Vikipediya uzwiki https://uz.wikipedia.org/wiki/Bosh_Sahifa MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Media Maxsus Munozara Foydalanuvchi Foydalanuvchi munozarasi Vikipediya Vikipediya munozarasi Fayl Fayl munozarasi MediaWiki MediaWiki munozarasi Andoza Andoza munozarasi Yordam Yordam munozarasi Turkum Turkum munozarasi Portal Portal munozarasi Loyiha Loyiha munozarasi TimedText TimedText talk Modul Modul munozarasi Event Event talk 0 1556 6272465 6233632 2026-09-17T08:56:48Z ~2026-50186-06 307671 /* */ 6272465 wikitext text/x-wiki {{Maʼmuriy birlik |Rang1 = {{rang|Oʻzbekiston}} |Oʻzbekcha nomi = Buxoro viloyati |Asl nomi = |Gerb = |Bayroq = |Gerb kengligi = |Bayroq kengligi = |Gerb taʼrifi = |Bayroq taʼrifi = |Mamlakat = [[Oʻzbekiston]] |Maqomi = [[Viloyat]] |Tegishli hudud = |Tarkibida = 11 Tuman,2 Shahar |Markazi = [[Buxoro]] |Yirik shahari = [[Buxoro]] |Yirik shaharlari = [[Kogon]] |Asos solingan = |Bekor qilingan = |Rahbari =Botir Zaripov Komilovich |Rahbar ismi = Viloyat hokimi |Rahbari2 = |Rahbar ismi2 = |YAIM = 6.9 Mlrd $ |YaIM yil = |YAIM oʻrin = 9 |YAIM jon boshiga = |YAIM jon boshiga oʻrinda= |Til = |Tillar = O'zbek |Aholi = 2 117 200 |Roʻyxatga olingan yil = 2026-yil 1-iyul |Aholi foizi = 5,51 |Aholi oʻrinda= 9 |Zichligi = 52,5 |Zichlig joyi = |Millatlar tarkibi =O'zbek, tojik, turkman, qozoq, arab, yahudiy, rus |Dinlar tarkibi = [[islom|musulmonlar]], [[Masihiylik|xristianlar]] |Maydoni = 40 220 km² |Maydon foizi = 8.9 |Yer maydoni = |Yuqori balandligi = |Oʻrtacha balandligi = |Quyi balandligi = |Kengligi = |Uzunligi = |Xarita = Buxoro Viloyati in Uzbekistan.svg |Xarita oʻlchami = 300 |Maʼmuriy birlik xaritasi = Buxoro viloyati.png |Xarita oʻlchami ае = |Soat mintaqasi = [[UTC+5]] |Qisqacha = |ISO = UZ-BU |FIPS = |Telefon kodi = |Pochta indeksi = |Internet domeni = |Avtomobil raqami kodi = 80 |Sayt = <Bukhara.uz |TurkumCommons = |Izoh = }} '''Buxoro viloyati''' – [[Oʻzbekiston Respublikasi]]ning 12 viloyatlaridan biri. Oʻzbekiston viloyatlari ichida chegarasining kattaligi boʻyicha [[Navoiy viloyati]]dan keyin ikkinchi oʻrinda turadi. [[1938-yil]] [[15-yanvar]]da tashkil etilgan. Buxoro viloyati hududi asosan [[Qizilqum choʻli]]da joylashgan. Janubi-sharqini [[Zarafshon vodiysi]] egallagan. Shimoli-gʻarbda [[Xorazm viloyati]] va [[Qoraqalpogʻiston Respublikasi]], shimol va sharqdan [[Navoiy viloyati]], janubi-sharqda [[Qashqadaryo viloyati]], janubi-gʻarbda [[Turkmaniston]] bilan chegaradosh. Maydoni 40,2 ming km². Aholisi 2 117 200 kishi 2026-yil 1-iyul holatiga koʻra <ref>{{Veb manbasi|url=https://www.buxstat.uz/uz/|sarlavha=BUXORO VILOYATI RAQAMLARDA (2022- YIL YANVAR-SENTABR HOLATIGA)|qaralgan sana=19.01.2023}}</ref>. Buxoro viloyati tarkibida 11 ta tuman ([[Buxoro tumani|Buxoro]], [[Vobkent tumani|Vobkent]], [[Jondor tumani|Jondor]], [[Kogon tumani|Kogon]], [[Olot tumani|Olot]], [[Peshkoʻ tumani|Peshkoʻ]], [[Romitan tumani|Romitan]], [[Shofirkon tumani|Shofirkon]], [[Qorovulbozor tumani|Qorovulbozor]], [[Qorakoʻl tumani|Qorakoʻl]], [[Gʻijduvon tumani|Gʻijduvon]]), 11 ta shahar ([[Buxoro]], [[Kogon]], [[Galaosiyo]], [[Vobkent]], [[Gazli]], [[Olot]], [[Romitan]], [[Shofirkon]], [[Qorakoʻl (shahar)|Qorakoʻl]], [[Qorovulbozor]], [[Gʻijduvon]]), 68 ta shaharcha (shulardan [[Jondor (shaharcha)|Jondor]], [[Zafarobod (shaharcha)|Zafarobod]], [[Yangibozor (shaharcha)|Yangibozor]]), 1473 ta qishloq aholi punktlari bor. Buxoro viloyati aholisining etnik tarkibini asosan [[oʻzbeklar]] va [[ruslar]], [[forslar]] (eroniylar), [[turkmanlar]], [[tojiklar]], [[ukrainlar]], [[koreyslar]], [[tatarlar]] va boshqalar tashkil etadi. Markazi – [[Buxoro shahri]]. == Tarixi == Buxoro viloyati 1938-yil 15-yanvarda tashkil topgan. Yil oxiriga kelib uning tarkibiga [[Surxondaryo okrugi]], [[Beshkent tumani|Beshkent]], [[Buxoro tumani|Buxoro]], [[Vobkent tumani|Vobkent]], [[Gʻijduvon tumani| Gʻijduvon]], [[Gʻuzor tumani|Gʻuzor]], [[Dehqonobod tumani|Dehqonobod]], [[Kogon tumani|Kogon]], [[Qamashi tumani|Qamashi]], [[Qorakoʻl tumani|Qorakoʻl]], [[Qarshi tumani| Qarshi]], [[Koson tumani|Koson]], [[Konimex tumani|Konimex]], [[Karmana tumani|Karmana]], [[Qiziltepa tumani|Qiziltepa]], [[Kitob tumani |Kitob]], [[Romitan tumani|Romitan]], [[Jondor tumani|Sverdlov]], [[Chiroqchi tumani|Chiroqchi tumani]], [[Shofirkon tumani|Shofirkon]], [[Shahrisabz tumani|Shahrisabz]], [[Yakkabogʻ tumani|Yakkabogʻ]] tumanlari va viloyatga qarashli [[Buxoro]], [[Gʻijduvon]], [[Kogon|Kogon]], [[Qarshi]] va [[Shahrisabz]] shaharlari qoʻshilgan. 1941-yil 6-martda [[Surxondaryo okrugi]] Buxoro viloyati tarkibidan chiqarilib, [[Surxondaryo viloyati|Surxondaryo viloyati]]ga aylantirilgan. 1943-yil 20-yanvarda Beshkent, Gʻuzor, Dehqonobod, Qamashi, Qarshi, Koson, Kitob, Chiroqchin, Shahrisabz, Yakkabogʻ viloyatlari hamda Qarshi va Shahrisabz shaharlari Buxorodan yangi [[Qashqadaryo viloyati|Qashqadaryo viloyati]] tarkibiga oʻtkazilgan. 1943-yil 13-fevralda [[Olot tumani]] tashkil etilgan, 1943-yil 2-avgustda [[Tomdi tumani]] [[Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi|Qoraqalpogʻiston ASSR]] tarkibidan Buxoro viloyatiga oʻtkazilgan. 1950-yil 15-aprelda [[Peshku tumani|Peshku]], 1952-yil 16-aprelda [[Buxoro tumani|Galaosiyo]] tumanlari tuzilgan. 1958-yil 22-sentyabrda Karmana tumani Navoiy deb nomlangan. 1959-yilda Galaosiyo, Peshku (1959-yil 19-mart) va Olot (1959-yil 9-dekabr) tumanlari, 1962-yil dekabrda Kogon, Konimex, Qiziltepa, Sverdlovsk va Shofirkon tumanlari tugatilgan. 1964-yil 31-dekabr Kogon, 1965-yil Konimex, 1967-yil 9-yanvar Sverdlov, 1968-yil Shofirkon, 1970-yil Qiziltepa, 1973-yil Olot, 1972-yil Peshku, 1980-yil 12-mart [[Navbahor tumani|Navbahor]], 1982-yilda – [[Gazli tumani|Gazli]] va [[Uchquduq tumani|Uchquduq tumanlari]] tashkil etilgan. 1972-yilda [[Zarafshon]], 1978-yilda esa [[Uchquduq]] viloyatga boʻysunuvchi shahar maqomini olgan. 1982-yil 20-aprelda [[Navoiy viloyati]]ga Buxoro viloyati tarkibidan Konimex, Qiziltepa, Navbahor, Navoiy, Tomdi va Uchquduq tumanlari hamda Zarafshon va Uchquduq shaharlari kiritilgan. 1984-yilda Gazli tumani tugatilgan. == Tabiati == Buxoro viloyati hududining relyefi aksariyat [[Geomorfologiya|geomorfologik]] xususiyatlariga koʻra birmuncha murakkab tekisliklardan iborat. Eng baland joyi [[Quljuqtov|Quljuqtov tizmasi]]. Quljuqtov bilan [[Zarafshon daryosi]] [[Zarafshon vodiysi|vodiysi]] oraligʻida [[Oyoqogʻitma botigʻi]] joylashgan. Buxoro viloyatida quyidagi [[relyef]] koʻrinishlarini ajratish mumkin: # Alohida ifodalangan past togʻlar, [[plato]]lar ([[Quljuqtov]], [[Tuzkoy togʻi|Tuzkoy]], [[Jarqoq platosi|Jarqoq]], [[Saritosh]]); # Tekis yuzali plato va [[qir]]lar (Qorakoʻl, [[Dengizkoʻl platosi|Dengizkoʻl]], [[Uchbosh]], [[Qoraqir]]); # [[Daryo]] va [[koʻl]] yotqiziqlari bilan qoplangan va shamol taʼsirida vujudga kelgan [[akkumulyativ tekisliklar]]; # Alohida ifodalangan berk [[botiq]]lar ([[Qoraxotin botigʻi|Qoraxotin]], [[Oyoqogʻitma botigʻi|Oyoqogʻitma]], [[Dengizkoʻl botigʻi|Dengizkoʻl]]); # Yassi yuzali [[voha]]larda balandligi 5—15 metrli [[tepa]]lar uchraydi. Togʻlar asosan [[Silur davri|silur]], [[Devon davri|devon]], [[Toshkoʻmir (maʼnolari)|toshkoʻmir]], [[Boʻr davri|boʻr]], [[Paleogen sistemasi|paleogen]], [[Neogen sistemasi|neogen]] davrlari [[jins]]laridan tuzilgan. Tekislik va qumliklar toʻrtlamchi geologik davr tabiiy omillari taʼsirida oʻzgargan. [[Foydali qazilmalar]]dan [[Setalantepa]], [[Jarqoq neftgaz koni|Jarqoq]], [[Gazli gaz-neft koni|Gazli]], [[Uchqir gaz koni|Uchqir]]da [[gaz]], [[Kemachi]], [[Zikri]], [[Oʻrtabuloq neft-gaz kondensat koni|Oʻrtabuloq]]da [[neft]]-[[gaz]] hamda [[grafit]] konlari, [[Ohaktoshlar|ohaktosh]], [[Bentonitlar|bentonit]] ([[gilmoya]]), [[granit]] konlari topilgan. Buxoro viloyatida juda koʻp [[Mineral suvlar|mineral suv]] zaxiralari aniqlangan. [[Quljuqtov]], [[Qoraxotin botigʻi|Qoraxotin]], [[Jingʻildi botigʻi|Jingʻildi]], [[Oyoqogʻitma botigʻi]] atroflaridan topilgan suvlardan xoʻjalikda qisman foydalaniladi. Viloyat seysmik jihatdan 7 balli, faqat [[Gazli|Gazli shahri]] atrofi 9 balli [[zilzila]] zonasiga kiradi. [[Kontinental iqlim|Iqlimi keskin kontinental]]: yozi issiq, uzoq, quruq; [[iyul]]ning oʻrtacha harorati 28—32°, [[qum]]liklarda 60—70° gacha koʻtariladi. [[Yanvar]]ning oʻrtacha harorati 0° dan −2° gacha yiliga 90—150 mm yogʻin tushadi. Asosan [[bahor]] va [[qish]]da yogʻadi. [[Vegetatsiya davri]] 220 kun. Buxoro viloyatining asosiy suv manbai – [[Amu-Buxoro mashina kanali]]. [[Quyimozor suv ombori|Quyimozor]], [[Toʻdakoʻl suv ombori|Toʻdakoʻl]], [[Shoʻrkul suv ombori|Shoʻrkul]] suv omborlarining ahamiyati katta. Bundan tashqari vohalar atrofida [[zovur]] va oqova suvlar tashlanadigan Dengizkoʻl, Qoraqir, Katta Tuzkon va [[Devxona koʻli|Devxona]] kabi [[koʻl]]lar mavjud. Buxoro viloyati boʻyicha obikor yerlarning 94,4 % turli darajada shoʻrlangan. Choʻl zonasida kam chirindili qoʻngʻir tusli [[sur]], qumli ishgandan soʻng, oziq-ovqat sanoatida tashkiliy va iqtisodiy islohotlar amalga oshirildi. == Aholisi == 2026-yil 1-iyul holatiga koʻra, Buxoro viloyati aholisining soni 2 117,2 kishini tashkil etdi–bu Oʻzbekiston viloyatlari orasida 9-oʻrin (14 tadan).Qishloq aholisi 63,3%, shahar aholisi esa 36,7% ni tashkil etadi<ref>{{Книга|автор=Комитет по Статистике Узбекистана|заглавие=Демографические данные за 2019 год|ответственный=|издание=|место=|издательство=|год=2020|страницы=6|страниц=26|isbn=}}</ref>. Hududlar aholisi 2026-yil 1-iyul Buxoro viloyati 2 117 200 kishi, shahar aholisi 774 700 kishi,qishloq aholisi 1 332 300 kishi Buxoro shahri 306 200 kishi shahar aholisi 306 200 kishi,65 MFY Kogon shahri aholisi 66 400 kishi, shahar aholisi 66 400 kishi,22 MFY Olot tumani aholisi 107 800 kishi, 38 MFY Buxoro tumani aholisi 186 500 kishi , 36 MFY Vobkent tumani aholisi 155 100 kishi ,44 MFY Gʻijduvon tumani aholisi 333 600 kishi ,75 MFY Kogon tumani aholisi 88 700 kishi ,23 MFY Qorakoʻl tumani aholisi 177 100 kishi , 50 MFY Qorovulbozor tumani aholisi 20 700 kishi , 7 MFY Peshku tumani aholisi 136 400 kishi , 37 MFY Romitan tumani aholisi 155 900 kishi , 55 MFY Jondor tumani aholisi 192 700 kishi , 62 MFY Shofirkon tumani aholisi 190 100 kishi , 50 MFY Eng koʻp aholiga ega boʻlgan tuman Gʻijduvon tumani,eng kam aholiga ega boʻlgan tuman esa Qorovulbozor tumani === Milliy tarkibi === Oʻzbekistonning Buxoro viloyati aholisining 2026 yil uchun etnik tarkibi<ref>{{cite web|url=https://data.egov.uz/rus/data/6117a05996188a0f14ac917b?page=1|title=Постоянное население по национальным и/или этническим группам|publisher=Портал открытых данных Республики Узбекистан data.egov.uz|accessdate=2023-07-05|arxivsana=2021-05-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210502165841/https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT414397}}</ref>: Aholi oʻrtacha zichligi 52,7 kishi/km2 ''Roʻyxatda hududda soni 10.000 kishidan oshgan millatlar keltirilgan'' * [[o‘zbeklar]] – 1 959 594 kishi (93,1%) * [[tojiklar]] – 62,955 ming kishi (3,03%) * [[ruscha|ruslar]] – 24,318 ming kishi (1,15%) * [[qozoqlar]] – 16,243 ming kishi (0,8%) * [[turkman]] – 12,390 ming kishi (0,6%) * boshqa millatlar – 12164 yoki 0,62% == Hududiy boʻlinishi == [[Tasvir:Bukhara districts.png|thumb|right|350px|Boʻlinishi: Olot (1), Buxoro (2), Vobkent (11), Gʻijduvon (3), Jondor (4), Kogon (5), Qorakoʻl (6), Qorovulbozor (7), Peshkun (8), Romitan (9), Shofirkon (10)]] {| class="wikitable sortable" |- ! # ! Tuman nomi ! Tuman markazi |- | 1 || [[Olot tumani]] || [[Olot]] |- | 2 || [[Buxoro tumani]] || [[Galaosiyo]] |- | 3 || [[Gʻijduvon tumani]] || [[Gʻijduvon]] |- | 4 || [[Jondor tumani]] || [[Jondor (shaharcha)]] |- | 5 || [[Kogon tumani]] || [[Kogon]] |- | 6 || [[Qorakoʻl tumani]] || [[Qorakoʻl (shahar)]] |- | 7 || [[Qorovulbozor tumani]] || [[Qorovulbozor]] |- | 8 || [[Peshku tumani]] || [[Yangibozor]] |- | 9 || [[Romitan tumani]] || [[Romitan]] |- | 10 || [[Shofirkon tumani]] || [[Shofirkon]] |- | 11 || [[Vobkent tumani]] || [[Vobkent]] |} Tuman va shaharlar hududi (ming km²) Buxoro viloyati 40,22 Buxoro shahri 0,07 Kogon shahri 0,02 Olot tumani 3,23 Buxoro tumani 1,32 Vobkent tumani 0,29 Gʻijduvon tumani 3,84 Kogon tumani 0,50 Qorakoʻl tumani 8,69 Qorovulbozor tumani 2,20 Peshku tumani 8,72 Romitan tumani 2,45 Jondor tumani 5,17 Shofirkon tumani 3,72 Eng katta tuman Peshku tumani,eng kichigi esa Vobkent tumani == Sanoati == Korxonalar ilgʻor texnologiya bilan jihozlandi. Yangi qadoqlash liniyalari, [[Buxoro]], [[Gʻijduvon]], [[Qorakoʻl (shahar)|Qorakoʻl]], [[Vobkent]] shaharlarida [[Germaniya]] texnologiyasiga asoslangan [[non]] sexlari ishga tushirildi. [[Buxoroteks aksiyadorlik jamiyati|"Buxoroteks" aksiyadorlik jamiyati]]ning filiallari [[Gʻijduvon]], [[Vobkent]], [[Qorakoʻl (shahar)|Qorakoʻl]] va [[Olot]]da ishlab turibdi. [[Buxoro pillakashlik fabrikasi]] va uning filiallarida [[pilla]] qayta ishlanmoqda. [[Buxoro trikotaj kiyimlar fabrikasi]]da erkaklar, ayollar va bolalarning ustki va ichki kiyimlari ishlab chiqariladi. [[Buxoro tikuvchilik fabrikasi]], [[Buxoro poyabzal fabrikasi|Buxoro]] va [[Gʻijduvon poyabzal fabrikasi]], [[Shofirkon]]da [[Turkiya]] bilan hamkorlikda qurilgan [[„Vardanzi“ tikuvchilik qoʻshma korxonasi]], [[„Qorakoʻl“ aksiyadorlik jamiyati]] qoshida [[Gretsiya]] bilan hamkorlikda [[„Omega-Sitora“ qoʻshma korxonasi]] ishga tushirildi. Mahalliy sanoat korxonalaridan [[Buxoro Zardoʻz aksiyadorlik jamiyati|Buxoro „Zardoʻz“ aksiyadorlik jamiyati]], [[Gʻijduvon kulolchilik sexi]], [[Gʻijduvon]] va [[Shofirkon]]dagi [[gilam]] toʻqish fabrikalari, [[Kogon paxta titish fabrikasi]], [[Romitan toʻqimachilik fabrikasi]], [[tikuvchilik]], [[kashtadoʻzlik]], [[miskarlik]], [[zargarlik]], [[kosibchilik]] va 20 dan ortiq [[gʻisht]] zavodlari ishlab turibdi. Paxta tayyorlash punktlari, quritish, tozalash sexlari, paxta tozalash zavodlari bor. [[Paxta tolasi]] yangi uskuna va texnologiyalar asosida jahon andozalariga muvofiq ishlab chiqarilmoqda. [[Buxoro uysozlik kombinati]], [[Kogon ohak zavodi]], [[Quyimozor yigʻma temirbeton buyumlari zavodi|Quyimozor]] va [[Kogon yigʻma temirbeton buyumlari zavodi|Kogon yigʻma temirbeton buyumlari zavodlari]], [[Italiya]] bilan [[hamkorlik]]da qurilgan [[koshin]]lar ishlab chiqariladigan [[„Minokor“ zavodi]], [[Buxoro temirbeton zavodi]] bor. [[Gazavtomatika ishlab chiqarish birlashmasi]]da qurilish materiallari ishlab chiqariladi. == Qishloq xoʻjaligi == Buxoro viloyati [[iqtisodiyot]]<nowiki/>ining asosini [[qishloq xoʻjaligi]] ([[paxtachilik]], [[gʻallachilik]], [[sabzavotchilik]], [[bogʻdorchilik]], [[chorvachilik]]) tashkil etadi. [[Viloyat]] dehqonchiligida sugʻoriladigan yerlar ([[Tomorqa xo'jaligi|tomorqa yerlar]] bilan birga) 273,7 ming ga, partov yerlar 14,2 ming ga, [[choʻl]] [[yaylov]]<nowiki/>lari 2764, 6 ming ga, [[Paxta]] 129 ming ga, [[makkajoʻxori]] 857 ga, [[Don ekinlari|donli ekinlar]] 81,2 ming ga, [[sholi]] 200 ga, [[pomidor]] 2741 ga, [[Sabzavot ekinlari|sabzavot]]-[[poliz ekinlari]] 9,3 ming ga, [[lavlagi]] 116 ga, [[kartoshka]] 2967 ga, [[yem-xashak ekinlari]] 15,9 ming ga, shu jumladan, [[beda]] 7,1 ming ga, bogʻlar 18,2 ming ga, [[tut]]<nowiki/>zorlar 5,9 ming ga, Buxoro viloyati da 236 [[shirkat]] uyushmasi va [[jamoa xoʻjaligi]], 4162 [[fermer xoʻjaligi]], 41 xoʻjaliklararo [[korxona]], 5 [[parrandachilik]] [[fabrika]]<nowiki/>si mavjud ([[2001]]), [[Chorvachilik]] Buxoro viloyatining rivojlangan tarmogʻi boʻlib, [[qoramolchilik]], [[qoʻychilik]], [[echkichilik]], [[yilqichilik]], [[tuyachilik]] va [[parrandachilik]] rivojlangan. Ayniqsa, Buxoro [[Qorakoʻl (moʻyna)|qorakoʻl]]<nowiki/>lari mashhur. Buxoro viloyatining barcha tizimdagi [[xoʻjalik]]<nowiki/>larida 428 ming [[qoramol]], shundan 184,7 ming [[sigir]], 750 ming [[qoʻy]], 64 ming [[echki]], 3 ming [[yilqi]], 2,8 ming [[tuya]], 771 ming [[Parrandalar|parranda]] mavjud ([[2001]]). Viloyatda [[ipak qurti]] ham boqiladi. 