Athletic F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Walsall F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Swansea City A.F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Chester City F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Tercera División oʻyinchilari]]
[[Turkum:Segunda División B oʻyinchilari]]
[[Turkum:La Liga oʻyinchilari]]
[[Turkum:Angliya futbol ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Shotlandiya Premyer-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Ispaniyalik muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Shotlandiyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Uelsdagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Ispaniyalik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Wigan Athletic F.C. murabbiylari]]
[[Turkum:Everton F.C. murabbiylari]]
[[Turkum:Belgiya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari]]
[[Turkum:Portugaliya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari]]
[[Turkum:Angliya Premyer-ligasi murabbiylari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2018 murabbiylari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2022 murabbiylari]]
[[Turkum:2026-yilgi FIFA jahon chempionati murabbiylari]]
[[Turkum:2020-yilgi UEFA Yevropa chempionati murabbiylari]]
[[Turkum:2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati murabbiylari]]
[[Turkum:UEFA Millatlar Ligasida gʻolib boʻlgan murabbiylar]]
[[Turkum:Ispaniyalik muhojir futbol murabbiylar]]</text>
      <sha1>ls7n4h22im6qvjwsl3dmhv4jdeb1ful</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181504</id>
      <parentid>6181502</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T01:26:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6181504</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9363" sha1="et4vzyauq03oya65p9b2pbxt0h4ave0" xml:space="preserve">{{Futbolchi bilgiqutisi
 | name               = Roberto Martínez
 | image              = Roberto Martínez USMNT v Portugal Mar 31 2026-35.jpg
 | caption            = Martínez [[Portugaliya milliy futbol terma jamoasi|Portugaliya]] murabbiyligida (2026-yil)
 | full_name          = Roberto Martínez Montoliu&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/pdf/SquadLists-English.pdf |title=Squad List: FIFA World Cup 2026: Portugal (POR) |publisher=FIFA |page=35 |date=6 June 2026 |access-date=7 June 2026}}&lt;/ref&gt;
 | birth_date         = {{birth date and age|1973|7|13|df=y}}&lt;ref name=&quot;BDFutbol&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.bdfutbol.com/en/j/j2352.html |title=Roberto Martínez: Roberto Martínez Montoliu: Player |publisher=BDFutbol |access-date=3 February 2018}}&lt;/ref&gt;
 | birth_place        = [[Balaguer]], Ispaniya
 | height             = 1.78 m&lt;ref name=&quot;BDFutbol&quot;/&gt;
 | position           = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachi]]
 | currentclub        = [[Portugaliya milliy futbol terma jamoasi|Portugaliya]] (murabbiy)
 | youthyears1        = 1981–1990
 | youthclubs1        = [[CF Balaguer|Balaguer]]
 | youthyears2        = 1990–1992
 | youthclubs2        = [[Real Zaragoza|Zaragoza]]
 | yillar1            = 1991–1994
 | klublar1           = [[Real Zaragoza B|Zaragoza B]]
 | isht1              = 55
 | gollar1            = 36
 | yillar2            = 1993
 | clubs2             = [[Real Zaragoza|Zaragoza]]
 | isht2              = 1
 | gollar2            = 0
 | yillar3            = 1994–1995
 | klublar3           = [[CF Balaguer|Balaguer]]
 | isht3              = 32
 | gollar3            = 18
 | yillar4            = 1995–2001
 | klublar4           = [[Wigan Athletic F.C.|Wigan Athletic]]
 | isht4              = 187
 | gollar4            = 17
 | yillar5            = 2001–2002
 | klublar5           = [[Motherwell F.C.|Motherwell]]
 | isht5              = 16
 | gollar5            = 0
 | yillar6            = 2002–2003
 | klublar6           = [[Walsall F.C.|Walsall]]
 | isht6              = 6
 | gollar6            = 0
 | yillar7            = 2003–2006
 | klublar7           = [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]]
 | isht7              = 122
 | gollar7            = 4
 | yillar8            = 2006–2007
 | klublar8           = [[Chester City F.C.|Chester City]]
 | isht8              = 31
 | gollar8            = 3
 | totalcaps          = 450
 | totalgoals         = 78
 | boshliqyillar1     = 2007–2009
 | boshliqklublar1    = [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]]
 | boshliqyillar2     = 2009–2013
 | boshliqklublar2    = [[Wigan Athletic F.C.|Wigan Athletic]]
 | boshliqyillar3     = 2013–2016
 | boshliqklublar3    = [[Everton F.C.|Everton]]
 | boshliqyillar4     = 2016–2022
 | boshliqklublar4    = [[Belgiya milliy futbol terma jamoasi|Belgiya]]
 | boshliqyillar5     = 2023–
 | boshliqklublar5    = [[Portugaliya milliy futbol terma jamoasi|Portugaliya]]
}}
'''Roberto Martínez Montoliu''' (1973-yil 13-iyulda tugʻilgan) — ispaniyalik professional [[futbol]] [[Murabbiy (futbol)|murabbiyi]] va sobiq [[futbolchi]]. Martínez 2023-yildan [[Portugaliya milliy futbol terma jamoasi|Portugaliya terma jamoasi]] bosh murabbiyi.

Martínez futbolchilik faoliyatini „Real Zaragoza“ klubida boshlagan&lt;ref name=&quot;learning&quot;&gt;{{cite news| url=http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/premier_league/wigan/article6879260.ece| title=Roberto Martinez's seat of learning| newspaper=The Times| location = London| date=18 October 2009| access-date=20 March 2011}}&lt;/ref&gt;. 1993–94-yilgi mavsumda klub bilan birga [[Futbol boʻyicha Ispaniya kubogi|Copa del Rey]] turnirida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Roberto bir mavsum davomida quyi ligadagi „[[CF Balaguer|Balaguer]]“ jamoasida oʻynagan. 1995–96-yilgi mavsum avvalida [[Angliya]]ning Uchinchi divizioni vakili [[Wigan Athletic F.C.|Wigan Athletic]] bilan shartnoma imzolagan. [[Jesús Seba]] va [[Isidro Díaz (1972-yilda tugʻilgan futbolchi)|Isidro Díaz]] bilan birga „Uch doʻst“ (Three Amigos) nomi bilan tanilgan kichik ispan guruhi tarkibiga qoʻshilgan. Roberto olti yil davomida asosiy jamoaning doimiy oʻyinchisi boʻlgan, bu uning bir klubdagi eng uzoq faoliyati edi. Bu vaqt mobaynida u Futbol Ligasi uchinchi divizioni va Futbol Ligasi sovrinini qoʻlga kiritgan. 2001–2003-yillar oraligʻida [[Shotlandiya]]ning „Motherwell“, keyin esa „Walsall“ jamoalarida toʻp surgan. 2003-yilda „[[Swansea City A.F.C.|Swansea City]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan. „Swansea“ jamoasida oʻynagan davrida klub sardoriga aylangan va 2005-yilda jamoaning Birinchi ligaga koʻtarilishiga yordam bergan. 2006-yilda „[[Chester City F.C.|Chester City]]“ klubiga oʻtgan, u yerda ham [[Sardor (futbol)|sardor]] etib saylangan.

Martinez 2007-yilda „Swansea City“da murabbiylik faoliyatini boshlagan va klubni Birinchi liga chempioni sifatida Chempionshipga olib chiqqan. 2009-yilda „Wigan Athletic“ klubiga bosh murabbiy etib tayinlangan. Bu davrda jamoaning ketma-ket uch mavsum quyi ligaga tushib ketmasligiga yordam bergan. Toʻrtinchi mavsumida „[[Wigan Athletic F.C.|Wigan]]“ quyi ligaga tushib ketgan boʻlsa-da, 2013-yilda klub tarixida ilk bor [[Angliya kubogi]]ni qoʻlga kiritgan&lt;ref name=&quot;fa13&quot;&gt;{{cite news|url=http://live.independent.co.uk/Event/FA_Cup_final_Manchester_City_v_Wigan_-_LIVE?Page=0|title=FA Cup final: Manchester City v Wigan|date=11 May 2013|newspaper=The Independent|location=London|access-date=12 May 2013|archive-date=9 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130609063843/http://live.independent.co.uk/Event/FA_Cup_final_Manchester_City_v_Wigan_-_LIVE?Page=0|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Oʻsha mavsum yakunida Martinez „[[Everton F.C.|Everton]]“ boshqaruvini qoʻlga olgan. Klub uning ilk mavsumidayoq beshinchi oʻrinni egallagan — bu jamoaning soʻnggi besh yildagi eng yuqori natijasi edi va yakunda „Everton“ [[UEFA Yevropa Ligasi]]ga yoʻllanma olgan. 2016-yilning may oyida jamoasi 12-oʻrinda borayotgan Martinez bosh murabbiylikdan ozod etilgan va oʻsha yilning avgust oyida [[Belgiya milliy futbol terma jamoasi|Belgiya terma jamoasi]] bosh murabbiyiga aylangan. Martinez boshchiligida [[Belgiya milliy futbol terma jamoasi|Belgiya]] [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi jahon chempionati|2018-yilgi]] [[Futbol boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]]da uchinchi oʻrinni egallagan. Bu terma jamoaning musobaqadagi eng yaxshi natijasidir. Shuningdek, Belgiya 2018-yildan 2022-yilgacha FIFA Jahon reytingida birinchi oʻrinni saqlab turgan. U 2022-yilgi futbol boʻyicha Jahon chempionatidan soʻng Belgiya terma jamoasi murabbiyligidan isteʼfoga chiqdi. 2023-yil yanvar oyida esa [[Portugaliya milliy futbol terma jamoasi|Portugaliya terma jamoasi]] bosh murabbiyi etib tayinlandi va 2025-yilda UEFA Millatlar ligasida gʻalaba qozongan&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2044949--portugal-vs-spain/|title=Portugal-Spain &amp;#124; UEFA Nations League 2025 Final |website=UEFA.com}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons category}}
* {{Soccerbase}}
* {{Soccerbase (manager)}}
* {{BDFutbol|2352}}
* {{WorldFootball.net|roberto-martinez}}
* {{Soccerway|110698|archive=20241127060758}}

{{UEFA milliy futbol terma jamoalari amaldagi bosh murabbiylari}}
{{Navboxes
| title = Xalqaro turnirlar
| list1 = 
{{Portugaliya tarkibi UEFA Yevro 2024}}
{{Portugaliya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}}
}}
{{Navboxes
| title = Murabbiylik lavozimlari
| list1 = 
{{Swansea City A.F.C. murabbiylari}}
{{Wigan Athletic F.C. murabbiylari}}
{{Everton F.C. murabbiylari}}
{{Belgiya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari}}
{{Portugaliya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari}}
}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Martinez, Roberto}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:CF Balaguer futbolchilari]]
[[Turkum:Real Zaragoza futbolchilari]]
[[Turkum:Motherwell F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Wigan Athletic F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Walsall F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Swansea City A.F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Chester City F.C. futbolchilari]]
[[Turkum:Tercera División oʻyinchilari]]
[[Turkum:Segunda División B oʻyinchilari]]
[[Turkum:La Liga oʻyinchilari]]
[[Turkum:Angliya futbol ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Shotlandiya Premyer-ligasi futbolchilari]]
[[Turkum:Ispaniyalik muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Shotlandiyadagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Uelsdagi muhojir erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Ispaniyalik futbol murabbiylari]]
[[Turkum:Wigan Athletic F.C. murabbiylari]]
[[Turkum:Everton F.C. murabbiylari]]
[[Turkum:Belgiya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari]]
[[Turkum:Portugaliya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari]]
[[Turkum:Angliya Premyer-ligasi murabbiylari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2018 murabbiylari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2022 murabbiylari]]
[[Turkum:2026-yilgi FIFA jahon chempionati murabbiylari]]
[[Turkum:2020-yilgi UEFA Yevropa chempionati murabbiylari]]
[[Turkum:2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati murabbiylari]]
[[Turkum:UEFA Millatlar Ligasida gʻolib boʻlgan murabbiylar]]
[[Turkum:Ispaniyalik muhojir futbol murabbiylar]]</text>
      <sha1>et4vzyauq03oya65p9b2pbxt0h4ave0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andoza:Soccerbase (manager)</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1415956</id>
    <redirect title="Andoza:Soccerbase manager" />
    <revision>
      <id>6181495</id>
      <timestamp>2026-06-22T00:40:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>[[Andoza:Soccerbase manager]]ga yoʻnaltirildi</comment>
      <origin>6181495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="b04ozturgqesdgyi2kcfefrw4m72aj4" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Andoza:Soccerbase manager]]</text>
      <sha1>b04ozturgqesdgyi2kcfefrw4m72aj4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Roberto Martínez</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1415957</id>
    <revision>
      <id>6181501</id>
      <timestamp>2026-06-22T01:10:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/viki-jahon-sevadi-2026</comment>
      <origin>6181501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="f53qxdu7p9561h3zdnu2w7px5jggj3p" xml:space="preserve">{{Viki Jahon chempionatini sevadi}}</text>
      <sha1>f53qxdu7p9561h3zdnu2w7px5jggj3p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181568</id>
      <parentid>6181501</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:01:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6181568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48" sha1="4o1vd9y70zwnvplh1ciwl2q1auyqiv3" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{Viki Jahon chempionatini sevadi}}</text>
      <sha1>4o1vd9y70zwnvplh1ciwl2q1auyqiv3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andoza:Belgiya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1415958</id>
    <revision>
      <id>6181505</id>
      <timestamp>2026-06-22T01:31:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Football manager history |name=Belgiya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari |teamname=Belgiya milliy futbol terma jamoasi |state   = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt; |managerlist=Belgiya milliy futbol jamoasi murabbiylari roʻyxati |bgcolor=#EF3340 |textcolor=#FDDA25 |bordercolor=black |list = [[Édouard de Laveleye|de Laveleye]]&lt;sup&gt;KBVB&lt;/sup&gt; 1904 to 10 [[William Maxwell (futbolchi)|Maxwell]] 1910 to 13 Charles Bunyan Sr.|...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2212" sha1="cerl7o3jzfiodj8jnph8cfjp9oq64c2" xml:space="preserve">{{Football manager history
|name=Belgiya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari
|teamname=Belgiya milliy futbol terma jamoasi
|state   = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
|managerlist=Belgiya milliy futbol jamoasi murabbiylari roʻyxati
|bgcolor=#EF3340
|textcolor=#FDDA25
|bordercolor=black
|list =
[[Édouard de Laveleye|de Laveleye]]&lt;sup&gt;KBVB&lt;/sup&gt; 1904 to 10
[[William Maxwell (futbolchi)|Maxwell]] 1910 to 13
[[Charles Bunyan Sr.|Bunyan]] 1914
[[Édouard de Laveleye|de Laveleye]]&lt;sup&gt;KBVB&lt;/sup&gt; 1914 to 20
[[William Maxwell (futbolchi)|Maxwell]] 1920 to 28
[[Viktor Löwenfeld|Löwenfelt]] 1928 to 30
[[Hector Goetinck|Goetinck]] 1930 to 34
[[Jules Turnauer|Turnauer]] 1935
[[Jack Butler (1894-yilda tugʻilgan futbolchi)|Butler]] 1935 to 39
[[Hector Goetinck|Goetinck]] 1939 to 40
[[Oscar Van Kesbeeck|Van Kesbeeck]]&lt;sup&gt;KBVB&lt;/sup&gt; 1940 to 43
[[François Demol|Demol]] 1944 to 46
[[Bill Gormlie|Gormlie]] 1947 to 53
[[Doug Livingstone|Livingstone]] 1953 to 54
[[André Vandewyer|Vandewyer]] 1955 to 57
[[Louis Nicolay|Nicolay]]&lt;sup&gt;c&lt;/sup&gt; 1957
[[Géza Toldi|Toldi]] 1957 to 58
[[Constant Vanden Stock|Vanden Stock]] 1958 to 68
[[Raymond Goethals|Goethals]] 1968 to 76
[[Guy Thys|Thys]] 1976 to 89
[[Walter Meeuws|Meeuws]] 1989 to 90
[[Guy Thys|Thys]] 1990 to 91
[[Paul Van Himst|Van Himst]] 1991 to 96
[[Wilfried Van Moer|Van Moer]] 1996
[[Georges Leekens|Leekens]] 1997 to 99
[[Robert Waseige|Waseige]] 1999 to 2002
[[Aimé Anthuenis|Anthuenis]] 2002 to 05
[[René Vandereycken|Vandereycken]] 2006 to 09
[[Franky Vercauteren|Vercauteren]]&lt;sup&gt;c&lt;/sup&gt; 2009
[[Dick Advocaat|Advocaat]] 2009 to 10
[[Georges Leekens|Leekens]] 2010 to 12
[[Marc Wilmots|Wilmots]] 2012 to 16
[[Roberto Martínez|Martínez]] 2016 to 22
[[Domenico Tedesco|Tedesco]] 2023 to 25
[[Rudi Garcia|Garcia]] 2025
|note = (KBVB) = [[Belgiya futbol assotsiatsiyasi|Belgiya FA]] nomidan; (c) = [[vaqtinchalik murabbiy]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
[[Turkum:Belgiya futbol jamoalarining murabbiylariga oid navigatsion andozalar|*]]
[[Turkum:Milliy futbol terma jamoa murabbiylari tarixi navigatsion andozalari|Belgiya]]
[[Turkum:Belgiya milliy futbol terma jamoasiga oid navigatsion andozalar|murabbiylar]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cerl7o3jzfiodj8jnph8cfjp9oq64c2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:Belgiya futbol jamoalarining murabbiylariga oid navigatsion andozalar</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1415959</id>
    <revision>
      <id>6181506</id>
      <timestamp>2026-06-22T01:31:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„[[Turkum:Futbol klublarining murabbiylariga oid navigatsion andozalar]] [[Turkum:Belgiya futboliga oid navigatsion andozalar]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="126" sha1="fzijddk8fwo1ucxprmlu7tg8wgjfofo" xml:space="preserve">[[Turkum:Futbol klublarining murabbiylariga oid navigatsion andozalar]]
[[Turkum:Belgiya futboliga oid navigatsion andozalar]]</text>
      <sha1>fzijddk8fwo1ucxprmlu7tg8wgjfofo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andoza munozarasi:Belgiya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari</title>
    <ns>11</ns>
    <id>1415960</id>
    <revision>
      <id>6181507</id>
      <timestamp>2026-06-22T01:32:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„{{munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="srjk8qw7fnryrp5m66amrx671fy75ox" xml:space="preserve">{{munozara}}</text>
      <sha1>srjk8qw7fnryrp5m66amrx671fy75ox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Salk biologik tadqiqotlar instituti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415961</id>
    <revision>
      <id>6181526</id>
      <timestamp>2026-06-22T04:27:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6181526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="586" sha1="jv19g9l2am3678dldx1tynw1nx3m46v" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Salk biologik tadqiqotlar instituti
| tasvir = Salk Institute 2.jpg
| izoh = Salk biologik tadqiqotlar instituti, 2019-yil iyul
| turi = Fundamental biologik tadqiqot instituti
| asos_solingan = {{start date and age|1960|12|28}}
| prezidenti = Gerald Joyce
| professorlari = 48
| manzili = 10010 N Torrey Pines Rd
| shahar = La Jolla
| viloyat = [[Kaliforniya]]
| davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| pochta_indeksi = 92037
| koordinatalari = {{koord|32|53|15|N|117|14|47|W|type:edu|display=inline,title}}
| veb-sayti = {{URL|salk.edu}}
}}</text>
      <sha1>jv19g9l2am3678dldx1tynw1nx3m46v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181529</id>
      <parentid>6181526</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:28:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Salk biologik tadqiqotlar instituti]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6181529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="634" sha1="aue6c70hn81r6ilii2ovwicg2hov0me" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Salk biologik tadqiqotlar instituti
| tasvir = Salk Institute 2.jpg
| izoh = Salk biologik tadqiqotlar instituti, 2019-yil iyul
| turi = Fundamental biologik tadqiqot instituti
| asos_solingan = {{start date and age|1960|12|28}}
| prezidenti = Gerald Joyce
| professorlari = 48
| manzili = 10010 N Torrey Pines Rd
| shahar = La Jolla
| viloyat = [[Kaliforniya]]
| davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| pochta_indeksi = 92037
| koordinatalari = {{koord|32|53|15|N|117|14|47|W|type:edu|display=inline,title}}
| veb-sayti = {{URL|salk.edu}}
}}

[[Turkum:Salk biologik tadqiqotlar instituti]]</text>
      <sha1>aue6c70hn81r6ilii2ovwicg2hov0me</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181530</id>
      <parentid>6181529</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:29:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Kaliforniyada joylashgan tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6181530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="714" sha1="d27s3tnqc25t6evfbisi0tw960ayino" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Salk biologik tadqiqotlar instituti
| tasvir = Salk Institute 2.jpg
| izoh = Salk biologik tadqiqotlar instituti, 2019-yil iyul
| turi = Fundamental biologik tadqiqot instituti
| asos_solingan = {{start date and age|1960|12|28}}
| prezidenti = Gerald Joyce
| professorlari = 48
| manzili = 10010 N Torrey Pines Rd
| shahar = La Jolla
| viloyat = [[Kaliforniya]]
| davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| pochta_indeksi = 92037
| koordinatalari = {{koord|32|53|15|N|117|14|47|W|type:edu|display=inline,title}}
| veb-sayti = {{URL|salk.edu}}
}}

[[Turkum:Salk biologik tadqiqotlar instituti]]
[[Turkum:Kaliforniyada joylashgan tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari]]</text>
      <sha1>d27s3tnqc25t6evfbisi0tw960ayino</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181531</id>
      <parentid>6181530</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:29:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Kaliforniyadagi tibbiy tadqiqot institutlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6181531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="770" sha1="hie2pqxxcx4qg12jtyd3ligl0lj36h6" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Salk biologik tadqiqotlar instituti
| tasvir = Salk Institute 2.jpg
| izoh = Salk biologik tadqiqotlar instituti, 2019-yil iyul
| turi = Fundamental biologik tadqiqot instituti
| asos_solingan = {{start date and age|1960|12|28}}
| prezidenti = Gerald Joyce
| professorlari = 48
| manzili = 10010 N Torrey Pines Rd
| shahar = La Jolla
| viloyat = [[Kaliforniya]]
| davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| pochta_indeksi = 92037
| koordinatalari = {{koord|32|53|15|N|117|14|47|W|type:edu|display=inline,title}}
| veb-sayti = {{URL|salk.edu}}
}}

[[Turkum:Salk biologik tadqiqotlar instituti]]
[[Turkum:Kaliforniyada joylashgan tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari]]
[[Turkum:Kaliforniyadagi tibbiy tadqiqot institutlari]]</text>
      <sha1>hie2pqxxcx4qg12jtyd3ligl0lj36h6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181532</id>
      <parentid>6181531</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:30:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Mustaqil tadqiqot institutlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6181532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="812" sha1="7bre055jc7z97eq3pvdtjr19dw7fp39" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Salk biologik tadqiqotlar instituti
| tasvir = Salk Institute 2.jpg
| izoh = Salk biologik tadqiqotlar instituti, 2019-yil iyul
| turi = Fundamental biologik tadqiqot instituti
| asos_solingan = {{start date and age|1960|12|28}}
| prezidenti = Gerald Joyce
| professorlari = 48
| manzili = 10010 N Torrey Pines Rd
| shahar = La Jolla
| viloyat = [[Kaliforniya]]
| davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| pochta_indeksi = 92037
| koordinatalari = {{koord|32|53|15|N|117|14|47|W|type:edu|display=inline,title}}
| veb-sayti = {{URL|salk.edu}}
}}

[[Turkum:Salk biologik tadqiqotlar instituti]]
[[Turkum:Kaliforniyada joylashgan tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari]]
[[Turkum:Kaliforniyadagi tibbiy tadqiqot institutlari]]
[[Turkum:Mustaqil tadqiqot institutlari]]</text>
      <sha1>7bre055jc7z97eq3pvdtjr19dw7fp39</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181536</id>
      <parentid>6181532</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:37:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <origin>6181536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2070" sha1="1ytzvrbety4bebj8td2wx7zafgiutzk" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Salk biologik tadqiqotlar instituti
| tasvir = Salk Institute 2.jpg
| izoh = Salk biologik tadqiqotlar instituti, 2019-yil iyul
| turi = Fundamental biologik tadqiqot instituti
| asos_solingan = {{start date and age|1960|12|28}}
| prezidenti = Gerald Joyce
| professorlari = 48
| manzili = 10010 N Torrey Pines Rd
| shahar = La Jolla
| viloyat = [[Kaliforniya]]
| davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| pochta_indeksi = 92037
| koordinatalari = {{koord|32|53|15|N|117|14|47|W|type:edu|display=inline,title}}
| veb-sayti = {{URL|salk.edu}}
}}'''Salk biologik tadqiqotlar instituti''' (Salk Institute for Biological Studies) — [[Kaliforniya|Kaliforniya shtatining]] [[San Diego|San]] [[San Diego|Diyego]] shahri tarkibidagi La-Xolya hamjamiyatida joylashgan ilmiy-tadqiqot instituti&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.salk.edu |title=Salk Institute for Biological Studies |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Mazkur mustaqil, notijorat institutga 1960-yilda [[Poliomiyelitga qarshi vaksina|poliomielitga qarshi vaksinani]] kashf etgan olim [[Jonas Salk]] tomonidan asos solingan; uning asoschi maslahatchilari qatorida [[Jacob Bronowski]] va [[Francis Crick]] ham bo’lgan. Tadqiqot majmualarining qurilishi 1962-yilning bahorida boshlangan. Salk instituti hayot haqidagi fanlar sohasida tadqiqotlar samaradorligi va sifati boʻyicha AQShdagi yetakchi muassasalar qatoridan doimiy ravishda joy olib keladi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |title=Heavyweights in Molecular Biology/Genetics: For Some, A High Percentage of Elite Papers |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106012804/http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |archive-date=2009-01-06}}&lt;/ref&gt;.
[[Turkum:Salk biologik tadqiqotlar instituti]]
[[Turkum:Kaliforniyada joylashgan tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari]]
[[Turkum:Kaliforniyadagi tibbiy tadqiqot institutlari]]
[[Turkum:Mustaqil tadqiqot institutlari]]</text>
      <sha1>1ytzvrbety4bebj8td2wx7zafgiutzk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181537</id>
      <parentid>6181536</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:37:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <origin>6181537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2099" sha1="jwwe1jvnml6e8ad7vbsia9a8sp5cvn4" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Salk biologik tadqiqotlar instituti
| tasvir = Salk Institute 2.jpg
| izoh = Salk biologik tadqiqotlar instituti, 2019-yil iyul
| turi = Fundamental biologik tadqiqot instituti
| asos_solingan = {{start date and age|1960|12|28}}
| prezidenti = Gerald Joyce
| professorlari = 48
| manzili = 10010 N Torrey Pines Rd
| shahar = La Jolla
| viloyat = [[Kaliforniya]]
| davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| pochta_indeksi = 92037
| koordinatalari = {{koord|32|53|15|N|117|14|47|W|type:edu|display=inline,title}}
| veb-sayti = {{URL|salk.edu}}
}}'''Salk biologik tadqiqotlar instituti''' (Salk Institute for Biological Studies) — [[Kaliforniya|Kaliforniya shtatining]] [[San Diego|San]] [[San Diego|Diyego]] shahri tarkibidagi La-Xolya hamjamiyatida joylashgan ilmiy-tadqiqot instituti&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.salk.edu |title=Salk Institute for Biological Studies |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Mazkur mustaqil, notijorat institutga 1960-yilda [[Poliomiyelitga qarshi vaksina|poliomielitga qarshi vaksinani]] kashf etgan olim [[Jonas Salk]] tomonidan asos solingan; uning asoschi maslahatchilari qatorida [[Jacob Bronowski]] va [[Francis Crick]] ham bo’lgan. Tadqiqot majmualarining qurilishi 1962-yilning bahorida boshlangan. Salk instituti hayot haqidagi fanlar sohasida tadqiqotlar samaradorligi va sifati boʻyicha AQShdagi yetakchi muassasalar qatoridan doimiy ravishda joy olib keladi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |title=Heavyweights in Molecular Biology/Genetics: For Some, A High Percentage of Elite Papers |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106012804/http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |archive-date=2009-01-06}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Salk biologik tadqiqotlar instituti]]
[[Turkum:Kaliforniyada joylashgan tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari]]
[[Turkum:Kaliforniyadagi tibbiy tadqiqot institutlari]]
[[Turkum:Mustaqil tadqiqot institutlari]]</text>
      <sha1>jwwe1jvnml6e8ad7vbsia9a8sp5cvn4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181539</id>
      <parentid>6181537</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:38:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <origin>6181539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2099" sha1="n5w1u3xlcpagxlasi7kk2ilovp4bjsy" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Salk biologik tadqiqotlar instituti
| tasvir = Salk Institute 2.jpg
| izoh = Salk biologik tadqiqotlar instituti, 2019-yil iyul
| turi = Fundamental biologik tadqiqot instituti
| asos_solingan = {{start date and age|1960|12|28}}
| prezidenti = Gerald Joyce
| professorlari = 48
| manzili = 10010 N Torrey Pines Rd
| shahar = La Jolla
| viloyat = [[Kaliforniya]]
| davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| pochta_indeksi = 92037
| koordinatalari = {{koord|32|53|15|N|117|14|47|W|type:edu|display=inline,title}}
| veb-sayti = {{URL|salk.edu}}
}}'''Salk biologik tadqiqotlar instituti''' (Salk Institute for Biological Studies) — [[Kaliforniya|Kaliforniya shtatining]] [[San Diego|San]] [[San Diego|Diyego]] shahri tarkibidagi La-Xolya hamjamiyatida joylashgan ilmiy-tadqiqot instituti&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.salk.edu |title=Salk Institute for Biological Studies |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Mazkur mustaqil, notijorat institutga 1960-yilda [[Poliomiyelitga qarshi vaksina|poliomielitga qarshi vaksinani]] kashf etgan olim [[Jonas Salk]] tomonidan asos solingan; uning asoschi maslahatchilari qatorida [[Jacob Bronowski]] va [[Francis Crick]] ham boʻlgan. Tadqiqot majmualarining qurilishi 1962-yilning bahorida boshlangan. Salk instituti hayot haqidagi fanlar sohasida tadqiqotlar samaradorligi va sifati boʻyicha AQShdagi yetakchi muassasalar qatoridan doimiy ravishda joy olib keladi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |title=Heavyweights in Molecular Biology/Genetics: For Some, A High Percentage of Elite Papers |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106012804/http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |archive-date=2009-01-06}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Salk biologik tadqiqotlar instituti]]
[[Turkum:Kaliforniyada joylashgan tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari]]
[[Turkum:Kaliforniyadagi tibbiy tadqiqot institutlari]]
[[Turkum:Mustaqil tadqiqot institutlari]]</text>
      <sha1>n5w1u3xlcpagxlasi7kk2ilovp4bjsy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181540</id>
      <parentid>6181539</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:38:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <origin>6181540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2100" sha1="f4p36dlx2dczloig9l45b9pzfvkg80r" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Salk biologik tadqiqotlar instituti
| tasvir = Salk Institute 2.jpg
| izoh = Salk biologik tadqiqotlar instituti, 2019-yil iyul
| turi = Fundamental biologik tadqiqot instituti
| asos_solingan = {{start date and age|1960|12|28}}
| prezidenti = Gerald Joyce
| professorlari = 48
| manzili = 10010 N Torrey Pines Rd
| shahar = La Jolla
| viloyat = [[Kaliforniya]]
| davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| pochta_indeksi = 92037
| koordinatalari = {{koord|32|53|15|N|117|14|47|W|type:edu|display=inline,title}}
| veb-sayti = {{URL|salk.edu}}
}}
'''Salk biologik tadqiqotlar instituti''' (Salk Institute for Biological Studies) — [[Kaliforniya|Kaliforniya shtatining]] [[San Diego|San]] [[San Diego|Diyego]] shahri tarkibidagi La-Xolya hamjamiyatida joylashgan ilmiy-tadqiqot instituti&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.salk.edu |title=Salk Institute for Biological Studies |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Mazkur mustaqil, notijorat institutga 1960-yilda [[Poliomiyelitga qarshi vaksina|poliomielitga qarshi vaksinani]] kashf etgan olim [[Jonas Salk]] tomonidan asos solingan; uning asoschi maslahatchilari qatorida [[Jacob Bronowski]] va [[Francis Crick]] ham boʻlgan. Tadqiqot majmualarining qurilishi 1962-yilning bahorida boshlangan. Salk instituti hayot haqidagi fanlar sohasida tadqiqotlar samaradorligi va sifati boʻyicha AQShdagi yetakchi muassasalar qatoridan doimiy ravishda joy olib keladi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |title=Heavyweights in Molecular Biology/Genetics: For Some, A High Percentage of Elite Papers |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106012804/http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |archive-date=2009-01-06}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Salk biologik tadqiqotlar instituti]]
[[Turkum:Kaliforniyada joylashgan tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari]]
[[Turkum:Kaliforniyadagi tibbiy tadqiqot institutlari]]
[[Turkum:Mustaqil tadqiqot institutlari]]</text>
      <sha1>f4p36dlx2dczloig9l45b9pzfvkg80r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181541</id>
      <parentid>6181540</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:38:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <origin>6181541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2112" sha1="m47antm1c8ceq88bjf7p950p9k26ego" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Salk biologik tadqiqotlar instituti
| tasvir = Salk Institute 2.jpg
| izoh = Salk biologik tadqiqotlar instituti, 2019-yil iyul
| turi = Fundamental biologik tadqiqot instituti
| asos_solingan = {{start date and age|1960|12|28}}
| prezidenti = Gerald Joyce
| professorlari = 48
| manzili = 10010 N Torrey Pines Rd
| shahar = La Jolla
| viloyat = [[Kaliforniya]]
| davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| pochta_indeksi = 92037
| koordinatalari = {{koord|32|53|15|N|117|14|47|W|type:edu|display=inline,title}}
| veb-sayti = {{URL|salk.edu}}
}}
'''Salk biologik tadqiqotlar instituti''' ({{lang-en|Salk Institute for Biological Studies}}) — [[Kaliforniya|Kaliforniya shtatining]] [[San Diego|San]] [[San Diego|Diyego]] shahri tarkibidagi La-Xolya hamjamiyatida joylashgan ilmiy-tadqiqot instituti&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.salk.edu |title=Salk Institute for Biological Studies |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Mazkur mustaqil, notijorat institutga 1960-yilda [[Poliomiyelitga qarshi vaksina|poliomielitga qarshi vaksinani]] kashf etgan olim [[Jonas Salk]] tomonidan asos solingan; uning asoschi maslahatchilari qatorida [[Jacob Bronowski]] va [[Francis Crick]] ham boʻlgan. Tadqiqot majmualarining qurilishi 1962-yilning bahorida boshlangan. Salk instituti hayot haqidagi fanlar sohasida tadqiqotlar samaradorligi va sifati boʻyicha AQShdagi yetakchi muassasalar qatoridan doimiy ravishda joy olib keladi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |title=Heavyweights in Molecular Biology/Genetics: For Some, A High Percentage of Elite Papers |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106012804/http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |archive-date=2009-01-06}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Salk biologik tadqiqotlar instituti]]
[[Turkum:Kaliforniyada joylashgan tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari]]
[[Turkum:Kaliforniyadagi tibbiy tadqiqot institutlari]]
[[Turkum:Mustaqil tadqiqot institutlari]]</text>
      <sha1>m47antm1c8ceq88bjf7p950p9k26ego</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181542</id>
      <parentid>6181541</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:38:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <origin>6181542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2114" sha1="a7g9wgm4ey11q481g2tk3q6e8jbi4aj" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Salk biologik tadqiqotlar instituti
| tasvir = Salk Institute 2.jpg
| izoh = Salk biologik tadqiqotlar instituti, 2019-yil iyul
| turi = Fundamental biologik tadqiqot instituti
| asos_solingan = {{start date and age|1960|12|28}}
| prezidenti = Gerald Joyce
| professorlari = 48
| manzili = 10010 N Torrey Pines Rd
| shahar = La Jolla
| viloyat = [[Kaliforniya]]
| davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| pochta_indeksi = 92037
| koordinatalari = {{koord|32|53|15|N|117|14|47|W|type:edu|display=inline,title}}
| veb-sayti = {{URL|salk.edu}}
}}
'''Salk biologik tadqiqotlar instituti''' ({{lang-en|Salk Institute for Biological Studies}}) — [[Kaliforniya|Kaliforniya shtatining]] [[San Diego|San]] [[San Diego|Diyego]] shahri tarkibidagi La-Xolya hamjamiyatida joylashgan ilmiy-tadqiqot instituti&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.salk.edu |title=Salk Institute for Biological Studies |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Mazkur mustaqil, notijorat institutga 1960-yilda [[Poliomiyelitga qarshi vaksina|poliomielitga qarshi vaksinani]] kashf etgan olim [[Jonas Salk]] tomonidan asos solingan; uning asoschi maslahatchilari qatorida [[Jacob Bronowski]] va [[Francis Crick]] ham boʻlgan. Tadqiqot majmualarining qurilishi 1962-yilning bahorida boshlangan. Salk instituti hayot haqidagi fanlar sohasida tadqiqotlar samaradorligi va sifati boʻyicha AQShdagi yetakchi muassasalar qatoridan doimiy ravishda joy olib keladi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |title=Heavyweights in Molecular Biology/Genetics: For Some, A High Percentage of Elite Papers |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106012804/http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |archive-date=2009-01-06}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|3}}
[[Turkum:Salk biologik tadqiqotlar instituti]]
[[Turkum:Kaliforniyada joylashgan tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari]]
[[Turkum:Kaliforniyadagi tibbiy tadqiqot institutlari]]
[[Turkum:Mustaqil tadqiqot institutlari]]</text>
      <sha1>a7g9wgm4ey11q481g2tk3q6e8jbi4aj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181543</id>
      <parentid>6181542</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:43:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <origin>6181543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3688" sha1="5gisioqi2ihmmawxy3w0rbw2i1qaf78" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Salk biologik tadqiqotlar instituti
| tasvir = Salk Institute 2.jpg
| izoh = Salk biologik tadqiqotlar instituti, 2019-yil iyul
| turi = Fundamental biologik tadqiqot instituti
| asos_solingan = {{start date and age|1960|12|28}}
| prezidenti = Gerald Joyce
| professorlari = 48
| manzili = 10010 N Torrey Pines Rd
| shahar = La Jolla
| viloyat = [[Kaliforniya]]
| davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| pochta_indeksi = 92037
| koordinatalari = {{koord|32|53|15|N|117|14|47|W|type:edu|display=inline,title}}
| veb-sayti = {{URL|salk.edu}}
}}
'''Salk biologik tadqiqotlar instituti''' ({{lang-en|Salk Institute for Biological Studies}}) — [[Kaliforniya|Kaliforniya shtatining]] [[San Diego|San]] [[San Diego|Diyego]] shahri tarkibidagi La-Xolya hamjamiyatida joylashgan ilmiy-tadqiqot instituti&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.salk.edu |title=Salk Institute for Biological Studies |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Mazkur mustaqil, notijorat institutga 1960-yilda [[Poliomiyelitga qarshi vaksina|poliomielitga qarshi vaksinani]] kashf etgan olim [[Jonas Salk]] tomonidan asos solingan; uning asoschi maslahatchilari qatorida [[Jacob Bronowski]] va [[Francis Crick]] ham boʻlgan. Tadqiqot majmualarining qurilishi 1962-yilning bahorida boshlangan. Salk instituti hayot haqidagi fanlar sohasida tadqiqotlar samaradorligi va sifati boʻyicha AQShdagi yetakchi muassasalar qatoridan doimiy ravishda joy olib keladi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |title=Heavyweights in Molecular Biology/Genetics: For Some, A High Percentage of Elite Papers |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106012804/http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |archive-date=2009-01-06}}&lt;/ref&gt;.

2020-yil oktyabr holatiga koʻra, Salk institutining 60 ta tadqiqot guruhida 850 nafar tadqiqotchi faoliyat olib boradi va muassasa oʻz izlanishlarini asosan uchta yoʻnalishga qaratgan: [[molekulyar biologiya]] va [[genetika]]; [[neyrobiologiya]] hamda [[Botanika|oʻsimliklar biologiyasi]]. Tadqiqot mavzulari [[qarish]] jarayonlari, [[Saraton (kasallik)|saraton]], [[qandli diabet]], tugʻma nuqsonlar, [[Alzheimer kasalligi|Altsgeymer kasalligi]], [[Parkinson kasalligi]], [[Orttirilgan immun tanqisligi sindromi|OITS]] hamda [[Amerika imo-ishora tili|Amerika imo-ishora tilining]] neyrobiologiyasini qamrab oladi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.salk.edu/science/research-centers/glenn-center-for-research-on-aging/ |title=The Paul F. Glenn Center for Research on Aging – Overview |website=www.salk.edu}}&lt;/ref&gt;. Muassasaga dastlabki mablagʻlarni „March of Dimes“ jamgʻarmasi taqdim etgan va u hozirda ham institutni qoʻllab-quvvatlashda davom etmoqda. Tadqiqotlar AQSh Milliy sogʻliqni saqlash institutlari va Kaliforniya hukumati kabi qator davlat manbalari, shuningdek, shtab-kvartirasi Parijda joylashgan „Ipsen“ kompaniyasi, Xovard Xyuz tibbiyot instituti hamda „Waitt Family Foundation“ kabi xususiy tashkilotlar tomonidan moliyalashtiriladi. Bundan tashqari, institutning ichki boshqaruvidagi „Innovatsion grantlar dasturi“ eng ilgʻor va yuqori xavfli tadqiqotlarni ragʻbatlantiradi. 2017-yilda Salk instituti vasiylari „Booz Allen Hamilton“ kompaniyasining sobiq prezidenti Daniel C. Lewisni boshqaruv kengashi raisi etib saylashdi.

== Manbalar ==
{{manbalar|3}}
[[Turkum:Salk biologik tadqiqotlar instituti]]
[[Turkum:Kaliforniyada joylashgan tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari]]
[[Turkum:Kaliforniyadagi tibbiy tadqiqot institutlari]]
[[Turkum:Mustaqil tadqiqot institutlari]]</text>
      <sha1>5gisioqi2ihmmawxy3w0rbw2i1qaf78</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181555</id>
      <parentid>6181543</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:46:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <origin>6181555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4648" sha1="44yxe4fzdmsskpv4nik8irtudpzi8sk" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Salk biologik tadqiqotlar instituti
| tasvir = Salk Institute 2.jpg
| izoh = Salk biologik tadqiqotlar instituti, 2019-yil iyul
| turi = Fundamental biologik tadqiqot instituti
| asos_solingan = {{start date and age|1960|12|28}}
| prezidenti = Gerald Joyce
| professorlari = 48
| manzili = 10010 N Torrey Pines Rd
| shahar = La Jolla
| viloyat = [[Kaliforniya]]
| davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| pochta_indeksi = 92037
| koordinatalari = {{koord|32|53|15|N|117|14|47|W|type:edu|display=inline,title}}
| veb-sayti = {{URL|salk.edu}}
}}
'''Salk biologik tadqiqotlar instituti''' ({{lang-en|Salk Institute for Biological Studies}}) — [[Kaliforniya|Kaliforniya shtatining]] [[San Diego|San]] [[San Diego|Diyego]] shahri tarkibidagi La-Xolya hamjamiyatida joylashgan ilmiy-tadqiqot instituti&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.salk.edu |title=Salk Institute for Biological Studies |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Mazkur mustaqil, notijorat institutga 1960-yilda [[Poliomiyelitga qarshi vaksina|poliomielitga qarshi vaksinani]] kashf etgan olim [[Jonas Salk]] tomonidan asos solingan; uning asoschi maslahatchilari qatorida [[Jacob Bronowski]] va [[Francis Crick]] ham boʻlgan. Tadqiqot majmualarining qurilishi 1962-yilning bahorida boshlangan. Salk instituti hayot haqidagi fanlar sohasida tadqiqotlar samaradorligi va sifati boʻyicha AQShdagi yetakchi muassasalar qatoridan doimiy ravishda joy olib keladi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |title=Heavyweights in Molecular Biology/Genetics: For Some, A High Percentage of Elite Papers |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106012804/http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |archive-date=2009-01-06}}&lt;/ref&gt;.

2020-yil oktyabr holatiga koʻra, Salk institutining 60 ta tadqiqot guruhida 850 nafar tadqiqotchi faoliyat olib boradi va muassasa oʻz izlanishlarini asosan uchta yoʻnalishga qaratgan: [[molekulyar biologiya]] va [[genetika]]; [[neyrobiologiya]] hamda [[Botanika|oʻsimliklar biologiyasi]]. Tadqiqot mavzulari [[qarish]] jarayonlari, [[Saraton (kasallik)|saraton]], [[qandli diabet]], tugʻma nuqsonlar, [[Alzheimer kasalligi|Altsgeymer kasalligi]], [[Parkinson kasalligi]], [[Orttirilgan immun tanqisligi sindromi|OITS]] hamda [[Amerika imo-ishora tili|Amerika imo-ishora tilining]] neyrobiologiyasini qamrab oladi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.salk.edu/science/research-centers/glenn-center-for-research-on-aging/ |title=The Paul F. Glenn Center for Research on Aging – Overview |website=www.salk.edu}}&lt;/ref&gt;. Muassasaga dastlabki mablagʻlarni „&lt;nowiki/&gt;[[March of Dimes]]&lt;nowiki/&gt;“ jamgʻarmasi taqdim etgan va u hozirda ham institutni qoʻllab-quvvatlashda davom etmoqda. Tadqiqotlar AQSh [[Milliy sog‘liqni saqlash institutlari|Milliy sogʻliqni saqlash institutlari]] va [[Kaliforniya hukumati]] kabi qator davlat manbalari, shuningdek, shtab-kvartirasi Parijda joylashgan „&lt;nowiki/&gt;[[Ipsen]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasi, Xovard Xyuz tibbiyot instituti hamda „Waitt Family Foundation“ kabi xususiy tashkilotlar tomonidan moliyalashtiriladi&lt;ref&gt;{{cite news |date=11 January 2008 |title=Ipsen, Salk Institute ink research pact |newspaper=Fierce Biotech |url=http://www.fiercebiotech.com/story/ipsen-salk-institute-ink-research-pact/2008-01-11 |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, institutning ichki boshqaruvidagi „Innovatsion grantlar dasturi“ eng ilgʻor va yuqori xavfli tadqiqotlarni ragʻbatlantiradi&lt;ref&gt;{{cite web |title=InsideSalk – 11&amp;#124;07 Issue Innovation Grants Program Infuses Cutting-Edge Projects with Start-Up Funds |url=http://www.salk.edu/insidesalk/article.php?id=22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101128113829/http://salk.edu/insidesalk/article.php?id=22 |archive-date=2010-11-28 |access-date=2016-10-18 |website=Salk.edu}}&lt;/ref&gt;. 2017-yilda Salk instituti vasiylari „&lt;nowiki/&gt;[[Booz Allen Hamilton]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasining sobiq prezidenti Daniel C. Lewisni boshqaruv kengashi raisi etib saylashdi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.salk.edu/news-release/salk-institute-trustees-elect-daniel-c-lewis-board-chairman/ |title=Salk Institute Trustees elect Daniel C. Lewis as Board Chairman |website=Salk.edu |access-date=2019-06-07}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|3}}
[[Turkum:Salk biologik tadqiqotlar instituti]]
[[Turkum:Kaliforniyada joylashgan tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari]]
[[Turkum:Kaliforniyadagi tibbiy tadqiqot institutlari]]
[[Turkum:Mustaqil tadqiqot institutlari]]</text>
      <sha1>44yxe4fzdmsskpv4nik8irtudpzi8sk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181556</id>
      <parentid>6181555</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:49:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <origin>6181556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5195" sha1="f10ju25zbi3jy1ebl76sezhqxuypfzw" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Salk biologik tadqiqotlar instituti
| tasvir = Salk Institute 2.jpg
| izoh = Salk biologik tadqiqotlar instituti, 2019-yil iyul
| turi = Fundamental biologik tadqiqot instituti
| asos_solingan = {{start date and age|1960|12|28}}
| prezidenti = Gerald Joyce
| professorlari = 48
| manzili = 10010 N Torrey Pines Rd
| shahar = La Jolla
| viloyat = [[Kaliforniya]]
| davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| pochta_indeksi = 92037
| koordinatalari = {{koord|32|53|15|N|117|14|47|W|type:edu|display=inline,title}}
| veb-sayti = {{URL|salk.edu}}
}}
'''Salk biologik tadqiqotlar instituti''' ({{lang-en|Salk Institute for Biological Studies}}) — [[Kaliforniya|Kaliforniya shtatining]] [[San Diego|San]] [[San Diego|Diyego]] shahri tarkibidagi La-Xolya hamjamiyatida joylashgan ilmiy-tadqiqot instituti&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.salk.edu |title=Salk Institute for Biological Studies |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Mazkur mustaqil, notijorat institutga 1960-yilda [[Poliomiyelitga qarshi vaksina|poliomielitga qarshi vaksinani]] kashf etgan olim [[Jonas Salk]] tomonidan asos solingan; uning asoschi maslahatchilari qatorida [[Jacob Bronowski]] va [[Francis Crick]] ham boʻlgan. Tadqiqot majmualarining qurilishi 1962-yilning bahorida boshlangan. Salk instituti hayot haqidagi fanlar sohasida tadqiqotlar samaradorligi va sifati boʻyicha AQShdagi yetakchi muassasalar qatoridan doimiy ravishda joy olib keladi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |title=Heavyweights in Molecular Biology/Genetics: For Some, A High Percentage of Elite Papers |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106012804/http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |archive-date=2009-01-06}}&lt;/ref&gt;.

2020-yil oktyabr holatiga koʻra, Salk institutining 60 ta tadqiqot guruhida 850 nafar tadqiqotchi faoliyat olib boradi va muassasa oʻz izlanishlarini asosan uchta yoʻnalishga qaratgan: [[molekulyar biologiya]] va [[genetika]]; [[neyrobiologiya]] hamda [[Botanika|oʻsimliklar biologiyasi]]. Tadqiqot mavzulari [[qarish]] jarayonlari, [[Saraton (kasallik)|saraton]], [[qandli diabet]], tugʻma nuqsonlar, [[Alzheimer kasalligi|Altsgeymer kasalligi]], [[Parkinson kasalligi]], [[Orttirilgan immun tanqisligi sindromi|OITS]] hamda [[Amerika imo-ishora tili|Amerika imo-ishora tilining]] neyrobiologiyasini qamrab oladi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.salk.edu/science/research-centers/glenn-center-for-research-on-aging/ |title=The Paul F. Glenn Center for Research on Aging – Overview |website=www.salk.edu}}&lt;/ref&gt;. Muassasaga dastlabki mablagʻlarni „&lt;nowiki/&gt;[[March of Dimes]]&lt;nowiki/&gt;“ jamgʻarmasi taqdim etgan va u hozirda ham institutni qoʻllab-quvvatlashda davom etmoqda. Tadqiqotlar AQSh [[Milliy sog‘liqni saqlash institutlari|Milliy sogʻliqni saqlash institutlari]] va [[Kaliforniya hukumati]] kabi qator davlat manbalari, shuningdek, shtab-kvartirasi Parijda joylashgan „&lt;nowiki/&gt;[[Ipsen]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasi, Xovard Xyuz tibbiyot instituti hamda „Waitt Family Foundation“ kabi xususiy tashkilotlar tomonidan moliyalashtiriladi&lt;ref&gt;{{cite news |date=11 January 2008 |title=Ipsen, Salk Institute ink research pact |newspaper=Fierce Biotech |url=http://www.fiercebiotech.com/story/ipsen-salk-institute-ink-research-pact/2008-01-11 |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, institutning ichki boshqaruvidagi „Innovatsion grantlar dasturi“ eng ilgʻor va yuqori xavfli tadqiqotlarni ragʻbatlantiradi&lt;ref&gt;{{cite web |title=InsideSalk – 11&amp;#124;07 Issue Innovation Grants Program Infuses Cutting-Edge Projects with Start-Up Funds |url=http://www.salk.edu/insidesalk/article.php?id=22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101128113829/http://salk.edu/insidesalk/article.php?id=22 |archive-date=2010-11-28 |access-date=2016-10-18 |website=Salk.edu}}&lt;/ref&gt;. 2017-yilda Salk instituti vasiylari „&lt;nowiki/&gt;[[Booz Allen Hamilton]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasining sobiq prezidenti Daniel C. Lewisni boshqaruv kengashi raisi etib saylashdi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.salk.edu/news-release/salk-institute-trustees-elect-daniel-c-lewis-board-chairman/ |title=Salk Institute Trustees elect Daniel C. Lewis as Board Chairman |website=Salk.edu |access-date=2019-06-07}}&lt;/ref&gt;.

Institut, shuningdek, [[Bruno Latour]] va [[Steve Woolgar|Steve Woolgarning]] 1979-yilda nashr etilgan „Laboratoriya hayoti: Ilmiy faktlarning shakllanishi“ (''[[Laboratory Life|Laboratory Life: The Construction of Scientific Facts]]'') kitobi uchun tadqiqot maydoni boʻlib xizmat qilgan&lt;ref&gt;{{Cite book |date=1986-09-21 |title=Laboratory Life |publisher=Princeton University Press |isbn=9780691028323 |access-date=2017-05-04 |url=http://press.princeton.edu/titles/2417.html |last1=Latour |first1=Bruno |last2=Woolgar |first2=Steve}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|3}}
[[Turkum:Salk biologik tadqiqotlar instituti]]
[[Turkum:Kaliforniyada joylashgan tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari]]
[[Turkum:Kaliforniyadagi tibbiy tadqiqot institutlari]]
[[Turkum:Mustaqil tadqiqot institutlari]]</text>
      <sha1>f10ju25zbi3jy1ebl76sezhqxuypfzw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181559</id>
      <parentid>6181556</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:52:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <origin>6181559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6104" sha1="7gg8e69he0djtra7ty96hula7p1poya" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Salk biologik tadqiqotlar instituti
| tasvir = Salk Institute 2.jpg
| izoh = Salk biologik tadqiqotlar instituti, 2019-yil iyul
| turi = Fundamental biologik tadqiqot instituti
| asos_solingan = {{start date and age|1960|12|28}}
| prezidenti = Gerald Joyce
| professorlari = 48
| manzili = 10010 N Torrey Pines Rd
| shahar = La Jolla
| viloyat = [[Kaliforniya]]
| davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| pochta_indeksi = 92037
| koordinatalari = {{koord|32|53|15|N|117|14|47|W|type:edu|display=inline,title}}
| veb-sayti = {{URL|salk.edu}}
}}
'''Salk biologik tadqiqotlar instituti''' ({{lang-en|Salk Institute for Biological Studies}}) — [[Kaliforniya|Kaliforniya shtatining]] [[San Diego|San]] [[San Diego|Diyego]] shahri tarkibidagi La-Xolya hamjamiyatida joylashgan ilmiy-tadqiqot instituti&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.salk.edu |title=Salk Institute for Biological Studies |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Mazkur mustaqil, notijorat institutga 1960-yilda [[Poliomiyelitga qarshi vaksina|poliomielitga qarshi vaksinani]] kashf etgan olim [[Jonas Salk]] tomonidan asos solingan; uning asoschi maslahatchilari qatorida [[Jacob Bronowski]] va [[Francis Crick]] ham boʻlgan. Tadqiqot majmualarining qurilishi 1962-yilning bahorida boshlangan. Salk instituti hayot haqidagi fanlar sohasida tadqiqotlar samaradorligi va sifati boʻyicha AQShdagi yetakchi muassasalar qatoridan doimiy ravishda joy olib keladi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |title=Heavyweights in Molecular Biology/Genetics: For Some, A High Percentage of Elite Papers |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106012804/http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |archive-date=2009-01-06}}&lt;/ref&gt;.

2020-yil oktyabr holatiga koʻra, Salk institutining 60 ta tadqiqot guruhida 850 nafar tadqiqotchi faoliyat olib boradi va muassasa oʻz izlanishlarini asosan uchta yoʻnalishga qaratgan: [[molekulyar biologiya]] va [[genetika]]; [[neyrobiologiya]] hamda [[Botanika|oʻsimliklar biologiyasi]]. Tadqiqot mavzulari [[qarish]] jarayonlari, [[Saraton (kasallik)|saraton]], [[qandli diabet]], tugʻma nuqsonlar, [[Alzheimer kasalligi|Altsgeymer kasalligi]], [[Parkinson kasalligi]], [[Orttirilgan immun tanqisligi sindromi|OITS]] hamda [[Amerika imo-ishora tili|Amerika imo-ishora tilining]] neyrobiologiyasini qamrab oladi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.salk.edu/science/research-centers/glenn-center-for-research-on-aging/ |title=The Paul F. Glenn Center for Research on Aging – Overview |website=www.salk.edu}}&lt;/ref&gt;. Muassasaga dastlabki mablagʻlarni „&lt;nowiki/&gt;[[March of Dimes]]&lt;nowiki/&gt;“ jamgʻarmasi taqdim etgan va u hozirda ham institutni qoʻllab-quvvatlashda davom etmoqda. Tadqiqotlar AQSh [[Milliy sog‘liqni saqlash institutlari|Milliy sogʻliqni saqlash institutlari]] va [[Kaliforniya hukumati]] kabi qator davlat manbalari, shuningdek, shtab-kvartirasi Parijda joylashgan „&lt;nowiki/&gt;[[Ipsen]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasi, Xovard Xyuz tibbiyot instituti hamda „Waitt Family Foundation“ kabi xususiy tashkilotlar tomonidan moliyalashtiriladi&lt;ref&gt;{{cite news |date=11 January 2008 |title=Ipsen, Salk Institute ink research pact |newspaper=Fierce Biotech |url=http://www.fiercebiotech.com/story/ipsen-salk-institute-ink-research-pact/2008-01-11 |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, institutning ichki boshqaruvidagi „Innovatsion grantlar dasturi“ eng ilgʻor va yuqori xavfli tadqiqotlarni ragʻbatlantiradi&lt;ref&gt;{{cite web |title=InsideSalk – 11&amp;#124;07 Issue Innovation Grants Program Infuses Cutting-Edge Projects with Start-Up Funds |url=http://www.salk.edu/insidesalk/article.php?id=22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101128113829/http://salk.edu/insidesalk/article.php?id=22 |archive-date=2010-11-28 |access-date=2016-10-18 |website=Salk.edu}}&lt;/ref&gt;. 2017-yilda Salk instituti vasiylari „&lt;nowiki/&gt;[[Booz Allen Hamilton]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasining sobiq prezidenti Daniel C. Lewisni boshqaruv kengashi raisi etib saylashdi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.salk.edu/news-release/salk-institute-trustees-elect-daniel-c-lewis-board-chairman/ |title=Salk Institute Trustees elect Daniel C. Lewis as Board Chairman |website=Salk.edu |access-date=2019-06-07}}&lt;/ref&gt;.

Institut, shuningdek, [[Bruno Latour]] va [[Steve Woolgar|Steve Woolgarning]] 1979-yilda nashr etilgan „Laboratoriya hayoti: Ilmiy faktlarning shakllanishi“ (''[[Laboratory Life|Laboratory Life: The Construction of Scientific Facts]]'') kitobi uchun tadqiqot maydoni boʻlib xizmat qilgan&lt;ref&gt;{{Cite book |date=1986-09-21 |title=Laboratory Life |publisher=Princeton University Press |isbn=9780691028323 |access-date=2017-05-04 |url=http://press.princeton.edu/titles/2417.html |last1=Latour |first1=Bruno |last2=Woolgar |first2=Steve}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Salk va meʼmor [[Louis I. Kahn]] 1960-yil mart oyida San-Diyego shahar hokimiyatiga Torrey Pines Mesa hududidan yer ajratish boʻyicha murojaat qilishdi va 1960-yil iyun oyida oʻtkazilgan [[Referendum|referendumdan]] soʻng ularning bu soʻrovi qondirildi. Bugungi kunda „&lt;nowiki/&gt;[[March of Dimes]]&lt;nowiki/&gt;“ nomi bilan tanilgan Falajlikka chalingan bolalar milliy jamgʻarmasi muassasaga dastlabki mablagʻlarni taqdim etdi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.salk.edu/about/history.html |title=History of Salk |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Qurilish ishlari 1962-yilda boshlandi va 1963-yilga kelib bir guruh tadqiqotchilar birinchi laboratoriyaga koʻchib oʻtishdi. 1990-yillarda „&lt;nowiki/&gt;[[Anshen &amp; Allen]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasi loyihasi asosida koʻproq laboratoriyalarni hamda tashkiliy-maʼmuriy idoralarni oʻz ichiga olgan qoʻshimcha binolar barpo etildi.

== Manbalar ==
{{manbalar|3}}
[[Turkum:Salk biologik tadqiqotlar instituti]]
[[Turkum:Kaliforniyada joylashgan tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari]]
[[Turkum:Kaliforniyadagi tibbiy tadqiqot institutlari]]
[[Turkum:Mustaqil tadqiqot institutlari]]</text>
      <sha1>7gg8e69he0djtra7ty96hula7p1poya</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181561</id>
      <parentid>6181559</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:54:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <origin>6181561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6707" sha1="jcsctacj47lsc8phf8xwj4lds4o1sme" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Salk biologik tadqiqotlar instituti
| tasvir = Salk Institute 2.jpg
| izoh = Salk biologik tadqiqotlar instituti, 2019-yil iyul
| turi = Fundamental biologik tadqiqot instituti
| asos_solingan = {{start date and age|1960|12|28}}
| prezidenti = Gerald Joyce
| professorlari = 48
| manzili = 10010 N Torrey Pines Rd
| shahar = La Jolla
| viloyat = [[Kaliforniya]]
| davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| pochta_indeksi = 92037
| koordinatalari = {{koord|32|53|15|N|117|14|47|W|type:edu|display=inline,title}}
| veb-sayti = {{URL|salk.edu}}
}}
'''Salk biologik tadqiqotlar instituti''' ({{lang-en|Salk Institute for Biological Studies}}) — [[Kaliforniya|Kaliforniya shtatining]] [[San Diego|San]] [[San Diego|Diyego]] shahri tarkibidagi La-Xolya hamjamiyatida joylashgan ilmiy-tadqiqot instituti&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.salk.edu |title=Salk Institute for Biological Studies |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Mazkur mustaqil, notijorat institutga 1960-yilda [[Poliomiyelitga qarshi vaksina|poliomielitga qarshi vaksinani]] kashf etgan olim [[Jonas Salk]] tomonidan asos solingan; uning asoschi maslahatchilari qatorida [[Jacob Bronowski]] va [[Francis Crick]] ham boʻlgan. Tadqiqot majmualarining qurilishi 1962-yilning bahorida boshlangan. Salk instituti hayot haqidagi fanlar sohasida tadqiqotlar samaradorligi va sifati boʻyicha AQShdagi yetakchi muassasalar qatoridan doimiy ravishda joy olib keladi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |title=Heavyweights in Molecular Biology/Genetics: For Some, A High Percentage of Elite Papers |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106012804/http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |archive-date=2009-01-06}}&lt;/ref&gt;.

2020-yil oktyabr holatiga koʻra, Salk institutining 60 ta tadqiqot guruhida 850 nafar tadqiqotchi faoliyat olib boradi va muassasa oʻz izlanishlarini asosan uchta yoʻnalishga qaratgan: [[molekulyar biologiya]] va [[genetika]]; [[neyrobiologiya]] hamda [[Botanika|oʻsimliklar biologiyasi]]. Tadqiqot mavzulari [[qarish]] jarayonlari, [[Saraton (kasallik)|saraton]], [[qandli diabet]], tugʻma nuqsonlar, [[Alzheimer kasalligi|Altsgeymer kasalligi]], [[Parkinson kasalligi]], [[Orttirilgan immun tanqisligi sindromi|OITS]] hamda [[Amerika imo-ishora tili|Amerika imo-ishora tilining]] neyrobiologiyasini qamrab oladi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.salk.edu/science/research-centers/glenn-center-for-research-on-aging/ |title=The Paul F. Glenn Center for Research on Aging – Overview |website=www.salk.edu}}&lt;/ref&gt;. Muassasaga dastlabki mablagʻlarni „&lt;nowiki/&gt;[[March of Dimes]]&lt;nowiki/&gt;“ jamgʻarmasi taqdim etgan va u hozirda ham institutni qoʻllab-quvvatlashda davom etmoqda. Tadqiqotlar AQSh [[Milliy sog‘liqni saqlash institutlari|Milliy sogʻliqni saqlash institutlari]] va [[Kaliforniya hukumati]] kabi qator davlat manbalari, shuningdek, shtab-kvartirasi Parijda joylashgan „&lt;nowiki/&gt;[[Ipsen]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasi, Xovard Xyuz tibbiyot instituti hamda „Waitt Family Foundation“ kabi xususiy tashkilotlar tomonidan moliyalashtiriladi&lt;ref&gt;{{cite news |date=11 January 2008 |title=Ipsen, Salk Institute ink research pact |newspaper=Fierce Biotech |url=http://www.fiercebiotech.com/story/ipsen-salk-institute-ink-research-pact/2008-01-11 |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, institutning ichki boshqaruvidagi „Innovatsion grantlar dasturi“ eng ilgʻor va yuqori xavfli tadqiqotlarni ragʻbatlantiradi&lt;ref&gt;{{cite web |title=InsideSalk – 11&amp;#124;07 Issue Innovation Grants Program Infuses Cutting-Edge Projects with Start-Up Funds |url=http://www.salk.edu/insidesalk/article.php?id=22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101128113829/http://salk.edu/insidesalk/article.php?id=22 |archive-date=2010-11-28 |access-date=2016-10-18 |website=Salk.edu}}&lt;/ref&gt;. 2017-yilda Salk instituti vasiylari „&lt;nowiki/&gt;[[Booz Allen Hamilton]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasining sobiq prezidenti Daniel C. Lewisni boshqaruv kengashi raisi etib saylashdi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.salk.edu/news-release/salk-institute-trustees-elect-daniel-c-lewis-board-chairman/ |title=Salk Institute Trustees elect Daniel C. Lewis as Board Chairman |website=Salk.edu |access-date=2019-06-07}}&lt;/ref&gt;.