10 ta [[oʻrmonchilik]] xoʻjaligi boʻlib, asosiy [[oʻsimliklar]]<nowiki/>i [[saksovul]], [[cherkez]], [[qandim]]. [[Qorakoʻl oʻrmon xoʻjaligi]]<nowiki/>da esa [[dorivor oʻsimliklar]] ham yetishtiriladi. == Transporti == Buxoro viloyatidan [[magistral]] [[Temir yoʻl|temiryoʻl]]<nowiki/>i oʻtgan. Eng katta [[Temir yoʻl stansiyasi|temiryoʻl stansiyasi]] – [[Kogon]]. [[Viloyat]] ahamiyatidagi [[Avtomobil yoʻli|avtomobil yoʻl]]<nowiki/>larining umumiy uzunligi 9820 km, shu jumladan qattiq qoplamali yoʻllar 4655 km ([[2000]]). Asosiy [[Avtomobil yoʻli|avtomobil yoʻllari]]: [[Buxoro]]-[[Toshkent]], [[Buxoro]]-[[Urganch]]-[[Nukus]], [[Buxoro]]-[[Turkmanobod]] ([[Turkmanobod|Chorjoʻy]]) va [[Buxoro]]-[[Termiz]] yoʻnalishlari. [[Aeroport]] bor. == Taʼlimi == 2000/2001-[[oʻquv yili]]<nowiki/>da [[viloyat]]<nowiki/>da 528 umumiy [[taʼlim]] [[maktab]]<nowiki/>i boʻlib, 325,2 ming [[oʻquvchi]], 25 [[gimnaziya]]<nowiki/>da 5700 [[oʻquvchi]] [[taʼlim]] oldi. 1998-2001-yillarda 14 [[kasb-hunar kolleji]] va 5 [[akademik litsey]] qurib topshirildi. 14 [[kasb-hunar kolleji]]<nowiki/>da 2400 [[oʻquvchi]] oʻqiydi. 2001-2003-yillarda viloyatdagi mavjud 10 [[texnikum]] va 24 hunar-texnika bilim yurtlari [[Kasb-hunar kolleji|kasb-hunar kollejlari]] va [[akademik litsey]]<nowiki/>larga aylantiriladi ([[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi|Vazirlar Mahkamasi]]<nowiki/>ning [[2001-yil]] [[12-iyun]] [[qaror]]<nowiki/>i). [[Viloyat]]<nowiki/>da 3 [[Oliy oʻquv yurtlari|oliy oʻquv yurti]] bor: [[Buxoro davlat universiteti]], [[Buxoro oziq-ovqat va yengil sanoat texnologiyam instituti]], [[Buxoro davlat tibbiyot instituti]]. Ularda 9800 [[talaba]] [[taʼlim]] oladi ([[2001]]). [[Buxoro|Buxoro shahri]]<nowiki/>da [[Paxtachilik instituti|Oʻzbekiston paxtachilik ilmiy tadqiqot instituti]]<nowiki/>ning Buxoro filiali (1928-1994-yillarda [[Buxoro paxtachilik tajriba stansiyasi]]) [[faoliyat]] koʻrsatmoqda. [[Viloyat]]<nowiki/>da [[Buxoro davlat meʼmoriy-badiiy muzey qoʻriqxonasi|Buxoro davlat meʼmoriy-badiiy muzey-qoʻriqxonasi]] (uning 6 filiali bor), 450 ommaviy [[kutubxona]], 148 [[klub]], 210 [[madaniyat uyi]], 7 [[Madaniyat va istirohat bogʻlari|madaniyat va istirohat bogʻi]], 15 badiiy havaskorlik jamoalari bor. [[Buxoro|Buxoro shahri]]<nowiki/>dagi [[Abu Ali ibn Sino]] nomidagi viloyat [[kutubxona]]<nowiki/>si ([[1921]]) [[respublika]]<nowiki/>dagi nufuzli [[kutubxona]]<nowiki/>lardan sanalib, unda noyob [[qoʻlyozma]]<nowiki/>lar mavjud. Buxoro viloyatida 2 ta [[teatr]] bor. [[Sadriddin Ayniy]] nomidagi musiqali [[drama]] va [[komediya]] [[teatr]]<nowiki/>i toʻngʻich oʻzbek professional teatrlardan biri. [[1921-yil]] havaskorlar guruhi asosida tashkil qilingan. [[Buxoro viloyat qoʻgʻirchoq teatri]] [[1982-yil]] tashkil qilingan. Buxoro viloyatidan [[Olim Xoʻjayev]], [[Hikmat Latipov]], [[Saʼdixon Tabibullayev]], [[Lutfulla Nazrullayev]], [[Nazokat Neʼmatova]], [[Aminjon Akobirov]], [[Razzoq Hamroyev]] kabi yirik sanʼatkorlar; [[Domla Halim Ibodov]], [[Ota Jalol Nosirov]], [[Otagʻiyos Abdugʻaniyev]], [[Levi Boboxonov|Levina Hofiz]], [[Sattor Yarashev]], [[Oʻlmas Rasulov]], [[Muxtor Ashrafiy]], [[Mutal Burhonov]], [[Mustafo Bafoyev]] singari xalq hofizlari va [[kompozitor]]<nowiki/>lari. [[Maryam Yoqubova]], [[Tesha Moʻminov]], [[Baxtiyor Ixtiyorov]], [[Ahmadjon Shukurov (xonanda)|Ahmadjon Shukurov]] singari xalq artistlari yetishib chiqqan. == Sogʻliqni saqlash == Viloyatda 6700 oʻrinli [[kasalxona]]<nowiki/>da 4343 [[vrach]] va 16100 oʻrta tibbiy xodim ishlab turibdi. 22 [[ayol]]<nowiki/>lar [[konsultatsiya]]<nowiki/>si, 281 [[qishloq vrachlik punkti]], 68 [[feldsher-akusherlik punkti]], 28 [[qishloq uchastka kasalxonasi]] bor. 17 [[poliklinika]]<nowiki/>da [[jarrohlik]] markazlari, 9 [[ambulatoriya]]<nowiki/>da ixtisoslashtirilgan davolash markazlari tashkil etilgan. [[Viloyat]]<nowiki/>da 3 [[sanatoriy]], jumladan, Sitorai Mohi Xossa sanatoriysi mavjud. [[Buxoro|Buxoro shahri]]<nowiki/>dan 25 km narida [[Toʻdakoʻl dam olish maskani]] joylashgan. [[2001-yil]]<nowiki/>gacha oʻz [[kasb]]<nowiki/>i boʻyicha xususiy ish faoliyati yuritish uchun [[viloyat]]<nowiki/>da 150 mutaxassis<nowiki/>ga [[litsenziya]] berildi. == Sporti == Buxoro viloyati sportchilari [[sport]]<nowiki/>ning koʻplab turlari boʻyicha turli darajadagi [[musobaqa]]<nowiki/>larda ishtirok etmoqda ([[kurash]], [[chim ustida xokkey]], [[voleybol]], [[futbol]], [[tennis]], [[boks]] va boshqalar). Buxoro viloyatida shakllangan va oʻz tarixiy ildiziga ega [[buxorocha kurash]] bugungi kunda [[oʻzbekcha kurash]] sifatida jahon sport olamida oʻziga xos oʻrin egalladi. Buxorodan [[sambo]] boʻyicha jahon va Yevropa chempioni [[Sobir Qurbonov]], 2-marta jahon chempioni [[Shuhrat Xoʻjayev]], jahon chempionlari [[Shuhrat Ochilov]], [[Botir Turdiyev]], [[Rauf Boltayev]], [[Botir Xoʻjayev]], [[kurash]] boʻyicha 1-jahon chempionlari [[Akobir Qurbonov]], [[Kamol Murodov]], Osiyo chempioni [[Farhod Turayev]], [[Shuhrat Sa’diyev|Shuhrat Saʼdiyev]] ([[yunon-rum kurashi]]), [[Narimon Otayev]] ([[boks]]) kabi mashhur sportchilar yetishib chiqqan. [[„Sitora“ ayollar jamoasi]] [[chim ustida xokkey]] boʻyicha [[Chim ustida xokkey Osiyo chempionlari kubogi|Osiyo chempionlari kubogi]] sohibidir ([[2000]]). [[Oʻzbekiston]] [[mustaqillik]]<nowiki/>ka erishgach, sport turlari [[Buxoro|Buxoro shahri]] va viloyatida ommalashdi. Zamonaviy [[sport]] inshootlaridan [[Buxoro (futbol klubi)|"Buxoro" futbol klubi]]<nowiki/>ning 25000 tomoshabinga moʻljallangan [[„Buxoro“ stadioni]], [[„Semurgʻ“ suv havzasi]], [[„Olimpiya“ sport majmui]], turli darajadagi xalqaro musobaqalar oʻtkaziladigan [[„Xumo“ tennis korti]] mavjud. Buxoro viloyatida 44 [[bolalar va oʻsmirlar sport maktabi]]<nowiki/>da 27 mingdan ziyod oʻquvchi [[taʼlim]] oladi ([[2001]]). == Adabiyoti == Buxoro qadimdan [[shoir]] va [[ulamo]]<nowiki/>lar toʻplangan eng yirik [[shahar]]<nowiki/>lardan biridir. Unga „Qubbat ul-islom“, „Buxoroi sharif“ unvonlari berilgan. Buxoroda „malik ul-kalom“ [[Rudakiy|Abu Abdulloh Jaʼfar Rudakiy]] yashab, [[ijod]] qildi. [[Narshaxiy]]<nowiki/>ning [[Buxoro tarixi (kitob)|"Buxoro tarixi"]] [[asar]]<nowiki/>ida goʻzal sheʼriy parchalar mavjud. Balʼamiy Tabariyning „Taʼrix…“ asarini Buxoroda [[fors tili]]<nowiki/>da qaytadan yozgan. [[Abu Ali ibn Sino|Ibn Sino]] buyuk qomusiy [[olim]] boʻlish bilan birga [[Arab tili|arab]] va [[Fors tili|fors]]-[[Tojik tili|tojik]] [[til]]<nowiki/>larida sheʼriy asarlar yozgan. Buxorolik [[Daqiqiy]] [[Abu Mansur Muhammad Firdavsiy]]<nowiki/>ning ustozi boʻlib, [[„Shohnoma“ dostoni]]<nowiki/>ni dastlab u yoza boshlagan. [[Saolibiy|Abu Mansur Saolibiy]] „Yatimat ud-dahr“ tazkirasida X asrda [[poytaxt]] [[Buxoro tarixi|Buxoro]]<nowiki/>da yashab, [[arab tili]]<nowiki/>da ijod qilgan 25 [[shoir]] haqida qimmatli maʼlumotlar keltiradi. Uning yozishicha, „Buxoro [[Somoniylar]] hukmronligi davrida shon-shuhrat makoni, [[saltanat]] kaʼbasi va zamonasining ilgʻor kishilari jamlangan, yer yuzi [[adib]]<nowiki/>larining yulduzlari porlagan va oʻz davrining fozil kishilari yigʻilgan joy edi“. [[Avfiy Buxoriy]] [[adib]], [[tarjimon]] va [[Tazkiranavislik|tazkiranavis]] [[olim]] edi. U [[Turon adabiyoti]]<nowiki/>da [[tazkiranavislik]] [[janr]]<nowiki/>iga asos solgan. [[Sharofiddin Buxoriy]] (XIII-XIV asrlar) mashhur [[Chor kitob|"Chor kitob"]]<nowiki/>ni tuzgan [[shofirkon]]lik ulugʻ [[mutasavvuf]] [[shoir]]<nowiki/>dir. [[Temuriylar sulolasi]] davrida Buxoroda [[Nosir Buxoriy]], [[Ismat Buxoriy]] (1365-1426), [[Burunduq Buxoriy]], [[Tohir Buxoriy]], [[Xayoliy Buxoriy]], [[Sayfiy Buxoriy]] ([[XV asr]]) kabi [[shoir]]<nowiki/>lar yashab, [[devon]] tuzishgan. [[Ismat Buxoriy]] [[Oʻzbek tili|oʻzbek]], [[Fors tili|fors]] va [[Arab tili|arab]] [[til]]<nowiki/>larida [[sheʼr]] yozish [[anʼana]]<nowiki/>sini Buxoroda boshlab berdi. [[„Ibrohim Adham“ doston]]<nowiki/>ini [[oʻzbekcha]]<nowiki/>da bitdi. U temuriy shahzoda [[Xalil Sulton]]<nowiki/>ning [[Murabbiylik|murabbiy]]<nowiki/>si edi. [[Muhammad Solih (tarixchi)|Muhammad Solih]] [[Muhammad Shayboniy|Muhammad Shayboniyxon]]<nowiki/>ga bagʻishlangan [[oʻzbekcha]] „[[Shayboniynoma (Muhammad Solih)|Shayboniynoma]]“ [[doston]]<nowiki/>ini yozdi. [[Shayboniylar sulolasi]]<nowiki/>ning vakillari boʻlgan Buxoro xonlari [[Muhammad Shayboniy|Muhammad Shayboniyxon]] „Shayboniy“, [[Ubaydullaxon|Ubaydullaxon ibn Mahmud Sulton]] „Ubaydiy“, [[Abdullaxon II]] „Xon“ [[taxallus]]<nowiki/>lari bilan [[sheʼr]] va [[doston]]<nowiki/>lar yozishdi, [[devon]] tuzishdi. Xususan, [[Ubaydullaxon]]<nowiki/>ning ijodi sermahsul boʻlib, u [[Oʻzbek tili|oʻzbek]], [[Fors tili|fors]], [[Arab tili|arab]] [[til]]<nowiki/>larida lirik [[gʻazal]]<nowiki/>lar, [[masnaviy]] yoʻlida soʻfiyona mazmun bilan sugʻorilgan [[risola]]<nowiki/>lar yozgan. [[Nisoriy|Hasanxoʻja Nisoriy]] [[Muzakkiri ahbob|"Muzakkiri ahbob" tazkirasi]]<nowiki/>da XVI asrda faqat Buxoroning oʻzida yashab, [[ijod]] qilgan 110 nafar [[shoir]] va tarixchilarning nomlarini keltiradi. Ular orasida [[Mavlono Abdurahmon Mushfiqiy]], [[Mavlono Majlisiy]], [[Fazlulloh ibn Roʻzbehon Isfahoniy]] („[[Mehmonnomayi Buxoro]]“ tarixiy asari va [[oʻzbekcha]] [[sheʼr]]<nowiki/>lari bor), Mavlono Naxliy (1549-1636; u [[Hofiz Tanish Buxoriy]] boʻlib, „<nowiki/>[[Abdullanoma]]<nowiki/>“ – [[Sharafnomai Shohiy|"Sharafnomai shohiy"]] tarixiy asarining muallifidir), Mavlono Xoja Muhammad Sadr ([[Afzaliy]]), [[Mavlono Foniy]], Mavlono Qabuliy Buxoriy, [[Devona Husomiy]] ([[Husomiy Qorakoʻliy]]; 1442-1505), Said Podshohxoʻja bin Abdulvahhobxoʻja ([[Xoja (maʼnolari)|Xoja]]), [[Mavlono Kasiriy]], Mavlono Afsariy, Sayfiy Aruziy, [[Saqqo Buxoriy]] kabi mashhur shoirlar bor. [[Turdiy Farogʻiy]], [[Buxoriy Naxliy]], [[Shavkat Buxoriy]] ([[XVII asr]]), Mulham Buxoriy, Voras, Saidkamol Fitrat (XVII-XVIII asrlar), [[Imlo Buxoriy]], [[Abdullatif Kirom Buxoriy]] ([[XVIII asr]]) ashtarxoniylar davridagi eng taniqli shoirlar edi. Buxoro viloyati da mashhur shoir Sayido Nasafiy (XVII asr) yashab, [[ijod]] qildi. Yirik [[faylasuf]] [[olim]] [[Muhammad Sharif Buxoriy]] (vafoti [[1697]]) "<nowiki/>[[Favoidi Xoqoniya“]] ([[1643]]), [[Muhammad Yusuf Munshiy]] „<nowiki/>[[Tarixi Muqimxoniy]]<nowiki/>“, Mir Muhammad Amir Buxoriy „[[Ubaydullanoma]]“, [[Muhammad Amin ibn Muhammad Zamon Buxoriy]] „Muhit attavorix“ tarixiy asarlarini yozishdi. [[Muhammad Amin Buxoriy|Mir Muhammad Amin Buxoriy]] [[Subhonqulixon]] (hukmronligi 1681 – 1702) va [[Ubaydullaxon II|Ubaydullaxon II ibn Subhonqulixon]] (hukmronligi 1702-1711) [[Saroy (qasr)|saroy]]<nowiki/>ida bosh [[munshiy]]<nowiki/>lik lavozimida xizmat qildi. [[Buxoro xonligi xoni|Buxoro xoni]] [[Subhonqulixon]] „Nishoniy“ [[taxallus]]<nowiki/>i bilan [[sheʼr]]<nowiki/>lar yozdi. [[Muhammad Vafoyi Karminagiy]] (1685-1769) „<nowiki/>[[Tuhfat ul-xoniy]]<nowiki/>“ („Xon tuhfasi“) [[kitob]]<nowiki/>ining [[muallif]]<nowiki/>idir. [[Shoir]], tarixchi va [[Munajjimlik|munajjim]] [[Abdurahmon tole|Abdurahmon Toleʼ]] ([[XVIII asr]]) „Tarixi Abulfayzxon“ asarini yaratdi. [[Muhammad Sharif]] [[Buxoro amirligi]] tarixiga oid „<nowiki/>[[Toj ut-tavorix]]<nowiki/>“ ([[1800]]) asarini yozdi. [[Buxoro]]<nowiki/>da [[mangʻitlar sulolasi]] davrida [[Mirzo Sodiq Munshiy]], [[Mirzo Ato]], [[Muhammad Nishotiy]], [[Mujrim-Obid|Mujrim Obid]], [[Soʻfixoʻja Soʻfiy]], [[Bebok]], [[Vozeh]], Savdo (1824-1873), [[Muztarib]], [[Iso Maxdum Buxoriy]] (1827-1888), [[Muhammad Siddiq Buxoriy]] (1878-1902), [[Abdurahmon Tamkin]] (1851-1915), [[Mirzo Hayit Sahbo]], [[Ahmad Donish]], [[Yaʼqub ibn Doniyolbiy Buxoriy]] (1771-1831), [[Mulla Ibodulla]] va [[Mulla Muhammad Sharif]] (XVIII-XIX asrlar), [[Muhammad Olim Buxoriy]] ([[XIX asr]]), [[Mirzo Abdulazim Somiy Boʻstoniy]] kabi [[shoir]] va tarixchilar [[ijod]] qilishgan. Sadr Ziyo – [[Sharifjon Maxdum]] (1867-1932), [[Mirzo Sirojiddin Hakim Buxoriy ibn Hoji Mirzo Abdurauf|Mirzo Sirojiddin Hakim]] (1877-1912), [[Mulla Ikromcha|Mulla Ikrom]] ([[Ikrom domla|Ikromcha domla]]) ham ularning munosib izdoshlari edi. Buxorolik [[Afzali Pirmastiy]] (vafoti [[1915]]) [[„Afzal uttazkor“ tazkirasi]]([[1904]])da XIX asr oxiri – XX asr boshida Buxoroda yashab oʻtgan 135 ijodkor haqida [[maʼlumot]] beradi. [[Jadid adabiyoti]]<nowiki/>ning tamal toshini qoʻyganlar safida buxorolik [[Abdurauf Fitrat]] va [[Sadriddin Ayniy]] bor. [[Abdulvohid Burhonov]] „Munzim“ [[taxallus]]<nowiki/>i bilan [[sheʼr]]<nowiki/>lar yozgan. [[XX asr]]<nowiki/>da [[Buxoro tarixi|Buxoro]]<nowiki/>da oʻziga xos [[adabiy muhit]] shakllandi. [[Sulton Joʻra]] (1910-1943), [[Muhammadjon Rahimiy]] (1901-1967), [[Jalol Ikromiy]], [[Toshpoʻlat Hamid]] (1927-1984), [[Saʼdulla Karomatov]], [[Neʼmat Aminov]], [[Jamol Kamol]], [[Omon Muxtor]], [[Oydin Hojiyeva]], [[Toshpo‘lat Ahmad]] kabi [[shoir]] va [[adib]]<nowiki/>lar shoʻrolar rejimi davrida ham badiiy jihatdan pishiq [[asar]]<nowiki/>lar yaratishadi. Bugungi [[oʻzbek adabiyoti]]<nowiki/>ning [[taraqqiyot]]<nowiki/>ida [[Gulchehra Jo‘rayeva]], [[Usmon Qoʻchqor]], [[Sadriddin Salimov]], [[Tilak Joʻra]], [[Nortoʻxta Qilich]], [[Safar Barnoyev]], [[Yusuf Jumayev]], [[Halima Ahmedova]], [[Ahad Hasan]], [[Vafo Fayzullo]], [[Sulaymon Rahmon]], [[Chorshaʼm Roʻzi]] kabi [[shoir]] va [[yozuvchi]]<nowiki/>larning oʻziga xos hissasi bor. [[Mustaqillik]] davrida buxorolik ijodkorlar oʻz [[salaf]]<nowiki/>larining [[anʼana]]<nowiki/>lariga sodiq qolgan holda [[Oʻzbek tili|oʻzbek]], [[Tojik tili|tojik]], [[Rus tili|rus]] tillarida samarali [[ijod]] qilishmoqda. Buxoro viloyatida Oʻzbekiston ijodiy uyushmalari ([[yozuvchi]]<nowiki/>lar, [[rassom]]<nowiki/>lar, [[meʼmor]]<nowiki/>lar, [[jurnalist]]<nowiki/>lar va boshqalar) ning [[viloyat]] [[shuʼba]]<nowiki/>lari [[faoliyat]] koʻrsatmoqda. == Matbuoti, radioeshittirishi va televideniyesi == Buxoro viloyatida 2 [[viloyat]] [[gazeta]]<nowiki/>si („<nowiki/>[[Buxoronoma]]<nowiki/>“, „<nowiki/>[[Buxarskiy vestnik]]<nowiki/>“), 11 [[Tuman (maʼmuriy birlik)|tuman]] [[gazeta]]<nowiki/>si, 2 [[shahar]] [[gazeta]]<nowiki/>si chiqadi. [[Viloyat]]<nowiki/>da, shuningdek 9 [[tarmoq]] [[gazeta]]<nowiki/>si nashr etiladi. Buxoro viloyatida dastlabki [[radioeshittirish]]<nowiki/>lari [[1922-yil]]<nowiki/>dan boshlagan. Oʻsha davrdan [[radio]] ijtimoiy-siyosiy hayotga doir mazmunli eshittirishlari bilan eʼtibor qozonmoqda. Buxoro viloyati radiosi oyiga 30 [[Soat (oʻlchov birligi)|soat]]<nowiki/>lik [[hajm]]<nowiki/>da eshittirishlar beradi (2001).[[1924-yil]]<nowiki/>da [[Turkiston]]<nowiki/>dagi dastlabki kino tashkiloti Buxoroda tuzildi (qarang „<nowiki/>[[Buxkino]]<nowiki/>“). [[1993 Yil|1993-yil]]<nowiki/>dan Buxoro viloyati [[televideniye]]<nowiki/>si [[faoliyat]] koʻrsatmoqda. [[Studiya]] uchun maxsus bino qurilgan. Bir oylik [[koʻrsatuv]]<nowiki/>lar vaqti 30 [[Soat (oʻlchov birligi)|soat]]<nowiki/>dan ortadi. Buxoroda [[„Istiqlol“ televideniyesi|"Istiqlol" xususiy televideniyesi]] tashkil etilgan ([[1995]]). Buxoro viloyati [[Gʻijduvon|Gʻijduvon shahri]]<nowiki/>da [[„Ark“ xususiy televideniyesi]] ham bor. == Meʼmoriy yodgorliklari == Buxoro viloyati qadimiy davr, ilk va [[Oʻrta Asrlar|oʻrta asrlar]]<nowiki/>da qurilgan meʼmoriy [[yodgorlik]]<nowiki/>larga juda boy. Hozirgi vaqtda [[Buxoro davlat meʼmoriy-badiiy muzey qoʻriqxonasi|Buxoro davlat meʼmoriy-badiiy muzey-qoʻriqxonasi]] hisobida 997 tarixiy [[yodgorlik]]<nowiki/>lar mavjud. [[Turon]]<nowiki/>dagi eng qadimgi [[yodgorlik]]<nowiki/>lardan biri sanalgan Buxoro [[hukmdor]]<nowiki/>larining [[Qarorgoh (maʼnolari)|qarorgoh]]<nowiki/>i – [[Buxoro arki]] ([[miloddan avvalgi I asr]]) bugungi kungacha saqlangan. Shahar yonidagi [[Fathobod]]<nowiki/>da [[Sayfiddin Boharziy maqbarasi]] ([[XIII asr]]), [[Bayonqulixon maqbarasi]] ([[XIV asr]]), [[Buxoro tumani]]<nowiki/>dagi [[Sumiton qishlogʻi]]<nowiki/>da [[Chorbakr ansambli]] ([[XVI asr]]), [[Hazrat bobo masjidi]] ([[XVIII asr]]), amirning yozgi [[Qarorgoh (maʼnolari)|qarorgoh]]<nowiki/>i – [[Sitorai Mohi xossa (qarorgoh)|Sitorai Mohi Xosa saroyi]] (XIX-XX asrlar), [[Vobkent tumani]]<nowiki/>da [[Vobkent minorasi]] ([[XII asr]]), [[Chashmai Ayyub]] hazirasi ([[1208]]), [[Fagʻnaviy|Xoja Mahmud Anjir Fagʻnaviy maqbarasi]] ([[XIII asr]]), [[Abdurahmon Vali maqbarasi]] ([[XIV asr]]), [[Vobkent hammomi]] (XVI-XVII asrlar), Toshmasjid (XVI-XVII asrlar), [[Soʻfidehqon xonaqosi]] (XVII-XVIII asrlar), Jondor tumanida [[Varaxsha|Varaxsha shahar xarobalari]] ([[VII asr]]), [[Mahmud Tarobiy dahmasi]] ([[XIII asr]]), [[Qizbibi majmuasi]] ([[XV asr]]), [[Kogon tumani]]<nowiki/>dagi [[Qasri Orifon]]<nowiki/>da [[Bahouddin Naqshband yodgorlik majmuasi]], [[Abdulazizxon xonaqosi]] va [[Daxmai shohon (Buxoro)|Dahmai Shohon]] (XIV-XVI asrlar), [[Hazrat Mir Kulol maqbarasi]] ([[XIV asr]]), [[Kogon shahri]]<nowiki/>da Temiryoʻlchilar (sobiq Amir) saroyi (XIX-XX asrlar), [[Peshkoʻ tumani]]<nowiki/>da [[Xoʻjam Bandi Kushod maqbarasi|Xoʻjam Bandi Kushod]] va [[Xoʻjam Said Poʻlat maqbarasi|Xoʻjam Said Poʻlat]] [[maqbara]]<nowiki/>lari (XVIII-XIX asrlar), [[Romitan tumani]]<nowiki/>da [[Xoʻja Ali Romitaniy Azizon qabri|Xoja Ali Romitoniy]] – [[Xojai Azizon]] va [[Xoja Muhammad Boboyi Samosiy]] [[maqbara]]<nowiki/>lari ([[XIV asr]]), [[Mulla Mir Hakim xonaqohi]], [[Shofirkon tumani]]<nowiki/>da [[Vardonze shahar yodgorligi]] (VI-VII asrlar), Hazor Hyp dahmasi ([[VIII asr]]), [[Revgariy Xoja Orif]] – [[Mohitobon]] maqbarasi ([[XIII asr]]), [[Qorovulbozor tumani]]<nowiki/>da [[Boʻzachi sardobasi|Boʻzachi]] va [[Qorovulbozor sardobasi|Qorovulbozor]] [[sardoba]]<nowiki/>lari ([[XVII asr]]), [[Qorakoʻl tumani]]<nowiki/>da [[Poykend shahristoni|Poykend shahar xarobalari]] ([[VIII asr]]). [[Shoburhon ota maqbarasi]] va [[Shoburhon ota masjidi|masjidi]], [[Gʻijduvon tumani]]<nowiki/>da [[Abduxoliq Gʻijduvoniy]] – Xojai Jahon ([[XII asr]]) [[masjid]]i va [[maqbara]]si, [[Ulugʻbek madrasasi (Gʻijduvon)|Ulugʻbek madrasasi]] ([[XV asr]]), Toshmasjid va [[Dehqonbobo xonaqosi]] (XV-XVI asrlar), [[Xoja Soktare masjidi]] ([[XVII asr]]), [[Chorsu masjidi]] (XVIII-XIX asrlar) kabi noyob meʼmoriy [[obida]]<nowiki/>lar saqlangan. Shuningdek, [[Buxoro vohasi]]<nowiki/>da [[Raboti Malik karvonsaroyi]] va [[Malik sardobasi]] ([[XI asr]]), [[Karmana|Karmana shahri]]<nowiki/>da [[Mir Said Bahrom maqbarasi|Mirsaid Bahrom maqbarasi]] (X-XI asrlar), [[Qosim Shayx xonaqohi]] ([[XVI asr]]) mavjud. Bu tarixiy [[yodgorlik]]<nowiki/>larda Sharq [[meʼmorlik]] [[anʼana]]<nowiki/>lari oʻzaro uygʻunlashib ketgan. [[O'zbek xalqi|Oʻzbek xalqi]] tomonidan ikki ming yil mobaynida bunyod qilingan bu [[obida]]<nowiki/>lar [[ajdod]]<nowiki/>larimizning boy [[isteʼdod]]<nowiki/>i va badiiy mahoratidan, katta yaratuvchilik qudratidan dalolat beradi<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} {{Oʻzbekiston}} {{Buxoro viloyati}} [[Turkum:Buxoro viloyati]] 1iaw0g9wdjzlhlee1fcbf4i0v91eb10 4 2552 6272066 6271289 2026-09-16T12:02:15Z Jembot 17813 Bot: Maʼlumotlar yangilandi 6272066 wikitext text/x-wiki {{/begin|200}} |- | 1 || [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] || [[Special:Contributions/Abdufattohov Ibrohimjon|{{formatnum:208990}}]] || {{Permissions|Abdufattohov Ibrohimjon}} |- | 2 || [[User:ShohjahonSobirov|ShohjahonSobirov]] || [[Special:Contributions/ShohjahonSobirov|{{formatnum:201174}}]] || {{Permissions|ShohjahonSobirov}} |- | 3 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:166852}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}} |- | 4 || [[User:AnvarxonM|AnvarxonM]] || [[Special:Contributions/AnvarxonM|{{formatnum:79516}}]] || {{Permissions|AnvarxonM}} |- | 5 || [[User:Malikxan|Malikxan]] || [[Special:Contributions/Malikxan|{{formatnum:69981}}]] || {{Permissions|Malikxan}} |- | 6 || [[User:PlanespotterA320|PlanespotterA320]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:66045}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}} |- | 7 || [[User:Kagansky|Kagansky]] || [[Special:Contributions/Kagansky|{{formatnum:53601}}]] || {{Permissions|Kagansky}} |- | 8 || [[User:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] || [[Special:Contributions/Janob Mirzaolim|{{formatnum:50106}}]] || {{Permissions|Janob Mirzaolim}} |- | 9 || [[User:Umarxon III|Umarxon III]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:40731}}]] || {{Permissions|Umarxon III}} |- | 10 || [[User:Bekipediya|Bekipediya]] || [[Special:Contributions/Bekipediya|{{formatnum:38059}}]] || {{Permissions|Bekipediya}} |- | 11 || [[User:Nataev|Nataev]] || [[Special:Contributions/Nataev|{{formatnum:33789}}]] || {{Permissions|Nataev}} |- | 12 || [[User:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] || [[Special:Contributions/Ahror Akramovich|{{formatnum:33320}}]] || {{Permissions|Ahror Akramovich}} |- | 13 || [[User:Panpanchik|Panpanchik]] || [[Special:Contributions/Panpanchik|{{formatnum:32018}}]] || {{Permissions|Panpanchik}} |- | 14 || [[User:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]] || [[Special:Contributions/Muzaffar Murodovich|{{formatnum:25517}}]] || {{Permissions|Muzaffar Murodovich}} |- | 15 || [[User:Albatros777|Albatros777]] || [[Special:Contributions/Albatros777|{{formatnum:22562}}]] || {{Permissions|Albatros777}} |- | 16 || [[User:Salazarov|Salazarov]] || [[Special:Contributions/Salazarov|{{formatnum:22201}}]] || {{Permissions|Salazarov}} |- | 17 || [[User:Diwikiped|Diwikiped]] || [[Special:Contributions/Diwikiped|{{formatnum:20041}}]] || {{Permissions|Diwikiped}} |- | 18 || [[User:Laziz Baxtiyorov|Laziz Baxtiyorov]] || [[Special:Contributions/Laziz Baxtiyorov|{{formatnum:19886}}]] || {{Permissions|Laziz Baxtiyorov}} |- | 19 || [[User:Mrshaxas|Mrshaxas]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:19859}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}} |- | 20 || [[User:Humoyun Qodirov|Humoyun Qodirov]] || [[Special:Contributions/Humoyun Qodirov|{{formatnum:19077}}]] || {{Permissions|Humoyun Qodirov}} |- | 21 || [[User:Artemev Nikolay|Artemev Nikolay]] || [[Special:Contributions/Artemev Nikolay|{{formatnum:19047}}]] || {{Permissions|Artemev Nikolay}} |- | 22 || [[User:Abdulla|Abdulla]] || [[Special:Contributions/Abdulla|{{formatnum:19014}}]] || {{Permissions|Abdulla}} |- | 23 || [[User:Alpasli|Alpasli]] || [[Special:Contributions/Alpasli|{{formatnum:18820}}]] || {{Permissions|Alpasli}} |- | 24 || [[User:Vikichizar|Vikichizar]] || [[Special:Contributions/Vikichizar|{{formatnum:18062}}]] || {{Permissions|Vikichizar}} |- | 25 || [[User:Oblakulova|Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Oblakulova|{{formatnum:16709}}]] || {{Permissions|Oblakulova}} |- | 26 || [[User:Shahriyorxon|Shahriyorxon]] || [[Special:Contributions/Shahriyorxon|{{formatnum:16640}}]] || {{Permissions|Shahriyorxon}} |- | 27 || [[User:Husniddin Rasulov|Husniddin Rasulov]] || [[Special:Contributions/Husniddin Rasulov|{{formatnum:15775}}]] || {{Permissions|Husniddin Rasulov}} |- | 28 || [[User:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]] || [[Special:Contributions/Muxriddin Azimov|{{formatnum:14708}}]] || {{Permissions|Muxriddin Azimov}} |- | 29 || [[User:Ikromova Guli|Ikromova Guli]] || [[Special:Contributions/Ikromova Guli|{{formatnum:14521}}]] || {{Permissions|Ikromova Guli}} |- | 30 || [[User:Tewayev|Tewayev]] || [[Special:Contributions/Tewayev|{{formatnum:13943}}]] || {{Permissions|Tewayev}} |- | 31 || [[User:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] || [[Special:Contributions/Mirishkorlik|{{formatnum:12640}}]] || {{Permissions|Mirishkorlik}} |- | 32 || [[User:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurkulov]] || [[Special:Contributions/Jamshid Nurkulov|{{formatnum:12540}}]] || {{Permissions|Jamshid Nurkulov}} |- | 33 || [[User:Xumoshox Ismoilova|Xumoshox Ismoilova]] || [[Special:Contributions/Xumoshox Ismoilova|{{formatnum:12450}}]] || {{Permissions|Xumoshox Ismoilova}} |- | 34 || [[User:Amir.Temur|Amir.Temur]] || [[Special:Contributions/Amir.Temur|{{formatnum:12062}}]] || {{Permissions|Amir.Temur}} |- | 35 || [[User:ShHamrayev|ShHamrayev]] || [[Special:Contributions/ShHamrayev|{{formatnum:11755}}]] || {{Permissions|ShHamrayev}} |- | 36 || [[User:7Devona|7Devona]] || [[Special:Contributions/7Devona|{{formatnum:11191}}]] || {{Permissions|7Devona}} |- | 37 || [[User:SemWikipediya|SemWikipediya]] || [[Special:Contributions/SemWikipediya|{{formatnum:11008}}]] || {{Permissions|SemWikipediya}} |- | 38 || [[User:Komilkhuja|Komilkhuja]] || [[Special:Contributions/Komilkhuja|{{formatnum:10477}}]] || {{Permissions|Komilkhuja}} |- | 39 || [[User:Usmonov Gayrat|Usmonov Gayrat]] || [[Special:Contributions/Usmonov Gayrat|{{formatnum:10331}}]] || {{Permissions|Usmonov Gayrat}} |- | 40 || [[User:Finikchik|Finikchik]] || [[Special:Contributions/Finikchik|{{formatnum:10292}}]] || {{Permissions|Finikchik}} |- | 41 || [[User:Uzgen|Uzgen]] || [[Special:Contributions/Uzgen|{{formatnum:9648}}]] || {{Permissions|Uzgen}} |- | 42 || [[User:Axadjon1|Axadjon1]] || [[Special:Contributions/Axadjon1|{{formatnum:9559}}]] || {{Permissions|Axadjon1}} |- | 43 || [[User:Murodovazizmurod|Murodovazizmurod]] || [[Special:Contributions/Murodovazizmurod|{{formatnum:9320}}]] || {{Permissions|Murodovazizmurod}} |- | 44 || [[User:Javoxir Yorqulov|Javoxir Yorqulov]] || [[Special:Contributions/Javoxir Yorqulov|{{formatnum:9097}}]] || {{Permissions|Javoxir Yorqulov}} |- | 45 || [[User:Casual|Casual]] || [[Special:Contributions/Casual|{{formatnum:9048}}]] || {{Permissions|Casual}} |- | 46 || [[User:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Sitora Oblakulova|{{formatnum:9024}}]] || {{Permissions|Sitora Oblakulova}} |- | 47 || [[User:MirfayzbekAbdullayev|MirfayzbekAbdullayev]] || [[Special:Contributions/MirfayzbekAbdullayev|{{formatnum:8878}}]] || {{Permissions|MirfayzbekAbdullayev}} |- | 48 || [[User:Creobek|Creobek]] || [[Special:Contributions/Creobek|{{formatnum:8866}}]] || {{Permissions|Creobek}} |- | 49 || [[User:Rtfroot|Rtfroot]] || [[Special:Contributions/Rtfroot|{{formatnum:8817}}]] || {{Permissions|Rtfroot}} |- | 50 || [[User:Visola Tangirova|Visola Tangirova]] || [[Special:Contributions/Visola Tangirova|{{formatnum:8774}}]] || {{Permissions|Visola Tangirova}} |- | 51 || [[User:FreetimeeditorII|FreetimeeditorII]] || [[Special:Contributions/FreetimeeditorII|{{formatnum:8512}}]] || {{Permissions|FreetimeeditorII}} |- | 52 || [[User:Xusinboy Bekchanov|Xusinboy Bekchanov]] || [[Special:Contributions/Xusinboy Bekchanov|{{formatnum:8322}}]] || {{Permissions|Xusinboy Bekchanov}} |- | 53 || [[User:Azizxon Muzaffarov|Azizxon Muzaffarov]] || [[Special:Contributions/Azizxon Muzaffarov|{{formatnum:8130}}]] || {{Permissions|Azizxon Muzaffarov}} |- | 54 || [[User:Hasan Xamidovich|Hasan Xamidovich]] || [[Special:Contributions/Hasan Xamidovich|{{formatnum:8083}}]] || {{Permissions|Hasan Xamidovich}} |- | 55 || [[User:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] || [[Special:Contributions/MrKrasav4ik|{{formatnum:8083}}]] || {{Permissions|MrKrasav4ik}} |- | 56 || [[User:KWiki78|KWiki78]] || [[Special:Contributions/KWiki78|{{formatnum:8059}}]] || {{Permissions|KWiki78}} |- | 57 || [[User:Sherzod11W|Sherzod11W]] || [[Special:Contributions/Sherzod11W|{{formatnum:8030}}]] || {{Permissions|Sherzod11W}} |- | 58 || [[User:OneAzimov|OneAzimov]] || [[Special:Contributions/OneAzimov|{{formatnum:7837}}]] || {{Permissions|OneAzimov}} |- | 59 || [[User:Anjaniy|Anjaniy]] || [[Special:Contributions/Anjaniy|{{formatnum:7763}}]] || {{Permissions|Anjaniy}} |- | 60 || [[User:Boboyev1996|Boboyev1996]] || [[Special:Contributions/Boboyev1996|{{formatnum:7737}}]] || {{Permissions|Boboyev1996}} |- | 61 || [[User:Nataeva|Nataeva]] || [[Special:Contributions/Nataeva|{{formatnum:7673}}]] || {{Permissions|Nataeva}} |- | 62 || [[User:Boburjon Xidirov|Boburjon Xidirov]] || [[Special:Contributions/Boburjon Xidirov|{{formatnum:7548}}]] || {{Permissions|Boburjon Xidirov}} |- | 63 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:7432}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}} |- | 64 || [[User:Akobir abdimuminov|Akobir abdimuminov]] || [[Special:Contributions/Akobir abdimuminov|{{formatnum:7295}}]] || {{Permissions|Akobir abdimuminov}} |- | 65 || [[User:Olimidono|Olimidono]] || [[Special:Contributions/Olimidono|{{formatnum:7176}}]] || {{Permissions|Olimidono}} |- | 66 || [[User:Olaf Studt|Olaf Studt]] || [[Special:Contributions/Olaf Studt|{{formatnum:7027}}]] || {{Permissions|Olaf Studt}} |- | 67 || [[User:FarhodShaymanov|FarhodShaymanov]] || [[Special:Contributions/FarhodShaymanov|{{formatnum:6586}}]] || {{Permissions|FarhodShaymanov}} |- | 68 || [[User:FaridShavkatullayev|FaridShavkatullayev]] || [[Special:Contributions/FaridShavkatullayev|{{formatnum:6532}}]] || {{Permissions|FaridShavkatullayev}} |- | 69 || [[User:Wikivikipediya|Wikivikipediya]] || [[Special:Contributions/Wikivikipediya|{{formatnum:6519}}]] || {{Permissions|Wikivikipediya}} |- | 70 || [[User:AnnaDelvey|AnnaDelvey]] || [[Special:Contributions/AnnaDelvey|{{formatnum:6514}}]] || {{Permissions|AnnaDelvey}} |- | 71 || [[User:Odilbek Irisqulov|Odilbek Irisqulov]] || [[Special:Contributions/Odilbek Irisqulov|{{formatnum:6505}}]] || {{Permissions|Odilbek Irisqulov}} |- | 72 || [[User:Khronos13|Khronos13]] || [[Special:Contributions/Khronos13|{{formatnum:6451}}]] || {{Permissions|Khronos13}} |- | 73 || [[User:TimmyvikipediyWiki|TimmyvikipediyWiki]] || [[Special:Contributions/TimmyvikipediyWiki|{{formatnum:6360}}]] || {{Permissions|TimmyvikipediyWiki}} |- | 74 || [[User:MrshaxasBot|MrshaxasBot]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:6288}}]] || {{Permissions|MrshaxasBot}} |- | 75 || [[User:Miss Kamola|Miss Kamola]] || [[Special:Contributions/Miss Kamola|{{formatnum:6283}}]] || {{Permissions|Miss Kamola}} |- | 76 || [[User:Omensweans|Omensweans]] || [[Special:Contributions/Omensweans|{{formatnum:6243}}]] || {{Permissions|Omensweans}} |- | 77 || [[User:Khasan azim1|Khasan azim1]] || [[Special:Contributions/Khasan azim1|{{formatnum:6138}}]] || {{Permissions|Khasan azim1}} |- | 78 || [[User:Muhammadjon1510|Muhammadjon1510]] || [[Special:Contributions/Muhammadjon1510|{{formatnum:6119}}]] || {{Permissions|Muhammadjon1510}} |- | 79 || [[User:Farrukh Askaraliev|Farrukh Askaraliev]] || [[Special:Contributions/Farrukh Askaraliev|{{formatnum:6009}}]] || {{Permissions|Farrukh Askaraliev}} |- | 80 || [[User:Xoqoni Said|Xoqoni Said]] || [[Special:Contributions/Xoqoni Said|{{formatnum:5962}}]] || {{Permissions|Xoqoni Said}} |- | 81 || [[User:Wikisurgery94|Wikisurgery94]] || [[Special:Contributions/Wikisurgery94|{{formatnum:5813}}]] || {{Permissions|Wikisurgery94}} |- | 82 || [[User:Tilkobles|Tilkobles]] || [[Special:Contributions/Tilkobles|{{formatnum:5793}}]] || {{Permissions|Tilkobles}} |- | 83 || [[User:Umid1108|Umid1108]] || [[Special:Contributions/Umid1108|{{formatnum:5738}}]] || {{Permissions|Umid1108}} |- | 84 || [[User:Lazizbek95|Lazizbek95]] || [[Special:Contributions/Lazizbek95|{{formatnum:5627}}]] || {{Permissions|Lazizbek95}} |- | 85 || [[User:Xolnazarov Sarvar|Xolnazarov Sarvar]] || [[Special:Contributions/Xolnazarov Sarvar|{{formatnum:5416}}]] || {{Permissions|Xolnazarov Sarvar}} |- | 86 || [[User:Dieri007|Dieri007]] || [[Special:Contributions/Dieri007|{{formatnum:5184}}]] || {{Permissions|Dieri007}} |- | 87 || [[User:Masofa321|Masofa321]] || [[Special:Contributions/Masofa321|{{formatnum:5113}}]] || {{Permissions|Masofa321}} |- | 88 || [[User:Lutfulloh7|Lutfulloh7]] || [[Special:Contributions/Lutfulloh7|{{formatnum:5102}}]] || {{Permissions|Lutfulloh7}} |- | 89 || [[User:Yangilik 3|Yangilik 3]] || [[Special:Contributions/Yangilik 3|{{formatnum:5053}}]] || {{Permissions|Yangilik 3}} |- | 90 || [[User:MinaUktamova|MinaUktamova]] || [[Special:Contributions/MinaUktamova|{{formatnum:5042}}]] || {{Permissions|MinaUktamova}} |- | 91 || [[User:Mahirema|Mahirema]] || [[Special:Contributions/Mahirema|{{formatnum:4959}}]] || {{Permissions|Mahirema}} |- | 92 || [[User:Nafosatxon Otabekovna|Nafosatxon Otabekovna]] || [[Special:Contributions/Nafosatxon Otabekovna|{{formatnum:4792}}]] || {{Permissions|Nafosatxon Otabekovna}} |- | 93 || [[User:Sakinabonu|Sakinabonu]] || [[Special:Contributions/Sakinabonu|{{formatnum:4747}}]] || {{Permissions|Sakinabonu}} |- | 94 || [[User:Gaffarov737|Gaffarov737]] || [[Special:Contributions/Gaffarov737|{{formatnum:4742}}]] || {{Permissions|Gaffarov737}} |- | 95 || [[User:Ravshanbek Tohirov|Ravshanbek Tohirov]] || [[Special:Contributions/Ravshanbek Tohirov|{{formatnum:4678}}]] || {{Permissions|Ravshanbek Tohirov}} |- | 96 || [[User:Brainbox 8|Brainbox 8]] || [[Special:Contributions/Brainbox 8|{{formatnum:4660}}]] || {{Permissions|Brainbox 8}} |- | 97 || [[User:Optima D|Optima D]] || [[Special:Contributions/Optima D|{{formatnum:4659}}]] || {{Permissions|Optima D}} |- | 98 || [[User:Bakhrieva 03|Bakhrieva 03]] || [[Special:Contributions/Bakhrieva 03|{{formatnum:4543}}]] || {{Permissions|Bakhrieva 03}} |- | 99 || [[User:Divergent08|Divergent08]] || [[Special:Contributions/Divergent08|{{formatnum:4494}}]] || {{Permissions|Divergent08}} |- | 100 || [[User:Wiki7pedia89|Wiki7pedia89]] || [[Special:Contributions/Wiki7pedia89|{{formatnum:4478}}]] || {{Permissions|Wiki7pedia89}} |- | 101 || [[User:Diloromkhan|Diloromkhan]] || [[Special:Contributions/Diloromkhan|{{formatnum:4478}}]] || {{Permissions|Diloromkhan}} |- | 102 || [[User:Asadbek Bekmirzayev1|Asadbek Bekmirzayev1]] || [[Special:Contributions/Asadbek Bekmirzayev1|{{formatnum:4156}}]] || {{Permissions|Asadbek Bekmirzayev1}} |- | 103 || [[User:Translate1|Translate1]] || [[Special:Contributions/Translate1|{{formatnum:4091}}]] || {{Permissions|Translate1}} |- | 104 || [[User:Ximik1991|Ximik1991]] || [[Special:Contributions/Ximik1991|{{formatnum:4088}}]] || {{Permissions|Ximik1991}} |- | 105 || [[User:Furqatlik|Furqatlik]] || [[Special:Contributions/Furqatlik|{{formatnum:4027}}]] || {{Permissions|Furqatlik}} |- | 106 || [[User:Melegim0820|Melegim0820]] || [[Special:Contributions/Melegim0820|{{formatnum:3974}}]] || {{Permissions|Melegim0820}} |- | 107 || [[User:DONABDU2003|DONABDU2003]] || [[Special:Contributions/DONABDU2003|{{formatnum:3845}}]] || {{Permissions|DONABDU2003}} |- | 108 || [[User:Delecta55|Delecta55]] || [[Special:Contributions/Delecta55|{{formatnum:3811}}]] || {{Permissions|Delecta55}} |- | 109 || [[User:XayrinisoJorayeva|XayrinisoJorayeva]] || [[Special:Contributions/XayrinisoJorayeva|{{formatnum:3785}}]] || {{Permissions|XayrinisoJorayeva}} |- | 110 || [[User:Sociologist|Sociologist]] || [[Special:Contributions/Sociologist|{{formatnum:3776}}]] || {{Permissions|Sociologist}} |- | 111 || [[User:Azizbek Karimov|Azizbek Karimov]] || [[Special:Contributions/Azizbek Karimov|{{formatnum:3764}}]] || {{Permissions|Azizbek Karimov}} |- | 112 || [[User:Abilqosimova|Abilqosimova]] || [[Special:Contributions/Abilqosimova|{{formatnum:3742}}]] || {{Permissions|Abilqosimova}} |- | 113 || [[User:Gulzoda Abduhalilova|Gulzoda Abduhalilova]] || [[Special:Contributions/Gulzoda Abduhalilova|{{formatnum:3721}}]] || {{Permissions|Gulzoda Abduhalilova}} |- | 114 || [[User:Lillimor|Lillimor]] || [[Special:Contributions/Lillimor|{{formatnum:3719}}]] || {{Permissions|Lillimor}} |- | 115 || [[User:Wknewpages|Wknewpages]] || [[Special:Contributions/Wknewpages|{{formatnum:3652}}]] || {{Permissions|Wknewpages}} |- | 116 || [[User:Wentra30|Wentra30]] || [[Special:Contributions/Wentra30|{{formatnum:3609}}]] || {{Permissions|Wentra30}} |- | 117 || [[User:Uzbekistan PFL|Uzbekistan PFL]] || [[Special:Contributions/Uzbekistan PFL|{{formatnum:3558}}]] || {{Permissions|Uzbekistan PFL}} |- | 118 || [[User:Akhrarova Ezoza|Akhrarova Ezoza]] || [[Special:Contributions/Akhrarova Ezoza|{{formatnum:3513}}]] || {{Permissions|Akhrarova Ezoza}} |- | 119 || [[User:ABDULLOCH A|ABDULLOCH A]] || [[Special:Contributions/ABDULLOCH A|{{formatnum:3510}}]] || {{Permissions|ABDULLOCH A}} |- | 120 || [[User:Bakhtiyarovna|Bakhtiyarovna]] || [[Special:Contributions/Bakhtiyarovna|{{formatnum:3498}}]] || {{Permissions|Bakhtiyarovna}} |- | 121 || [[User:Oqsaqol|Oqsaqol]] || [[Special:Contributions/Oqsaqol|{{formatnum:3483}}]] || {{Permissions|Oqsaqol}} |- | 122 || [[User:BilimNuri|BilimNuri]] || [[Special:Contributions/BilimNuri|{{formatnum:3379}}]] || {{Permissions|BilimNuri}} |- | 123 || [[User:Anvarkhoja|Anvarkhoja]] || [[Special:Contributions/Anvarkhoja|{{formatnum:3352}}]] || {{Permissions|Anvarkhoja}} |- | 124 || [[User:Panda D|Panda D]] || [[Special:Contributions/Panda D|{{formatnum:3294}}]] || {{Permissions|Panda D}} |- | 125 || [[User:AdAstraUz|AdAstraUz]] || [[Special:Contributions/AdAstraUz|{{formatnum:3245}}]] || {{Permissions|AdAstraUz}} |- | 126 || [[User:Hilola Jurakulova|Hilola Jurakulova]] || [[Special:Contributions/Hilola Jurakulova|{{formatnum:3222}}]] || {{Permissions|Hilola Jurakulova}} |- | 127 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:3209}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}} |- | 128 || [[User:Muhammad Abul-Futooh|Muhammad Abul-Futooh]] || [[Special:Contributions/Muhammad Abul-Futooh|{{formatnum:3206}}]] || {{Permissions|Muhammad Abul-Futooh}} |- | 129 || [[User:Farhodovna 074|Farhodovna 074]] || [[Special:Contributions/Farhodovna 074|{{formatnum:3198}}]] || {{Permissions|Farhodovna 074}} |- | 130 || [[User:Konstanta0013|Konstanta0013]] || [[Special:Contributions/Konstanta0013|{{formatnum:3156}}]] || {{Permissions|Konstanta0013}} |- | 131 || [[User:Yangilik 2|Yangilik 2]] || [[Special:Contributions/Yangilik 2|{{formatnum:3125}}]] || {{Permissions|Yangilik 2}} |- | 132 || [[User:Komronbek Abdulboriyev|Komronbek Abdulboriyev]] || [[Special:Contributions/Komronbek Abdulboriyev|{{formatnum:3075}}]] || {{Permissions|Komronbek Abdulboriyev}} |- | 133 || [[User:Ergashev Akobir|Ergashev Akobir]] || [[Special:Contributions/Ergashev Akobir|{{formatnum:3071}}]] || {{Permissions|Ergashev Akobir}} |- | 134 || [[User:Akhemen|Akhemen]] || [[Special:Contributions/Akhemen|{{formatnum:3022}}]] || {{Permissions|Akhemen}} |- | 135 || [[User:Maysi tod|Maysi tod]] || [[Special:Contributions/Maysi tod|{{formatnum:3022}}]] || {{Permissions|Maysi tod}} |- | 136 || [[User:Minor16|Minor16]] || [[Special:Contributions/Minor16|{{formatnum:3006}}]] || {{Permissions|Minor16}} |- | 137 || [[User:Rajabova Jasmina|Rajabova Jasmina]] || [[Special:Contributions/Rajabova Jasmina|{{formatnum:2952}}]] || {{Permissions|Rajabova Jasmina}} |- | 138 || [[User:BaxtiyJahon|BaxtiyJahon]] || [[Special:Contributions/BaxtiyJahon|{{formatnum:2949}}]] || {{Permissions|BaxtiyJahon}} |- | 139 || [[User:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] || [[Special:Contributions/Bobonorova Hulkar|{{formatnum:2938}}]] || {{Permissions|Bobonorova Hulkar}} |- | 140 || [[User:SardorAblokulov|SardorAblokulov]] || [[Special:Contributions/SardorAblokulov|{{formatnum:2930}}]] || {{Permissions|SardorAblokulov}} |- | 141 || [[User:Alibek Attamonov|Alibek Attamonov]] || [[Special:Contributions/Alibek Attamonov|{{formatnum:2919}}]] || {{Permissions|Alibek Attamonov}} |- | 142 || [[User:Akobirolmasov diplomat|Akobirolmasov diplomat]] || [[Special:Contributions/Akobirolmasov diplomat|{{formatnum:2885}}]] || {{Permissions|Akobirolmasov diplomat}} |- | 143 || [[User:Speedbowl|Speedbowl]] || [[Special:Contributions/Speedbowl|{{formatnum:2779}}]] || {{Permissions|Speedbowl}} |- | 144 || [[User:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] || [[Special:Contributions/Divandagi ekspert|{{formatnum:2765}}]] || {{Permissions|Divandagi ekspert}} |- | 145 || [[User:Lochinovamarjona|Lochinovamarjona]] || [[Special:Contributions/Lochinovamarjona|{{formatnum:2747}}]] || {{Permissions|Lochinovamarjona}} |- | 146 || [[User:RedaktorWiki|RedaktorWiki]] || [[Special:Contributions/RedaktorWiki|{{formatnum:2716}}]] || {{Permissions|RedaktorWiki}} |- | 147 || [[User:Gulyora Jamolova|Gulyora Jamolova]] || [[Special:Contributions/Gulyora Jamolova|{{formatnum:2660}}]] || {{Permissions|Gulyora Jamolova}} |- | 148 || [[User:Scientific Research Journal1|Scientific Research Journal1]] || [[Special:Contributions/Scientific Research Journal1|{{formatnum:2657}}]] || {{Permissions|Scientific Research Journal1}} |- | 149 || [[User:Omonovas|Omonovas]] || [[Special:Contributions/Omonovas|{{formatnum:2622}}]] || {{Permissions|Omonovas}} |- | 150 || [[User:Kunduziy|Kunduziy]] || [[Special:Contributions/Kunduziy|{{formatnum:2618}}]] || {{Permissions|Kunduziy}} |- | 151 || [[User:Anakin F|Anakin F]] || [[Special:Contributions/Anakin F|{{formatnum:2618}}]] || {{Permissions|Anakin F}} |- | 152 || [[User:Khorazmiy|Khorazmiy]] || [[Special:Contributions/Khorazmiy|{{formatnum:2587}}]] || {{Permissions|Khorazmiy}} |- | 153 || [[User:S(uz)ak|S(uz)ak]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:2552}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}} |- | 154 || [[User:Xasanboy off|Xasanboy off]] || [[Special:Contributions/Xasanboy off|{{formatnum:2530}}]] || {{Permissions|Xasanboy off}} |- | 155 || [[User:Wikitolog|Wikitolog]] || [[Special:Contributions/Wikitolog|{{formatnum:2510}}]] || {{Permissions|Wikitolog}} |- | 156 || [[User:Divergent02|Divergent02]] || [[Special:Contributions/Divergent02|{{formatnum:2501}}]] || {{Permissions|Divergent02}} |- | 157 || [[User:Zuxra.bmr|Zuxra.bmr]] || [[Special:Contributions/Zuxra.bmr|{{formatnum:2478}}]] || {{Permissions|Zuxra.bmr}} |- | 158 || [[User:Gibranist|Gibranist]] || [[Special:Contributions/Gibranist|{{formatnum:2458}}]] || {{Permissions|Gibranist}} |- | 159 || [[User:Gulsanam Jahongirovna|Gulsanam Jahongirovna]] || [[Special:Contributions/Gulsanam Jahongirovna|{{formatnum:2448}}]] || {{Permissions|Gulsanam Jahongirovna}} |- | 160 || [[User:SIisj|SIisj]] || [[Special:Contributions/SIisj|{{formatnum:2430}}]] || {{Permissions|SIisj}} |- | 161 || [[User:Bekzod dentistArzt|Bekzod dentistArzt]] || [[Special:Contributions/Bekzod dentistArzt|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Bekzod dentistArzt}} |- | 162 || [[User:Just Khumoyun|Just Khumoyun]] || [[Special:Contributions/Just Khumoyun|{{formatnum:2414}}]] || {{Permissions|Just Khumoyun}} |- | 163 || [[User:Amefuri2019|Amefuri2019]] || [[Special:Contributions/Amefuri2019|{{formatnum:2411}}]] || {{Permissions|Amefuri2019}} |- | 164 || [[User:Behruznurullayevv|Behruznurullayevv]] || [[Special:Contributions/Behruznurullayevv|{{formatnum:2382}}]] || {{Permissions|Behruznurullayevv}} |- | 165 || [[User:Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)|Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)]] || [[Special:Contributions/Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)|{{formatnum:2297}}]] || {{Permissions|Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)}} |- | 166 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:2281}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 167 || [[User:Ranoxa|Ranoxa]] || [[Special:Contributions/Ranoxa|{{formatnum:2247}}]] || {{Permissions|Ranoxa}} |- | 168 || [[User:Dilmurod Rashidov|Dilmurod Rashidov]] || [[Special:Contributions/Dilmurod Rashidov|{{formatnum:2239}}]] || {{Permissions|Dilmurod Rashidov}} |- | 169 || [[User:Rabiga Shabatova|Rabiga Shabatova]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:2234}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}} |- | 170 || [[User:Mahmud Hamrayev|Mahmud Hamrayev]] || [[Special:Contributions/Mahmud Hamrayev|{{formatnum:2223}}]] || {{Permissions|Mahmud Hamrayev}} |- | 171 || [[User:Quwanishbaev Berdiyar|Quwanishbaev Berdiyar]] || [[Special:Contributions/Quwanishbaev Berdiyar|{{formatnum:2213}}]] || {{Permissions|Quwanishbaev Berdiyar}} |- | 172 || [[User:Cekli829|Cekli829]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:2202}}]] || {{Permissions|Cekli829}} |- | 173 || [[User:Diljahonn|Diljahonn]] || [[Special:Contributions/Diljahonn|{{formatnum:2162}}]] || {{Permissions|Diljahonn}} |- | 174 || [[User:Asrorbek|Asrorbek]] || [[Special:Contributions/Asrorbek|{{formatnum:2138}}]] || {{Permissions|Asrorbek}} |- | 175 || [[User:Aslzar|Aslzar]] || [[Special:Contributions/Aslzar|{{formatnum:2133}}]] || {{Permissions|Aslzar}} |- | 176 || [[User:Husanowar|Husanowar]] || [[Special:Contributions/Husanowar|{{formatnum:2125}}]] || {{Permissions|Husanowar}} |- | 177 || [[User:M Xasanboy|M Xasanboy]] || [[Special:Contributions/M Xasanboy|{{formatnum:2113}}]] || {{Permissions|M Xasanboy}} |- | 178 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:2099}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 179 || [[User:Ro'zimurodov Zuhriddin|Ro'zimurodov Zuhriddin]] || [[Special:Contributions/Ro'zimurodov Zuhriddin|{{formatnum:2076}}]] || {{Permissions|Ro'zimurodov Zuhriddin}} |- | 180 || [[User:Sarvarbekabdukarim|Sarvarbekabdukarim]] || [[Special:Contributions/Sarvarbekabdukarim|{{formatnum:2064}}]] || {{Permissions|Sarvarbekabdukarim}} |- | 181 || [[User:Yorqulov Husan|Yorqulov Husan]] || [[Special:Contributions/Yorqulov Husan|{{formatnum:2057}}]] || {{Permissions|Yorqulov Husan}} |- | 182 || [[User:Vaska46|Vaska46]] || [[Special:Contributions/Vaska46|{{formatnum:2018}}]] || {{Permissions|Vaska46}} |- | 183 || [[User:WorldXTX|WorldXTX]] || [[Special:Contributions/WorldXTX|{{formatnum:2004}}]] || {{Permissions|WorldXTX}} |- | 184 || [[User:Xabibulla Muxamedov|Xabibulla Muxamedov]] || [[Special:Contributions/Xabibulla Muxamedov|{{formatnum:1969}}]] || {{Permissions|Xabibulla Muxamedov}} |- | 185 || [[User:Gulnozaxon 27|Gulnozaxon 27]] || [[Special:Contributions/Gulnozaxon 27|{{formatnum:1964}}]] || {{Permissions|Gulnozaxon 27}} |- | 186 || [[User:Abdug'opporov Xalilulloh|Abdug'opporov Xalilulloh]] || [[Special:Contributions/Abdug'opporov Xalilulloh|{{formatnum:1964}}]] || {{Permissions|Abdug'opporov Xalilulloh}} |- | 187 || [[User:MrErgashev|MrErgashev]] || [[Special:Contributions/MrErgashev|{{formatnum:1960}}]] || {{Permissions|MrErgashev}} |- | 188 || [[User:Agent026|Agent026]] || [[Special:Contributions/Agent026|{{formatnum:1951}}]] || {{Permissions|Agent026}} |- | 189 || [[User:Mupapap29|Mupapap29]] || [[Special:Contributions/Mupapap29|{{formatnum:1943}}]] || {{Permissions|Mupapap29}} |- | 190 || [[User:111muhammadkarim|111muhammadkarim]] || [[Special:Contributions/111muhammadkarim|{{formatnum:1935}}]] || {{Permissions|111muhammadkarim}} |- | 191 || [[User:Mehriddin 01|Mehriddin 01]] || [[Special:Contributions/Mehriddin 01|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Mehriddin 01}} |- | 192 || [[User:Komrontoy|Komrontoy]] || [[Special:Contributions/Komrontoy|{{formatnum:1902}}]] || {{Permissions|Komrontoy}} |- | 193 || [[User:Didosh Jurayeva|Didosh Jurayeva]] || [[Special:Contributions/Didosh Jurayeva|{{formatnum:1860}}]] || {{Permissions|Didosh Jurayeva}} |- | 194 || [[User:Akramova Komila|Akramova Komila]] || [[Special:Contributions/Akramova Komila|{{formatnum:1855}}]] || {{Permissions|Akramova Komila}} |- | 195 || [[User:Rotlink|Rotlink]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:1770}}]] || {{Permissions|Rotlink}} |- | 196 || [[User:Sakiy na0926|Sakiy na0926]] || [[Special:Contributions/Sakiy na0926|{{formatnum:1758}}]] || {{Permissions|Sakiy na0926}} |- | 197 || [[User:Xatchiman|Xatchiman]] || [[Special:Contributions/Xatchiman|{{formatnum:1734}}]] || {{Permissions|Xatchiman}} |- | 198 || [[User:Wikivikipedia|Wikivikipedia]] || [[Special:Contributions/Wikivikipedia|{{formatnum:1717}}]] || {{Permissions|Wikivikipedia}} |- | 199 || [[User:MiroJP|MiroJP]] || [[Special:Contributions/MiroJP|{{formatnum:1709}}]] || {{Permissions|MiroJP}} |- | 200 || [[User:Young Economist7|Young Economist7]] || [[Special:Contributions/Young Economist7|{{formatnum:1707}}]] || {{Permissions|Young Economist7}} {{/end}} 7tp4mok888r2lhnqnywfcvchc5kovai 0 2868 6272326 6264880 2026-09-17T06:03:49Z Mukhammadrasul Isakov 215746 /* */ 6272326 wikitext text/x-wiki {{Adib | Ism = Said Ahmad | Ism (oz tilida) = | Surat = Said_Ahmad.jpg | Tavallud sanasi = {{tugʻilgan sanasi|1920|6|10}} | Vafot sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|2007|12|5|1920|6|10}} | Kasb = Yozuvchi | Faoliyat = Yozuvchi | Yonalish = | Mukofot = {{Oʻzbekiston Qahramoni}} {{Buyuk xizmatlari uchun ordeni}} {{doʻstlik ordeni}} {{shuhrat medali}} {{lenin ordeni}} {{Xalqlar doʻstligi ordeni}} {{Hurmat Belgisi ordeni}} {{Oʻzbekiston xalq yozuvchisi}}{{Oʻzbekiston sanʼat arbobi}}{{Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi}} {{Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti|Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR davlat mukofoti}} | Magnum opus = "[[Jimjitlik]]", „[[Kelinlar qoʻzgʻoloni]]“, „[[Ufq (trilogiya)|Ufq]]“ }} {{Ovozli Vikipediya|sana=2022-08-09|Said Ahmad.ogg}} '''Said Ahmad''' (asl ismi '''Saidahmad Husanxoʻjayev'''; 1920-yil 10-iyun, [[Toshkent]], [[OʻzSSR]] — 2007-yil 5-dekabr, Toshkent) — mashhur oʻzbek adibi. [[Oʻzbekiston Qahramoni]] (1999), [[Oʻzbekiston xalq yozuvchisi]] (1980). == Hayoti == 1920-yilning 10-iyunida [[Toshkent]] shahrining Samarqand darvoza mahallasida tugʻilgan. Uning bolaligi [[Elbek]], [[Oybek]], [[Gʻafur Gʻulom]] singari adiblar davrasida oʻtdi. Tabiatan qiziquvchan, tinib-tinchimas Said Ahmad adabiyotga kirib kelguncha juda koʻp sohalarda oʻzini sinab koʻrdi: agitplakatlar yozdi, artist boʻlishga urinib koʻrdi, doktorlik maktabida oʻqidi, qurilish texnikumida tahsil oldi, rassomlik maktabiga qatnadi, mashhur fotochi [[Penson]]ga shogird tushdi, gazetalarga xabarlar yozdi. U Nizomiy nomidagi pedagogika institutda bir muddat oʻqigach, 1941-yilda „[[Mushtum]]“ jurnalida ishladi. 