Institut, shuningdek, [[Bruno Latour]] va [[Steve Woolgar|Steve Woolgarning]] 1979-yilda nashr etilgan „Laboratoriya hayoti: Ilmiy faktlarning shakllanishi“ (''[[Laboratory Life|Laboratory Life: The Construction of Scientific Facts]]'') kitobi uchun tadqiqot maydoni boʻlib xizmat qilgan&lt;ref&gt;{{Cite book |date=1986-09-21 |title=Laboratory Life |publisher=Princeton University Press |isbn=9780691028323 |access-date=2017-05-04 |url=http://press.princeton.edu/titles/2417.html |last1=Latour |first1=Bruno |last2=Woolgar |first2=Steve}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Salk va meʼmor [[Louis I. Kahn]] 1960-yil mart oyida San-Diyego shahar hokimiyatiga Torrey Pines Mesa hududidan yer ajratish boʻyicha murojaat qilishdi va 1960-yil iyun oyida oʻtkazilgan [[Referendum|referendumdan]] soʻng ularning bu soʻrovi qondirildi. Bugungi kunda „&lt;nowiki/&gt;[[March of Dimes]]&lt;nowiki/&gt;“ nomi bilan tanilgan Falajlikka chalingan bolalar milliy jamgʻarmasi muassasaga dastlabki mablagʻlarni taqdim etdi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.salk.edu/about/history.html |title=History of Salk |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Qurilish ishlari 1962-yilda boshlandi va 1963-yilga kelib bir guruh tadqiqotchilar birinchi laboratoriyaga koʻchib oʻtishdi. 1990-yillarda „&lt;nowiki/&gt;[[Anshen &amp; Allen]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasi loyihasi asosida koʻproq laboratoriyalarni hamda tashkiliy-maʼmuriy idoralarni oʻz ichiga olgan qoʻshimcha binolar barpo etildi.

Institutga kirish qismidagi oltin rangli oʻyma naqshli lavha Jonas Salk xotirasiga bagʻishlangan boʻlib, unda shunday soʻzlar bitilgan: „Umid — orzularda, tasavvurda hamda orzularni haqiqatga aylantirishga botina olganlarning jurʼatida yashaydi“.

Francis Crick Salk institutida J.W. Kieckhefer nomidagi faxriy tadqiqotchi professor lavozimida faoliyat yuritgan. Uning keyingi tadqiqotlari asosan nazariy neyrobiologiyaga hamda inson ongini ilmiy jihatdan oʻrganishni rivojlantirishga qaratilgan edi. U Salk institutidagi ushbu lavozimda to 2004-yildagi vafotiga qadar faoliyat koʻrsatdi.

== Manbalar ==
{{manbalar|3}}
[[Turkum:Salk biologik tadqiqotlar instituti]]
[[Turkum:Kaliforniyada joylashgan tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari]]
[[Turkum:Kaliforniyadagi tibbiy tadqiqot institutlari]]
[[Turkum:Mustaqil tadqiqot institutlari]]</text>
      <sha1>jcsctacj47lsc8phf8xwj4lds4o1sme</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181562</id>
      <parentid>6181561</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:54:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <origin>6181562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6711" sha1="1vraw4pzsri0gqbpwlb5ipbyvrgsy9r" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Salk biologik tadqiqotlar instituti
| tasvir = Salk Institute 2.jpg
| izoh = Salk biologik tadqiqotlar instituti, 2019-yil iyul
| turi = Fundamental biologik tadqiqot instituti
| asos_solingan = {{start date and age|1960|12|28}}
| prezidenti = Gerald Joyce
| professorlari = 48
| manzili = 10010 N Torrey Pines Rd
| shahar = La Jolla
| viloyat = [[Kaliforniya]]
| davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| pochta_indeksi = 92037
| koordinatalari = {{koord|32|53|15|N|117|14|47|W|type:edu|display=inline,title}}
| veb-sayti = {{URL|salk.edu}}
}}
'''Salk biologik tadqiqotlar instituti''' ({{lang-en|Salk Institute for Biological Studies}}) — [[Kaliforniya|Kaliforniya shtatining]] [[San Diego|San]] [[San Diego|Diyego]] shahri tarkibidagi La-Xolya hamjamiyatida joylashgan ilmiy-tadqiqot instituti&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.salk.edu |title=Salk Institute for Biological Studies |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Mazkur mustaqil, notijorat institutga 1960-yilda [[Poliomiyelitga qarshi vaksina|poliomielitga qarshi vaksinani]] kashf etgan olim [[Jonas Salk]] tomonidan asos solingan; uning asoschi maslahatchilari qatorida [[Jacob Bronowski]] va [[Francis Crick]] ham boʻlgan. Tadqiqot majmualarining qurilishi 1962-yilning bahorida boshlangan. Salk instituti hayot haqidagi fanlar sohasida tadqiqotlar samaradorligi va sifati boʻyicha AQShdagi yetakchi muassasalar qatoridan doimiy ravishda joy olib keladi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |title=Heavyweights in Molecular Biology/Genetics: For Some, A High Percentage of Elite Papers |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106012804/http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |archive-date=2009-01-06}}&lt;/ref&gt;.

2020-yil oktyabr holatiga koʻra, Salk institutining 60 ta tadqiqot guruhida 850 nafar tadqiqotchi faoliyat olib boradi va muassasa oʻz izlanishlarini asosan uchta yoʻnalishga qaratgan: [[molekulyar biologiya]] va [[genetika]]; [[neyrobiologiya]] hamda [[Botanika|oʻsimliklar biologiyasi]]. Tadqiqot mavzulari [[qarish]] jarayonlari, [[Saraton (kasallik)|saraton]], [[qandli diabet]], tugʻma nuqsonlar, [[Alzheimer kasalligi|Altsgeymer kasalligi]], [[Parkinson kasalligi]], [[Orttirilgan immun tanqisligi sindromi|OITS]] hamda [[Amerika imo-ishora tili|Amerika imo-ishora tilining]] neyrobiologiyasini qamrab oladi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.salk.edu/science/research-centers/glenn-center-for-research-on-aging/ |title=The Paul F. Glenn Center for Research on Aging – Overview |website=www.salk.edu}}&lt;/ref&gt;. Muassasaga dastlabki mablagʻlarni „&lt;nowiki/&gt;[[March of Dimes]]&lt;nowiki/&gt;“ jamgʻarmasi taqdim etgan va u hozirda ham institutni qoʻllab-quvvatlashda davom etmoqda. Tadqiqotlar AQSh [[Milliy sog‘liqni saqlash institutlari|Milliy sogʻliqni saqlash institutlari]] va [[Kaliforniya hukumati]] kabi qator davlat manbalari, shuningdek, shtab-kvartirasi Parijda joylashgan „&lt;nowiki/&gt;[[Ipsen]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasi, Xovard Xyuz tibbiyot instituti hamda „Waitt Family Foundation“ kabi xususiy tashkilotlar tomonidan moliyalashtiriladi&lt;ref&gt;{{cite news |date=11 January 2008 |title=Ipsen, Salk Institute ink research pact |newspaper=Fierce Biotech |url=http://www.fiercebiotech.com/story/ipsen-salk-institute-ink-research-pact/2008-01-11 |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, institutning ichki boshqaruvidagi „Innovatsion grantlar dasturi“ eng ilgʻor va yuqori xavfli tadqiqotlarni ragʻbatlantiradi&lt;ref&gt;{{cite web |title=InsideSalk – 11&amp;#124;07 Issue Innovation Grants Program Infuses Cutting-Edge Projects with Start-Up Funds |url=http://www.salk.edu/insidesalk/article.php?id=22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101128113829/http://salk.edu/insidesalk/article.php?id=22 |archive-date=2010-11-28 |access-date=2016-10-18 |website=Salk.edu}}&lt;/ref&gt;. 2017-yilda Salk instituti vasiylari „&lt;nowiki/&gt;[[Booz Allen Hamilton]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasining sobiq prezidenti Daniel C. Lewisni boshqaruv kengashi raisi etib saylashdi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.salk.edu/news-release/salk-institute-trustees-elect-daniel-c-lewis-board-chairman/ |title=Salk Institute Trustees elect Daniel C. Lewis as Board Chairman |website=Salk.edu |access-date=2019-06-07}}&lt;/ref&gt;.

Institut, shuningdek, [[Bruno Latour]] va [[Steve Woolgar|Steve Woolgarning]] 1979-yilda nashr etilgan „Laboratoriya hayoti: Ilmiy faktlarning shakllanishi“ (''[[Laboratory Life|Laboratory Life: The Construction of Scientific Facts]]'') kitobi uchun tadqiqot maydoni boʻlib xizmat qilgan&lt;ref&gt;{{Cite book |date=1986-09-21 |title=Laboratory Life |publisher=Princeton University Press |isbn=9780691028323 |access-date=2017-05-04 |url=http://press.princeton.edu/titles/2417.html |last1=Latour |first1=Bruno |last2=Woolgar |first2=Steve}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Salk va meʼmor [[Louis I. Kahn]] 1960-yil mart oyida San-Diyego shahar hokimiyatiga Torrey Pines Mesa hududidan yer ajratish boʻyicha murojaat qilishdi va 1960-yil iyun oyida oʻtkazilgan [[Referendum|referendumdan]] soʻng ularning bu soʻrovi qondirildi. Bugungi kunda „&lt;nowiki/&gt;[[March of Dimes]]&lt;nowiki/&gt;“ nomi bilan tanilgan Falajlikka chalingan bolalar milliy jamgʻarmasi muassasaga dastlabki mablagʻlarni taqdim etdi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.salk.edu/about/history.html |title=History of Salk |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Qurilish ishlari 1962-yilda boshlandi va 1963-yilga kelib bir guruh tadqiqotchilar birinchi laboratoriyaga koʻchib oʻtishdi. 1990-yillarda „&lt;nowiki/&gt;[[Anshen &amp; Allen]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasi loyihasi asosida koʻproq laboratoriyalarni hamda tashkiliy-maʼmuriy idoralarni oʻz ichiga olgan qoʻshimcha binolar barpo etildi.

Institutga kirish qismidagi oltin rangli oʻyma naqshli lavha Jonas Salk xotirasiga bagʻishlangan boʻlib, unda shunday soʻzlar bitilgan: „Umid — orzularda, tasavvurda hamda orzularni haqiqatga aylantirishga botina olganlarning jurʼatida yashaydi“.

Francis Crick Salk institutida J. W. Kieckhefer nomidagi faxriy tadqiqotchi professor lavozimida faoliyat yuritgan. Uning keyingi tadqiqotlari asosan nazariy neyrobiologiyaga hamda inson ongini ilmiy jihatdan oʻrganishni rivojlantirishga qaratilgan edi. U Salk institutidagi ushbu lavozimda to 2004-yildagi vafotiga qadar faoliyat koʻrsatdi.

== Manbalar ==
{{manbalar|3}}
[[Turkum:Salk biologik tadqiqotlar instituti]]
[[Turkum:Kaliforniyada joylashgan tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari]]
[[Turkum:Kaliforniyadagi tibbiy tadqiqot institutlari]]
[[Turkum:Mustaqil tadqiqot institutlari]]</text>
      <sha1>1vraw4pzsri0gqbpwlb5ipbyvrgsy9r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181563</id>
      <parentid>6181562</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:56:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tarixi */</comment>
      <origin>6181563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6967" sha1="6e1cnweh4uqtdyj04hpetaxm4gl4cfu" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Salk biologik tadqiqotlar instituti
| tasvir = Salk Institute 2.jpg
| izoh = Salk biologik tadqiqotlar instituti, 2019-yil iyul
| turi = Fundamental biologik tadqiqot instituti
| asos_solingan = {{start date and age|1960|12|28}}
| prezidenti = Gerald Joyce
| professorlari = 48
| manzili = 10010 N Torrey Pines Rd
| shahar = La Jolla
| viloyat = [[Kaliforniya]]
| davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| pochta_indeksi = 92037
| koordinatalari = {{koord|32|53|15|N|117|14|47|W|type:edu|display=inline,title}}
| veb-sayti = {{URL|salk.edu}}
}}
'''Salk biologik tadqiqotlar instituti''' ({{lang-en|Salk Institute for Biological Studies}}) — [[Kaliforniya|Kaliforniya shtatining]] [[San Diego|San]] [[San Diego|Diyego]] shahri tarkibidagi La-Xolya hamjamiyatida joylashgan ilmiy-tadqiqot instituti&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.salk.edu |title=Salk Institute for Biological Studies |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Mazkur mustaqil, notijorat institutga 1960-yilda [[Poliomiyelitga qarshi vaksina|poliomielitga qarshi vaksinani]] kashf etgan olim [[Jonas Salk]] tomonidan asos solingan; uning asoschi maslahatchilari qatorida [[Jacob Bronowski]] va [[Francis Crick]] ham boʻlgan. Tadqiqot majmualarining qurilishi 1962-yilning bahorida boshlangan. Salk instituti hayot haqidagi fanlar sohasida tadqiqotlar samaradorligi va sifati boʻyicha AQShdagi yetakchi muassasalar qatoridan doimiy ravishda joy olib keladi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |title=Heavyweights in Molecular Biology/Genetics: For Some, A High Percentage of Elite Papers |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106012804/http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |archive-date=2009-01-06}}&lt;/ref&gt;.

2020-yil oktyabr holatiga koʻra, Salk institutining 60 ta tadqiqot guruhida 850 nafar tadqiqotchi faoliyat olib boradi va muassasa oʻz izlanishlarini asosan uchta yoʻnalishga qaratgan: [[molekulyar biologiya]] va [[genetika]]; [[neyrobiologiya]] hamda [[Botanika|oʻsimliklar biologiyasi]]. Tadqiqot mavzulari [[qarish]] jarayonlari, [[Saraton (kasallik)|saraton]], [[qandli diabet]], tugʻma nuqsonlar, [[Alzheimer kasalligi|Altsgeymer kasalligi]], [[Parkinson kasalligi]], [[Orttirilgan immun tanqisligi sindromi|OITS]] hamda [[Amerika imo-ishora tili|Amerika imo-ishora tilining]] neyrobiologiyasini qamrab oladi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.salk.edu/science/research-centers/glenn-center-for-research-on-aging/ |title=The Paul F. Glenn Center for Research on Aging – Overview |website=www.salk.edu}}&lt;/ref&gt;. Muassasaga dastlabki mablagʻlarni „&lt;nowiki/&gt;[[March of Dimes]]&lt;nowiki/&gt;“ jamgʻarmasi taqdim etgan va u hozirda ham institutni qoʻllab-quvvatlashda davom etmoqda. Tadqiqotlar AQSh [[Milliy sog‘liqni saqlash institutlari|Milliy sogʻliqni saqlash institutlari]] va [[Kaliforniya hukumati]] kabi qator davlat manbalari, shuningdek, shtab-kvartirasi Parijda joylashgan „&lt;nowiki/&gt;[[Ipsen]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasi, Xovard Xyuz tibbiyot instituti hamda „Waitt Family Foundation“ kabi xususiy tashkilotlar tomonidan moliyalashtiriladi&lt;ref&gt;{{cite news |date=11 January 2008 |title=Ipsen, Salk Institute ink research pact |newspaper=Fierce Biotech |url=http://www.fiercebiotech.com/story/ipsen-salk-institute-ink-research-pact/2008-01-11 |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, institutning ichki boshqaruvidagi „Innovatsion grantlar dasturi“ eng ilgʻor va yuqori xavfli tadqiqotlarni ragʻbatlantiradi&lt;ref&gt;{{cite web |title=InsideSalk – 11&amp;#124;07 Issue Innovation Grants Program Infuses Cutting-Edge Projects with Start-Up Funds |url=http://www.salk.edu/insidesalk/article.php?id=22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101128113829/http://salk.edu/insidesalk/article.php?id=22 |archive-date=2010-11-28 |access-date=2016-10-18 |website=Salk.edu}}&lt;/ref&gt;. 2017-yilda Salk instituti vasiylari „&lt;nowiki/&gt;[[Booz Allen Hamilton]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasining sobiq prezidenti Daniel C. Lewisni boshqaruv kengashi raisi etib saylashdi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.salk.edu/news-release/salk-institute-trustees-elect-daniel-c-lewis-board-chairman/ |title=Salk Institute Trustees elect Daniel C. Lewis as Board Chairman |website=Salk.edu |access-date=2019-06-07}}&lt;/ref&gt;.

Institut, shuningdek, [[Bruno Latour]] va [[Steve Woolgar|Steve Woolgarning]] 1979-yilda nashr etilgan „Laboratoriya hayoti: Ilmiy faktlarning shakllanishi“ (''[[Laboratory Life|Laboratory Life: The Construction of Scientific Facts]]'') kitobi uchun tadqiqot maydoni boʻlib xizmat qilgan&lt;ref&gt;{{Cite book |date=1986-09-21 |title=Laboratory Life |publisher=Princeton University Press |isbn=9780691028323 |access-date=2017-05-04 |url=http://press.princeton.edu/titles/2417.html |last1=Latour |first1=Bruno |last2=Woolgar |first2=Steve}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Salk va meʼmor [[Louis I. Kahn]] 1960-yil mart oyida San-Diyego shahar hokimiyatiga Torrey Pines Mesa hududidan yer ajratish boʻyicha murojaat qilishdi va 1960-yil iyun oyida oʻtkazilgan [[Referendum|referendumdan]] soʻng ularning bu soʻrovi qondirildi. Bugungi kunda „&lt;nowiki/&gt;[[March of Dimes]]&lt;nowiki/&gt;“ nomi bilan tanilgan Falajlikka chalingan bolalar milliy jamgʻarmasi muassasaga dastlabki mablagʻlarni taqdim etdi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.salk.edu/about/history.html |title=History of Salk |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Qurilish ishlari 1962-yilda boshlandi va 1963-yilga kelib bir guruh tadqiqotchilar birinchi laboratoriyaga koʻchib oʻtishdi. 1990-yillarda „&lt;nowiki/&gt;[[Anshen &amp; Allen]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasi loyihasi asosida koʻproq laboratoriyalarni hamda tashkiliy-maʼmuriy idoralarni oʻz ichiga olgan qoʻshimcha binolar barpo etildi.

Institutga kirish qismidagi oltin rangli oʻyma naqshli lavha Jonas Salk xotirasiga bagʻishlangan boʻlib, unda shunday soʻzlar bitilgan: „Umid — orzularda, tasavvurda hamda orzularni haqiqatga aylantirishga botina olganlarning jurʼatida yashaydi“.

Francis Crick Salk institutida J. W. Kieckhefer nomidagi faxriy tadqiqotchi professor lavozimida faoliyat yuritgan. Uning keyingi tadqiqotlari asosan nazariy neyrobiologiyaga hamda inson ongini ilmiy jihatdan oʻrganishni rivojlantirishga qaratilgan edi. U Salk institutidagi ushbu lavozimda to 2004-yildagi vafotiga qadar faoliyat koʻrsatdi.

== Ilmiy faoliyati ==
Institut bir nechta tadqiqot boʻlinmalariga ajratilgan boʻlib, ularning har biri oʻz navbatida professor-oʻqituvchilar rahbarligidagi bir nechta ilmiy guruhlardan tashkil topgan. Ushbu boʻlinmalarning baʼzilari quyidagilardir:

== Manbalar ==
{{manbalar|3}}
[[Turkum:Salk biologik tadqiqotlar instituti]]
[[Turkum:Kaliforniyada joylashgan tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari]]
[[Turkum:Kaliforniyadagi tibbiy tadqiqot institutlari]]
[[Turkum:Mustaqil tadqiqot institutlari]]</text>
      <sha1>6e1cnweh4uqtdyj04hpetaxm4gl4cfu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181565</id>
      <parentid>6181563</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T04:58:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ilmiy faoliyati */</comment>
      <origin>6181565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9326" sha1="5jrh2ftekl57rj7g76ae25lp4xidd7p" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Salk biologik tadqiqotlar instituti
| tasvir = Salk Institute 2.jpg
| izoh = Salk biologik tadqiqotlar instituti, 2019-yil iyul
| turi = Fundamental biologik tadqiqot instituti
| asos_solingan = {{start date and age|1960|12|28}}
| prezidenti = Gerald Joyce
| professorlari = 48
| manzili = 10010 N Torrey Pines Rd
| shahar = La Jolla
| viloyat = [[Kaliforniya]]
| davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| pochta_indeksi = 92037
| koordinatalari = {{koord|32|53|15|N|117|14|47|W|type:edu|display=inline,title}}
| veb-sayti = {{URL|salk.edu}}
}}
'''Salk biologik tadqiqotlar instituti''' ({{lang-en|Salk Institute for Biological Studies}}) — [[Kaliforniya|Kaliforniya shtatining]] [[San Diego|San]] [[San Diego|Diyego]] shahri tarkibidagi La-Xolya hamjamiyatida joylashgan ilmiy-tadqiqot instituti&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.salk.edu |title=Salk Institute for Biological Studies |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Mazkur mustaqil, notijorat institutga 1960-yilda [[Poliomiyelitga qarshi vaksina|poliomielitga qarshi vaksinani]] kashf etgan olim [[Jonas Salk]] tomonidan asos solingan; uning asoschi maslahatchilari qatorida [[Jacob Bronowski]] va [[Francis Crick]] ham boʻlgan. Tadqiqot majmualarining qurilishi 1962-yilning bahorida boshlangan. Salk instituti hayot haqidagi fanlar sohasida tadqiqotlar samaradorligi va sifati boʻyicha AQShdagi yetakchi muassasalar qatoridan doimiy ravishda joy olib keladi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |title=Heavyweights in Molecular Biology/Genetics: For Some, A High Percentage of Elite Papers |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106012804/http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |archive-date=2009-01-06}}&lt;/ref&gt;.

2020-yil oktyabr holatiga koʻra, Salk institutining 60 ta tadqiqot guruhida 850 nafar tadqiqotchi faoliyat olib boradi va muassasa oʻz izlanishlarini asosan uchta yoʻnalishga qaratgan: [[molekulyar biologiya]] va [[genetika]]; [[neyrobiologiya]] hamda [[Botanika|oʻsimliklar biologiyasi]]. Tadqiqot mavzulari [[qarish]] jarayonlari, [[Saraton (kasallik)|saraton]], [[qandli diabet]], tugʻma nuqsonlar, [[Alzheimer kasalligi|Altsgeymer kasalligi]], [[Parkinson kasalligi]], [[Orttirilgan immun tanqisligi sindromi|OITS]] hamda [[Amerika imo-ishora tili|Amerika imo-ishora tilining]] neyrobiologiyasini qamrab oladi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.salk.edu/science/research-centers/glenn-center-for-research-on-aging/ |title=The Paul F. Glenn Center for Research on Aging – Overview |website=www.salk.edu}}&lt;/ref&gt;. Muassasaga dastlabki mablagʻlarni „&lt;nowiki/&gt;[[March of Dimes]]&lt;nowiki/&gt;“ jamgʻarmasi taqdim etgan va u hozirda ham institutni qoʻllab-quvvatlashda davom etmoqda. Tadqiqotlar AQSh [[Milliy sog‘liqni saqlash institutlari|Milliy sogʻliqni saqlash institutlari]] va [[Kaliforniya hukumati]] kabi qator davlat manbalari, shuningdek, shtab-kvartirasi Parijda joylashgan „&lt;nowiki/&gt;[[Ipsen]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasi, Xovard Xyuz tibbiyot instituti hamda „Waitt Family Foundation“ kabi xususiy tashkilotlar tomonidan moliyalashtiriladi&lt;ref&gt;{{cite news |date=11 January 2008 |title=Ipsen, Salk Institute ink research pact |newspaper=Fierce Biotech |url=http://www.fiercebiotech.com/story/ipsen-salk-institute-ink-research-pact/2008-01-11 |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, institutning ichki boshqaruvidagi „Innovatsion grantlar dasturi“ eng ilgʻor va yuqori xavfli tadqiqotlarni ragʻbatlantiradi&lt;ref&gt;{{cite web |title=InsideSalk – 11&amp;#124;07 Issue Innovation Grants Program Infuses Cutting-Edge Projects with Start-Up Funds |url=http://www.salk.edu/insidesalk/article.php?id=22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101128113829/http://salk.edu/insidesalk/article.php?id=22 |archive-date=2010-11-28 |access-date=2016-10-18 |website=Salk.edu}}&lt;/ref&gt;. 2017-yilda Salk instituti vasiylari „&lt;nowiki/&gt;[[Booz Allen Hamilton]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasining sobiq prezidenti Daniel C. Lewisni boshqaruv kengashi raisi etib saylashdi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.salk.edu/news-release/salk-institute-trustees-elect-daniel-c-lewis-board-chairman/ |title=Salk Institute Trustees elect Daniel C. Lewis as Board Chairman |website=Salk.edu |access-date=2019-06-07}}&lt;/ref&gt;.

Institut, shuningdek, [[Bruno Latour]] va [[Steve Woolgar|Steve Woolgarning]] 1979-yilda nashr etilgan „Laboratoriya hayoti: Ilmiy faktlarning shakllanishi“ (''[[Laboratory Life|Laboratory Life: The Construction of Scientific Facts]]'') kitobi uchun tadqiqot maydoni boʻlib xizmat qilgan&lt;ref&gt;{{Cite book |date=1986-09-21 |title=Laboratory Life |publisher=Princeton University Press |isbn=9780691028323 |access-date=2017-05-04 |url=http://press.princeton.edu/titles/2417.html |last1=Latour |first1=Bruno |last2=Woolgar |first2=Steve}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Salk va meʼmor [[Louis I. Kahn]] 1960-yil mart oyida San-Diyego shahar hokimiyatiga Torrey Pines Mesa hududidan yer ajratish boʻyicha murojaat qilishdi va 1960-yil iyun oyida oʻtkazilgan [[Referendum|referendumdan]] soʻng ularning bu soʻrovi qondirildi. Bugungi kunda „&lt;nowiki/&gt;[[March of Dimes]]&lt;nowiki/&gt;“ nomi bilan tanilgan Falajlikka chalingan bolalar milliy jamgʻarmasi muassasaga dastlabki mablagʻlarni taqdim etdi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.salk.edu/about/history.html |title=History of Salk |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Qurilish ishlari 1962-yilda boshlandi va 1963-yilga kelib bir guruh tadqiqotchilar birinchi laboratoriyaga koʻchib oʻtishdi. 1990-yillarda „&lt;nowiki/&gt;[[Anshen &amp; Allen]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasi loyihasi asosida koʻproq laboratoriyalarni hamda tashkiliy-maʼmuriy idoralarni oʻz ichiga olgan qoʻshimcha binolar barpo etildi.

Institutga kirish qismidagi oltin rangli oʻyma naqshli lavha Jonas Salk xotirasiga bagʻishlangan boʻlib, unda shunday soʻzlar bitilgan: „Umid — orzularda, tasavvurda hamda orzularni haqiqatga aylantirishga botina olganlarning jurʼatida yashaydi“.

Francis Crick Salk institutida J. W. Kieckhefer nomidagi faxriy tadqiqotchi professor lavozimida faoliyat yuritgan. Uning keyingi tadqiqotlari asosan nazariy neyrobiologiyaga hamda inson ongini ilmiy jihatdan oʻrganishni rivojlantirishga qaratilgan edi. U Salk institutidagi ushbu lavozimda to 2004-yildagi vafotiga qadar faoliyat koʻrsatdi.

== Ilmiy faoliyati ==
Institut bir nechta tadqiqot boʻlinmalariga ajratilgan boʻlib, ularning har biri oʻz navbatida professor-oʻqituvchilar rahbarligidagi bir nechta ilmiy guruhlardan tashkil topgan. Ushbu boʻlinmalarning baʼzilari quyidagilardir:

* Oʻsimliklar molekulyar va hujayra biologiyasi laboratoriyasi
* Regulyator biologiya laboratoriyasi
* Strukturali biologiya laboratoriyasi
* Gen ekspressiyasi laboratoriyasi
* Genetika laboratoriyasi
* Molekulyar neyrobiologiya laboratoriyasi
* Hujayraviy neyrobiologiya laboratoriyasi
* Tizimli neyrobiologiya laboratoriyalari
* Kompyuterli neyrobiologiya laboratoriyasi
* Kleyton jamgʻarmasining peptidlar biologiyasi laboratoriyalari
* Molekulyar va hujayra biologiyasi laboratoriyasi
* Kimyoviy biologiya va proteomika laboratoriyasi
* Immunobiologiya va mikrobial patogenez laboratoriyasi
* Renato Dulbecco nomidagi saraton tadqiqotlari laboratoriyalari

Rusty Gage 2019-yil 1-yanvarda institutga rahbarlik qilish uchun besh yillik muddatga tayinlangan edi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.salk.edu/news-release/salk-president-rusty-gage-named-to-new-five-year-term-to-lead-institute/ |title=Salk President Rusty Gage named to new five-year term to lead Institute |access-date=6 June 2019}}&lt;/ref&gt;. 2023-yil fevral oyida u laboratoriyadagi toʻliq stavkali ilmiy faoliyatiga qaytdi va uning oʻrnini prezident lavozimida Gerald Joyce egalladi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.salk.edu/news-release/gerald-joyce-to-become-next-president-of-the-salk-institute/ |title=Gerald Joyce to become next president of the Salk Institute |date=February 16, 2023 |work=Salk News |access-date=18 February 2023}}&lt;/ref&gt;. Avstriyalik molekulyar biolog [[Jan Karlseder]] esa akademik kengash raisi hisoblanadi&lt;ref name=&quot;Academic Council&quot;&gt;{{cite web |title=Salk Institute – Academic Council |url=http://www.salk.edu/about/academic_council.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924093727/http://www.salk.edu/about/academic_council.html |archive-date=24 September 2015 |access-date=6 June 2019 |publisher=Salk Institute}}&lt;/ref&gt;. Institutda 53 nafar professor-oʻqituvchi faoliyat koʻrsatadi. Ulardan besh nafari Xovard Xyuz tibbiyot instituti aʼzolari boʻlsa, toʻrtdan bir qismidan koʻprogʻi [[Amerika Qoʻshma Shtatlari Milliy fanlar akademiyasi|AQSh Milliy fanlar akademiyasining]] saylangan aʼzolaridir&lt;ref&gt;{{cite web |date=2008-04-30 |title=Salk scientist Thomas Albright elected to National Academy of Sciences |url=http://www.salk.edu/news/pressrelease_details.php?press_id=216 |access-date=2016-10-18 |website=Salk.edu}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|3}}
[[Turkum:Salk biologik tadqiqotlar instituti]]
[[Turkum:Kaliforniyada joylashgan tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari]]
[[Turkum:Kaliforniyadagi tibbiy tadqiqot institutlari]]
[[Turkum:Mustaqil tadqiqot institutlari]]</text>
      <sha1>5jrh2ftekl57rj7g76ae25lp4xidd7p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181566</id>
      <parentid>6181565</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:00:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <comment>/* Manbalar */</comment>
      <origin>6181566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9432" sha1="jdr49e8cp7gitqd05h6835z5m4prdag" xml:space="preserve">{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi
| nomi = Salk biologik tadqiqotlar instituti
| tasvir = Salk Institute 2.jpg
| izoh = Salk biologik tadqiqotlar instituti, 2019-yil iyul
| turi = Fundamental biologik tadqiqot instituti
| asos_solingan = {{start date and age|1960|12|28}}
| prezidenti = Gerald Joyce
| professorlari = 48
| manzili = 10010 N Torrey Pines Rd
| shahar = La Jolla
| viloyat = [[Kaliforniya]]
| davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]
| pochta_indeksi = 92037
| koordinatalari = {{koord|32|53|15|N|117|14|47|W|type:edu|display=inline,title}}
| veb-sayti = {{URL|salk.edu}}
}}
'''Salk biologik tadqiqotlar instituti''' ({{lang-en|Salk Institute for Biological Studies}}) — [[Kaliforniya|Kaliforniya shtatining]] [[San Diego|San]] [[San Diego|Diyego]] shahri tarkibidagi La-Xolya hamjamiyatida joylashgan ilmiy-tadqiqot instituti&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.salk.edu |title=Salk Institute for Biological Studies |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Mazkur mustaqil, notijorat institutga 1960-yilda [[Poliomiyelitga qarshi vaksina|poliomielitga qarshi vaksinani]] kashf etgan olim [[Jonas Salk]] tomonidan asos solingan; uning asoschi maslahatchilari qatorida [[Jacob Bronowski]] va [[Francis Crick]] ham boʻlgan. Tadqiqot majmualarining qurilishi 1962-yilning bahorida boshlangan. Salk instituti hayot haqidagi fanlar sohasida tadqiqotlar samaradorligi va sifati boʻyicha AQShdagi yetakchi muassasalar qatoridan doimiy ravishda joy olib keladi&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |title=Heavyweights in Molecular Biology/Genetics: For Some, A High Percentage of Elite Papers |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090106012804/http://archive.sciencewatch.com/jan-feb2003/sw_jan-feb2003_page2.htm |archive-date=2009-01-06}}&lt;/ref&gt;.

2020-yil oktyabr holatiga koʻra, Salk institutining 60 ta tadqiqot guruhida 850 nafar tadqiqotchi faoliyat olib boradi va muassasa oʻz izlanishlarini asosan uchta yoʻnalishga qaratgan: [[molekulyar biologiya]] va [[genetika]]; [[neyrobiologiya]] hamda [[Botanika|oʻsimliklar biologiyasi]]. Tadqiqot mavzulari [[qarish]] jarayonlari, [[Saraton (kasallik)|saraton]], [[qandli diabet]], tugʻma nuqsonlar, [[Alzheimer kasalligi|Altsgeymer kasalligi]], [[Parkinson kasalligi]], [[Orttirilgan immun tanqisligi sindromi|OITS]] hamda [[Amerika imo-ishora tili|Amerika imo-ishora tilining]] neyrobiologiyasini qamrab oladi&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.salk.edu/science/research-centers/glenn-center-for-research-on-aging/ |title=The Paul F. Glenn Center for Research on Aging – Overview |website=www.salk.edu}}&lt;/ref&gt;. Muassasaga dastlabki mablagʻlarni „&lt;nowiki/&gt;[[March of Dimes]]&lt;nowiki/&gt;“ jamgʻarmasi taqdim etgan va u hozirda ham institutni qoʻllab-quvvatlashda davom etmoqda. Tadqiqotlar AQSh [[Milliy sog‘liqni saqlash institutlari|Milliy sogʻliqni saqlash institutlari]] va [[Kaliforniya hukumati]] kabi qator davlat manbalari, shuningdek, shtab-kvartirasi Parijda joylashgan „&lt;nowiki/&gt;[[Ipsen]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasi, Xovard Xyuz tibbiyot instituti hamda „Waitt Family Foundation“ kabi xususiy tashkilotlar tomonidan moliyalashtiriladi&lt;ref&gt;{{cite news |date=11 January 2008 |title=Ipsen, Salk Institute ink research pact |newspaper=Fierce Biotech |url=http://www.fiercebiotech.com/story/ipsen-salk-institute-ink-research-pact/2008-01-11 |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Bundan tashqari, institutning ichki boshqaruvidagi „Innovatsion grantlar dasturi“ eng ilgʻor va yuqori xavfli tadqiqotlarni ragʻbatlantiradi&lt;ref&gt;{{cite web |title=InsideSalk – 11&amp;#124;07 Issue Innovation Grants Program Infuses Cutting-Edge Projects with Start-Up Funds |url=http://www.salk.edu/insidesalk/article.php?id=22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101128113829/http://salk.edu/insidesalk/article.php?id=22 |archive-date=2010-11-28 |access-date=2016-10-18 |website=Salk.edu}}&lt;/ref&gt;. 2017-yilda Salk instituti vasiylari „&lt;nowiki/&gt;[[Booz Allen Hamilton]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasining sobiq prezidenti Daniel C. Lewisni boshqaruv kengashi raisi etib saylashdi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.salk.edu/news-release/salk-institute-trustees-elect-daniel-c-lewis-board-chairman/ |title=Salk Institute Trustees elect Daniel C. Lewis as Board Chairman |website=Salk.edu |access-date=2019-06-07}}&lt;/ref&gt;.

Institut, shuningdek, [[Bruno Latour]] va [[Steve Woolgar|Steve Woolgarning]] 1979-yilda nashr etilgan „Laboratoriya hayoti: Ilmiy faktlarning shakllanishi“ (''[[Laboratory Life|Laboratory Life: The Construction of Scientific Facts]]'') kitobi uchun tadqiqot maydoni boʻlib xizmat qilgan&lt;ref&gt;{{Cite book |date=1986-09-21 |title=Laboratory Life |publisher=Princeton University Press |isbn=9780691028323 |access-date=2017-05-04 |url=http://press.princeton.edu/titles/2417.html |last1=Latour |first1=Bruno |last2=Woolgar |first2=Steve}}&lt;/ref&gt;.

== Tarixi ==
Salk va meʼmor [[Louis I. Kahn]] 1960-yil mart oyida San-Diyego shahar hokimiyatiga Torrey Pines Mesa hududidan yer ajratish boʻyicha murojaat qilishdi va 1960-yil iyun oyida oʻtkazilgan [[Referendum|referendumdan]] soʻng ularning bu soʻrovi qondirildi. Bugungi kunda „&lt;nowiki/&gt;[[March of Dimes]]&lt;nowiki/&gt;“ nomi bilan tanilgan Falajlikka chalingan bolalar milliy jamgʻarmasi muassasaga dastlabki mablagʻlarni taqdim etdi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.salk.edu/about/history.html |title=History of Salk |website=Salk.edu |access-date=2016-10-18}}&lt;/ref&gt;. Qurilish ishlari 1962-yilda boshlandi va 1963-yilga kelib bir guruh tadqiqotchilar birinchi laboratoriyaga koʻchib oʻtishdi. 1990-yillarda „&lt;nowiki/&gt;[[Anshen &amp; Allen]]&lt;nowiki/&gt;“ kompaniyasi loyihasi asosida koʻproq laboratoriyalarni hamda tashkiliy-maʼmuriy idoralarni oʻz ichiga olgan qoʻshimcha binolar barpo etildi.

Institutga kirish qismidagi oltin rangli oʻyma naqshli lavha Jonas Salk xotirasiga bagʻishlangan boʻlib, unda shunday soʻzlar bitilgan: „Umid — orzularda, tasavvurda hamda orzularni haqiqatga aylantirishga botina olganlarning jurʼatida yashaydi“.

Francis Crick Salk institutida J. W. Kieckhefer nomidagi faxriy tadqiqotchi professor lavozimida faoliyat yuritgan. Uning keyingi tadqiqotlari asosan nazariy neyrobiologiyaga hamda inson ongini ilmiy jihatdan oʻrganishni rivojlantirishga qaratilgan edi. U Salk institutidagi ushbu lavozimda to 2004-yildagi vafotiga qadar faoliyat koʻrsatdi.

== Ilmiy faoliyati ==
Institut bir nechta tadqiqot boʻlinmalariga ajratilgan boʻlib, ularning har biri oʻz navbatida professor-oʻqituvchilar rahbarligidagi bir nechta ilmiy guruhlardan tashkil topgan. Ushbu boʻlinmalarning baʼzilari quyidagilardir:

* Oʻsimliklar molekulyar va hujayra biologiyasi laboratoriyasi
* Regulyator biologiya laboratoriyasi
* Strukturali biologiya laboratoriyasi
* Gen ekspressiyasi laboratoriyasi
* Genetika laboratoriyasi
* Molekulyar neyrobiologiya laboratoriyasi
* Hujayraviy neyrobiologiya laboratoriyasi
* Tizimli neyrobiologiya laboratoriyalari
* Kompyuterli neyrobiologiya laboratoriyasi
* Kleyton jamgʻarmasining peptidlar biologiyasi laboratoriyalari
* Molekulyar va hujayra biologiyasi laboratoriyasi
* Kimyoviy biologiya va proteomika laboratoriyasi
* Immunobiologiya va mikrobial patogenez laboratoriyasi
* Renato Dulbecco nomidagi saraton tadqiqotlari laboratoriyalari

Rusty Gage 2019-yil 1-yanvarda institutga rahbarlik qilish uchun besh yillik muddatga tayinlangan edi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.salk.edu/news-release/salk-president-rusty-gage-named-to-new-five-year-term-to-lead-institute/ |title=Salk President Rusty Gage named to new five-year term to lead Institute |access-date=6 June 2019}}&lt;/ref&gt;. 2023-yil fevral oyida u laboratoriyadagi toʻliq stavkali ilmiy faoliyatiga qaytdi va uning oʻrnini prezident lavozimida Gerald Joyce egalladi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.salk.edu/news-release/gerald-joyce-to-become-next-president-of-the-salk-institute/ |title=Gerald Joyce to become next president of the Salk Institute |date=February 16, 2023 |work=Salk News |access-date=18 February 2023}}&lt;/ref&gt;. Avstriyalik molekulyar biolog [[Jan Karlseder]] esa akademik kengash raisi hisoblanadi&lt;ref name=&quot;Academic Council&quot;&gt;{{cite web |title=Salk Institute – Academic Council |url=http://www.salk.edu/about/academic_council.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924093727/http://www.salk.edu/about/academic_council.html |archive-date=24 September 2015 |access-date=6 June 2019 |publisher=Salk Institute}}&lt;/ref&gt;. Institutda 53 nafar professor-oʻqituvchi faoliyat koʻrsatadi. Ulardan besh nafari Xovard Xyuz tibbiyot instituti aʼzolari boʻlsa, toʻrtdan bir qismidan koʻprogʻi [[Amerika Qoʻshma Shtatlari Milliy fanlar akademiyasi|AQSh Milliy fanlar akademiyasining]] saylangan aʼzolaridir&lt;ref&gt;{{cite web |date=2008-04-30 |title=Salk scientist Thomas Albright elected to National Academy of Sciences |url=http://www.salk.edu/news/pressrelease_details.php?press_id=216 |access-date=2016-10-18 |website=Salk.edu}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|3}}
== Havolalar == 
{{Commons category}}
* {{Official website|https://www.salk.edu/}}

{{authority control}}
[[Turkum:Salk biologik tadqiqotlar instituti]]
[[Turkum:Kaliforniyada joylashgan tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari]]
[[Turkum:Kaliforniyadagi tibbiy tadqiqot institutlari]]
[[Turkum:Mustaqil tadqiqot institutlari]]</text>
      <sha1>jdr49e8cp7gitqd05h6835z5m4prdag</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turkum:Kaliforniyada joylashgan tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1415962</id>
    <revision>
      <id>6181533</id>
      <timestamp>2026-06-22T04:32:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6181533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="214" sha1="4giewryjr9asdqj4w8pi7fcto8riof8" xml:space="preserve">{{CatAutoTOC}}

[[Turkum:AQSHda joylashgan shtat yoki hudud bo‘yicha tibbiy va sog‘liqni saqlash tashkilotlari|Cal]]
[[Turkum:Kaliforniyada joylashgan tashkilotlar]]
[[Turkum:Kaliforniyada sog‘liqni saqlash]]</text>
      <sha1>4giewryjr9asdqj4w8pi7fcto8riof8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Salk biologik tadqiqotlar instituti</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1415963</id>
    <revision>
      <id>6181538</id>
      <timestamp>2026-06-22T04:37:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BilimNuri</username>
        <id>190786</id>
      </contributor>
      <comment>„{{WikiMarafon}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15" sha1="n2487zglwepj00qp1635eplou7dci31" xml:space="preserve">{{WikiMarafon}}</text>
      <sha1>n2487zglwepj00qp1635eplou7dci31</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181567</id>
      <parentid>6181538</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:01:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6181567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="gwtu86gyecdzn2nkel9jn3t62yfc2io" xml:space="preserve">{{Munozara}}
{{WikiMarafon}}</text>
      <sha1>gwtu86gyecdzn2nkel9jn3t62yfc2io</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Demiurg</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1415964</id>
    <revision>
      <id>6181569</id>
      <timestamp>2026-06-22T05:03:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6181569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi munozarasi:ZarinaRajabova</title>
    <ns>3</ns>
    <id>1415965</id>
    <revision>
      <id>6181572</id>
      <timestamp>2026-06-22T05:07:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>Vikipediyaga xush kelibsiz!</comment>
      <origin>6181572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6073" sha1="du0kyf21z8yj9u7gy16o1gy0ysl45wb" xml:space="preserve">
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz.

Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]].

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]]

Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi.

[[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]].

Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling.

Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin.

Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; kodini qoldiring.

Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{yordam kerak}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi.

[[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin.

Va yana bir marotaba, xush kelibsiz!  
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&amp;list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}}
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]]
|}

{{#if:|  }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 05:07, 2026-yil 22-iyun (UTC)</text>
      <sha1>du0kyf21z8yj9u7gy16o1gy0ysl45wb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi munozarasi:Saidmuhammad Xo'janiyoziy</title>
    <ns>3</ns>
    <id>1415966</id>
    <revision>
      <id>6181573</id>
      <timestamp>2026-06-22T05:08:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>Vikipediyaga xush kelibsiz!</comment>
      <origin>6181573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6073" sha1="g2h7icwtjisk8e7xqfhiclg9gt81jvi" xml:space="preserve">
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz.

Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]].

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]]

Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi.

[[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]].

Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling.

Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin.

Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; kodini qoldiring.

Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{yordam kerak}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi.

[[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin.

Va yana bir marotaba, xush kelibsiz!  
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&amp;list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}}
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]]
|}

{{#if:|  }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 05:08, 2026-yil 22-iyun (UTC)</text>
      <sha1>g2h7icwtjisk8e7xqfhiclg9gt81jvi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi munozarasi:Ilkham1987.87</title>
    <ns>3</ns>
    <id>1415967</id>
    <revision>
      <id>6181574</id>
      <timestamp>2026-06-22T05:09:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>Vikipediyaga xush kelibsiz!</comment>
      <origin>6181574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6073" sha1="5hd1rhzaaufkbo1o05qv0p4js11fx5z" xml:space="preserve">
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz.

Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]].

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]]

Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi.

[[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]].

Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling.

Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin.

Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; kodini qoldiring.

Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{yordam kerak}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi.

[[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin.

Va yana bir marotaba, xush kelibsiz!  
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&amp;list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}}
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]]
|}

{{#if:|  }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|&lt;font face=&quot;Georgia&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;'''''Ibrohimjon'''''&lt;/span&gt;&lt;/font&gt;]] 05:09, 2026-yil 22-iyun (UTC)</text>
      <sha1>5hd1rhzaaufkbo1o05qv0p4js11fx5z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hori daryosi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415968</id>
    <revision>
      <id>6181578</id>
      <timestamp>2026-06-22T05:19:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shaxzoda1606</username>
        <id>223846</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Daryo  |Nomi                        = Hori daryosi  |Asl nomi                    = 堀川 (Hori-gawa)  |Tasvir                      =  Horikawa in Nagoya.JPG  |Tasvirga izoh               = Hori daryosi  |Xarita                      =   |Xaritaga izoh               =   |Uzunligi                    = 16,2 km  |Maydoni                     =   |Havzasi                     = 52,5 km²  |Daryolar havzasi            =   |Suv sarfi                   =...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3698" sha1="6eifku2wdacgsyh2xzmvhi3m8r6svgm" xml:space="preserve">{{Daryo
 |Nomi                        = Hori daryosi
 |Asl nomi                    = 堀川 (Hori-gawa)
 |Tasvir                      =  Horikawa in Nagoya.JPG
 |Tasvirga izoh               = Hori daryosi
 |Xarita                      = 
 |Xaritaga izoh               = 
 |Uzunligi                    = 16,2 km
 |Maydoni                     = 
 |Havzasi                     = 52,5 km²
 |Daryolar havzasi            = 
 |Suv sarfi                   = 
 |Oʻlchangan joyi             = 
 |Boshlanishi                 = 
 |Boshlanish joyi             = 
 |Boshlanish joyining balandligi = 
 |s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec = 
 |s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec = 
 |Quyilishi                   = Ise ko'rfazi
 |Quyilish joyi               = 
 |Quyilish joyining balandligi = 
 |m_lat_dir = N |m_lat_deg = 35 |m_lat_min = 47 |m_lat_sec = 52
 |m_lon_dir = E |m_lon_deg = 139 |m_lon_min = 38 |m_lon_sec = 29
 |Daryo burilishi             = 
 |Davlat                      = [[Yaponiya]], Nagoya
 |Mintaqa                     = 
 |Tuman                       = 
}}
'''Hori daryosi''' ({{Lang-ja|堀川, Hori-gawa}}) — [[Yaponiya|Yaponiyaning]] [[Aichi prefekturasi|Aichi prefekturasidagi]] [[Nagoya |Nagoya shahri]] orqali shimoldan janubga qarab oqib oʻtuvchi daryo boʻlib, u Shonai daryolari tizimiga kiradi. Uzunligi 16,2 kilometrni tashkil etadi&lt;ref name=&quot;city_nagoya&quot;&gt;[https://www.city.nagoya.jp/kurashi/douro/1014806/1034763/1034764.html 堀川の概要]&lt;/ref&gt;. Daryoning nomi Nagoya qal’asi xandaqlari bilan bogʻliqligi sababli „xandaq-daryo“ degan maʼnoni anglatadi.
== Tarixi ==
Bu daryo aslida 1610-yilda Nagoya qal’asi qurilishi chogʻida, [[Fukushima Masanori|Fukushima Masanorining]] buyrugʻiga binoan shaharga kemalarda yuk olib kelish uchun qazilgan sunʼiy kanaldir&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;&gt;[https://kotobank.jp/word/%E5%A0%80%E5%B7%9D-134309 堀川]&lt;/ref&gt;. Daryo shahar aholisi hayotiga shu qadar kuchli taʼsir koʻrsatganki, uni anʼanaviy tarzda „Ona daryo“ deb atashadi. Qal’adan boshlanadigan kanal boʻyidagi anʼanaviy savdo koʻchalaridan biri [[Shikemichi|Shikemichidir]]. Savdogarlar mahallalaridan biri esa qal’aning janubida joylashgan [[Funairi-chō, Nagoya|Funairi-chō]] boʻlgan.

Keyingi davrlarda ifloslanish suv sifatiga asta-sekin ziyon yetkaza boshladi va bu holat 1960-yillarga kelib oʻzining eng yuqori choʻqqisiga chiqdi. Soʻnggi paytlarda shahar aholisi „Horikawa daryosi boʻyicha 1000 fuqaro tadqiqot tarmogʻi“ni tashkil etish uchun imzo toʻplashga kirishdi. 2003-yil sentyabr oyida bu taklif rasman qabul qilindi.

Horikawa Layons klubi va boshqa tashkilotlar 1 000 nafar fuqaroni jalb etish maqsadida tashabbus boshladilar. Biroq ikki oy davom etgan roʻyxatga olish jarayonida kutilganidan ham yuqori natijaga erishilib, 217 ta guruh va jami 2 007 nafar fuqaro ariza topshirdi.

Ushbu koʻngillilar yordamida Nagoya shahar kengashi daryoni tozalashga qaratilgan tajribalarni amalga oshirdi. Bularga Meijo kanalizatsiya tozalash zavodida dastlabki tozalash, Nabeya-Ueno suv tozalash zavodidan suvni yoʻnaltirish va yer osti suvlarini uzatish ishlari kirdi.

Suv sifatining sezilarli oʻzgarishi yuz berdi. Bundan tashqari, 2007-yil 13-fevralda Nagoya shahri [[Kiso daryosi|Kiso daryosidan]] xom suvni [[Horikawa daryosi|Horikawa daryosiga]] uzatish boʻyicha yangi uch yillik tajriba boshlanganini eʼlon qildi. Bu fuqarolarning orzularini roʻyobga chiqarishda katta qadam boʻldi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.horikawa1000nin.jp/english/DetailHSC2010.htm|title = Let's join the Horikawa River Lovers}}&lt;/ref&gt;
.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Yaponiyadagi daryolar]]
{{Yaponiya-daryo-stub}}</text>
      <sha1>6eifku2wdacgsyh2xzmvhi3m8r6svgm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Apilocrocis pseudocephalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415969</id>
    <revision>
      <id>6181582</id>
      <timestamp>2026-06-22T05:28:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6181582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1214" sha1="q28qi6qj8kcwpyo1rwagu4pjdczjgil" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Apilocrocis pseudocephalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir = 
}}

'''Apilocrocis pseudocephalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1968-yilda Eugene G. Munroe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]ning [[Yukatan]] hududida uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar |from=Q13385579}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Spilomelinae-stub}}</text>
      <sha1>q28qi6qj8kcwpyo1rwagu4pjdczjgil</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrammia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415970</id>
    <revision>
      <id>6181587</id>
      <timestamp>2026-06-22T05:42:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6181587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="681" sha1="tigksixk2wza8b08dzv0qe7kreo5w6a" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrammia
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir = 
}}

'''Agrammia''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urug‘i&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2011-10-11 }}&lt;/ref&gt;.

==Turlari==
*''[[Agrammia iridalis]]'' &lt;small&gt;Guenée, 1854&lt;/small&gt;
*''[[Agrammia matronalis]]'' &lt;small&gt;Guenée, 1854&lt;/small&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q4693740}}

[[Category:Spilomelinae]]

{{Spilomelinae-stub}}</text>
      <sha1>tigksixk2wza8b08dzv0qe7kreo5w6a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrammia iridalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415971</id>
    <revision>
      <id>6181590</id>
      <timestamp>2026-06-22T05:43:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6181590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="735" sha1="skff5oa8bnam6qf93zypgd2749393nu" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrammia iridalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir = 
}}

'''Agrammia iridalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fransiya Gvianasi]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13243255}}


[[Category:Spilomelinae]]

{{Spilomelinae-stub}}</text>
      <sha1>skff5oa8bnam6qf93zypgd2749393nu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Raqamli antropologiya</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1415972</id>
    <revision>
      <id>6181591</id>
      <timestamp>2026-06-22T05:44:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6181591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Islom kutubxonalari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415973</id>
    <revision>
      <id>6181592</id>
      <timestamp>2026-06-22T05:44:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <comment>„'''Islom kutubxonalari''' — bu [[Islom|islom]] va [[Islom tarixi|islom tarixi]] bilan bogʻliq kutubxonalar. Islom uchun muhim atama shundaki, [[Qurʼon]]ning birinchi soʻzi ''Iqro''dir. Bu atama oddiygina ''oʻqi'' degan maʼnoni bildiradi, chunki musulmonlar [[Muhammad]]ning taʼsiri orqali har doim umrlarini ilm izlashga bagʻishlashga undaladi&lt;ref name=&quot;wani&quot;&gt;{{cite journal |last1=Ashraf Wani |first1=Zahid |last2=Maqbool |first2=Tabasum |ti...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5146" sha1="rmw1088vu0n993oktuqhgztkdpi1gh2" xml:space="preserve">'''Islom kutubxonalari''' — bu [[Islom|islom]] va [[Islom tarixi|islom tarixi]] bilan bogʻliq kutubxonalar. Islom uchun muhim atama shundaki, [[Qurʼon]]ning birinchi soʻzi ''Iqro''dir. Bu atama oddiygina ''oʻqi'' degan maʼnoni bildiradi, chunki musulmonlar [[Muhammad]]ning taʼsiri orqali har doim umrlarini ilm izlashga bagʻishlashga undaladi&lt;ref name=&quot;wani&quot;&gt;{{cite journal |last1=Ashraf Wani |first1=Zahid |last2=Maqbool |first2=Tabasum |title=The Islamic Era and Its Importance to Knowledge and the Development of Libraries (e-journal) |journal=Library Philosophy and Practice |date=April 2012 |url=https://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/718/}}&lt;/ref&gt;. Qurʼon oʻz matnida tushunchalar va qadriyatlarni unga ergashuvchilarga taʼkidlash uchun takrorlash usulidan foydalanadi. Bu nafaqat matnni yod olishga yordam beradi, balki undagi qadriyatlarning ahamiyatini ham qayta-qayta eslatadi. Masalan, 'ilm' maʼnosini anglatuvchi ''Ilm'' soʻzi 750 marta takrorlangan&lt;ref name=&quot;wani&quot; /&gt;.

== Islom kutubxonalarining dastlabki oʻn yilliklari ==

[[Masjid]]lar koʻplab intellektual izlanishlarning markaziga aylangan, taʼlimiy, siyosiy va diniy faoliyatlar uchun markaz boʻlgan&lt;ref name=&quot;rusydiana&quot;&gt;{{cite journal |last1=Syafil |first1=Muhammad Syafil |last2=Rusydiana |first2=Aam Slamet |last3=Purwoko |first3=Dwi |last4=Khatimah |first4=Husnul |last5=Puspita |first5=Amelia Tri |title=Islamic Library: History, Classification, and Waqf Role |journal=Library Philosophy and Practice (E-journal) |date=October 10, 2021}}&lt;/ref&gt;. Masjidlarda turli ilmiy yoʻnalishlarga mansub ulamolari va zotlar tomonidan yozilgan, oʻrganilgan va izohlangan din, falsafa va fan haqidagi kitoblar ham saqlangan. Natijada koʻplab asarlar baʼzi hollarda yolgʻiz bitta olim tomonidan yozilgan. Masalan, [[Ibn Hazm]] taxminan 400 jild, jami 80 000 sahifa yozgan&lt;ref name=&quot;wani&quot; /&gt;. Bu esa kutubxonalar musulmonlar uchun „asosiy taʼlim markazlari“ga aylanishiga olib keldi, bunda tabiiy falsafa, fan va matematika kabi fanlar alohida taʼkidlandi&lt;ref name=&quot;wani&quot; /&gt;. Asarlarning koʻpayishi olimlar va boy kishilarning uylarida ham kutubxonalar tashkil etilishiga sabab boʻldi.

== Abbosiylar sulolasi ==

Abbosiylar xalifaligidan xalifa Horun ar-Rashid oʻz hukmronligi davrida ilk kutubxonalardan birini tashkil qilgan&lt;ref name=&quot;Syed Khan&quot; /&gt;. [[Abbosiylar|Abbosiylar sulolasi]] milodiy 750-yilda [[Umaviylar|Umaviylar sulolasi]]dan soʻng xalifalikni oʻz qoʻliga oldi va musulmonlarning ilmiy hamda falsafiy tadqiqotlarining rivojlanishida muhim rol oʻynadi&lt;ref name=&quot;Syed Khan&quot;&gt;{{cite web |last1=Khan |first1=Syed Muhammad |title=Abbasid Dynasty |url=https://www.worldhistory.org/Abbasid_Dynasty/ |website=World History.com}}&lt;/ref&gt;. Xalifa Horun ar-Rashid klassik yunon asarlarini arabchaga tarjima qildirgan, ularning taʼsiri keyinchalik Yevropada [[Uygʻonish davri]]ga olib kelgan&lt;ref name=&quot;Syed Khan&quot; /&gt;.

''[[Bayt ul-Hikmat]]'', yaʼni Donishmandlar uyi, Bagʻdodda xalifa Horun ar-Rashid (786–809-yillar) tomonidan [[Islom oltin davri]]da qurilgan boʻlib, olimlar uchun uchrashuv joyi sifatida ishlatilgan&lt;ref name=&quot;wani&quot; /&gt;. Bu kutubxonada geografiya, astronomiya va matematika kabi fanlarda bilimning yangi yutuqlari qoʻlga kiritilgan&lt;ref name=&quot;AMNH&quot;&gt;{{cite web |last1=American Museum of Natural History |title=House of Wisdom |url=https://www.amnh.org/exhibitions/traveling-the-silk-road/take-a-journey/baghdad/house-of-wisdom |website=American Museum of Natural History}}&lt;/ref&gt;. Bu davrning yirik olimlari qatoriga Ibn Miskavayh, tarjimonlar Ibn Navbaxt va Humoyun ibn Ishoq kiradi; ularning vazifalariga kutubxonalarni tashkil etish va boshqarish ham kirgan&lt;ref name=&quot;rusydiana&quot; /&gt;. Vaqt oʻtishi bilan Donishmandlar uyi eng yirik kitob xazinalaridan biriga aylandi va „matematika, astronomiya, tibbiyot, alkimyo, kimyo, zoologiya, geografiya va kartografiya kabi turli sohalar boʻyicha yetakchi markaz“ga aylandi&lt;ref name=&quot;Dr Johnson&quot;&gt;{{cite web |last1=Johnson |first1=Todd M. |title=Baghdad's House of Wisdom |url=https://www.gordonconwell.edu/blog/baghdads-house-of-wisdom/ |website=Gordon Conwell Theological Seminary|date=13 January 2021 }}&lt;/ref&gt;. Xalifa al-Maʼmun keyinchalik boshqa markazlarni, shuningdek, 839-yilda rasadxona qurdirib, olimlar uchun tadqiqot imkoniyatlarini kengaytirdi; bu xitoyliklar tomonidan kashf etilgan qogʻozning ishlab chiqilishiga ham taʼsir koʻrsatdi&lt;ref name=&quot;Dr Johnson&quot; /&gt;. Donishmandlar uyining rivojlanishi va kengayishi, shuningdek, yangidan ixtiro qilingan qogʻoz materiali tufayli [[Qohira]] va [[Halab]] kabi yirik musulmon shaharlarida ham shunga oʻxshash kutubxonalar tashkil etildi&lt;ref name=&quot;wani&quot; /&gt;. Qogʻoz fabrikalari qurildi va ommaviy kutubxonalar, jumladan berib turiladigan (ijara) kutubxonalar taʼsis etildi&lt;ref name=&quot;wani&quot; /&gt;. Nihoyat, 10-asrga kelib aksariyat islom muassasalarida talabalar va kitobxonlar foydalanadigan kutubxonalar mavjud edi.

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Islom|Kitoblar}}}}
* [[Islomshunoslik]]
* [[Maxsus kutubxona|Maxsus kutubxonalar]]
* [[Eron kutubxonalari roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>rmw1088vu0n993oktuqhgztkdpi1gh2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181593</id>
      <parentid>6181592</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T05:44:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Islomiy kutubxonalar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6181593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5179" sha1="l8mknuxaqkjwppztz83p4jyaz54xf8u" xml:space="preserve">'''Islom kutubxonalari''' — bu [[Islom|islom]] va [[Islom tarixi|islom tarixi]] bilan bogʻliq kutubxonalar. Islom uchun muhim atama shundaki, [[Qurʼon]]ning birinchi soʻzi ''Iqro''dir. Bu atama oddiygina ''oʻqi'' degan maʼnoni bildiradi, chunki musulmonlar [[Muhammad]]ning taʼsiri orqali har doim umrlarini ilm izlashga bagʻishlashga undaladi&lt;ref name=&quot;wani&quot;&gt;{{cite journal |last1=Ashraf Wani |first1=Zahid |last2=Maqbool |first2=Tabasum |title=The Islamic Era and Its Importance to Knowledge and the Development of Libraries (e-journal) |journal=Library Philosophy and Practice |date=April 2012 |url=https://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/718/}}&lt;/ref&gt;. Qurʼon oʻz matnida tushunchalar va qadriyatlarni unga ergashuvchilarga taʼkidlash uchun takrorlash usulidan foydalanadi. Bu nafaqat matnni yod olishga yordam beradi, balki undagi qadriyatlarning ahamiyatini ham qayta-qayta eslatadi. Masalan, 'ilm' maʼnosini anglatuvchi ''Ilm'' soʻzi 750 marta takrorlangan&lt;ref name=&quot;wani&quot; /&gt;.

== Islom kutubxonalarining dastlabki oʻn yilliklari ==

[[Masjid]]lar koʻplab intellektual izlanishlarning markaziga aylangan, taʼlimiy, siyosiy va diniy faoliyatlar uchun markaz boʻlgan&lt;ref name=&quot;rusydiana&quot;&gt;{{cite journal |last1=Syafil |first1=Muhammad Syafil |last2=Rusydiana |first2=Aam Slamet |last3=Purwoko |first3=Dwi |last4=Khatimah |first4=Husnul |last5=Puspita |first5=Amelia Tri |title=Islamic Library: History, Classification, and Waqf Role |journal=Library Philosophy and Practice (E-journal) |date=October 10, 2021}}&lt;/ref&gt;. Masjidlarda turli ilmiy yoʻnalishlarga mansub ulamolari va zotlar tomonidan yozilgan, oʻrganilgan va izohlangan din, falsafa va fan haqidagi kitoblar ham saqlangan. Natijada koʻplab asarlar baʼzi hollarda yolgʻiz bitta olim tomonidan yozilgan. Masalan, [[Ibn Hazm]] taxminan 400 jild, jami 80 000 sahifa yozgan&lt;ref name=&quot;wani&quot; /&gt;. Bu esa kutubxonalar musulmonlar uchun „asosiy taʼlim markazlari“ga aylanishiga olib keldi, bunda tabiiy falsafa, fan va matematika kabi fanlar alohida taʼkidlandi&lt;ref name=&quot;wani&quot; /&gt;. Asarlarning koʻpayishi olimlar va boy kishilarning uylarida ham kutubxonalar tashkil etilishiga sabab boʻldi.

== Abbosiylar sulolasi ==

Abbosiylar xalifaligidan xalifa Horun ar-Rashid oʻz hukmronligi davrida ilk kutubxonalardan birini tashkil qilgan&lt;ref name=&quot;Syed Khan&quot; /&gt;. [[Abbosiylar|Abbosiylar sulolasi]] milodiy 750-yilda [[Umaviylar|Umaviylar sulolasi]]dan soʻng xalifalikni oʻz qoʻliga oldi va musulmonlarning ilmiy hamda falsafiy tadqiqotlarining rivojlanishida muhim rol oʻynadi&lt;ref name=&quot;Syed Khan&quot;&gt;{{cite web |last1=Khan |first1=Syed Muhammad |title=Abbasid Dynasty |url=https://www.worldhistory.org/Abbasid_Dynasty/ |website=World History.com}}&lt;/ref&gt;. Xalifa Horun ar-Rashid klassik yunon asarlarini arabchaga tarjima qildirgan, ularning taʼsiri keyinchalik Yevropada [[Uygʻonish davri]]ga olib kelgan&lt;ref name=&quot;Syed Khan&quot; /&gt;.

''[[Bayt ul-Hikmat]]'', yaʼni Donishmandlar uyi, Bagʻdodda xalifa Horun ar-Rashid (786–809-yillar) tomonidan [[Islom oltin davri]]da qurilgan boʻlib, olimlar uchun uchrashuv joyi sifatida ishlatilgan&lt;ref name=&quot;wani&quot; /&gt;. Bu kutubxonada geografiya, astronomiya va matematika kabi fanlarda bilimning yangi yutuqlari qoʻlga kiritilgan&lt;ref name=&quot;AMNH&quot;&gt;{{cite web |last1=American Museum of Natural History |title=House of Wisdom |url=https://www.amnh.org/exhibitions/traveling-the-silk-road/take-a-journey/baghdad/house-of-wisdom |website=American Museum of Natural History}}&lt;/ref&gt;. Bu davrning yirik olimlari qatoriga Ibn Miskavayh, tarjimonlar Ibn Navbaxt va Humoyun ibn Ishoq kiradi; ularning vazifalariga kutubxonalarni tashkil etish va boshqarish ham kirgan&lt;ref name=&quot;rusydiana&quot; /&gt;. Vaqt oʻtishi bilan Donishmandlar uyi eng yirik kitob xazinalaridan biriga aylandi va „matematika, astronomiya, tibbiyot, alkimyo, kimyo, zoologiya, geografiya va kartografiya kabi turli sohalar boʻyicha yetakchi markaz“ga aylandi&lt;ref name=&quot;Dr Johnson&quot;&gt;{{cite web |last1=Johnson |first1=Todd M. |title=Baghdad's House of Wisdom |url=https://www.gordonconwell.edu/blog/baghdads-house-of-wisdom/ |website=Gordon Conwell Theological Seminary|date=13 January 2021 }}&lt;/ref&gt;. Xalifa al-Maʼmun keyinchalik boshqa markazlarni, shuningdek, 839-yilda rasadxona qurdirib, olimlar uchun tadqiqot imkoniyatlarini kengaytirdi; bu xitoyliklar tomonidan kashf etilgan qogʻozning ishlab chiqilishiga ham taʼsir koʻrsatdi&lt;ref name=&quot;Dr Johnson&quot; /&gt;. Donishmandlar uyining rivojlanishi va kengayishi, shuningdek, yangidan ixtiro qilingan qogʻoz materiali tufayli [[Qohira]] va [[Halab]] kabi yirik musulmon shaharlarida ham shunga oʻxshash kutubxonalar tashkil etildi&lt;ref name=&quot;wani&quot; /&gt;. Qogʻoz fabrikalari qurildi va ommaviy kutubxonalar, jumladan berib turiladigan (ijara) kutubxonalar taʼsis etildi&lt;ref name=&quot;wani&quot; /&gt;. Nihoyat, 10-asrga kelib aksariyat islom muassasalarida talabalar va kitobxonlar foydalanadigan kutubxonalar mavjud edi.

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Islom|Kitoblar}}}}
* [[Islomshunoslik]]
* [[Maxsus kutubxona|Maxsus kutubxonalar]]
* [[Eron kutubxonalari roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:Islomiy kutubxonalar]]</text>
      <sha1>l8mknuxaqkjwppztz83p4jyaz54xf8u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hasan al-Utrush</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415974</id>
    <revision>
      <id>6181600</id>
      <timestamp>2026-06-22T05:59:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Qirollik bilgiqutisi | ismi = Hasan al-Utrush | title = [[Zaydiylar|Zaydiy]] [[imom]] | tasvir = Zeydiah (zayydieh) Naser al haqq Tomb tower Shie Mke in Iran.JPG | izoh = Hasan al-Utrushning [[Amol]]dagi qabri | succession = Tabariston amiri | reign = 914-yil yanvar — 917-yil yanvar/fevral | oʻtmishdoshi = [[Somoniylar]] okkupatsiyasi | vorisi = [[Hasan ibn Qosim]] | house = [[Shimoliy Eron alaviylar sulolalari|Zaydiylar sulolasi]] | tugʻilga...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10842" sha1="iqnj2e678p8it7k41ztjrhow5xdcphr" xml:space="preserve">{{Qirollik bilgiqutisi
| ismi = Hasan al-Utrush
| title = [[Zaydiylar|Zaydiy]] [[imom]]
| tasvir = Zeydiah (zayydieh) Naser al haqq Tomb tower Shie Mke in Iran.JPG
| izoh = Hasan al-Utrushning [[Amol]]dagi qabri
| succession = Tabariston amiri
| reign = 914-yil yanvar — 917-yil yanvar/fevral
| oʻtmishdoshi = [[Somoniylar]] okkupatsiyasi
| vorisi = [[Hasan ibn Qosim]]
| house = [[Shimoliy Eron alaviylar sulolalari|Zaydiylar sulolasi]]
| tugʻilgan_sanasi = {{circa|844}}
| tugʻilgan_joyi = [[Madina (shahar)|Madina]]
| vafot_sanasi = 917-yil yanvar/fevral
| vafot_joyi = [[Amol]]
| dini = [[Islom]] ([[shialik]] &lt;small&gt;[[Zaydiylar|Zaydiylik]] mazhabi&lt;/small&gt;
}}
'''Abu Muhammad al-Hasan ibn Ali ibn al-Hasan ibn Ali ibn Umar al-Ashraf ibn [[Ali ibn Husayn Zayn al-Abidin|Ali Zayn al-Obidin]] ibn [[Husayn ibn Ali|al-Husayn]]''' (taxminan 844-yil, [[Madina (shahar)|Madina]] — 917-yil yanvar yoki fevral, [[Amol]]) — [[Zaydiylar|zaydiy]] yoʻnalishiga mansub [[Shialik|shia]] [[Alaviylar|alaviy]] daʼvatchisi, 914-yilda 14 yillik [[Somoniylar]] hukmronligidan soʻng Shimoliy Erondagi [[Tabariston]] viloyatida Zaydiylar hokimiyatini qayta tiklagan. '''Al-Hasan al-Utrush''' ({{lang-ar|الحسن الأطروش||„Kar Hasan“}}) nomi bilan tanilgan. Tabaristonni vafotiga qadar ''an-Nosir lil Haqq'' („Haq dinining himoyachisi“) hukmdorlik nomi bilan boshqargan. Keyinchalik shu laqabni qabul qilgan avlodlaridan farqlash uchun ''an-Nosir al-Kabir'' („Buyuk an-Nosir“) nomi bilan ham mashhur boʻlgan. Bobosi al-Hasan [[Ali ibn Husayn Zayn al-Abidin|Ali Zaynilobiddin]]ning oʻgʻli Umar al-Ashrafning nabirasi edi. Bugungi kunda ham [[Yaman]]dagi zaydiylar tomonidan [[imom]] sifatida eʼtirof etiladi va hurmat qilinadi&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;.

== Yoshlik davri ==
Al-Hasan taxminan 844-yilda [[Madina (shahar)|Madina]]da tugʻilgan. Otasi [[Muhammad]] paygʻambarning nabirasi va shialikning uchinchi [[Imomiylar|imomi]] [[Husayn ibn Ali]] avlodidan boʻlib, nasabi Husaynning katta oʻgʻli [[Ali ibn Husayn Zayn al-Abidin|Ali Zayn al-Obidin]] orqali davom etgan. Onasi esa [[Katta Xuroson|xurosonlik]] choʻri boʻlib, ismi maʼlum emas&lt;ref name=&quot;EI2-254&quot;&gt;Strothmann (1971), p. 254&lt;/ref&gt;. 860-yillarda Husaynning akasi [[Hasan ibn Ali]] avlodlaridan biri [[Hasan ibn Zayd]] [[Tabariston]]da oʻz hokimiyatini oʻrnatganida Hasan uning huzuriga borib xizmat qila boshladi. Biroq keyinchalik Hasan ibn Zaydning ukasi va vorisi [[Muhammad ibn Zayd]] bilan kelisha olmadi, chunki Muhammad unga ishonchsizlik bilan qarardi. Shundan soʻng Hasan Tabaristonni tark etib, sharqdagi viloyatlarda oʻz hukmronligini barpo etishga urindi. Shu maqsadda [[Katta Xuroson|Xuroson]] hukmdori [[Muhammad ibn Abdulloh al-Xujistoniy]] bilan ittifoq tuzdi. Al-Xujistoniy Muhammad ibn Zaydning raqibi edi. Oradan koʻp oʻtmay u ham Hasandan shubhalana boshladi va uni qamoqqa tashlatib, qamchilattirdi. Aynan shu jazodan keyin Hasan eshitish qobiliyatini yoʻqotgan va shu sababli unga al-Utrush (kar) laqabi berilgan. Tarixda, asosan, shu nom bilan mashhur boʻlib qolgan&lt;ref name=&quot;EI2-254&quot;/&gt;.

Qamoqdan ozod etilgach, Hasan yana Tabaristonga qaytib, Muhammad ibn Zaydning xizmatiga kirdi. 900-yilda [[Goʻrgon (shahar)|Goʻrgon]] yaqinida [[Somoniylar]] qoʻmondoni [[Muhammad ibn Horun as-Saraxsiy]] boshchiligidagi qoʻshinlarga qarshi boʻlgan hal qiluvchi jangda Muhammad ibn Zayd bilan birga qatnashdi. Bu jang Alaviylar uchun halokatli yakunlandi. Muhammad ibn Zayd magʻlubiyatga uchrab, olgan jarohatlari oqibatida vafot etdi. Natijada, [[Tabariston]] Somoniylar istilosi uchun ochiq qoldi&lt;ref name=&quot;EI2-254&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Madelung (1975), p. 207&lt;/ref&gt;. Hasan jang maydonidan qochib qutulishga muvaffaq boʻlib, dastlab [[Ray]] shahridan boshpana topdi. U yerda avval ham Zaydiy alaviylarni qoʻllab-quvvatlagan [[Justoniylar]] hukmdori [[Juston III|Juston ibn Vahsudan]] yordamga chaqirdi. Hasan va Justoniylar 902 va 903-yillarda Tabaristonni qayta egallashga urindilar, ammo bu harakatlar muvaffaqiyatsizlik bilan yakunlandi. Justoniylarning ishonchsizligidan xavotirlangan Hasan oʻziga mustaqil tayanch yaratishga qaror qildi. Shu maqsadda [[Alburz]] togʻlarining shimolida yashovchi hamda hali [[islom]]ni qabul qilmagan [[Gilon ustoni|gilyanlar]] va [[daylamiylar]] orasida daʼvatchilik faoliyatini boshladi. Shaxsan oʻzi targʻibot olib borib, [[masjid]]lar qurdirdi va qisqa vaqt ichida katta muvaffaqiyatga erishdi. Togʻli Daylam aholisi hamda [[Safid Rud]] daryosining sharqida yashovchi gilyanlar uni ''an-Nosir lil Haqq''** („Haq dinining himoyachisi“) unvoni bilan oʻz imomi sifatida tan oldilar va u targʻib qilgan [[Zaydiylar|zaydiylik]] yoʻnalishini qabul qildilar. Keyinchalik bu yoʻnalish uning nomi bilan ''Nosiriya'' deb atala boshlandi. Bu yoʼnalish [[Qosim ibn Ibrohim]] taʼlimotiga asoslangan hamda Tabaristonda keng tarqalgan Qosimiya tarmogʻidan ayrim amaliy jihatlari bilan farq qilardi&lt;ref name=&quot;EI2&quot;&gt;Strothmann (1971), pp. 254–255&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Madelung (1975), pp. 208–209&lt;/ref&gt;. Bu holat [[Juston III|Juston ibn Vahsudan]]ning mavqeiga jiddiy tahdid soldi. Ikki tomon oʻrtasidagi qarama-qarshilikda Hasan ustun kelishga muvaffaq boʻlib, Justoniylar hukmdorini oʻziga sodiqlik qasamyodini qilishga majbur etdi&lt;ref name=&quot;Madelung209&quot;&gt;Madelung (1975), p. 209&lt;/ref&gt;.

== Tabaristonda hokimiyatining tiklanishi va buning oqibati ==
Hasanning tobora kuchayib borayotgan qudratini koʻrgan [[Somoniylar]] hukmdori [[Ahmad II (Somoniy)|Ahmad ibn Ismoil]] [[Tabariston]]da Zaydiylar hokimiyatining qayta tiklanishiga yoʻl qoʻymaslik uchun Muhammad ibn Saluk boshchiligida qoʻshin yubordi. Somoniylar qoʻshini son va qurol-aslaha jihatidan ancha ustun boʻlsa-da, Hasan 913-yil dekabr oyida [[Chalus (Eron)|CHalus]]ning gʻarbidan oqib oʻtgan Burrud daryosi boʻyidagi Burdida jangida ularga qaqshatqich zarba berdi. Jangda omon qolib, Chalus qal’asiga yashiringan Somoniylar askarlari taslim boʻlishga koʻndirildi. Biroq keyinchalik Hasanning kuyovi [[Abu Muhammad al-Hasan ibn al-Qosim]] buyrugʻi bilan qirib tashlandi. Ushbu gʻalabadan soʻng viloyat poytaxti [[Amol]] Zaydiylar qoʻshiniga darvozalarini ochdi va Hasan shu yerdagi hukmdor saroyiga joylashdi&lt;ref name=&quot;EI2-254&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Madelung209&quot;/&gt;. Koʻp oʻtmay Ahmad ibn Ismoilning oʻldirilishi hamda uning vorisi [[Nasr II (Somoniy)|Nasr II]] oʻz hokimiyatini mustahkamlash bilan band boʻlganidan foydalangan Hasan qisqa vaqt ichida Zaydiylarning eski mulklari, jumladan, Tabariston va Goʻrgonni yana oʻz nazorati ostiga oldi. Somoniylarning qarshi hujumi uni vaqtincha Omulni tark etib, Chalusga chekinishga majbur qildi. 40 kun oʻtgach, Hasan bosqinchilarni yana magʻlub etib, oʻz hokimiyatini tiklashga muvaffaq boʻldi. Hatto Zaydiylarning ilk hukmdorlariga avvallari qarshi boʻlgan [[Bavandiylar]] sulolasi vakili [[Sharvin II]] kabi mahalliy hukmdorlar ham Hasan bilan sulh tuzib, uning hokimiyatini tan oldilar&lt;ref name=&quot;EI2-254&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Madelung209&quot;/&gt;.

Biroq Hasanning bu yutuqlariga yoshi ulgʻaygani sababli vorislik masalasi yuzasidan tarafdorlari oʻrtasida kelib chiqqan nizolar putur yetkaza boshladi. Hasanning oʻz oʻgʻillari buzuq feʼl-atvorli va davlatni boshqarishga noloyiq deb hisoblangan, shu bois kuyovi va bosh qoʻmondoni [[Abu Muhammad al-Hasan ibn al-Qosim]] bilan ham kelisha olmay qoldi. Hatto bir safar Abu Muhammad keksa imomni asirga ham oldi, ammo bu voqea xalq orasida shunchalik keskin norozilik uygʻotdiki, natijada [[Daylam]]ga qochishga majbur boʻldi. Oxir-oqibat [[Tabariston]] zodagonlari ikki tomonni yarashtirishga muvaffaq boʻldilar va Abu Muhammad Hasanning oʻz oʻgʻillari uning oʻrniga rasmiy voris etib belgilandi&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Madelung210&quot;&gt;Madelung (1975), p. 210&lt;/ref&gt;. Hasan 917-yil yanvar yoki fevral oyida vafot etguniga qadar Tabaristonni boshqarib turdi. Hatto [[Sunniylik|sunniy]] tarixchi [[Tabariy]] ham uning hukmronligi haqida: „Xalq al-Utrushning adolati, yaxshi xulqi va haq-huquqlarni ado etishiga oʻxshashini ilgari koʻrmagan edi“, — deya yuksak baho bergan&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Madelung209&quot;/&gt;. Uning Amoldagi qabri keyinchalik daylamiy va gilyan shialari uchun muhim ziyoratgohga aylandi. Shuningdek, avlodlari „an-Nosir“ sharafli nomini saqlab qolgan holda jamiyatda katta hurmat-eʼtiborga sazovor boʻlganlar&lt;ref&gt;Madelung (1975), pp. 209–210&lt;/ref&gt;.

Hasanning vafotidan soʻng Abu Muhammad al-Hasan ibn al-Qosim [[Gilon ustoni|Gilondan]] qaytib kelib, uning oʻrniga hukmdor boʻldi va 928-yilda vafot etguniga qadar mamlakatni boshqardi. Abu Muhammad xalq orasida mashhur va obroʻli hukmdor boʻlgan boʻlsa-da, hukmronligi davomida Hasanning oʻgʻillari [[Ahmad ibn an-Nosir|Abulhusayn Ahmad]] va [[Jaʼfar ibn an-Nosir|Abulqoim Jaʼfar]] hamda ularning tarafdorlari tomonidan doimiy ravishda tahdid ostida qoldi. Ular 919-yilda, shuningdek, 923—926-yillar oraligʻida Abu Muhammadni taxtdan agʻdarib, qisqa muddat surgunga ketishga majbur qilishga muvaffaq boʻlganlar&lt;ref&gt;Madelung (1975), pp. 210–211&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;EI2-255&quot;&gt;Strothmann (1971), p. 255&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==
* {{EI2 | volume = 3 | title = Ḥasan al-Uṭrūs̲h̲ | first = R.  | last = Strothmann | authorlink = | pages = 254–255 | doi =10.1163/1573-3912_islam_SIM_2777}}
* {{cite book | title = The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs | year = 1975 | publisher = Cambridge University Press | location = Cambridge | editor-last = Frye | editor-first = R.N. | last = Madelung | first = W. | author-link = Wilferd Madelung | chapter = The Minor Dynasties of Northern Iran | pages = 198–249 | isbn = 978-0-521-20093-6 | chapter-url = https://books.google.com/books?id=hvx9jq_2L3EC&amp;pg=PA198}}
* {{cite web | url = http://www.iranicaonline.org/articles/alids-of-tabarestan-daylaman-and-gilan | title = ʿALIDS OF ṬABARESTĀN, DAYLAMĀN, AND GĪLĀN | last = Madelung | first = W. | publisher = Encyclopaedia Iranica, Online Edition | access-date = 25 January 2013}}
* {{cite web | url = http://www.iranicaonline.org/articles/gilan-iv | title = GĪLĀN iv. History in the Early Islamic Period | last = Madelung | first = W. | publisher = Encyclopaedia Iranica, Online Edition | access-date = 12 February 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120517004418/http://www.iranicaonline.org/articles/gilan-iv | archive-date = 17 May 2012 | url-status = dead }}

[[Turkum:840-yillarda tugʻilganlar]]
[[Turkum:917-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar]]
[[Turkum:10-asr Oʻrta Sharq monarxlari]]
[[Turkum:Alaviylar sulolasi]]
[[Turkum:Tabaristonning zaydiy imomlari]]
[[Turkum:Madina kishilari]]
[[Turkum:9-asr arablari]]
[[Turkum:10-asr arablari]]
[[Turkum:9-asr zaydiylari]]
[[Turkum:10-asr zaydiylari]]</text>
      <sha1>iqnj2e678p8it7k41ztjrhow5xdcphr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181610</id>
      <parentid>6181600</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:08:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <origin>6181610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10894" sha1="tbnw7g1bkrw0gcn39d6f3idk02g921y" xml:space="preserve">{{Qirollik bilgiqutisi
| ismi = Hasan al-Utrush
| title = [[Zaydiylar|Zaydiy]] [[imom]]
| tasvir = Zeydiah (zayydieh) Naser al haqq Tomb tower Shie Mke in Iran.JPG
| izoh = Hasan al-Utrushning [[Amol]]dagi qabri
| succession = Tabariston amiri
| reign = 914-yil yanvar — 917-yil yanvar/fevral
| oʻtmishdoshi = [[Somoniylar]] okkupatsiyasi
| vorisi = [[Hasan ibn Qosim]]
| house = [[Shimoliy Eron alaviylar sulolalari|Zaydiylar sulolasi]]
| tugʻilgan_sanasi = {{circa|844}}
| tugʻilgan_joyi = [[Madina (shahar)|Madina]]
| vafot_sanasi = 917-yil yanvar/fevral
| vafot_joyi = [[Amol]]
| dini = [[Islom]] ([[shialik]] &lt;small&gt;[[Zaydiylar|Zaydiylik]] mazhabi&lt;/small&gt;
}}
'''Abu Muhammad al-Hasan ibn Ali ibn al-Hasan ibn Ali ibn Umar al-Ashraf ibn [[Ali ibn Husayn Zayn al-Abidin|Ali Zayn al-Obidin]] ibn [[Husayn ibn Ali|al-Husayn]]''' (taxminan 844-yilda [[Madina (shahar)|Madinada]] tugʼilgan — 917-yil yanvar yoki fevralda Omulda vafot etgan) — [[Zaydiylar|zaydiy]] yoʻnalishiga mansub [[Shialik|shia]] [[Alaviylar|alaviy]] daʼvatchisi. 914-yilda oʼn toʼrt yillik [[Somoniylar]] hukmronligidan soʻng Shimoliy Eronning [[Tabariston]] viloyatida Zaydiylar hokimiyatini qayta tiklagan. '''Al-Hasan al-Utrush''' ({{lang-ar|الحسن الأطروش||„Kar Hasan“}}) nomi bilan tanilgan. Tabaristonni vafotiga qadar ''an-Nosir lil Haqq'' (Haq dinining himoyachisi) hukmdorlik nomi bilan boshqargan. Keyinchalik shu laqabni qabul qilgan boshqa avlodlaridan farqlash uchun berilgan ''an-Nosir al-Kabir'' (Buyuk an-Nosir) nomi bilan ham mashhur boʻlgan. Bobosi al-Hasan [[Ali ibn Husayn Zayn al-Abidin|Ali ibn Husayn Zayn al-Obiddinning]] oʻgʻli Umar al-Ashrafning nabirasi edi. Bugungi kunda ham [[Yaman]]dagi zaydiylar tomonidan [[imom]] sifatida eʼtirof etiladi va hurmat qilinadi&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;.

== Yoshlik davri ==
Al-Hasan taxminan 844-yilda [[Madina (shahar)|Madina]]da tugʻilgan. Otasi [[Muhammad]] paygʻambarning nabirasi va shialikning uchinchi [[Imomiylar|imomi]] [[Husayn ibn Ali]] avlodidan boʻlib, nasabi Husaynning katta oʻgʻli [[Ali ibn Husayn Zayn al-Abidin|Ali ibn Husayn Zayn al-Obidin]] orqali davom etgan. Onasi esa [[Katta Xuroson|xurosonlik]] choʻri boʻlib, ismi maʼlum emas&lt;ref name=&quot;EI2-254&quot;&gt;Strothmann (1971), p. 254&lt;/ref&gt;. 860-yillarda Husaynning akasi [[Hasan ibn Ali]] avlodlaridan biri [[Hasan ibn Zayd]] Tabaristonda oʻz hokimiyatini oʻrnatganida Hasan uning huzuriga borib xizmat qila boshladi. Biroq keyinchalik Hasan ibn Zaydning ukasi va vorisi [[Muhammad ibn Zayd]] bilan kelisha olmadi, chunki Muhammad unga ishonchsizlik bilan qarardi. Shundan soʻng Hasan Tabaristonni tark etib, sharqdagi viloyatlarda oʻz hukmronligini barpo etishga urindi. Shu maqsadda [[Katta Xuroson|Xuroson]] hukmdori [[Muhammad ibn Abdulloh al-Xujistoniy]] bilan ittifoq tuzdi. Al-Xujistoniy Muhammad ibn Zaydning raqibi edi. Oradan koʻp oʻtmay, u ham Hasandan shubhalana boshladi va uni qamoqqa tashlab, qamchi bilan kaltaklattirdi. Aynan shu jazodan keyin Hasan eshitish qobiliyatini yoʻqotgan va shu sababli unga ''al-Utrush'' (kar) laqabi berilgan. Tarixda, asosan, shu nom bilan mashhur boʻlib qolgan&lt;ref name=&quot;EI2-254&quot;/&gt;.

Qamoqdan ozod etilgach, Hasan yana Tabaristonga qaytib, Muhammad ibn Zaydning xizmatiga kirdi. 900-yilda [[Goʻrgon (shahar)|Goʻrgon]] yaqinida [[Somoniylar]] qoʻmondoni [[Muhammad ibn Horun as-Saraxsiy]] boshchiligidagi qoʻshinlarga qarshi boʻlgan hal qiluvchi jangda Muhammad ibn Zayd bilan birga qatnashdi. Bu jang Alaviylar uchun halokatli yakunlandi. Muhammad ibn Zayd magʻlubiyatga uchrab, olgan jarohatlari oqibatida vafot etdi. Natijada, Tabariston Somoniylar istilosi uchun ochiq qoldi&lt;ref name=&quot;EI2-254&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Madelung (1975), p. 207&lt;/ref&gt;. Hasan jang maydonidan qochib qutulishga muvaffaq boʻlib, dastlab [[Ray]] shahridan boshpana topdi. U yerda avval ham Zaydiy alaviylarni qoʻllab-quvvatlagan [[Justoniylar|Justoniy]] hukmdor unga yordam taklif qildi. Hasan va Justoniylar 902 va 903-yillarda Tabaristonni qayta egallashga urindilar, ammo bu harakatlar muvaffaqiyatsizlik bilan yakunlandi. Justoniylarning ishonchsizligidan xavotirlangan Hasan oʻziga mustaqil tayanch yaratishga qaror qildi. Shu maqsadda [[Alburz]] togʻlarining shimolida yashovchi hamda hali [[islom]]ni qabul qilmagan [[Gilon ustoni|gilyanlar]] va [[daylamiylar]] orasida daʼvatchilik faoliyatini boshladi. Shaxsan oʻzi targʻibot ishlarini olib borib, [[masjid]]lar qurdirdi va qisqa vaqt ichida katta muvaffaqiyatga erishdi. Togʻli Daylam aholisi hamda [[Safid Rud]] daryosining sharqida yashovchi gilyanlar uni ''an-Nosir lil Haqq'' (Haq dinining himoyachisi) unvoni bilan oʻz imomi sifatida tan oldilar va u targʻib qilgan [[Zaydiylar|zaydiylik]] yoʻnalishini qabul qildilar. Keyinchalik bu yoʻnalish uning nomi bilan ''Nosiriya'' deb atala boshlandi. Bu yoʼnalish [[Qosim ibn Ibrohim]] taʼlimotiga asoslangan hamda Tabaristonda keng tarqalgan Qosimiya tarmogʻidan ayrim amaliy jihatlari bilan farq qilardi&lt;ref name=&quot;EI2&quot;&gt;Strothmann (1971), pp. 254–255&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Madelung (1975), pp. 208–209&lt;/ref&gt;. Bu holat [[Juston III|Juston ibn Vahsudan]]ning mavqeiga jiddiy tahdid soldi. Ikki tomon oʻrtasidagi qarama-qarshilikda Hasan ustun kelishga muvaffaq boʻlib, Justoniylar hukmdorini oʻziga sodiqlik qasamyodini qilishga majbur etdi&lt;ref name=&quot;Madelung209&quot;&gt;Madelung (1975), p. 209&lt;/ref&gt;.

== Tabaristonda hokimiyatining tiklanishi va buning oqibati ==
Hasanning tobora kuchayib borayotgan qudratini koʻrgan [[Somoniylar]] hukmdori [[Ahmad II (Somoniy)|Ahmad ibn Ismoil]] [[Tabariston]]da Zaydiylar hokimiyatining qayta tiklanishiga yoʻl qoʻymaslik uchun Muhammad ibn Saluk boshchiligida qoʻshin yubordi. Somoniylar qoʻshini son va qurol-aslaha jihatidan ancha ustun boʻlsa-da, Hasan 913-yil dekabr oyida [[Chalus (Eron)|CHalus]]ning gʻarbidan oqib oʻtgan Burrud daryosi boʻyidagi Burdida jangida ularga qaqshatqich zarba berdi. Jangda omon qolib, Chalus qal’asiga yashiringan Somoniylar askarlari taslim boʻlishga koʻndirildi. Biroq keyinchalik Hasanning kuyovi [[Abu Muhammad al-Hasan ibn al-Qosim]] buyrugʻi bilan qirib tashlandi. Ushbu gʻalabadan soʻng viloyat poytaxti [[Amol]] Zaydiylar qoʻshiniga darvozalarini ochdi va Hasan shu yerdagi hukmdor saroyiga joylashdi&lt;ref name=&quot;EI2-254&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Madelung209&quot;/&gt;. Koʻp oʻtmay Ahmad ibn Ismoilning oʻldirilishi hamda uning vorisi [[Nasr II (Somoniy)|Nasr II]] oʻz hokimiyatini mustahkamlash bilan band boʻlganidan foydalangan Hasan qisqa vaqt ichida Zaydiylarning eski mulklari, jumladan, Tabariston va Goʻrgonni yana oʻz nazorati ostiga oldi. Somoniylarning qarshi hujumi uni vaqtincha Omulni tark etib, Chalusga chekinishga majbur qildi. 40 kun oʻtgach, Hasan bosqinchilarni yana magʻlub etib, oʻz hokimiyatini tiklashga muvaffaq boʻldi. Hatto Zaydiylarning ilk hukmdorlariga avvallari qarshi boʻlgan [[Bavandiylar]] sulolasi vakili [[Sharvin II]] kabi mahalliy hukmdorlar ham Hasan bilan sulh tuzib, uning hokimiyatini tan oldilar&lt;ref name=&quot;EI2-254&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Madelung209&quot;/&gt;.

Biroq Hasanning bu yutuqlariga yoshi ulgʻaygani sababli vorislik masalasi yuzasidan tarafdorlari oʻrtasida kelib chiqqan nizolar putur yetkaza boshladi. Hasanning oʻz oʻgʻillari buzuq feʼl-atvorli va davlatni boshqarishga noloyiq deb hisoblangan, shu bois kuyovi va bosh qoʻmondoni [[Abu Muhammad al-Hasan ibn al-Qosim]] bilan ham kelisha olmay qoldi. Hatto bir safar Abu Muhammad keksa imomni asirga ham oldi, ammo bu voqea xalq orasida shunchalik keskin norozilik uygʻotdiki, natijada [[Daylam]]ga qochishga majbur boʻldi. Oxir-oqibat [[Tabariston]] zodagonlari ikki tomonni yarashtirishga muvaffaq boʻldilar va Abu Muhammad Hasanning oʻz oʻgʻillari uning oʻrniga rasmiy voris etib belgilandi&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Madelung210&quot;&gt;Madelung (1975), p. 210&lt;/ref&gt;. Hasan 917-yil yanvar yoki fevral oyida vafot etguniga qadar Tabaristonni boshqarib turdi. Hatto [[Sunniylik|sunniy]] tarixchi [[Tabariy]] ham uning hukmronligi haqida: „Xalq al-Utrushning adolati, yaxshi xulqi va haq-huquqlarni ado etishiga oʻxshashini ilgari koʻrmagan edi“, — deya yuksak baho bergan&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Madelung209&quot;/&gt;. Uning Amoldagi qabri keyinchalik daylamiy va gilyan shialari uchun muhim ziyoratgohga aylandi. Shuningdek, avlodlari „an-Nosir“ sharafli nomini saqlab qolgan holda jamiyatda katta hurmat-eʼtiborga sazovor boʻlganlar&lt;ref&gt;Madelung (1975), pp. 209–210&lt;/ref&gt;.

Hasanning vafotidan soʻng Abu Muhammad al-Hasan ibn al-Qosim [[Gilon ustoni|Gilondan]] qaytib kelib, uning oʻrniga hukmdor boʻldi va 928-yilda vafot etguniga qadar mamlakatni boshqardi. Abu Muhammad xalq orasida mashhur va obroʻli hukmdor boʻlgan boʻlsa-da, hukmronligi davomida Hasanning oʻgʻillari [[Ahmad ibn an-Nosir|Abulhusayn Ahmad]] va [[Jaʼfar ibn an-Nosir|Abulqoim Jaʼfar]] hamda ularning tarafdorlari tomonidan doimiy ravishda tahdid ostida qoldi. Ular 919-yilda, shuningdek, 923—926-yillar oraligʻida Abu Muhammadni taxtdan agʻdarib, qisqa muddat surgunga ketishga majbur qilishga muvaffaq boʻlganlar&lt;ref&gt;Madelung (1975), pp. 210–211&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;EI2-255&quot;&gt;Strothmann (1971), p. 255&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==
* {{EI2 | volume = 3 | title = Ḥasan al-Uṭrūs̲h̲ | first = R.  | last = Strothmann | authorlink = | pages = 254–255 | doi =10.1163/1573-3912_islam_SIM_2777}}
* {{cite book | title = The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs | year = 1975 | publisher = Cambridge University Press | location = Cambridge | editor-last = Frye | editor-first = R.N. | last = Madelung | first = W. | author-link = Wilferd Madelung | chapter = The Minor Dynasties of Northern Iran | pages = 198–249 | isbn = 978-0-521-20093-6 | chapter-url = https://books.google.com/books?id=hvx9jq_2L3EC&amp;pg=PA198}}
* {{cite web | url = http://www.iranicaonline.org/articles/alids-of-tabarestan-daylaman-and-gilan | title = ʿALIDS OF ṬABARESTĀN, DAYLAMĀN, AND GĪLĀN | last = Madelung | first = W. | publisher = Encyclopaedia Iranica, Online Edition | access-date = 25 January 2013}}
* {{cite web | url = http://www.iranicaonline.org/articles/gilan-iv | title = GĪLĀN iv. History in the Early Islamic Period | last = Madelung | first = W. | publisher = Encyclopaedia Iranica, Online Edition | access-date = 12 February 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120517004418/http://www.iranicaonline.org/articles/gilan-iv | archive-date = 17 May 2012 | url-status = dead }}

[[Turkum:840-yillarda tugʻilganlar]]
[[Turkum:917-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar]]
[[Turkum:10-asr Oʻrta Sharq monarxlari]]
[[Turkum:Alaviylar sulolasi]]
[[Turkum:Tabaristonning zaydiy imomlari]]
[[Turkum:Madina kishilari]]
[[Turkum:9-asr arablari]]
[[Turkum:10-asr arablari]]
[[Turkum:9-asr zaydiylari]]
[[Turkum:10-asr zaydiylari]]</text>
      <sha1>tbnw7g1bkrw0gcn39d6f3idk02g921y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181614</id>
      <parentid>6181610</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:13:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tabaristonda hokimiyatining tiklanishi va buning oqibati */</comment>
      <origin>6181614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10884" sha1="jcl82diokqakepp9n98h0qr2nsxqkh5" xml:space="preserve">{{Qirollik bilgiqutisi
| ismi = Hasan al-Utrush
| title = [[Zaydiylar|Zaydiy]] [[imom]]
| tasvir = Zeydiah (zayydieh) Naser al haqq Tomb tower Shie Mke in Iran.JPG
| izoh = Hasan al-Utrushning [[Amol]]dagi qabri
| succession = Tabariston amiri
| reign = 914-yil yanvar — 917-yil yanvar/fevral
| oʻtmishdoshi = [[Somoniylar]] okkupatsiyasi
| vorisi = [[Hasan ibn Qosim]]
| house = [[Shimoliy Eron alaviylar sulolalari|Zaydiylar sulolasi]]
| tugʻilgan_sanasi = {{circa|844}}
| tugʻilgan_joyi = [[Madina (shahar)|Madina]]
| vafot_sanasi = 917-yil yanvar/fevral
| vafot_joyi = [[Amol]]
| dini = [[Islom]] ([[shialik]] &lt;small&gt;[[Zaydiylar|Zaydiylik]] mazhabi&lt;/small&gt;
}}
'''Abu Muhammad al-Hasan ibn Ali ibn al-Hasan ibn Ali ibn Umar al-Ashraf ibn [[Ali ibn Husayn Zayn al-Abidin|Ali Zayn al-Obidin]] ibn [[Husayn ibn Ali|al-Husayn]]''' (taxminan 844-yilda [[Madina (shahar)|Madinada]] tugʼilgan — 917-yil yanvar yoki fevralda Omulda vafot etgan) — [[Zaydiylar|zaydiy]] yoʻnalishiga mansub [[Shialik|shia]] [[Alaviylar|alaviy]] daʼvatchisi. 914-yilda oʼn toʼrt yillik [[Somoniylar]] hukmronligidan soʻng Shimoliy Eronning [[Tabariston]] viloyatida Zaydiylar hokimiyatini qayta tiklagan. '''Al-Hasan al-Utrush''' ({{lang-ar|الحسن الأطروش||„Kar Hasan“}}) nomi bilan tanilgan. Tabaristonni vafotiga qadar ''an-Nosir lil Haqq'' (Haq dinining himoyachisi) hukmdorlik nomi bilan boshqargan. Keyinchalik shu laqabni qabul qilgan boshqa avlodlaridan farqlash uchun berilgan ''an-Nosir al-Kabir'' (Buyuk an-Nosir) nomi bilan ham mashhur boʻlgan. Bobosi al-Hasan [[Ali ibn Husayn Zayn al-Abidin|Ali ibn Husayn Zayn al-Obiddinning]] oʻgʻli Umar al-Ashrafning nabirasi edi. Bugungi kunda ham [[Yaman]]dagi zaydiylar tomonidan [[imom]] sifatida eʼtirof etiladi va hurmat qilinadi&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;.

== Yoshlik davri ==
Al-Hasan taxminan 844-yilda [[Madina (shahar)|Madina]]da tugʻilgan. Otasi [[Muhammad]] paygʻambarning nabirasi va shialikning uchinchi [[Imomiylar|imomi]] [[Husayn ibn Ali]] avlodidan boʻlib, nasabi Husaynning katta oʻgʻli [[Ali ibn Husayn Zayn al-Abidin|Ali ibn Husayn Zayn al-Obidin]] orqali davom etgan. Onasi esa [[Katta Xuroson|xurosonlik]] choʻri boʻlib, ismi maʼlum emas&lt;ref name=&quot;EI2-254&quot;&gt;Strothmann (1971), p. 254&lt;/ref&gt;. 860-yillarda Husaynning akasi [[Hasan ibn Ali]] avlodlaridan biri [[Hasan ibn Zayd]] Tabaristonda oʻz hokimiyatini oʻrnatganida Hasan uning huzuriga borib xizmat qila boshladi. Biroq keyinchalik Hasan ibn Zaydning ukasi va vorisi [[Muhammad ibn Zayd]] bilan kelisha olmadi, chunki Muhammad unga ishonchsizlik bilan qarardi. Shundan soʻng Hasan Tabaristonni tark etib, sharqdagi viloyatlarda oʻz hukmronligini barpo etishga urindi. Shu maqsadda [[Katta Xuroson|Xuroson]] hukmdori [[Muhammad ibn Abdulloh al-Xujistoniy]] bilan ittifoq tuzdi. Al-Xujistoniy Muhammad ibn Zaydning raqibi edi. Oradan koʻp oʻtmay, u ham Hasandan shubhalana boshladi va uni qamoqqa tashlab, qamchi bilan kaltaklattirdi. Aynan shu jazodan keyin Hasan eshitish qobiliyatini yoʻqotgan va shu sababli unga ''al-Utrush'' (kar) laqabi berilgan. Tarixda, asosan, shu nom bilan mashhur boʻlib qolgan&lt;ref name=&quot;EI2-254&quot;/&gt;.

Qamoqdan ozod etilgach, Hasan yana Tabaristonga qaytib, Muhammad ibn Zaydning xizmatiga kirdi. 900-yilda [[Goʻrgon (shahar)|Goʻrgon]] yaqinida [[Somoniylar]] qoʻmondoni [[Muhammad ibn Horun as-Saraxsiy]] boshchiligidagi qoʻshinlarga qarshi boʻlgan hal qiluvchi jangda Muhammad ibn Zayd bilan birga qatnashdi. Bu jang Alaviylar uchun halokatli yakunlandi. Muhammad ibn Zayd magʻlubiyatga uchrab, olgan jarohatlari oqibatida vafot etdi. Natijada, Tabariston Somoniylar istilosi uchun ochiq qoldi&lt;ref name=&quot;EI2-254&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Madelung (1975), p. 207&lt;/ref&gt;. Hasan jang maydonidan qochib qutulishga muvaffaq boʻlib, dastlab [[Ray]] shahridan boshpana topdi. U yerda avval ham Zaydiy alaviylarni qoʻllab-quvvatlagan [[Justoniylar|Justoniy]] hukmdor unga yordam taklif qildi. Hasan va Justoniylar 902 va 903-yillarda Tabaristonni qayta egallashga urindilar, ammo bu harakatlar muvaffaqiyatsizlik bilan yakunlandi. Justoniylarning ishonchsizligidan xavotirlangan Hasan oʻziga mustaqil tayanch yaratishga qaror qildi. Shu maqsadda [[Alburz]] togʻlarining shimolida yashovchi hamda hali [[islom]]ni qabul qilmagan [[Gilon ustoni|gilyanlar]] va [[daylamiylar]] orasida daʼvatchilik faoliyatini boshladi. Shaxsan oʻzi targʻibot ishlarini olib borib, [[masjid]]lar qurdirdi va qisqa vaqt ichida katta muvaffaqiyatga erishdi. Togʻli Daylam aholisi hamda [[Safid Rud]] daryosining sharqida yashovchi gilyanlar uni ''an-Nosir lil Haqq'' (Haq dinining himoyachisi) unvoni bilan oʻz imomi sifatida tan oldilar va u targʻib qilgan [[Zaydiylar|zaydiylik]] yoʻnalishini qabul qildilar. Keyinchalik bu yoʻnalish uning nomi bilan ''Nosiriya'' deb atala boshlandi. Bu yoʼnalish [[Qosim ibn Ibrohim]] taʼlimotiga asoslangan hamda Tabaristonda keng tarqalgan Qosimiya tarmogʻidan ayrim amaliy jihatlari bilan farq qilardi&lt;ref name=&quot;EI2&quot;&gt;Strothmann (1971), pp. 254–255&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Madelung (1975), pp. 208–209&lt;/ref&gt;. Bu holat [[Juston III|Juston ibn Vahsudan]]ning mavqeiga jiddiy tahdid soldi. Ikki tomon oʻrtasidagi qarama-qarshilikda Hasan ustun kelishga muvaffaq boʻlib, Justoniylar hukmdorini oʻziga sodiqlik qasamyodini qilishga majbur etdi&lt;ref name=&quot;Madelung209&quot;&gt;Madelung (1975), p. 209&lt;/ref&gt;.

== Tabaristonda hokimiyatining tiklanishi va buning oqibati ==
Hasanning tobora kuchayib borayotgan qudratini koʻrgan [[Somoniylar]] hukmdori [[Ahmad II (Somoniy)|Ahmad ibn Ismoil]] Tabaristonda Zaydiylar hokimiyatining qayta tiklanishiga yoʻl qoʻymaslik uchun Muhammad ibn Saluk boshchiligida qoʻshin yubordi. Somoniylar qoʻshini son va qurol-aslaha jihatidan ancha ustun boʻlsa-da, Hasan 913-yil dekabr oyida [[Chalus (Eron)|Chalus]]ning gʻarbidan oqib oʻtgan Burrud daryosi boʻyidagi Burdida jangida ularga qaqshatqich zarba berdi. Jangda omon qolib, Chalus qal’asiga yashiringan Somoniylar askarlari taslim boʻlishga koʻndirildi. Biroq keyinchalik ular Hasanning kuyovi [[Abu Muhammad al-Hasan ibn al-Qosim]] buyrugʻi bilan qirib tashlandi. Ushbu gʻalabadan soʻng viloyat poytaxti Omul Zaydiylar qoʻshiniga darvozalarini ochdi va Hasan shu yerdagi hukmdor saroyiga joylashdi&lt;ref name=&quot;EI2-254&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Madelung209&quot;/&gt;. Koʻp oʻtmay Ahmad ibn Ismoilning oʻldirilishi hamda uning vorisi [[Nasr II (Somoniy)|Nasr II]] oʻz hokimiyatini mustahkamlash bilan band boʻlganidan foydalangan Hasan qisqa vaqt ichida Zaydiylarning eski mulklari, jumladan, Tabariston va Goʻrgonni yana oʻz nazorati ostiga oldi. Somoniylarning qarshi hujumi uni vaqtincha Omulni tark etib, Chalusga chekinishga majbur qildi. 40 kun oʻtgach, Hasan bosqinchilarni yana magʻlub etib, oʻz hokimiyatini tiklashga muvaffaq boʻldi. Hatto Zaydiylarning ilk hukmdorlariga avvallari qarshi boʻlgan [[Bavandiylar]] sulolasi vakili [[Sharvin II]] kabi mahalliy hukmdorlar ham Hasan bilan sulh tuzib, uning hokimiyatini tan oldilar&lt;ref name=&quot;EI2-254&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Madelung209&quot;/&gt;.

Biroq yoshi keksaygani sababli vorislik masalasi yuzasidan tarafdorlari oʻrtasida kelib chiqqan nizolar Hasanning bu yutuqlariga putur yetkaza boshladi. Hasanning oʻz oʻgʻillari buzuq feʼl-atvorli va davlatni boshqarishga noloyiq deb hisoblangan, shu bois kuyovi va bosh qoʻmondoni [[Abu Muhammad al-Hasan ibn al-Qosim]] bilan kelisha olmay qoldi. Hatto bir safar Abu Muhammad keksa imomni asirga ham oldi, ammo bu voqea xalq orasida shunchalik keskin norozilik uygʻotdiki, natijada u [[Daylam]]ga qochishga majbur boʻldi. Oxir-oqibat [[Tabariston]] zodagonlari ikki tomonni yarashtirishga muvaffaq boʻldilar va Abu Muhammad Hasanning oʼz oʻgʻillarining oʼrniga rasmiy voris etib belgilandi&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Madelung210&quot;&gt;Madelung (1975), p. 210&lt;/ref&gt;. Hasan 917-yil yanvar yoki fevral oyida vafot etguniga qadar Tabaristonni boshqarib turdi. Hatto [[Sunniylik|sunniy]] tarixchi [[Tabariy]] ham uning hukmronligi haqida: „Xalq al-Utrushning adolati, yaxshi xulqi va haq-huquqlarni ado etishiga oʻxshashini ilgari koʻrmagan edi“, — deya yuksak baho bergan&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Madelung209&quot;/&gt;. Uning Omuldagi qabri keyinchalik daylamiy va gilyan shialari uchun muhim ziyoratgohga aylandi. Shuningdek, avlodlari ''an-Nosir'' sharafli nomini saqlab qolgan holda jamiyatda katta hurmat-eʼtiborga sazovor boʻlganlar&lt;ref&gt;Madelung (1975), pp. 209–210&lt;/ref&gt;.

Hasanning vafotidan soʻng Abu Muhammad al-Hasan ibn al-Qosim [[Gilon ustoni|Gilondan]] qaytib kelib, uning oʻrniga hukmdor boʻldi va 928-yilda vafot etguniga qadar mamlakatni boshqardi. Abu Muhammad xalq orasida mashhur va obroʻli hukmdor boʻlgan boʻlsa-da, hukmronligi davomida Hasanning oʻgʻillari [[Ahmad ibn an-Nosir|Abulhusayn Ahmad]] va [[Jaʼfar ibn an-Nosir|Abulqoim Jaʼfar]] hamda ularning tarafdorlari tomonidan doimiy ravishda tahdid ostida qoldi. Ular 919-yilda, shuningdek, 923—926-yillar oraligʻida Abu Muhammadni taxtdan agʻdarib, qisqa muddat surgunga ketishga majbur qilishga muvaffaq boʻlganlar&lt;ref&gt;Madelung (1975), pp. 210–211&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;EI2-255&quot;&gt;Strothmann (1971), p. 255&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==
* {{EI2 | volume = 3 | title = Ḥasan al-Uṭrūs̲h̲ | first = R.  | last = Strothmann | authorlink = | pages = 254–255 | doi =10.1163/1573-3912_islam_SIM_2777}}
* {{cite book | title = The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs | year = 1975 | publisher = Cambridge University Press | location = Cambridge | editor-last = Frye | editor-first = R.N. | last = Madelung | first = W. | author-link = Wilferd Madelung | chapter = The Minor Dynasties of Northern Iran | pages = 198–249 | isbn = 978-0-521-20093-6 | chapter-url = https://books.google.com/books?id=hvx9jq_2L3EC&amp;pg=PA198}}
* {{cite web | url = http://www.iranicaonline.org/articles/alids-of-tabarestan-daylaman-and-gilan | title = ʿALIDS OF ṬABARESTĀN, DAYLAMĀN, AND GĪLĀN | last = Madelung | first = W. | publisher = Encyclopaedia Iranica, Online Edition | access-date = 25 January 2013}}
* {{cite web | url = http://www.iranicaonline.org/articles/gilan-iv | title = GĪLĀN iv. History in the Early Islamic Period | last = Madelung | first = W. | publisher = Encyclopaedia Iranica, Online Edition | access-date = 12 February 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120517004418/http://www.iranicaonline.org/articles/gilan-iv | archive-date = 17 May 2012 | url-status = dead }}

[[Turkum:840-yillarda tugʻilganlar]]
[[Turkum:917-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar]]
[[Turkum:10-asr Oʻrta Sharq monarxlari]]
[[Turkum:Alaviylar sulolasi]]
[[Turkum:Tabaristonning zaydiy imomlari]]
[[Turkum:Madina kishilari]]
[[Turkum:9-asr arablari]]
[[Turkum:10-asr arablari]]
[[Turkum:9-asr zaydiylari]]
[[Turkum:10-asr zaydiylari]]</text>
      <sha1>jcl82diokqakepp9n98h0qr2nsxqkh5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181615</id>
      <parentid>6181614</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:14:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <origin>6181615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10885" sha1="944sjomxxppp3gec900fjed70wsd3kb" xml:space="preserve">{{Qirollik bilgiqutisi
| ismi = Hasan al-Utrush
| title = [[Zaydiylar|Zaydiy]] [[imom]]
| tasvir = Zeydiah (zayydieh) Naser al haqq Tomb tower Shie Mke in Iran.JPG
| izoh = Hasan al-Utrushning [[Amol]]dagi qabri
| succession = Tabariston amiri
| reign = 914-yil yanvar — 917-yil yanvar/fevral
| oʻtmishdoshi = [[Somoniylar]] okkupatsiyasi
| vorisi = [[Hasan ibn Qosim]]
| house = [[Shimoliy Eron alaviylar sulolalari|Zaydiylar sulolasi]]
| tugʻilgan_sanasi = {{circa|844}}
| tugʻilgan_joyi = [[Madina (shahar)|Madina]]
| vafot_sanasi = 917-yil yanvar/fevral
| vafot_joyi = [[Amol]]
| dini = [[Islom]] ([[shialik]] &lt;small&gt;[[Zaydiylar|Zaydiylik]] mazhabi&lt;/small&gt;
}}
'''Abu Muhammad al-Hasan ibn Ali ibn al-Hasan ibn Ali ibn Umar al-Ashraf ibn [[Ali ibn Husayn Zayn al-Abidin|Ali Zayn al-Obidin]] ibn [[Husayn ibn Ali|al-Husayn]]''' (taxminan 844-yilda [[Madina (shahar)|Madinada]] tugʼilgan — 917-yil yanvar yoki fevralda Omulda vafot etgan) — [[Zaydiylar|zaydiy]] yoʻnalishiga mansub [[Shialik|shia]] [[Alaviylar|alaviy]] daʼvatchisi. 914-yilda oʼn toʼrt yillik [[Somoniylar]] hukmronligidan soʻng Shimoliy Eronning [[Tabariston]] viloyatida Zaydiylar hokimiyatini qayta tiklagan. '''Al-Hasan al-Utrush''' ({{lang-ar|الحسن الأطروش||„Kar Hasan“}}) nomi bilan tanilgan. Tabaristonni vafotiga qadar ''an-Nosir lil Haqq'' (Haq dinining himoyachisi) hukmdorlik nomi bilan boshqargan. Keyinchalik shu laqabni qabul qilgan boshqa avlodlaridan farqlash uchun berilgan ''an-Nosir al-Kabir'' (Buyuk an-Nosir) nomi bilan ham mashhur boʻlgan. Bobosi al-Hasan [[Ali ibn Husayn Zayn al-Abidin|Ali ibn Husayn Zayn al-Obiddinning]] oʻgʻli Umar al-Ashrafning nabirasi edi. Bugungi kunda ham [[Yaman]]dagi zaydiylar tomonidan [[imom]] sifatida eʼtirof etiladi va hurmat qilinadi&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;.

== Yoshlik davri ==
Al-Hasan taxminan 844-yilda [[Madina (shahar)|Madina]]da tugʻilgan. Otasi [[Muhammad]] paygʻambarning nabirasi va shialikning uchinchi [[Imomiylar|imomi]] [[Husayn ibn Ali]] avlodidan boʻlib, nasabi Husaynning katta oʻgʻli [[Ali ibn Husayn Zayn al-Abidin|Ali ibn Husayn Zayn al-Obidin]] orqali davom etgan. Onasi esa [[Katta Xuroson|xurosonlik]] choʻri boʻlib, ismi maʼlum emas&lt;ref name=&quot;EI2-254&quot;&gt;Strothmann (1971), p. 254&lt;/ref&gt;. 860-yillarda Husaynning akasi [[Hasan ibn Ali]] avlodlaridan biri [[Hasan ibn Zayd]] Tabaristonda oʻz hokimiyatini oʻrnatganida Hasan uning huzuriga borib xizmat qila boshladi. Biroq keyinchalik Hasan ibn Zaydning ukasi va vorisi [[Muhammad ibn Zayd]] bilan kelisha olmadi, chunki Muhammad unga ishonchsizlik bilan qarardi. Shundan soʻng Hasan Tabaristonni tark etib, sharqdagi viloyatlarda oʻz hukmronligini barpo etishga urindi. Shu maqsadda [[Katta Xuroson|Xuroson]] hukmdori [[Muhammad ibn Abdulloh al-Xujistoniy]] bilan ittifoq tuzdi. Al-Xujistoniy Muhammad ibn Zaydning raqibi edi. Oradan koʻp oʻtmay, u ham Hasandan shubhalana boshladi va uni qamoqqa tashlab, qamchi bilan kaltaklattirdi. Aynan shu jazodan keyin Hasan eshitish qobiliyatini yoʻqotgan va shu sababli unga ''al-Utrush'' (kar) laqabi berilgan. Tarixda, asosan, shu nom bilan mashhur boʻlib qolgan&lt;ref name=&quot;EI2-254&quot;/&gt;.

Qamoqdan ozod etilgach, Hasan yana Tabaristonga qaytib, Muhammad ibn Zaydning xizmatiga kirdi. 900-yilda [[Goʻrgon (shahar)|Goʻrgon]] yaqinida [[Somoniylar]] qoʻmondoni [[Muhammad ibn Horun as-Saraxsiy]] boshchiligidagi qoʻshinlarga qarshi boʻlgan hal qiluvchi jangda Muhammad ibn Zayd bilan birga qatnashdi. Bu jang Alaviylar uchun halokatli yakunlandi. Muhammad ibn Zayd magʻlubiyatga uchrab, olgan jarohatlari oqibatida vafot etdi. Natijada, Tabariston Somoniylar istilosi uchun ochiq qoldi&lt;ref name=&quot;EI2-254&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Madelung (1975), p. 207&lt;/ref&gt;. Hasan jang maydonidan qochib qutulishga muvaffaq boʻlib, dastlab [[Ray]] shahridan boshpana topdi. U yerda avval ham Zaydiy alaviylarni qoʻllab-quvvatlagan [[Justoniylar|Justoniy]] hukmdor unga yordam taklif qildi. Hasan va Justoniylar 902 va 903-yillarda Tabaristonni qayta egallashga urindilar, ammo bu harakatlar muvaffaqiyatsizlik bilan yakunlandi. Justoniylarning ishonchsizligidan xavotirlangan Hasan oʻziga mustaqil tayanch yaratishga qaror qildi. Shu maqsadda [[Alburz]] togʻlarining shimolida yashovchi hamda hali [[islom]]ni qabul qilmagan [[Gilon ustoni|gilyanlar]] va [[daylamiylar]] orasida daʼvatchilik faoliyatini boshladi. Shaxsan oʻzi targʻibot ishlarini olib borib, [[masjid]]lar qurdirdi va qisqa vaqt ichida katta muvaffaqiyatga erishdi. Togʻli Daylam aholisi hamda [[Safid Rud]] daryosining sharqida yashovchi gilyanlar uni ''an-Nosir lil Haqq'' (Haq dinining himoyachisi) unvoni bilan oʻz imomi sifatida tan oldilar va u targʻib qilgan [[Zaydiylar|zaydiylik]] yoʻnalishini qabul qildilar. Keyinchalik bu yoʻnalish uning nomi bilan ''Nosiriya'' deb atala boshlandi. Bu yoʼnalish [[Qosim ibn Ibrohim]] taʼlimotiga asoslangan hamda Tabaristonda keng tarqalgan Qosimiya tarmogʻidan ayrim amaliy jihatlari bilan farq qilardi&lt;ref name=&quot;EI2&quot;&gt;Strothmann (1971), pp. 254–255&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Madelung (1975), pp. 208–209&lt;/ref&gt;. Bu holat [[Juston III|Juston ibn Vahsudan]]ning mavqeiga jiddiy tahdid soldi. Ikki tomon oʻrtasidagi qarama-qarshilikda Hasan ustun kelishga muvaffaq boʻlib, Justoniylar hukmdorini oʻziga sodiqlik qasamyodini qilishga majbur etdi&lt;ref name=&quot;Madelung209&quot;&gt;Madelung (1975), p. 209&lt;/ref&gt;.

== Tabaristonda hokimiyatining tiklanishi va buning oqibati ==
Hasanning tobora kuchayib borayotgan qudratini koʻrgan [[Somoniylar]] hukmdori [[Ahmad II (Somoniy)|Ahmad ibn Ismoil]] Tabaristonda Zaydiylar hokimiyatining qayta tiklanishiga yoʻl qoʻymaslik uchun Muhammad ibn Saluk boshchiligida qoʻshin yubordi. Somoniylar qoʻshini son va qurol-aslaha jihatidan ancha ustun boʻlsa-da, Hasan 913-yil dekabr oyida [[Chalus (Eron)|Chalus]]ning gʻarbidan oqib oʻtgan Burrud daryosi boʻyidagi Burdida jangida ularga qaqshatqich zarba berdi. Jangda omon qolib, Chalus qal’asiga yashiringan Somoniylar askarlari taslim boʻlishga koʻndirildi. Biroq keyinchalik ular Hasanning kuyovi [[Abu Muhammad al-Hasan ibn al-Qosim]] buyrugʻi bilan qirib tashlandi. Ushbu gʻalabadan soʻng viloyat poytaxti Omul Zaydiylar qoʻshiniga darvozalarini ochdi va Hasan shu yerdagi hukmdor saroyiga joylashdi&lt;ref name=&quot;EI2-254&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Madelung209&quot;/&gt;. Koʻp oʻtmay Ahmad ibn Ismoilning oʻldirilishi hamda uning vorisi [[Nasr II (Somoniy)|Nasr II]] oʻz hokimiyatini mustahkamlash bilan band boʻlganidan foydalangan Hasan qisqa vaqt ichida Zaydiylarning eski mulklari, jumladan, Tabariston va Goʻrgonni yana oʻz nazorati ostiga oldi. Somoniylarning qarshi hujumi uni vaqtincha Omulni tark etib, Chalusga chekinishga majbur qildi. 40 kun oʻtgach, Hasan bosqinchilarni yana magʻlub etib, oʻz hokimiyatini tiklashga muvaffaq boʻldi. Hatto Zaydiylarning ilk hukmdorlariga avvallari qarshi boʻlgan [[Bavandiylar]] sulolasi vakili [[Sharvin II]] kabi mahalliy hukmdorlar ham Hasan bilan sulh tuzib, uning hokimiyatini tan oldilar&lt;ref name=&quot;EI2-254&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Madelung209&quot;/&gt;.

Biroq yoshi keksaygani sababli vorislik masalasi yuzasidan tarafdorlari oʻrtasida kelib chiqqan nizolar Hasanning bu yutuqlariga putur yetkaza boshladi. Hasanning oʻz oʻgʻillari buzuq feʼl-atvorli va davlatni boshqarishga noloyiq deb hisoblangan, shu bois kuyovi va bosh qoʻmondoni [[Abu Muhammad al-Hasan ibn al-Qosim]] bilan kelisha olmay qoldi. Hatto bir safar Abu Muhammad keksa imomni asirga ham oldi, ammo bu voqea xalq orasida shunchalik keskin norozilik uygʻotdiki, natijada u [[Daylam]]ga qochishga majbur boʻldi. Oxir-oqibat [[Tabariston]] zodagonlari ikki tomonni yarashtirishga muvaffaq boʻldilar va Abu Muhammad Hasanning oʼz oʻgʻillarining oʼrniga rasmiy voris etib belgilandi&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Madelung210&quot;&gt;Madelung (1975), p. 210&lt;/ref&gt;. Hasan 917-yil yanvar yoki fevral oyida vafot etguniga qadar Tabaristonni boshqarib turdi. Hatto [[Sunniylik|sunniy]] tarixchi [[Tabariy]] ham uning hukmronligi haqida: „Xalq al-Utrushning adolati, yaxshi xulqi va haq-huquqlarni ado etishiga oʻxshashini ilgari koʻrmagan edi“, — deya yuksak baho bergan&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Madelung209&quot;/&gt;. Uning Omuldagi qabri keyinchalik daylamiy va gilyan shialari uchun muhim ziyoratgohga aylandi. Shuningdek, avlodlari ''an-Nosir'' sharafli nomini saqlab qolgan holda jamiyatda katta hurmat-eʼtiborga sazovor boʻlganlar&lt;ref&gt;Madelung (1975), pp. 209–210&lt;/ref&gt;.

Hasanning vafotidan soʻng Abu Muhammad al-Hasan ibn al-Qosim [[Gilon ustoni|Gilondan]] qaytib kelib, uning oʻrniga hukmdor boʻldi va 928-yilda vafot etguniga qadar mamlakatni boshqardi. Abu Muhammad xalq orasida mashhur va obroʻli hukmdor boʻlgan boʻlsa-da, hukmronligi davomida Hasanning oʻgʻillari [[Ahmad ibn an-Nosir|Abulhusayn Ahmad]] va [[Jaʼfar ibn an-Nosir|Abulqoim Jaʼfar]] hamda ularning tarafdorlari tomonidan doimiy ravishda tahdid ostida qoldi. Ular 919-yilda, shuningdek, 923—926-yillar oraligʻida Abu Muhammadni taxtdan agʻdarib, qisqa muddat surgunga ketishga majbur qilishga muvaffaq boʻlganlar&lt;ref&gt;Madelung (1975), pp. 210–211&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;EI2-255&quot;&gt;Strothmann (1971), p. 255&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==
* {{EI2 | volume = 3 | title = Ḥasan al-Uṭrūs̲h̲ | first = R.  | last = Strothmann | authorlink = | pages = 254–255 | doi =10.1163/1573-3912_islam_SIM_2777}}
* {{cite book | title = The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs | year = 1975 | publisher = Cambridge University Press | location = Cambridge | editor-last = Frye | editor-first = R.N. | last = Madelung | first = W. | author-link = Wilferd Madelung | chapter = The Minor Dynasties of Northern Iran | pages = 198–249 | isbn = 978-0-521-20093-6 | chapter-url = https://books.google.com/books?id=hvx9jq_2L3EC&amp;pg=PA198}}
* {{cite web | url = http://www.iranicaonline.org/articles/alids-of-tabarestan-daylaman-and-gilan | title = ʿALIDS OF ṬABARESTĀN, DAYLAMĀN, AND GĪLĀN | last = Madelung | first = W. | publisher = Encyclopaedia Iranica, Online Edition | access-date = 25 January 2013}}
* {{cite web | url = http://www.iranicaonline.org/articles/gilan-iv | title = GĪLĀN iv. History in the Early Islamic Period | last = Madelung | first = W. | publisher = Encyclopaedia Iranica, Online Edition | access-date = 12 February 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120517004418/http://www.iranicaonline.org/articles/gilan-iv | archive-date = 17 May 2012 | url-status = dead }}

[[Turkum:840-yillarda tugʻilganlar]]
[[Turkum:917-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar]]
[[Turkum:10-asr Oʻrta Sharq monarxlari]]
[[Turkum:Alaviylar sulolasi]]
[[Turkum:Tabaristonning zaydiy imomlari]]
[[Turkum:Madina kishilari]]
[[Turkum:9-asr arablari]]
[[Turkum:10-asr arablari]]
[[Turkum:9-asr zaydiylari]]
[[Turkum:10-asr zaydiylari]]</text>
      <sha1>944sjomxxppp3gec900fjed70wsd3kb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Hasan al-Utrush</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1415975</id>
    <revision>
      <id>6181601</id>
      <timestamp>2026-06-22T05:59:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tazkirul Qurʼon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415976</id>
    <revision>
      <id>6181604</id>
      <timestamp>2026-06-22T06:01:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Kitob bilgiqutisi| nomi           = Tazkirul Qurʼon | asl nomi     = تذکر القرآن | tarjimon     = Mavlono Vahiduddin Xon | tasvir          = Tazqir Quran Urdu.jpg | izoh       = Tazkirul Qurʼon urdu tilida | muallif         = Mavlono Vahiduddin Xon | mamlakat= Hindiston | til      = Urdu | subject        = [[Tafsir|Qurʼon tafsiri]] | janr          = Islomiy adabiyot | nashriyot      = Goodword Books | nashr_etilgan_sana       = 1985...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2997" sha1="oc5dv12xyexkxut9xsnrlltios9c1kx" xml:space="preserve">{{Kitob bilgiqutisi| nomi           = Tazkirul Qurʼon
| asl nomi     = تذکر القرآن
| tarjimon     = Mavlono Vahiduddin Xon
| tasvir          = Tazqir Quran Urdu.jpg
| izoh       = Tazkirul Qurʼon urdu tilida
| muallif         = Mavlono Vahiduddin Xon
| mamlakat= Hindiston
| til      = Urdu
| subject        = [[Tafsir|Qurʼon tafsiri]]
| janr          = Islomiy adabiyot
| nashriyot      = Goodword Books
| nashr_etilgan_sana       = 1985 (urdu), 2008 (arab), 2011 (ingliz)
| media_type     = Nashr (qattiq muqova, yumshoq muqova)
| isbn           = 9789663351629

}}

'''''Tazkirul Qurʼon''''' [[Qurʼon|Qurʼon]]ning [[Urdu|urdu]] tiliga tarjimasi va tafsiri boʻlib, 1985-yilda Mavlono Vahiduddin Xon tomonidan yozilgan&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Khan|first=Maulana Wahiduddin|url=https://archive.org/download/ul-Quran/Tazkirul-Quran-Urdu.pdf|title=Tazkirul Quran|publisher=Goodword Books|year=2022|isbn=9789663351629|location=New Delhi, India|pages=2}}&lt;/ref&gt;. U ilk bor 2008-yilda Qohirada '''''at-Tazkir al-Qavim fi Tafsir al-Quran al-Hakim''''' nomi bilan [[Arab tili|arab]] tilida nashr etilgan va asar keyinchalik [[Hind tili|hind]] va ingliz tillariga ham tarjima qilingan. Inglizcha nashri 2011-yilda Goodword Books tomonidan ''The Quran Translation and Commentary with Parallel Arabic Text'' nomi bilan chop etilgan&lt;ref name=&quot;urlTrend-Setting in Islamic Publishing: Good News from Goodword | Indian Muslims&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.indianmuslims.info/articles/yoginder_sikand/trend_setting_islamic_publishing_good_news_goodword.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20071022150537/http://www.indianmuslims.info/articles/yoginder_sikand/trend_setting_islamic_publishing_good_news_goodword.html |url-status=usurped |archive-date=October 22, 2007 |title=Trend-Setting in Islamic Publishing: Good News from Goodword |publisher =  Indian Muslims |accessdate=2008-10-08}}&lt;/ref&gt;.