1942-1943-yillarda respublika radiosida, 1943-1947-yillarda „[[Qizil Oʻzbekiston]]“ gazetasida, 1948-1950-yillarda „[[Sharq yulduzi]]“ jurnalida mehnat qildi. 50-yillar boshida millatchi sifatida bir necha yil qamalib ham chiqdi. Milliy istiqlol yoʻlidagi xizmatlari uchun Said Ahmad 1999-yilda [[Oʻzbekiston Qahramoni]] unvoniga sazovor boʻlgan. Adib „Oʻzbekiston xalq yozuvchisi“ unvoniga, Davlat mukofotiga sazovor boʻlgan, „Buyuk xizmatlari uchun“, „Doʻstlik“ ordenlari bilan mukofotlangan. == Asarlari == Said Ahmad hikoyanavis sifatida tanilgan. Uning „[[Choʻl burguti]]“, „[[Lochin]]“, „[[Boʻston]]“, „[[Toʻyboshi]]“, „[[Jimjitlik]]“, „[[Turnalar]]“, „[[Hayqiriq]]“, „[[Alla]]“, „[[Muhabbatning tugʻilishi]]“, „[[Qorakoʻz Majnun]]“ singari oʻnlab hikoyalarida sadoqat, mehr, odamgarchilik, ishonch, eʼtiqod singari maʼnaviy qadriyatlar taʼsirchan aks ettirilgan. Adib hikoyalarida inson ruhiyati tovlanishlarini koʻrsatishga katta eʼtibor berganligi uchun ham bitganlari zavq bilan oʻqiladi va u prozaning shoiri hisoblanadi. Yozuvchi hajviy hikoyalar yaratish boʻyicha Qahhor anʼanalarini davom ettirgan ijodkordir. Uning „[[Sobiq]]“, „[[Qoplon]]“, „[[Oʻrik domla]]“, „[[Mening doʻstim Babbaev]]“, „[[Muzey]]“, „[[Boʻri ovi]]“, „[[Xandonpista|Xandon pista]]“ kabi koʻplab hajviyalarida inson tabiatidagi qusurlar badiiy tadqiq etiladi. Said Ahmad hajviy soʻz jilolarini nozik payqaydi va undan mohirona foydalanadi. Uning qishloq mavzusidagi „[[Qadrdon dalalar]]“ (1949), „[[Hukm]]“ (1958) qissalari, chalkash insoniy taqdirlar mahorat bilan aks ettirilgan „Qirq besh kun“, „Hijron kunlari“ (1964), „[[Ufq boʻsagʻasida]]“ (1969) romanlaridan iborat „[[Ufq]]“ trilogiyasi, inson qismati turgʻunlik davri qabohatlari fonida tasvirlangan „[[Jimjitlik]]“ (1988) romani, Bolalar hayoti ifodalangan „[[Sherzod va Gulshod]]“ (1945), dunyoning yetti burchiga yoyilgan „[[Kelinlar qoʻzgʻoloni]]“ (1976), yolgʻiz moʻysafidning ruhiy iztiroblari aks ettirilgan „[[Kuyov]]“ (1986) singari sahna asarlari adibning katta ijodiy mahoratlaridan dalolatdir. == Oilasi == Onasi Zulfiyaxon savodli va xusnixati chiroyli ayol edi. U [[Muhammad Fuzuliy|Fuzuliy]], [[Xoʻjanazar Huvaydo|Xuvaydo]] va [[Boborahim Mashrab|Mashrab]] g'azallarini o'qirdilar.<ref name=":0">{{Kitob manbasi |title=Yo'qotganlarim va topganlarim}}</ref> Muallif aytishicha, otasi mashhur pedagog va olim Ismoilbek [[Ismoil Gaspirali|Gasprinskiy]] bilan yaqin do'st bo'lgan. Xusanxo'ja Dadaxo'ja o'g'li rus tilini juda mukammal bilgan. U shoir [[Elbek]] bilan [[Chimyon]]da tanishib qolgan va Toshkentda boshpanasiz qiynalayotganini ko'rib, tashqi hovlisiga ko'chirib kelgan.<ref name=":0" /> 1938 yilning erta bahorida Xusanxo'jani [[NKVD]] xodimlari hibsga oladi. Shundan keyin muallif otasini ko'rmagan. 22 yil o'tgandan keyin otasi tergovda qazo qilganini bilgan.<ref name=":0" /> == Vafoti == Said Ahmad 2007-yilning 5-dekabr kuni 87 yoshida vafot etdi, "Chig'atoy" qabristoniga dafn etilgan<ref>[http://www.gov.uz/uz/content.scm?contentId=31384 Oʻzbekiston Qahramoni Said Ahmad]{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Hikoyalar toʻplami == Said Ahmadning birinchi hikoyalar toʻplami — [["Tortiq"]] (1940). [["Er yurak"]] (1942), [["Fargʻona hikoyalari"]] (1948), [["Choʻl burguti"]] (1960), [["Choʻl oqshomlari"]], [["Odam va boʻron"]] toʻplamlariga kirgan hikoyalarida zamondoshlarining murakkab taqdiri, ruhiy kechinmalari ehtiros bilan aks ettirilgan. Said Ahmad oʻz hikoyalarida [[Oybek]]ning psixologik tasvir mahorati, [[Gʻafur Gʻulom]]ning yumori, [[Abdulla Qahhor]] bayonidagi lakonizmdan oʻrganishga intilgan va ular ijodi Said Ahmadning yozuvchi boʻlib yetishishida „darslik“ vazifasini oʻtagan. Ayni paytda u [[hajvchi]], [[yumorist]] sifatida tanilgan. Ijodining kattagina qismi hajviy-yumoristik hikoyalar, [[qissa]]lar, [[komediya]]lardan iborat. Romanlarida ham yumoristik yoʻnalish muhim oʻrin tutadi. Uning yumoristik mahorati [["Kelinlar qoʻzgʻoloni"]] (1976), [["Kuyov"]] (1986) komediyalarida yorqin namoyon boʻlgan. „Kelinlar qoʻzgʻoloni“dagi xalqona yumor bilan yoʻgʻrilgan Farmonbibi millat mentalitetini, oʻzligini, kuchli va ojiz jihatlarini oʻzida mujassamlashtirgan betakror obraz darajasiga koʻtarilgan. == „Ufq“ trilogiyasi == [["Ufq"]] trilogiyasi<ref>[[uchlik]]</ref> (1964-1974) adib ijodida alohida oʻrin tutadi. „Ufq“ romani XX-asr millat hayotining oʻn yillik davri — Ikkinchi jahon urushi, urush va urushdan keyingi yillar voqealarini oʻz ichiga oladi. Trilogiyada oʻsha yillari xalq boshiga tushgan musibatlar, odamlar koʻksidagi armonlar, shu musibatlarni yengishga qodir mislsiz matonat va shijoatlar yozuvchi isteʼdodiga xos ehtiros, oʻziga hos ilhom bilan aks ettirilgan. Asarda Ikromjon, Jannat, Azizxon, Dildor, Asrora kabi teran, xalqchil, yorqin milliy obrazlar yaratilgan. == „Jimjitlik“ romani == [[Jimjitlik (roman)|Jimjitlik]] (1988) romanida sirtdan tinch, sokin koʻringan shoʻro davrining ichki dramalari, tuzum inqirozi butun keskinligi, shiddati bilan koʻrsatilgan. Asardagi deyarli barcha yetakchi personajlar fojiyaviy qismat egalaridir. Roman oʻzining asov, „bebosh“ ifoda tarzi bilan jozibalidir. == Istiqlol yillarida yaratilgan asarlari == Said Ahmad istiqlol yillarida ham hayotdagi oʻzgarishlar haqida koʻplab maqola, badialar yozdi, avvalgidek quvnoq yumoristik, joʻshqin lirik hikoyalar yaratdi. [["Xandon pista"]] (1994), [["Bir oʻpichning bahosi"]] (1995) hajviy toʻplamlari, [["Yoʻqotganlarim va topganlarim"]] (1998), [["Qorakoʻz majnun"]] (2001), [["Kiprikda qolgan tong"]] (2003) kitoblari, 3 jildli „Tanlangan asarlari“ (2000) chop etildi. „Yoʻqotganlarim va topganlarim“da Gʻafur Gʻulom, Oybek, [[Mirtemir]], [[Shayxzoda]], [[Saida Zunnunova]] va boshqa bir qator zabardast oʻzbek [[yozuvchi]] va [[shoir]]larining jonli qiyofasini badiiy boʻyoqlarda ifodalab berdi. Istiqlol tufayli odamlar qismati va ruhiyatidagi yemirilishlar haqida bahs qiluvchi [["Qorakoʻz majnun"]], [["Ot bilan suhbat"]], [["Azroil oʻtgan yoʻllarda"]] hikoyalari, qatagʻon davri xotiralari bilan bogʻliq. [["Borsa kelmas darvozasi"]], [["Taqdir, taqdir..."]], [["Oftob oyim"|"Oftoboyim"]] hikoyalari, adibning oʻzi yaqindan muloqotda boʻlgan ustoz adiblar, tengdoshlari, shogirdlari va nihoyat, oʻz hayot va ijod yoʻli haqidagi xotira esselari mustaqillik davri oʻzbek adabiyotida muhim hodisa boʻldi. Said Ahmadgagina xos nozik kuzatishlar, erkin, asov bir ruh, ham hazin, ham nurli, pokiza tuygʻular, begʻubor hazil mutoibalar bilan yoʻgʻrilgan xotira esselar bu janrning zamonaviy oʻzbek adabiyotidagi eng yaxshi namunalari qatorida turadi. [[Felyeton]] janrida ham samarali ijod qilgan. 1947-yil „xalq dushmani“ sifatida hibsga olingan. [[Stalin]] vafotidan soʻng oqlangan. „Kelinlar qoʻzgʻoloni“, „Kuyov“ komediyalari hozirgi [[Oʻzbek milliy akademik drama teatri]]da, „Kelinlar qoʻzgʻoloni“ dunyoning koʻplab mamlakatlarida sahnalashtirilgan. „Ufq“ asari asosida dramalar, „Oʻzbekfilm“ kinostudiyasida [["Muhabbat mojarosi"]] filmi (1970) va boshqalar yaratilgan. [[Doʻstlik]] (1996), [[Buyuk xizmatlari uchun]] (1997) ordenlari bilan mukofotlangan.<ref>Normatov, Umarali. [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref><ref>* [http://kutubxona.com/Turkum:Said_Ahmad OʻzLib kutubxonasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221003105613/http://kutubxona.com/Turkum:Said_Ahmad |date=2022-10-03 }}</ref> == Adabiyotlar == * Normatov U., Sayd Ahmad [Adabiy portret], T., 1971; * Gʻafurov I., Prozaning shoiri, T., 1984. * Mirvaliev S. Oʻzbek adiblari. -T.: „[[Yozuvchi]]“, 2000. * Karimov N.va boshqalar 20 asr oʻzbek adabiyoti tarixi.-T.: „[[Oʻqituvchi]]“, 1999. * Q. Yoʻldoshev va boshqalar Adabiyot (6-sinf). -T.: „[[Oʻqituvchi]]“, 2000. * Ufq, T., 1976; Saylanma [3 j.li], 1982; * Tanlangan asarlar [3 j.li], T., 2000; * Qorakoʻz majnun, T., 2001; * Kiprikda qolgan tong, T., 2003. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Vikiiqtibos}} {{Commons turkum}} {{DEFAULTSORT:Ahmad, Said}} [[Turkum:Oʻzbekistonlik yozuvchilar]] [[Turkum:Toshkent davlat pedagogika universiteti bitiruvchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston dramaturglari]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar]] 4icufp4zypihnheo1qkvr9qyqou7lp4 0 3684 6272400 6135745 2026-09-17T08:24:45Z Sherzod11W 273619 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 6272400 wikitext text/x-wiki <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi -->{{Argentina_info}}'''Argentina Respublikasi''' ([[Ispan tili|Ispancha]]: República Argentina) — [[Janubiy Amerika]]dagi davlat. Qitʼaning janubi-sharqiy qismini, Olovli Yer orolining sharqiy qismini va bir qancha orollarni egallaydi. [[Atlantika okeani]] sohilida joylashgan. Maʼmuriy jihatdan 22 viloyat (provinsiya), federal (poytaxt) okrugi va Olovli Yer hududiga boʻlinadi. Maydoni 2767 ming km². Aholisi 36,1 mln. 605 kishi (1999). Poytaxti Buenos-Ayres shahri. == Davlat tuzumi == Argentina — federativ respublika. Amaldagi konstitutsiyasi 1994-yil 24-avgustda qabul qilingan. [[Davlat boshligʻi]] — prezident. Prezident va vise-prezident 4 yil muddatga saylanadi. Qonun chiqaruvchi hokimiyat — Millim kongress (parlament). Kongress ikki palata: senat va deputatlar palatasidan iborat. Ijrochi hokimiyat prezident va hukumatdir. == Tabiati == Argentinaning sharqi keng tekisliklardan va gʻarbi togʻlardan iborat. Mamlakatning butun shimoli-sharqini La-Plata pasttekisligi (Gran-Chako, Sharqiy Pampa tekisligi), janubi-sharqini Patagoniya yassi togʻligi egallaydi. Gʻarbdagi togʻ yon bagʻirlari balandlasha borib, And toglariga ulanib ketadi. Janubiy Amerikaning eng baland nuqtasi Akonkagua (6960 m) ham Argentina hududidadir. Foydali qazilmalari: neft, gaz, temir, polimetallar, uran, mis, qalay, volfram va boshqa rudalar. Argentina tekislik qismining iqlimi — tropik va subtropik, janubida — moʻtadil. Eng issiq oy (yanvar)ning oʻrtacha harorati shimolida 28°, janubida 10°, iyulning oʻrtacha harorati shimolida 18° va janubida G. Togʻlarda iqlim moʻtadil sovuq. Yiliga Patagoniyada 100 – 300&nbsp;mm, shimoli-sharqda 1400 – 1600&nbsp;mm, Andning sharqiy yon bagʻirlarida 5000&nbsp;mm gacha yogʻin yogʻadi. Asosiy daryolari: Parana, [[Paragvay]], Urugʻvay, Rio-Sala-do, Rio-Kolorado, Chubut, Rio-Negro. Argentina koʻllarining aksariyati muzliklardan paydo boʻlgan (Naul-Uapi, Buenos-Ayres, Vedma va boshqalar). Argentina hududining salkam 20% doimiy koʻm-koʻk va bargi toʻkiluvchi oʻrmonlar bilan qoplangan. Gran-Chakodagi qizil tuproqda siyrak oʻrmon, Pampadagi unumdor qoratuproqda pichanzor dashtlar, Patagoniyada -yarim choʻl. Argentinaning milliy bogʻlari — Iguasu, Lanin, Na-uel-Uapi va boshqalar. == Aholisi == Argentinlar (mamlakat aholisining 90%) asosan yevropalik muhojirlardan shakllangan. Shuningdek italyanlar, yahudiylar, ukrainlar, ispanlar, katalonlar, polyaklar, nemislar, fransuzlar va boshqalarlar ham yashaydi. Tub joy aholisi — indeyslarning aksariyati yevropaliklarning mustamlakachilik harakatlari jarayonida qirilib ketgan. Ularning oz qismi (kechua, tupi-guaranlar va boshqalar) Argentinaning shimoli-gʻarbida va Paragvay bilan boʻlgan chegara yaqinida yashaydi. Rasmiy tili — ispan tili. Dindorlarning aksariyati katoliklar. Aholining oʻrtacha zichligi 1&nbsp;km²ga 9 kishidan koʻproq. Aholining 86% shaharlarda yashaydi. Yirik shaharlari: Buenos-Ayres, Kordova, Rosario, La-Plata. == Tarixi == Qadim zamonlarda Argentina hududida koʻp sonli indeys qabilalari yashar, ularda jamoa-urugʻchilik munosabatlari xukmron edi. Shimoli-gʻarbda diagitlar, charrua va kerandilar eng rivojlangan indeys qabilalari boʻlgan; ular oʻtroq hayot kechirar, dehqonchilik, baliqchilik, ovchilik bilan shugʻullanar, rangli metallar eritishni, toʻqimachilikni bilar edi. Shimoli-sharqda va markazda guaranlar, tapeslar va boshqa yashar, janubda araukanlar va patagonlar koʻchib yurar edi. XVI asrning 1-yarmida hozirgi Argentina hududi ispanlar tomonidan bosib olina boshladi. Ispanlar bu mamlakatni Rio-de-La-Plata (ispancha kumush) daryosi nomi bilan La-Plata deb atadilar. Mustamlakachilarga qarshi indeys qabilalari bir necha marta isyon koʻtardi (1580, 1630, 1657, 1710 — 11 yillar). 1776-yilda hozirgi Argentina hududi bu-tunlay Rio-de-La-Plata vitse-qirolligi tarkibiga qoʻshib olindi. Argentinada katta feodal yer egaligi vujudga keldi. Amerikadagi ispan mustamlakalarining 1810 — 26 yillardagi mustaqillik uchun urushi vaqtida kreollar (dastlabki ispan kelgindilarining avlodlari) M. Belgrano va X. San-Martin rahbarligida 1810 — 16 yillarda ispan mustamlakachilariga qarshi qurolli kurash olib bor-dilar. Kurash boshlangan 25-may kuni argentin xalqining milliy bay-rami boʻlib qoldi. 1816-yilda viloyatlar vakillarining Tukuman shahridagi kongressi La-Plata Birlashgan viloyatlarini mustaqil deb eʼlon qildi. 1826-yilda Argentina Federativ Respublikasi tuzildi. XIX asr mobaynida vujudga kela boshlagan burjuaziya manfaatlarini ifodalovchi unitariylar bilan yer egalari manfaatlarini himoya qiluvchi federatsiyachilar oʻrtasida kurash davom etdi. XIX asr 2-choragidan Argentinada [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]] iqgisodiy va siyosiy mavqei mustahkamlandi, 1833-yilda u Folklend (Malvin) orollarini bosib oldi. XIX asr oxirlarida mamlakatga Amerika va Germaniya kapitali kirib keldi. Hukmron davlatlar Argentinani siyosiy va iqtisodiy jihatdan qaramlikka solib, uni goʻsht, don va boshqa xom ashyo yetkazib beruvchi mamlakatga aylantirdilar. XIX — <nowiki>XX</nowiki> asrlar boʻsagʻasida Argentinada sanoat rivojlandi. XIX asrning oxiridan Argentinada turli harbiy diktaturalar hukmronlik qildi. [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] yillarida Argentina betaraflik eʼlon qilgan boʻlsa ham, aslida fashistlarga koʻmaklashdi. 1945-yil martidagina Germaniya va Yaponiyaga qarshi urush eʼlon qildi. 1945-yildan Argentina- BMT aʼzosi. 1943-yilgi harbiy toʻntarish natijasida bir guruh ofitserlar hokimiyatni qoʻlga oldilar. Ularning rahbarlaridan biri general X. D. Perón (1946 — 1955 va 1973 — 1974 yillarda Argentina prezidenta) hukmron ajnabiy davlatlarning mavqeini zaiflashtirish hisobiga mamlakatdagi yuqori tabaqani mustahkamlash siyosatini yuritdi. 1976-yilda general Videla hukmronligi davrida zoʻravonlik va tartibsizliklarga qarshi qattiq choralar joriy etildi, iqtisodiyotni mustahkamlashga kirishildi. 1981-yilda Roberto Viola pre-zident etib saylandi, ammo harbiylar keyinroq uni agʻdarib tashladilar. Shu davrda (1982-yil) Folklend (Malvin) orollari Buyuk Britaniyaga qarashliligini tan olmagan Argentina ularni egallashga urinib koʻrdi, lekin bu harakat muvaffaqiyatsiz chiqdi. 1983-yildagi yalpi saylov natijasida Raúl Alfonsín prezident etib saylandi. 1999-yildan esa Fernando de la Rúa Argentina prezidenta. 1993-yil 9-sentabrda Oʻzbekiston Respublikasi bilan diplomatiya munosabatlari oʻrnatgan. == Siyosiy partiyalari, kasaba uyushmalari == Fuqaro radikal ittifoqi, 1889-yilda taraqqiyparvar ziyolilar tomonidan tuzilgan; Birlik va taraqqiyot harakati, 1957-yilda Fuqaro radikal ittifoqi partiyasidan ajralib chiqqan guruh negizida tuzilgan; Xalq sotsialistik partiyasi, 1982-yilda tuzilgan; Murosasozlik partiyasi, 1963-yilda Birlik va taraqqiyot harakati partiyasi boʻlinishi natijasida vujudga kelgan; Xustisialistik (adolat) partiyasi, 1947-yilda X. Peron tomonidan tuzilgan; Taraqqiyparvar demokratik partiya, 1909-yil tuzilgan. Argentinada Kommunistik partiya, Sotsial-demokratik partiya, Demokratik markaz ittifoqi, Xristian-demokratik partiya ham bor. Umummehnat konfederatsiyasi 1930-yilda tuzilgan. == Xoʻjaligi == Argentina iqtisodiy jihatdan Lotin Amerikasida eng rivojlangan mamlakatlardan biri. Foydali qazilma konlari koʻp, malakali ishchi kuchiga ega. Argentina, sanoatning turli tarmoqlari rivojlangan. Ammo, 80-yillar oxirida boshqaruvning samarasizligi oqibatida Argentina iqtisodiyoti barbod boʻlish arafasida edi. 1989-yilda saylangan yangi hukumat iqtisodiyotni isloh qilish dasturini amalga oshirdi, natijada Argentina yana barqaror rivojlana boshladi. 