== Tarix va zamin ==
Mavlono Vahiduddin Xon 1925-yilda Hindistonning Azamgarx shahrida tugʻilgan boʻlib, klassik islomiy ilmlar hamda zamonaviy fanlarni chuqur egallagan [[Islom|islom]]iy ruhiy olim edi. Uning hayotidagi bosh maqsad juda erta bosqichdan boshlab butun dunyoda tinchlikni qaror toptirish boʻlib, shu yoʻlda u Qur’on taʼlimotlariga asoslangan tinchlik va zoʻravonlikka qarshi toʻliq mafkurani ishlab chiqishga koʻp vaqt va kuch sarflagan&lt;ref name=&quot;url&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.alrisala.org/intro_page_links/quran.htm|title=Maulana Wahiduddin Khan|accessdate=2008-10-08|archive-date=2008-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20081202024509/http://alrisala.org/intro_page_links/quran.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Mavlono Vahiduddin Xonning Qur’onning inglizcha tarjimasi sodda, ravon va oʻqishga oson ekani bilan keng eʼtirof etilgan&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Wahiduddin Khan|url=https://themuslim500.com/profiles/wahiduddin-khan/|access-date=February 22, 2022|website=The Muslim 500|date=30 May 2018 }}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>oc5dv12xyexkxut9xsnrlltios9c1kx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tanvir al-Miqbos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415977</id>
    <revision>
      <id>6181607</id>
      <timestamp>2026-06-22T06:07:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Kitob bilgiqutisi| nomi              = Tanvir al-Miqbos min Tafsir Ibn Abbos | muallif = [[Feruzobodiy|Fayruzobodiy]] (tuzuvchi) | asl nomi        = تنوير المقباس من تفسير ابن عباس | orig_lang_code    = ar  | til = [[Arab tili|Arabcha]] | janr = [[Tafsir]] ([[Qurʼon|Qurʼon]]ning sharhi va [[tafsiri]])  }}  '''Tanvir al-Miqbos''', toʻliq nomi '''Tanvir al-Miqbos min Tafsir Ibn Abbos''' ({{Lang-ar|تنوير المقب...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2309" sha1="2xewi391f6avrjg7icaj3iodfjgzm8l" xml:space="preserve">{{Kitob bilgiqutisi| nomi              = Tanvir al-Miqbos min Tafsir Ibn Abbos
| muallif = [[Feruzobodiy|Fayruzobodiy]] (tuzuvchi)
| asl nomi        = تنوير المقباس من تفسير ابن عباس
| orig_lang_code    = ar

| til = [[Arab tili|Arabcha]]
| janr = [[Tafsir]] ([[Qurʼon|Qurʼon]]ning sharhi va [[tafsiri]])

}}

'''Tanvir al-Miqbos''', toʻliq nomi '''Tanvir al-Miqbos min Tafsir Ibn Abbos''' ({{Lang-ar|تنوير المقباس من تفسير ابن عباس|translit=Tanwīr al-Miqbās min Tafsīr Ibn ʿAbbās}}) — [[Tafsir|tafsir]] kitobi; unda [[Qurʼon|Qur’on]]ning [[tafsir]]i va sharhi jamlangan. Kitobda VII asr ulamosi va [[Sahoba|sahoba]] [[Abdulloh ibn Abbos|Ibn Abbos]]ga nisbat berilgan, ishonchliligi bahsli boʻlgan rivoyatlar mavjud. Uni dastlab [[Forslar|fors]] ulamosi [[Feruzobodiy|Fayruzobodiy]] toʻplagan.

== Tarixi va mazmuni ==
„Tanvir al-Miqbos“ — turli darajadagi ishonchlilikka ega boʻlgan va [[Abdulloh ibn Abbos|Ibn Abbos]]ga nisbat berilgan, [[Qurʼon|Qur’on]]ning [[tafsir]]i hamda sharhiga oid rivoyatlar toʻplamidir&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Dahabi |first=Muhammad Husayn al- |url=https://books.google.com/books?id=8AMaywEACAAJ |title=Al-tafsir wa-l-mufassirun: baht tafsili 'an nas'at al-tafsir... |date=1976 |publisher=Dar Ihya' al-Turat al-`Arabi |language=ar}}&lt;/ref&gt;. Bu rivoyatlar avval yozib olingan, soʻngra olim [[Feruzobodiy|Fayruzobodiy]] tomonidan bir yerga jamlanib, alohida kitob shaklida toʻliq toʻplam qilib nashr etilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Bilal Phillips |first=Abu Ameenah |title=Usool at-Tafseer |date=2007 |publisher=International Islamic Publishing House |isbn=9789960953328 |location=Riyadh, Saudi Arabia |pages=31–32}}&lt;/ref&gt;. Ushbu kitobdagi mazmun odatdagi tafsir asarlaridan, ayniqsa uni biror [[Sahoba|sahoba]]ga nisbat berilgan tafsir asari sifatida koʻradiganlar uchun, gʻayritipik hisoblanadi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book |last=Manna' al-Qattan |title=Mabahith fi Ulum al-Qur'an |publisher=Maktaba'l Dawah}}&lt;/ref&gt;.

== Ishonchlilik ==
Koʻplab islom olimlari bu kitobdagi rivoyatlarni [[Abdulloh ibn Abbos|Ibn Abbos]]ga ishonchli tarzda nisbat berib boʻlmasligini ochiq bayon qilishgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>2xewi391f6avrjg7icaj3iodfjgzm8l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181608</id>
      <parentid>6181607</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:08:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <origin>6181608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2309" sha1="1n118mmnyofzyfvbb4nm49mqbrxoi4e" xml:space="preserve">{{Kitob bilgiqutisi| nomi              = Tanvir al-Miqbos min Tafsir Ibn Abbos
| muallif = [[Feruzobodiy|Fayruzobodiy]] (tuzuvchi)
| asl nomi        = تنوير المقباس من تفسير ابن عباس
| orig_lang_code    = ar

| til = [[Arab tili|Arabcha]]
| janr = [[Tafsir]] ([[Qurʼon|Qurʼon]]ning sharhi va [[tafsir]]i)

}}

'''Tanvir al-Miqbos''', toʻliq nomi '''Tanvir al-Miqbos min Tafsir Ibn Abbos''' ({{Lang-ar|تنوير المقباس من تفسير ابن عباس|translit=Tanwīr al-Miqbās min Tafsīr Ibn ʿAbbās}}) — [[Tafsir|tafsir]] kitobi; unda [[Qurʼon|Qur’on]]ning [[tafsir]]i va sharhi jamlangan. Kitobda VII asr ulamosi va [[Sahoba|sahoba]] [[Abdulloh ibn Abbos|Ibn Abbos]]ga nisbat berilgan, ishonchliligi bahsli boʻlgan rivoyatlar mavjud. Uni dastlab [[Forslar|fors]] ulamosi [[Feruzobodiy|Fayruzobodiy]] toʻplagan.

== Tarixi va mazmuni ==
„Tanvir al-Miqbos“ — turli darajadagi ishonchlilikka ega boʻlgan va [[Abdulloh ibn Abbos|Ibn Abbos]]ga nisbat berilgan, [[Qurʼon|Qur’on]]ning [[tafsir]]i hamda sharhiga oid rivoyatlar toʻplamidir&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Dahabi |first=Muhammad Husayn al- |url=https://books.google.com/books?id=8AMaywEACAAJ |title=Al-tafsir wa-l-mufassirun: baht tafsili 'an nas'at al-tafsir... |date=1976 |publisher=Dar Ihya' al-Turat al-`Arabi |language=ar}}&lt;/ref&gt;. Bu rivoyatlar avval yozib olingan, soʻngra olim [[Feruzobodiy|Fayruzobodiy]] tomonidan bir yerga jamlanib, alohida kitob shaklida toʻliq toʻplam qilib nashr etilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Bilal Phillips |first=Abu Ameenah |title=Usool at-Tafseer |date=2007 |publisher=International Islamic Publishing House |isbn=9789960953328 |location=Riyadh, Saudi Arabia |pages=31–32}}&lt;/ref&gt;. Ushbu kitobdagi mazmun odatdagi tafsir asarlaridan, ayniqsa uni biror [[Sahoba|sahoba]]ga nisbat berilgan tafsir asari sifatida koʻradiganlar uchun, gʻayritipik hisoblanadi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book |last=Manna' al-Qattan |title=Mabahith fi Ulum al-Qur'an |publisher=Maktaba'l Dawah}}&lt;/ref&gt;.

== Ishonchlilik ==
Koʻplab islom olimlari bu kitobdagi rivoyatlarni [[Abdulloh ibn Abbos|Ibn Abbos]]ga ishonchli tarzda nisbat berib boʻlmasligini ochiq bayon qilishgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>1n118mmnyofzyfvbb4nm49mqbrxoi4e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181611</id>
      <parentid>6181608</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:09:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <origin>6181611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2606" sha1="3d0i8et28mvhq8yrh31a428f7myee46" xml:space="preserve">{{Kitob bilgiqutisi| nomi              = Tanvir al-Miqbos min Tafsir Ibn Abbos
| muallif = [[Feruzobodiy|Fayruzobodiy]] (tuzuvchi)
| asl nomi        = تنوير المقباس من تفسير ابن عباس
| orig_lang_code    = ar

| til = [[Arab tili|Arabcha]]
| janr = [[Tafsir]] ([[Qurʼon|Qurʼon]]ning sharhi va [[tafsir]]i)

}}

'''Tanvir al-Miqbos''', toʻliq nomi '''Tanvir al-Miqbos min Tafsir Ibn Abbos''' ({{Lang-ar|تنوير المقباس من تفسير ابن عباس|translit=Tanwīr al-Miqbās min Tafsīr Ibn ʿAbbās}}) — [[Tafsir|tafsir]] kitobi; unda [[Qurʼon|Qur’on]]ning [[tafsir]]i va sharhi jamlangan. Kitobda VII asr ulamosi va [[Sahoba|sahoba]] [[Abdulloh ibn Abbos|Ibn Abbos]]ga nisbat berilgan, ishonchliligi bahsli boʻlgan rivoyatlar mavjud. Uni dastlab [[Forslar|fors]] ulamosi [[Feruzobodiy|Fayruzobodiy]] toʻplagan.

== Tarixi va mazmuni ==
„Tanvir al-Miqbos“ — turli darajadagi ishonchlilikka ega boʻlgan va [[Abdulloh ibn Abbos|Ibn Abbos]]ga nisbat berilgan, [[Qurʼon|Qur’on]]ning [[tafsir]]i hamda sharhiga oid rivoyatlar toʻplamidir&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Dahabi |first=Muhammad Husayn al- |url=https://books.google.com/books?id=8AMaywEACAAJ |title=Al-tafsir wa-l-mufassirun: baht tafsili 'an nas'at al-tafsir... |date=1976 |publisher=Dar Ihya' al-Turat al-`Arabi |language=ar}}&lt;/ref&gt;. Bu rivoyatlar avval yozib olingan, soʻngra olim [[Feruzobodiy|Fayruzobodiy]] tomonidan bir yerga jamlanib, alohida kitob shaklida toʻliq toʻplam qilib nashr etilgan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Bilal Phillips |first=Abu Ameenah |title=Usool at-Tafseer |date=2007 |publisher=International Islamic Publishing House |isbn=9789960953328 |location=Riyadh, Saudi Arabia |pages=31–32}}&lt;/ref&gt;. Ushbu kitobdagi mazmun odatdagi tafsir asarlaridan, ayniqsa uni biror [[Sahoba|sahoba]]ga nisbat berilgan tafsir asari sifatida koʻradiganlar uchun, gʻayritipik hisoblanadi&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book |last=Manna' al-Qattan |title=Mabahith fi Ulum al-Qur'an |publisher=Maktaba'l Dawah}}&lt;/ref&gt;.

== Ishonchlilik ==
Koʻplab islom olimlari bu kitobdagi rivoyatlarni [[Abdulloh ibn Abbos|Ibn Abbos]]ga ishonchli tarzda nisbat berib boʻlmasligini ochiq bayon qilishgan&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book |last=Guezzou |first=Mokrane |url=https://archive.org/details/TafsirIbnAbbasInEnglish |title=Tanwir al-Miqbas min Tafsir Ibn Abbas: Translated into English |publisher=Royal Aal Al Bayt Institute For Islamic Thought |year=2008 |location=Amman, Jordan |pages=5–6}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>3d0i8et28mvhq8yrh31a428f7myee46</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rafik Kamolov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415978</id>
    <revision>
      <id>6181616</id>
      <timestamp>2026-06-22T06:19:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <comment>„'''Muhammad Rafik Kamalov''' [[Qirgʻiziston]]da mashhur [[Imom|imomi]] boʻlib, 2006-yil 7-avgust kuni [[Qirgʻiziston Respublikasi Qurolli Kuchlari|Qirgʻiz maxsus kuchlari]] tomonidan [[Oʻsh (shahar)|Oʻsh]] shahrida otib oʻldirilgan&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2006-08-07 |title=Popular Kyrgyz imam shot dead |language=en-GB |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/5252688.stm |access-date=2022-12-31}}&lt;/ref&gt;. U boʻlinib qolgan Qorasuv (Oʻsh v...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1572" sha1="nloqfbrr1kgyboxjxtutombafiyk51c" xml:space="preserve">'''Muhammad Rafik Kamalov''' [[Qirgʻiziston]]da mashhur [[Imom|imomi]] boʻlib, 2006-yil 7-avgust kuni [[Qirgʻiziston Respublikasi Qurolli Kuchlari|Qirgʻiz maxsus kuchlari]] tomonidan [[Oʻsh (shahar)|Oʻsh]] shahrida otib oʻldirilgan&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2006-08-07 |title=Popular Kyrgyz imam shot dead |language=en-GB |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/5252688.stm |access-date=2022-12-31}}&lt;/ref&gt;. U boʻlinib qolgan [[Qorasuv (Oʻsh viloyati)|Qora-Suv]] shahridagi eng yirik masjidning Qirgʻiziston tomonidan tayinlangan bosh imomi edi, shahar chegaradosh boʻlgan davlat esa [[Oʻzbekiston]] edi&lt;ref&gt;{{Cite book |last=House |first=Freedom |url=https://books.google.com/books?id=Fvts8QKzrkwC |title=Freedom in the World 2005: The Annual Survey of Political Rights and Civil Liberties |date=2005 |publisher=Rowman &amp; Littlefield |isbn=978-0-7425-5051-3 |pages=355 |language=en}}&lt;/ref&gt;. Qirgʻiz rasmiylari shaharda „[[Islom fundamentalizmi|islomiy fundamentalizm]]“ga qarshi oʻtkazilgan operatsiyada 3 kishi oʻldirilganini tasdiqladilar, biroq imom Kamalovning oʻlimini na tasdiqladilar, na inkor etdilar. Rasmiylarning aytishicha, oʻldirilganlar taqiqlangan tashkilot boʻlmish [[Oʻzbekiston islomiy harakati|Oʻzbekiston islom harakati]] aʼzolari boʻlgan. Biroq imom Kamalov bu ayblovni doimo rad etib kelgan, uning aytishicha, masjidiga keluvchilarning 70 foizdan ortigʻi ushbu guruh aʼzolari boʻlgan, lekin u diniy nuqtayi nazardan ularni masjidga kiritmaslikka haqli emasligini aytgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>nloqfbrr1kgyboxjxtutombafiyk51c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181617</id>
      <parentid>6181616</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:19:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Qirgʻizistonlik imomlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6181617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1609" sha1="pnjyj8rm1lm7kycmohs7cuyh5nxb3ge" xml:space="preserve">'''Muhammad Rafik Kamalov''' [[Qirgʻiziston]]da mashhur [[Imom|imomi]] boʻlib, 2006-yil 7-avgust kuni [[Qirgʻiziston Respublikasi Qurolli Kuchlari|Qirgʻiz maxsus kuchlari]] tomonidan [[Oʻsh (shahar)|Oʻsh]] shahrida otib oʻldirilgan&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2006-08-07 |title=Popular Kyrgyz imam shot dead |language=en-GB |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/5252688.stm |access-date=2022-12-31}}&lt;/ref&gt;. U boʻlinib qolgan [[Qorasuv (Oʻsh viloyati)|Qora-Suv]] shahridagi eng yirik masjidning Qirgʻiziston tomonidan tayinlangan bosh imomi edi, shahar chegaradosh boʻlgan davlat esa [[Oʻzbekiston]] edi&lt;ref&gt;{{Cite book |last=House |first=Freedom |url=https://books.google.com/books?id=Fvts8QKzrkwC |title=Freedom in the World 2005: The Annual Survey of Political Rights and Civil Liberties |date=2005 |publisher=Rowman &amp; Littlefield |isbn=978-0-7425-5051-3 |pages=355 |language=en}}&lt;/ref&gt;. Qirgʻiz rasmiylari shaharda „[[Islom fundamentalizmi|islomiy fundamentalizm]]“ga qarshi oʻtkazilgan operatsiyada 3 kishi oʻldirilganini tasdiqladilar, biroq imom Kamalovning oʻlimini na tasdiqladilar, na inkor etdilar. Rasmiylarning aytishicha, oʻldirilganlar taqiqlangan tashkilot boʻlmish [[Oʻzbekiston islomiy harakati|Oʻzbekiston islom harakati]] aʼzolari boʻlgan. Biroq imom Kamalov bu ayblovni doimo rad etib kelgan, uning aytishicha, masjidiga keluvchilarning 70 foizdan ortigʻi ushbu guruh aʼzolari boʻlgan, lekin u diniy nuqtayi nazardan ularni masjidga kiritmaslikka haqli emasligini aytgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:Qirgʻizistonlik imomlar]]</text>
      <sha1>pnjyj8rm1lm7kycmohs7cuyh5nxb3ge</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nur jamoati</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415979</id>
    <revision>
      <id>6181619</id>
      <timestamp>2026-06-22T06:27:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <comment>„'''Nur jamoati''' ({{Lang-tr|Nurculuk}} yoki ''Nur jamoasi''&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Güler |first=Orhan |title=Risale-i Nur’un ve Nur Cemaati’nin şahs-ı manevîsi |url=https://www.saidnursi.de/risale-i-nurun-ve-nur-cemaatinin-sahs-i-manevisi/ |website=saidnursi.de}}&lt;/ref&gt;) [[Islom|islomiy]] harakat boʻlib, 20-asr boshlarida [[Turkiya]]da asos solingan va [[Said Nursiy]] (1877–1960) asarlariga tayangan&lt;ref name=&quot;Svante E. Cornell p. 283&quot;&gt;Svan...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5457" sha1="0ntlrb2j3pc68uhuf89w684kjx537ba" xml:space="preserve">'''Nur jamoati''' ({{Lang-tr|Nurculuk}} yoki ''Nur jamoasi''&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Güler |first=Orhan |title=Risale-i Nur’un ve Nur Cemaati’nin şahs-ı manevîsi |url=https://www.saidnursi.de/risale-i-nurun-ve-nur-cemaatinin-sahs-i-manevisi/ |website=saidnursi.de}}&lt;/ref&gt;) [[Islom|islomiy]] harakat boʻlib, 20-asr boshlarida [[Turkiya]]da asos solingan va [[Said Nursiy]] (1877–1960) asarlariga tayangan&lt;ref name=&quot;Svante E. Cornell p. 283&quot;&gt;Svante E. Cornell ''Azerbaijan Since Independence'' [[M.E. Sharpe]] {{ISBN|9780765630049}} p. 283.&lt;/ref&gt;. U bu dunyo va [[oxirat]]da najot topishda taʼlim va erkinlik, islom va fanni sintez qilish hamda qonun ustuvorligi doirasida boshqaruvning eng yaxshi shakli sifatida demokratiyaning ahamiyatini taʼkidlagan&lt;ref&gt;Robert W. Hefner ''Shariʻa Politics: Islamic Law and Society in the Modern World'' [[Indiana University Press]] 2011 {{ISBN|978-0-253-22310-4}} p. 170.&lt;/ref&gt;.

Taqlid asosidagi eʼtiqod oʻrniga tahqiq asosidagi eʼtiqod orqali musulmonlar oʻsha paytda Gʻarb dunyosida vujudga kelgan [[Pozitivizm|pozitivizm]], [[Materializm|materializm]] va [[Ateizm|ateizm]] kabi falsafalarni rad etishlari lozim edi&lt;ref name=&quot; Svante E. Cornell p. 283&quot; /&gt;. Uning shariat haqidagi tushunchasi ikki qirrali. [[Shariat]] insonlarning ixtiyoriy harakatlariga tatbiq etiladi hamda tabiat qonunlari majmuini bildiradi. Ikkalasi ham yakunda bitta manbadan, yaʼni Xudodan kelib chiqadi&lt;ref&gt;Robert W. Hefner ''Shariʻa Politics: Islamic Law and Society in the Modern World'' [[Indiana University Press]] 2011 {{ISBN|978-0-253-22310-4}} p. 171.&lt;/ref&gt;. Uning ''[[Risolai Nur]]''dagi Qur’on haqidagi asarlari [[Markaziy Osiyo]]ning deyarli barcha tillariga tarjima qilingan&lt;ref&gt;Bayram Balci ''Islam in Central Asia and the Caucasus Since the Fall of the Soviet Union'' [[Oxford University Press]] 2018 {{ISBN|978-0-19-005019-1}} p. 53.&lt;/ref&gt;. Nur harakati [[Qurʼon|Qur’onni]] abadiy hujjat deb bilish tushunchasini ilgari suradi, biroq uni doimiy ravishda qayta talqin etib borish zarurligini taʼkidlaydi&lt;ref name=&quot;Miller2013&quot;&gt;{{cite book |author=Miller |first=Christopher L. |url=https://books.google.com/books?id=TLQwBwAAQBAJ&amp;pg=PA2 |title=The Movement: Circumspect Activism in Faith-Based Reform |date=3 January 2013 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-4438-4507-6 |pages=2}}&lt;/ref&gt;. Nursiy vafotidan soʻng Nur harakati tarkibida bir necha guruhlar paydo boʻldi, jumladan Gulen harakati, Yangi Osiyo harakati, Nashriyotchilar (Yazıcılar) va Oʻquvchilar (Okuyucular)&lt;ref&gt;{{Cite thesis |last=SACMALI |first=AHMET |title=RECONCILING RELIGION AND NATIONALISM: The Nur Movement in Modern Turkey (2002-2018) |date=2019 |degree=Doctoral |publisher=Durham University |url=https://etheses.dur.ac.uk/13624/}}&lt;/ref&gt;.

1960–1970-yillarda bu guruh hukumat tomonidan qarshilikka uchradi&lt;ref name=&quot;Abu-Rabi'2003&quot;&gt;{{cite book |author=Abu-Rabi' |first=Ibrahim M. |url=https://books.google.com/books?id=r5bPyy9SWs4C&amp;pg=PA280 |title=Islam at the Crossroads: On the Life and Thought of Bediuzzaman Said Nursi |date=9 April 2003 |publisher=SUNY Press |isbn=978-0-7914-5700-9 |pages=280}}&lt;/ref&gt;. 1970–1980-yillarda guruh sezilarli darajada parchalandi&lt;ref name=&quot;RaboUtas2005&quot;&gt;{{cite book |author1=Annika Rabo |url=https://books.google.com/books?id=rkRC5G2qMzMC&amp;pg=PA53 |title=The Role of the State in West Asia |author2=Bo Utas |publisher=Swedish Research Institute in Istanbul |year=2005 |isbn=978-91-86884-13-0 |pages=53}}&lt;/ref&gt;.
[[File:Risale-dersleri.jpg|left|thumb|Risolai Nur kitoblarini oʻrganish]]
1999-yildagi bir ilmiy nashrda Nur harakatining aʼzolari soni 2 milliondan 6 milliongacha ekani aytilgan&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Yavuz|first=Hakan|date=Autumn 1999|title=Towards an Islamic Liberalism?: The Nurcu Movement and Fethullah Gülen|url=https://www.jstor.org/stable/4329392|journal=[[The Middle East Journal]]|volume=53|issue=4 |pages=584–605|jstor=4329392 }}&lt;/ref&gt;.

1960-yil 23 martda Said Nursiy vafotidan soʻng boshqaruvni tushunish, siyosiy voqealarga qarash, etnik kelib chiqish va xizmat usuli kabi masalalardagi fikr farqlari natijasida koʻplab Nurchi guruhlar paydo boʻldi&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Odatv |date=2015-07-11 |title=Nurcular hakkında bu sırları ilk kez okuyacaksınız |url=https://www.odatv.com/yazarlar/asiye-guldogan/nurcular-hakkinda-bu-sirlari-ilk-kez-okuyacaksiniz-78513 |access-date=2024-12-25 |website=Odatv |language=tr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Nurcular Hakkındaki Bilinmeyenler |url=https://aktifhaber.com/nurcular-hakkindaki-bilinmeyenler-84719h.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624112227/http://www.aktifhaber.com/nurcular-hakkindaki-bilinmeyenler-84719h.htm |archive-date=2016-06-24 |access-date=2024-12-25 |work=Aktif Haber |language=tr-TR}}&lt;/ref&gt;. Said Nursiyning taʼkidlashicha, „yashirin dushmanlar deb gumon qilinadigan kishilar“ nurchilarning birliklarini buzgan&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Gizli Düşmanların Fitne Planları |url=https://husrevaltinbasak.info/gizli-dusmanlarin-fitne-planlari/ |access-date=2024-12-25 |website=husrevaltinbasak.info |language=tr}}&lt;/ref&gt;.

2009-yilda Ozarbayjonda nurchilar harakatiga aloqador bir qancha shaxslar hibsga olingan&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2018-05-17 |title=Islamic Movements in Azerbaijan |url=https://mesbar.org/islamic-movements-in-azerbaijan/ |access-date=2025-06-17 |website=Al-Mesbar Center |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>0ntlrb2j3pc68uhuf89w684kjx537ba</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hasan ibn Zayd</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415980</id>
    <revision>
      <id>6181621</id>
      <timestamp>2026-06-22T06:33:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Qirollik bilgiqutisi | ismi = Hasan ibn Zayd | succession = Tabariston amiri | tasvir = Hasan ibn Zayd's Dirham-2.jpg | izoh = Hasan zarb qildirgan kumush ''[[dirham]]'' | reign = 864 — 884-yil 6-yanvar | oʻtmishdoshi = [[Sulaymon ibn Abdulloh ibn Tohir]] ([[Abbosiy xalifa]]) | vorisi = [[Muhammad ibn Zayd]] | issue = Bir nafar qiz {{small|(ehtimol)}} | house = [[Shimoliy Eron alaviylar sulolalari|Zaydiylar]] | otasi = Zayd ibn Muhammad | onas...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9122" sha1="38tdezftvb8foebu0x0nj6a9ww2k6f3" xml:space="preserve">{{Qirollik bilgiqutisi
| ismi = Hasan ibn Zayd
| succession = Tabariston amiri
| tasvir = Hasan ibn Zayd's Dirham-2.jpg
| izoh = Hasan zarb qildirgan kumush ''[[dirham]]''
| reign = 864 — 884-yil 6-yanvar
| oʻtmishdoshi = [[Sulaymon ibn Abdulloh ibn Tohir]] ([[Abbosiy xalifa]])
| vorisi = [[Muhammad ibn Zayd]]
| issue = Bir nafar qiz {{small|(ehtimol)}}
| house = [[Shimoliy Eron alaviylar sulolalari|Zaydiylar]]
| otasi = Zayd ibn Muhammad
| onasi = Amina bintu Abdulloh
| tugʻilgan_joyi = [[Madina (shahar)|Madina]]
| vafot_sanasi = 884-yil 6-yanvar
| vafot_joyi = [[Amol]]
| dini = [[Islom]] ([[Shialik]])
}}
'''Abu Muhammad al-Hasan ibn Zayd ibn Muhammad ibn Ismoil ibn [[Hasan ibn Zayd ibn Hasan|al-Hasan ibn Zayd]]''' ({{lang-ar|الحسن بن زيد بن محمد}}; 884-yil 6-yanvarda vafot etgan) [[alaviylar]] sulolasiga mansub arbob, [[Tabariston]]dagi [[Shimoliy Eron alaviylar sulolalari|Zaydiylar davlati]]ning asoschisi&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;. Shuningdek, ''ad-Doiy al-Kabir'' ({{lang-ar|الداعي الكبير}} — „Buyuk“ yoki „Katta daʼvatchi“) nomi bilan mashhur boʻlgan.

== Tarjimai holi ==
Al-Hasan [[Hasan ibn Zayd ibn Hasan]]ning avlodidan boʻlib, oʻz navbatida, [[Muhammad]] paygʻambarning kuyovi va toʻrtinchi [[Roshidun xalifaligi|Roshidun xalifa]] [[Ali]]ning evarasi edi&lt;ref name=&quot;EI2&quot;&gt;Buhl (1971), p. 245&lt;/ref&gt;. 864-yilda Shimoliy [[Eron]]dagi [[Ray]] shahrida yashayotgan paytida qoʻshni [[Tabariston]] viloyatidagi alaviyparast kuchlar [[Abbosiylar]] hokimiyatiga qarshi qoʻzgʻolonga boshchilik qilish uchun uni oʻz huzurlariga taklif qilganlar&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;.

Tabariston [[Kaspiy dengizi]] janubiy sohilidagi togʻli oʻlka boʻlib, VII asrdagi dastlabki [[musulmon]] fathlari davrida deyarli bosib olinmagan hududlardan biri edi. 759—760-yillarda [[Abbosiylar xalifaligi]] zabt etguniga qadar bu yerda kaspiy kelib chiqishiga mansub mahalliy eroniy sulola [[Dabuyiylar sulolasi|Dabuyiylar]] hukmronlik qilgan. Musulmonlar toʻgʻridan-toʻgʻri boshqaruv oʻrnatganidan keyin ham togʻli ichki hududlardagi mahalliy sulolalar nisbatan toʻliq ravishda oʻz mustaqilligini saqlab qolgan&lt;ref&gt;Madelung (1975), pp. 198–205&lt;/ref&gt;. Faqat 840-yilda Tabariston [[Tohiriylar davlati]] (Sharqda Abbosiylar noiblari) tasarrufiga oʻtgach, viloyatda islomlashuv jarayoni jadal tus oldi. Bu jarayon tez sur’atlarda kechib, aholining asosiy qismi [[sunniylik]]ni qabul qildi. Shu bilan birga, viloyat [[alaviylar]] tarafdori boʻlgan [[shialik|shia]] daʼvatchilari uchun ham qulay faoliyat maydoniga aylandi&lt;ref&gt;Madelung (1975), pp. 205–206&lt;/ref&gt;.

[[Fayl:Caspian coast of Iran during the Iranian intermezzo.png|thumb|right|300px|Shimoliy Eron xaritasi]]

860-yillarda Gʻarbiy Eronni [[Tohiriylar]] sulolasidan boʻlgan [[Muhammad ibn Abdulloh ibn Tohir]] boshqargan. Uning ukasi [[Sulaymon ibn Abdulloh ibn Tohir]] esa [[Tabariston]] va [[Goʻrgon (shahar)|Goʻrgon]]da [[noib]] sifatida faoliyat yuritgan. Tohiriylar amaldorlari, ayniqsa, soliq yigʻuvchilarning zulmi va ogʻir moliyaviy siyosati tufayli xalq orasida norozilik tobora kuchaydi. Natijada, 864-yilda [[Royan (Eron)|Ruyan]], [[Kalar (Ardabil)|Kalar]] va [[Chalus (Eron)|Chalus]] shaharlarida „[[Rustam]]ning ikki oʻgʻli“ boshchiligida qoʻzgʻolon koʻtarildi. Qoʻzgʻolonchilar Hasanni oʻzlariga rahbar boʻlishni taklif qildilar va qoʻshni [[Daylam]] aholisi bilan ittifoq tuzdilar. Hasan esa ''ad-Doiy ilal Haqq'' (Haq yoʻliga daʼvat etuvchi) hukmdorlik nomini qabul qildi. Mahalliy aholining bir qismi Hasanni [[amir]] sifatida tan oldi, shuningdek, [[Justoniylar]] sulolasiga mansub [[Daylam]] hukmdori [[Vahsudan ibn Marzuban]] ham unga sodiqligini bildirdi&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Bosworth (1975), pp. 102–103&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Madelung&quot;/&gt;.

Qoʼzgʼolon tezkorlik bilan muvaffaqiyatga erishganiga qaramay, Hasanning hukmronligi uzluksiz bosqinlar va harbiy tahdidlar bilan kechdi. Bir necha bor magʻlubiyatga uchrab, Daylamga chekinishga majbur boʻldi&lt;ref name=&quot;Madelung&quot;&gt;Madelung (1975), p. 206&lt;/ref&gt;. Masalan, 865-yilda [[Sulaymon ibn Abdulloh ibn Tohir]] uni Tabaristondan quvib chiqardi. Biroq Hasan oʻsha yilning oʻzidayoq qaytib kelib, viloyat ustidan nazoratni qayta tikladi&lt;ref name=&quot;Madelung&quot;/&gt;. Shu yili [[Qazvin]] va [[Zanjon ustoni|Zanjon]]da Justoniylar koʻmagida [[Husayn ibn Ahmad al-Kavkabiy]] boshchilik qilgan yana bir Alaviy qoʻzgʻoloni yuz berdi. Mazkur harakat 2 yil oʻtib, Abbosiylar sarkardasi [[Muso ibn Bugʻa al-Kabir|Muso ibn Bugʻa]] tomonidan bostirildi&lt;ref name=&quot;Bosworth103&quot;&gt;Bosworth (1975), p. 103&lt;/ref&gt;. 869-yilda Abbosiy qoʻmondon [[Muflih at-Turkiy|Muflih]] Hasanni yana Daylamga chekinishga majbur qildi, biroq Muflih koʻp oʻtmay oʻz qoʻshinini u yerdan olib chiqib ketdi&lt;ref name=&quot;Madelung&quot;/&gt;. 874-yilda Hasan [[Yaʼqub Ibn Lays As-Saffor|Yaʼqub as-Safforning]] dushmanlaridan biri Abdulloh as-Sijziyga boshpana bergani sababli Yaʼqub bilan toʻqnash keldi. Yaʼqub Tabaristonga bostirib kirib, [[Sari (Eron)|Sari]] yaqinida Zaydiylar qoʻshinini magʻlub etdi va Hasan yana Daylam togʻlariga chekinishga majbur boʻldi. Kuchli yogʻingarchilik va Tabaristonning nam subtropik iqlimi Yaʼqub qoʻshiniga ogʻir talafot yetkazdi. Jumladan, koʻplab askarlar kasallikka chalinib halok boʻldi va natijada qisqa vaqt ichida viloyatni tark etishga majbur boʻldi&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Bosworth (1975), p. 115&lt;/ref&gt;. [[Katta Xuroson|Xuroson]] ustidan nazorat uchun [[Abu Talha Mansur ibn Sharkab]] va [[Ahmad ibn Abdulloh al-Xujistoniy]] oʻrtasida kechgan murakkab kurashda Hasan Abu Talhani qoʻllab-quvvatladi. Biroq 878—879-yillarda al-Xujistoniy [[Nishopur]]ni qayta egallaganida Hasan ham ittifoqchisi bilan birga magʻlubiyatga uchradi&lt;ref&gt;Bosworth (1975), pp. 116–117&lt;/ref&gt;. Shunga qaramay, davrdagi siyosiy beqarorlikdan foydalangan Hasan 867-yildan boshlab [[Goʻrgon (shahar)|Goʻrgon]] ustidan ham nazorat oʻrnatdi va vaqt-vaqti bilan qoʻshni hududlarni ham oʻz qoʻliga oldi. Jumladan, [[Ray]] (864—865, 867, 870 va 872-yillarda), [[Qazvin]] (865—868-yillarda) hamda [[Qumis (mintaqa)|Qumis]]ni (873—879-yillarda) vaqtincha boshqargan&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Madelung&quot;/&gt;.

Hasan 884-yilda Omul shahrida vafot etgach, oʻrniga ukasi [[Muhammad ibn Zayd]] taxtga oʻtirdi. [[Shimoliy Eron alaviylar sulolalari|Zaydiylar]] sulolasi [[Tabariston]] ustidan 928-yilgacha hukmronlikni davom ettirdi&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Madelung&quot;/&gt;. Tarixchilar Hasanni adolatli va xolis hukmdor sifatida maqtaganlar&lt;ref name=&quot;Bosworth103&quot;/&gt;. Biroq Ruyan va Kalar kabi dastlabki tayanch hududlardan tashqarida Tabariston va Goʻrgonning asosiy aholisi orasida uning hokimiyatiga boʻlgan dastlabki qiziqish va qoʻllab-quvvatlash tez orada susaygan koʻrinadi. Bunga bir tomondan shialikni qatʼiy joriy etishi va [[Sunniylik|sunniylik]] mazhabiga eʼtiqod qilivchi koʻpchilik kishilarni siquvga olish siyosati, ikkinchi tomondan esa hokimiyatining yarim jangovar daylamiy qoʻshinlariga tayanishi sabab boʻlgan&lt;ref&gt;Madelung (1975), p. 207&lt;/ref&gt;. Mahalliy mustaqil eroniy sulolalar bilan munosabatlari ham turlicha kechgan. Tabaristonning gʻarbiy togʻli hududlarini boshqargan [[Qarinvand sulolasi|Qarinvandlar]] Hasanni qoʻllab-quvvatlagan boʻlsalar, sharqiy togʻlarda hukmronlik qilgan [[Bavandiylar]] unga dushmanona munosabatda boʻlgan. Shuningdek, [[Justoniylar]] hukmdori [[Vahsudan ibn Marzuban]] hamda uning oʻgʻli va vorisi [[Xurshid (Daylamiy)|Xurshid]] bilan aloqalar ham vaqt oʻtishi bilan keskinlashgan. Oxir-oqibat Hasan Xurshidni hokimiyatdan chetlatib, oʻrniga ukasi [[Justan III|Justan]]ni taxtga oʻtqazish orqali Justaniylarning yana Zaydiy hukmdorga sodiq qolishiga erishgan&lt;ref&gt;Madelung (1975), pp. 207–208&lt;/ref&gt;. Sharqshunos olim Frants Buhl Hasanning shaxsiyatiga quyidagicha baho bergan: Hasan noyob darajadagi gʻayrat va qatʼiyatga ega, qarshilik koʻrsatishda sobitqadam, dinga sodiq, sifatli taʼlim olgan hamda ilm-fan va adabiyot homiysi boʻlgan shaxs edi&lt;ref name=&quot;EI2&quot;/&gt;.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{Cambridge History of Iran | volume = 4 | last = Bosworth | first = C.E. | author-link = Clifford Edmund Bosworth | chapter = The Ṭāhirids and Ṣaffārids }}
* {{EI2 | volume = 3 | title = al-Ḥasan b. Zayd b. Muḥammad | first = Fr.  | last = Buhl | authorlink = | page = 245 | doi =10.1163/1573-3912_islam_SIM_2758}}
* {{Cambridge History of Iran | volume = 4 | last = Madelung | first = W. | author-link = Wilferd Madelung | chapter = The Minor Dynasties of Northern Iran | pages = 198–249 |chapter-page=198}}
* {{cite web | url = http://www.iranicaonline.org/articles/alids-of-tabarestan-daylaman-and-gilan | title = ʿALIDS OF ṬABARESTĀN, DAYLAMĀN, AND GĪLĀN | last = Madelung | first = W. | publisher = Encyclopaedia Iranica, Online Edition | access-date = 25 January 2013}}

[[Turkum:884-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:9-asr Oʻrta Sharq monarxlari]]
[[Turkum:Alaviylar sulolasi]]
[[Turkum:Tabaristonning zaydiy imomlari]]
[[Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar]]
[[Turkum:9-asr arablari]]
[[Turkum:9-asr zaydiylari]]</text>
      <sha1>38tdezftvb8foebu0x0nj6a9ww2k6f3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Hasan ibn Zayd</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1415981</id>
    <revision>
      <id>6181622</id>
      <timestamp>2026-06-22T06:34:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abduluzzo ibn Qusay</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415982</id>
    <revision>
      <id>6181628</id>
      <timestamp>2026-06-22T06:56:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„'''Abduluzzo ibn Qusay''' ({{Lang-ar|عبد العزى بن قصي}}) — [[Qusay ibn Kilab]]ning oʼgʼli ({{circa|400|480}}) hamda [[Asad ibn Abduluzzo]]ning otasi. Qusay ibn Kilab [[islom]] paygʼambari [[Muhammad]]ning beshinchi avlod bobosi hisoblanadi&lt;ref name=&quot;islamophile&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.islamophile.org/spip/article563.html|title=Le récit du mariage du Prophète avec Khadîjah}}&lt;/ref&gt;.  Abduluzzo ismi [[islom]]dan oldingi davrd...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1134" sha1="bj61uwq4ddz4sutdrpj4lemkhojhvwo" xml:space="preserve">'''Abduluzzo ibn Qusay''' ({{Lang-ar|عبد العزى بن قصي}}) — [[Qusay ibn Kilab]]ning oʼgʼli ({{circa|400|480}}) hamda [[Asad ibn Abduluzzo]]ning otasi. Qusay ibn Kilab [[islom]] paygʼambari [[Muhammad]]ning beshinchi avlod bobosi hisoblanadi&lt;ref name=&quot;islamophile&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.islamophile.org/spip/article563.html|title=Le récit du mariage du Prophète avec Khadîjah}}&lt;/ref&gt;.

Abduluzzo ismi [[islom]]dan oldingi davrda arab dinidagi uchta bosh maʼbudadan biri boʻlgan al-Uzzodan kelib chiqqan&lt;ref&gt;{{Cite book|last=عمر،|first=إبن كثير، إسماعيل بن|url=https://books.google.com/books?id=kN3V_Cs6gswC&amp;pg=PA321|title=المصباح المنير في تهذيب تفسير ابن كثير|date=2003|publisher=Darussalam|isbn=978-9960-892-80-1|language=en}}&lt;/ref&gt;. Bu uchala maʼbuda [[Alloh]]ning qizlari deb hisoblangan va ramziy maʼnosi hamda tashqi koʻrinishi jihatidan hindu va buddist maʼbudalariga juda yaqin boʻlgan{{Manba kerak|date=January 2025}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Abd al-Uzza ibn Qusai}}
[[Turkum:5-asr arab xalqi]]


{{Islom-shaxsiyat-stub}}</text>
      <sha1>bj61uwq4ddz4sutdrpj4lemkhojhvwo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181629</id>
      <parentid>6181628</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T06:56:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <origin>6181629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1135" sha1="e9mlt021yncecdducx4l3wvtfjjtbc8" xml:space="preserve">'''Abduluzzo ibn Qusay''' ({{Lang-ar|عبد العزى بن قصي}}) — [[Qusay ibn Kilab]]ning oʼgʼli ({{circa|400|480}}) hamda [[Asad ibn Abduluzzo]]ning otasi. Qusay ibn Kilab [[islom]] paygʼambari [[Muhammad]]ning beshinchi avlod bobosi hisoblanadi&lt;ref name=&quot;islamophile&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.islamophile.org/spip/article563.html|title=Le récit du mariage du Prophète avec Khadîjah}}&lt;/ref&gt;.

Abduluzzo ismi [[islom]]dan oldingi davrda arab dinidagi uchta bosh maʼbudadan biri boʻlgan al-Uzzodan kelib chiqqan&lt;ref&gt;{{Cite book|last=عمر،|first=إبن كثير، إسماعيل بن|url=https://books.google.com/books?id=kN3V_Cs6gswC&amp;pg=PA321|title=المصباح المنير في تهذيب تفسير ابن كثير|date=2003|publisher=Darussalam|isbn=978-9960-892-80-1|language=en}}&lt;/ref&gt;. Bu uchala maʼbuda [[Alloh]]ning qizlari deb hisoblangan va ramziy maʼnosi hamda tashqi koʻrinishi jihatidan hindu va buddist maʼbudalariga juda yaqin boʻlgan{{Manba kerak|date=January 2025}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Abd al-Uzza ibn Qusai}}
[[Turkum:5-asr arab xalqi]]


{{Islom-shaxsiyat-stub}}</text>
      <sha1>e9mlt021yncecdducx4l3wvtfjjtbc8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Abduluzzo ibn Qusay</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1415983</id>
    <revision>
      <id>6181630</id>
      <timestamp>2026-06-22T06:57:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oblakulova</username>
        <id>111326</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Islom loyihasi}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18" sha1="n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika" xml:space="preserve">{{Islom loyihasi}}</text>
      <sha1>n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ali al-G‘umuqiy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415984</id>
    <revision>
      <id>6181682</id>
      <timestamp>2026-06-22T07:07:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi| name          = Ali al-G‘umuqiy | native_name   = {{Qalin emas|{{Lang|ar|على بن عبد الحميد الغموقى|rtl=yes}}&lt;br /&gt;{{Lang|lbe|Аьли Къаяхъал}}}}  | title         = {{Plainlist| * ''[[Ulamo|olim]]'' * ''[[Qozi|qozi]]'' }} | birth_date    = {{Birth-date|1878}} | birth_place   = [[Gaziqumux]], Dogʻiston ''viloyati'', Kavkaz noibi | death_date    = {{Vafot sanasi|1943|12|21|df=yes}} |...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27487" sha1="h2lk6dm95huzwbcq0tzjao39vs15wxt" xml:space="preserve">{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi| name          = Ali al-G‘umuqiy
| native_name   = {{Qalin emas|{{Lang|ar|على بن عبد الحميد الغموقى|rtl=yes}}&lt;br /&gt;{{Lang|lbe|Аьли Къаяхъал}}}}

| title         = {{Plainlist|
* ''[[Ulamo|olim]]''
* ''[[Qozi|qozi]]''
}}
| birth_date    = {{Birth-date|1878}}
| birth_place   = [[Gaziqumux]], Dogʻiston ''viloyati'', Kavkaz noibi
| death_date    = {{Vafot sanasi|1943|12|21|df=yes}}
| death_place   = Georgiyevka, [[Qozog‘iston SSR]], [[Sovet Ittifoqi]]
| death_cause   = [[Qorin tifi|tif]]
| resting_place = [[Ayagoʻz|Ayagoʻz]], [[Qozog‘iston]]
| education     = [[Al-Azhar universiteti]]
| religion      = [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy islom]]
| region        = [[Dogʻiston|Dogʻiston]]
| school        = [[Shofiʼiylik|shofi’iylik]]

| location      = Dogʻiston
| period        = 1905–1938
| movement      = [[islomiy modernizm]] ([[Jadidchilik|jadidchilik]])
| influences    = [[Muhammad Abdu (ilohiyotchi)|Muhammad Abdu]], [[Jamoliddin al-Afgʻoniy|Jamoliddin Afgʻoniy]], [[Muhammad Rashid Rido|Rashid Rizo]]
| influenced    = {{Tillararo havola|Abu Sufyan Akayev|ru|Акаев, Абусуфьян Акай-Кадиевич}}, [[Muhammad-Sa'id al-Avari]], {{Tillararo havola|Nazir ad-Durgeli|ru|Назир из Дургели}}, {{Tillararo havola|Said Gabiyev|ru|Габиев, Саид Ибрагимович}}, [[Jaloliddin Qorqmasov]], {{Tillararo havola|Najm al-Din Samursky|ru|Самурский, Нажмудин Панахович}}, [[Hamzat Tsadasa]]
}}
'''Ali ibn Abdulhamid al-Gʻumuqiy'''{{Efn|{{Lang-ar|على بن عبد الحميد الغموقى|rtl=yes}}; {{Lang-lbe|Аьли Къаяхъал|translit=Äli Q:aaˤqal}}}}{{Efn|Rus tilida {{Lang|ru|Али Каяев}} ({{Transl|ru|'''Ali Kayayev'''}}) yoki {{Lang|ru|Али ал-Гумуки}} ({{Transl|ru|Ali al-Gumuki}}) tarzida yoziladi.}} (1878 — 21-dekabr 1943) dogʻistonlik islomiy ilohiyotchi va qomusiy olim{{Sfn|Sartori &amp; Shikhaliev}} boʻlib, turli davrlarda sayohatchi, tarixchi, maʼrifatchi, jurnalist, siyosatchi, ''[[Ulamo|olim]]'', [[Qozi|qozi]] va etnograf sifatida faoliyat koʻrsatgan. Dogʻiston tarixidagi eng mashhur ziyolilardan biri boʻlgan al-Gʻumuqiy XX asr boshlarida mintaqadagi [[Jadidchilik|jadidchilik]] harakatining yetakchilaridan edi.

Zodagon oilada tugʻilgan al-Gʻumuqiy bir necha shayxlar qoʻlida tahsil olgach, ilmga qiziqishi ortgani sabab [[Astraxan]]ga sayohat qildi. Keyinchalik u Misrda joylashgan [[Al-Azhar universiteti]]da oʻqib, [[islomiy modernizm]] bilan yaqindan tanishdi. U 1908-yildagi [[Yosh turklar inqilobi]] chogʻida [[Usmoniylar davlati|Usmonli imperiyasi]]dan badargʻa qilinib, Dogʻistonga qaytdi va bu yerda ''Jaridat Dogʻistan'' ({{lang-ru|Джаридат Дагистан}}) gazetasining norasmiy muharriri sifatida ishladi hamda Shimoliy Kavkaz boʻylab jadidlar siyosatini yoyishni targʻib qildi. Al-Gʻumuqiy [[Rossiya inqilobi|Rus inqilobi]]ni qoʻllab-quvvatladi va Dogʻistonning dastlabki kommunistik rahbariyatiga (koʻpchiligi uning shogirdlari boʻlgan) muhim taʼsir koʻrsatdi. U [[Katta terror|Buyuk qatagʻon]] chogʻida shogirdlarining martabalaridan olinishi vaqtida hibsga olinib surgun qilindi va 1943-yilda tifdan vafot etdi.

== Yoshligi va taʼlimi ==
Ali ibn Abdulhamid al-Gʻumuqiy{{Sfn|Sartori &amp; Shikhaliev}} 1878-yilda Gʻozi Gʻumuq qishlogʻida, etnik [[laklar]]ning zodagon (''{{Tillararo havola|uzden|ru|уздени}}'') oilasida tugʻilgan{{Sfn|Caucasian Knot 2019}}. Al-Gʻumuqiylar oilasi oʻsha paytda qishloqdagi eng qadimiy mavjud oilalardan biri boʻlib, ular haqida ilk bor 1474-yilgi manbalarda tilga olingan. Alining otasi Dogʻiston janubida va Yelizavetpol guberniyasida faoliyat yuritgan qurolsoz boʻlib, 1884-yilda, Ali yetti yoshida, janjal vaqtidagi pichoqbozlik oqibatida halok boʻlgan. Otasining oʻlimidan soʻng Ali va uning akasi Ramazonni otasining singlisi Najavat tarbiyaladi. U oʻsha davrda odatdagidek Gʻozi Gʻumuq bosh masjidining [[Madrasa|madrasasi]]da tahsil oldi. Gʻozi Gʻumuqdagi oʻqishini tugatgach, al-Gʻumuqiy koʻchmanchi hayot kechirdi, butun Kavkaz va [[Usmoniylar davlati|Usmonli imperiyasi]] boʻylab bir necha madrasalarda oʻqidi. Bu davrda u arab tili, ''[[Tafsir|tafsir]]'' va [[Shofiʼiylik|shofi’iy mazhabi]]ning ''[[Fiqh|fiqh]]''i boʻyicha bilim oldi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=121}}.

Al-Gʻumuqiy Dogʻistondagi bir necha mashhur shayxlarning shogirdi boʻlgan, u taʼlim olgan shayxlarning aniq soni nomaʼlum. Sogʻratlik shayx Ali al-Gʻumuqiyni yaxshi koʻrgani va uning taʼlimida muhim rol oʻynagani maʼlum. Al-Gʻumuqiy besh yil davomida uning uyida yashab, shayxning shaxsiy kutubxonasidan toʻliq foydalanish imkoniga ega boʻlgan. Shayx Alining oʻqishini toʻliq qoʻllab-quvvatlagan. Uning ilk yirik asari — birinchi ustozi shayx Gʻoziy ibn Sayyid Husayn uchun tayyorlagan, {{Tillararo havola|Muhammad Tohir al-Qaraxiy|ru|Мухаммад Тахир аль-Карахи}}ning ''Dogʻiston qilichlarining porlashi Shomilning baʼzi janglarida'' asarining koʻchirib yozilgan nusxasi boʻlib, u 1899-yilda tugatilgan va [[Astraxan]]dagi ulamosi Abdulrahmon ibn Abdulvahhobga yetkazilgan. Abdulrahmon tez orada al-Gʻumuqiyni shahar madrasasida dars berish va tabiiy-ilmiy fanlarni oʻrganish uchun Astraxanga taklif qildi va al-Gʻumuqiy bu taklifni qabul qildi{{Sfn|Shikhaliev|Navruzov|2018|p=10}}.

=== Astraxandalik davri, Al-Azhardagi oʻqishlar ===
Al-Gʻumuqiy 1899-yilda, yigirma yoshida Astraxanga keldi{{Sfn|Shikhaliev|Navruzov|2018|p=10}}. Tarixchi Vladimir Bobrovnikov atamasida bu davr uning „Astraxan davri“{{Efn|{{Lang-ru|Астраханский период|translit=Astrakhansky period|link=no}}}} boʻlib, aynan shu davrda u Kavkazdagi islom tarixini oʻrganishni boshlaganligi sababli, keyingi faoliyati uchun asos boʻlib xizmat qildi. Al-Gʻumuqiyni oʻrta asrlarga qadar borib yetuvchi birlamchi manbalar qiziqtirar edi va u avvalgi ustozlarining kutubxonalarida unutilib yotgan bir necha manbalarni ommaga tanitdi. Shu davrda al-Gʻumuqiy atrofida sodiq shogirdlar guruhi shakllana boshladi, ularning koʻpchiligi (masalan, [[Muhammad-Said al-Avariy]]) keyinchalik oʻzlari ham olimlarga aylandilar{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=123}}.
[[File:Azhar University.jpg|thumb|left|Al-Gʻumuqiy 1905-yildan 1907 yoki 1908-yilgacha Misrdagi [[Al-Azhar universiteti]]da (suratda — 2018-yilgi holati) oʻqigan]]
1905-yilda al-Gʻumuqiy Astraxanni tark etib, oʻsha paytda Usmonli [[Misr Xadivligi|Misr xadivligi]] tarkibida boʻlgan [[Qohira]]ga, [[Al-Azhar universiteti]]da tahsilini davom ettirish uchun yoʻl oldi{{Sfn|DagPravda.ru 2013}}. Al-Gʻumuqiyning Al-Azhardagi faoliyati uning qoʻlyozmalari [[SSSRning qulashi|Sovet Ittifoqi parchalanganidan]] keyin topilguniga qadar bahsli boʻlib kelgan{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=124}}, mashhur rivoyatlardan biriga koʻra esa, u oʻz bilimi universitet dasturidan ustun boʻlgani uchun professor etib tayinlangani aytiladi{{Sfn|DagPravda.ru 2013}}.

Al-Gʻumuqiy kelgan paytda Misr islom olami Nahda va [[islomiy modernizm]]ning paydo boʻlishi tufayli jiddiy oʻzgarishlarni boshdan kechirayotgan edi. Misrlik modernistlar jamiyatni yanada rivojlantirish uchun Yevropa taʼlim modellarini qabul qilish zarur, deb hisoblagan Rossiyadagi musulmon ziyolilaridan farqli oʻlaroq, islomiy manbalar va ''fiqh'' asosida taʼlimni isloh qilish tarafdori boʻldilar{{Sfn|Navruzov 2024a|p=745}}. [[Qrim]] va [[Volga|Volga boʻyi]]dan farqli oʻlaroq, bu yerda islomiy modernizm avvalroq paydo boʻlgan Rossiya imperiyasining boshqa hududlaridan koʻra Shimoliy Kavkaz Usmonli imperiyasi va arab dunyosi bilan bevosita aloqalarga koʻproq ega edi, chunki oʻsha paytda bu mintaqaning umumiy tili arab tili boʻlgan; shu bois misrlik modernistlar gʻoyalari Shimoliy Kavkaz uchun boshqa islomiy modernizm shakllariga qaraganda jozibadorroq tuyuldi{{Sfn|Navruzov|2022|p=373}}.

Al-Gʻumuqiy 1907{{Sfn|Navruzov|2022|p=373}} yoki 1908-yilda ilmiy faoliyatini davom ettirish niyatida [[Konstantinopol]]ga ketish uchun Al-Azharni tark etdi. Biroq u tez orada [[Yosh turklar inqilobi]] tarafdoriga aylanib, sulton [[Abdulhamid II]] hukmronligini josuslik, tazyiq va qoʻrquvga asoslangan zolimona boshqaruv deb qoraladi. Bunga javoban Usmonli hukumati al-Gʻumuqiyni hibsga olib, bir oy qamoqda saqlagach, uni Rossiyaga badargʻa qildi{{Sfn|DagPravda.ru 2013}}. Keyinchalik sovet tarixshunosligi asossiz tarzda uni Yosh turk inqilobchisi Mizancı Murat bilan aloqasi uchun surgun qilingan deb daʼvo qildi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=125}}. Al-Gʻumuqiy Sovet Ittifoqi fuqarolari orasida Al-Azharni bitirgan soʻnggi kishilardan biri boʻldi{{Sfn|Gould|2016}} va Turkiya hamda Misrdagi tajribasi uning keyingi mafkuraviy va ilohiy qarashlariga kuchli taʼsir koʻrsatdi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=124}}.

== Jadidchilik harakati va Jaridat Dogʻiston ==
[[File:Jaridat Dagistan.jpg|thumb|''{{Tillararo havola|Jaridat Dogʻiston|ru|Джаридат Дагистан}}'' — al-Gʻumuqiy tez-tez maqola yozib turgan va ''de-fakto'' muharrir sifatida ishlagan gazeta]]
Al-Gʻumuqiy Dogʻistonga qaytgan vaqtga kelib, [[Jadidchilik|jadidchilik]] harakati oʻsib borayotgan edi. Jadidlar [[Muhammad]] va uning sahobalari targʻib etgan islomga qaytish bilan birga, Rossiya mustamlakachiligiga barham berish uchun Yevropa texnik yutuqlarini qabul qilishni yoqlab chiqdilar. Ular odatda madrasalarda arab tili oʻrniga mahalliy tilda dars oʻtish tizimini, shuningdek taʼlim jarayoniga partalar va doskalarni joriy etishni taklif qilar edilar{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=124}}.

Al-Gʻumuqiy boshqa koʻplab jadidlarga oʻxshash tarzda Dogʻistondagi taʼlim ahvoli uchun qashshoqlik, eʼtiborsizlik va arab tilini majburiy oʻqitishni ayblar edi. U murakkab arab grammatikasi va sintaksisini oʻrganish oʻquvchilarga oʻqishning boshidayoq majburiy qilinib, ularning oʻn yillar davomida arab tilini oʻrganishi kutilganini, ammo oʻqishdagi qiyinchiliklar sabab, oʻquvchilarning koʻplari oʻqishni tashlab ketishini qayd etgan. Al-Gʻumuqiy buning oʻrniga talabalarga avval ona tillarida sodda arab tili oʻrgatilishi, keyin esa arab grammatikasining murakkab qismlariga oʻtilishini taklif qildi. U madrasalar oʻquv dasturiga tabiiy-ilmiy fanlarni kiritishni yoqladi va mahalliy islom ilohiyotchilarini koʻp bora tanqid qildi{{Sfn|Kemper|2010|pp=75–76}}.

Al-Gʻumuqiyning taklif etgan islohotlari oʻsha paytda bahsli edi; konservativroq qarashdagi kishilar arab tilining ahamiyatini kamaytirish axloqiy inqiroz va islomning susayishiga olib keladi, deb hisobladilar{{Sfn|Kemper|2010|p=76}}. Boshqa, erkinroq fikrlaydigan olimlar esa, Rossiyaning boshqa qismlaridagi jadidlar namunasidan kelib chiqib, al-Gʻumuqiyning „misriy modeli“ islomni haddan tashqari qatʼiy talqin qilayotganini va Yevropa taʼlim yoʻnalishini yanada kengroq oʻzlashtirish lozimligini taʼkidladilar. Al-Gʻumuqiy atrofida sodiq izdoshlar guruhi shakllandi, ularga shayxlar Muhammad Aburrashid al-Qarakoniy, Mas’ud al-Muqoqiy, Muhammad Umariy al-Uqliy kirgan{{Sfn|Navruzov 2024a|p=745}}. 1908-yilda u [[Terek viloyati]]dagi {{Tillararo havola|Kyondelen|ru|Кёнделен}} qishlogʻida madrasa ochdi, soʻngra Dogʻistonning Temir-Xon-Shura (hozirgi [[Buynaksk]], 1913) va Gʻozi Gʻumuq (1918) qishloqlarida yana ikki madrasa tashkil etdi. Muallim sifatida al-Gʻumuqiy Shimoliy Kavkaz boʻylab talabalarni jalb qildi va Gʻozi Gʻumuq madrasasida faoliyat yuritgan paytda uning 300 nafar talabadan iborat jamoasi shakllangan{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=125}}. Al-Gʻumuqiyning birinchi kitobi — VIII–XIX asrlardagi Dogʻiston tarixiga bagʻishlangan ''al-Hikoyat al-Moziya'' — 1910-yilda [[Muhammad-Mirzo Mavrayev]] tomonidan nashr etildi va shu bilan ikki odam oʻrtasidagi umrbod siyosiy va ishbilarmonlik hamkorligi boshlandi{{Sfn|Shikhaliev|Navruzov|2018|p=16}}.

''{{Tillararo havola|Jaridat Dogʻiston|ru|Джаридат Дагистан}}'' ({{Lang-ar|جريدة داغستان|lit=Dog‘iston gazetasi|rtl=yes|link=no}}) gazetasi 1913-yil yanvar oyida Dogʻistondagi rus mustamlakachi maʼmuriyatining matbuot nashri sifatida faoliyat boshladi. Rossiya hukumati niyatlariga qaramay, gazeta tez orada gʻarbda [[Cherkesiya]]gacha boʻlgan hududdagi musulmon ziyolilari minbariga aylandi{{Sfn|Kemper|2010|p=75}}. Al-Gʻumuqiy ''Jaridat Dogʻiston''ning ''de-fakto'' muharriri edi{{Sfn|Navruzov 2024b|p=50}} va unda oʻz islohotchi qarashlarini muntazam himoya qilib bordi{{Sfn|Kemper|2010|p=75}}. U [[Shofiʼiylik|shofi’iy mazhabi]]ga mansublar orasida ''[[Ijtihod|ijtihod]]''ni qayta jonlantirishni qoʻllab-quvvatladi va gazeta orqali Shimoliy Kavkaz boʻylab jadidchilik gʻoyalarini targʻib qildi{{Sfn|Navruzov 2024b|p=50}}.