1991-yilda qabul qilingan konvertatsiya toʻgʻrisidagi qonunga binoan koʻpchilik davlat korxonalari xususiylashtirildi, iqtisodiyotga chet el investitsiyalari jalb etila boshladi, byudjetga soliqlardan tushum yaxshilandi, ishchilarga kompensatsiya toʻlash tizimi yaratildi. == Sanoati == Argentina asosan, qishloq xoʻjaligi xom ashyosini qayta ishlashga ixtisoslashgan. Yetakchi tarmoq — oziq-ovqat (goʻsht, yogʻ, un, vi-nochilik, konserva, qand-shakar) sanoati. Goʻsht yetishtirish va eksport qilish sohasida Argentina dunyoda oldingi oʻrinlardan birida turadi. Toʻqimachilik, charm-poyabzal tarmoqlari rivojlangan. Ogʻir industriyada mashinasozlik (traktor, qishloq xoʻjaligi mashinalari, avtomobillar, stanoklar, elektr texnika asbob-uskunalari va boshqalar), neftni qayta ishlash, qora metallurgiyaning salmogʻi katta. Sement, sellyuloza-qogʻoz korxonalari bor. Neft, gaz, qoʻrgʻoshin, rux, temir, uran, berilliy va volfram rudalari qazib olinadi. Yoqilgʻi-energetika balansining salkam 85% ni neft va gaz tashkil qiladi. AESlar qurilgan. Asosiy sanoat markazlari: Buenos-Ayres, Rosario, Kordova, La-Plata. == Qishloq xoʻjaligi == Argentina chorvachilik mahsulotlarini, don va moyli ekinlar hosilini tovar sifatida tayyorlashga ixtisoslashgan. Yirik yer egaligi rivojlangan: 1 ming ga dan ortiq yerga ega boʻlgan xoʻjaliklarga hamma yerlarning 75% qaraydi. Argentinaga yaroqli yerlarning faqat 20% ga ekin ekiladi. Argentinaning yetakchi tarmogʻi chorvachilik boʻlib, unda goʻsht yetishtiriladigan qoramolchilik va goʻsht-jun olinadigan qoʻychilik ustun turadi. Argentinada qoramollar — 51 mln., qoʻylar — 29 mln., choʻchqalar — 4,1 mln. boshni tashkil etadi. Dehqonchilikning yetakchi tarmogʻi — gʻallachilik. Bugʻdoy, makkajoʻxori, javdar, suli, arpa, texnika ekinlaridan — kungaboqar, zigʻir, paxta yetishtiriladi. Muhim yem-xashak ekini — beda. Bogʻdorchilik, tokchilik rivojlangan. Qimmatbaho daraxt navi, jumladan dubil ekstrakti olinadigan kebracho tayyorlanadi. Baliq ovlanadi. == Transporti == Argentina lar uzunligi — salkam 34,1 ming km, avtomobil yoʻllari — 211,4 ming km. Asosiy porti — Buenos-Ayres. Xalqaro aeroporti — Eseysa (Buenos-Ayres yaqinida).Chetga chiqariladigan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining 80% goʻsht, don, yogʻ, xom teri, jun, hoʻl mevalarga toʻgʻri keladi. Chetdan mashinalar, transport vositalari, metall, yoqilgʻi, kimyoviy tovarlar keltiriladi. Asosiy savdo mijozlari: [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSH]], [[Braziliya]], [[Italiya]], Germaniya va Yaponiya. Pul birligi — peso. == Tibbiy xizmati == Argentinada 133,8 ming oʻrinli kasalxonalar (1 ming aholiga 6 oʻrin) bor. 53,7 ming shifokor (450 aholiga 1 shifokor) tibbiy xizmat koʻrsatadi. Davlat sogʻliqni saqlash tizimi tibbiy yordamni sugʻurtalash va xususiy shifokorlar xizmati bilan birga qoʻshib olib boriladi. Shifokorlarni universitetlarning 9 tibbiyot fakulteti tayyorlaydi. == Maorifi, ilmiy va madaniy-maʼrifiy muassasalari == Argentinada 6 yoshdan 14 yosh-gacha boʻlgan bolalarning majburiy taʼlimi joriy etilgan. Davlat oʻquv yurtlari bilan birga xususiy maktablar ham bor. Boshlangich maktablarda 3471 ming, oʻrta oʻquv yurtlarida (umumiy taʼlim, hunar, pedagogika va boshqa maktablarda) 1125 ming oʻquvchi oʻqiydi. Buenos-Ayres, Kordova, La-Plata, Santa-Fe va boshqa shaharlarda universitetlar bor. Bir qancha tarmoq akademiyalari, ilmiy tadqiqot institutlari va ilmiy jamiyatlar ilmiy tadqiqotlar olib boradi. Buenos-Ayresda Milliy kutubxona, universitet kutubxonasi va boshqa bor. Tabiiy fanlar, Antarktika, tarix, rassomlik va boshqa muzeylar mavjud. == Matbuoti, radioeshittirishi, telekoʻrsatuvi == Eng koʻp tarqalgan gaz.lar: „Rason“(„Aql-idrok“, 1905-yildan), „Prensa“(„Matbuot“, 1869-yildan), „Nason“(„Millat“, 1870-yildan), „Gaseta“ („Gazeta“, 1912-yildan). „Telenotisiosa amerikana“ hukumat agentligi 1945-yil tashkil etilgan. 52 xususiy radiostansiya alohida uyushmaga birlashgan. Telekoʻrsatuv 1951-yildan mavjud. 1959-yilda 22 xususiy telestansiyalar uyushmasi tuzilgan. == Adabiyoti == Argentinada yashagan indeys qabilalarning ogʻzaki ijodi namunalari bizgacha yetib kelmagan. Biroq xalq sheʼriyati oʻziga xosligini saqlab qolgan. XVI asrdan XIX asr boshlarigacha adabiyot Ispaniya adabiyoti taʼsirida rivojlandi. XVIII asr oxiri — XIX asr boshlarida M. de Lavarden, D. de Asuenaga va boshqalarlar ijodida maʼrifatparvarlik tamoyillari namoyon boʻldi. 1810 — 1926 yillar Ispaniyaga qarshi urush va milliy-ozodlik harakati davrida adabiyotda vatanparvar klassisizm hukmronlik qildi. B. de Montea-gudo, V. Lo-pes-i-Planes (uning „Vatan-parvarlik marshi“, 1810, Argentina madhiyasi boʻlib qolgan), E. de Luka, X. Kruves Varela asarlari paydo boʻldi. Mamlakat mustaqilligi eʼlon qilingandan keyin yangi oqim vakili — faylasuf va milliy poeziya asoschisi E. Echeverria she-rlar, dramalar, dostonlar yezdi. Shoir, hikoyanavis, tarixchi olim va adabiyotshunos X. M. Guterres argentin romantik prozasining dastlabki namunalarini yaratdi. Publitsist va jamoat arbobi D. F. Sarmento oʻtkir maqolalar yozdi. XIX asr 2-yarmida „gaucho adabiyoti“ urf boʻldi, uning asosini pampa aholisining ogʻzaki ijodi tashkil qilar edi. 50 — 70-yillarda I. Askasubi asarlari (siyosiy va lirik qoʻshiqlar, „Santos Vega“ sheʼriy roma-ni, 1851), X. Marmol (dastlabki milliy roman „Amaliya“, 1855), X. Ernandes (uning „Martin Ferro“ qahramonlik dos-toni, 1 — 2-qismlari, 1872 — 1979, milliy adabiyotning eng salmoqli asa-ridir) asarlari va boshqa dunyoga keldi. XIX asr oʻrtalarida xalq urf-odatlarini ifodalovchi adabiyot vujudga keldi. Bu oqim namoyandalari L. V. Lopes, E. Vilde, M. Kane va boshqadir. <nowiki>XX</nowiki> asr 20-yillarida B. Linch, R. Guyraldeslarning ijtimoiy romanlari chiqdi. <nowiki>XX</nowiki> asr 2-yarmida E. L. Kastro, A. Varel, R. Larra, X. Kortasar romanlari paydo boʻldi. == Tasviriy sanʼati va meʼmorligi == Argentina tub joy aholisining mustamlakachilikdan avvalgi sanʼati (XVI asr) matolarga solingan geometrik naqshlardan, jigʻalardan, guldor va jimjimador sopol buyumlardan, tosh, yogʻoch va loydan yasalgan haykalchalardan iborat edi. Argentinada milliy rassomlik XIX asrda yuzaga kelib, <nowiki>XX</nowiki> asr boshlarida taraqqiy etdi. Rassomlar ijodida milliy mavzu, xalq obrazi katta oʻrin egalladi. XIX asr oxirlarida tarkib topgan milliy haykaltaroshlik <nowiki>XX</nowiki> asr oʻrtalarida badiiy yuksaklikka koʻtarildi. Argentinada mahalliy xalq — indeyslarning meʼmoriy anʼanalari kam saqlangan. XVIII asrdan boshlab Argentina meʼmorligida barokko uslubi hukmronlik qildi. Bu uslubda qurilgan binolardan biri Kordovadagi Kompaniya ibodatxonasidir. Ibodatxonaga ispan iyezuitlari asos solganlar (1646). Hozir ibodatxona Kordova universiteti majmuasiga kiradi. XVIII asr oxiri va XIX asr boshlarida Argentinada mumtoz meʼmorlik uslubi tarqaldi. Avvalo, aniq va yaxlit (masalan, Buenos-Ayresdagi ibodatxona peshayvoni, 1804), keyinchalik XIX asr oxiri — <nowiki>XX</nowiki> asr boshlarida eklektik va hashamatli binolar (Buenos-Ayresdagi „Kolon“ teatri, 1908) qurildi. Bu davr [[turar joy]] binolari koʻpincha katta ayvonli boʻlgan. <nowiki>XX</nowiki> asrdan hozirgi zamon meʼmorligi rivojlandi. Buenos-Ayresda va mamlakatning boshqa shaharlarida koʻp qavatli, yaxlit oyna va temir-betondan mehmonxona, bank kabi maʼmuriy binolar koʻplab qurilgan. == Musiqasi == Hozirgi zamon Argentina hududida yashagan indeys qabilalari hayoti va turmushida musiqa katta oʻrin olgan. And xalqlari — ayniqsa kechua va boshqarivojlangan va oʻziga xos musiqa madaniyatiga ega boʻlgan; ularning dilrabo yaravi qoʻshiqlari, uayno raqs ohanglari, cholgʻu asboblari (kena nayi va zarbli asboblari) hozirgacha saqlanib qolgan. Argentina milliy musiqa maktabi XIX asr oxirlarida tarkib topa boshladi. Buenos-Ayresdagi konservatoriya asoschisi, asosan yevropacha kuylar, orkestr va kamer asarlar muallifi A. Vilyame bu maktabning bunyod-korlaridan boʻldi. „Pampa“ operasining ijodkori A. Berutti A.ning yirik kompozitori boʻlgan. „Pampa“ asarida argentin xalq musiqasiga xos ohanglar yangragan. Buenos-Ayresda „Kolon“ opera teatri, 2 konservatoriya, simfonik orkestr, Kordova va La-Platada konservatoriyalar bor. == Teatri == Indeys qabilalarining raqslari va marosim taomillarida te-atr harakatlari elementlari boʻlgan. XVI asrda havaskorlar truppalari maydonga keldi. 1783-yil Buenos-Ayresda „Komediya uyi“ nomli birinchi teatr binosi qurildi. XIX asr boshlarida L. A. Morante, K. Enrikes, X. M. Sanches kabi mahalliy dramaturglarning pesalari shuhrat topdi. XIX asrning 80-yillarida 609bosh qahramoni chorvador, dehqon boʻlgan romantik melodrama janri yuzaga keddi. XIX asrda va <nowiki>XX</nowiki> asr boshlarida „Viktoriya“, „Apolo“teatrlarida ijtimoiy isyon mavzuidagi pesalar qoʻyildi. 1920-yillarda Argentina teatri inqirozga uchradi. Ammo bir necha mustaqil teatrlar vujudga kelib, teatr sanʼatini qayta tiklash va yaxshilashga kirishildi. Ularda milliy dramaturglardan O. Dragun, A. Kusani, K. Gorostisa, L. Barlettalarning asarlari qoʻyildi. 1935-yilda Buenos-Ayresda Milliy komediya teatri bilan Milliy teatrshunoslik instituti tashkil topdi. 1943-yilda Davlat qoʻgʻirchoq teatri tuzildi. Musiqiy teatr 1825-yilda Buenos-Ayresda birinchi opera spektakli — „Sevi-lyalik sartarosh“ (J. Rossini asari)ni namoyish qildi. 1877-yilda F. Argreaves birinchi Argentina operasi „Oq mushuk“ni yaratdi. 1925-yildan milliy balet truppasi ish boshladi: „Kometalar“, „Panambi“ kabi milliy baletlar koʻrsatildi. Hozirgi vaqtda Buenos-Ayres Argentina teatr sanʼatining markazi boʻlib, bu yerda „El Pueb-lo“, „La Maskara“, „Fray Mocho“ kabi mustaqil teatrlar, Milliy komediya teatri, „Odeon“ kabi tijorat teatrlari ishlamoqda. == Kinosi == Argentinada film yaratish 1897-yildan boshlandi. 1908-yilda italiyalik rejissor M. Galo „Dorregoning otilishi“degan birinchi filmni yaratdi, unda teatr aktyorlari ishtirok etishdi. Keyinchalik rejissor X. A. Ferreyra („Gaucho qoʻshigʻi“, 1930), L. Zaslavskiy („Qochish“, 1937) va boshqa bir necha film yaratdilar. U Petit de Murat („Gaucho urushi“), S. Pondel Rios („111-kilometr“), E. Amorim („Keksa doktor“) kabi kinossenariychilar barakali ijod qildilar. Keyingi yillarda ishqiy sarguzasht filmlar, kinokome-diyalar ishlandi, ayrim adabiy asarlar ekranlashtirildi. Argentina yirik kino ishlab chiqarish firmalari: „Arxentina sono films“, „Kontrakuadro“. Buenos-Ayresda Kino sanʼati va kino fani akademiyasi, Milliy kinematografiya instituti ishlab turibdi<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>. <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --> [[Fayl:ViñedoCafayate.jpg|thumb|left|250px|Salta]] '''Argentina''' (Argentina Respublikasi) poytaxti — [[Buenos Aires]] shahri. [[BMT]] aʼzosi * [http://albumdeestampillas.blogspot.com Estampillas de Argentina] {{Janubiy Amerika mamlakatlari}} {{Katta yigirmattalik}} == Manbalar == {{manbalar}} {{commons|Argentina}} {{OʻzME}} {{chala}} [[Turkum:Janubiy Amerika mamlakatlari]] [[Turkum:Argentina| ]] [[Turkum:BMT aʼzolari]] [[Turkum:Xristian davlatlari]] afpg5397cv9h8e3a585v8uppcwrxn42 0 17261 6272333 6135544 2026-09-17T06:20:18Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272333 wikitext text/x-wiki {{janr |nom = Hip hop |color = darkblue |bgcolor = white |uslubiy_ildizlari = {{hlist|[[Funk]]|[[disco]]|[[electronic]]|dub|[[rhythm and blues]]|[[reggae]]|[[dancehall]]|[[jaz]]<ref name=UrbanJazz>{{veb manbasi|title=Hip-Hop's Jazz Roots|url=http://www.urbanjazz.org/hip_hop_jazz.htm=submit|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216002811/http://www.urbanjazz.org/hip_hop_jazz.htm=submit|url-status=dead|archive-date=16-dekabr 2019-yil|work=Merriam-Urban Jazz|publisher=Urban Jazz, Incorporated|access-date=24-avgust 2015-yil}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20191216002811/http://www.urbanjazz.org/hip_hop_jazz.htm=submit |date=2019-12-16 }}</ref>|toasting|signifyinʼ|the Dozens|griotlar|scat|talking blues}} |madaniy_ildizlari = 1970-yillar boshlari, The Bronx, [[New York shahri]], {{AQSh}}<ref>{{veb manbasi|author=Ruth Blatt|url=https://www.forbes.com/sites/ruthblatt/2014/04/10/what-the-history-of-hip-hop-teaches-us-about-entrepreneurship/|title=Why Rap Creates Entrepreneurs|work=[[Forbes]]|date=10-aprel 2014-yil|access-date=25-noyabr 2019-yil}}</ref> |asboblar = {{hlist|[[Rap]]|singing<ref>{{veb manbasi|url=https://www.nytimes.com/2019/11/24/arts/music/drake-rap-influence.html|title=Rappers Are Singers Now. Thank Drake.|date=24-noyabr 2019-yil| access-date=21-fevral 2021-yil|work=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.xxlmag.com/rappers-singing-first-time/|title=Rappers Singing on Their Own Songs for the First Time|date=12-may 2020-yil| access-date=21-fevral 2021-yil|publisher=XXL Magazine}}</ref>|turntable|DJ mixer|synthesizer|klavisha}} |mashhurligi = |aqrabolari = |hosilalari = {{flatlist| * Baltimore club * [[breakbeat]] * Florida breaks * funk carioca * ghetto house * ghettotech * glitch hop * [[grime]] * illbient * [[nu metal]] * reggaeton * wonky }} |ostjanrlarisahifa = |ostjanrlari = {{flatlist| * Alternative * boom bap * [[bounce]] * britaniya * Brooklyn drill * chap hop * chicano rap * chopped and screwed * [[chopper]] * [[cloud rap]] * [[komediya]] * [[conscious]] * [[crunk]] * [[crunkcore]] * Desi hip hop * dirty rap * [[drill]] * [[East Coast]] * freestyle rap * gangsta rap * [[g-funk]] * [[hardcore]] * hipster hop * [[horrorcore]] * [[hyphy]] * instrumental * jerkin' * yahudiy * lotin * Latin trap * [[mafioso]] * [[Memphis]] * Mayami bassi * mumble rap * [[nerdcore]] * [[phonk]] * [[progressive]] * [[road rap]] * [[snap]] * [[Southern]] * [[trap]] * [[tread]] * [[turntablism]] * UK drill * underground * West Coast }} |fusionjanrlar = {{flatlist| * [[Country rap]] * [[electro]] * emo rap * hip hop soul * hip house * industrial hip hop * jazz rap * lofi hip hop * new jack swing * pop rap * punk rap * ragga hip hop * rap opera * [[rap rock]] * rap metal * trap metal * [[rapcore]] * trip hop }} |mintaqaviy_sahnalar = |boshqa_mavzular = }} [[Fayl:Breakdancer - Madrid.jpg|thumb|250px|right|B-boy (breakdance ijrochisi)]] '''Hip hop''' [[1970-lar|1970-yillar]] oxirida [[AQSh]]da [[afroamerikaliklar]] muhitida vujudga kelgan yoshlar [[submadaniyat]]idir. Unga oʻz musiqasi (u ham „hip hop“ deb ataladi), oʻz soʻzlashuv uslubi, oʻz [[moda]]si, raqs uslubi ([[breakdance]] va boshqalar), grafik sanʼat (graffiti) va oʻz [[kinematograf]]i xos. 1990-yillar boshlariga kelib, hip hop dunyoning koʻpgina mamlakatlarida yoshlar madaniyatining bir qismiga aylandi. Ushbu maqolada hip hop uslubidagi musiqa va hip hop submadaniyatining umumiy elementlari koʻrib chiqiladi. == Hip hop musiqasi == Hip hop musiqasi ikki asosiy elementdan tashkil topgan: '''repdan''' (qofiyalari aniq ritmik rechitativdan) va [[dj|DJ]] belgilaydigan ritmdan; shu bilan bir vaqtda vokalsiz taronalar ham koʻp uchraydi. Shunday kombinatsiyada repning ijrochilari oʻzlarini „'''MC'''“ deb ataydilar ([[Ingliz tili|inglizcha]]: '''''MC''' — Microphone Controller yoki Master of Ceremony''). Bugungi kunda hip hop zamonaviy koʻngilochar musiqaning tijoriy jihatdan eng muvaffaqiyatli koʻrinishlaridan biridir va uslubiy jihatdan [[janr]] ichida koʻpgina yoʻnalishlar bilan koʻrsatilgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Oʻqish uchun == * George, Nelson. ''Hip Hop America''. Penguin, 2005. * Katz, Mark. ''Groove Music. The Art and Culture of the Hip Hop DJ''. OUP, 2012. == Havolalar == {{Commons turkum}} * [http://rap.uz/ RAP.UZ] — Oʻzbekistondagi rap haqida * [http://hip-hop.ru/ Hip-Hop.ru] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20071231074150/http://www.hip-hop.ru/ |date=2007-12-31 }} — Hip hopga bagʻishlangan forum {{ref-ru}} * [http://rap.ru/ RAP.RU] — rap musiqa va hip hop madaniyat haqida hamma narsa {{ref-ru}} * [http://xx-arena.ru/ XX-ARENA.RU] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20100302002254/http://xx-arena.ru/ |date=2010-03-02 }} — rap battles hip-hop creative community instrumentals {{ref-ru}} {{Portal|Musiqa}} {{Tashqi havolalar}} [[Turkum:Submadaniyatlar]] [[Turkum:Musiqiy janrlar]] [[Turkum:Hip hop|*]] {{music-stub}} 1m439lnitgscymc9nqaahgb0h7jqtsx 0 20571 6272377 6180179 2026-09-17T08:03:18Z Axadjon1 94673 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|0|1 */ 6272377 wikitext text/x-wiki {{Manba}} [[File:Cptvdisplay.jpg|thumb|upright=1.35|Maishiy elektronika doʻkonida sotilayatgan tekis ekranli televizorlar, 2008.]] '''Televideniye''' ({{lang-el|τήλε}} — ''uzoq'' va [[lotin tili|lotincha]]: video — ''koʻraman'') — harakatlanayotgan [[tasvir]] va [[tovush]]ni masofadan uzatish tizimi. Televideniyening ishlash prinsipi tasvir kadrini satrlarga boʻlib uzatishga asoslangan. Kadrlar almashinishi [[chastota]]si tasvir oʻzgarishi tezligiga qarab tanlanadi. Televideniye, fan, [[texnika]] va madaniyatning koʻrinadigan axborotlar (harakatlanuvchi tasvirlar)ni radioelektron vositalar yordamida muayyan masofaga uzatish bilan bogʻliq sohasi; [[axborot]]larni tarqatish vositalaridan biri. [[Inson]]iyat oʻzi yashab turgan joydan uzokdagi narsalar va voqealarni koʻrish istagi bilan hamisha band boʻlib kelgan. Bu istak koʻp halqlarning afsona va ertaklarida oʻz aksini topgan. Masalan, [[Alisher Navoiy]] „Farhod va Shirin“ [[doston]]ida bu istakni badiiy shaklda aks ettirgan ([[xitoy]]lik Farhod arman qizi Shirinning jamolini koʻzguda koʻrib oshiq boʻlib qoladi). Xalqlarning bu istagi, asosan, elektronika „sehrli koʻzgu“ („oynai jahon“) ga aylangan [[<nowiki>XX</nowiki> asr|XX asr]]da roʻyobga chiqdi. Televideniye tasvir elementlarini ketma-ket uzatish ([[XIX asr]] oxirida portugal olimi A. di Payva va undan mustaqil ravishda rus olimi P. I. Baxmetov tomonidan ilgari surilgan) tamoyiliga asoslangan. XX asrning 30-yillariga qadar tasvirlarni analiz va sintez qilishda optikmexanik qurilmalardan foydalanilgan (ularni ishlab chiqishni nemis muhandisi P. G. Nipkov [[1884-yil]]dan boshlab bergan). 