Bu davrda al-Gʻumuqiy, misrlik islomiy modernist [[Jamoliddin al-Afgʻoniy|Jamoliddin Afgʻoniy]] taʼsirida, ayollar aqliy jihatdan erkaklar bilan teng boʻlolmaydi va „erkaklar ayollarning qavvomidir (homiyidir)“ degan bayonot tez orada ilmiy tarzda isbotlanadi, degan fikrni ilgari surdi. Shu bilan birga, u erkaklar „ayollardan asir, qul va xizmatkor sifatida foydalangan va hanuz foydalanmoqda“ deb afsuslanar, usmonli feministlarini esa maqtardi{{Sfn|Navruzov|2022|pp=376–377}}. Dogʻistondagi koʻplab jadidlar singari, al-Gʻumuqiy ham taʼlimni isloh qilishda bolalarni tarbiyalovchi onalar sifatida ayollarning salmoqli hissa qoʻsha olishiga ishongan va 1916-yilda ayollarga tabiiy-ilmiy fanlarni oʻrgatish ijobiy hol ekanini yozgan{{Sfn|Navruzov|2022|pp=378}}.

Al-Gʻumuqiy [[Kavkaz urushlari|Kavkaz urushi]] va undan keyingi cherkes qirgʻinidan soʻng Kavkazni rus hukmronligidan ozod etish uchun qurolli kurash olib borishga qarshi chiqqani uchun ham oʻsha davr ziyolilari orasida bahsli shaxsga aylangan edi. U Muhammadning ham [[Hijrat|hijrat]]dan keyin jihod boshlab, „vaqtidan oldin“ jihod eʼlon qilish musulmonlarning behuda oʻlimiga olib kelardi, deganiga ishora qildi. U faqat Rossiyaning oʻzida boʻlib oʻtadigan inqilobgina mustamlakachilikka barham bera oladi, deb hisoblagan{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|pp=128–130}}.

== Inqilob va sovet hukmronligi ==
[[File:No-nb bldsa 6d215 Самурский и Коркмасов.jpg|thumb|{{Tillararo havola|Najmiddin Samurskiy|ru|Самурский, Нажмудин Панахович}} va [[Jaloliddin Qoʻrqmasov]] — [[Dog‘iston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]]ning ilk rahbarlaridan boʻlib, ikkalasi ham al-Gʻumuqiyning shogirdlari va uning jadidchilik gʻoyalaridan taʼsirlanganlar]]
Al-Gʻumuqiy boshqa koʻpgina musulmonlar singari [[Fevral inqilobi]]ni qoʻllab-quvvatladi va ''Jaridat Dogʻiston''da shunday yozgan{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=130}}:
{{Blockquote|Agar biz taqdirimizni o‘zimiz hal qilish uchun harakat qilmasak, uyqudan uyg‘onmasak, unda boshqalar taqdirimizni xohlaganlaricha hal qila boshlaydilar va bizni qoramoldek tutib, istagan ishlarini qiladilar. Bundan esa erkinlik emas, balki avtokratik tuzum paydo bo‘ladi.}}
Inqilob vaqtida al-Gʻumuqiy ''[[Ulamo|olim]]'' sifatida etirof etilar edi{{Sfn|Marshall|2010|p=31}}. Shimoliy Kavkaz togʻliklari Respublikasi Rossiyadan mustaqillikka erishgach, u Dogʻiston viloyat qoʻmitasiga saylovlarda muvaffaqiyat qozondi va 1918-yil yanvarida viloyatning Ijroiya qoʻmitasiga ham saylandi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=132}}. Bu orada [[Rossiyada fuqarolar urushi|Rossiya fuqarolar urushi]] Shimoliy Kavkazga kirib kelayotgan edi. Ullu-biy Buynakskiyning Port-Petrovskiy (hozirgi [[Mahachqalʼa]]) shahridagi soveti [[Qizil gvardiya]] qismlarini tuzib, mahalliy burjuaziyani taʼqib qila boshladi, shu paytda esa Gotsolik Najmuddin mahalliy musulmonlar orasida nufuzli unvon hisoblangan {{Tillararo havola|Dog‘iston va Checheniston imomi|ru|Имам Дагестана и Чечни}} deb eʼlon qilinishga harakat qildi. Al-Gʻumuqiy kommunistlar [[Jaloliddin Qoʻrqmasov]] va {{Tillararo havola|Mahach Dahadayev|ru|Дахадаев, Магомед-Али}} bilan birgalikda Najmuddinning urinishlarini noqonuniy va asossiz, deb qoraladi{{Sfn|Marshall|2010|pp=81–82}}.

Al-Gʻumuqiy 1918-yil martida {{Tillararo havola|Birinchi Port-Petrovskiy jangi|ru|Взятие Петровска (март 1918)}} chogʻida ''Jaridat Dogʻiston'' tahririyatini yopdi va Dogʻiston poytaxti Temir-Xon-Shuradan Gʻozi Gʻumuqga qochib ketdi. Qochgach, al-Gʻumuqiy ilmiy hamjamiyatda faol boʻlib qolgan holda mintaqaning taniqli olimlari bilan aloqalarini saqlab qoldi{{Sfn|Shikhaliev|Navruzov|2018|p=24}}. {{Tillararo havola|Oq gvardiyachilarning Dog‘istonga bostirib kirishi|ru|Наступление ВСЮР в Дагестане}} va undan keyingi {{Tillararo havola|1919–1920-yillardagi Shimoliy Kavkaz qo‘zg‘oloni|ru|Антиденикинское восстание в Дагестане (август 1919 — март 1920)}} uni siyosatdan deyarli chekinishga undadi va u 1918-yildan Gʻozi Gʻumuqdagi shariat sudida [[Qozi|qozi]] boʻlib xizmat qildi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=132}}.

Hech qanday lavozim egallamagan boʻlsa-da, al-Gʻumuqiy boshqa jadidlar kabi Dogʻistondagi dastlabki kommunistik rahbariyatga katta taʼsir koʻrsatdi. Uning madrasalari tarixchi Aleks Marshall taʼriflaganidek, „butun bir avlod“ kommunist siyosatchilarning taʼlim manbai boʻlgan{{Sfn|Marshall|2010|p=32}}, ''avqof'' haqidagi asarlari esa [[Dog‘iston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]]ning birinchi hukumat rahbari {{Tillararo havola|Najm al-Din Samursky|ru|Самурский, Нажмудин Панахович}}ga kuchli taʼsir koʻrsatdi. Al-Gʻumuqiyning ''vaqf'' mablagʻlari taʼlimni moliyalashtirishga sarflanishi kerak, degan qarashlari Samurskiyning islom ruhoniyligini mahalliy qoʻzgʻolonlarsiz asta-sekin kamaytirish va oxir-oqibat tugatish loyihasida [[Sergey Yesenin]]ning infratuzilmani „poʻlat klizma“ yoʻli bilan yangilash haqidagi tashviqoti bilan qoʻshib yuborildi{{Sfn|Bobrovnikov|2010|p=492}}.

Al-Gʻumuqiy 1920-yillar davomida kommunist elita orasida yuqori obroʻga ega boʻlib qoldi. Dogʻiston maorif xalq komissari {{Tillararo havola|Alibek Taxo-Godi|ru|Тахо-Годи, Алибек Алибекович}} undan 1919–1920-yillardagi qoʻzgʻolon haqida kitob yozishni buyurdi. Al-Gʻumuqiy tez orada bir necha jildlik asar ustida ishlay boshladi, biroq 1929-yil noyabrida belgilangan muddat tugashi sababli asar tugallanmay qoldi. [[Iosif Stalin]] hukumati tez orada jadidlarni taʼqib eta boshladi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|pp=132–133}} va 1930{{Sfn|Marshall|2010|p=32}} yoki 1931{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=133}}-yilda al-Gʻumuqiy hibsga olinib, [[Chelyabinsk]]ga besh yillik ichki surgunga hukm qilindi. Keyinroq u [[Voronej]]ga koʻchirildi va 1934-yilda sobiq shogirdi{{Sfn|Marshall|2010|p=32}} Qoʻrqmasov (oʻsha vaqtda [[Dog‘iston viloyat qo‘mitasi VKP(b)]]ning kotibi) aralashuvi bilan ozod qilindi. Ozodlikka chiqqach, al-Gʻumuqiy etnografiyaga oʻtdi va Dogʻiston Milliy madaniyatlar ilmiy-tadqiqot institutida ishladi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=133}}.

=== Surgun va oʻlimi ===
[[Katta terror|Buyuk qatagʻon]] chogʻida, 1938-yilda al-Gʻumuqiy Qoʻrqmasov (keyinchalik qatl etilgan) bilan shaxsiy aloqalari va Turkiya foydasiga josuslik qilayotgani haqidagi daʼvolar asosida qayta hibsga olindi{{Sfn|Kemper|2010|p=78}}. Hibsga olinishi arafasida al-Gʻumuqiy koʻp sonli qoʻlyozmalaridan iborat katta kutubxonasini bir bochkaga yashirib, rafiqasi Aishatga ularni sovet maxfiy politsiyasidan bekitishni tayinladi. U qoʻlyozmalar haqida oʻgʻillari Abdulmajidga aytishini soʻradi, biroq Aishat, agar oilaning bunday katta qoʻlyozmalar toʻplamiga ega ekani fosh boʻlsa, Abdulmajidni [[Gulag|GULAG]]ga yuborishlari mumkinligidan qoʻrqib, buning oʻrniga qizi Najavatga aytishga qaror qildi{{Sfn|Gould|2016}}.

Al-Gʻumuqiy [[Qozogʻiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Qozogʻiston SSR]]dagi Georgiyevka qishlogʻiga (hozirgi [[Semey]], Qozogʻiston tarkibida) surgun qilindi. U taʼqibga qaramay sovet tizimi va hukumatiga ishonchini saqlab qoldi va [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] chogʻida harbiy xizmatga chaqirilgan mahalliy yigitga „Xafa boʻlma, oʻgʻlim, biz baribir gʻalaba qilamiz“, degan edi. U surgun paytida ham qogʻoz boʻlaklariga qoʻlyozmalar yozishda davom etdi. Qozogʻistonda yashar ekan, u [[Qorin tifi|tif]] bilan kasallandi va 1943-yil 21 dekabrda vafot etdi{{Sfn|DagPravda.ru 2013}}. U 1981-yil 17-noyabrda rasman barcha ayblovlardan oqlanib, reabilitatsiya qilindi{{Sfn|daghestan.hcommons.org}}.

== Izohlar ==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot;/&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
{{refbegin}}
* {{Cite web |last1=Sartori |first1=Paolo |last2=Shikhaliev |first2=Shamil |title=Probing the Horizons of a Daghestani Polymath: ʿAlī al-Ghumūqī and His Library (1878-1943) |url=https://www.oeaw.ac.at/en/ifi/forschung/kultur-und-sozialgeschichte-der-moderne/probing-the-horizons-of-a-daghestani-polymath-%CA%BFali-al-ghumuqi-and-his-library-1878-1943 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250115033311/https://www.oeaw.ac.at/en/ifi/forschung/kultur-und-sozialgeschichte-der-moderne/probing-the-horizons-of-a-daghestani-polymath-%CA%BFali-al-ghumuqi-and-his-library-1878-1943 |archive-date=15 January 2025 |access-date=27 May 2025 |website=[[Austrian Academy of Sciences]] |ref={{sfnRef|Sartori &amp; Shikhaliev}}}}
* {{Cite news |date=9 February 2019 |title=Каяев Али |trans-title=Kayayev, Ali |url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/18457 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241114210015/https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/18457/ |archive-date=14 November 2024 |access-date=27 May 2025 |work=[[Caucasian Knot]] |language=ru |ref={{sfnRef|Caucasian Knot 2019}}}}
* {{Cite journal |last1=Bobrovnikov |first1=Vladimir O. |last2=Kayaev |first2=Miqdad I. |date=2020 |title='Али ал-Гумуки (Каяев) как историк мусульманский народов Кавказа |trans-title=‘Ali al-Ghumuqi (Kayaev) as the Historian of Caucasus Muslim Peoples |url=https://islamjournal.idmedina.ru/jour/article/view/799/500 |journal=Islam in the Modern World |language=ru |volume=16 |issue=3 |pages=119–143 |doi=10.22311/2074-1529-2020-16-3-119-143 |issn=2074-1529 |eissn=2618-7221 }}
* {{Cite book |last1=Shikhaliev |first1=Sh. Sh. |title=Из истории жизни и творчества Али Каяева и Сайфулла-кади Башларова: документы и материалы |last2=Navruzov |first2=A. R. |publisher=Institute of History, Archaeology and Ethnography, DNTs RAN |year=2018 |isbn=978-5-00128-048-4 |location=Makhachkala |pages=202 |language=ru |trans-title=From the histories of the lives and works of Ali Kayayev and Sayfulla-qadi Bashlarov: Documents and Materials}}
* {{Cite news |date=29 November 2013 |title=Али Каяев (Замир Али) |trans-title=Ali Kayayev (Zamir Ali) |url=https://dagpravda.ru/obshestvo/ali-kayaev-zamir-ali/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240327074753/https://dagpravda.ru/obshestvo/ali-kayaev-zamir-ali/ |archive-date=27 March 2024 |access-date=27 May 2025 |work=DagPravda.ru |language=ru |ref={{sfnRef|DagPravda.ru 2013}}}}
* {{Cite journal |last=Navruzov |first=Amir R. |date=2024 |title=Дагестанское мусульманское реформаторство первой трети XX в. |trans-title=Dagestani Muslim Reformism of the First Third of the 20th Century |url=https://www.orientalistica.com/articles/3778/220237 |journal=Orientalistica |language=ru |volume=7 |issue=4–5 |pages=743–757 |doi=10.31696/2618-7043-2024-7-4-5-743-757 |issn=2618-7043 |eissn=2687-0738 |ref={{sfnRef|Navruzov 2024a}}|doi-access=free }}
* {{Cite journal |last=Navruzov |first=Amir Ramazanovich |date=2022 |title=Мусульманские просветители Дагестана первой трети XX века и «женский вопрос» (по материалам газеты «Джаридат Дагистан» (1913–1918) |trans-title=Muslim educators of Dagestan and the &quot;women's issue&quot; (on the materials of &quot;Jaridat Dagistan&quot; newspaper, 1913–1918) |url=https://cyberleninka.ru/article/n/musulmanskie-prosvetiteli-dagestana-pervoy-treti-xx-veka-i-zhenskiy-vopros-po-materialam-gazety-dzharidat-dagistan-1913-1918 |journal=History, Archeology and Ethnography of the Caucasus |language=ru |volume=18 |issue=2 |pages=371–387 |doi=10.32653/CH182371-387 |issn=2618-6772 |via=Cyberleninka|doi-access=free }}
* {{Cite web |last=Gould |first=Rebecca |author-link=Rebecca Gould |date=2016 |title=Digitising Dagestan's Manuscript Heritage: Manuscripts from the Library of 'Alī al-Ghumūqī (1878-1943) (EAP957) |url=https://eap.bl.uk/project/EAP957 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109144716/https://eap.bl.uk/project/EAP957 |archive-date=9 November 2024 |access-date=27 May 2025 |website=[[British Library]] |doi=10.15130/EAP957}}
* {{Cite book |last=Kemper |first=Michael |url=https://books.google.com/books?id=ifHj0xaf7hMC |title=Exploring the Caucasus in the 21st Century: Essays on Culture, History and Politics in a Dynamic Context |publisher=Pallas Publications |year=2010 |isbn=978-90-8964-183-0 |editor-last=Companjen |editor-first=Françoise |location=Amsterdam |pages=63–89 |chapter=An Island of Classical Arabic in the Caucasus: Dagestan |editor-last2=Marácz |editor-first2=László |editor-last3=Versteegh |editor-first3=Lia}}
* {{Cite journal |last=Navruzov |first=Amir Ramazanovich |date=2024 |title=Иджтихад и таклид в деятельности дагестанских реформаторов первой трети XX в. – мнения «за» и «против» |trans-title=Ijtihad and Taklid in the Activities of Dagestani Reformers of the First Third of the 20th Сentury – Opinions &quot;for&quot; and &quot;against&quot; |url=https://cyberleninka.ru/article/n/idzhtihad-i-taklid-v-deyatelnosti-dagestanskih-reformatorov-pervoy-treti-xx-v-mneniya-za-i-protiv |journal=Islamovedenie |language=ru |volume=15 |issue=3 |pages=48–57 |doi=10.21779/2077-8155-2024-15-3-48-57 |issn=2077-8155 |eissn=2411-0302 |via=Cyberleninka |ref={{sfnRef|Navruzov 2024b}}}}
* {{Cite book |last=Marshall |first=Alex |url=https://www.routledge.com/The-Caucasus-Under-Soviet-Rule/Marshall/p/book/9780415625425 |title=The Caucasus Under Soviet Rule |publisher=[[Routledge]] |year=2010 |isbn=978-0-415-41012-0 |location=Oxford and New York City |pages=387}}
* {{Cite journal |last=Bobrovnikov |first=Vladimir |date=December 2010 |title=Waqf Endowments in Daghestani Village Communities: From the 1917 Revolution to the Collectivization |url=https://www.researchgate.net/publication/261937711 |journal=Die Welt des Islams |volume=50 |issue=3 |pages=477–502 |jstor=41105363 |issn=0043-2539 |eissn=1570-0607 |via=ResearchGate}}
* {{Cite web |title='Alī al-Ghumūqī |url=https://daghestan.hcommons.org/ali-al-ghumuqi/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207193338/https://daghestan.hcommons.org/ali-al-ghumuqi/ |archive-date=7 December 2022 |access-date=27 May 2025 |website=Digitising Dagestan's Manuscript Heritage: The Ghumuqi Project |ref={{sfnRef|daghestan.hcommons.org}}}}
{{refend}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>h2lk6dm95huzwbcq0tzjao39vs15wxt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181689</id>
      <parentid>6181682</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T07:09:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <origin>6181689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27546" sha1="qn1zwonuomyztn3outn8ifnmyu0gn49" xml:space="preserve">{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| name               = Ali al-G‘umuqiy
| native_name        = {{Qalin emas|{{Lang|ar|على بن عبد الحميد الغموقى|rtl=yes}}&lt;br /&gt;{{Lang|lbe|Аьли Къаяхъал}}}}
| title              = {{Plainlist|
* ''[[Ulamo|olim]]''
* ''[[Qozi|qozi]]''
}}
| birth_date         = {{Birth-date|1878}}
| birth_place        = [[Gaziqumux]], Dogʻiston ''viloyati'', Kavkaz noibi
| death_date         = {{Vafot sanasi|1943|12|21|df=yes}}
| death_place        = Georgiyevka, [[Qozog‘iston SSR]], [[Sovet Ittifoqi]]
| death_cause        = [[Qorin tifi|tif]]
| resting_place      = [[Ayagoʻz|Ayagoʻz]], [[Qozog‘iston]]
| education          = [[Al-Azhar universiteti]]
| religion           = [[Islom]]
| region             = [[Dogʻiston|Dogʻiston]]
| school             = [[Shofiʼiylik|shofi’iylik]]
| location           = Dogʻiston
| period             = 1905–1938
| movement           = [[islomiy modernizm]] ([[Jadidchilik|jadidchilik]])
| influences         = [[Muhammad Abdu (ilohiyotchi)|Muhammad Abdu]], [[Jamoliddin al-Afgʻoniy|Jamoliddin Afgʻoniy]], [[Muhammad Rashid Rido|Rashid Rizo]]
| influenced         = {{Tillararo havola|Abu Sufyan Akayev|ru|Акаев, Абусуфьян Акай-Кадиевич}}, [[Muhammad-Sa'id al-Avari]], {{Tillararo havola|Nazir ad-Durgeli|ru|Назир из Дургели}}, {{Tillararo havola|Said Gabiyev|ru|Габиев, Саид Ибрагимович}}, [[Jaloliddin Qorqmasov]], {{Tillararo havola|Najm al-Din Samursky|ru|Самурский, Нажмудин Панахович}}, [[Hamzat Tsadasa]]
}}
'''Ali ibn Abdulhamid al-Gʻumuqiy'''{{Efn|{{Lang-ar|على بن عبد الحميد الغموقى|rtl=yes}}; {{Lang-lbe|Аьли Къаяхъал|translit=Äli Q:aaˤqal}}}}{{Efn|Rus tilida {{Lang|ru|Али Каяев}} ({{Transl|ru|'''Ali Kayayev'''}}) yoki {{Lang|ru|Али ал-Гумуки}} ({{Transl|ru|Ali al-Gumuki}}) tarzida yoziladi.}} (1878 — 21-dekabr 1943) dogʻistonlik islomiy ilohiyotchi va qomusiy olim{{Sfn|Sartori &amp; Shikhaliev}} boʻlib, turli davrlarda sayohatchi, tarixchi, maʼrifatchi, jurnalist, siyosatchi, ''[[Ulamo|olim]]'', [[Qozi|qozi]] va etnograf sifatida faoliyat koʻrsatgan. Dogʻiston tarixidagi eng mashhur ziyolilardan biri boʻlgan al-Gʻumuqiy XX asr boshlarida mintaqadagi [[Jadidchilik|jadidchilik]] harakatining yetakchilaridan edi.

Zodagon oilada tugʻilgan al-Gʻumuqiy bir necha shayxlar qoʻlida tahsil olgach, ilmga qiziqishi ortgani sabab [[Astraxan]]ga sayohat qildi. Keyinchalik u Misrda joylashgan [[Al-Azhar universiteti]]da oʻqib, [[islomiy modernizm]] bilan yaqindan tanishdi. U 1908-yildagi [[Yosh turklar inqilobi]] chogʻida [[Usmoniylar davlati|Usmonli imperiyasi]]dan badargʻa qilinib, Dogʻistonga qaytdi va bu yerda ''Jaridat Dogʻistan'' ({{lang-ru|Джаридат Дагистан}}) gazetasining norasmiy muharriri sifatida ishladi hamda Shimoliy Kavkaz boʻylab jadidlar siyosatini yoyishni targʻib qildi. Al-Gʻumuqiy [[Rossiya inqilobi|Rus inqilobi]]ni qoʻllab-quvvatladi va Dogʻistonning dastlabki kommunistik rahbariyatiga (koʻpchiligi uning shogirdlari boʻlgan) muhim taʼsir koʻrsatdi. U [[Katta terror|Buyuk qatagʻon]] chogʻida shogirdlarining martabalaridan olinishi vaqtida hibsga olinib surgun qilindi va 1943-yilda tifdan vafot etdi.

== Yoshligi va taʼlimi ==
Ali ibn Abdulhamid al-Gʻumuqiy{{Sfn|Sartori &amp; Shikhaliev}} 1878-yilda Gʻozi Gʻumuq qishlogʻida, etnik [[laklar]]ning zodagon (''{{Tillararo havola|uzden|ru|уздени}}'') oilasida tugʻilgan{{Sfn|Caucasian Knot 2019}}. Al-Gʻumuqiylar oilasi oʻsha paytda qishloqdagi eng qadimiy mavjud oilalardan biri boʻlib, ular haqida ilk bor 1474-yilgi manbalarda tilga olingan. Alining otasi Dogʻiston janubida va Yelizavetpol guberniyasida faoliyat yuritgan qurolsoz boʻlib, 1884-yilda, Ali yetti yoshida, janjal vaqtidagi pichoqbozlik oqibatida halok boʻlgan. Otasining oʻlimidan soʻng Ali va uning akasi Ramazonni otasining singlisi Najavat tarbiyaladi. U oʻsha davrda odatdagidek Gʻozi Gʻumuq bosh masjidining [[Madrasa|madrasasi]]da tahsil oldi. Gʻozi Gʻumuqdagi oʻqishini tugatgach, al-Gʻumuqiy koʻchmanchi hayot kechirdi, butun Kavkaz va [[Usmoniylar davlati|Usmonli imperiyasi]] boʻylab bir necha madrasalarda oʻqidi. Bu davrda u arab tili, ''[[Tafsir|tafsir]]'' va [[Shofiʼiylik|shofi’iy mazhabi]]ning ''[[Fiqh|fiqh]]''i boʻyicha bilim oldi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=121}}.

Al-Gʻumuqiy Dogʻistondagi bir necha mashhur shayxlarning shogirdi boʻlgan, u taʼlim olgan shayxlarning aniq soni nomaʼlum. Sogʻratlik shayx Ali al-Gʻumuqiyni yaxshi koʻrgani va uning taʼlimida muhim rol oʻynagani maʼlum. Al-Gʻumuqiy besh yil davomida uning uyida yashab, shayxning shaxsiy kutubxonasidan toʻliq foydalanish imkoniga ega boʻlgan. Shayx Alining oʻqishini toʻliq qoʻllab-quvvatlagan. Uning ilk yirik asari — birinchi ustozi shayx Gʻoziy ibn Sayyid Husayn uchun tayyorlagan, {{Tillararo havola|Muhammad Tohir al-Qaraxiy|ru|Мухаммад Тахир аль-Карахи}}ning ''Dogʻiston qilichlarining porlashi Shomilning baʼzi janglarida'' asarining koʻchirib yozilgan nusxasi boʻlib, u 1899-yilda tugatilgan va [[Astraxan]]dagi ulamosi Abdulrahmon ibn Abdulvahhobga yetkazilgan. Abdulrahmon tez orada al-Gʻumuqiyni shahar madrasasida dars berish va tabiiy-ilmiy fanlarni oʻrganish uchun Astraxanga taklif qildi va al-Gʻumuqiy bu taklifni qabul qildi{{Sfn|Shikhaliev|Navruzov|2018|p=10}}.

=== Astraxandalik davri, Al-Azhardagi oʻqishlar ===
Al-Gʻumuqiy 1899-yilda, yigirma yoshida Astraxanga keldi{{Sfn|Shikhaliev|Navruzov|2018|p=10}}. Tarixchi Vladimir Bobrovnikov atamasida bu davr uning „Astraxan davri“{{Efn|{{Lang-ru|Астраханский период|translit=Astrakhansky period|link=no}}}} boʻlib, aynan shu davrda u Kavkazdagi islom tarixini oʻrganishni boshlaganligi sababli, keyingi faoliyati uchun asos boʻlib xizmat qildi. Al-Gʻumuqiyni oʻrta asrlarga qadar borib yetuvchi birlamchi manbalar qiziqtirar edi va u avvalgi ustozlarining kutubxonalarida unutilib yotgan bir necha manbalarni ommaga tanitdi. Shu davrda al-Gʻumuqiy atrofida sodiq shogirdlar guruhi shakllana boshladi, ularning koʻpchiligi (masalan, [[Muhammad-Said al-Avariy]]) keyinchalik oʻzlari ham olimlarga aylandilar{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=123}}.
[[File:Azhar University.jpg|thumb|left|Al-Gʻumuqiy 1905-yildan 1907 yoki 1908-yilgacha Misrdagi [[Al-Azhar universiteti]]da (suratda — 2018-yilgi holati) oʻqigan]]
1905-yilda al-Gʻumuqiy Astraxanni tark etib, oʻsha paytda Usmonli [[Misr Xadivligi|Misr xadivligi]] tarkibida boʻlgan [[Qohira]]ga, [[Al-Azhar universiteti]]da tahsilini davom ettirish uchun yoʻl oldi{{Sfn|DagPravda.ru 2013}}. Al-Gʻumuqiyning Al-Azhardagi faoliyati uning qoʻlyozmalari [[SSSRning qulashi|Sovet Ittifoqi parchalanganidan]] keyin topilguniga qadar bahsli boʻlib kelgan{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=124}}, mashhur rivoyatlardan biriga koʻra esa, u oʻz bilimi universitet dasturidan ustun boʻlgani uchun professor etib tayinlangani aytiladi{{Sfn|DagPravda.ru 2013}}.

Al-Gʻumuqiy kelgan paytda Misr islom olami Nahda va [[islomiy modernizm]]ning paydo boʻlishi tufayli jiddiy oʻzgarishlarni boshdan kechirayotgan edi. Misrlik modernistlar jamiyatni yanada rivojlantirish uchun Yevropa taʼlim modellarini qabul qilish zarur, deb hisoblagan Rossiyadagi musulmon ziyolilaridan farqli oʻlaroq, islomiy manbalar va ''fiqh'' asosida taʼlimni isloh qilish tarafdori boʻldilar{{Sfn|Navruzov 2024a|p=745}}. [[Qrim]] va [[Volga|Volga boʻyi]]dan farqli oʻlaroq, bu yerda islomiy modernizm avvalroq paydo boʻlgan Rossiya imperiyasining boshqa hududlaridan koʻra Shimoliy Kavkaz Usmonli imperiyasi va arab dunyosi bilan bevosita aloqalarga koʻproq ega edi, chunki oʻsha paytda bu mintaqaning umumiy tili arab tili boʻlgan; shu bois misrlik modernistlar gʻoyalari Shimoliy Kavkaz uchun boshqa islomiy modernizm shakllariga qaraganda jozibadorroq tuyuldi{{Sfn|Navruzov|2022|p=373}}.

Al-Gʻumuqiy 1907{{Sfn|Navruzov|2022|p=373}} yoki 1908-yilda ilmiy faoliyatini davom ettirish niyatida [[Konstantinopol]]ga ketish uchun Al-Azharni tark etdi. Biroq u tez orada [[Yosh turklar inqilobi]] tarafdoriga aylanib, sulton [[Abdulhamid II]] hukmronligini josuslik, tazyiq va qoʻrquvga asoslangan zolimona boshqaruv deb qoraladi. Bunga javoban Usmonli hukumati al-Gʻumuqiyni hibsga olib, bir oy qamoqda saqlagach, uni Rossiyaga badargʻa qildi{{Sfn|DagPravda.ru 2013}}. Keyinchalik sovet tarixshunosligi asossiz tarzda uni Yosh turk inqilobchisi Mizancı Murat bilan aloqasi uchun surgun qilingan deb daʼvo qildi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=125}}. Al-Gʻumuqiy Sovet Ittifoqi fuqarolari orasida Al-Azharni bitirgan soʻnggi kishilardan biri boʻldi{{Sfn|Gould|2016}} va Turkiya hamda Misrdagi tajribasi uning keyingi mafkuraviy va ilohiy qarashlariga kuchli taʼsir koʻrsatdi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=124}}.

== Jadidchilik harakati va Jaridat Dogʻiston ==
[[File:Jaridat Dagistan.jpg|thumb|''{{Tillararo havola|Jaridat Dogʻiston|ru|Джаридат Дагистан}}'' — al-Gʻumuqiy tez-tez maqola yozib turgan va ''de-fakto'' muharrir sifatida ishlagan gazeta]]
Al-Gʻumuqiy Dogʻistonga qaytgan vaqtga kelib, [[Jadidchilik|jadidchilik]] harakati oʻsib borayotgan edi. Jadidlar [[Muhammad]] va uning sahobalari targʻib etgan islomga qaytish bilan birga, Rossiya mustamlakachiligiga barham berish uchun Yevropa texnik yutuqlarini qabul qilishni yoqlab chiqdilar. Ular odatda madrasalarda arab tili oʻrniga mahalliy tilda dars oʻtish tizimini, shuningdek taʼlim jarayoniga partalar va doskalarni joriy etishni taklif qilar edilar{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=124}}.

Al-Gʻumuqiy boshqa koʻplab jadidlarga oʻxshash tarzda Dogʻistondagi taʼlim ahvoli uchun qashshoqlik, eʼtiborsizlik va arab tilini majburiy oʻqitishni ayblar edi. U murakkab arab grammatikasi va sintaksisini oʻrganish oʻquvchilarga oʻqishning boshidayoq majburiy qilinib, ularning oʻn yillar davomida arab tilini oʻrganishi kutilganini, ammo oʻqishdagi qiyinchiliklar sabab, oʻquvchilarning koʻplari oʻqishni tashlab ketishini qayd etgan. Al-Gʻumuqiy buning oʻrniga talabalarga avval ona tillarida sodda arab tili oʻrgatilishi, keyin esa arab grammatikasining murakkab qismlariga oʻtilishini taklif qildi. U madrasalar oʻquv dasturiga tabiiy-ilmiy fanlarni kiritishni yoqladi va mahalliy islom ilohiyotchilarini koʻp bora tanqid qildi{{Sfn|Kemper|2010|pp=75–76}}.

Al-Gʻumuqiyning taklif etgan islohotlari oʻsha paytda bahsli edi; konservativroq qarashdagi kishilar arab tilining ahamiyatini kamaytirish axloqiy inqiroz va islomning susayishiga olib keladi, deb hisobladilar{{Sfn|Kemper|2010|p=76}}. Boshqa, erkinroq fikrlaydigan olimlar esa, Rossiyaning boshqa qismlaridagi jadidlar namunasidan kelib chiqib, al-Gʻumuqiyning „misriy modeli“ islomni haddan tashqari qatʼiy talqin qilayotganini va Yevropa taʼlim yoʻnalishini yanada kengroq oʻzlashtirish lozimligini taʼkidladilar. Al-Gʻumuqiy atrofida sodiq izdoshlar guruhi shakllandi, ularga shayxlar Muhammad Aburrashid al-Qarakoniy, Mas’ud al-Muqoqiy, Muhammad Umariy al-Uqliy kirgan{{Sfn|Navruzov 2024a|p=745}}. 1908-yilda u [[Terek viloyati]]dagi {{Tillararo havola|Kyondelen|ru|Кёнделен}} qishlogʻida madrasa ochdi, soʻngra Dogʻistonning Temir-Xon-Shura (hozirgi [[Buynaksk]], 1913) va Gʻozi Gʻumuq (1918) qishloqlarida yana ikki madrasa tashkil etdi. Muallim sifatida al-Gʻumuqiy Shimoliy Kavkaz boʻylab talabalarni jalb qildi va Gʻozi Gʻumuq madrasasida faoliyat yuritgan paytda uning 300 nafar talabadan iborat jamoasi shakllangan{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=125}}. Al-Gʻumuqiyning birinchi kitobi — VIII–XIX asrlardagi Dogʻiston tarixiga bagʻishlangan ''al-Hikoyat al-Moziya'' — 1910-yilda [[Muhammad-Mirzo Mavrayev]] tomonidan nashr etildi va shu bilan ikki odam oʻrtasidagi umrbod siyosiy va ishbilarmonlik hamkorligi boshlandi{{Sfn|Shikhaliev|Navruzov|2018|p=16}}.

''{{Tillararo havola|Jaridat Dogʻiston|ru|Джаридат Дагистан}}'' ({{Lang-ar|جريدة داغستان|lit=Dog‘iston gazetasi|rtl=yes|link=no}}) gazetasi 1913-yil yanvar oyida Dogʻistondagi rus mustamlakachi maʼmuriyatining matbuot nashri sifatida faoliyat boshladi. Rossiya hukumati niyatlariga qaramay, gazeta tez orada gʻarbda [[Cherkesiya]]gacha boʻlgan hududdagi musulmon ziyolilari minbariga aylandi{{Sfn|Kemper|2010|p=75}}. Al-Gʻumuqiy ''Jaridat Dogʻiston''ning ''de-fakto'' muharriri edi{{Sfn|Navruzov 2024b|p=50}} va unda oʻz islohotchi qarashlarini muntazam himoya qilib bordi{{Sfn|Kemper|2010|p=75}}. U [[Shofiʼiylik|shofi’iy mazhabi]]ga mansublar orasida ''[[Ijtihod|ijtihod]]''ni qayta jonlantirishni qoʻllab-quvvatladi va gazeta orqali Shimoliy Kavkaz boʻylab jadidchilik gʻoyalarini targʻib qildi{{Sfn|Navruzov 2024b|p=50}}.

Bu davrda al-Gʻumuqiy, misrlik islomiy modernist [[Jamoliddin al-Afgʻoniy|Jamoliddin Afgʻoniy]] taʼsirida, ayollar aqliy jihatdan erkaklar bilan teng boʻlolmaydi va „erkaklar ayollarning qavvomidir (homiyidir)“ degan bayonot tez orada ilmiy tarzda isbotlanadi, degan fikrni ilgari surdi. Shu bilan birga, u erkaklar „ayollardan asir, qul va xizmatkor sifatida foydalangan va hanuz foydalanmoqda“ deb afsuslanar, usmonli feministlarini esa maqtardi{{Sfn|Navruzov|2022|pp=376–377}}. Dogʻistondagi koʻplab jadidlar singari, al-Gʻumuqiy ham taʼlimni isloh qilishda bolalarni tarbiyalovchi onalar sifatida ayollarning salmoqli hissa qoʻsha olishiga ishongan va 1916-yilda ayollarga tabiiy-ilmiy fanlarni oʻrgatish ijobiy hol ekanini yozgan{{Sfn|Navruzov|2022|pp=378}}.

Al-Gʻumuqiy [[Kavkaz urushlari|Kavkaz urushi]] va undan keyingi cherkes qirgʻinidan soʻng Kavkazni rus hukmronligidan ozod etish uchun qurolli kurash olib borishga qarshi chiqqani uchun ham oʻsha davr ziyolilari orasida bahsli shaxsga aylangan edi. U Muhammadning ham [[Hijrat|hijrat]]dan keyin jihod boshlab, „vaqtidan oldin“ jihod eʼlon qilish musulmonlarning behuda oʻlimiga olib kelardi, deganiga ishora qildi. U faqat Rossiyaning oʻzida boʻlib oʻtadigan inqilobgina mustamlakachilikka barham bera oladi, deb hisoblagan{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|pp=128–130}}.

== Inqilob va sovet hukmronligi ==
[[File:No-nb bldsa 6d215 Самурский и Коркмасов.jpg|thumb|{{Tillararo havola|Najmiddin Samurskiy|ru|Самурский, Нажмудин Панахович}} va [[Jaloliddin Qoʻrqmasov]] — [[Dog‘iston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]]ning ilk rahbarlaridan boʻlib, ikkalasi ham al-Gʻumuqiyning shogirdlari va uning jadidchilik gʻoyalaridan taʼsirlanganlar]]
Al-Gʻumuqiy boshqa koʻpgina musulmonlar singari [[Fevral inqilobi]]ni qoʻllab-quvvatladi va ''Jaridat Dogʻiston''da shunday yozgan{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=130}}:
{{Blockquote|Agar biz taqdirimizni o‘zimiz hal qilish uchun harakat qilmasak, uyqudan uyg‘onmasak, unda boshqalar taqdirimizni xohlaganlaricha hal qila boshlaydilar va bizni qoramoldek tutib, istagan ishlarini qiladilar. Bundan esa erkinlik emas, balki avtokratik tuzum paydo bo‘ladi.}}
Inqilob vaqtida al-Gʻumuqiy ''[[Ulamo|olim]]'' sifatida etirof etilar edi{{Sfn|Marshall|2010|p=31}}. Shimoliy Kavkaz togʻliklari Respublikasi Rossiyadan mustaqillikka erishgach, u Dogʻiston viloyat qoʻmitasiga saylovlarda muvaffaqiyat qozondi va 1918-yil yanvarida viloyatning Ijroiya qoʻmitasiga ham saylandi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=132}}. Bu orada [[Rossiyada fuqarolar urushi|Rossiya fuqarolar urushi]] Shimoliy Kavkazga kirib kelayotgan edi. Ullu-biy Buynakskiyning Port-Petrovskiy (hozirgi [[Mahachqalʼa]]) shahridagi soveti [[Qizil gvardiya]] qismlarini tuzib, mahalliy burjuaziyani taʼqib qila boshladi, shu paytda esa Gotsolik Najmuddin mahalliy musulmonlar orasida nufuzli unvon hisoblangan {{Tillararo havola|Dog‘iston va Checheniston imomi|ru|Имам Дагестана и Чечни}} deb eʼlon qilinishga harakat qildi. Al-Gʻumuqiy kommunistlar [[Jaloliddin Qoʻrqmasov]] va {{Tillararo havola|Mahach Dahadayev|ru|Дахадаев, Магомед-Али}} bilan birgalikda Najmuddinning urinishlarini noqonuniy va asossiz, deb qoraladi{{Sfn|Marshall|2010|pp=81–82}}.

Al-Gʻumuqiy 1918-yil martida {{Tillararo havola|Birinchi Port-Petrovskiy jangi|ru|Взятие Петровска (март 1918)}} chogʻida ''Jaridat Dogʻiston'' tahririyatini yopdi va Dogʻiston poytaxti Temir-Xon-Shuradan Gʻozi Gʻumuqga qochib ketdi. Qochgach, al-Gʻumuqiy ilmiy hamjamiyatda faol boʻlib qolgan holda mintaqaning taniqli olimlari bilan aloqalarini saqlab qoldi{{Sfn|Shikhaliev|Navruzov|2018|p=24}}. {{Tillararo havola|Oq gvardiyachilarning Dog‘istonga bostirib kirishi|ru|Наступление ВСЮР в Дагестане}} va undan keyingi {{Tillararo havola|1919–1920-yillardagi Shimoliy Kavkaz qo‘zg‘oloni|ru|Антиденикинское восстание в Дагестане (август 1919 — март 1920)}} uni siyosatdan deyarli chekinishga undadi va u 1918-yildan Gʻozi Gʻumuqdagi shariat sudida [[Qozi|qozi]] boʻlib xizmat qildi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=132}}.

Hech qanday lavozim egallamagan boʻlsa-da, al-Gʻumuqiy boshqa jadidlar kabi Dogʻistondagi dastlabki kommunistik rahbariyatga katta taʼsir koʻrsatdi. Uning madrasalari tarixchi Aleks Marshall taʼriflaganidek, „butun bir avlod“ kommunist siyosatchilarning taʼlim manbai boʻlgan{{Sfn|Marshall|2010|p=32}}, ''avqof'' haqidagi asarlari esa [[Dog‘iston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]]ning birinchi hukumat rahbari {{Tillararo havola|Najm al-Din Samursky|ru|Самурский, Нажмудин Панахович}}ga kuchli taʼsir koʻrsatdi. Al-Gʻumuqiyning ''vaqf'' mablagʻlari taʼlimni moliyalashtirishga sarflanishi kerak, degan qarashlari Samurskiyning islom ruhoniyligini mahalliy qoʻzgʻolonlarsiz asta-sekin kamaytirish va oxir-oqibat tugatish loyihasida [[Sergey Yesenin]]ning infratuzilmani „poʻlat klizma“ yoʻli bilan yangilash haqidagi tashviqoti bilan qoʻshib yuborildi{{Sfn|Bobrovnikov|2010|p=492}}.

Al-Gʻumuqiy 1920-yillar davomida kommunist elita orasida yuqori obroʻga ega boʻlib qoldi. Dogʻiston maorif xalq komissari {{Tillararo havola|Alibek Taxo-Godi|ru|Тахо-Годи, Алибек Алибекович}} undan 1919–1920-yillardagi qoʻzgʻolon haqida kitob yozishni buyurdi. Al-Gʻumuqiy tez orada bir necha jildlik asar ustida ishlay boshladi, biroq 1929-yil noyabrida belgilangan muddat tugashi sababli asar tugallanmay qoldi. [[Iosif Stalin]] hukumati tez orada jadidlarni taʼqib eta boshladi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|pp=132–133}} va 1930{{Sfn|Marshall|2010|p=32}} yoki 1931{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=133}}-yilda al-Gʻumuqiy hibsga olinib, [[Chelyabinsk]]ga besh yillik ichki surgunga hukm qilindi. Keyinroq u [[Voronej]]ga koʻchirildi va 1934-yilda sobiq shogirdi{{Sfn|Marshall|2010|p=32}} Qoʻrqmasov (oʻsha vaqtda [[Dog‘iston viloyat qo‘mitasi VKP(b)]]ning kotibi) aralashuvi bilan ozod qilindi. Ozodlikka chiqqach, al-Gʻumuqiy etnografiyaga oʻtdi va Dogʻiston Milliy madaniyatlar ilmiy-tadqiqot institutida ishladi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=133}}.

=== Surgun va oʻlimi ===
[[Katta terror|Buyuk qatagʻon]] chogʻida, 1938-yilda al-Gʻumuqiy Qoʻrqmasov (keyinchalik qatl etilgan) bilan shaxsiy aloqalari va Turkiya foydasiga josuslik qilayotgani haqidagi daʼvolar asosida qayta hibsga olindi{{Sfn|Kemper|2010|p=78}}. Hibsga olinishi arafasida al-Gʻumuqiy koʻp sonli qoʻlyozmalaridan iborat katta kutubxonasini bir bochkaga yashirib, rafiqasi Aishatga ularni sovet maxfiy politsiyasidan bekitishni tayinladi. U qoʻlyozmalar haqida oʻgʻillari Abdulmajidga aytishini soʻradi, biroq Aishat, agar oilaning bunday katta qoʻlyozmalar toʻplamiga ega ekani fosh boʻlsa, Abdulmajidni [[Gulag|GULAG]]ga yuborishlari mumkinligidan qoʻrqib, buning oʻrniga qizi Najavatga aytishga qaror qildi{{Sfn|Gould|2016}}.

Al-Gʻumuqiy [[Qozogʻiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Qozogʻiston SSR]]dagi Georgiyevka qishlogʻiga (hozirgi [[Semey]], Qozogʻiston tarkibida) surgun qilindi. U taʼqibga qaramay sovet tizimi va hukumatiga ishonchini saqlab qoldi va [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] chogʻida harbiy xizmatga chaqirilgan mahalliy yigitga „Xafa boʻlma, oʻgʻlim, biz baribir gʻalaba qilamiz“, degan edi. U surgun paytida ham qogʻoz boʻlaklariga qoʻlyozmalar yozishda davom etdi. Qozogʻistonda yashar ekan, u [[Qorin tifi|tif]] bilan kasallandi va 1943-yil 21 dekabrda vafot etdi{{Sfn|DagPravda.ru 2013}}. U 1981-yil 17-noyabrda rasman barcha ayblovlardan oqlanib, reabilitatsiya qilindi{{Sfn|daghestan.hcommons.org}}.

== Izohlar ==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot;/&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
{{refbegin}}
* {{Cite web |last1=Sartori |first1=Paolo |last2=Shikhaliev |first2=Shamil |title=Probing the Horizons of a Daghestani Polymath: ʿAlī al-Ghumūqī and His Library (1878-1943) |url=https://www.oeaw.ac.at/en/ifi/forschung/kultur-und-sozialgeschichte-der-moderne/probing-the-horizons-of-a-daghestani-polymath-%CA%BFali-al-ghumuqi-and-his-library-1878-1943 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250115033311/https://www.oeaw.ac.at/en/ifi/forschung/kultur-und-sozialgeschichte-der-moderne/probing-the-horizons-of-a-daghestani-polymath-%CA%BFali-al-ghumuqi-and-his-library-1878-1943 |archive-date=15 January 2025 |access-date=27 May 2025 |website=[[Austrian Academy of Sciences]] |ref={{sfnRef|Sartori &amp; Shikhaliev}}}}
* {{Cite news |date=9 February 2019 |title=Каяев Али |trans-title=Kayayev, Ali |url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/18457 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241114210015/https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/18457/ |archive-date=14 November 2024 |access-date=27 May 2025 |work=[[Caucasian Knot]] |language=ru |ref={{sfnRef|Caucasian Knot 2019}}}}
* {{Cite journal |last1=Bobrovnikov |first1=Vladimir O. |last2=Kayaev |first2=Miqdad I. |date=2020 |title='Али ал-Гумуки (Каяев) как историк мусульманский народов Кавказа |trans-title=‘Ali al-Ghumuqi (Kayaev) as the Historian of Caucasus Muslim Peoples |url=https://islamjournal.idmedina.ru/jour/article/view/799/500 |journal=Islam in the Modern World |language=ru |volume=16 |issue=3 |pages=119–143 |doi=10.22311/2074-1529-2020-16-3-119-143 |issn=2074-1529 |eissn=2618-7221 }}
* {{Cite book |last1=Shikhaliev |first1=Sh. Sh. |title=Из истории жизни и творчества Али Каяева и Сайфулла-кади Башларова: документы и материалы |last2=Navruzov |first2=A. R. |publisher=Institute of History, Archaeology and Ethnography, DNTs RAN |year=2018 |isbn=978-5-00128-048-4 |location=Makhachkala |pages=202 |language=ru |trans-title=From the histories of the lives and works of Ali Kayayev and Sayfulla-qadi Bashlarov: Documents and Materials}}
* {{Cite news |date=29 November 2013 |title=Али Каяев (Замир Али) |trans-title=Ali Kayayev (Zamir Ali) |url=https://dagpravda.ru/obshestvo/ali-kayaev-zamir-ali/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240327074753/https://dagpravda.ru/obshestvo/ali-kayaev-zamir-ali/ |archive-date=27 March 2024 |access-date=27 May 2025 |work=DagPravda.ru |language=ru |ref={{sfnRef|DagPravda.ru 2013}}}}
* {{Cite journal |last=Navruzov |first=Amir R. |date=2024 |title=Дагестанское мусульманское реформаторство первой трети XX в. |trans-title=Dagestani Muslim Reformism of the First Third of the 20th Century |url=https://www.orientalistica.com/articles/3778/220237 |journal=Orientalistica |language=ru |volume=7 |issue=4–5 |pages=743–757 |doi=10.31696/2618-7043-2024-7-4-5-743-757 |issn=2618-7043 |eissn=2687-0738 |ref={{sfnRef|Navruzov 2024a}}|doi-access=free }}
* {{Cite journal |last=Navruzov |first=Amir Ramazanovich |date=2022 |title=Мусульманские просветители Дагестана первой трети XX века и «женский вопрос» (по материалам газеты «Джаридат Дагистан» (1913–1918) |trans-title=Muslim educators of Dagestan and the &quot;women's issue&quot; (on the materials of &quot;Jaridat Dagistan&quot; newspaper, 1913–1918) |url=https://cyberleninka.ru/article/n/musulmanskie-prosvetiteli-dagestana-pervoy-treti-xx-veka-i-zhenskiy-vopros-po-materialam-gazety-dzharidat-dagistan-1913-1918 |journal=History, Archeology and Ethnography of the Caucasus |language=ru |volume=18 |issue=2 |pages=371–387 |doi=10.32653/CH182371-387 |issn=2618-6772 |via=Cyberleninka|doi-access=free }}
* {{Cite web |last=Gould |first=Rebecca |author-link=Rebecca Gould |date=2016 |title=Digitising Dagestan's Manuscript Heritage: Manuscripts from the Library of 'Alī al-Ghumūqī (1878-1943) (EAP957) |url=https://eap.bl.uk/project/EAP957 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109144716/https://eap.bl.uk/project/EAP957 |archive-date=9 November 2024 |access-date=27 May 2025 |website=[[British Library]] |doi=10.15130/EAP957}}
* {{Cite book |last=Kemper |first=Michael |url=https://books.google.com/books?id=ifHj0xaf7hMC |title=Exploring the Caucasus in the 21st Century: Essays on Culture, History and Politics in a Dynamic Context |publisher=Pallas Publications |year=2010 |isbn=978-90-8964-183-0 |editor-last=Companjen |editor-first=Françoise |location=Amsterdam |pages=63–89 |chapter=An Island of Classical Arabic in the Caucasus: Dagestan |editor-last2=Marácz |editor-first2=László |editor-last3=Versteegh |editor-first3=Lia}}
* {{Cite journal |last=Navruzov |first=Amir Ramazanovich |date=2024 |title=Иджтихад и таклид в деятельности дагестанских реформаторов первой трети XX в. – мнения «за» и «против» |trans-title=Ijtihad and Taklid in the Activities of Dagestani Reformers of the First Third of the 20th Сentury – Opinions &quot;for&quot; and &quot;against&quot; |url=https://cyberleninka.ru/article/n/idzhtihad-i-taklid-v-deyatelnosti-dagestanskih-reformatorov-pervoy-treti-xx-v-mneniya-za-i-protiv |journal=Islamovedenie |language=ru |volume=15 |issue=3 |pages=48–57 |doi=10.21779/2077-8155-2024-15-3-48-57 |issn=2077-8155 |eissn=2411-0302 |via=Cyberleninka |ref={{sfnRef|Navruzov 2024b}}}}
* {{Cite book |last=Marshall |first=Alex |url=https://www.routledge.com/The-Caucasus-Under-Soviet-Rule/Marshall/p/book/9780415625425 |title=The Caucasus Under Soviet Rule |publisher=[[Routledge]] |year=2010 |isbn=978-0-415-41012-0 |location=Oxford and New York City |pages=387}}
* {{Cite journal |last=Bobrovnikov |first=Vladimir |date=December 2010 |title=Waqf Endowments in Daghestani Village Communities: From the 1917 Revolution to the Collectivization |url=https://www.researchgate.net/publication/261937711 |journal=Die Welt des Islams |volume=50 |issue=3 |pages=477–502 |jstor=41105363 |issn=0043-2539 |eissn=1570-0607 |via=ResearchGate}}
* {{Cite web |title='Alī al-Ghumūqī |url=https://daghestan.hcommons.org/ali-al-ghumuqi/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207193338/https://daghestan.hcommons.org/ali-al-ghumuqi/ |archive-date=7 December 2022 |access-date=27 May 2025 |website=Digitising Dagestan's Manuscript Heritage: The Ghumuqi Project |ref={{sfnRef|daghestan.hcommons.org}}}}
{{refend}}

{{Tashqi_havolalar}}</text>
      <sha1>qn1zwonuomyztn3outn8ifnmyu0gn49</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181702</id>
      <parentid>6181689</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:27:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:Jadidlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6181702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27567" sha1="nkro6djgnumgl5z3rmrf7w67r1b998t" xml:space="preserve">{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| name               = Ali al-G‘umuqiy
| native_name        = {{Qalin emas|{{Lang|ar|على بن عبد الحميد الغموقى|rtl=yes}}&lt;br /&gt;{{Lang|lbe|Аьли Къаяхъал}}}}
| title              = {{Plainlist|
* ''[[Ulamo|olim]]''
* ''[[Qozi|qozi]]''
}}
| birth_date         = {{Birth-date|1878}}
| birth_place        = [[Gaziqumux]], Dogʻiston ''viloyati'', Kavkaz noibi
| death_date         = {{Vafot sanasi|1943|12|21|df=yes}}
| death_place        = Georgiyevka, [[Qozog‘iston SSR]], [[Sovet Ittifoqi]]
| death_cause        = [[Qorin tifi|tif]]
| resting_place      = [[Ayagoʻz|Ayagoʻz]], [[Qozog‘iston]]
| education          = [[Al-Azhar universiteti]]
| religion           = [[Islom]]
| region             = [[Dogʻiston|Dogʻiston]]
| school             = [[Shofiʼiylik|shofi’iylik]]
| location           = Dogʻiston
| period             = 1905–1938
| movement           = [[islomiy modernizm]] ([[Jadidchilik|jadidchilik]])
| influences         = [[Muhammad Abdu (ilohiyotchi)|Muhammad Abdu]], [[Jamoliddin al-Afgʻoniy|Jamoliddin Afgʻoniy]], [[Muhammad Rashid Rido|Rashid Rizo]]
| influenced         = {{Tillararo havola|Abu Sufyan Akayev|ru|Акаев, Абусуфьян Акай-Кадиевич}}, [[Muhammad-Sa'id al-Avari]], {{Tillararo havola|Nazir ad-Durgeli|ru|Назир из Дургели}}, {{Tillararo havola|Said Gabiyev|ru|Габиев, Саид Ибрагимович}}, [[Jaloliddin Qorqmasov]], {{Tillararo havola|Najm al-Din Samursky|ru|Самурский, Нажмудин Панахович}}, [[Hamzat Tsadasa]]
}}
'''Ali ibn Abdulhamid al-Gʻumuqiy'''{{Efn|{{Lang-ar|على بن عبد الحميد الغموقى|rtl=yes}}; {{Lang-lbe|Аьли Къаяхъал|translit=Äli Q:aaˤqal}}}}{{Efn|Rus tilida {{Lang|ru|Али Каяев}} ({{Transl|ru|'''Ali Kayayev'''}}) yoki {{Lang|ru|Али ал-Гумуки}} ({{Transl|ru|Ali al-Gumuki}}) tarzida yoziladi.}} (1878 — 21-dekabr 1943) dogʻistonlik islomiy ilohiyotchi va qomusiy olim{{Sfn|Sartori &amp; Shikhaliev}} boʻlib, turli davrlarda sayohatchi, tarixchi, maʼrifatchi, jurnalist, siyosatchi, ''[[Ulamo|olim]]'', [[Qozi|qozi]] va etnograf sifatida faoliyat koʻrsatgan. Dogʻiston tarixidagi eng mashhur ziyolilardan biri boʻlgan al-Gʻumuqiy XX asr boshlarida mintaqadagi [[Jadidchilik|jadidchilik]] harakatining yetakchilaridan edi.

Zodagon oilada tugʻilgan al-Gʻumuqiy bir necha shayxlar qoʻlida tahsil olgach, ilmga qiziqishi ortgani sabab [[Astraxan]]ga sayohat qildi. Keyinchalik u Misrda joylashgan [[Al-Azhar universiteti]]da oʻqib, [[islomiy modernizm]] bilan yaqindan tanishdi. U 1908-yildagi [[Yosh turklar inqilobi]] chogʻida [[Usmoniylar davlati|Usmonli imperiyasi]]dan badargʻa qilinib, Dogʻistonga qaytdi va bu yerda ''Jaridat Dogʻistan'' ({{lang-ru|Джаридат Дагистан}}) gazetasining norasmiy muharriri sifatida ishladi hamda Shimoliy Kavkaz boʻylab jadidlar siyosatini yoyishni targʻib qildi. Al-Gʻumuqiy [[Rossiya inqilobi|Rus inqilobi]]ni qoʻllab-quvvatladi va Dogʻistonning dastlabki kommunistik rahbariyatiga (koʻpchiligi uning shogirdlari boʻlgan) muhim taʼsir koʻrsatdi. U [[Katta terror|Buyuk qatagʻon]] chogʻida shogirdlarining martabalaridan olinishi vaqtida hibsga olinib surgun qilindi va 1943-yilda tifdan vafot etdi.

== Yoshligi va taʼlimi ==
Ali ibn Abdulhamid al-Gʻumuqiy{{Sfn|Sartori &amp; Shikhaliev}} 1878-yilda Gʻozi Gʻumuq qishlogʻida, etnik [[laklar]]ning zodagon (''{{Tillararo havola|uzden|ru|уздени}}'') oilasida tugʻilgan{{Sfn|Caucasian Knot 2019}}. Al-Gʻumuqiylar oilasi oʻsha paytda qishloqdagi eng qadimiy mavjud oilalardan biri boʻlib, ular haqida ilk bor 1474-yilgi manbalarda tilga olingan. Alining otasi Dogʻiston janubida va Yelizavetpol guberniyasida faoliyat yuritgan qurolsoz boʻlib, 1884-yilda, Ali yetti yoshida, janjal vaqtidagi pichoqbozlik oqibatida halok boʻlgan. Otasining oʻlimidan soʻng Ali va uning akasi Ramazonni otasining singlisi Najavat tarbiyaladi. U oʻsha davrda odatdagidek Gʻozi Gʻumuq bosh masjidining [[Madrasa|madrasasi]]da tahsil oldi. Gʻozi Gʻumuqdagi oʻqishini tugatgach, al-Gʻumuqiy koʻchmanchi hayot kechirdi, butun Kavkaz va [[Usmoniylar davlati|Usmonli imperiyasi]] boʻylab bir necha madrasalarda oʻqidi. Bu davrda u arab tili, ''[[Tafsir|tafsir]]'' va [[Shofiʼiylik|shofi’iy mazhabi]]ning ''[[Fiqh|fiqh]]''i boʻyicha bilim oldi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=121}}.

Al-Gʻumuqiy Dogʻistondagi bir necha mashhur shayxlarning shogirdi boʻlgan, u taʼlim olgan shayxlarning aniq soni nomaʼlum. Sogʻratlik shayx Ali al-Gʻumuqiyni yaxshi koʻrgani va uning taʼlimida muhim rol oʻynagani maʼlum. Al-Gʻumuqiy besh yil davomida uning uyida yashab, shayxning shaxsiy kutubxonasidan toʻliq foydalanish imkoniga ega boʻlgan. Shayx Alining oʻqishini toʻliq qoʻllab-quvvatlagan. Uning ilk yirik asari — birinchi ustozi shayx Gʻoziy ibn Sayyid Husayn uchun tayyorlagan, {{Tillararo havola|Muhammad Tohir al-Qaraxiy|ru|Мухаммад Тахир аль-Карахи}}ning ''Dogʻiston qilichlarining porlashi Shomilning baʼzi janglarida'' asarining koʻchirib yozilgan nusxasi boʻlib, u 1899-yilda tugatilgan va [[Astraxan]]dagi ulamosi Abdulrahmon ibn Abdulvahhobga yetkazilgan. Abdulrahmon tez orada al-Gʻumuqiyni shahar madrasasida dars berish va tabiiy-ilmiy fanlarni oʻrganish uchun Astraxanga taklif qildi va al-Gʻumuqiy bu taklifni qabul qildi{{Sfn|Shikhaliev|Navruzov|2018|p=10}}.

=== Astraxandalik davri, Al-Azhardagi oʻqishlar ===
Al-Gʻumuqiy 1899-yilda, yigirma yoshida Astraxanga keldi{{Sfn|Shikhaliev|Navruzov|2018|p=10}}. Tarixchi Vladimir Bobrovnikov atamasida bu davr uning „Astraxan davri“{{Efn|{{Lang-ru|Астраханский период|translit=Astrakhansky period|link=no}}}} boʻlib, aynan shu davrda u Kavkazdagi islom tarixini oʻrganishni boshlaganligi sababli, keyingi faoliyati uchun asos boʻlib xizmat qildi. Al-Gʻumuqiyni oʻrta asrlarga qadar borib yetuvchi birlamchi manbalar qiziqtirar edi va u avvalgi ustozlarining kutubxonalarida unutilib yotgan bir necha manbalarni ommaga tanitdi. Shu davrda al-Gʻumuqiy atrofida sodiq shogirdlar guruhi shakllana boshladi, ularning koʻpchiligi (masalan, [[Muhammad-Said al-Avariy]]) keyinchalik oʻzlari ham olimlarga aylandilar{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=123}}.
[[File:Azhar University.jpg|thumb|left|Al-Gʻumuqiy 1905-yildan 1907 yoki 1908-yilgacha Misrdagi [[Al-Azhar universiteti]]da (suratda — 2018-yilgi holati) oʻqigan]]
1905-yilda al-Gʻumuqiy Astraxanni tark etib, oʻsha paytda Usmonli [[Misr Xadivligi|Misr xadivligi]] tarkibida boʻlgan [[Qohira]]ga, [[Al-Azhar universiteti]]da tahsilini davom ettirish uchun yoʻl oldi{{Sfn|DagPravda.ru 2013}}. Al-Gʻumuqiyning Al-Azhardagi faoliyati uning qoʻlyozmalari [[SSSRning qulashi|Sovet Ittifoqi parchalanganidan]] keyin topilguniga qadar bahsli boʻlib kelgan{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=124}}, mashhur rivoyatlardan biriga koʻra esa, u oʻz bilimi universitet dasturidan ustun boʻlgani uchun professor etib tayinlangani aytiladi{{Sfn|DagPravda.ru 2013}}.

Al-Gʻumuqiy kelgan paytda Misr islom olami Nahda va [[islomiy modernizm]]ning paydo boʻlishi tufayli jiddiy oʻzgarishlarni boshdan kechirayotgan edi. Misrlik modernistlar jamiyatni yanada rivojlantirish uchun Yevropa taʼlim modellarini qabul qilish zarur, deb hisoblagan Rossiyadagi musulmon ziyolilaridan farqli oʻlaroq, islomiy manbalar va ''fiqh'' asosida taʼlimni isloh qilish tarafdori boʻldilar{{Sfn|Navruzov 2024a|p=745}}. [[Qrim]] va [[Volga|Volga boʻyi]]dan farqli oʻlaroq, bu yerda islomiy modernizm avvalroq paydo boʻlgan Rossiya imperiyasining boshqa hududlaridan koʻra Shimoliy Kavkaz Usmonli imperiyasi va arab dunyosi bilan bevosita aloqalarga koʻproq ega edi, chunki oʻsha paytda bu mintaqaning umumiy tili arab tili boʻlgan; shu bois misrlik modernistlar gʻoyalari Shimoliy Kavkaz uchun boshqa islomiy modernizm shakllariga qaraganda jozibadorroq tuyuldi{{Sfn|Navruzov|2022|p=373}}.

Al-Gʻumuqiy 1907{{Sfn|Navruzov|2022|p=373}} yoki 1908-yilda ilmiy faoliyatini davom ettirish niyatida [[Konstantinopol]]ga ketish uchun Al-Azharni tark etdi. Biroq u tez orada [[Yosh turklar inqilobi]] tarafdoriga aylanib, sulton [[Abdulhamid II]] hukmronligini josuslik, tazyiq va qoʻrquvga asoslangan zolimona boshqaruv deb qoraladi. Bunga javoban Usmonli hukumati al-Gʻumuqiyni hibsga olib, bir oy qamoqda saqlagach, uni Rossiyaga badargʻa qildi{{Sfn|DagPravda.ru 2013}}. Keyinchalik sovet tarixshunosligi asossiz tarzda uni Yosh turk inqilobchisi Mizancı Murat bilan aloqasi uchun surgun qilingan deb daʼvo qildi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=125}}. Al-Gʻumuqiy Sovet Ittifoqi fuqarolari orasida Al-Azharni bitirgan soʻnggi kishilardan biri boʻldi{{Sfn|Gould|2016}} va Turkiya hamda Misrdagi tajribasi uning keyingi mafkuraviy va ilohiy qarashlariga kuchli taʼsir koʻrsatdi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=124}}.

== Jadidchilik harakati va Jaridat Dogʻiston ==
[[File:Jaridat Dagistan.jpg|thumb|''{{Tillararo havola|Jaridat Dogʻiston|ru|Джаридат Дагистан}}'' — al-Gʻumuqiy tez-tez maqola yozib turgan va ''de-fakto'' muharrir sifatida ishlagan gazeta]]
Al-Gʻumuqiy Dogʻistonga qaytgan vaqtga kelib, [[Jadidchilik|jadidchilik]] harakati oʻsib borayotgan edi. Jadidlar [[Muhammad]] va uning sahobalari targʻib etgan islomga qaytish bilan birga, Rossiya mustamlakachiligiga barham berish uchun Yevropa texnik yutuqlarini qabul qilishni yoqlab chiqdilar. Ular odatda madrasalarda arab tili oʻrniga mahalliy tilda dars oʻtish tizimini, shuningdek taʼlim jarayoniga partalar va doskalarni joriy etishni taklif qilar edilar{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=124}}.

Al-Gʻumuqiy boshqa koʻplab jadidlarga oʻxshash tarzda Dogʻistondagi taʼlim ahvoli uchun qashshoqlik, eʼtiborsizlik va arab tilini majburiy oʻqitishni ayblar edi. U murakkab arab grammatikasi va sintaksisini oʻrganish oʻquvchilarga oʻqishning boshidayoq majburiy qilinib, ularning oʻn yillar davomida arab tilini oʻrganishi kutilganini, ammo oʻqishdagi qiyinchiliklar sabab, oʻquvchilarning koʻplari oʻqishni tashlab ketishini qayd etgan. Al-Gʻumuqiy buning oʻrniga talabalarga avval ona tillarida sodda arab tili oʻrgatilishi, keyin esa arab grammatikasining murakkab qismlariga oʻtilishini taklif qildi. U madrasalar oʻquv dasturiga tabiiy-ilmiy fanlarni kiritishni yoqladi va mahalliy islom ilohiyotchilarini koʻp bora tanqid qildi{{Sfn|Kemper|2010|pp=75–76}}.

Al-Gʻumuqiyning taklif etgan islohotlari oʻsha paytda bahsli edi; konservativroq qarashdagi kishilar arab tilining ahamiyatini kamaytirish axloqiy inqiroz va islomning susayishiga olib keladi, deb hisobladilar{{Sfn|Kemper|2010|p=76}}. Boshqa, erkinroq fikrlaydigan olimlar esa, Rossiyaning boshqa qismlaridagi jadidlar namunasidan kelib chiqib, al-Gʻumuqiyning „misriy modeli“ islomni haddan tashqari qatʼiy talqin qilayotganini va Yevropa taʼlim yoʻnalishini yanada kengroq oʻzlashtirish lozimligini taʼkidladilar. Al-Gʻumuqiy atrofida sodiq izdoshlar guruhi shakllandi, ularga shayxlar Muhammad Aburrashid al-Qarakoniy, Mas’ud al-Muqoqiy, Muhammad Umariy al-Uqliy kirgan{{Sfn|Navruzov 2024a|p=745}}. 1908-yilda u [[Terek viloyati]]dagi {{Tillararo havola|Kyondelen|ru|Кёнделен}} qishlogʻida madrasa ochdi, soʻngra Dogʻistonning Temir-Xon-Shura (hozirgi [[Buynaksk]], 1913) va Gʻozi Gʻumuq (1918) qishloqlarida yana ikki madrasa tashkil etdi. Muallim sifatida al-Gʻumuqiy Shimoliy Kavkaz boʻylab talabalarni jalb qildi va Gʻozi Gʻumuq madrasasida faoliyat yuritgan paytda uning 300 nafar talabadan iborat jamoasi shakllangan{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=125}}. Al-Gʻumuqiyning birinchi kitobi — VIII–XIX asrlardagi Dogʻiston tarixiga bagʻishlangan ''al-Hikoyat al-Moziya'' — 1910-yilda [[Muhammad-Mirzo Mavrayev]] tomonidan nashr etildi va shu bilan ikki odam oʻrtasidagi umrbod siyosiy va ishbilarmonlik hamkorligi boshlandi{{Sfn|Shikhaliev|Navruzov|2018|p=16}}.

''{{Tillararo havola|Jaridat Dogʻiston|ru|Джаридат Дагистан}}'' ({{Lang-ar|جريدة داغستان|lit=Dog‘iston gazetasi|rtl=yes|link=no}}) gazetasi 1913-yil yanvar oyida Dogʻistondagi rus mustamlakachi maʼmuriyatining matbuot nashri sifatida faoliyat boshladi. Rossiya hukumati niyatlariga qaramay, gazeta tez orada gʻarbda [[Cherkesiya]]gacha boʻlgan hududdagi musulmon ziyolilari minbariga aylandi{{Sfn|Kemper|2010|p=75}}. Al-Gʻumuqiy ''Jaridat Dogʻiston''ning ''de-fakto'' muharriri edi{{Sfn|Navruzov 2024b|p=50}} va unda oʻz islohotchi qarashlarini muntazam himoya qilib bordi{{Sfn|Kemper|2010|p=75}}. U [[Shofiʼiylik|shofi’iy mazhabi]]ga mansublar orasida ''[[Ijtihod|ijtihod]]''ni qayta jonlantirishni qoʻllab-quvvatladi va gazeta orqali Shimoliy Kavkaz boʻylab jadidchilik gʻoyalarini targʻib qildi{{Sfn|Navruzov 2024b|p=50}}.

Bu davrda al-Gʻumuqiy, misrlik islomiy modernist [[Jamoliddin al-Afgʻoniy|Jamoliddin Afgʻoniy]] taʼsirida, ayollar aqliy jihatdan erkaklar bilan teng boʻlolmaydi va „erkaklar ayollarning qavvomidir (homiyidir)“ degan bayonot tez orada ilmiy tarzda isbotlanadi, degan fikrni ilgari surdi. Shu bilan birga, u erkaklar „ayollardan asir, qul va xizmatkor sifatida foydalangan va hanuz foydalanmoqda“ deb afsuslanar, usmonli feministlarini esa maqtardi{{Sfn|Navruzov|2022|pp=376–377}}. Dogʻistondagi koʻplab jadidlar singari, al-Gʻumuqiy ham taʼlimni isloh qilishda bolalarni tarbiyalovchi onalar sifatida ayollarning salmoqli hissa qoʻsha olishiga ishongan va 1916-yilda ayollarga tabiiy-ilmiy fanlarni oʻrgatish ijobiy hol ekanini yozgan{{Sfn|Navruzov|2022|pp=378}}.

Al-Gʻumuqiy [[Kavkaz urushlari|Kavkaz urushi]] va undan keyingi cherkes qirgʻinidan soʻng Kavkazni rus hukmronligidan ozod etish uchun qurolli kurash olib borishga qarshi chiqqani uchun ham oʻsha davr ziyolilari orasida bahsli shaxsga aylangan edi. U Muhammadning ham [[Hijrat|hijrat]]dan keyin jihod boshlab, „vaqtidan oldin“ jihod eʼlon qilish musulmonlarning behuda oʻlimiga olib kelardi, deganiga ishora qildi. U faqat Rossiyaning oʻzida boʻlib oʻtadigan inqilobgina mustamlakachilikka barham bera oladi, deb hisoblagan{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|pp=128–130}}.

== Inqilob va sovet hukmronligi ==
[[File:No-nb bldsa 6d215 Самурский и Коркмасов.jpg|thumb|{{Tillararo havola|Najmiddin Samurskiy|ru|Самурский, Нажмудин Панахович}} va [[Jaloliddin Qoʻrqmasov]] — [[Dog‘iston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]]ning ilk rahbarlaridan boʻlib, ikkalasi ham al-Gʻumuqiyning shogirdlari va uning jadidchilik gʻoyalaridan taʼsirlanganlar]]
Al-Gʻumuqiy boshqa koʻpgina musulmonlar singari [[Fevral inqilobi]]ni qoʻllab-quvvatladi va ''Jaridat Dogʻiston''da shunday yozgan{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=130}}:
{{Blockquote|Agar biz taqdirimizni o‘zimiz hal qilish uchun harakat qilmasak, uyqudan uyg‘onmasak, unda boshqalar taqdirimizni xohlaganlaricha hal qila boshlaydilar va bizni qoramoldek tutib, istagan ishlarini qiladilar. Bundan esa erkinlik emas, balki avtokratik tuzum paydo bo‘ladi.}}
Inqilob vaqtida al-Gʻumuqiy ''[[Ulamo|olim]]'' sifatida etirof etilar edi{{Sfn|Marshall|2010|p=31}}. Shimoliy Kavkaz togʻliklari Respublikasi Rossiyadan mustaqillikka erishgach, u Dogʻiston viloyat qoʻmitasiga saylovlarda muvaffaqiyat qozondi va 1918-yil yanvarida viloyatning Ijroiya qoʻmitasiga ham saylandi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=132}}. Bu orada [[Rossiyada fuqarolar urushi|Rossiya fuqarolar urushi]] Shimoliy Kavkazga kirib kelayotgan edi. Ullu-biy Buynakskiyning Port-Petrovskiy (hozirgi [[Mahachqalʼa]]) shahridagi soveti [[Qizil gvardiya]] qismlarini tuzib, mahalliy burjuaziyani taʼqib qila boshladi, shu paytda esa Gotsolik Najmuddin mahalliy musulmonlar orasida nufuzli unvon hisoblangan {{Tillararo havola|Dog‘iston va Checheniston imomi|ru|Имам Дагестана и Чечни}} deb eʼlon qilinishga harakat qildi. Al-Gʻumuqiy kommunistlar [[Jaloliddin Qoʻrqmasov]] va {{Tillararo havola|Mahach Dahadayev|ru|Дахадаев, Магомед-Али}} bilan birgalikda Najmuddinning urinishlarini noqonuniy va asossiz, deb qoraladi{{Sfn|Marshall|2010|pp=81–82}}.

Al-Gʻumuqiy 1918-yil martida {{Tillararo havola|Birinchi Port-Petrovskiy jangi|ru|Взятие Петровска (март 1918)}} chogʻida ''Jaridat Dogʻiston'' tahririyatini yopdi va Dogʻiston poytaxti Temir-Xon-Shuradan Gʻozi Gʻumuqga qochib ketdi. Qochgach, al-Gʻumuqiy ilmiy hamjamiyatda faol boʻlib qolgan holda mintaqaning taniqli olimlari bilan aloqalarini saqlab qoldi{{Sfn|Shikhaliev|Navruzov|2018|p=24}}. {{Tillararo havola|Oq gvardiyachilarning Dog‘istonga bostirib kirishi|ru|Наступление ВСЮР в Дагестане}} va undan keyingi {{Tillararo havola|1919–1920-yillardagi Shimoliy Kavkaz qo‘zg‘oloni|ru|Антиденикинское восстание в Дагестане (август 1919 — март 1920)}} uni siyosatdan deyarli chekinishga undadi va u 1918-yildan Gʻozi Gʻumuqdagi shariat sudida [[Qozi|qozi]] boʻlib xizmat qildi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=132}}.

Hech qanday lavozim egallamagan boʻlsa-da, al-Gʻumuqiy boshqa jadidlar kabi Dogʻistondagi dastlabki kommunistik rahbariyatga katta taʼsir koʻrsatdi. Uning madrasalari tarixchi Aleks Marshall taʼriflaganidek, „butun bir avlod“ kommunist siyosatchilarning taʼlim manbai boʻlgan{{Sfn|Marshall|2010|p=32}}, ''avqof'' haqidagi asarlari esa [[Dog‘iston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]]ning birinchi hukumat rahbari {{Tillararo havola|Najm al-Din Samursky|ru|Самурский, Нажмудин Панахович}}ga kuchli taʼsir koʻrsatdi. Al-Gʻumuqiyning ''vaqf'' mablagʻlari taʼlimni moliyalashtirishga sarflanishi kerak, degan qarashlari Samurskiyning islom ruhoniyligini mahalliy qoʻzgʻolonlarsiz asta-sekin kamaytirish va oxir-oqibat tugatish loyihasida [[Sergey Yesenin]]ning infratuzilmani „poʻlat klizma“ yoʻli bilan yangilash haqidagi tashviqoti bilan qoʻshib yuborildi{{Sfn|Bobrovnikov|2010|p=492}}.

Al-Gʻumuqiy 1920-yillar davomida kommunist elita orasida yuqori obroʻga ega boʻlib qoldi. Dogʻiston maorif xalq komissari {{Tillararo havola|Alibek Taxo-Godi|ru|Тахо-Годи, Алибек Алибекович}} undan 1919–1920-yillardagi qoʻzgʻolon haqida kitob yozishni buyurdi. Al-Gʻumuqiy tez orada bir necha jildlik asar ustida ishlay boshladi, biroq 1929-yil noyabrida belgilangan muddat tugashi sababli asar tugallanmay qoldi. [[Iosif Stalin]] hukumati tez orada jadidlarni taʼqib eta boshladi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|pp=132–133}} va 1930{{Sfn|Marshall|2010|p=32}} yoki 1931{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=133}}-yilda al-Gʻumuqiy hibsga olinib, [[Chelyabinsk]]ga besh yillik ichki surgunga hukm qilindi. Keyinroq u [[Voronej]]ga koʻchirildi va 1934-yilda sobiq shogirdi{{Sfn|Marshall|2010|p=32}} Qoʻrqmasov (oʻsha vaqtda [[Dog‘iston viloyat qo‘mitasi VKP(b)]]ning kotibi) aralashuvi bilan ozod qilindi. Ozodlikka chiqqach, al-Gʻumuqiy etnografiyaga oʻtdi va Dogʻiston Milliy madaniyatlar ilmiy-tadqiqot institutida ishladi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=133}}.

=== Surgun va oʻlimi ===
[[Katta terror|Buyuk qatagʻon]] chogʻida, 1938-yilda al-Gʻumuqiy Qoʻrqmasov (keyinchalik qatl etilgan) bilan shaxsiy aloqalari va Turkiya foydasiga josuslik qilayotgani haqidagi daʼvolar asosida qayta hibsga olindi{{Sfn|Kemper|2010|p=78}}. Hibsga olinishi arafasida al-Gʻumuqiy koʻp sonli qoʻlyozmalaridan iborat katta kutubxonasini bir bochkaga yashirib, rafiqasi Aishatga ularni sovet maxfiy politsiyasidan bekitishni tayinladi. U qoʻlyozmalar haqida oʻgʻillari Abdulmajidga aytishini soʻradi, biroq Aishat, agar oilaning bunday katta qoʻlyozmalar toʻplamiga ega ekani fosh boʻlsa, Abdulmajidni [[Gulag|GULAG]]ga yuborishlari mumkinligidan qoʻrqib, buning oʻrniga qizi Najavatga aytishga qaror qildi{{Sfn|Gould|2016}}.

Al-Gʻumuqiy [[Qozogʻiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Qozogʻiston SSR]]dagi Georgiyevka qishlogʻiga (hozirgi [[Semey]], Qozogʻiston tarkibida) surgun qilindi. U taʼqibga qaramay sovet tizimi va hukumatiga ishonchini saqlab qoldi va [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] chogʻida harbiy xizmatga chaqirilgan mahalliy yigitga „Xafa boʻlma, oʻgʻlim, biz baribir gʻalaba qilamiz“, degan edi. U surgun paytida ham qogʻoz boʻlaklariga qoʻlyozmalar yozishda davom etdi. Qozogʻistonda yashar ekan, u [[Qorin tifi|tif]] bilan kasallandi va 1943-yil 21 dekabrda vafot etdi{{Sfn|DagPravda.ru 2013}}. U 1981-yil 17-noyabrda rasman barcha ayblovlardan oqlanib, reabilitatsiya qilindi{{Sfn|daghestan.hcommons.org}}.

== Izohlar ==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot;/&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
{{refbegin}}
* {{Cite web |last1=Sartori |first1=Paolo |last2=Shikhaliev |first2=Shamil |title=Probing the Horizons of a Daghestani Polymath: ʿAlī al-Ghumūqī and His Library (1878-1943) |url=https://www.oeaw.ac.at/en/ifi/forschung/kultur-und-sozialgeschichte-der-moderne/probing-the-horizons-of-a-daghestani-polymath-%CA%BFali-al-ghumuqi-and-his-library-1878-1943 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250115033311/https://www.oeaw.ac.at/en/ifi/forschung/kultur-und-sozialgeschichte-der-moderne/probing-the-horizons-of-a-daghestani-polymath-%CA%BFali-al-ghumuqi-and-his-library-1878-1943 |archive-date=15 January 2025 |access-date=27 May 2025 |website=[[Austrian Academy of Sciences]] |ref={{sfnRef|Sartori &amp; Shikhaliev}}}}
* {{Cite news |date=9 February 2019 |title=Каяев Али |trans-title=Kayayev, Ali |url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/18457 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241114210015/https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/18457/ |archive-date=14 November 2024 |access-date=27 May 2025 |work=[[Caucasian Knot]] |language=ru |ref={{sfnRef|Caucasian Knot 2019}}}}
* {{Cite journal |last1=Bobrovnikov |first1=Vladimir O. |last2=Kayaev |first2=Miqdad I. |date=2020 |title='Али ал-Гумуки (Каяев) как историк мусульманский народов Кавказа |trans-title=‘Ali al-Ghumuqi (Kayaev) as the Historian of Caucasus Muslim Peoples |url=https://islamjournal.idmedina.ru/jour/article/view/799/500 |journal=Islam in the Modern World |language=ru |volume=16 |issue=3 |pages=119–143 |doi=10.22311/2074-1529-2020-16-3-119-143 |issn=2074-1529 |eissn=2618-7221 }}
* {{Cite book |last1=Shikhaliev |first1=Sh. Sh. |title=Из истории жизни и творчества Али Каяева и Сайфулла-кади Башларова: документы и материалы |last2=Navruzov |first2=A. R. |publisher=Institute of History, Archaeology and Ethnography, DNTs RAN |year=2018 |isbn=978-5-00128-048-4 |location=Makhachkala |pages=202 |language=ru |trans-title=From the histories of the lives and works of Ali Kayayev and Sayfulla-qadi Bashlarov: Documents and Materials}}
* {{Cite news |date=29 November 2013 |title=Али Каяев (Замир Али) |trans-title=Ali Kayayev (Zamir Ali) |url=https://dagpravda.ru/obshestvo/ali-kayaev-zamir-ali/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240327074753/https://dagpravda.ru/obshestvo/ali-kayaev-zamir-ali/ |archive-date=27 March 2024 |access-date=27 May 2025 |work=DagPravda.ru |language=ru |ref={{sfnRef|DagPravda.ru 2013}}}}
* {{Cite journal |last=Navruzov |first=Amir R. |date=2024 |title=Дагестанское мусульманское реформаторство первой трети XX в. |trans-title=Dagestani Muslim Reformism of the First Third of the 20th Century |url=https://www.orientalistica.com/articles/3778/220237 |journal=Orientalistica |language=ru |volume=7 |issue=4–5 |pages=743–757 |doi=10.31696/2618-7043-2024-7-4-5-743-757 |issn=2618-7043 |eissn=2687-0738 |ref={{sfnRef|Navruzov 2024a}}|doi-access=free }}
* {{Cite journal |last=Navruzov |first=Amir Ramazanovich |date=2022 |title=Мусульманские просветители Дагестана первой трети XX века и «женский вопрос» (по материалам газеты «Джаридат Дагистан» (1913–1918) |trans-title=Muslim educators of Dagestan and the &quot;women's issue&quot; (on the materials of &quot;Jaridat Dagistan&quot; newspaper, 1913–1918) |url=https://cyberleninka.ru/article/n/musulmanskie-prosvetiteli-dagestana-pervoy-treti-xx-veka-i-zhenskiy-vopros-po-materialam-gazety-dzharidat-dagistan-1913-1918 |journal=History, Archeology and Ethnography of the Caucasus |language=ru |volume=18 |issue=2 |pages=371–387 |doi=10.32653/CH182371-387 |issn=2618-6772 |via=Cyberleninka|doi-access=free }}
* {{Cite web |last=Gould |first=Rebecca |author-link=Rebecca Gould |date=2016 |title=Digitising Dagestan's Manuscript Heritage: Manuscripts from the Library of 'Alī al-Ghumūqī (1878-1943) (EAP957) |url=https://eap.bl.uk/project/EAP957 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109144716/https://eap.bl.uk/project/EAP957 |archive-date=9 November 2024 |access-date=27 May 2025 |website=[[British Library]] |doi=10.15130/EAP957}}
* {{Cite book |last=Kemper |first=Michael |url=https://books.google.com/books?id=ifHj0xaf7hMC |title=Exploring the Caucasus in the 21st Century: Essays on Culture, History and Politics in a Dynamic Context |publisher=Pallas Publications |year=2010 |isbn=978-90-8964-183-0 |editor-last=Companjen |editor-first=Françoise |location=Amsterdam |pages=63–89 |chapter=An Island of Classical Arabic in the Caucasus: Dagestan |editor-last2=Marácz |editor-first2=László |editor-last3=Versteegh |editor-first3=Lia}}
* {{Cite journal |last=Navruzov |first=Amir Ramazanovich |date=2024 |title=Иджтихад и таклид в деятельности дагестанских реформаторов первой трети XX в. – мнения «за» и «против» |trans-title=Ijtihad and Taklid in the Activities of Dagestani Reformers of the First Third of the 20th Сentury – Opinions &quot;for&quot; and &quot;against&quot; |url=https://cyberleninka.ru/article/n/idzhtihad-i-taklid-v-deyatelnosti-dagestanskih-reformatorov-pervoy-treti-xx-v-mneniya-za-i-protiv |journal=Islamovedenie |language=ru |volume=15 |issue=3 |pages=48–57 |doi=10.21779/2077-8155-2024-15-3-48-57 |issn=2077-8155 |eissn=2411-0302 |via=Cyberleninka |ref={{sfnRef|Navruzov 2024b}}}}
* {{Cite book |last=Marshall |first=Alex |url=https://www.routledge.com/The-Caucasus-Under-Soviet-Rule/Marshall/p/book/9780415625425 |title=The Caucasus Under Soviet Rule |publisher=[[Routledge]] |year=2010 |isbn=978-0-415-41012-0 |location=Oxford and New York City |pages=387}}
* {{Cite journal |last=Bobrovnikov |first=Vladimir |date=December 2010 |title=Waqf Endowments in Daghestani Village Communities: From the 1917 Revolution to the Collectivization |url=https://www.researchgate.net/publication/261937711 |journal=Die Welt des Islams |volume=50 |issue=3 |pages=477–502 |jstor=41105363 |issn=0043-2539 |eissn=1570-0607 |via=ResearchGate}}
* {{Cite web |title='Alī al-Ghumūqī |url=https://daghestan.hcommons.org/ali-al-ghumuqi/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207193338/https://daghestan.hcommons.org/ali-al-ghumuqi/ |archive-date=7 December 2022 |access-date=27 May 2025 |website=Digitising Dagestan's Manuscript Heritage: The Ghumuqi Project |ref={{sfnRef|daghestan.hcommons.org}}}}
{{refend}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:Jadidlar]]</text>
      <sha1>nkro6djgnumgl5z3rmrf7w67r1b998t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181703</id>
      <parentid>6181702</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:27:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xumoshox Ismoilova</username>
        <id>111327</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:1878-yilda tugʻilganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6181703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27603" sha1="grbqu4m186cr1bwlpbgpvhgbg6ap3q5" xml:space="preserve">{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| name               = Ali al-G‘umuqiy
| native_name        = {{Qalin emas|{{Lang|ar|على بن عبد الحميد الغموقى|rtl=yes}}&lt;br /&gt;{{Lang|lbe|Аьли Къаяхъал}}}}
| title              = {{Plainlist|
* ''[[Ulamo|olim]]''
* ''[[Qozi|qozi]]''
}}
| birth_date         = {{Birth-date|1878}}
| birth_place        = [[Gaziqumux]], Dogʻiston ''viloyati'', Kavkaz noibi
| death_date         = {{Vafot sanasi|1943|12|21|df=yes}}
| death_place        = Georgiyevka, [[Qozog‘iston SSR]], [[Sovet Ittifoqi]]
| death_cause        = [[Qorin tifi|tif]]
| resting_place      = [[Ayagoʻz|Ayagoʻz]], [[Qozog‘iston]]
| education          = [[Al-Azhar universiteti]]
| religion           = [[Islom]]
| region             = [[Dogʻiston|Dogʻiston]]
| school             = [[Shofiʼiylik|shofi’iylik]]
| location           = Dogʻiston
| period             = 1905–1938
| movement           = [[islomiy modernizm]] ([[Jadidchilik|jadidchilik]])
| influences         = [[Muhammad Abdu (ilohiyotchi)|Muhammad Abdu]], [[Jamoliddin al-Afgʻoniy|Jamoliddin Afgʻoniy]], [[Muhammad Rashid Rido|Rashid Rizo]]
| influenced         = {{Tillararo havola|Abu Sufyan Akayev|ru|Акаев, Абусуфьян Акай-Кадиевич}}, [[Muhammad-Sa'id al-Avari]], {{Tillararo havola|Nazir ad-Durgeli|ru|Назир из Дургели}}, {{Tillararo havola|Said Gabiyev|ru|Габиев, Саид Ибрагимович}}, [[Jaloliddin Qorqmasov]], {{Tillararo havola|Najm al-Din Samursky|ru|Самурский, Нажмудин Панахович}}, [[Hamzat Tsadasa]]
}}
'''Ali ibn Abdulhamid al-Gʻumuqiy'''{{Efn|{{Lang-ar|على بن عبد الحميد الغموقى|rtl=yes}}; {{Lang-lbe|Аьли Къаяхъал|translit=Äli Q:aaˤqal}}}}{{Efn|Rus tilida {{Lang|ru|Али Каяев}} ({{Transl|ru|'''Ali Kayayev'''}}) yoki {{Lang|ru|Али ал-Гумуки}} ({{Transl|ru|Ali al-Gumuki}}) tarzida yoziladi.}} (1878 — 21-dekabr 1943) dogʻistonlik islomiy ilohiyotchi va qomusiy olim{{Sfn|Sartori &amp; Shikhaliev}} boʻlib, turli davrlarda sayohatchi, tarixchi, maʼrifatchi, jurnalist, siyosatchi, ''[[Ulamo|olim]]'', [[Qozi|qozi]] va etnograf sifatida faoliyat koʻrsatgan. Dogʻiston tarixidagi eng mashhur ziyolilardan biri boʻlgan al-Gʻumuqiy XX asr boshlarida mintaqadagi [[Jadidchilik|jadidchilik]] harakatining yetakchilaridan edi.

Zodagon oilada tugʻilgan al-Gʻumuqiy bir necha shayxlar qoʻlida tahsil olgach, ilmga qiziqishi ortgani sabab [[Astraxan]]ga sayohat qildi. Keyinchalik u Misrda joylashgan [[Al-Azhar universiteti]]da oʻqib, [[islomiy modernizm]] bilan yaqindan tanishdi. U 1908-yildagi [[Yosh turklar inqilobi]] chogʻida [[Usmoniylar davlati|Usmonli imperiyasi]]dan badargʻa qilinib, Dogʻistonga qaytdi va bu yerda ''Jaridat Dogʻistan'' ({{lang-ru|Джаридат Дагистан}}) gazetasining norasmiy muharriri sifatida ishladi hamda Shimoliy Kavkaz boʻylab jadidlar siyosatini yoyishni targʻib qildi. Al-Gʻumuqiy [[Rossiya inqilobi|Rus inqilobi]]ni qoʻllab-quvvatladi va Dogʻistonning dastlabki kommunistik rahbariyatiga (koʻpchiligi uning shogirdlari boʻlgan) muhim taʼsir koʻrsatdi. U [[Katta terror|Buyuk qatagʻon]] chogʻida shogirdlarining martabalaridan olinishi vaqtida hibsga olinib surgun qilindi va 1943-yilda tifdan vafot etdi.

== Yoshligi va taʼlimi ==
Ali ibn Abdulhamid al-Gʻumuqiy{{Sfn|Sartori &amp; Shikhaliev}} 1878-yilda Gʻozi Gʻumuq qishlogʻida, etnik [[laklar]]ning zodagon (''{{Tillararo havola|uzden|ru|уздени}}'') oilasida tugʻilgan{{Sfn|Caucasian Knot 2019}}. Al-Gʻumuqiylar oilasi oʻsha paytda qishloqdagi eng qadimiy mavjud oilalardan biri boʻlib, ular haqida ilk bor 1474-yilgi manbalarda tilga olingan. Alining otasi Dogʻiston janubida va Yelizavetpol guberniyasida faoliyat yuritgan qurolsoz boʻlib, 1884-yilda, Ali yetti yoshida, janjal vaqtidagi pichoqbozlik oqibatida halok boʻlgan. Otasining oʻlimidan soʻng Ali va uning akasi Ramazonni otasining singlisi Najavat tarbiyaladi. U oʻsha davrda odatdagidek Gʻozi Gʻumuq bosh masjidining [[Madrasa|madrasasi]]da tahsil oldi. Gʻozi Gʻumuqdagi oʻqishini tugatgach, al-Gʻumuqiy koʻchmanchi hayot kechirdi, butun Kavkaz va [[Usmoniylar davlati|Usmonli imperiyasi]] boʻylab bir necha madrasalarda oʻqidi. Bu davrda u arab tili, ''[[Tafsir|tafsir]]'' va [[Shofiʼiylik|shofi’iy mazhabi]]ning ''[[Fiqh|fiqh]]''i boʻyicha bilim oldi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=121}}.

Al-Gʻumuqiy Dogʻistondagi bir necha mashhur shayxlarning shogirdi boʻlgan, u taʼlim olgan shayxlarning aniq soni nomaʼlum. Sogʻratlik shayx Ali al-Gʻumuqiyni yaxshi koʻrgani va uning taʼlimida muhim rol oʻynagani maʼlum. Al-Gʻumuqiy besh yil davomida uning uyida yashab, shayxning shaxsiy kutubxonasidan toʻliq foydalanish imkoniga ega boʻlgan. Shayx Alining oʻqishini toʻliq qoʻllab-quvvatlagan. Uning ilk yirik asari — birinchi ustozi shayx Gʻoziy ibn Sayyid Husayn uchun tayyorlagan, {{Tillararo havola|Muhammad Tohir al-Qaraxiy|ru|Мухаммад Тахир аль-Карахи}}ning ''Dogʻiston qilichlarining porlashi Shomilning baʼzi janglarida'' asarining koʻchirib yozilgan nusxasi boʻlib, u 1899-yilda tugatilgan va [[Astraxan]]dagi ulamosi Abdulrahmon ibn Abdulvahhobga yetkazilgan. Abdulrahmon tez orada al-Gʻumuqiyni shahar madrasasida dars berish va tabiiy-ilmiy fanlarni oʻrganish uchun Astraxanga taklif qildi va al-Gʻumuqiy bu taklifni qabul qildi{{Sfn|Shikhaliev|Navruzov|2018|p=10}}.

=== Astraxandalik davri, Al-Azhardagi oʻqishlar ===
Al-Gʻumuqiy 1899-yilda, yigirma yoshida Astraxanga keldi{{Sfn|Shikhaliev|Navruzov|2018|p=10}}. Tarixchi Vladimir Bobrovnikov atamasida bu davr uning „Astraxan davri“{{Efn|{{Lang-ru|Астраханский период|translit=Astrakhansky period|link=no}}}} boʻlib, aynan shu davrda u Kavkazdagi islom tarixini oʻrganishni boshlaganligi sababli, keyingi faoliyati uchun asos boʻlib xizmat qildi. Al-Gʻumuqiyni oʻrta asrlarga qadar borib yetuvchi birlamchi manbalar qiziqtirar edi va u avvalgi ustozlarining kutubxonalarida unutilib yotgan bir necha manbalarni ommaga tanitdi. Shu davrda al-Gʻumuqiy atrofida sodiq shogirdlar guruhi shakllana boshladi, ularning koʻpchiligi (masalan, [[Muhammad-Said al-Avariy]]) keyinchalik oʻzlari ham olimlarga aylandilar{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=123}}.
[[File:Azhar University.jpg|thumb|left|Al-Gʻumuqiy 1905-yildan 1907 yoki 1908-yilgacha Misrdagi [[Al-Azhar universiteti]]da (suratda — 2018-yilgi holati) oʻqigan]]
1905-yilda al-Gʻumuqiy Astraxanni tark etib, oʻsha paytda Usmonli [[Misr Xadivligi|Misr xadivligi]] tarkibida boʻlgan [[Qohira]]ga, [[Al-Azhar universiteti]]da tahsilini davom ettirish uchun yoʻl oldi{{Sfn|DagPravda.ru 2013}}. Al-Gʻumuqiyning Al-Azhardagi faoliyati uning qoʻlyozmalari [[SSSRning qulashi|Sovet Ittifoqi parchalanganidan]] keyin topilguniga qadar bahsli boʻlib kelgan{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=124}}, mashhur rivoyatlardan biriga koʻra esa, u oʻz bilimi universitet dasturidan ustun boʻlgani uchun professor etib tayinlangani aytiladi{{Sfn|DagPravda.ru 2013}}.

Al-Gʻumuqiy kelgan paytda Misr islom olami Nahda va [[islomiy modernizm]]ning paydo boʻlishi tufayli jiddiy oʻzgarishlarni boshdan kechirayotgan edi. Misrlik modernistlar jamiyatni yanada rivojlantirish uchun Yevropa taʼlim modellarini qabul qilish zarur, deb hisoblagan Rossiyadagi musulmon ziyolilaridan farqli oʻlaroq, islomiy manbalar va ''fiqh'' asosida taʼlimni isloh qilish tarafdori boʻldilar{{Sfn|Navruzov 2024a|p=745}}. [[Qrim]] va [[Volga|Volga boʻyi]]dan farqli oʻlaroq, bu yerda islomiy modernizm avvalroq paydo boʻlgan Rossiya imperiyasining boshqa hududlaridan koʻra Shimoliy Kavkaz Usmonli imperiyasi va arab dunyosi bilan bevosita aloqalarga koʻproq ega edi, chunki oʻsha paytda bu mintaqaning umumiy tili arab tili boʻlgan; shu bois misrlik modernistlar gʻoyalari Shimoliy Kavkaz uchun boshqa islomiy modernizm shakllariga qaraganda jozibadorroq tuyuldi{{Sfn|Navruzov|2022|p=373}}.

Al-Gʻumuqiy 1907{{Sfn|Navruzov|2022|p=373}} yoki 1908-yilda ilmiy faoliyatini davom ettirish niyatida [[Konstantinopol]]ga ketish uchun Al-Azharni tark etdi. Biroq u tez orada [[Yosh turklar inqilobi]] tarafdoriga aylanib, sulton [[Abdulhamid II]] hukmronligini josuslik, tazyiq va qoʻrquvga asoslangan zolimona boshqaruv deb qoraladi. Bunga javoban Usmonli hukumati al-Gʻumuqiyni hibsga olib, bir oy qamoqda saqlagach, uni Rossiyaga badargʻa qildi{{Sfn|DagPravda.ru 2013}}. Keyinchalik sovet tarixshunosligi asossiz tarzda uni Yosh turk inqilobchisi Mizancı Murat bilan aloqasi uchun surgun qilingan deb daʼvo qildi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=125}}. Al-Gʻumuqiy Sovet Ittifoqi fuqarolari orasida Al-Azharni bitirgan soʻnggi kishilardan biri boʻldi{{Sfn|Gould|2016}} va Turkiya hamda Misrdagi tajribasi uning keyingi mafkuraviy va ilohiy qarashlariga kuchli taʼsir koʻrsatdi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=124}}.

== Jadidchilik harakati va Jaridat Dogʻiston ==
[[File:Jaridat Dagistan.jpg|thumb|''{{Tillararo havola|Jaridat Dogʻiston|ru|Джаридат Дагистан}}'' — al-Gʻumuqiy tez-tez maqola yozib turgan va ''de-fakto'' muharrir sifatida ishlagan gazeta]]
Al-Gʻumuqiy Dogʻistonga qaytgan vaqtga kelib, [[Jadidchilik|jadidchilik]] harakati oʻsib borayotgan edi. Jadidlar [[Muhammad]] va uning sahobalari targʻib etgan islomga qaytish bilan birga, Rossiya mustamlakachiligiga barham berish uchun Yevropa texnik yutuqlarini qabul qilishni yoqlab chiqdilar. Ular odatda madrasalarda arab tili oʻrniga mahalliy tilda dars oʻtish tizimini, shuningdek taʼlim jarayoniga partalar va doskalarni joriy etishni taklif qilar edilar{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=124}}.

Al-Gʻumuqiy boshqa koʻplab jadidlarga oʻxshash tarzda Dogʻistondagi taʼlim ahvoli uchun qashshoqlik, eʼtiborsizlik va arab tilini majburiy oʻqitishni ayblar edi. U murakkab arab grammatikasi va sintaksisini oʻrganish oʻquvchilarga oʻqishning boshidayoq majburiy qilinib, ularning oʻn yillar davomida arab tilini oʻrganishi kutilganini, ammo oʻqishdagi qiyinchiliklar sabab, oʻquvchilarning koʻplari oʻqishni tashlab ketishini qayd etgan. Al-Gʻumuqiy buning oʻrniga talabalarga avval ona tillarida sodda arab tili oʻrgatilishi, keyin esa arab grammatikasining murakkab qismlariga oʻtilishini taklif qildi. U madrasalar oʻquv dasturiga tabiiy-ilmiy fanlarni kiritishni yoqladi va mahalliy islom ilohiyotchilarini koʻp bora tanqid qildi{{Sfn|Kemper|2010|pp=75–76}}.

Al-Gʻumuqiyning taklif etgan islohotlari oʻsha paytda bahsli edi; konservativroq qarashdagi kishilar arab tilining ahamiyatini kamaytirish axloqiy inqiroz va islomning susayishiga olib keladi, deb hisobladilar{{Sfn|Kemper|2010|p=76}}. Boshqa, erkinroq fikrlaydigan olimlar esa, Rossiyaning boshqa qismlaridagi jadidlar namunasidan kelib chiqib, al-Gʻumuqiyning „misriy modeli“ islomni haddan tashqari qatʼiy talqin qilayotganini va Yevropa taʼlim yoʻnalishini yanada kengroq oʻzlashtirish lozimligini taʼkidladilar. Al-Gʻumuqiy atrofida sodiq izdoshlar guruhi shakllandi, ularga shayxlar Muhammad Aburrashid al-Qarakoniy, Mas’ud al-Muqoqiy, Muhammad Umariy al-Uqliy kirgan{{Sfn|Navruzov 2024a|p=745}}. 1908-yilda u [[Terek viloyati]]dagi {{Tillararo havola|Kyondelen|ru|Кёнделен}} qishlogʻida madrasa ochdi, soʻngra Dogʻistonning Temir-Xon-Shura (hozirgi [[Buynaksk]], 1913) va Gʻozi Gʻumuq (1918) qishloqlarida yana ikki madrasa tashkil etdi. Muallim sifatida al-Gʻumuqiy Shimoliy Kavkaz boʻylab talabalarni jalb qildi va Gʻozi Gʻumuq madrasasida faoliyat yuritgan paytda uning 300 nafar talabadan iborat jamoasi shakllangan{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=125}}. Al-Gʻumuqiyning birinchi kitobi — VIII–XIX asrlardagi Dogʻiston tarixiga bagʻishlangan ''al-Hikoyat al-Moziya'' — 1910-yilda [[Muhammad-Mirzo Mavrayev]] tomonidan nashr etildi va shu bilan ikki odam oʻrtasidagi umrbod siyosiy va ishbilarmonlik hamkorligi boshlandi{{Sfn|Shikhaliev|Navruzov|2018|p=16}}.

''{{Tillararo havola|Jaridat Dogʻiston|ru|Джаридат Дагистан}}'' ({{Lang-ar|جريدة داغستان|lit=Dog‘iston gazetasi|rtl=yes|link=no}}) gazetasi 1913-yil yanvar oyida Dogʻistondagi rus mustamlakachi maʼmuriyatining matbuot nashri sifatida faoliyat boshladi. Rossiya hukumati niyatlariga qaramay, gazeta tez orada gʻarbda [[Cherkesiya]]gacha boʻlgan hududdagi musulmon ziyolilari minbariga aylandi{{Sfn|Kemper|2010|p=75}}. Al-Gʻumuqiy ''Jaridat Dogʻiston''ning ''de-fakto'' muharriri edi{{Sfn|Navruzov 2024b|p=50}} va unda oʻz islohotchi qarashlarini muntazam himoya qilib bordi{{Sfn|Kemper|2010|p=75}}. U [[Shofiʼiylik|shofi’iy mazhabi]]ga mansublar orasida ''[[Ijtihod|ijtihod]]''ni qayta jonlantirishni qoʻllab-quvvatladi va gazeta orqali Shimoliy Kavkaz boʻylab jadidchilik gʻoyalarini targʻib qildi{{Sfn|Navruzov 2024b|p=50}}.

Bu davrda al-Gʻumuqiy, misrlik islomiy modernist [[Jamoliddin al-Afgʻoniy|Jamoliddin Afgʻoniy]] taʼsirida, ayollar aqliy jihatdan erkaklar bilan teng boʻlolmaydi va „erkaklar ayollarning qavvomidir (homiyidir)“ degan bayonot tez orada ilmiy tarzda isbotlanadi, degan fikrni ilgari surdi. Shu bilan birga, u erkaklar „ayollardan asir, qul va xizmatkor sifatida foydalangan va hanuz foydalanmoqda“ deb afsuslanar, usmonli feministlarini esa maqtardi{{Sfn|Navruzov|2022|pp=376–377}}. Dogʻistondagi koʻplab jadidlar singari, al-Gʻumuqiy ham taʼlimni isloh qilishda bolalarni tarbiyalovchi onalar sifatida ayollarning salmoqli hissa qoʻsha olishiga ishongan va 1916-yilda ayollarga tabiiy-ilmiy fanlarni oʻrgatish ijobiy hol ekanini yozgan{{Sfn|Navruzov|2022|pp=378}}.

Al-Gʻumuqiy [[Kavkaz urushlari|Kavkaz urushi]] va undan keyingi cherkes qirgʻinidan soʻng Kavkazni rus hukmronligidan ozod etish uchun qurolli kurash olib borishga qarshi chiqqani uchun ham oʻsha davr ziyolilari orasida bahsli shaxsga aylangan edi. U Muhammadning ham [[Hijrat|hijrat]]dan keyin jihod boshlab, „vaqtidan oldin“ jihod eʼlon qilish musulmonlarning behuda oʻlimiga olib kelardi, deganiga ishora qildi. U faqat Rossiyaning oʻzida boʻlib oʻtadigan inqilobgina mustamlakachilikka barham bera oladi, deb hisoblagan{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|pp=128–130}}.

== Inqilob va sovet hukmronligi ==
[[File:No-nb bldsa 6d215 Самурский и Коркмасов.jpg|thumb|{{Tillararo havola|Najmiddin Samurskiy|ru|Самурский, Нажмудин Панахович}} va [[Jaloliddin Qoʻrqmasov]] — [[Dog‘iston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]]ning ilk rahbarlaridan boʻlib, ikkalasi ham al-Gʻumuqiyning shogirdlari va uning jadidchilik gʻoyalaridan taʼsirlanganlar]]
Al-Gʻumuqiy boshqa koʻpgina musulmonlar singari [[Fevral inqilobi]]ni qoʻllab-quvvatladi va ''Jaridat Dogʻiston''da shunday yozgan{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=130}}:
{{Blockquote|Agar biz taqdirimizni o‘zimiz hal qilish uchun harakat qilmasak, uyqudan uyg‘onmasak, unda boshqalar taqdirimizni xohlaganlaricha hal qila boshlaydilar va bizni qoramoldek tutib, istagan ishlarini qiladilar. Bundan esa erkinlik emas, balki avtokratik tuzum paydo bo‘ladi.}}
Inqilob vaqtida al-Gʻumuqiy ''[[Ulamo|olim]]'' sifatida etirof etilar edi{{Sfn|Marshall|2010|p=31}}. Shimoliy Kavkaz togʻliklari Respublikasi Rossiyadan mustaqillikka erishgach, u Dogʻiston viloyat qoʻmitasiga saylovlarda muvaffaqiyat qozondi va 1918-yil yanvarida viloyatning Ijroiya qoʻmitasiga ham saylandi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=132}}. Bu orada [[Rossiyada fuqarolar urushi|Rossiya fuqarolar urushi]] Shimoliy Kavkazga kirib kelayotgan edi. Ullu-biy Buynakskiyning Port-Petrovskiy (hozirgi [[Mahachqalʼa]]) shahridagi soveti [[Qizil gvardiya]] qismlarini tuzib, mahalliy burjuaziyani taʼqib qila boshladi, shu paytda esa Gotsolik Najmuddin mahalliy musulmonlar orasida nufuzli unvon hisoblangan {{Tillararo havola|Dog‘iston va Checheniston imomi|ru|Имам Дагестана и Чечни}} deb eʼlon qilinishga harakat qildi. Al-Gʻumuqiy kommunistlar [[Jaloliddin Qoʻrqmasov]] va {{Tillararo havola|Mahach Dahadayev|ru|Дахадаев, Магомед-Али}} bilan birgalikda Najmuddinning urinishlarini noqonuniy va asossiz, deb qoraladi{{Sfn|Marshall|2010|pp=81–82}}.

Al-Gʻumuqiy 1918-yil martida {{Tillararo havola|Birinchi Port-Petrovskiy jangi|ru|Взятие Петровска (март 1918)}} chogʻida ''Jaridat Dogʻiston'' tahririyatini yopdi va Dogʻiston poytaxti Temir-Xon-Shuradan Gʻozi Gʻumuqga qochib ketdi. Qochgach, al-Gʻumuqiy ilmiy hamjamiyatda faol boʻlib qolgan holda mintaqaning taniqli olimlari bilan aloqalarini saqlab qoldi{{Sfn|Shikhaliev|Navruzov|2018|p=24}}. {{Tillararo havola|Oq gvardiyachilarning Dog‘istonga bostirib kirishi|ru|Наступление ВСЮР в Дагестане}} va undan keyingi {{Tillararo havola|1919–1920-yillardagi Shimoliy Kavkaz qo‘zg‘oloni|ru|Антиденикинское восстание в Дагестане (август 1919 — март 1920)}} uni siyosatdan deyarli chekinishga undadi va u 1918-yildan Gʻozi Gʻumuqdagi shariat sudida [[Qozi|qozi]] boʻlib xizmat qildi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=132}}.

Hech qanday lavozim egallamagan boʻlsa-da, al-Gʻumuqiy boshqa jadidlar kabi Dogʻistondagi dastlabki kommunistik rahbariyatga katta taʼsir koʻrsatdi. Uning madrasalari tarixchi Aleks Marshall taʼriflaganidek, „butun bir avlod“ kommunist siyosatchilarning taʼlim manbai boʻlgan{{Sfn|Marshall|2010|p=32}}, ''avqof'' haqidagi asarlari esa [[Dog‘iston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]]ning birinchi hukumat rahbari {{Tillararo havola|Najm al-Din Samursky|ru|Самурский, Нажмудин Панахович}}ga kuchli taʼsir koʻrsatdi. Al-Gʻumuqiyning ''vaqf'' mablagʻlari taʼlimni moliyalashtirishga sarflanishi kerak, degan qarashlari Samurskiyning islom ruhoniyligini mahalliy qoʻzgʻolonlarsiz asta-sekin kamaytirish va oxir-oqibat tugatish loyihasida [[Sergey Yesenin]]ning infratuzilmani „poʻlat klizma“ yoʻli bilan yangilash haqidagi tashviqoti bilan qoʻshib yuborildi{{Sfn|Bobrovnikov|2010|p=492}}.

Al-Gʻumuqiy 1920-yillar davomida kommunist elita orasida yuqori obroʻga ega boʻlib qoldi. Dogʻiston maorif xalq komissari {{Tillararo havola|Alibek Taxo-Godi|ru|Тахо-Годи, Алибек Алибекович}} undan 1919–1920-yillardagi qoʻzgʻolon haqida kitob yozishni buyurdi. Al-Gʻumuqiy tez orada bir necha jildlik asar ustida ishlay boshladi, biroq 1929-yil noyabrida belgilangan muddat tugashi sababli asar tugallanmay qoldi. [[Iosif Stalin]] hukumati tez orada jadidlarni taʼqib eta boshladi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|pp=132–133}} va 1930{{Sfn|Marshall|2010|p=32}} yoki 1931{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=133}}-yilda al-Gʻumuqiy hibsga olinib, [[Chelyabinsk]]ga besh yillik ichki surgunga hukm qilindi. Keyinroq u [[Voronej]]ga koʻchirildi va 1934-yilda sobiq shogirdi{{Sfn|Marshall|2010|p=32}} Qoʻrqmasov (oʻsha vaqtda [[Dog‘iston viloyat qo‘mitasi VKP(b)]]ning kotibi) aralashuvi bilan ozod qilindi. Ozodlikka chiqqach, al-Gʻumuqiy etnografiyaga oʻtdi va Dogʻiston Milliy madaniyatlar ilmiy-tadqiqot institutida ishladi{{Sfn|Bobrovnikov|Kayaev|2020|p=133}}.

=== Surgun va oʻlimi ===
[[Katta terror|Buyuk qatagʻon]] chogʻida, 1938-yilda al-Gʻumuqiy Qoʻrqmasov (keyinchalik qatl etilgan) bilan shaxsiy aloqalari va Turkiya foydasiga josuslik qilayotgani haqidagi daʼvolar asosida qayta hibsga olindi{{Sfn|Kemper|2010|p=78}}. Hibsga olinishi arafasida al-Gʻumuqiy koʻp sonli qoʻlyozmalaridan iborat katta kutubxonasini bir bochkaga yashirib, rafiqasi Aishatga ularni sovet maxfiy politsiyasidan bekitishni tayinladi. U qoʻlyozmalar haqida oʻgʻillari Abdulmajidga aytishini soʻradi, biroq Aishat, agar oilaning bunday katta qoʻlyozmalar toʻplamiga ega ekani fosh boʻlsa, Abdulmajidni [[Gulag|GULAG]]ga yuborishlari mumkinligidan qoʻrqib, buning oʻrniga qizi Najavatga aytishga qaror qildi{{Sfn|Gould|2016}}.

Al-Gʻumuqiy [[Qozogʻiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Qozogʻiston SSR]]dagi Georgiyevka qishlogʻiga (hozirgi [[Semey]], Qozogʻiston tarkibida) surgun qilindi. U taʼqibga qaramay sovet tizimi va hukumatiga ishonchini saqlab qoldi va [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] chogʻida harbiy xizmatga chaqirilgan mahalliy yigitga „Xafa boʻlma, oʻgʻlim, biz baribir gʻalaba qilamiz“, degan edi. U surgun paytida ham qogʻoz boʻlaklariga qoʻlyozmalar yozishda davom etdi. Qozogʻistonda yashar ekan, u [[Qorin tifi|tif]] bilan kasallandi va 1943-yil 21 dekabrda vafot etdi{{Sfn|DagPravda.ru 2013}}. U 1981-yil 17-noyabrda rasman barcha ayblovlardan oqlanib, reabilitatsiya qilindi{{Sfn|daghestan.hcommons.org}}.

== Izohlar ==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot;/&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
{{refbegin}}
* {{Cite web |last1=Sartori |first1=Paolo |last2=Shikhaliev |first2=Shamil |title=Probing the Horizons of a Daghestani Polymath: ʿAlī al-Ghumūqī and His Library (1878-1943) |url=https://www.oeaw.ac.at/en/ifi/forschung/kultur-und-sozialgeschichte-der-moderne/probing-the-horizons-of-a-daghestani-polymath-%CA%BFali-al-ghumuqi-and-his-library-1878-1943 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250115033311/https://www.oeaw.ac.at/en/ifi/forschung/kultur-und-sozialgeschichte-der-moderne/probing-the-horizons-of-a-daghestani-polymath-%CA%BFali-al-ghumuqi-and-his-library-1878-1943 |archive-date=15 January 2025 |access-date=27 May 2025 |website=[[Austrian Academy of Sciences]] |ref={{sfnRef|Sartori &amp; Shikhaliev}}}}
* {{Cite news |date=9 February 2019 |title=Каяев Али |trans-title=Kayayev, Ali |url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/18457 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241114210015/https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/18457/ |archive-date=14 November 2024 |access-date=27 May 2025 |work=[[Caucasian Knot]] |language=ru |ref={{sfnRef|Caucasian Knot 2019}}}}
* {{Cite journal |last1=Bobrovnikov |first1=Vladimir O. |last2=Kayaev |first2=Miqdad I. |date=2020 |title='Али ал-Гумуки (Каяев) как историк мусульманский народов Кавказа |trans-title=‘Ali al-Ghumuqi (Kayaev) as the Historian of Caucasus Muslim Peoples |url=https://islamjournal.idmedina.ru/jour/article/view/799/500 |journal=Islam in the Modern World |language=ru |volume=16 |issue=3 |pages=119–143 |doi=10.22311/2074-1529-2020-16-3-119-143 |issn=2074-1529 |eissn=2618-7221 }}
* {{Cite book |last1=Shikhaliev |first1=Sh. Sh. |title=Из истории жизни и творчества Али Каяева и Сайфулла-кади Башларова: документы и материалы |last2=Navruzov |first2=A. R. |publisher=Institute of History, Archaeology and Ethnography, DNTs RAN |year=2018 |isbn=978-5-00128-048-4 |location=Makhachkala |pages=202 |language=ru |trans-title=From the histories of the lives and works of Ali Kayayev and Sayfulla-qadi Bashlarov: Documents and Materials}}
* {{Cite news |date=29 November 2013 |title=Али Каяев (Замир Али) |trans-title=Ali Kayayev (Zamir Ali) |url=https://dagpravda.ru/obshestvo/ali-kayaev-zamir-ali/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240327074753/https://dagpravda.ru/obshestvo/ali-kayaev-zamir-ali/ |archive-date=27 March 2024 |access-date=27 May 2025 |work=DagPravda.ru |language=ru |ref={{sfnRef|DagPravda.ru 2013}}}}
* {{Cite journal |last=Navruzov |first=Amir R. |date=2024 |title=Дагестанское мусульманское реформаторство первой трети XX в. |trans-title=Dagestani Muslim Reformism of the First Third of the 20th Century |url=https://www.orientalistica.com/articles/3778/220237 |journal=Orientalistica |language=ru |volume=7 |issue=4–5 |pages=743–757 |doi=10.31696/2618-7043-2024-7-4-5-743-757 |issn=2618-7043 |eissn=2687-0738 |ref={{sfnRef|Navruzov 2024a}}|doi-access=free }}
* {{Cite journal |last=Navruzov |first=Amir Ramazanovich |date=2022 |title=Мусульманские просветители Дагестана первой трети XX века и «женский вопрос» (по материалам газеты «Джаридат Дагистан» (1913–1918) |trans-title=Muslim educators of Dagestan and the &quot;women's issue&quot; (on the materials of &quot;Jaridat Dagistan&quot; newspaper, 1913–1918) |url=https://cyberleninka.ru/article/n/musulmanskie-prosvetiteli-dagestana-pervoy-treti-xx-veka-i-zhenskiy-vopros-po-materialam-gazety-dzharidat-dagistan-1913-1918 |journal=History, Archeology and Ethnography of the Caucasus |language=ru |volume=18 |issue=2 |pages=371–387 |doi=10.32653/CH182371-387 |issn=2618-6772 |via=Cyberleninka|doi-access=free }}
* {{Cite web |last=Gould |first=Rebecca |author-link=Rebecca Gould |date=2016 |title=Digitising Dagestan's Manuscript Heritage: Manuscripts from the Library of 'Alī al-Ghumūqī (1878-1943) (EAP957) |url=https://eap.bl.uk/project/EAP957 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109144716/https://eap.bl.uk/project/EAP957 |archive-date=9 November 2024 |access-date=27 May 2025 |website=[[British Library]] |doi=10.15130/EAP957}}
* {{Cite book |last=Kemper |first=Michael |url=https://books.google.com/books?id=ifHj0xaf7hMC |title=Exploring the Caucasus in the 21st Century: Essays on Culture, History and Politics in a Dynamic Context |publisher=Pallas Publications |year=2010 |isbn=978-90-8964-183-0 |editor-last=Companjen |editor-first=Françoise |location=Amsterdam |pages=63–89 |chapter=An Island of Classical Arabic in the Caucasus: Dagestan |editor-last2=Marácz |editor-first2=László |editor-last3=Versteegh |editor-first3=Lia}}
* {{Cite journal |last=Navruzov |first=Amir Ramazanovich |date=2024 |title=Иджтихад и таклид в деятельности дагестанских реформаторов первой трети XX в. – мнения «за» и «против» |trans-title=Ijtihad and Taklid in the Activities of Dagestani Reformers of the First Third of the 20th Сentury – Opinions &quot;for&quot; and &quot;against&quot; |url=https://cyberleninka.ru/article/n/idzhtihad-i-taklid-v-deyatelnosti-dagestanskih-reformatorov-pervoy-treti-xx-v-mneniya-za-i-protiv |journal=Islamovedenie |language=ru |volume=15 |issue=3 |pages=48–57 |doi=10.21779/2077-8155-2024-15-3-48-57 |issn=2077-8155 |eissn=2411-0302 |via=Cyberleninka |ref={{sfnRef|Navruzov 2024b}}}}
* {{Cite book |last=Marshall |first=Alex |url=https://www.routledge.com/The-Caucasus-Under-Soviet-Rule/Marshall/p/book/9780415625425 |title=The Caucasus Under Soviet Rule |publisher=[[Routledge]] |year=2010 |isbn=978-0-415-41012-0 |location=Oxford and New York City |pages=387}}
* {{Cite journal |last=Bobrovnikov |first=Vladimir |date=December 2010 |title=Waqf Endowments in Daghestani Village Communities: From the 1917 Revolution to the Collectivization |url=https://www.researchgate.net/publication/261937711 |journal=Die Welt des Islams |volume=50 |issue=3 |pages=477–502 |jstor=41105363 |issn=0043-2539 |eissn=1570-0607 |via=ResearchGate}}
* {{Cite web |title='Alī al-Ghumūqī |url=https://daghestan.hcommons.org/ali-al-ghumuqi/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207193338/https://daghestan.hcommons.org/ali-al-ghumuqi/ |archive-date=7 December 2022 |access-date=27 May 2025 |website=Digitising Dagestan's Manuscript Heritage: The Ghumuqi Project |ref={{sfnRef|daghestan.hcommons.org}}}}
{{refend}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:Jadidlar]]
[[Turkum:1878-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>grbqu4m186cr1bwlpbgpvhgbg6ap3q5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:~2026-36143-27</title>
    <ns>2</ns>
    <id>1415985</id>
    <revision>
      <id>6181706</id>
      <timestamp>2026-06-22T08:39:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36143-27</username>
        <id>283115</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ satanizm nima</comment>
      <origin>6181706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10701" sha1="eu2k3w14ll1zxqr0hrrmhw5i0vioqi7" xml:space="preserve">Satanizm — bu turlicha falsafiy, mafkuraviy va diniy qarashlarni oʻz ichiga olgan, markazida Satan (Shayton) ramzi yoki obrazi turadigan oqimlar majmuasidir. Ushbu atama tarixan va zamonaviy davrda bir-biridan tubdan farq qiluvchi bir necha yoʻnalishlarni anglatadi.

== [[N|Kelib chiqishi va tarixi]] ==
Satanizm tushunchasining ildizlari ibroniycha &quot;satan&quot; (dushman, qarshi chiquvchi) soʻziga borib taqaladi. Ibrohimiy dinlarda (iudaizm, xristianlik, islom) bu obraz yovuzlik va gunohning timsoli sifatida koʻriladi.

Uzoq asrlar davomida &quot;satanizm&quot; atamasi mustaqil tashkil etilgan dinni emas, balki cherkov yoki jamiyat tomonidan &quot;bidʼatchi&quot;, &quot;sehrgar&quot; deb topilgan guruhlarni ayblash uchun ishlatilgan yorliq boʻlgan. Biroq, XIX asrga kelib, Yevropada romantizm davri adiblari (masalan, Jan Milton, Vilyam Bleyk) Shayton obrazini anʼanaviy diniy dogmalarga va zolim hokimiyatga qarshi chiqqan isyonkor qahramon sifatida qayta talqin qila boshladilar.

== [[Asosiy yoʻnalishlari]] ==
Zamonaviy satanizm asosan ikki yirik tarmoqqa boʻlinadi:

=== Ateistik (Lavey) satanizmi ===
Bu yoʻnalish eng keng tarqalgan va rasman tan olingan oqim hisoblanadi.

* '''Asoschisi:''' 1966-yilda AQSHda Anton Shandor Lavey (Anton Szandor LaVey) tomonidan asos solingan va &quot;Shayton cherkovi&quot; (Church of Satan) tashkil etilgan.
* '''Gʻoyasi:''' Bu guruh aʼzolari gʻayritabiiy kuchga ega boʻlgan Shaytonning mavjudligiga '''ishonmaydilar'''. Ular uchun Shayton — shunchaki ramz, yaʼni insonning individualizmi, erkinligi, xudbinligi va tabiat qonunlariga sodiqligi timsolidir. Ular xristianlikdagi tiyilish va tavba qilish gʻoyalariga qarshi chiqib, insoniy ehtiyojlarni erkin qondirishni targʻib qiladilar. Ular oʻzlarining &quot;Shaytoniy bibliya&quot; (The Satanic Bible) kitobiga amal qilishadi.

=== Teistik (Teologik) satanizm ===
Bu yoʻnalish vakillari Shaytonni shunchaki ramz emas, balki real mavjud boʻlgan gʻayritabiiy kuch, xudo¹ yoki maʼbud sifatida qabul qiladilar va unga sigʻinadilar.

* Bu oqim yagona markazga ega emas va turli kichik okkultistik guruhlardan iborat. Ularning qarashlari va rituallari bir-biridan sezilarli darajada farq qiladi.

== Ramzlari ==
Satanizm guruhlari oʻz gʻoyalarini ifodalash uchun turli ramzlardan foydalanishadi:

* '''Bafomet signorasi (Baphomet):''' Ichiga echki boshi chizilgan toʻgʻrilangan teskari pentagramma (besh qirrali yulduz). Bu &quot;Shayton cherkovi&quot;ning rasmiy ramzi hisoblanadi.
* '''Teskari xoch:''' Anʼanaviy xristianlik qadriyatlariga raddiya yoki qarshilik ramzi sifatida qoʻllaniladi.

'''satanizmlikni marosimlari (rituallar)'''

Satanistik oqimlarda marosimlar (rituallar) turlicha talqin qilinadi. Ayniqsa, Anton LaVey tomonidan asos solingan zamonaviy satanizmda marosimlar xudoga yoki jinlarga sigʻinish emas, balki '''psixologik drama''' (teatr) hisoblanadi. LaVey buni inson oʻz ichidagi toʻplanib qolgan his-tuygʻularni (gʻazab, ehtiros, qaygʻu) tashqariga chiqarib yuborishi uchun xizmat qiladigan vosita deb tushuntirgan.

Maqolangiz uchun satanistik marosimlarning asosiy turlari va ularning oʻtkazilish tartibi haqidagi maʼlumotlar:

== [[7|1. Marosimlarning Asosiy Turlari]] ==
LaVeyan satanizmida rituallar asosan uchta katta guruhga boʻlinadi:

* '''Lust (Ehtiros/Kallik) marosimi:''' Inson oʻzining jinsiy istaklari yoki hayotiy ehtiroslarini qondirish, oʻziga boʻlgan ishonchni oshirish va kerakli energiyani jalb qilish uchun oʻtkaziladi.
* '''Compassion (Rahmdillik/Sogʻinch) marosimi:''' Yaqinlariga sogʻliq, muvaffaqiyat yoki moddiy farovonlik tilash, shuningdek, biror yoʻqotishdan keyingi qaygʻudan xalos boʻlish maqsadida bajariladi.
* '''Destruction (Vayronkorlik/Laʼnat) marosimi:''' Bu marosim insonni qattiq ranjitgan, unga zarar yetkazgan dushmanlariga nisbatan gʻazab va nafratni sochish uchun qoʻllaniladi. Bu yerda maqsad real zarar yetkazish emas, balki psixologik jihatdan ichki nafratdan qutulish (&quot;gʻazabni yuzaga chiqarish&quot;) hisoblanadi.

== [[N|2. Marosimlarda Ishlatiladigan Atributlar (Jihozlar)]] ==
Satanistik rituallar maʼlum bir vizual muhitda oʻtadi va unda quyidagi elementlardan foydalaniladi:

* '''Qora kiyimlar:''' Ishtirokchilar sirli muhit yaratish va diqqatni jamlash uchun qora rido (mantiya) kiyishadi.
* '''Bafomet sigili:''' Marosim oʻtkaziladigan xonaning (altarning) markaziy devoriga osib qoʻyiladi.
* '''Shamlar:''' Odatda qora va oq shamlardan foydalaniladi. Qora shamlar tun, yer va yashirin kuchlarni, bitta dona oq sham esa dinlarning ikkiyuzlamachiligini va satanistlar rad etadigan &quot;soxta yorugʻlikni&quot; anglatadi.
* '''Altar (Mehrob):''' Marosim markazi. LaVey cherkovida anʼanaviy dinlardagi tosh yoki yogʻoch mehroblarga teskari oʻlaroq, tabiat va hayot ramzi sifatida tirik ayol tanasidan altar sifatida foydalanilgan.
* '''Kosa (Chalice) va Xanjar (Athame):''' Kosa ichiga hayot ramzi boʻlgan sharob (yoki boshqa ichimlik) quyiladi. Xanjar esa qurbonlik qilish uchun emas, balki havodagi energiyani yoʻnaltirish va ramziy ishoralar qilish uchun ishlatiladi.

== [[1|3. Marosimning Umumiy Borishi]] ==
Haqiqiy satanistik marosimlar odatda quyidagi tartibda amalga oshiriladi:

# '''Tayyorgarlik:''' Xona qorongʻilashtiriladi, shamlar yoqiladi va Bafomet belgisi oʻrnatiladi.
# '''Chaqiriq:''' Marosim tashkilotchisi (ruhoniy) maxsus qoʻngʻiroq chaladi va toʻrt tomonga qarab dunyo iblislarining ismlarini (Satan, Lucifer, Belial, Leviathan) aytib, ularni ramziy maʼnoda guvohlikka chaqiradi.
# '''Istaklarni bayon etish:''' Marosim turiga qarab (laʼnat yoki rahm-shafqat) maxsus qogʻozga yozilgan matnlar oʻqiladi va ramziy ravishda sham olovida yoqib yuboriladi.
# '''Yakunlash:''' Marosim oxirida sharob ichiladi va ruhoniy ''&quot;Shemhamforash!&quot;'' hamda ''&quot;Hail Satan!&quot;'' (Yashasin Shayton) soʻzlari bilan marosimni yopiq deb eʼlon qiladi.