30-yillar oʻrtalaridan boshlab dastlabki elektron [[televideniye tizimi]] paydo boʻldi. Inson koʻzi uzatilgan televizion tasvirlarni kabul qiluvchi oxirgi boʻgʻim hisoblangani uchun televizion tizimlar koʻzning koʻrish jarayonlarini hisobga olib qurilgan, yaʼni Televideniye koʻz xususiyatlariga asoslangan. Bunda kolbachalar va tayoqchalar oʻrnida fotoelementlar ishlatilgan. Agar obyektiv orqali biror obʼyektning tasviri fotoelementlardan tashkil topgan panelga tushirilsa, tasvirning alohida elementlaridan kelayotgan yorugʻlik intensivligiga monand [[elektr]] signallari olinadi. Televideniye taraqqiyotida ichki fotoeffektni ochgan (1873) U. Smithning, tashqi fotoeffektning asosiy qonuniyatlarini belgilab bergan (1888) A. G. Stoletovnij, radioaloqani ixtiro qilgan (1895) A. S. Yaoiovning, „katod teleskop“ tizimini ishlab chiqqan (1907) va shu tizim boʻyicha lab. sharoitida birinchi marta elektron televizion uzatishni amalga oshirgan (1911) B. L. Rozingning xizmatlari katta. 1928 yilda oʻzbekistonlik ixtirochilar B. P. Grabovskiy va I. F. Belyanskiylar elektronnur yordamida xarakatdagi tasvirni bir joydan ikkinchi joyga uzatadigan va qabul qiladigan „radiotelefot“ni yaratdilar. Televideniye elektron tizimlari amalda 1920—40-yillarda ishlab chiqarilgan asboblardan foydalanishga asoslangan. BungaB. K. Zvorikin va F. Farnsuort (AQSH), K. Svintov (Buyuk Britaniya), A. A. Chernishev, S. I. Katayev, A. P. Konstantinov, B. L. Rozing , P. V. Timofeyev, P. V. Shmakov (SSSR) va boshqa olimlar katta hissa qoʻshishgan. Televizion [[tasvir]]lar 3 jarayonda uzatiladi: 1. Uzatuvchi obyekt chiqargan yoki qaytargan yorugʻlikni elektr signallariga aylantirish; 2. Elektr signallarini aloqa kanallari boʻyicha uzatish va qabul qilish; 3. Elektr signallarini obyektning optik tasvirini hosil qiluvchi yorugʻlik impulslariga aylantirish. Uzatishda tasvir elementlarini elektr signallariga, qabul qilishda uzatilgan signallarni tasvir elementlariga ketma-ket aylantirish jarayoniga tasvirlarni tiklash deyiladi. Tasvirlarni analiz va sintez qilish jarayonlari sinxron hamda sinfaz boʻlishi kerak. Televizion koʻrsatuv tizimida chiziqlisatr yoyilma qabul qilingan; bunda hosil qilinadigan tasvir kadri gorizontalsatr strukturaga ega boʻladi. Tiklashning sinfazligini saqlash uchun har qaysi satr va kadr oxirida sinxronlovchi impuls uzatiladi. Shu bilan televizion stya oʻz taʼsir zonasidagi barcha televizorlardagi tiklanishlarni boshqaradi. Televideniyeda optik tasvirlarni hosil qilish va tiklash jarayonlari texnik jihatdan asosan vakuumli elektronnurli trubka yordamida amalga oshiriladi. Uzatuvchi trubkalar ichida ichki fotoeffektli vidikon va tashki fotoeffektli superortikon, qabul qiluvchi trubkalardan esa turli kineskoplar keng tarqalgan. Oq-qora televideniyeda [[yorugʻlik]] [[signal]]i (videosignal) uzatuvchi trubkadan chiqishda kuchaytiriladi va elektr signaliga aylantiriladi. Bunda radiokanal yoki kabel kanali aloqa kanali boʻlib xizmat qiladi. Qabul qiluvchi qurilmada qabul qilingan signallar bir nurli kineskopda yorugʻlik nurlariga aylantiriladi; bunda kineskop ekrani oq nur nurlatadigan lyuminofor bilan qoplangan. Rangli televideniye tabiatdagi barcha ranglarni maʼlum nisbatda olingan 3 ta asosiy rang — qizil, yashil va koʻk ranglardan optik jihatdan tiklash mumkin boʻlgani uchun televizion uzatish kamerasi yoritilganlik signalini va asosiy ranglar signallarini yaratishi uchun bir emas, balki 3 ta trubkadan iborat boʻladi. Uzatishda (telemarkazda) ana shu barcha signallar kodlanadi, qabul qilishda (televizion priyomnikda) dekodlanadi. 80-yillar oʻrtalaridan boshlab raqamli televideniye tizimi ustida ishlar olib borildi va amalda joriy qilindi. Bu tizimda elektr impulslarning kod (raqam) li kombinatsiyalari ketma-ketligidan foydalaniladi. Kabelli televideniye tizimidan ham foydalanilmoqda. Unda atmosfera va boshqa xalaqitlar boʻlmaydi. Kabellar (yorugʻlik oʻtkazgichlar) asosan yer ostidan oʻtkaziladi. Televideniye tizimlar quyidagi asosiy belgilari boʻyicha tasniflanadi: sifat belgisi boʻyicha — oqqora (monoxromli), rangli, stereomonoxromli va stereorangli; signallarni qanday shaklga keltirishi (videoinformatsiya) boʻyicha — analog va diskretli (raqamli); aloqa kanali spektrining chastotasi boʻyicha — keng polosali va tor polosali. Televideniye inson turmushida muhim oʻrinni egalladi; televizion eshittirish sifatida keng tarqaldi. Televizion apparaturalar fan, tibbiyot, xalq xoʻjaligining turli tarmoklarida turli masalalarni hal qilishda keng ishlatiladi. Tasvirni uzoq masofaga olib koʻrsatish tajribalari <nowiki>XX</nowiki> asr 30y.larida boshlandi. Televideniye [[Oy]]ning [[Yer]]dan koʻrinmaydigan tomonini oʻrganishga imkon yaratdi, [[Oy]], [[Merkuriy]], [[Venera]], [[Mars]] va [[Yupiter]] sayyoralarining fototelevizion suratlari olindi. Muntazam telekoʻrsatuvlar [[Birlashgan Qirollik]] va [[Germaniya]]da 1936-yilda, [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]da 1941-yilda, [[Yevropa]] mamlakatlarida <nowiki>XX</nowiki> asr 50-yillarida, rivojlanayotgan mamlakatlarida 60-yillarda boshlandi. Bugungi kunda, televideniye yuqori darajada rivoj topdi va insoniyat hayotining ajralmas qismiga aylandi. Barcha rivojlangan mamlakatlar oʻz televideniyesiga ega, AQSh va 3 ta umummilliy teletarmoq — „ABC“, „CBS“ va „<nowiki/>[[NBC]]<nowiki/>“ faoliyat koʻrsatmoqda. [[Angliya]]da „BBC“, [[Fransiya]]da TF va boshqa televizion studiyalar mavjud. [[Toshkent]] telemarkazining tajriba sinov koʻrsatuvlari 1956-yil 5-noyabrdan boshlandi. 1957-yilda [[Oʻzbekiston]] radioeshittirish va televideniye qoʻmitasi tashkil etildi, qoʻmita 1992-yil 7-yanvarda Oʻzbekiston davlat teleradioeshittirish kompaniyasiga, Oʻzbekiston Prezidentining 1996-yil 7-maydagi farmoni bilan esa Oʻzbekiston Teleradiokompaniyasi („Oʻzteleradio“) ga aylantirildi. „Oʻzteleradio“ ommaviy axborot vositalarining muassasasi, tahririyati, tarqatuvchisi va noshiri huquklariga ega boʻldi. „Uzteleradio“ning [[Qoraqalpogʻiston Respublikasi]]da, viloyatlarda hududiy (mintaqaviy) boʻlimlari mavjud. Hozir, Oʻzbekistonda koʻplab telekanallar faoliyat yuritmoqda. „Oʻzteleradio“ jahondagi koʻpgina yirik telekompaniyalar bilan, jumladan, Amerikaning CNN, Germaniyaning DW, Yaponiyaning NHK, TBS, FUJI, Koreyaning KV5, [[Turkiya]]ning TRT, Rossiyaning yetakchi telekompaniyalari bilan keng tarmoqli aloqalarga ega. Oʻzbekiston TV ning „Axborot“ dasturi SCOLA (AQSh) konsorsiumi hamkorligida internet orqali uzatib boriladi. Televideniye paydo boʻlishi bilan ommaviy axborot vositalari tizimida sifat oʻzgarishi yuz berdi — insoniyat ijtimoiy hayot voqealarini bevosita koʻrish imkoniyatiga ega boʻldi, ijtimoiy ong bilan ijtimoiy borliq oʻrtasida eng kiska va qulay yoʻl barpo etildi, i neon ongiga va histuygʻusiga taʼsir etishning ishonchli vositasi vujudga keldi. Televideniye garchi soʻzni bosma ravishda koʻpaytirmasdan ijtimoiy hayotni ovoz va tasvir vositasida aks ettirsada, u matbuotning, ommaviy axborot vositalarining bir turi hisoblanadi va uning krnunkridalari asosida ish koʻradi. Televideniye matbuotning ijtimoiy informatsiya yigish va tarqatish vazifasining 3 qirrasi boʻlmish tasvir, tahlil va taʼsir funksiyalarini toʻla bajaradi, yaʼni u hayotdagi voqea va hodisalarni tasvirlaydi, ularni tahlil qiladi, hayotga oʻz taʼsirini koʻrsatadi. Matbuotning umuminsoniylik, xalqchillik, milliylik, haqqoniylik va boshqa tamoyillari ham televideniye faoliyati uchun bosh qonun hisoblanadi. Matbuotning ijodiy anʼanalariga amal qilish va yangi omillar yaratish, jamoatchilik fikrini ifodalash va boshqa qonuniyatlari ham televideniye uchun bevosita taalluqlidir. Matbuot materiallarining oʻzagini tashkil etuvchi publitsistika ham televideniye faoliyatida keng qoʻllanadi va uning oʻziga xos xususiyatlari bilan birlashgan holda telepublitsistikani tashkil etadi. T.da publitsistikaning har 3 — informatsion, taxdiliy va badiiy koʻrinishlari keng xizmat qiladi. Televideniye faoliyati telejurnalistika krnuniyatlari asosida olib boriladi. Telejurnalistika — jurnalistika qonunqoidalarining televideniye imkoniyatlari bilan birlashmasidan iborat. Telejurnalistika janrlari ham matbuot janrlari bilan televideniye xususiyatining qoʻshilishidan kelib chiqadi. Matbuotning informatsion, tahliliy va badiiypublitsistik janrlari televideniye xususiyatlari bilan mushtarak holda telexabar, telereportaj, telelavha, telesuhbat, telehisobot, telesharh, teleocherk, telefelyeton va boshqa xillarga aylanadi. Maʼlum mavzuga bagʻishlangan telekoʻrsatuvlar yigʻindisi telejurnal deb ataladi. Shu bilan birga T. ommaviy axborot vositalarining oʻziga xos, alohida bir turidir. U oʻz funksiyasini bajarishda publitsistika bilan bir qatorda ogʻzaki nutq sanʼati, adabiyot, teatr sanʼati, kino, musika sanʼati kabilardan ham keng foydalanadi. Shuning uchun ham T. boshqa ommaviy axborot vositalari orasida yuqori oʻrinda turadi. Telekoʻrsatuvlarda sanʼatning bu xildagi turlaridan keng foydalanish natijasida adabiyot va sanʼat turlari bilan mushtarak boʻlgan telenovella, teleminiatyura, telefilm, telespektakl, telekompozitsiya va boshqa janrlar ham qoʻllanadi. Oʻzbekiston televideniyesi teledasturlarining rangbarangligi respublikaning ijtimoiy, siyosiy, iqtisodiy, ishlab chiqarish, madaniymaʼnaviy hayotining barcha sohalarini qamrab olish va qiziqarli aks ettirish imkon iyatini beradi. Televizion signal trakti (yoʻli) quyidagilardan iborat: # [[Videokamera]] obyektivi tasvirni yorugʻlikka sezgir yuzaga proeksiyalaydi. Bu proeksiyadan satrma-satr yorqinlik darajasi aniqlanib chiqiladi. Avval toq satrlar, keyin juft satrlar uzatiladi. Ranglar haqidagi axborot alohida chastotada uzatiladi. Shunday qilib toʻliq rangli televizion signal kadri yaratiladi. # Uzatuvchi. Radiochastota signali televizion signal bilan [[modulyatsiya]] qilinadi va efirga uzatiladi. Tovush alohida chastotada (odatda, [[FM]]) uzatiladi. # Qabul qiluvchi — [[televizor]]. Sinxroimpulslar yordamida televizion kadr ekranga ([[kineskop]], [[LCD]], [[plazmali panel]]) yoyiladi. == Tarixi == Hozirgi kunda kundalik hayotimizni [[oynai jahon]]siz tasavvur qilolmaymiz. Texnika taraqqiyot etgan sari televizorlar ham rivojlanib, mukammallashib bormoqda . Ammo ana shu televizorning tarixi haqida nimalar bilasiz? Maʼlumki, ommaviy axborot vositalari orasida televideniye eng kenjasi boʻlib, mamlakatimizda uning paydo boʻlganiga deyarli yarim asr boʻlay deb qoldi . Tasvirni bir manzildan, boshqa manzilga uzatishga urinish ishlari XIX asr oʻrtalarida olib borilgan . Ingliz mexanigi A.Benua surat xolidagi tasvirni uzatish apparatini 1843-yili ixtiro qilgan. A.Benua qogʻozday ingichka qalay parchasiga tasvir tushirib, maxsus siyoh yordamida yozuvlar bitib, qalay taxtachani tasvir tarqatuvchi apparatga oʻrnatgan. Tasvirni qabul qiladigan apparatga esa elektr toki taʼsirida xiralashadigan maxsus, qogʻoz oʻrnatgan. Tasvirni elektr quvvati yordamida masofaga uzatadigan yana bir texnik uskuna loyihasi 1858 yilda Rossiya rasmiy doiralarida muhokama qilganligi haqida ham maʼlumotlar bor. 1897 yili bir muhim ixtiro qilinadi, nemis fizik olimi K. F. Braun osselograf uchun nur tarqatuvchi elektron trubka yaratdi. Ana shundan soʻnggina Peterburg Texnologiya INstituti professori Boris Lvovich Pozing television tasvirni qabul qilish, uni bir manzildan boshqa manzilga uzatishga muvaffaq boʻladi. 1907 yili B.Rozing tasvirni masofaga uzatishda nur tarqatuvchi electron trubkani qoʻllashnitaklif etadi. 1911 yili 22(9) mayda Rozing yorugʻ fonda bir-biriga parallel ikkita qora chizigʻini nur tarqatuvchi electron trubkada qabulqilishni tajribada sinab koʻrdi. Toshkentning Shayxontohur mavzesidagi Bola masjid koʻchasi, 74-uyda, (hozirgi Navoiy koʻchasidagi 199 uy. Hozirgi Toshkent televideniyesi markazi yonida) Yusufxon aka va Hamza opa Mirzamuhamedovlar uyida, 1925—1928 yillarda tasvirni ham uzatuvchi, ham qabul qiluvchi tomonlari toʻla electron tizimiga asoslangan hozirgi zamon televideniyesi yaratilib, jahonda birinchi boʻlib harakatdagi haqiqiy television tasvir qabul qilindi. Ushbu ixtiro asoschilari oʻsha paytdagi Eski shaharning soʻlim hovlisidagi boloxonali uyning bir xonasida yashovchi Boris Grabovskiy bilan Ivan Belyanskiylar edilar. 