== [[Bahoiylik|4. Ommaviy Madaniyatdagi Adashishlar (Miflar)]] ==

* '''Odam yoki hayvon qurbonliklari:''' Gollivud filmlarida satanistlar odam yoki mushuklarni qurbon qilayotgani koʻrsatiladi. Biroq, Anton LaVeyning &quot;Shaytoniy Injil&quot; (The Satanic Bible) kitobida '''hayvonlar va bolalarni qurbon qilish yoki ularga zarar yetkazish qatʼiyan taqiqlangan'''. Chunki satanizmda ular eng sof va tabiatga yaqin mavjudotlar hisoblanadi.
* '''Qora Messa (Black Mass):''' Bu tarixiy tushuncha boʻlib, oʻrta asrlarda xristian katolik cherkovining ibodatlarini masxara qilish maqsadida teskari tartibda oʻtkazilgan marosimdir. Zamonaviy falsafiy satanizmda bu marosim deyarli qoʻllanilmaydi.
* 
'''The Satanic Temple (Shtan ibodatxonasi)''' zamonaviy va xalqaro miqyosda eng tez oʻsib borayotgan satanistik tashkilotlardan biridir. Maqolangiz uchun uning dunyoga yoyilishi, aʼzolari soni va ushbu harakat koʻp tarqalgan davlatlar haqidagi maʼlumotlar:

== [[1|5. The Satanic Temple (TST) haqida va uning dunyoga yoyilishi]] ==
'''The Satanic Temple''' 2013-yilda Lyusian Grivz (Lucien Greaves) va Malkolm Jarri (Malcolm Jarry) tomonidan AQSHda tashkil etilgan.

Ushbu tashkilotni Anton LaVeyning anʼanaviy Shayton cherkovidan ajratib turuvchi asosiy jihat — ularning '''ijtimoiy va siyosiy faolligidir'''.

* TST aʼzolari Shaytonni real mavjudot yoki yovuzlik timsoli deb hisoblamaydilar. Ular uchun Shayton — avtoritarizmga va diniy aqidaparastlikka qarshi isyon hamda erkinlik ramzi.
* Tashkilot qonun oldida barcha dinlar tengligini talab qiladi. Masalan, AQSHdagi davlat binolari oldiga xristianlik belgilari qoʻyilganda, TST ham oʻzining Bafomet haykalini qoʻyishni talab qilib sudlashadi.

Tashkilot AQSHdan tashqari Kanada, Buyuk Britaniya, Avstraliya va Yevropaning bir qator davlatlarida oʻz boʻlimlari (chapter)ga ega.

== [[2|6. Dunyoda qancha satanist bor?]] ==
Satanistlar sonini aniq hisoblash murakkab, chunki koʻplab insonlar oʻz qarashlarini yashirin tutishadi. Biroq rəsmiy roʻyxatdan oʻtganlar boʻyicha quyidagi raqamlar mavjud:

* '''The Satanic Temple aʼzolari:''' Tashkilotning rasmiy bayonotlariga koʻra, butun dunyo boʻylab ularning roʻyxatdan oʻtgan aʼzolari soni '''700 000 dan oshgan'''.
* '''Umumiy soni:''' Mustaqil sotsiologik tadqiqotlar va cherkovlar statistikasiga koʻra, dunyo boʻylab turli oqimlardagi (LaVeyan, teistik va TST) faol satanistlar soni '''1 millionga yaqin''' deb baholanadi.

== [[7|7. Satanizm eng koʻp tarqalgan davlatlar roʻyxati]] ==
Satanistik guruhlar va ularning aʼzolari asosan dunyoviy (sekulyar) hamda gʻarbiy madaniyat rivojlangan davlatlarda jamlangan. Eng koʻp aʼzoga ega mamlakatlar:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''T/r'''
|'''Davlat'''
|'''Izoh'''
|-
|'''1'''
|'''AQSH'''
|Satanizmning vatani. Ham Shayton cherkovi (Church of Satan), ham The Satanic Temple shtab-kvartiralari shu yerda joylashgan. Eng koʻp rasmiy aʼzolar AQSH hisobiga toʻgʻri keladi.
|-
|'''2'''
|'''Buyuk Britaniya'''
|Yevropadagi eng yirik satanistik jamoalardan biri shu yerda. Mamlakatda TSTning rasmiy boʻlimlari faoliyat yuritadi.
|-
|'''3'''
|'''Kanada'''
|Shimoliy Amerikadagi sekulyarizm tufayli TST va boshqa satanistik guruhlar erkin faoliyat olib boradi va yirik jamoalarga ega.
|-
|'''4'''
|'''Avstraliya'''
|Oxirgi yillarda The Satanic Temple oʻz boʻlimlarini kengaytirgan va ijtimoiy aksiyalar oʻtkazib kelayotgan davlatlardan biri.
|-
|'''5'''
|'''Skandinaviya davlatlari''' (Shvetsiya, Norvegiya)
|Bu davlatlarda falsafiy satanizm bilan bir qatorda, 1990-yillarda heavy metal submadaniyati bilan bogʻliq boʻlgan teistik (radikal) satanizm oqimlari ham shakllangan.
|}

== [[8|8. Zamonaviy jamiyatdagi oʻrni]] ==
Bugungi kunda satanizm turli mamlakatlarda turlicha huquqiy va ijtimoiy maqomga ega. Gʻarb davlatlarida (xususan, AQSH va Yevropaning ayrim mamlakatlarida) bu oqimlar diniy va falsafiy erkinlik qonunlari doirasida oʻz faoliyatini yuritadi. Biroq, koʻplab anʼanaviy va dindor jamiyatlarda ushbu mavzu hamon jiddiy ijtimoiy bahslar, salbiy qarashlar va tushunmovchiliklar markazida qolmoqda. Sotsiologik tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, zamonaviy guruhlarning aksariyati ijtimoiy tarmoqlar va onlayn platformalar orqali oʻz gʻoyalarini tarqatishga eʼtibor qaratmoqda.

== Wikipedia tahririyati eslatmasi ==
&lt;blockquote&gt;'''Ogohlantirish va raddiya (Disclaimer):''' Ushbu maqolada keltirilgan maʼlumotlar faqatgina akademik, tarixiy va diniy-falsafiy tadqiqotlar doirasida mavzuni xolis yoritish maqsadida tayyorlangan. Matn tarkibi va undagi tushunchalar '''muallifning yoki ushbu ensiklopedik platformaning shaxsiy qarashlarini, mafkuraviy pozitsiyasini aks ettirmaydi''' hamda hech qanday diniy yoki gʻoyaviy targʻibot turiga kirmaydi.&lt;/blockquote&gt;''Maqola soʻnggi marta yangilangan yil: '''2026-yil'''''

'''© Abdullayev Begzodjon Bahodirjon o'g'ili'''

22.06.2026y</text>
      <sha1>eu2k3w14ll1zxqr0hrrmhw5i0vioqi7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181707</id>
      <parentid>6181706</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:41:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36143-27</username>
        <id>283115</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ramzlari */</comment>
      <origin>6181707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10595" sha1="3m03kcmkykgmegnnnhtz6soxx0y0qen" xml:space="preserve">Satanizm — bu turlicha falsafiy, mafkuraviy va diniy qarashlarni oʻz ichiga olgan, markazida Satan (Shayton) ramzi yoki obrazi turadigan oqimlar majmuasidir. Ushbu atama tarixan va zamonaviy davrda bir-biridan tubdan farq qiluvchi bir necha yoʻnalishlarni anglatadi.

== [[N|Kelib chiqishi va tarixi]] ==
Satanizm tushunchasining ildizlari ibroniycha &quot;satan&quot; (dushman, qarshi chiquvchi) soʻziga borib taqaladi. Ibrohimiy dinlarda (iudaizm, xristianlik, islom) bu obraz yovuzlik va gunohning timsoli sifatida koʻriladi.

Uzoq asrlar davomida &quot;satanizm&quot; atamasi mustaqil tashkil etilgan dinni emas, balki cherkov yoki jamiyat tomonidan &quot;bidʼatchi&quot;, &quot;sehrgar&quot; deb topilgan guruhlarni ayblash uchun ishlatilgan yorliq boʻlgan. Biroq, XIX asrga kelib, Yevropada romantizm davri adiblari (masalan, Jan Milton, Vilyam Bleyk) Shayton obrazini anʼanaviy diniy dogmalarga va zolim hokimiyatga qarshi chiqqan isyonkor qahramon sifatida qayta talqin qila boshladilar.

== [[Asosiy yoʻnalishlari]] ==
Zamonaviy satanizm asosan ikki yirik tarmoqqa boʻlinadi:

=== Ateistik (Lavey) satanizmi ===
Bu yoʻnalish eng keng tarqalgan va rasman tan olingan oqim hisoblanadi.

* '''Asoschisi:''' 1966-yilda AQSHda Anton Shandor Lavey (Anton Szandor LaVey) tomonidan asos solingan va &quot;Shayton cherkovi&quot; (Church of Satan) tashkil etilgan.
* '''Gʻoyasi:''' Bu guruh aʼzolari gʻayritabiiy kuchga ega boʻlgan Shaytonning mavjudligiga '''ishonmaydilar'''. Ular uchun Shayton — shunchaki ramz, yaʼni insonning individualizmi, erkinligi, xudbinligi va tabiat qonunlariga sodiqligi timsolidir. Ular xristianlikdagi tiyilish va tavba qilish gʻoyalariga qarshi chiqib, insoniy ehtiyojlarni erkin qondirishni targʻib qiladilar. Ular oʻzlarining &quot;Shaytoniy bibliya&quot; (The Satanic Bible) kitobiga amal qilishadi.

=== Teistik (Teologik) satanizm ===
Bu yoʻnalish vakillari Shaytonni shunchaki ramz emas, balki real mavjud boʻlgan gʻayritabiiy kuch, xudo¹ yoki maʼbud sifatida qabul qiladilar va unga sigʻinadilar.

* Bu oqim yagona markazga ega emas va turli kichik okkultistik guruhlardan iborat. Ularning qarashlari va rituallari bir-biridan sezilarli darajada farq qiladi.

== [[Ramz|Ramzlari]] ==
Satanizm guruhlari oʻz gʻoyalarini ifodalash uchun turli ramzlardan foydalanishadi:

* '''Bafomet signorasi (Baphomet):''' Ichiga echki boshi chizilgan toʻgʻrilangan teskari pentagramma (besh qirrali yulduz). Bu &quot;Shayton cherkovi&quot;ning rasmiy ramzi hisoblanadi.
* '''Teskari xoch:''' Anʼanaviy xristianlik qadriyatlariga raddiya yoki qarshilik ramzi sifatida qoʻllaniladi.

'''satanizmlikni marosimlari (rituallar)'''

Satanistik oqimlarda marosimlar (rituallar) turlicha talqin qilinadi. Ayniqsa, Anton LaVey tomonidan asos solingan zamonaviy satanizmda marosimlar xudoga yoki jinlarga sigʻinish emas, balki '''psixologik drama''' (teatr) hisoblanadi. LaVey buni inson oʻz ichidagi toʻplanib qolgan his-tuygʻularni (gʻazab, ehtiros, qaygʻu) tashqariga chiqarib yuborishi uchun xizmat qiladigan vosita deb tushuntirgan.

== [[7|1. Marosimlarning Asosiy Turlari]] ==
LaVeyan satanizmida rituallar asosan uchta katta guruhga boʻlinadi:

* '''Lust (Ehtiros/Kallik) marosimi:''' Inson oʻzining jinsiy istaklari yoki hayotiy ehtiroslarini qondirish, oʻziga boʻlgan ishonchni oshirish va kerakli energiyani jalb qilish uchun oʻtkaziladi.
* '''Compassion (Rahmdillik/Sogʻinch) marosimi:''' Yaqinlariga sogʻliq, muvaffaqiyat yoki moddiy farovonlik tilash, shuningdek, biror yoʻqotishdan keyingi qaygʻudan xalos boʻlish maqsadida bajariladi.
* '''Destruction (Vayronkorlik/Laʼnat) marosimi:''' Bu marosim insonni qattiq ranjitgan, unga zarar yetkazgan dushmanlariga nisbatan gʻazab va nafratni sochish uchun qoʻllaniladi. Bu yerda maqsad real zarar yetkazish emas, balki psixologik jihatdan ichki nafratdan qutulish (&quot;gʻazabni yuzaga chiqarish&quot;) hisoblanadi.

== [[N|2. Marosimlarda Ishlatiladigan Atributlar (Jihozlar)]] ==
Satanistik rituallar maʼlum bir vizual muhitda oʻtadi va unda quyidagi elementlardan foydalaniladi:

* '''Qora kiyimlar:''' Ishtirokchilar sirli muhit yaratish va diqqatni jamlash uchun qora rido (mantiya) kiyishadi.
* '''Bafomet sigili:''' Marosim oʻtkaziladigan xonaning (altarning) markaziy devoriga osib qoʻyiladi.
* '''Shamlar:''' Odatda qora va oq shamlardan foydalaniladi. Qora shamlar tun, yer va yashirin kuchlarni, bitta dona oq sham esa dinlarning ikkiyuzlamachiligini va satanistlar rad etadigan &quot;soxta yorugʻlikni&quot; anglatadi.
* '''Altar (Mehrob):''' Marosim markazi. LaVey cherkovida anʼanaviy dinlardagi tosh yoki yogʻoch mehroblarga teskari oʻlaroq, tabiat va hayot ramzi sifatida tirik ayol tanasidan altar sifatida foydalanilgan.
* '''Kosa (Chalice) va Xanjar (Athame):''' Kosa ichiga hayot ramzi boʻlgan sharob (yoki boshqa ichimlik) quyiladi. Xanjar esa qurbonlik qilish uchun emas, balki havodagi energiyani yoʻnaltirish va ramziy ishoralar qilish uchun ishlatiladi.

== [[1|3. Marosimning Umumiy Borishi]] ==
Haqiqiy satanistik marosimlar odatda quyidagi tartibda amalga oshiriladi:

# '''Tayyorgarlik:''' Xona qorongʻilashtiriladi, shamlar yoqiladi va Bafomet belgisi oʻrnatiladi.
# '''Chaqiriq:''' Marosim tashkilotchisi (ruhoniy) maxsus qoʻngʻiroq chaladi va toʻrt tomonga qarab dunyo iblislarining ismlarini (Satan, Lucifer, Belial, Leviathan) aytib, ularni ramziy maʼnoda guvohlikka chaqiradi.
# '''Istaklarni bayon etish:''' Marosim turiga qarab (laʼnat yoki rahm-shafqat) maxsus qogʻozga yozilgan matnlar oʻqiladi va ramziy ravishda sham olovida yoqib yuboriladi.
# '''Yakunlash:''' Marosim oxirida sharob ichiladi va ruhoniy ''&quot;Shemhamforash!&quot;'' hamda ''&quot;Hail Satan!&quot;'' (Yashasin Shayton) soʻzlari bilan marosimni yopiq deb eʼlon qiladi.

== [[Bahoiylik|4. Ommaviy Madaniyatdagi Adashishlar (Miflar)]] ==

* '''Odam yoki hayvon qurbonliklari:''' Gollivud filmlarida satanistlar odam yoki mushuklarni qurbon qilayotgani koʻrsatiladi. Biroq, Anton LaVeyning &quot;Shaytoniy Injil&quot; (The Satanic Bible) kitobida '''hayvonlar va bolalarni qurbon qilish yoki ularga zarar yetkazish qatʼiyan taqiqlangan'''. Chunki satanizmda ular eng sof va tabiatga yaqin mavjudotlar hisoblanadi.
* '''Qora Messa (Black Mass):''' Bu tarixiy tushuncha boʻlib, oʻrta asrlarda xristian katolik cherkovining ibodatlarini masxara qilish maqsadida teskari tartibda oʻtkazilgan marosimdir. Zamonaviy falsafiy satanizmda bu marosim deyarli qoʻllanilmaydi.
* 
'''The Satanic Temple (Shtan ibodatxonasi)''' zamonaviy va xalqaro miqyosda eng tez oʻsib borayotgan satanistik tashkilotlardan biridir. Maqolangiz uchun uning dunyoga yoyilishi, aʼzolari soni va ushbu harakat koʻp tarqalgan davlatlar haqidagi maʼlumotlar:

== [[1|5. The Satanic Temple (TST) haqida va uning dunyoga yoyilishi]] ==
'''The Satanic Temple''' 2013-yilda Lyusian Grivz (Lucien Greaves) va Malkolm Jarri (Malcolm Jarry) tomonidan AQSHda tashkil etilgan.

Ushbu tashkilotni Anton LaVeyning anʼanaviy Shayton cherkovidan ajratib turuvchi asosiy jihat — ularning '''ijtimoiy va siyosiy faolligidir'''.

* TST aʼzolari Shaytonni real mavjudot yoki yovuzlik timsoli deb hisoblamaydilar. Ular uchun Shayton — avtoritarizmga va diniy aqidaparastlikka qarshi isyon hamda erkinlik ramzi.
* Tashkilot qonun oldida barcha dinlar tengligini talab qiladi. Masalan, AQSHdagi davlat binolari oldiga xristianlik belgilari qoʻyilganda, TST ham oʻzining Bafomet haykalini qoʻyishni talab qilib sudlashadi.

Tashkilot AQSHdan tashqari Kanada, Buyuk Britaniya, Avstraliya va Yevropaning bir qator davlatlarida oʻz boʻlimlari (chapter)ga ega.

== [[2|6. Dunyoda qancha satanist bor?]] ==
Satanistlar sonini aniq hisoblash murakkab, chunki koʻplab insonlar oʻz qarashlarini yashirin tutishadi. Biroq rəsmiy roʻyxatdan oʻtganlar boʻyicha quyidagi raqamlar mavjud:

* '''The Satanic Temple aʼzolari:''' Tashkilotning rasmiy bayonotlariga koʻra, butun dunyo boʻylab ularning roʻyxatdan oʻtgan aʼzolari soni '''700 000 dan oshgan'''.
* '''Umumiy soni:''' Mustaqil sotsiologik tadqiqotlar va cherkovlar statistikasiga koʻra, dunyo boʻylab turli oqimlardagi (LaVeyan, teistik va TST) faol satanistlar soni '''1 millionga yaqin''' deb baholanadi.

== [[7|7. Satanizm eng koʻp tarqalgan davlatlar roʻyxati]] ==
Satanistik guruhlar va ularning aʼzolari asosan dunyoviy (sekulyar) hamda gʻarbiy madaniyat rivojlangan davlatlarda jamlangan. Eng koʻp aʼzoga ega mamlakatlar:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''T/r'''
|'''Davlat'''
|'''Izoh'''
|-
|'''1'''
|'''AQSH'''
|Satanizmning vatani. Ham Shayton cherkovi (Church of Satan), ham The Satanic Temple shtab-kvartiralari shu yerda joylashgan. Eng koʻp rasmiy aʼzolar AQSH hisobiga toʻgʻri keladi.
|-
|'''2'''
|'''Buyuk Britaniya'''
|Yevropadagi eng yirik satanistik jamoalardan biri shu yerda. Mamlakatda TSTning rasmiy boʻlimlari faoliyat yuritadi.
|-
|'''3'''
|'''Kanada'''
|Shimoliy Amerikadagi sekulyarizm tufayli TST va boshqa satanistik guruhlar erkin faoliyat olib boradi va yirik jamoalarga ega.
|-
|'''4'''
|'''Avstraliya'''
|Oxirgi yillarda The Satanic Temple oʻz boʻlimlarini kengaytirgan va ijtimoiy aksiyalar oʻtkazib kelayotgan davlatlardan biri.
|-
|'''5'''
|'''Skandinaviya davlatlari''' (Shvetsiya, Norvegiya)
|Bu davlatlarda falsafiy satanizm bilan bir qatorda, 1990-yillarda heavy metal submadaniyati bilan bogʻliq boʻlgan teistik (radikal) satanizm oqimlari ham shakllangan.
|}

== [[8|8. Zamonaviy jamiyatdagi oʻrni]] ==
Bugungi kunda satanizm turli mamlakatlarda turlicha huquqiy va ijtimoiy maqomga ega. Gʻarb davlatlarida (xususan, AQSH va Yevropaning ayrim mamlakatlarida) bu oqimlar diniy va falsafiy erkinlik qonunlari doirasida oʻz faoliyatini yuritadi. Biroq, koʻplab anʼanaviy va dindor jamiyatlarda ushbu mavzu hamon jiddiy ijtimoiy bahslar, salbiy qarashlar va tushunmovchiliklar markazida qolmoqda. Sotsiologik tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, zamonaviy guruhlarning aksariyati ijtimoiy tarmoqlar va onlayn platformalar orqali oʻz gʻoyalarini tarqatishga eʼtibor qaratmoqda.

== Wikipedia tahririyati eslatmasi ==
&lt;blockquote&gt;'''Ogohlantirish va raddiya (Disclaimer):''' Ushbu maqolada keltirilgan maʼlumotlar faqatgina akademik, tarixiy va diniy-falsafiy tadqiqotlar doirasida mavzuni xolis yoritish maqsadida tayyorlangan. Matn tarkibi va undagi tushunchalar '''muallifning yoki ushbu ensiklopedik platformaning shaxsiy qarashlarini, mafkuraviy pozitsiyasini aks ettirmaydi''' hamda hech qanday diniy yoki gʻoyaviy targʻibot turiga kirmaydi.&lt;/blockquote&gt;''Maqola soʻnggi marta yangilangan yil: '''2026-yil'''''

'''© Abdullayev Begzodjon Bahodirjon o'g'ili'''

22.06.2026y</text>
      <sha1>3m03kcmkykgmegnnnhtz6soxx0y0qen</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181711</id>
      <parentid>6181707</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:44:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36143-27</username>
        <id>283115</id>
      </contributor>
      <comment>/* Asosiy yoʻnalishlari */</comment>
      <origin>6181711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10597" sha1="hf9nqeiyoo1scnxlqo4pex1jpmhexcf" xml:space="preserve">Satanizm — bu turlicha falsafiy, mafkuraviy va diniy qarashlarni oʻz ichiga olgan, markazida Satan (Shayton) ramzi yoki obrazi turadigan oqimlar majmuasidir. Ushbu atama tarixan va zamonaviy davrda bir-biridan tubdan farq qiluvchi bir necha yoʻnalishlarni anglatadi.

== [[N|Kelib chiqishi va tarixi]] ==
Satanizm tushunchasining ildizlari ibroniycha &quot;satan&quot; (dushman, qarshi chiquvchi) soʻziga borib taqaladi. Ibrohimiy dinlarda (iudaizm, xristianlik, islom) bu obraz yovuzlik va gunohning timsoli sifatida koʻriladi.

Uzoq asrlar davomida &quot;satanizm&quot; atamasi mustaqil tashkil etilgan dinni emas, balki cherkov yoki jamiyat tomonidan &quot;bidʼatchi&quot;, &quot;sehrgar&quot; deb topilgan guruhlarni ayblash uchun ishlatilgan yorliq boʻlgan. Biroq, XIX asrga kelib, Yevropada romantizm davri adiblari (masalan, Jan Milton, Vilyam Bleyk) Shayton obrazini anʼanaviy diniy dogmalarga va zolim hokimiyatga qarshi chiqqan isyonkor qahramon sifatida qayta talqin qila boshladilar.

== [[7|Asosiy yoʻnalishlari]] ==
Zamonaviy satanizm asosan ikki yirik tarmoqqa boʻlinadi:

=== Ateistik (Lavey) satanizmi ===
Bu yoʻnalish eng keng tarqalgan va rasman tan olingan oqim hisoblanadi.

* '''Asoschisi:''' 1966-yilda AQSHda Anton Shandor Lavey (Anton Szandor LaVey) tomonidan asos solingan va &quot;Shayton cherkovi&quot; (Church of Satan) tashkil etilgan.
* '''Gʻoyasi:''' Bu guruh aʼzolari gʻayritabiiy kuchga ega boʻlgan Shaytonning mavjudligiga '''ishonmaydilar'''. Ular uchun Shayton — shunchaki ramz, yaʼni insonning individualizmi, erkinligi, xudbinligi va tabiat qonunlariga sodiqligi timsolidir. Ular xristianlikdagi tiyilish va tavba qilish gʻoyalariga qarshi chiqib, insoniy ehtiyojlarni erkin qondirishni targʻib qiladilar. Ular oʻzlarining &quot;Shaytoniy bibliya&quot; (The Satanic Bible) kitobiga amal qilishadi.

=== Teistik (Teologik) satanizm ===
Bu yoʻnalish vakillari Shaytonni shunchaki ramz emas, balki real mavjud boʻlgan gʻayritabiiy kuch, xudo¹ yoki maʼbud sifatida qabul qiladilar va unga sigʻinadilar.

* Bu oqim yagona markazga ega emas va turli kichik okkultistik guruhlardan iborat. Ularning qarashlari va rituallari bir-biridan sezilarli darajada farq qiladi.

== [[Ramz|Ramzlari]] ==
Satanizm guruhlari oʻz gʻoyalarini ifodalash uchun turli ramzlardan foydalanishadi:

* '''Bafomet signorasi (Baphomet):''' Ichiga echki boshi chizilgan toʻgʻrilangan teskari pentagramma (besh qirrali yulduz). Bu &quot;Shayton cherkovi&quot;ning rasmiy ramzi hisoblanadi.
* '''Teskari xoch:''' Anʼanaviy xristianlik qadriyatlariga raddiya yoki qarshilik ramzi sifatida qoʻllaniladi.

'''satanizmlikni marosimlari (rituallar)'''

Satanistik oqimlarda marosimlar (rituallar) turlicha talqin qilinadi. Ayniqsa, Anton LaVey tomonidan asos solingan zamonaviy satanizmda marosimlar xudoga yoki jinlarga sigʻinish emas, balki '''psixologik drama''' (teatr) hisoblanadi. LaVey buni inson oʻz ichidagi toʻplanib qolgan his-tuygʻularni (gʻazab, ehtiros, qaygʻu) tashqariga chiqarib yuborishi uchun xizmat qiladigan vosita deb tushuntirgan.

== [[7|1. Marosimlarning Asosiy Turlari]] ==
LaVeyan satanizmida rituallar asosan uchta katta guruhga boʻlinadi:

* '''Lust (Ehtiros/Kallik) marosimi:''' Inson oʻzining jinsiy istaklari yoki hayotiy ehtiroslarini qondirish, oʻziga boʻlgan ishonchni oshirish va kerakli energiyani jalb qilish uchun oʻtkaziladi.
* '''Compassion (Rahmdillik/Sogʻinch) marosimi:''' Yaqinlariga sogʻliq, muvaffaqiyat yoki moddiy farovonlik tilash, shuningdek, biror yoʻqotishdan keyingi qaygʻudan xalos boʻlish maqsadida bajariladi.
* '''Destruction (Vayronkorlik/Laʼnat) marosimi:''' Bu marosim insonni qattiq ranjitgan, unga zarar yetkazgan dushmanlariga nisbatan gʻazab va nafratni sochish uchun qoʻllaniladi. Bu yerda maqsad real zarar yetkazish emas, balki psixologik jihatdan ichki nafratdan qutulish (&quot;gʻazabni yuzaga chiqarish&quot;) hisoblanadi.

== [[N|2. Marosimlarda Ishlatiladigan Atributlar (Jihozlar)]] ==
Satanistik rituallar maʼlum bir vizual muhitda oʻtadi va unda quyidagi elementlardan foydalaniladi:

* '''Qora kiyimlar:''' Ishtirokchilar sirli muhit yaratish va diqqatni jamlash uchun qora rido (mantiya) kiyishadi.
* '''Bafomet sigili:''' Marosim oʻtkaziladigan xonaning (altarning) markaziy devoriga osib qoʻyiladi.
* '''Shamlar:''' Odatda qora va oq shamlardan foydalaniladi. Qora shamlar tun, yer va yashirin kuchlarni, bitta dona oq sham esa dinlarning ikkiyuzlamachiligini va satanistlar rad etadigan &quot;soxta yorugʻlikni&quot; anglatadi.
* '''Altar (Mehrob):''' Marosim markazi. LaVey cherkovida anʼanaviy dinlardagi tosh yoki yogʻoch mehroblarga teskari oʻlaroq, tabiat va hayot ramzi sifatida tirik ayol tanasidan altar sifatida foydalanilgan.
* '''Kosa (Chalice) va Xanjar (Athame):''' Kosa ichiga hayot ramzi boʻlgan sharob (yoki boshqa ichimlik) quyiladi. Xanjar esa qurbonlik qilish uchun emas, balki havodagi energiyani yoʻnaltirish va ramziy ishoralar qilish uchun ishlatiladi.

== [[1|3. Marosimning Umumiy Borishi]] ==
Haqiqiy satanistik marosimlar odatda quyidagi tartibda amalga oshiriladi:

# '''Tayyorgarlik:''' Xona qorongʻilashtiriladi, shamlar yoqiladi va Bafomet belgisi oʻrnatiladi.
# '''Chaqiriq:''' Marosim tashkilotchisi (ruhoniy) maxsus qoʻngʻiroq chaladi va toʻrt tomonga qarab dunyo iblislarining ismlarini (Satan, Lucifer, Belial, Leviathan) aytib, ularni ramziy maʼnoda guvohlikka chaqiradi.
# '''Istaklarni bayon etish:''' Marosim turiga qarab (laʼnat yoki rahm-shafqat) maxsus qogʻozga yozilgan matnlar oʻqiladi va ramziy ravishda sham olovida yoqib yuboriladi.
# '''Yakunlash:''' Marosim oxirida sharob ichiladi va ruhoniy ''&quot;Shemhamforash!&quot;'' hamda ''&quot;Hail Satan!&quot;'' (Yashasin Shayton) soʻzlari bilan marosimni yopiq deb eʼlon qiladi.

== [[Bahoiylik|4. Ommaviy Madaniyatdagi Adashishlar (Miflar)]] ==

* '''Odam yoki hayvon qurbonliklari:''' Gollivud filmlarida satanistlar odam yoki mushuklarni qurbon qilayotgani koʻrsatiladi. Biroq, Anton LaVeyning &quot;Shaytoniy Injil&quot; (The Satanic Bible) kitobida '''hayvonlar va bolalarni qurbon qilish yoki ularga zarar yetkazish qatʼiyan taqiqlangan'''. Chunki satanizmda ular eng sof va tabiatga yaqin mavjudotlar hisoblanadi.
* '''Qora Messa (Black Mass):''' Bu tarixiy tushuncha boʻlib, oʻrta asrlarda xristian katolik cherkovining ibodatlarini masxara qilish maqsadida teskari tartibda oʻtkazilgan marosimdir. Zamonaviy falsafiy satanizmda bu marosim deyarli qoʻllanilmaydi.
* 
'''The Satanic Temple (Shtan ibodatxonasi)''' zamonaviy va xalqaro miqyosda eng tez oʻsib borayotgan satanistik tashkilotlardan biridir. Maqolangiz uchun uning dunyoga yoyilishi, aʼzolari soni va ushbu harakat koʻp tarqalgan davlatlar haqidagi maʼlumotlar:

== [[1|5. The Satanic Temple (TST) haqida va uning dunyoga yoyilishi]] ==
'''The Satanic Temple''' 2013-yilda Lyusian Grivz (Lucien Greaves) va Malkolm Jarri (Malcolm Jarry) tomonidan AQSHda tashkil etilgan.

Ushbu tashkilotni Anton LaVeyning anʼanaviy Shayton cherkovidan ajratib turuvchi asosiy jihat — ularning '''ijtimoiy va siyosiy faolligidir'''.

* TST aʼzolari Shaytonni real mavjudot yoki yovuzlik timsoli deb hisoblamaydilar. Ular uchun Shayton — avtoritarizmga va diniy aqidaparastlikka qarshi isyon hamda erkinlik ramzi.
* Tashkilot qonun oldida barcha dinlar tengligini talab qiladi. Masalan, AQSHdagi davlat binolari oldiga xristianlik belgilari qoʻyilganda, TST ham oʻzining Bafomet haykalini qoʻyishni talab qilib sudlashadi.

Tashkilot AQSHdan tashqari Kanada, Buyuk Britaniya, Avstraliya va Yevropaning bir qator davlatlarida oʻz boʻlimlari (chapter)ga ega.

== [[2|6. Dunyoda qancha satanist bor?]] ==
Satanistlar sonini aniq hisoblash murakkab, chunki koʻplab insonlar oʻz qarashlarini yashirin tutishadi. Biroq rəsmiy roʻyxatdan oʻtganlar boʻyicha quyidagi raqamlar mavjud:

* '''The Satanic Temple aʼzolari:''' Tashkilotning rasmiy bayonotlariga koʻra, butun dunyo boʻylab ularning roʻyxatdan oʻtgan aʼzolari soni '''700 000 dan oshgan'''.
* '''Umumiy soni:''' Mustaqil sotsiologik tadqiqotlar va cherkovlar statistikasiga koʻra, dunyo boʻylab turli oqimlardagi (LaVeyan, teistik va TST) faol satanistlar soni '''1 millionga yaqin''' deb baholanadi.

== [[7|7. Satanizm eng koʻp tarqalgan davlatlar roʻyxati]] ==
Satanistik guruhlar va ularning aʼzolari asosan dunyoviy (sekulyar) hamda gʻarbiy madaniyat rivojlangan davlatlarda jamlangan. Eng koʻp aʼzoga ega mamlakatlar:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''T/r'''
|'''Davlat'''
|'''Izoh'''
|-
|'''1'''
|'''AQSH'''
|Satanizmning vatani. Ham Shayton cherkovi (Church of Satan), ham The Satanic Temple shtab-kvartiralari shu yerda joylashgan. Eng koʻp rasmiy aʼzolar AQSH hisobiga toʻgʻri keladi.
|-
|'''2'''
|'''Buyuk Britaniya'''
|Yevropadagi eng yirik satanistik jamoalardan biri shu yerda. Mamlakatda TSTning rasmiy boʻlimlari faoliyat yuritadi.
|-
|'''3'''
|'''Kanada'''
|Shimoliy Amerikadagi sekulyarizm tufayli TST va boshqa satanistik guruhlar erkin faoliyat olib boradi va yirik jamoalarga ega.
|-
|'''4'''
|'''Avstraliya'''
|Oxirgi yillarda The Satanic Temple oʻz boʻlimlarini kengaytirgan va ijtimoiy aksiyalar oʻtkazib kelayotgan davlatlardan biri.
|-
|'''5'''
|'''Skandinaviya davlatlari''' (Shvetsiya, Norvegiya)
|Bu davlatlarda falsafiy satanizm bilan bir qatorda, 1990-yillarda heavy metal submadaniyati bilan bogʻliq boʻlgan teistik (radikal) satanizm oqimlari ham shakllangan.
|}

== [[8|8. Zamonaviy jamiyatdagi oʻrni]] ==
Bugungi kunda satanizm turli mamlakatlarda turlicha huquqiy va ijtimoiy maqomga ega. Gʻarb davlatlarida (xususan, AQSH va Yevropaning ayrim mamlakatlarida) bu oqimlar diniy va falsafiy erkinlik qonunlari doirasida oʻz faoliyatini yuritadi. Biroq, koʻplab anʼanaviy va dindor jamiyatlarda ushbu mavzu hamon jiddiy ijtimoiy bahslar, salbiy qarashlar va tushunmovchiliklar markazida qolmoqda. Sotsiologik tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, zamonaviy guruhlarning aksariyati ijtimoiy tarmoqlar va onlayn platformalar orqali oʻz gʻoyalarini tarqatishga eʼtibor qaratmoqda.

== Wikipedia tahririyati eslatmasi ==
&lt;blockquote&gt;'''Ogohlantirish va raddiya (Disclaimer):''' Ushbu maqolada keltirilgan maʼlumotlar faqatgina akademik, tarixiy va diniy-falsafiy tadqiqotlar doirasida mavzuni xolis yoritish maqsadida tayyorlangan. Matn tarkibi va undagi tushunchalar '''muallifning yoki ushbu ensiklopedik platformaning shaxsiy qarashlarini, mafkuraviy pozitsiyasini aks ettirmaydi''' hamda hech qanday diniy yoki gʻoyaviy targʻibot turiga kirmaydi.&lt;/blockquote&gt;''Maqola soʻnggi marta yangilangan yil: '''2026-yil'''''

'''© Abdullayev Begzodjon Bahodirjon o'g'ili'''

22.06.2026y</text>
      <sha1>hf9nqeiyoo1scnxlqo4pex1jpmhexcf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181714</id>
      <parentid>6181711</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:48:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36143-27</username>
        <id>283115</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wikipedia tahririyati eslatmasi */</comment>
      <origin>6181714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10550" sha1="8c9q48t3e25hy4l2a41j895v9vfc9vn" xml:space="preserve">Satanizm — bu turlicha falsafiy, mafkuraviy va diniy qarashlarni oʻz ichiga olgan, markazida Satan (Shayton) ramzi yoki obrazi turadigan oqimlar majmuasidir. Ushbu atama tarixan va zamonaviy davrda bir-biridan tubdan farq qiluvchi bir necha yoʻnalishlarni anglatadi.

== [[N|Kelib chiqishi va tarixi]] ==
Satanizm tushunchasining ildizlari ibroniycha &quot;satan&quot; (dushman, qarshi chiquvchi) soʻziga borib taqaladi. Ibrohimiy dinlarda (iudaizm, xristianlik, islom) bu obraz yovuzlik va gunohning timsoli sifatida koʻriladi.

Uzoq asrlar davomida &quot;satanizm&quot; atamasi mustaqil tashkil etilgan dinni emas, balki cherkov yoki jamiyat tomonidan &quot;bidʼatchi&quot;, &quot;sehrgar&quot; deb topilgan guruhlarni ayblash uchun ishlatilgan yorliq boʻlgan. Biroq, XIX asrga kelib, Yevropada romantizm davri adiblari (masalan, Jan Milton, Vilyam Bleyk) Shayton obrazini anʼanaviy diniy dogmalarga va zolim hokimiyatga qarshi chiqqan isyonkor qahramon sifatida qayta talqin qila boshladilar.

== [[7|Asosiy yoʻnalishlari]] ==
Zamonaviy satanizm asosan ikki yirik tarmoqqa boʻlinadi:

=== Ateistik (Lavey) satanizmi ===
Bu yoʻnalish eng keng tarqalgan va rasman tan olingan oqim hisoblanadi.

* '''Asoschisi:''' 1966-yilda AQSHda Anton Shandor Lavey (Anton Szandor LaVey) tomonidan asos solingan va &quot;Shayton cherkovi&quot; (Church of Satan) tashkil etilgan.
* '''Gʻoyasi:''' Bu guruh aʼzolari gʻayritabiiy kuchga ega boʻlgan Shaytonning mavjudligiga '''ishonmaydilar'''. Ular uchun Shayton — shunchaki ramz, yaʼni insonning individualizmi, erkinligi, xudbinligi va tabiat qonunlariga sodiqligi timsolidir. Ular xristianlikdagi tiyilish va tavba qilish gʻoyalariga qarshi chiqib, insoniy ehtiyojlarni erkin qondirishni targʻib qiladilar. Ular oʻzlarining &quot;Shaytoniy bibliya&quot; (The Satanic Bible) kitobiga amal qilishadi.

=== Teistik (Teologik) satanizm ===
Bu yoʻnalish vakillari Shaytonni shunchaki ramz emas, balki real mavjud boʻlgan gʻayritabiiy kuch, xudo¹ yoki maʼbud sifatida qabul qiladilar va unga sigʻinadilar.

* Bu oqim yagona markazga ega emas va turli kichik okkultistik guruhlardan iborat. Ularning qarashlari va rituallari bir-biridan sezilarli darajada farq qiladi.

== [[Ramz|Ramzlari]] ==
Satanizm guruhlari oʻz gʻoyalarini ifodalash uchun turli ramzlardan foydalanishadi:

* '''Bafomet signorasi (Baphomet):''' Ichiga echki boshi chizilgan toʻgʻrilangan teskari pentagramma (besh qirrali yulduz). Bu &quot;Shayton cherkovi&quot;ning rasmiy ramzi hisoblanadi.
* '''Teskari xoch:''' Anʼanaviy xristianlik qadriyatlariga raddiya yoki qarshilik ramzi sifatida qoʻllaniladi.

'''satanizmlikni marosimlari (rituallar)'''

Satanistik oqimlarda marosimlar (rituallar) turlicha talqin qilinadi. Ayniqsa, Anton LaVey tomonidan asos solingan zamonaviy satanizmda marosimlar xudoga yoki jinlarga sigʻinish emas, balki '''psixologik drama''' (teatr) hisoblanadi. LaVey buni inson oʻz ichidagi toʻplanib qolgan his-tuygʻularni (gʻazab, ehtiros, qaygʻu) tashqariga chiqarib yuborishi uchun xizmat qiladigan vosita deb tushuntirgan.

== [[7|1. Marosimlarning Asosiy Turlari]] ==
LaVeyan satanizmida rituallar asosan uchta katta guruhga boʻlinadi:

* '''Lust (Ehtiros/Kallik) marosimi:''' Inson oʻzining jinsiy istaklari yoki hayotiy ehtiroslarini qondirish, oʻziga boʻlgan ishonchni oshirish va kerakli energiyani jalb qilish uchun oʻtkaziladi.
* '''Compassion (Rahmdillik/Sogʻinch) marosimi:''' Yaqinlariga sogʻliq, muvaffaqiyat yoki moddiy farovonlik tilash, shuningdek, biror yoʻqotishdan keyingi qaygʻudan xalos boʻlish maqsadida bajariladi.
* '''Destruction (Vayronkorlik/Laʼnat) marosimi:''' Bu marosim insonni qattiq ranjitgan, unga zarar yetkazgan dushmanlariga nisbatan gʻazab va nafratni sochish uchun qoʻllaniladi. Bu yerda maqsad real zarar yetkazish emas, balki psixologik jihatdan ichki nafratdan qutulish (&quot;gʻazabni yuzaga chiqarish&quot;) hisoblanadi.

== [[N|2. Marosimlarda Ishlatiladigan Atributlar (Jihozlar)]] ==
Satanistik rituallar maʼlum bir vizual muhitda oʻtadi va unda quyidagi elementlardan foydalaniladi:

* '''Qora kiyimlar:''' Ishtirokchilar sirli muhit yaratish va diqqatni jamlash uchun qora rido (mantiya) kiyishadi.
* '''Bafomet sigili:''' Marosim oʻtkaziladigan xonaning (altarning) markaziy devoriga osib qoʻyiladi.
* '''Shamlar:''' Odatda qora va oq shamlardan foydalaniladi. Qora shamlar tun, yer va yashirin kuchlarni, bitta dona oq sham esa dinlarning ikkiyuzlamachiligini va satanistlar rad etadigan &quot;soxta yorugʻlikni&quot; anglatadi.
* '''Altar (Mehrob):''' Marosim markazi. LaVey cherkovida anʼanaviy dinlardagi tosh yoki yogʻoch mehroblarga teskari oʻlaroq, tabiat va hayot ramzi sifatida tirik ayol tanasidan altar sifatida foydalanilgan.
* '''Kosa (Chalice) va Xanjar (Athame):''' Kosa ichiga hayot ramzi boʻlgan sharob (yoki boshqa ichimlik) quyiladi. Xanjar esa qurbonlik qilish uchun emas, balki havodagi energiyani yoʻnaltirish va ramziy ishoralar qilish uchun ishlatiladi.

== [[1|3. Marosimning Umumiy Borishi]] ==
Haqiqiy satanistik marosimlar odatda quyidagi tartibda amalga oshiriladi:

# '''Tayyorgarlik:''' Xona qorongʻilashtiriladi, shamlar yoqiladi va Bafomet belgisi oʻrnatiladi.
# '''Chaqiriq:''' Marosim tashkilotchisi (ruhoniy) maxsus qoʻngʻiroq chaladi va toʻrt tomonga qarab dunyo iblislarining ismlarini (Satan, Lucifer, Belial, Leviathan) aytib, ularni ramziy maʼnoda guvohlikka chaqiradi.
# '''Istaklarni bayon etish:''' Marosim turiga qarab (laʼnat yoki rahm-shafqat) maxsus qogʻozga yozilgan matnlar oʻqiladi va ramziy ravishda sham olovida yoqib yuboriladi.
# '''Yakunlash:''' Marosim oxirida sharob ichiladi va ruhoniy ''&quot;Shemhamforash!&quot;'' hamda ''&quot;Hail Satan!&quot;'' (Yashasin Shayton) soʻzlari bilan marosimni yopiq deb eʼlon qiladi.

== [[Bahoiylik|4. Ommaviy Madaniyatdagi Adashishlar (Miflar)]] ==

* '''Odam yoki hayvon qurbonliklari:''' Gollivud filmlarida satanistlar odam yoki mushuklarni qurbon qilayotgani koʻrsatiladi. Biroq, Anton LaVeyning &quot;Shaytoniy Injil&quot; (The Satanic Bible) kitobida '''hayvonlar va bolalarni qurbon qilish yoki ularga zarar yetkazish qatʼiyan taqiqlangan'''. Chunki satanizmda ular eng sof va tabiatga yaqin mavjudotlar hisoblanadi.
* '''Qora Messa (Black Mass):''' Bu tarixiy tushuncha boʻlib, oʻrta asrlarda xristian katolik cherkovining ibodatlarini masxara qilish maqsadida teskari tartibda oʻtkazilgan marosimdir. Zamonaviy falsafiy satanizmda bu marosim deyarli qoʻllanilmaydi.
* 
'''The Satanic Temple (Shtan ibodatxonasi)''' zamonaviy va xalqaro miqyosda eng tez oʻsib borayotgan satanistik tashkilotlardan biridir. Maqolangiz uchun uning dunyoga yoyilishi, aʼzolari soni va ushbu harakat koʻp tarqalgan davlatlar haqidagi maʼlumotlar:

== [[1|5. The Satanic Temple (TST) haqida va uning dunyoga yoyilishi]] ==
'''The Satanic Temple''' 2013-yilda Lyusian Grivz (Lucien Greaves) va Malkolm Jarri (Malcolm Jarry) tomonidan AQSHda tashkil etilgan.

Ushbu tashkilotni Anton LaVeyning anʼanaviy Shayton cherkovidan ajratib turuvchi asosiy jihat — ularning '''ijtimoiy va siyosiy faolligidir'''.

* TST aʼzolari Shaytonni real mavjudot yoki yovuzlik timsoli deb hisoblamaydilar. Ular uchun Shayton — avtoritarizmga va diniy aqidaparastlikka qarshi isyon hamda erkinlik ramzi.
* Tashkilot qonun oldida barcha dinlar tengligini talab qiladi. Masalan, AQSHdagi davlat binolari oldiga xristianlik belgilari qoʻyilganda, TST ham oʻzining Bafomet haykalini qoʻyishni talab qilib sudlashadi.

Tashkilot AQSHdan tashqari Kanada, Buyuk Britaniya, Avstraliya va Yevropaning bir qator davlatlarida oʻz boʻlimlari (chapter)ga ega.

== [[2|6. Dunyoda qancha satanist bor?]] ==
Satanistlar sonini aniq hisoblash murakkab, chunki koʻplab insonlar oʻz qarashlarini yashirin tutishadi. Biroq rəsmiy roʻyxatdan oʻtganlar boʻyicha quyidagi raqamlar mavjud:

* '''The Satanic Temple aʼzolari:''' Tashkilotning rasmiy bayonotlariga koʻra, butun dunyo boʻylab ularning roʻyxatdan oʻtgan aʼzolari soni '''700 000 dan oshgan'''.
* '''Umumiy soni:''' Mustaqil sotsiologik tadqiqotlar va cherkovlar statistikasiga koʻra, dunyo boʻylab turli oqimlardagi (LaVeyan, teistik va TST) faol satanistlar soni '''1 millionga yaqin''' deb baholanadi.

== [[7|7. Satanizm eng koʻp tarqalgan davlatlar roʻyxati]] ==
Satanistik guruhlar va ularning aʼzolari asosan dunyoviy (sekulyar) hamda gʻarbiy madaniyat rivojlangan davlatlarda jamlangan. Eng koʻp aʼzoga ega mamlakatlar:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''T/r'''
|'''Davlat'''
|'''Izoh'''
|-
|'''1'''
|'''AQSH'''
|Satanizmning vatani. Ham Shayton cherkovi (Church of Satan), ham The Satanic Temple shtab-kvartiralari shu yerda joylashgan. Eng koʻp rasmiy aʼzolar AQSH hisobiga toʻgʻri keladi.
|-
|'''2'''
|'''Buyuk Britaniya'''
|Yevropadagi eng yirik satanistik jamoalardan biri shu yerda. Mamlakatda TSTning rasmiy boʻlimlari faoliyat yuritadi.
|-
|'''3'''
|'''Kanada'''
|Shimoliy Amerikadagi sekulyarizm tufayli TST va boshqa satanistik guruhlar erkin faoliyat olib boradi va yirik jamoalarga ega.
|-
|'''4'''
|'''Avstraliya'''
|Oxirgi yillarda The Satanic Temple oʻz boʻlimlarini kengaytirgan va ijtimoiy aksiyalar oʻtkazib kelayotgan davlatlardan biri.
|-
|'''5'''
|'''Skandinaviya davlatlari''' (Shvetsiya, Norvegiya)
|Bu davlatlarda falsafiy satanizm bilan bir qatorda, 1990-yillarda heavy metal submadaniyati bilan bogʻliq boʻlgan teistik (radikal) satanizm oqimlari ham shakllangan.
|}

== [[8|8. Zamonaviy jamiyatdagi oʻrni]] ==
Bugungi kunda satanizm turli mamlakatlarda turlicha huquqiy va ijtimoiy maqomga ega. Gʻarb davlatlarida (xususan, AQSH va Yevropaning ayrim mamlakatlarida) bu oqimlar diniy va falsafiy erkinlik qonunlari doirasida oʻz faoliyatini yuritadi. Biroq, koʻplab anʼanaviy va dindor jamiyatlarda ushbu mavzu hamon jiddiy ijtimoiy bahslar, salbiy qarashlar va tushunmovchiliklar markazida qolmoqda. Sotsiologik tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, zamonaviy guruhlarning aksariyati ijtimoiy tarmoqlar va onlayn platformalar orqali oʻz gʻoyalarini tarqatishga eʼtibor qaratmoqda.

== [[Mualliflik huquqi|Wikipedia tahririyati eslatmasi]] ==
&lt;blockquote&gt;'''Ogohlantirish va raddiya (Disclaimer):''' Ushbu maqolada keltirilgan maʼlumotlar faqatgina akademik, tarixiy va diniy-falsafiy tadqiqotlar doirasida mavzuni xolis yoritish maqsadida tayyorlangan. Matn tarkibi va undagi tushunchalar '''muallifning yoki ushbu ensiklopedik platformaning shaxsiy qarashlarini, mafkuraviy pozitsiyasini aks ettirmaydi''' hamda hech qanday diniy yoki gʻoyaviy targʻibot turiga kirmaydi.&lt;/blockquote&gt;


'''© Abdullayev Begzodjon Bahodirjon o'g'ili'''</text>
      <sha1>8c9q48t3e25hy4l2a41j895v9vfc9vn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181718</id>
      <parentid>6181714</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T08:54:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36143-27</username>
        <id>283115</id>
      </contributor>
      <comment>satanizm nima</comment>
      <origin>6181718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10556" sha1="lctjp1x7g2o0uf15m4kbioxft3n8rw1" xml:space="preserve">'''Satanizm — bu turlicha falsafiy, mafkuraviy va diniy qarashlarni oʻz ichiga olgan, markazida Satan (Shayton) ramzi yoki obrazi turadigan oqimlar majmuasidir. Ushbu atama tarixan va zamonaviy davrda bir-biridan tubdan farq qiluvchi bir necha yoʻnalishlarni anglatadi.'''

== [[N|Kelib chiqishi va tarixi]] ==
Satanizm tushunchasining ildizlari ibroniycha &quot;satan&quot; (dushman, qarshi chiquvchi) soʻziga borib taqaladi. Ibrohimiy dinlarda (iudaizm, xristianlik, islom) bu obraz yovuzlik va gunohning timsoli sifatida koʻriladi.

Uzoq asrlar davomida &quot;satanizm&quot; atamasi mustaqil tashkil etilgan dinni emas, balki cherkov yoki jamiyat tomonidan &quot;bidʼatchi&quot;, &quot;sehrgar&quot; deb topilgan guruhlarni ayblash uchun ishlatilgan yorliq boʻlgan. Biroq, XIX asrga kelib, Yevropada romantizm davri adiblari (masalan, Jan Milton, Vilyam Bleyk) Shayton obrazini anʼanaviy diniy dogmalarga va zolim hokimiyatga qarshi chiqqan isyonkor qahramon sifatida qayta talqin qila boshladilar.

== [[7|Asosiy yoʻnalishlari]] ==
Zamonaviy satanizm asosan ikki yirik tarmoqqa boʻlinadi:

=== Ateistik (Lavey) satanizmi ===
Bu yoʻnalish eng keng tarqalgan va rasman tan olingan oqim hisoblanadi.

* '''Asoschisi:''' 1966-yilda AQSHda Anton Shandor Lavey (Anton Szandor LaVey) tomonidan asos solingan va &quot;Shayton cherkovi&quot; (Church of Satan) tashkil etilgan.
* '''Gʻoyasi:''' Bu guruh aʼzolari gʻayritabiiy kuchga ega boʻlgan Shaytonning mavjudligiga '''ishonmaydilar'''. Ular uchun Shayton — shunchaki ramz, yaʼni insonning individualizmi, erkinligi, xudbinligi va tabiat qonunlariga sodiqligi timsolidir. Ular xristianlikdagi tiyilish va tavba qilish gʻoyalariga qarshi chiqib, insoniy ehtiyojlarni erkin qondirishni targʻib qiladilar. Ular oʻzlarining &quot;Shaytoniy bibliya&quot; (The Satanic Bible) kitobiga amal qilishadi.

=== Teistik (Teologik) satanizm ===
Bu yoʻnalish vakillari Shaytonni shunchaki ramz emas, balki real mavjud boʻlgan gʻayritabiiy kuch, xudo¹ yoki maʼbud sifatida qabul qiladilar va unga sigʻinadilar.

* Bu oqim yagona markazga ega emas va turli kichik okkultistik guruhlardan iborat. Ularning qarashlari va rituallari bir-biridan sezilarli darajada farq qiladi.

== [[Ramz|Ramzlari]] ==
Satanizm guruhlari oʻz gʻoyalarini ifodalash uchun turli ramzlardan foydalanishadi:

* '''Bafomet signorasi (Baphomet):''' Ichiga echki boshi chizilgan toʻgʻrilangan teskari pentagramma (besh qirrali yulduz). Bu &quot;Shayton cherkovi&quot;ning rasmiy ramzi hisoblanadi.
* '''Teskari xoch:''' Anʼanaviy xristianlik qadriyatlariga raddiya yoki qarshilik ramzi sifatida qoʻllaniladi.

'''satanizmlikni marosimlari (rituallar)'''

Satanistik oqimlarda marosimlar (rituallar) turlicha talqin qilinadi. Ayniqsa, Anton LaVey tomonidan asos solingan zamonaviy satanizmda marosimlar xudoga yoki jinlarga sigʻinish emas, balki '''psixologik drama''' (teatr) hisoblanadi. LaVey buni inson oʻz ichidagi toʻplanib qolgan his-tuygʻularni (gʻazab, ehtiros, qaygʻu) tashqariga chiqarib yuborishi uchun xizmat qiladigan vosita deb tushuntirgan.

== [[7|1. Marosimlarning Asosiy Turlari]] ==
LaVeyan satanizmida rituallar asosan uchta katta guruhga boʻlinadi:

* '''Lust (Ehtiros/Kallik) marosimi:''' Inson oʻzining jinsiy istaklari yoki hayotiy ehtiroslarini qondirish, oʻziga boʻlgan ishonchni oshirish va kerakli energiyani jalb qilish uchun oʻtkaziladi.
* '''Compassion (Rahmdillik/Sogʻinch) marosimi:''' Yaqinlariga sogʻliq, muvaffaqiyat yoki moddiy farovonlik tilash, shuningdek, biror yoʻqotishdan keyingi qaygʻudan xalos boʻlish maqsadida bajariladi.
* '''Destruction (Vayronkorlik/Laʼnat) marosimi:''' Bu marosim insonni qattiq ranjitgan, unga zarar yetkazgan dushmanlariga nisbatan gʻazab va nafratni sochish uchun qoʻllaniladi. Bu yerda maqsad real zarar yetkazish emas, balki psixologik jihatdan ichki nafratdan qutulish (&quot;gʻazabni yuzaga chiqarish&quot;) hisoblanadi.

== [[N|2. Marosimlarda Ishlatiladigan Atributlar (Jihozlar)]] ==
Satanistik rituallar maʼlum bir vizual muhitda oʻtadi va unda quyidagi elementlardan foydalaniladi:

* '''Qora kiyimlar:''' Ishtirokchilar sirli muhit yaratish va diqqatni jamlash uchun qora rido (mantiya) kiyishadi.
* '''Bafomet sigili:''' Marosim oʻtkaziladigan xonaning (altarning) markaziy devoriga osib qoʻyiladi.
* '''Shamlar:''' Odatda qora va oq shamlardan foydalaniladi. Qora shamlar tun, yer va yashirin kuchlarni, bitta dona oq sham esa dinlarning ikkiyuzlamachiligini va satanistlar rad etadigan &quot;soxta yorugʻlikni&quot; anglatadi.
* '''Altar (Mehrob):''' Marosim markazi. LaVey cherkovida anʼanaviy dinlardagi tosh yoki yogʻoch mehroblarga teskari oʻlaroq, tabiat va hayot ramzi sifatida tirik ayol tanasidan altar sifatida foydalanilgan.
* '''Kosa (Chalice) va Xanjar (Athame):''' Kosa ichiga hayot ramzi boʻlgan sharob (yoki boshqa ichimlik) quyiladi. Xanjar esa qurbonlik qilish uchun emas, balki havodagi energiyani yoʻnaltirish va ramziy ishoralar qilish uchun ishlatiladi.

== [[1|3. Marosimning Umumiy Borishi]] ==
Haqiqiy satanistik marosimlar odatda quyidagi tartibda amalga oshiriladi:

# '''Tayyorgarlik:''' Xona qorongʻilashtiriladi, shamlar yoqiladi va Bafomet belgisi oʻrnatiladi.
# '''Chaqiriq:''' Marosim tashkilotchisi (ruhoniy) maxsus qoʻngʻiroq chaladi va toʻrt tomonga qarab dunyo iblislarining ismlarini (Satan, Lucifer, Belial, Leviathan) aytib, ularni ramziy maʼnoda guvohlikka chaqiradi.
# '''Istaklarni bayon etish:''' Marosim turiga qarab (laʼnat yoki rahm-shafqat) maxsus qogʻozga yozilgan matnlar oʻqiladi va ramziy ravishda sham olovida yoqib yuboriladi.
# '''Yakunlash:''' Marosim oxirida sharob ichiladi va ruhoniy ''&quot;Shemhamforash!&quot;'' hamda ''&quot;Hail Satan!&quot;'' (Yashasin Shayton) soʻzlari bilan marosimni yopiq deb eʼlon qiladi.

== [[Bahoiylik|4. Ommaviy Madaniyatdagi Adashishlar (Miflar)]] ==

* '''Odam yoki hayvon qurbonliklari:''' Gollivud filmlarida satanistlar odam yoki mushuklarni qurbon qilayotgani koʻrsatiladi. Biroq, Anton LaVeyning &quot;Shaytoniy Injil&quot; (The Satanic Bible) kitobida '''hayvonlar va bolalarni qurbon qilish yoki ularga zarar yetkazish qatʼiyan taqiqlangan'''. Chunki satanizmda ular eng sof va tabiatga yaqin mavjudotlar hisoblanadi.
* '''Qora Messa (Black Mass):''' Bu tarixiy tushuncha boʻlib, oʻrta asrlarda xristian katolik cherkovining ibodatlarini masxara qilish maqsadida teskari tartibda oʻtkazilgan marosimdir. Zamonaviy falsafiy satanizmda bu marosim deyarli qoʻllanilmaydi.
* 
'''The Satanic Temple (Shtan ibodatxonasi)''' zamonaviy va xalqaro miqyosda eng tez oʻsib borayotgan satanistik tashkilotlardan biridir. Maqolangiz uchun uning dunyoga yoyilishi, aʼzolari soni va ushbu harakat koʻp tarqalgan davlatlar haqidagi maʼlumotlar:

== [[1|5. The Satanic Temple (TST) haqida va uning dunyoga yoyilishi]] ==
'''The Satanic Temple''' 2013-yilda Lyusian Grivz (Lucien Greaves) va Malkolm Jarri (Malcolm Jarry) tomonidan AQSHda tashkil etilgan.

Ushbu tashkilotni Anton LaVeyning anʼanaviy Shayton cherkovidan ajratib turuvchi asosiy jihat — ularning '''ijtimoiy va siyosiy faolligidir'''.

* TST aʼzolari Shaytonni real mavjudot yoki yovuzlik timsoli deb hisoblamaydilar. Ular uchun Shayton — avtoritarizmga va diniy aqidaparastlikka qarshi isyon hamda erkinlik ramzi.
* Tashkilot qonun oldida barcha dinlar tengligini talab qiladi. Masalan, AQSHdagi davlat binolari oldiga xristianlik belgilari qoʻyilganda, TST ham oʻzining Bafomet haykalini qoʻyishni talab qilib sudlashadi.

Tashkilot AQSHdan tashqari Kanada, Buyuk Britaniya, Avstraliya va Yevropaning bir qator davlatlarida oʻz boʻlimlari (chapter)ga ega.

== [[2|6. Dunyoda qancha satanist bor?]] ==
Satanistlar sonini aniq hisoblash murakkab, chunki koʻplab insonlar oʻz qarashlarini yashirin tutishadi. Biroq rəsmiy roʻyxatdan oʻtganlar boʻyicha quyidagi raqamlar mavjud:

* '''The Satanic Temple aʼzolari:''' Tashkilotning rasmiy bayonotlariga koʻra, butun dunyo boʻylab ularning roʻyxatdan oʻtgan aʼzolari soni '''700 000 dan oshgan'''.
* '''Umumiy soni:''' Mustaqil sotsiologik tadqiqotlar va cherkovlar statistikasiga koʻra, dunyo boʻylab turli oqimlardagi (LaVeyan, teistik va TST) faol satanistlar soni '''1 millionga yaqin''' deb baholanadi.

== [[7|7. Satanizm eng koʻp tarqalgan davlatlar roʻyxati]] ==
Satanistik guruhlar va ularning aʼzolari asosan dunyoviy (sekulyar) hamda gʻarbiy madaniyat rivojlangan davlatlarda jamlangan. Eng koʻp aʼzoga ega mamlakatlar:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''T/r'''
|'''Davlat'''
|'''Izoh'''
|-
|'''1'''
|'''AQSH'''
|Satanizmning vatani. Ham Shayton cherkovi (Church of Satan), ham The Satanic Temple shtab-kvartiralari shu yerda joylashgan. Eng koʻp rasmiy aʼzolar AQSH hisobiga toʻgʻri keladi.
|-
|'''2'''
|'''Buyuk Britaniya'''
|Yevropadagi eng yirik satanistik jamoalardan biri shu yerda. Mamlakatda TSTning rasmiy boʻlimlari faoliyat yuritadi.
|-
|'''3'''
|'''Kanada'''
|Shimoliy Amerikadagi sekulyarizm tufayli TST va boshqa satanistik guruhlar erkin faoliyat olib boradi va yirik jamoalarga ega.
|-
|'''4'''
|'''Avstraliya'''
|Oxirgi yillarda The Satanic Temple oʻz boʻlimlarini kengaytirgan va ijtimoiy aksiyalar oʻtkazib kelayotgan davlatlardan biri.
|-
|'''5'''
|'''Skandinaviya davlatlari''' (Shvetsiya, Norvegiya)
|Bu davlatlarda falsafiy satanizm bilan bir qatorda, 1990-yillarda heavy metal submadaniyati bilan bogʻliq boʻlgan teistik (radikal) satanizm oqimlari ham shakllangan.
|}

== [[8|8. Zamonaviy jamiyatdagi oʻrni]] ==
Bugungi kunda satanizm turli mamlakatlarda turlicha huquqiy va ijtimoiy maqomga ega. Gʻarb davlatlarida (xususan, AQSH va Yevropaning ayrim mamlakatlarida) bu oqimlar diniy va falsafiy erkinlik qonunlari doirasida oʻz faoliyatini yuritadi. Biroq, koʻplab anʼanaviy va dindor jamiyatlarda ushbu mavzu hamon jiddiy ijtimoiy bahslar, salbiy qarashlar va tushunmovchiliklar markazida qolmoqda. Sotsiologik tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, zamonaviy guruhlarning aksariyati ijtimoiy tarmoqlar va onlayn platformalar orqali oʻz gʻoyalarini tarqatishga eʼtibor qaratmoqda.

== [[Mualliflik huquqi|Wikipedia tahririyati eslatmasi]] ==
&lt;blockquote&gt;'''Ogohlantirish va raddiya (Disclaimer):''' Ushbu maqolada keltirilgan maʼlumotlar faqatgina akademik, tarixiy va diniy-falsafiy tadqiqotlar doirasida mavzuni xolis yoritish maqsadida tayyorlangan. Matn tarkibi va undagi tushunchalar '''muallifning yoki ushbu ensiklopedik platformaning shaxsiy qarashlarini, mafkuraviy pozitsiyasini aks ettirmaydi''' hamda hech qanday diniy yoki gʻoyaviy targʻibot turiga kirmaydi.&lt;/blockquote&gt;


'''© Abdullayev Begzodjon Bahodirjon o'g'ili'''</text>
      <sha1>lctjp1x7g2o0uf15m4kbioxft3n8rw1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi:Abdullayev Begzodjon</title>
    <ns>2</ns>
    <id>1415986</id>
    <revision>
      <id>6181722</id>
      <timestamp>2026-06-22T09:01:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdullayev Begzodjon</username>
        <id>283142</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ ghjei2</comment>
      <origin>6181722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1" sha1="nl5s4jp6qo69bqy8msun4flm7p7hw8r" xml:space="preserve">V</text>
      <sha1>nl5s4jp6qo69bqy8msun4flm7p7hw8r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Foydalanuvchi munozarasi:Шухраттилло</title>
    <ns>3</ns>
    <id>1415987</id>
    <revision>
      <id>6181743</id>
      <timestamp>2026-06-22T10:18:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухраттилло</username>
        <id>146872</id>
      </contributor>
      <comment>/* Muxammadrizo Ogahiy */ yangi mavzu</comment>
      <origin>6181743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="866" sha1="gaww05758c4x7p88pj3g9tpidhgqcbx" xml:space="preserve">== Muxammadrizo Ogahiy ==

Muhammad Rizo [[Ogahiy]] 1809-1874 yillarda [[Xiva]]da yashagan. Mumtoz shoir, davlat va jamoat arbobi Muhammad Rizo Erniyozbek o‘g‘li [[Ogahiy]] tavalludining 170 yilligi munosabati bilan shoir uyining tarixiy o‘rnida tubdan qayta tiklangan.
         Bino [[paxsa]]dan kungurali va guldastali qilib qurilgan. Eshik va derazalari [[Yogʻoch|yog‘och]]dan ishlangan. Bino oldida [[Ogahiy]] tomonidan ekilgan qadimiy tut [[daraxt]]i saqlanib qolgan. Hozirda Muhammad Rizo [[Ogahiy]] muzeyi tashkil etilgan. Uy muzeyning old qismida kichik istiroxat bog‘i tashkil etilgan. 
         Uy muzey yon tomonida “Muxammadrizo Ogohiy” nomidagi ijod markazi faoliyat olib bormoqda. [[Foydalanuvchi:Шухраттилло|Шухраттилло]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Шухраттилло|munozara]]) 10:18, 2026-yil 22-iyun (UTC)</text>
      <sha1>gaww05758c4x7p88pj3g9tpidhgqcbx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181764</id>
      <parentid>6181743</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T11:11:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухраттилло</username>
        <id>146872</id>
      </contributor>
      <comment>/* Qal’ajiq */ yangi mavzu</comment>
      <origin>6181764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1948" sha1="f946s85kdlfifj3tcgc7m8wbbtre05g" xml:space="preserve">== Muxammadrizo Ogahiy ==

Muhammad Rizo [[Ogahiy]] 1809-1874 yillarda [[Xiva]]da yashagan. Mumtoz shoir, davlat va jamoat arbobi Muhammad Rizo Erniyozbek o‘g‘li [[Ogahiy]] tavalludining 170 yilligi munosabati bilan shoir uyining tarixiy o‘rnida tubdan qayta tiklangan.
         Bino [[paxsa]]dan kungurali va guldastali qilib qurilgan. Eshik va derazalari [[Yogʻoch|yog‘och]]dan ishlangan. Bino oldida [[Ogahiy]] tomonidan ekilgan qadimiy tut [[daraxt]]i saqlanib qolgan. Hozirda Muhammad Rizo [[Ogahiy]] muzeyi tashkil etilgan. Uy muzeyning old qismida kichik istiroxat bog‘i tashkil etilgan. 
         Uy muzey yon tomonida “Muxammadrizo Ogohiy” nomidagi ijod markazi faoliyat olib bormoqda. [[Foydalanuvchi:Шухраттилло|Шухраттилло]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Шухраттилло|munozara]]) 10:18, 2026-yil 22-iyun (UTC)

== Qal’ajiq ==

[[Bogʻot tumani|Bog‘ot tumani]] “Qal’ajiq” majmuasi
         [[Bogʻot tumani|Bog‘ot tumani]]dan janubi-g‘arbda, [[Hazorasp tumani|Hazorasp]]dan 25 km uzoqlikda  
         Qoraqumning qum barxanlari chegarasida joylashgan. Arxeologik tadqiqotlar natijasida  olingan materiallar, asosida yodgorlikning mil.avv. [[IV asr]]ga oid ekanligini tasdiqlaydi. Qumli Qoraqum cho‘lining o‘rtasida g‘aroyib voha – “Qalajiq” ekoturistik shaharchasi joylashgan. Shaharcha hududida, ikkita asosiy diqqatga sazovor joy – yoshi qariyb uch ming yilga teng qal’a va shifobaxsh xususiyatlarga ega sho‘r ko‘l mavjud. Issiq cho‘l qumlari, sug‘orish tizimiga ega bo‘lgan qishloq xo‘jaligi maydonlari bilan tutashib ketgan. “Qalajiq” sog‘lomlashtirish markazi, dam olishning jarayonining asosi hisoblanadi.  Majmuada 20 o‘rinli mehmonxona, 200 o‘rinli restoron tashkil qilingan. [[Foydalanuvchi:Шухраттилло|Шухраттилло]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Шухраттилло|munozara]]) 11:11, 2026-yil 22-iyun (UTC)</text>
      <sha1>f946s85kdlfifj3tcgc7m8wbbtre05g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181769</id>
      <parentid>6181764</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T11:31:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухраттилло</username>
        <id>146872</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bog‘ot tumani sog‘lomlashtirish ob’ekti */ yangi mavzu</comment>
      <origin>6181769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2881" sha1="fakq0h3u1i6lwq7vpsh553gjj0d4thm" xml:space="preserve">== Muxammadrizo Ogahiy ==

Muhammad Rizo [[Ogahiy]] 1809-1874 yillarda [[Xiva]]da yashagan. Mumtoz shoir, davlat va jamoat arbobi Muhammad Rizo Erniyozbek o‘g‘li [[Ogahiy]] tavalludining 170 yilligi munosabati bilan shoir uyining tarixiy o‘rnida tubdan qayta tiklangan.
         Bino [[paxsa]]dan kungurali va guldastali qilib qurilgan. Eshik va derazalari [[Yogʻoch|yog‘och]]dan ishlangan. Bino oldida [[Ogahiy]] tomonidan ekilgan qadimiy tut [[daraxt]]i saqlanib qolgan. Hozirda Muhammad Rizo [[Ogahiy]] muzeyi tashkil etilgan. Uy muzeyning old qismida kichik istiroxat bog‘i tashkil etilgan. 
         Uy muzey yon tomonida “Muxammadrizo Ogohiy” nomidagi ijod markazi faoliyat olib bormoqda. [[Foydalanuvchi:Шухраттилло|Шухраттилло]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Шухраттилло|munozara]]) 10:18, 2026-yil 22-iyun (UTC)

== Qal’ajiq ==

[[Bogʻot tumani|Bog‘ot tumani]] “Qal’ajiq” majmuasi
         [[Bogʻot tumani|Bog‘ot tumani]]dan janubi-g‘arbda, [[Hazorasp tumani|Hazorasp]]dan 25 km uzoqlikda  
         Qoraqumning qum barxanlari chegarasida joylashgan. Arxeologik tadqiqotlar natijasida  olingan materiallar, asosida yodgorlikning mil.avv. [[IV asr]]ga oid ekanligini tasdiqlaydi. Qumli Qoraqum cho‘lining o‘rtasida g‘aroyib voha – “Qalajiq” ekoturistik shaharchasi joylashgan. Shaharcha hududida, ikkita asosiy diqqatga sazovor joy – yoshi qariyb uch ming yilga teng qal’a va shifobaxsh xususiyatlarga ega sho‘r ko‘l mavjud. Issiq cho‘l qumlari, sug‘orish tizimiga ega bo‘lgan qishloq xo‘jaligi maydonlari bilan tutashib ketgan. “Qalajiq” sog‘lomlashtirish markazi, dam olishning jarayonining asosi hisoblanadi.  Majmuada 20 o‘rinli mehmonxona, 200 o‘rinli restoron tashkil qilingan. [[Foydalanuvchi:Шухраттилло|Шухраттилло]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Шухраттилло|munozara]]) 11:11, 2026-yil 22-iyun (UTC)

== Bog‘ot tumani sog‘lomlashtirish ob’ekti ==

Bog‘ot tumani sog‘lomlashtirish ob’ekti
            [[Bogʻot tumani|Bog‘ot tumani]] Gulshan mahallasida qum zonasida joylashgan bu yerda [[revmatizm]], [[bel og‘rig‘i]] va bo‘g‘im og‘rig‘ini davolash uchun juda yaxshi tabiiy iqlim sharoiti mavjud bo‘lganligi uchun odamlar ko‘lga qadim zamonlardan beri davolanish uchun kelishadi. Ko‘l suvi tarkibidagi foydali yelementlar, [[Yurak qon-tomir sistemasi|yurak-qon tomir]] tizimining faoliyatini yaxshilashga, qon aylanishini barqarorlashtirishga yordam beradi. Suvning o‘ziga xos [[shifobaxsh]] xususiyatlarining mashhurligi shu kungacha saqlanib qolgan, shuning uchun bu yerga butun [[Oʻzbekiston|respublika]]dan sayyohlar kelib dam olishadi. [[Foydalanuvchi:Шухраттилло|Шухраттилло]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Шухраттилло|munozara]]) 11:31, 2026-yil 22-iyun (UTC)</text>
      <sha1>fakq0h3u1i6lwq7vpsh553gjj0d4thm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jalol Jayed</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415988</id>
    <revision>
      <id>6181744</id>
      <timestamp>2026-06-22T10:23:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <comment>„{{Futbol hakami| name            = Jalol Jayed | birth_date      = {{Birth year and age|1987}} | birth_place     = [[Marokash]]  | years1          = 2015–hozirga qadar | league1         = [[Botola Pro]] | role1           = *[[Hakam (futbol)|Hakam]] | internationalyears1 = 2019–hozirga qadar | confederation1      = [[FIFA roʻyxatida]] | internationalrole1  = *Hakam }} '''Jalol Jayed''' ({{Lang-ar|جلال جايد}}; 1987-yilda tugʻilgan&lt;ref n...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5657" sha1="6ir1z960h1hy0idga1je514nh79acxl" xml:space="preserve">{{Futbol hakami| name            = Jalol Jayed
| birth_date      = {{Birth year and age|1987}}
| birth_place     = [[Marokash]]

| years1          = 2015–hozirga qadar
| league1         = [[Botola Pro]]
| role1           = *[[Hakam (futbol)|Hakam]]
| internationalyears1 = 2019–hozirga qadar
| confederation1      = [[FIFA roʻyxatida]]
| internationalrole1  = *Hakam
}}
'''Jalol Jayed''' ({{Lang-ar|جلال جايد}}; 1987-yilda tugʻilgan&lt;ref name=&quot;dob&quot;&gt;{{Cite news |last=Kwame |first=Edem |date=9 April 2026 |title=Meet the 7 African referees named for 2026 FIFA World Cup |url=https://www.ghnewsmedia.com/sports/meet-the-7-african-referees-named-for-2026-fifa-world-cup |access-date=9 June 2026 |work=GH News Media}}&lt;/ref&gt;) — 2019-yildan beri [[FIFA xalqaro hakamlar roʻyxati]]da boʻlgan marokashlik futbol hakami.

== Faoliyati ==
1987-yilda [[Marokash]]da tugʻilgan Jayed [[Kasablanka]]dagi Hay Muhammadiy mahallasining qismi boʻlgan Darb Molay Cherif hududida ulgʻaygan&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Al-Hajj |first=Saeed Ibrahim |date=5 May 2026 |title=من دروب البيضاء إلى &quot;مونديال 2026&quot;.. جلال جيد يصعد إلى قمة التحكيم العالمي |url=https://www.hesport.com/%D9%85%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%8A%D8%B6%D8%A7%D8%A1-%D8%A5%D9%84%D9%89-%D9%85%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%84-2026-%D8%AC%D9%84-437625.html |work=[[Hespress]] |language=ar}}&lt;/ref&gt;. U 2006-yilda [[Grand Casablanca|Katta Kasablanka]] ligasiga qoʻshilganida, tuproq maydonchalarda havaskor futbol oʻyinlarini boshqarishni boshlagan. 2015-yilda Jayed Marokashning oliy darajadagi futbol ligasi boʻlgan [[Botola Pro]]ga koʻtarildi, bu yerda u [[Kasablanka]] va [[Rabot (shahar)|Rabot]] derbilari kabi juda muhim oʻyinlar, shuningdek Fos stadionida, [[Fos|Fos]] shahrida boʻlib oʻtgan [[RS Berkane]] va [[Olimpik Klub Safi]] jamoalari oʻrtasidagi 2023–2024-yilgi Marokash Taxt kubogi final uchrashuvini boshqargan&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Ntim |first=Sylvester |date=21 April 2026 |title=Morocco’s top referee Jalal Jiyed to officiate FAR Rabat-Berkane clash |url=https://africasoccer.com/moroccos-top-referee-jalal-jiyed-to-officiate-far-rabat-berkane-clash/ |access-date=9 June 2026 |work=Africa Soccer}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=30 June 2025 |title=Olympic Safi Clinches First Throne Cup Title in Dramatic Shootout Win over RS Berkane |url=https://www.maroc.ma/en/news/olympic-safi-clinches-first-throne-cup-title-dramatic-shootout-win-over-rs-berkane |access-date=9 June 2026 |work=Kingdom of Morocco, Palace}}&lt;/ref&gt;.

2025-yilda Jayed oʻz mamlakati mezbonlik qilgan [[Afrika Millatlar Kubogi]]da Marokash nomidan ishtirok etish uchun tanlandi. U Kasablankadagi Muhammed V stadionida boʻlib oʻtgan [[Misr]] va [[Nigeriya milliy futbol terma jamoasi|Nigeriya]] terma jamoalari oʻrtasidagi uchinchi oʻrin uchun bahs uchrashuvini boshqargan&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Myers |first=Paul |date=17 January 2026 |title=Nigeria beat Egypt in shootout to claim third place at Africa Cup of Nations |url=https://www.rfi.fr/en/sports/20260117-nigeria-beat-egypt-in-shootout-to-claim-third-place-at-africa-cup-of-nations |access-date=9 June 2026 |work=[[Radio France International]]}}&lt;/ref&gt;. 2019-yilda FIFA xalqaro hakami sifatida tayinlanganidan beri Jayed xalqaro musobaqalarda ham ishtirok etib keladi, jumladan [[Chili]]da boʻlib oʻtgan [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi U-20 jahon chempionati|2025-yilgi FIFA 20 yoshgacha futbolchilar oʻrtasidagi Jahon chempionati]] va [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati]]ga saralashning [[DR Kongo]]ga qarshi oʻyin bilan yakunlangan CAF saralash bosqichining ikkinchi bosqichi final uchrashuviga hakamlik qilgan&lt;ref name=&quot;dob&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=16 November 2025 |title=2026 WC Playoff: Moroccan referee appointed For Nigeria vs DR Congo match |url=https://www.vanguardngr.com/2025/11/2026-wc-playoff-moroccan-referee-appointed-for-nigeria-vs-dr-congo-match/ |access-date=9 June 2026 |work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}&lt;/ref&gt;.

Jayed 2026-yil aprel oyida Meksika, Qoʻshma Shtatlar va Kanadada boʻlib oʻtadigan [[Futbol boʻyicha jahon chempionati|FIFA Jahon chempionati]]da ishtirok etish uchun tanlandi&lt;ref name=&quot;dob&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mwn&quot;&gt;{{Cite news |last=Ben Gamra |first=Farah |date=9 April 2026 |title=Four Referees to Represent Morocco at 2026 World Cup |url=https://www.moroccoworldnews.com/2026/04/286419/four-referees-to-represent-morocco-at-2026-world-cup/ |access-date=9 June 2026 |work=[[Morocco World News]]}}&lt;/ref&gt;. U [[Futbol boʻyicha 2002-yilgi jahon chempionati|2002]]-yilda [[Muhammad Gezaz]] Janubiy Koreya va Yaponiya mezbonlik qilgan turnirga tayinlanganidan buyon FIFA Jahon chempionati oʻyinlarida markaziy hakam sifatida tanlangan birinchi marokashlik hisoblanadi&lt;ref name=&quot;mwn&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mzali |first=Yassir |date=10 April 2026 |title=Mondial 2026 : Jalal Jayed, premier arbitre central marocain au Mondial depuis 2006 |url=https://maroc-diplomatique.net/mondial-2026-jalal-jayed-premier-arbitre-central-marocain-au-mondial-depuis-2006/?__cf_chl_tk=Qbms7pQPpNsAOSqWnnAfJFz47QlO8e09uTkcpS3CwYc-1781051255-1.0.1.1-rkQzVle07ltlYij.pqCUrOD6tiLjLR7JLrQasTk1JJs |access-date=9 June 2026 |work=Maroc Diplomatique |language=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mwn&quot;/&gt;{{Efn|Ham ''Maroc Diplomatique'', ham ''[[Morocco World News]]'' notoʻgʻri ravishda Gezaz [[Futbol boʻyicha 2006-yilgi jahon chempionati|2006-yilgi FIFA Jahon chempionati]]da hakamlik qilgan deb xabar bergan.}}

== Izohlar ==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot;/&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>6ir1z960h1hy0idga1je514nh79acxl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181745</id>
      <parentid>6181744</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:24:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Panpanchik [[Jalal Jayed]] sahifasini [[Jalol Jayed]]ga koʻchirdi</comment>
      <origin>6181744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5657" sha1="6ir1z960h1hy0idga1je514nh79acxl" xml:space="preserve">{{Futbol hakami| name            = Jalol Jayed
| birth_date      = {{Birth year and age|1987}}
| birth_place     = [[Marokash]]

| years1          = 2015–hozirga qadar
| league1         = [[Botola Pro]]
| role1           = *[[Hakam (futbol)|Hakam]]
| internationalyears1 = 2019–hozirga qadar
| confederation1      = [[FIFA roʻyxatida]]
| internationalrole1  = *Hakam
}}
'''Jalol Jayed''' ({{Lang-ar|جلال جايد}}; 1987-yilda tugʻilgan&lt;ref name=&quot;dob&quot;&gt;{{Cite news |last=Kwame |first=Edem |date=9 April 2026 |title=Meet the 7 African referees named for 2026 FIFA World Cup |url=https://www.ghnewsmedia.com/sports/meet-the-7-african-referees-named-for-2026-fifa-world-cup |access-date=9 June 2026 |work=GH News Media}}&lt;/ref&gt;) — 2019-yildan beri [[FIFA xalqaro hakamlar roʻyxati]]da boʻlgan marokashlik futbol hakami.

== Faoliyati ==
1987-yilda [[Marokash]]da tugʻilgan Jayed [[Kasablanka]]dagi Hay Muhammadiy mahallasining qismi boʻlgan Darb Molay Cherif hududida ulgʻaygan&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Al-Hajj |first=Saeed Ibrahim |date=5 May 2026 |title=من دروب البيضاء إلى &quot;مونديال 2026&quot;.. جلال جيد يصعد إلى قمة التحكيم العالمي |url=https://www.hesport.com/%D9%85%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%8A%D8%B6%D8%A7%D8%A1-%D8%A5%D9%84%D9%89-%D9%85%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%84-2026-%D8%AC%D9%84-437625.html |work=[[Hespress]] |language=ar}}&lt;/ref&gt;. U 2006-yilda [[Grand Casablanca|Katta Kasablanka]] ligasiga qoʻshilganida, tuproq maydonchalarda havaskor futbol oʻyinlarini boshqarishni boshlagan. 2015-yilda Jayed Marokashning oliy darajadagi futbol ligasi boʻlgan [[Botola Pro]]ga koʻtarildi, bu yerda u [[Kasablanka]] va [[Rabot (shahar)|Rabot]] derbilari kabi juda muhim oʻyinlar, shuningdek Fos stadionida, [[Fos|Fos]] shahrida boʻlib oʻtgan [[RS Berkane]] va [[Olimpik Klub Safi]] jamoalari oʻrtasidagi 2023–2024-yilgi Marokash Taxt kubogi final uchrashuvini boshqargan&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Ntim |first=Sylvester |date=21 April 2026 |title=Morocco’s top referee Jalal Jiyed to officiate FAR Rabat-Berkane clash |url=https://africasoccer.com/moroccos-top-referee-jalal-jiyed-to-officiate-far-rabat-berkane-clash/ |access-date=9 June 2026 |work=Africa Soccer}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=30 June 2025 |title=Olympic Safi Clinches First Throne Cup Title in Dramatic Shootout Win over RS Berkane |url=https://www.maroc.ma/en/news/olympic-safi-clinches-first-throne-cup-title-dramatic-shootout-win-over-rs-berkane |access-date=9 June 2026 |work=Kingdom of Morocco, Palace}}&lt;/ref&gt;.

2025-yilda Jayed oʻz mamlakati mezbonlik qilgan [[Afrika Millatlar Kubogi]]da Marokash nomidan ishtirok etish uchun tanlandi. U Kasablankadagi Muhammed V stadionida boʻlib oʻtgan [[Misr]] va [[Nigeriya milliy futbol terma jamoasi|Nigeriya]] terma jamoalari oʻrtasidagi uchinchi oʻrin uchun bahs uchrashuvini boshqargan&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Myers |first=Paul |date=17 January 2026 |title=Nigeria beat Egypt in shootout to claim third place at Africa Cup of Nations |url=https://www.rfi.fr/en/sports/20260117-nigeria-beat-egypt-in-shootout-to-claim-third-place-at-africa-cup-of-nations |access-date=9 June 2026 |work=[[Radio France International]]}}&lt;/ref&gt;. 2019-yilda FIFA xalqaro hakami sifatida tayinlanganidan beri Jayed xalqaro musobaqalarda ham ishtirok etib keladi, jumladan [[Chili]]da boʻlib oʻtgan [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi U-20 jahon chempionati|2025-yilgi FIFA 20 yoshgacha futbolchilar oʻrtasidagi Jahon chempionati]] va [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati]]ga saralashning [[DR Kongo]]ga qarshi oʻyin bilan yakunlangan CAF saralash bosqichining ikkinchi bosqichi final uchrashuviga hakamlik qilgan&lt;ref name=&quot;dob&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=16 November 2025 |title=2026 WC Playoff: Moroccan referee appointed For Nigeria vs DR Congo match |url=https://www.vanguardngr.com/2025/11/2026-wc-playoff-moroccan-referee-appointed-for-nigeria-vs-dr-congo-match/ |access-date=9 June 2026 |work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}&lt;/ref&gt;.

Jayed 2026-yil aprel oyida Meksika, Qoʻshma Shtatlar va Kanadada boʻlib oʻtadigan [[Futbol boʻyicha jahon chempionati|FIFA Jahon chempionati]]da ishtirok etish uchun tanlandi&lt;ref name=&quot;dob&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mwn&quot;&gt;{{Cite news |last=Ben Gamra |first=Farah |date=9 April 2026 |title=Four Referees to Represent Morocco at 2026 World Cup |url=https://www.moroccoworldnews.com/2026/04/286419/four-referees-to-represent-morocco-at-2026-world-cup/ |access-date=9 June 2026 |work=[[Morocco World News]]}}&lt;/ref&gt;. U [[Futbol boʻyicha 2002-yilgi jahon chempionati|2002]]-yilda [[Muhammad Gezaz]] Janubiy Koreya va Yaponiya mezbonlik qilgan turnirga tayinlanganidan buyon FIFA Jahon chempionati oʻyinlarida markaziy hakam sifatida tanlangan birinchi marokashlik hisoblanadi&lt;ref name=&quot;mwn&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mzali |first=Yassir |date=10 April 2026 |title=Mondial 2026 : Jalal Jayed, premier arbitre central marocain au Mondial depuis 2006 |url=https://maroc-diplomatique.net/mondial-2026-jalal-jayed-premier-arbitre-central-marocain-au-mondial-depuis-2006/?__cf_chl_tk=Qbms7pQPpNsAOSqWnnAfJFz47QlO8e09uTkcpS3CwYc-1781051255-1.0.1.1-rkQzVle07ltlYij.pqCUrOD6tiLjLR7JLrQasTk1JJs |access-date=9 June 2026 |work=Maroc Diplomatique |language=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mwn&quot;/&gt;{{Efn|Ham ''Maroc Diplomatique'', ham ''[[Morocco World News]]'' notoʻgʻri ravishda Gezaz [[Futbol boʻyicha 2006-yilgi jahon chempionati|2006-yilgi FIFA Jahon chempionati]]da hakamlik qilgan deb xabar bergan.}}

== Izohlar ==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot;/&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}</text>
      <sha1>6ir1z960h1hy0idga1je514nh79acxl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181747</id>
      <parentid>6181745</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:24:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:1987-yilda tugʻilganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6181747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5694" sha1="iyzahlzemrdqtcwqr380q98nt4wt3f7" xml:space="preserve">{{Futbol hakami| name            = Jalol Jayed
| birth_date      = {{Birth year and age|1987}}
| birth_place     = [[Marokash]]

| years1          = 2015–hozirga qadar
| league1         = [[Botola Pro]]
| role1           = *[[Hakam (futbol)|Hakam]]
| internationalyears1 = 2019–hozirga qadar
| confederation1      = [[FIFA roʻyxatida]]
| internationalrole1  = *Hakam
}}
'''Jalol Jayed''' ({{Lang-ar|جلال جايد}}; 1987-yilda tugʻilgan&lt;ref name=&quot;dob&quot;&gt;{{Cite news |last=Kwame |first=Edem |date=9 April 2026 |title=Meet the 7 African referees named for 2026 FIFA World Cup |url=https://www.ghnewsmedia.com/sports/meet-the-7-african-referees-named-for-2026-fifa-world-cup |access-date=9 June 2026 |work=GH News Media}}&lt;/ref&gt;) — 2019-yildan beri [[FIFA xalqaro hakamlar roʻyxati]]da boʻlgan marokashlik futbol hakami.

== Faoliyati ==
1987-yilda [[Marokash]]da tugʻilgan Jayed [[Kasablanka]]dagi Hay Muhammadiy mahallasining qismi boʻlgan Darb Molay Cherif hududida ulgʻaygan&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Al-Hajj |first=Saeed Ibrahim |date=5 May 2026 |title=من دروب البيضاء إلى &quot;مونديال 2026&quot;.. جلال جيد يصعد إلى قمة التحكيم العالمي |url=https://www.hesport.com/%D9%85%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%8A%D8%B6%D8%A7%D8%A1-%D8%A5%D9%84%D9%89-%D9%85%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%84-2026-%D8%AC%D9%84-437625.html |work=[[Hespress]] |language=ar}}&lt;/ref&gt;. U 2006-yilda [[Grand Casablanca|Katta Kasablanka]] ligasiga qoʻshilganida, tuproq maydonchalarda havaskor futbol oʻyinlarini boshqarishni boshlagan. 2015-yilda Jayed Marokashning oliy darajadagi futbol ligasi boʻlgan [[Botola Pro]]ga koʻtarildi, bu yerda u [[Kasablanka]] va [[Rabot (shahar)|Rabot]] derbilari kabi juda muhim oʻyinlar, shuningdek Fos stadionida, [[Fos|Fos]] shahrida boʻlib oʻtgan [[RS Berkane]] va [[Olimpik Klub Safi]] jamoalari oʻrtasidagi 2023–2024-yilgi Marokash Taxt kubogi final uchrashuvini boshqargan&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Ntim |first=Sylvester |date=21 April 2026 |title=Morocco’s top referee Jalal Jiyed to officiate FAR Rabat-Berkane clash |url=https://africasoccer.com/moroccos-top-referee-jalal-jiyed-to-officiate-far-rabat-berkane-clash/ |access-date=9 June 2026 |work=Africa Soccer}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=30 June 2025 |title=Olympic Safi Clinches First Throne Cup Title in Dramatic Shootout Win over RS Berkane |url=https://www.maroc.ma/en/news/olympic-safi-clinches-first-throne-cup-title-dramatic-shootout-win-over-rs-berkane |access-date=9 June 2026 |work=Kingdom of Morocco, Palace}}&lt;/ref&gt;.

2025-yilda Jayed oʻz mamlakati mezbonlik qilgan [[Afrika Millatlar Kubogi]]da Marokash nomidan ishtirok etish uchun tanlandi. U Kasablankadagi Muhammed V stadionida boʻlib oʻtgan [[Misr]] va [[Nigeriya milliy futbol terma jamoasi|Nigeriya]] terma jamoalari oʻrtasidagi uchinchi oʻrin uchun bahs uchrashuvini boshqargan&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Myers |first=Paul |date=17 January 2026 |title=Nigeria beat Egypt in shootout to claim third place at Africa Cup of Nations |url=https://www.rfi.fr/en/sports/20260117-nigeria-beat-egypt-in-shootout-to-claim-third-place-at-africa-cup-of-nations |access-date=9 June 2026 |work=[[Radio France International]]}}&lt;/ref&gt;. 2019-yilda FIFA xalqaro hakami sifatida tayinlanganidan beri Jayed xalqaro musobaqalarda ham ishtirok etib keladi, jumladan [[Chili]]da boʻlib oʻtgan [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi U-20 jahon chempionati|2025-yilgi FIFA 20 yoshgacha futbolchilar oʻrtasidagi Jahon chempionati]] va [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati]]ga saralashning [[DR Kongo]]ga qarshi oʻyin bilan yakunlangan CAF saralash bosqichining ikkinchi bosqichi final uchrashuviga hakamlik qilgan&lt;ref name=&quot;dob&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=16 November 2025 |title=2026 WC Playoff: Moroccan referee appointed For Nigeria vs DR Congo match |url=https://www.vanguardngr.com/2025/11/2026-wc-playoff-moroccan-referee-appointed-for-nigeria-vs-dr-congo-match/ |access-date=9 June 2026 |work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}&lt;/ref&gt;.

Jayed 2026-yil aprel oyida Meksika, Qoʻshma Shtatlar va Kanadada boʻlib oʻtadigan [[Futbol boʻyicha jahon chempionati|FIFA Jahon chempionati]]da ishtirok etish uchun tanlandi&lt;ref name=&quot;dob&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mwn&quot;&gt;{{Cite news |last=Ben Gamra |first=Farah |date=9 April 2026 |title=Four Referees to Represent Morocco at 2026 World Cup |url=https://www.moroccoworldnews.com/2026/04/286419/four-referees-to-represent-morocco-at-2026-world-cup/ |access-date=9 June 2026 |work=[[Morocco World News]]}}&lt;/ref&gt;. U [[Futbol boʻyicha 2002-yilgi jahon chempionati|2002]]-yilda [[Muhammad Gezaz]] Janubiy Koreya va Yaponiya mezbonlik qilgan turnirga tayinlanganidan buyon FIFA Jahon chempionati oʻyinlarida markaziy hakam sifatida tanlangan birinchi marokashlik hisoblanadi&lt;ref name=&quot;mwn&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mzali |first=Yassir |date=10 April 2026 |title=Mondial 2026 : Jalal Jayed, premier arbitre central marocain au Mondial depuis 2006 |url=https://maroc-diplomatique.net/mondial-2026-jalal-jayed-premier-arbitre-central-marocain-au-mondial-depuis-2006/?__cf_chl_tk=Qbms7pQPpNsAOSqWnnAfJFz47QlO8e09uTkcpS3CwYc-1781051255-1.0.1.1-rkQzVle07ltlYij.pqCUrOD6tiLjLR7JLrQasTk1JJs |access-date=9 June 2026 |work=Maroc Diplomatique |language=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mwn&quot;/&gt;{{Efn|Ham ''Maroc Diplomatique'', ham ''[[Morocco World News]]'' notoʻgʻri ravishda Gezaz [[Futbol boʻyicha 2006-yilgi jahon chempionati|2006-yilgi FIFA Jahon chempionati]]da hakamlik qilgan deb xabar bergan.}}

== Izohlar ==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot;/&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:1987-yilda tugʻilganlar]]</text>
      <sha1>iyzahlzemrdqtcwqr380q98nt4wt3f7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181748</id>
      <parentid>6181747</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T10:25:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 hakamlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>6181748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5743" sha1="s41ro9q24mfowlowub1la77v5109wce" xml:space="preserve">{{Futbol hakami| name            = Jalol Jayed
| birth_date      = {{Birth year and age|1987}}
| birth_place     = [[Marokash]]

| years1          = 2015–hozirga qadar
| league1         = [[Botola Pro]]
| role1           = *[[Hakam (futbol)|Hakam]]
| internationalyears1 = 2019–hozirga qadar
| confederation1      = [[FIFA roʻyxatida]]
| internationalrole1  = *Hakam
}}
'''Jalol Jayed''' ({{Lang-ar|جلال جايد}}; 1987-yilda tugʻilgan&lt;ref name=&quot;dob&quot;&gt;{{Cite news |last=Kwame |first=Edem |date=9 April 2026 |title=Meet the 7 African referees named for 2026 FIFA World Cup |url=https://www.ghnewsmedia.com/sports/meet-the-7-african-referees-named-for-2026-fifa-world-cup |access-date=9 June 2026 |work=GH News Media}}&lt;/ref&gt;) — 2019-yildan beri [[FIFA xalqaro hakamlar roʻyxati]]da boʻlgan marokashlik futbol hakami.

== Faoliyati ==
1987-yilda [[Marokash]]da tugʻilgan Jayed [[Kasablanka]]dagi Hay Muhammadiy mahallasining qismi boʻlgan Darb Molay Cherif hududida ulgʻaygan&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Al-Hajj |first=Saeed Ibrahim |date=5 May 2026 |title=من دروب البيضاء إلى &quot;مونديال 2026&quot;.. جلال جيد يصعد إلى قمة التحكيم العالمي |url=https://www.hesport.com/%D9%85%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%8A%D8%B6%D8%A7%D8%A1-%D8%A5%D9%84%D9%89-%D9%85%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%84-2026-%D8%AC%D9%84-437625.html |work=[[Hespress]] |language=ar}}&lt;/ref&gt;. U 2006-yilda [[Grand Casablanca|Katta Kasablanka]] ligasiga qoʻshilganida, tuproq maydonchalarda havaskor futbol oʻyinlarini boshqarishni boshlagan. 2015-yilda Jayed Marokashning oliy darajadagi futbol ligasi boʻlgan [[Botola Pro]]ga koʻtarildi, bu yerda u [[Kasablanka]] va [[Rabot (shahar)|Rabot]] derbilari kabi juda muhim oʻyinlar, shuningdek Fos stadionida, [[Fos|Fos]] shahrida boʻlib oʻtgan [[RS Berkane]] va [[Olimpik Klub Safi]] jamoalari oʻrtasidagi 2023–2024-yilgi Marokash Taxt kubogi final uchrashuvini boshqargan&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Ntim |first=Sylvester |date=21 April 2026 |title=Morocco’s top referee Jalal Jiyed to officiate FAR Rabat-Berkane clash |url=https://africasoccer.com/moroccos-top-referee-jalal-jiyed-to-officiate-far-rabat-berkane-clash/ |access-date=9 June 2026 |work=Africa Soccer}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=30 June 2025 |title=Olympic Safi Clinches First Throne Cup Title in Dramatic Shootout Win over RS Berkane |url=https://www.maroc.ma/en/news/olympic-safi-clinches-first-throne-cup-title-dramatic-shootout-win-over-rs-berkane |access-date=9 June 2026 |work=Kingdom of Morocco, Palace}}&lt;/ref&gt;.

2025-yilda Jayed oʻz mamlakati mezbonlik qilgan [[Afrika Millatlar Kubogi]]da Marokash nomidan ishtirok etish uchun tanlandi. U Kasablankadagi Muhammed V stadionida boʻlib oʻtgan [[Misr]] va [[Nigeriya milliy futbol terma jamoasi|Nigeriya]] terma jamoalari oʻrtasidagi uchinchi oʻrin uchun bahs uchrashuvini boshqargan&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Myers |first=Paul |date=17 January 2026 |title=Nigeria beat Egypt in shootout to claim third place at Africa Cup of Nations |url=https://www.rfi.fr/en/sports/20260117-nigeria-beat-egypt-in-shootout-to-claim-third-place-at-africa-cup-of-nations |access-date=9 June 2026 |work=[[Radio France International]]}}&lt;/ref&gt;. 2019-yilda FIFA xalqaro hakami sifatida tayinlanganidan beri Jayed xalqaro musobaqalarda ham ishtirok etib keladi, jumladan [[Chili]]da boʻlib oʻtgan [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi U-20 jahon chempionati|2025-yilgi FIFA 20 yoshgacha futbolchilar oʻrtasidagi Jahon chempionati]] va [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati]]ga saralashning [[DR Kongo]]ga qarshi oʻyin bilan yakunlangan CAF saralash bosqichining ikkinchi bosqichi final uchrashuviga hakamlik qilgan&lt;ref name=&quot;dob&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=16 November 2025 |title=2026 WC Playoff: Moroccan referee appointed For Nigeria vs DR Congo match |url=https://www.vanguardngr.com/2025/11/2026-wc-playoff-moroccan-referee-appointed-for-nigeria-vs-dr-congo-match/ |access-date=9 June 2026 |work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}&lt;/ref&gt;.

Jayed 2026-yil aprel oyida Meksika, Qoʻshma Shtatlar va Kanadada boʻlib oʻtadigan [[Futbol boʻyicha jahon chempionati|FIFA Jahon chempionati]]da ishtirok etish uchun tanlandi&lt;ref name=&quot;dob&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mwn&quot;&gt;{{Cite news |last=Ben Gamra |first=Farah |date=9 April 2026 |title=Four Referees to Represent Morocco at 2026 World Cup |url=https://www.moroccoworldnews.com/2026/04/286419/four-referees-to-represent-morocco-at-2026-world-cup/ |access-date=9 June 2026 |work=[[Morocco World News]]}}&lt;/ref&gt;. U [[Futbol boʻyicha 2002-yilgi jahon chempionati|2002]]-yilda [[Muhammad Gezaz]] Janubiy Koreya va Yaponiya mezbonlik qilgan turnirga tayinlanganidan buyon FIFA Jahon chempionati oʻyinlarida markaziy hakam sifatida tanlangan birinchi marokashlik hisoblanadi&lt;ref name=&quot;mwn&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Mzali |first=Yassir |date=10 April 2026 |title=Mondial 2026 : Jalal Jayed, premier arbitre central marocain au Mondial depuis 2006 |url=https://maroc-diplomatique.net/mondial-2026-jalal-jayed-premier-arbitre-central-marocain-au-mondial-depuis-2006/?__cf_chl_tk=Qbms7pQPpNsAOSqWnnAfJFz47QlO8e09uTkcpS3CwYc-1781051255-1.0.1.1-rkQzVle07ltlYij.pqCUrOD6tiLjLR7JLrQasTk1JJs |access-date=9 June 2026 |work=Maroc Diplomatique |language=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mwn&quot;/&gt;{{Efn|Ham ''Maroc Diplomatique'', ham ''[[Morocco World News]]'' notoʻgʻri ravishda Gezaz [[Futbol boʻyicha 2006-yilgi jahon chempionati|2006-yilgi FIFA Jahon chempionati]]da hakamlik qilgan deb xabar bergan.}}

== Izohlar ==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot;/&gt;

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:1987-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 hakamlari]]</text>
      <sha1>s41ro9q24mfowlowub1la77v5109wce</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jalal Jayed</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415989</id>
    <redirect title="Jalol Jayed" />
    <revision>
      <id>6181746</id>
      <timestamp>2026-06-22T10:24:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Panpanchik</username>
        <id>72616</id>
      </contributor>
      <comment>Panpanchik [[Jalal Jayed]] sahifasini [[Jalol Jayed]]ga koʻchirdi</comment>
      <origin>6181746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30" sha1="0latu0hitvuztpclujzznccqjndi811" xml:space="preserve">#YOʻNALTIRISH [[Jalol Jayed]]</text>
      <sha1>0latu0hitvuztpclujzznccqjndi811</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agrammia matronalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415990</id>
    <revision>
      <id>6181776</id>
      <timestamp>2026-06-22T11:52:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6181776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="731" sha1="2w4u6nbhoema9xgn5y4vc4jvep5p3oi" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Agrammia matronalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir = 
}}

'''Agrammia matronalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13243284}}


[[Category:Spilomelinae]]

{{Spilomelinae-stub}}</text>
      <sha1>2w4u6nbhoema9xgn5y4vc4jvep5p3oi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Apilocrocis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415991</id>
    <revision>
      <id>6181777</id>
      <timestamp>2026-06-22T11:54:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6181777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1283" sha1="ec0i2jefubnfr1hkxrd7sy30scssvkb" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Apilocrocis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir = 
}}

'''Apilocrocis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urug‘i&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2011-10-11}}&lt;/ref&gt;.

==Turlari==
*''[[Apilocrocis albicupralis]]'' &lt;small&gt;(Hampson, 1918)&lt;/small&gt;
*''[[Apilocrocis albipunctalis]]'' &lt;small&gt;(Hampson, 1918)&lt;/small&gt;
*''[[Apilocrocis brumalis]]'' &lt;small&gt;(Barnes &amp; McDunnough, 1914)&lt;/small&gt;
*''[[Apilocrocis cephalis]]'' &lt;small&gt;(Walker, 1859)&lt;/small&gt;
*''[[Apilocrocis excelsalis]]'' &lt;small&gt;(Schaus, 1912)&lt;/small&gt;
*''[[Apilocrocis glaucosia]]'' &lt;small&gt;(Hampson, 1912)&lt;/small&gt;
*''[[Apilocrocis novateutonialis]]'' &lt;small&gt;Munroe, 1968&lt;/small&gt;
*''[[Apilocrocis pimalis]]'' &lt;small&gt;(Barnes &amp; Benjamin, 1926)&lt;/small&gt;
*''[[Apilocrocis pseudocephalis]]'' &lt;small&gt;Munroe, 1968&lt;/small&gt;
*''[[Apilocrocis steinbachi]]'' &lt;small&gt;Munroe, 1968&lt;/small&gt;
*''[[Apilocrocis yucatanalis]]'' &lt;small&gt;Munroe, 1968&lt;/small&gt;
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q4779838}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Spilomelinae-stub}}</text>
      <sha1>ec0i2jefubnfr1hkxrd7sy30scssvkb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Uloqda</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1415992</id>
    <revision>
      <id>6181778</id>
      <timestamp>2026-06-22T11:54:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6181778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bog‘ot tumani sog‘lomlashtirish ob’ekti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415993</id>
    <revision>
      <id>6181780</id>
      <timestamp>2026-06-22T11:55:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухраттилло</username>
        <id>146872</id>
      </contributor>
      <comment>„'''Bog‘ot tumani sog‘lomlashtirish ob’ekti'''  	[[Bogʻot tumani|Bog‘ot tumani]] Gulshan mahallasida qum zonasida joylashgan bu yerda [[revmatizm]], [[bel og‘rig‘i]] va [http://bo‘g‘im%20og‘rig‘i bo‘g‘im og‘rig‘i]ni [[Davolash badan tarbiyasi|davolash]] uchun juda yaxshi tabiiy iqlim sharoiti mavjud bo‘lganligi uchun odamlar ko‘lga qadim zamonlardan beri davolanish uchun kelishar ekan. Ko‘l suvi tarkibidagi foydali...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="887" sha1="ppzojaxqft0b1u1xsmbbqcsj72o34hn" xml:space="preserve">'''Bog‘ot tumani sog‘lomlashtirish ob’ekti'''
 	[[Bogʻot tumani|Bog‘ot tumani]] Gulshan mahallasida qum zonasida joylashgan bu yerda [[revmatizm]], [[bel og‘rig‘i]] va [http://bo‘g‘im%20og‘rig‘i bo‘g‘im og‘rig‘i]ni [[Davolash badan tarbiyasi|davolash]] uchun juda yaxshi tabiiy iqlim sharoiti mavjud bo‘lganligi uchun odamlar ko‘lga qadim zamonlardan beri davolanish uchun kelishar ekan. Ko‘l suvi tarkibidagi foydali elementlar, [[Yurak qon-tomir sistemasi|yurak-qon tomir]] tizimining faoliyatini yaxshilashga, qon aylanishini barqarorlashtirishga yordam beradi. Suvning o‘ziga xos [[shifobaxsh]] xususiyatlarining mashhurligi shu kungacha saqlanib qolgan, shuning uchun bu yerga butun [[Oʻzbekiston|respublika]]
[[Fayl:Sog‘lomlashtirish ob’ekti.jpg|thumb]]
dan sayyohlar kelib dam olishadi.
[[Fayl:Sog‘lomlashtirish ob’ekti 02.jpg|thumb]]</text>
      <sha1>ppzojaxqft0b1u1xsmbbqcsj72o34hn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>6181783</id>
      <parentid>6181780</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T11:57:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухраттилло</username>
        <id>146872</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>6181783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="896" sha1="cv60f99bf2nxjci7z3rv7fpvp428udj" xml:space="preserve">'''Bog‘ot tumani sog‘lomlashtirish ob’ekti'''
 	[[Bogʻot tumani|Bog‘ot tumani]] Gulshan mahallasida qum zonasida joylashgan bu yerda [[revmatizm]], [[bel og‘rig‘i]] va [http://bo‘g‘im%20og‘rig‘i bo‘g‘im og‘rig‘i]ni [[Davolash badan tarbiyasi|davolash]] uchun juda yaxshi tabiiy iqlim sharoiti mavjud bo‘lganligi uchun odamlar ko‘lga qadim zamonlardan beri davolanish uchun kelishar ekan. Ko‘l suvi tarkibidagi foydali elementlar, [[Yurak qon-tomir sistemasi|yurak-qon tomir]] tizimining faoliyatini yaxshilashga, qon aylanishini barqarorlashtirishga yordam beradi. Suvning o‘ziga xos [[shifobaxsh]] xususiyatlarining mashhurligi shu kungacha saqlanib qolgan, shuning uchun bu yerga butun [[Oʻzbekiston|respublika]]&lt;nowiki/&gt;dan sayyohlar kelib dam olishadi.
[[Fayl:Sog‘lomlashtirish ob’ekti.jpg|thumb]]

[[Fayl:Sog‘lomlashtirish ob’ekti 02.jpg|thumb]]</text>
      <sha1>cv60f99bf2nxjci7z3rv7fpvp428udj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Qalgʻanchi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1415994</id>
    <revision>
      <id>6181781</id>
      <timestamp>2026-06-22T11:55:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6181781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Qipchoq (Rishton tumani)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1415995</id>
    <revision>
      <id>6181782</id>
      <timestamp>2026-06-22T11:56:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6181782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Oq Shayx bobo qadamjosi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1415996</id>
    <revision>
      <id>6181784</id>
      <timestamp>2026-06-22T11:57:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6181784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Apilocrocis albipunctalis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415997</id>
    <revision>
      <id>6181785</id>
      <timestamp>2026-06-22T11:57:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6181785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="756" sha1="6bpjmcop1afcyt07tl0873zje0lr5y1" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Apilocrocis albipunctalis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir = 
}}

'''Apilocrocis albipunctalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Ekvador]] va [[Boliviya]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=March 11, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Taxonbar|from=Q13385567}}

[[Category:Spilomelinae]]
{{Spilomelinae-stub}}</text>
      <sha1>6bpjmcop1afcyt07tl0873zje0lr5y1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munozara:Wilder Freiger</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1415998</id>
    <revision>
      <id>6181787</id>
      <timestamp>2026-06-22T11:58:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ {{Munozara +</comment>
      <origin>6181787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry" xml:space="preserve">{{Munozara}}</text>
      <sha1>i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Apilocrocis albicupralis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1415999</id>
    <revision>
      <id>6181788</id>
      <timestamp>2026-06-22T11:58:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdufattohov Ibrohimjon</username>
        <id>82537</id>
      </contributor>
      <comment>yangi</comment>
      <origin>6181788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="736" sha1="3t78yuwhedc5t67qy15k4bnf6cwmpqy" xml:space="preserve">{{Avtomatik taksonquti
 | nomi = Apilocrocis albicupralis
 | olam = [[Hayvonlar]]
 | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
 | sinf = [[Hasharotlar]]
 | turkum = [[Lepidoptera]]
 | oila = [[Crambidae]]
 | tasvir = 
}}

'''Apilocrocis albicupralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1918-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi&lt;ref&gt;{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=March 11, 2018}}&lt;/ref&gt;.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Taxonbar|from=Q13385565}}

[[Category:Spilomelinae]]


{{Spilomelinae-stub}}</text>
      <sha1>3t78yuwhedc5t67qy15k4bnf6cwmpqy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ayyoub Bouaddi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1416000</id>
    <revision>
      <id>6181789</id>
      <timestamp>2026-06-22T11:58:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnvarxonM</username>
        <id>75105</id>
      </contributor>
      <comment>„{{futbolchi bilgiqutisi  | name               = Ayyoub Bouaddi  | image              = Ayyoub_Bouaddi_Morocco_v_Norway_7_June_2026-71.jpg  | caption            = Bouaddi [[Marokash milliy futbol terma jamoasi|Marokash]] tarkibida (2026-yil)  | birth_date         = {{birth date and age|2007|10|2|df=y}}  | birth_place        = [[Senlis (Oise)|Senlis]], Fransiya  | height             = 1.86m  | position           = [[Yarim himoyachi]]  | currentclub...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi</comment>
      <origin>6181789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13140" sha1="psbe0hsjsh2jyuv9zeqyesde3zlnbwi" xml:space="preserve">{{futbolchi bilgiqutisi
 | name               = Ayyoub Bouaddi
 | image              = Ayyoub_Bouaddi_Morocco_v_Norway_7_June_2026-71.jpg
 | caption            = Bouaddi [[Marokash milliy futbol terma jamoasi|Marokash]] tarkibida (2026-yil)
 | birth_date         = {{birth date and age|2007|10|2|df=y}}
 | birth_place        = [[Senlis (Oise)|Senlis]], Fransiya
 | height             = 1.86m
 | position           = [[Yarim himoyachi]]
 | currentclub        = [[Lille OSC|Lille]]
 | clubnumber         = 32
 | youthyears1        = 2012–2021
 | youthclubs1        = AFC Creil
 | youthyears2        = 2021–2023
 | youthclubs2        = [[Lille OSC|Lille]]
 | yillar1            = 2023
 | klublar1           = [[Lille OSC|Lille B]]
 | isht1              = 3
 | gollar1            = 0
 | yillar2            = 2023–
 | klublar2           = [[Lille OSC|Lille]]
 | isht2              = 63
 | gollar2            = 0
 | milliyyillar1      = 2022–2023
 | milliyjamoa1       = [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi (16 yoshgacha)|Fransiya U16]]
 | milliyisht1        = 8
 | milliygollar1      = 3
 | milliyyillar2      = 2023–2024
 | milliyjamoa2       = [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Fransiya U17]]
 | milliyisht2        = 5
 | milliygollar2      = 0
 | milliyyillar3      = 2024
 | milliyjamoa3       = [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi (18 yoshgacha)|Fransiya U18]]
 | milliyisht3        = 3
 | milliygollar3      = 0
 | milliyyillar4      = 2024
 | milliyjamoa4       = [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Fransiya U20]]
 | milliyisht4        = 1
 | milliygollar4      = 0
 | milliyyillar5      = 2024–2026
 | milliyjamoa5       = [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Fransiya U21]]
 | milliyisht5        = 10
 | milliygollar5      = 1
 | milliyyillar6      = 2026–
 | milliyjamoa6       = [[Marokash milliy futbol terma jamoasi|Marokash]]
 | milliyisht6        = 5
 | milliygollar6      = 0
 | club-update        = 17 May 2026
 | nationalteam-update = 20 June 2026
}}
'''Ayyoub Bouaddi''' ({{lang-ar|أيوب بوعدي}}, {{lang-ber|ⴰⵢⵢⵓⴱ ⴱⵓⵄⴰⴷⴷⵉ}}; 2007-yil 2-oktyabrda tugʻilgan) — marokashlik professional futbolchi, Liga 1ning „Lill“ klubida yarim himoyachi sifatida toʻp suradi. Fransiyada tugʻilgan boʻlsa-da, Marokash terma jamoasi sharafini himoya qiladi&lt;ref name=&quot;soccerway&quot;&gt;{{Soccerway|928593}}&lt;/ref&gt;.

== Klubdagi faoliyati ==
=== Yoshlikdagi faoliyati ===
Bolaligidan Kreilda futbol oʻynay boshlagan Bouaddi 2021-yilda Lill akademiyasiga qoʻshildi. 2023-yil 21-avgustda u klub bilan 2026-yil iyunigacha boʻlgan birinchi professional shartnomasini imzoladi&lt;ref&gt;{{cite web|title=AYYOUB BOUADDI SIGNE PROFESSIONNEL|url=https://www.losc.fr/actualites/2023-08-21/ayyoub-bouaddi-signe-professionnel|date=21 August 2023|access-date=7 October 2023}}&lt;/ref&gt;.

=== Katta yoshdagi faoliyati ===
2023-yil 5-oktyabrda Bouaddi Lill safida katta yoshdagi debyutini UEFA Yevropa Konferensiya Ligasi guruh bosqichida Farer KÍ klubiga qarshi oʻtkazdi va golsiz durang bilan yakunlandi&lt;ref&gt;{{cite web |title=Klaksvik - Lille : le milieu du LOSC Ayyoub Bouaddi bat deux records de précocité |url=https://www.lavoixdunord.fr/1381612/article/2023-10-05/klaksvik-lille-ayyoub-bouaddi-records-de-precocite |date=5 October 2023 |access-date=7 October 2023}}&lt;/ref&gt;. 16 yoshu 3 kunligida bu uni Yevropa klublari musobaqasida oʻynagan eng yosh oʻyinchiga aylantirdi&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lille : Ayyoub Bouaddi devient le plus jeune joueur de l'histoire des Coupes d'Europe |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Lille-ayyoub-bouaddi-devient-le-plus-jeune-joueur-de-l-histoire-des-coupes-d-europe/1423660 |date=5 October 2023 |access-date=7 October 2023}}&lt;/ref&gt;. Shuningdek, u Lill safida rasmiy oʻyinda maydonga tushgan eng yosh oʻyinchi boʻldi, bu rekord ilgari 1978-yildan beri Joël Henryga tegishli edi&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ayyoub Bouaddi, plus jeune joueur de l'histoire à porter les couleurs du LOSC |url=https://lepetitlillois.com/2023/10/05/ayyoub-bouaddi-plus-jeune-joueur-de-lhistoire-a-porter-les-couleurs-du-losc/ |date=5 October 2023 |access-date=7 October 2023}}&lt;/ref&gt;. 22-oktyabrda, 16 yoshu 20 kunligida, u 1981-yilda Joël Frechetdan beri Liga 1dagi eng yosh oʻyinchi boʻldi&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ligue 1. À 16 ans et 20 jours, le Lillois Ayyoub Bouaddi devient le plus jeune joueur du XXIe siècle |url=https://www.ouest-france.fr/sport/football/ligue-1/ligue-1-a-16-ans-et-20-jours-le-lillois-ayyoub-bouaddi-devient-le-plus-jeune-joueur-du-xxie-siecle-a355b65a-718a-11ee-8ee4-6d23d2858b34/ |date=23 October 2023 |access-date=17 March 2024}}&lt;/ref&gt;.

Bir yil oʻtgach, 2024-yil 2-oktyabrda Bouaddi UEFA Chempionlar Ligasi oʻyinida asosiy tarkibda maydonga tushgan eng yosh Lill futbolchilaridan biriga aylandi va 2024–25 yilgi liga bosqichida „Real Madrid“ga qarshi uy uchrashuvida 1:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda 17 yoshga toʻlgan kunida maydonga tushdi&lt;ref name=&quot;E021024&quot;&gt;{{cite news |date=2 October 2024 |title=Le Real Madrid avec Camavinga et Endrick, mais sans Mbappé contre Lille, qui titularise le jeune Bouaddi |language=fr |newspaper=[[L'Équipe]] |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Le-real-madrid-avec-camavinga-et-endrick-mais-sans-mbappe-contre-lille-qui-titularise-le-jeune-bouaddi/1511490 |access-date=2 October 2024}}&lt;/ref&gt;. U jarohatlar, diskvalifikatsiya va maydonga tushish bilan bogʻliq muammolar tufayli Lill yarim himoyachilaridan mahrum boʻlganidan soʻng, sardor Benjamin Andre bilan birga maydonga tushdi.[7] Maydondagi eng yaxshi oʻyinchilardan biri boʻlgan uning oʻyini turli ommaviy axborot vositalari tomonidan yuqori baholandi&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Domenighetti |first1=Joël |last2=Penot |first2=Hervé |last3=Degorre |first3=Damien |date=3 October 2024 |title=Les notes de Lille - Real Madrid : Chevalier royal, Genesio a trouvé la clé |language=fr |newspaper=[[L'Équipe]] |url=https://www.lequipe.fr/Football/Article/Les-notes-de-lille-real-madrid-chevalier-royal-genesio-a-trouve-la-cle/1511571 |url-access=subscription |access-date=3 October 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |date=2 October 2024 |title=Les notes des Lillois contre le Real Madrid : l'époustouflant Lucas Chevalier |language=fr |newspaper=[[La Voix du Nord]] |url=https://www.lavoixdunord.fr/1508431/article/2024-10-02/les-notes-des-lillois-contre-le-real-madrid-l-epoustouflant-lucas-chevalier |url-access=subscription |access-date=2 October 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite tweet|number=1841593210117800201|user=lavoixdessports|title=Lucas Chevalier impérial, Ayyoub Bouaddi sérieux... Retrouvez les notes des joueurs lillois face au Real Madrid sur notre site|date=2 October 2024|access-date=2 October 2024|language=fr}}&lt;/ref&gt;. Final hushtagidan soʻng, Lillning ultra futbolchilari gʻalabani nishonlash paytida Bouaddi uchun futbolchilar bilan birga Joyeux Anniversaire (fransuzcha „Tugʻilgan kuningiz bilan“) qoʻshigʻini kuylashdi&lt;ref&gt;{{Cite tweet|number=1841598388040818788|user=losclive|title=17 ans, 90 minutes contre le Real Madrid 🎁 𝑱𝒐𝒚𝒆𝒖𝒙 𝒂𝒏𝒏𝒊𝒗𝒆𝒓𝒔𝒂𝒊𝒓𝒆 𝑨𝒚𝒚𝒐𝒖𝒃 ❤️|date=2 October 2024|access-date=3 October 2024|language=fr}}&lt;/ref&gt;.

2025-yil 5-dekabrda Bouaddi Lill bilan 2029-yil iyungacha shartnoma imzoladi&lt;ref&gt;{{cite web |title=Le milieu de terrain du LOSC Ayyoub Bouaddi prolonge jusqu'en 2029 |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Le-milieu-de-terrain-du-losc-ayyoub-bouaddi-prolonge-jusqu-en-2029/1614818 |language=fr |date=5 December 2025 |access-date=14 June 2026}}&lt;/ref&gt;. 2026-yil yanvar oyida u Lill uchun Ligue 1da 50 ta oʻyin oʻtkazgan eng yosh futbolchiga aylandi va ilgari Eden Hazard egallagan rekordni yangiladi&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ayyoub Bouaddi, plus jeune Dogue à atteindre les 50 apparitions en L1 |url=https://www.losc.fr/actualites/2026-01-30/ayyoub-bouaddi-plus-jeune-dogue-atteindre-les-50-apparitions-en-l1 |language=fr |date=30 January 2026 |access-date=14 June 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Xalqaro faoliyati ==
Bouaddi Fransiyaning turli darajadagi yoshlar tarkibida, jumladan, u sardorlik qilgan 21 yoshgacha boʻlganlar jamoasida ham ishtirok etgan&lt;ref&gt;{{cite web|title=Mondial de Montaigu - Ayyoub Bouaddi buteur avec l'équipe de France U16|url=https://madeindogues.ouest-france.fr/infos/article-mondial-de-montaigu-ayyoub-bouaddi-buteur-avec-l-equipe-de-france-u16-409734.html|date=6 April 2023|access-date=7 October 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ayyoub Bouaddi, le choix fort|url=https://www.football.fr/equipe-de-france/ayyoub-bouaddi-le-choix-fort-806967.html|date=27 March 2026|access-date=26 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

2026-yil 15-mayda Marokash Qirollik Futbol Federatsiyasi FIFA Bouaddining xalqaro miqyosdagi faoliyatini Marokashga oʻtkazish haqidagi iltimosini maʼqullaganini eʼlon qildi&lt;ref&gt;{{cite web|title=Le Maroc officialise le choix d'Ayyoub Bouaddi, ancien capitaine de l'équipe de France Espoirs, de changer de nationalité sportive|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Le-maroc-officialise-le-choix-d-ayyoub-bouaddi-ancien-capitaine-de-l-equipe-de-france-espoirs-de-changer-de-nationalite-sportive/1676204|language=fr|date=16 May 2026|access-date=26 May 2026}}&lt;/ref&gt;. 26-may kuni Bouaddi Marokashning 2026-yilgi FIFA Jahon chempionati uchun 26 kishilik tarkibiga kiritildi&lt;ref&gt;{{cite web|title=Pour la première fois dans la liste du Maroc, Ayyoub Bouaddi ira bien à la Coupe du monde, Achraf Hakimi sélectionné lui aussi|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Pour-la-premiere-fois-dans-la-liste-du-maroc-ayyoub-bouaddi-ira-bien-a-la-coupe-du-monde-achraf-hakimi-selectionne-lui-aussi/1679130|language=fr|date=26 May 2026|access-date=26 May 2026}}&lt;/ref&gt;. U FIFA Jahon chempionatidagi debyutini Braziliyaga qarshi ochilish oʻyinida oʻtkazdi, oʻyin 1:1 hisobida durang bilan yakunlandi&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/7357447/2026/06/13/brazil-vs-morocco-world-cup-2026-results-vinicius-bouaddi/ |title=Brazil struggle in World Cup draw with Morocco: Will teams fear the five-time champions? |publisher=The New York Times |date=13 June 2026 }}&lt;/ref&gt;. Uning oʻyini muxlislar va bir nechta ommaviy axborot vositalari tomonidan keng maqtovga sazovor boʻldi, ular uning xotirjamligi, ish tezligi va oʻyin davomidagi taʼsirini taʼkidladilar.

== Shaxsiy hayot ==
Fransiyada tugʻilgan Bouaddi asli marokashlik&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ayyoub Bouaddi, plus jeune joueur de l'histoire des Coupes UEFA|url=https://www.maghress.com/fr/lionsdelatlas/13384086|date=6 October 2023|access-date=7 October 2023}}&lt;/ref&gt;. 2023-yil iyun oyida Yelisey saroyida u Fransiya futbol akademiyalari uchun toʻrtinchi notiqlik musobaqasida gʻolib chiqdi&lt;ref&gt;{{cite web|title=D'un concours d'éloquence à l'Élysée aux pelouses de Ligue 1 : Ayyoub Bouaddi, le phénomène de précocité du Losc|url=https://www.leparisien.fr/sports/football/ligue-1/dun-concours-deloquence-a-lelysee-aux-pelouses-de-ligue-1-ayyoub-bouaddi-le-phenomene-de-precocite-du-losc-17-03-2024-V4NLFZQR2JFU7LXBN756OEWAXI.php|date=17 March 2024|access-date=17 March 2024}}&lt;/ref&gt;.

== Faoliyat statistikasi ==
=== Klub ===
{{updated|2026-yil 17-mayda bo‘lib o‘tgan o‘yin holatiga koʻra}}&lt;ref name=soccerway/&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha koʻrinish va gollar
!rowspan=&quot;2&quot;|Klub
!rowspan=&quot;2&quot;|Mavsum
!colspan=&quot;3&quot;|Liga
!colspan=&quot;2&quot;|Milliy kubok
!colspan=&quot;2&quot;|Yevropa
!colspan=&quot;2&quot;|Jami
|-
!Divizion!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar
|-
|[[Lille OSC|Lille B]]
|2023–24
|Championnat National 3
|3||0||colspan=&quot;2&quot;|—||colspan=&quot;2&quot;|—||3||0
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|[[Lille OSC|Lille]]
|2023–24
|[[Ligue 1]]
|9||0||3||0||6{{efn|Appearances in [[UEFA Conference League]]}}||0||18||0
|-
|2024–25
|Ligue 1
|24||0||3||0||9{{efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||0||36||0
|-
|2025–26
|Ligue 1
|30||0||2||0||10{{efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||0||42||0
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Jami
!63!!0!!8!!0!!25!!0!!96!!0
|-
!colspan=&quot;3&quot;|Umumiy faoliyat statistikasi
!66!!0!!8!!0!!25!!0!!99!!0
|}
{{notelist}}

=== Xalqaro ===
{{updated|match played 19 June 2026}}&lt;ref name=soccerway/&gt;&lt;ref name=&quot;besoccer&quot;&gt;{{BeSoccer|ayyoub-bouaddi-3240450}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ Terma jamoa va yil boʻyicha koʻrinish va gollar
!Terma jamoa!!Year!!Apps!!Goals
|-
|[[Morocco national football team|Morocco]]
|2026||5||0
|-
!colspan=&quot;2&quot;|Total!!5!!0
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* {{FFF player|10685-bouaddi-ayyoub}}

{{Lille OSC tarkibi}} 
{{Marokash tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}}

{{DEFAULTSORT:Bouaddi, Ayyoub}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Fransiyalik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Marokashlik erkak futbolchilar]]
[[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]]
[[Turkum:Lille OSC futbolchilari]]
[[Turkum:Liga 1 futbolchilari]]
[[Turkum:Championnat National 3 futbolchilari]]
[[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]]</text>
      <sha1>psbe0hsjsh2jyuv9zeqyesde3zlnbwi</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>