1928 yilning 4 avgust kuni teletasvirni uzatuvchi apparat koʻchaga oʻrnatildi. „Xiva“ kinoteatri oldiga oʻrnatilgan telemajmuaning tasvirni qabul qiluvchi qismida oʻtib ketayotgan tramvay koʻrindi. Bu dunyoda birinchi bor koʻchada toʻgʻridan-toʻgʻri olib koʻrsatilayotgan telereportaj — toshkentlik ixtirochilarning katta gʻalabasi edi. Televizor haqida maʼlumot beradigan boʻlsak, u telestudiyalardan uzatiladigan teleeshittirishlarning signallarini qabul qilish, kuchaytirish hamda tasvir va tovushga aylantirish uchun moʻljallangan radioelektron qurilma. Televizorning rangli va oq-qora, statsiognar va koʻchma xillari bor. Televizion markazdan tarqatilgan electr signallarini toʻlqinlarni qabul qiluvchi antenna tutib, kabel orqalitelevizorga uzatiladi. Bunda tebranishlar kuchayadi, tasvir va tovush signallariga ajraladi, soʻngra kineskop va radiokarnayga oʻtadi. Generatorlar vositasida kineskop ekranida television rastr hosil qilinadi. Oq-qora televizorda tasvir tasvir signallari qora va yorugʻ elementlar koʻrinishida namoyon boʻladi. Qabul qilinadigan dasturlar soniga qarab, televizor bir, uch, besh, oʻn ikki, oʻttiz bir va hokazo kanallari boʻladi. Televizorda qabul qilish uchun metrli toʻlqinlardiapazonida ishlaydigan televizion kanallardan foydalaniladi. Detsimetrli diapazondagi dasturlarni qabul qilish uchun televizorlarga alohida moslama — konverton qoʻyiladi. U detsimetrli signalni qabul qilib, chastotasini birinchi, ikkinchi yoki boshqa television kanal chastotasiga moslab beradi. Televizorlarning tuzilishi standartlashtirilgan. Uning soddalashtirilgan sxemasi kanalning almashlb ulash bloki, tasvir va ovoz kanallari, sinxronlash kanallari, yoyuvchi blok va elektr quvvatlari bilan taʼminlovchi blokdan iborat. Telestudiyalar bir necha dasturni bir vaqtda uzatadi. Ulardan keragini koʻrish uchun televizorda sozlash blokidan foydalaniladi. Bu sozlash bloki yuqori chastotali kuchaytirgich bilan tutashtirilgan boʻladi. Tasvir va tovush signallari bir-biridan farq qiladigan chastotalarda uzatilganligi uchunbu signallar kuchaytirilganidan soʻng yuqori chastotali tebranishlar ajraladi va boshqa-boshqa mustaqil kanallar boʻyicha ketadi. Tovush signallari tebranishlari tovush blokiga tushadi. Tasvir blokida detector yuqori chastotali tebranishlardan tasvir signallarini ajratib oladi. Rangli televizorlarning tuzilishi ancha murakkab, ular oq-qora televizorlardan ranglar kanali bloki va rangli kineskopi bilan farq qiladi. Rangli televideniye tizimi uch kanalli boʻladi. Monoxrom tashkil etuvchilar — qizil, koʻk va zangori ranglar rang qorgichchida aralashadi, soʻngra uzatgich modilyatoriga oʻtadi. Tebranishlar qabul qilgichda qaytadan uch chastota kanaliga boʻlinib, rangli kineskopga oʻtadi. Sifat koʻrsatkichlari, ekranning oʻlchami va foydalanishga qulayligi boʻyicha televizor toʻrt sinfga boʻlinadi: I—III sinfdagisi — statsionar televizorlar, IV sinfdagisi — portativ, yaʼni koʻchma televizorlar, odatda, televizorlar bosma montajdan keng foydalanilgan alohida konstruktiv bloklardan tuziladi. Televizorlarda asosan, yarim oʻtkazgichli asboblar, integral platalar, tranzistorlar qoʻllanadi. Ekrani tekis va elektrlyuminiforda ishlaydigan, juda katta va mitti ekranli televizorlar yaratilgan. == Manbalar == {{manbalar}} {{Qardosh loyihaga ishorat|s=Portal:Television}} {{Tashqi havolalar}} [[Turkum:Televideniye]] [[Turkum:Maishiy elektronika]] [[Turkum:Raqamli texnologiyalar]] [[Turkum:Televideniye terminologiyasi]] r6eg8ce1a7ch7lz5plx2usxngjn7dyg 0 31386 6272401 6137295 2026-09-17T08:25:07Z Sherzod11W 273619 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 6272401 wikitext text/x-wiki [[Tasvir:Dining table for two.jpg|thumb|Ikki kishilik [[stol]]-[[stul]].]] '''Mebel''' ({{lang-la|mōbilis}} — „qoʻz’galuvchi“) [[uyqu]], yotish, oʻtirish, ishlash kabi odam faoliyatlari hamda buyumlarni tayinli joyda saqlash uchun moʻljallangan jismlar majmuidir. Mebel [[yogʻoch]], [[metall]], [[plastmassa]] va boshqa materiallardan tayyorlanadi. <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --> '''Mebel''' (lot. mobilis — qoʻzgʻaladigan, osongina suriladigan), jihoz — xonalar, istirohat bogʻlari, koʻchalar jihozining asosiy turi. Maishiy (uy-roʻzgʻorda ishlatiladigan), jamoat bi-nolari va joylari (bogʻchayasli, maktab, oʻquv yurtlari, idoralar, teatr, klub, kinoteatr, doʻkonlar, kafe va restoranlar, sanoat binolari va boshqalar) da qoʻllaniladigan xillarga boʻlinadi. M. (kursi, xontaxta, javon, belanchak, beshik, stul, s<nowiki/>[[tol]], shkaf, karavot, divan, sandiq, kuti, skameyka, parta va boshqalar) insonning mehnati — mashgʻuloti, dam olishini qulaylashtirish uchun xizmat qiladi. Yogʻochning qattiq turlari (eman, shamshod, yongʻoq, nok, qayin, lipa, tol, terak, kizil [[daraxt]], chinor, qayragʻoch, olxa, shumtol, archa, qaragʻay, tilogʻoch va boshqalar), metall va [https://brkno.com/material pla-stmassadan] ishlanadi, novdalardan toʻqiladi. Vazifasi, tuzilishi, materialiga qarab juda koʻp turlarga boʻlinadi, har bir turining ham bir necha xili boʻladi (mas, stolning ovqat tay-yorlash va ovqatlanishda ishlatiladigan, yozuv stoli kabi xillari, javonning kitob terib qoʻyiladigan, korxonada — asbob-uskunalar saqlanadigan xillari bor). Maishiy (uy-roʻzgʻor) da ishlatiladigan M. yotoqxona, mehmonxona, oshxona va hovli M.lari kabi xillarga boʻlinadi. Bir xonali uylarga moʻljallab ishlab chiqariladigan M.lar ham yotokxona, ham mehmonxona M.i vazifasini oʻtaydi (mas, divankaravot, kreslokaravot). Ikki, baʼzan undan ortiq turi birlashtirilgan M.lar ham ishlab chikariladi. Tuzilishi va texnologik jihatlariga koʻra, M. joyidan qoʻzgʻalmaydigan va qoʻzgʻaladigan, yigʻma, devorga oʻrnatiladigan va boshqa xillarga boʻlinadi. M. xonani, bino ichini badiiy bezash uchun xizmat qiladi, [[amaliy sanʼat]] sohasi ham hisoblanadi (M.larni bezashda rassomlik, haykaltaroshlik va naqshdan foydalaniladi). M. juda qadim davrlarda, inson oʻtroklasha boshlagan paytlardayoq paydo boʻlgan. Yangi ijtimoiy tuzumlar, madaniyat, fan va texnika taraqqiyoti yangidanyangi M. namunalarini vujudga keltirdi. Qadimdan Misr firʼavnlariga mansub ayrim M. namunalari bizning davrimizgacha saqlangan. Taxt, sandiklar yogʻochdan oʻyma va [[boʻrtma naqsh]] va tasvir ishlab, jez, kumush, oltin va fil suyagi qoplab bezatilgan. Yunonistonda M., asosan, yogʻochdan ishlangan. Qad. Rimda M. tayyorlashda yogʻoch bilan bir qatorda marmar, jezdan ham foydalanilgan, daraxt novdasidan toʻqima M. ham tayyorlangan. Stollarning oyogʻi yirtqich hayvonlarning oyoqlariga oʻxshatib ishlangan. Bizgacha saqlangan [[Vizantiya imperiyasi|Vizantiya]] M.i namunalari oltin, fil suyagi, qimmatbaho toshlar qoplab bezatilgan. Xitoy, Yaponiya, Eron kabi Osiyo mamlakatlarida ham M.ni jozibador bezatishga katta ahamiyat berilgan. Osiyo mamlakatlarida, jumladan, Oʻrta Osiyoda uylarni jihozlashda gilam, shol, kigiz kabilarga katta eʼtibor berilganidan M. unchalik rayem boʻlmagan. Lekin beshik, belanchak, chorkursi, sandiq, sandiqchalar, xontaxta, tancha (sandal), tokchaga ishlangan jovon, taxt kabi jihozlar asta-sekin rayem boʻlgan. Sharq mamlakatlarida 7— <nowiki>VIII</nowiki> asrlardan boshlab yogʻoch va jez M.lardan Madrasa, mayejid, saroylarda keng foydalanilgan, ustiga kitob qoʻyib oʻqiladigan lavh, 8 qirrali stollar, kursilar qadama, oʻyma va boʻyama na-qshlar bilan bezatilgan. Oʻrta Osiyo saroylarida taxt, kursi taxta (karavot) lar oltin, kumush, qimmatbaho toshlar bilan bezatilgan. Ular yongʻoq, archa, tut terak,va boshqa daraxtlarning yogʻochidan tayyorlangan. Hozir milliy M.lar Yevropa uslubidagi M.lar bilan uygʻunlashib ketdi. Yevropada M. tarakdiyoti badiiy uslublarning kuchli taʼsiri ostida boʻldi. 10—12-yillarda roman uslubi sodda, lekin vazmin, dagʻal M.ni vujudga keltirdi. Gotika (<nowiki>XII—XV</nowiki> asrlar) M.ni nafislashtirdi, bezakda yogʻoch oʻymakorligidan foydalanildi. Uygʻonish davrit yogʻoch inkrustatsiyaashan koʻp foydalanildi, yangi M. turlari, mas, yozuv shkaflari, yumshoq kursilar (kreslolar) paydo boʻldi. Barokko (<nowiki>XVII—XVIII</nowiki> asrlar) M. shakllarini murakkablashtirdi. M.da odatdagi serhasham bezakdan tashqari mozaika ham ishlatildi. <nowiki>XVIII</nowiki> asr 2-choragidan ravnaq topgan rokoko uslubi oʻzidan oldingi klassitsizm oqimining monumental M. shakllarini yengillashtirdi, usti yopib qoʻyiladigan yozuv stollari, M. garnituralari paydo boʻldi. Ampir uslubi (<nowiki>XIX</nowiki> asr) da M.larning oyoklari sfinks, griffon, sher oyogʻi, ustunlarga oʻxshatib ishlandi, bezakning simmetrik boʻlishiga ahamiyat beriddi.- <nowiki>XIX</nowiki> asr 2-yarmidan M. kam bezakli qilib fabrikalarda ishlab chiqarila boshladi, yogʻochni egib ishlanadigan arzon, hammabop Vena M.lari ommalashdi. <nowiki>XX</nowiki> asr boshlaridan ratsionalizm uslubi yangi materiallar (mas, metall quvurlar) dan foydalanish, M.larni yigʻma va qismlari ajratiladigan qilib tayyorlash usullarini maydonga keltirdi. Idora, oʻquv yurtlari, bank, xonadonlar uchun maxsus M. xillari paydo boʻldi. Hozir idoralarda, asosan, italyan uslubidagi M.lar rayem boʻldi (2003). Zamonaviy M. foydalanishga qulay, yengil, sodda boʻlib, qimmatbaho yogʻoch tejab ishlanadi, qismlarga ajraladigan qilib tayyorlanadi. Tashishga, koʻchirishga qulay (ayrim M.lar bir necha qismga ajratiladigan qilib tay-yorlansa, ayrim M.larning qismlari alohida boʻlib, ustma-ust, yonma-yon qoʻyiladigan qilib yasaladi). M. alo-hida-alohida komplekt qilib (mas, stol va stullar) tayyorlanadi, M. toʻplam (1, 2, 3, 4 xonali xonadonlarga moʻljallab, bir uslub, bir xil material va bir xil rangda tayyorlanadigan komplekt), garnituralar (yotokxona, kabinet, oshxona, mehmonxona kabi maxsus xonalarga moʻljallangan, bir uslub, bir xil rang, bir xil materiallardan) ishlab chiqariladi. Oʻzbekistonda Yevropa uslubidagi M.lar milliy uslubdagi M.lar bilan uygʻunlashib ketgan. Yengil uslubdagi M.lar bilan birga klassik uslubdagi zalvor M.lar yana rayem boʻla boshladi (yana qarang [[Mebel sanoati]]).<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --> Mebel nafaqat kundalik ishlar uchun ishlatiladi, u dekorativ sanʼat asari yoki diniy ahamiyatga ega ham boʻlishi mumkin. Anʼanaviy mebelda mahalliy madaniyat aks ettirilgan. == Mebel turlari == * [[Xontaxta]] * [[Javon]] * [[Stol]] * [[Stul]] * [[Kreslo]] * [[Toʻshak]] * [[Xarrak]] <br> <gallery> Fayl:Vrba postelja.jpg| Fayl:Lundia-hylly.jpg| Fayl:Table set by tapiovaara.jpg| Fayl:VOLTAIRE Seat.jpg| Fayl:A_brown_sofa_(2005-03-03).jpg| Fayl:Hocker (fcm).jpg| Fayl:Salemer Münster Musikerzimmer Notenschrank.jpg| Fayl:Vedel childrens furniture gh.jpg| </gallery> {{section-stub}} {{commonscat|Furniture|Mebel}} == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} {{chala}} 72gqyuxx4el9m0hb8rt9jfourwcxks1 6272402 6272401 2026-09-17T08:25:20Z Sherzod11W 273619 6272402 wikitext text/x-wiki [[Tasvir:Dining table for two.jpg|thumb|Ikki kishilik [[stol]]-[[stul]].]] '''Mebel''' ({{lang-la|mōbilis}} — „qoʻz’galuvchi“) – [[uyqu]], yotish, oʻtirish, ishlash kabi odam faoliyatlari hamda buyumlarni tayinli joyda saqlash uchun moʻljallangan jismlar majmuidir. Mebel [[yogʻoch]], [[metall]], [[plastmassa]] va boshqa materiallardan tayyorlanadi. <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --> '''Mebel''' (lot. mobilis — qoʻzgʻaladigan, osongina suriladigan), jihoz — xonalar, istirohat bogʻlari, koʻchalar jihozining asosiy turi. Maishiy (uy-roʻzgʻorda ishlatiladigan), jamoat bi-nolari va joylari (bogʻchayasli, maktab, oʻquv yurtlari, idoralar, teatr, klub, kinoteatr, doʻkonlar, kafe va restoranlar, sanoat binolari va boshqalar) da qoʻllaniladigan xillarga boʻlinadi. M. (kursi, xontaxta, javon, belanchak, beshik, stul, s<nowiki/>[[tol]], shkaf, karavot, divan, sandiq, kuti, skameyka, parta va boshqalar) insonning mehnati — mashgʻuloti, dam olishini qulaylashtirish uchun xizmat qiladi. Yogʻochning qattiq turlari (eman, shamshod, yongʻoq, nok, qayin, lipa, tol, terak, kizil [[daraxt]], chinor, qayragʻoch, olxa, shumtol, archa, qaragʻay, tilogʻoch va boshqalar), metall va [https://brkno.com/material pla-stmassadan] ishlanadi, novdalardan toʻqiladi. Vazifasi, tuzilishi, materialiga qarab juda koʻp turlarga boʻlinadi, har bir turining ham bir necha xili boʻladi (mas, stolning ovqat tay-yorlash va ovqatlanishda ishlatiladigan, yozuv stoli kabi xillari, javonning kitob terib qoʻyiladigan, korxonada — asbob-uskunalar saqlanadigan xillari bor). Maishiy (uy-roʻzgʻor) da ishlatiladigan M. yotoqxona, mehmonxona, oshxona va hovli M.lari kabi xillarga boʻlinadi. Bir xonali uylarga moʻljallab ishlab chiqariladigan M.lar ham yotokxona, ham mehmonxona M.i vazifasini oʻtaydi (mas, divankaravot, kreslokaravot). Ikki, baʼzan undan ortiq turi birlashtirilgan M.lar ham ishlab chikariladi. Tuzilishi va texnologik jihatlariga koʻra, M. joyidan qoʻzgʻalmaydigan va qoʻzgʻaladigan, yigʻma, devorga oʻrnatiladigan va boshqa xillarga boʻlinadi. M. xonani, bino ichini badiiy bezash uchun xizmat qiladi, [[amaliy sanʼat]] sohasi ham hisoblanadi (M.larni bezashda rassomlik, haykaltaroshlik va naqshdan foydalaniladi). M. juda qadim davrlarda, inson oʻtroklasha boshlagan paytlardayoq paydo boʻlgan. Yangi ijtimoiy tuzumlar, madaniyat, fan va texnika taraqqiyoti yangidanyangi M. namunalarini vujudga keltirdi. Qadimdan Misr firʼavnlariga mansub ayrim M. namunalari bizning davrimizgacha saqlangan. Taxt, sandiklar yogʻochdan oʻyma va [[boʻrtma naqsh]] va tasvir ishlab, jez, kumush, oltin va fil suyagi qoplab bezatilgan. Yunonistonda M., asosan, yogʻochdan ishlangan. Qad. Rimda M. tayyorlashda yogʻoch bilan bir qatorda marmar, jezdan ham foydalanilgan, daraxt novdasidan toʻqima M. ham tayyorlangan. Stollarning oyogʻi yirtqich hayvonlarning oyoqlariga oʻxshatib ishlangan. Bizgacha saqlangan [[Vizantiya imperiyasi|Vizantiya]] M.i namunalari oltin, fil suyagi, qimmatbaho toshlar qoplab bezatilgan. Xitoy, Yaponiya, Eron kabi Osiyo mamlakatlarida ham M.ni jozibador bezatishga katta ahamiyat berilgan. Osiyo mamlakatlarida, jumladan, Oʻrta Osiyoda uylarni jihozlashda gilam, shol, kigiz kabilarga katta eʼtibor berilganidan M. unchalik rayem boʻlmagan. Lekin beshik, belanchak, chorkursi, sandiq, sandiqchalar, xontaxta, tancha (sandal), tokchaga ishlangan jovon, taxt kabi jihozlar asta-sekin rayem boʻlgan. Sharq mamlakatlarida 7— <nowiki>VIII</nowiki> asrlardan boshlab yogʻoch va jez M.lardan Madrasa, mayejid, saroylarda keng foydalanilgan, ustiga kitob qoʻyib oʻqiladigan lavh, 8 qirrali stollar, kursilar qadama, oʻyma va boʻyama na-qshlar bilan bezatilgan. Oʻrta Osiyo saroylarida taxt, kursi taxta (karavot) lar oltin, kumush, qimmatbaho toshlar bilan bezatilgan. Ular yongʻoq, archa, tut terak,va boshqa daraxtlarning yogʻochidan tayyorlangan. Hozir milliy M.lar Yevropa uslubidagi M.lar bilan uygʻunlashib ketdi. Yevropada M. tarakdiyoti badiiy uslublarning kuchli taʼsiri ostida boʻldi. 10—12-yillarda roman uslubi sodda, lekin vazmin, dagʻal M.ni vujudga keltirdi. Gotika (<nowiki>XII—XV</nowiki> asrlar) M.ni nafislashtirdi, bezakda yogʻoch oʻymakorligidan foydalanildi. Uygʻonish davrit yogʻoch inkrustatsiyaashan koʻp foydalanildi, yangi M. turlari, mas, yozuv shkaflari, yumshoq kursilar (kreslolar) paydo boʻldi. Barokko (<nowiki>XVII—XVIII</nowiki> asrlar) M. shakllarini murakkablashtirdi. M.da odatdagi serhasham bezakdan tashqari mozaika ham ishlatildi. <nowiki>XVIII</nowiki> asr 2-choragidan ravnaq topgan rokoko uslubi oʻzidan oldingi klassitsizm oqimining monumental M. shakllarini yengillashtirdi, usti yopib qoʻyiladigan yozuv stollari, M. garnituralari paydo boʻldi. Ampir uslubi (<nowiki>XIX</nowiki> asr) da M.larning oyoklari sfinks, griffon, sher oyogʻi, ustunlarga oʻxshatib ishlandi, bezakning simmetrik boʻlishiga ahamiyat beriddi.- <nowiki>XIX</nowiki> asr 2-yarmidan M. kam bezakli qilib fabrikalarda ishlab chiqarila boshladi, yogʻochni egib ishlanadigan arzon, hammabop Vena M.lari ommalashdi. <nowiki>XX</nowiki> asr boshlaridan ratsionalizm uslubi yangi materiallar (mas, metall quvurlar) dan foydalanish, M.larni yigʻma va qismlari ajratiladigan qilib tayyorlash usullarini maydonga keltirdi. Idora, oʻquv yurtlari, bank, xonadonlar uchun maxsus M. xillari paydo boʻldi. Hozir idoralarda, asosan, italyan uslubidagi M.lar rayem boʻldi (2003). Zamonaviy M. foydalanishga qulay, yengil, sodda boʻlib, qimmatbaho yogʻoch tejab ishlanadi, qismlarga ajraladigan qilib tayyorlanadi. Tashishga, koʻchirishga qulay (ayrim M.lar bir necha qismga ajratiladigan qilib tay-yorlansa, ayrim M.larning qismlari alohida boʻlib, ustma-ust, yonma-yon qoʻyiladigan qilib yasaladi). M. alo-hida-alohida komplekt qilib (mas, stol va stullar) tayyorlanadi, M. toʻplam (1, 2, 3, 4 xonali xonadonlarga moʻljallab, bir uslub, bir xil material va bir xil rangda tayyorlanadigan komplekt), garnituralar (yotokxona, kabinet, oshxona, mehmonxona kabi maxsus xonalarga moʻljallangan, bir uslub, bir xil rang, bir xil materiallardan) ishlab chiqariladi. Oʻzbekistonda Yevropa uslubidagi M.lar milliy uslubdagi M.lar bilan uygʻunlashib ketgan. Yengil uslubdagi M.lar bilan birga klassik uslubdagi zalvor M.lar yana rayem boʻla boshladi (yana qarang [[Mebel sanoati]]).<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --> Mebel nafaqat kundalik ishlar uchun ishlatiladi, u dekorativ sanʼat asari yoki diniy ahamiyatga ega ham boʻlishi mumkin. Anʼanaviy mebelda mahalliy madaniyat aks ettirilgan. == Mebel turlari == * [[Xontaxta]] * [[Javon]] * [[Stol]] * [[Stul]] * [[Kreslo]] * [[Toʻshak]] * [[Xarrak]] <br> <gallery> Fayl:Vrba postelja.jpg| Fayl:Lundia-hylly.jpg| Fayl:Table set by tapiovaara.jpg| Fayl:VOLTAIRE Seat.jpg| Fayl:A_brown_sofa_(2005-03-03).jpg| Fayl:Hocker (fcm).jpg| Fayl:Salemer Münster Musikerzimmer Notenschrank.jpg| Fayl:Vedel childrens furniture gh.jpg| </gallery> {{section-stub}} {{commonscat|Furniture|Mebel}} == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} {{chala}} gt0s0z4mihu4263hzr671zn2ijie9vr 6272403 6272402 2026-09-17T08:25:43Z Sherzod11W 273619 /* */ 6272403 wikitext text/x-wiki [[Tasvir:Dining table for two.jpg|thumb|Ikki kishilik [[stol]]-[[stul]].]] '''Mebel''' ({{lang-la|mōbilis}} — „qoʻz’galuvchi“) – [[uyqu]], yotish, oʻtirish, ishlash kabi odam faoliyatlari hamda buyumlarni tayinli joyda saqlash uchun moʻljallangan jismlar majmuidir. Mebel [[yogʻoch]], [[metall]], [[plastmassa]] va boshqa materiallardan tayyorlanadi. <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --> '''Mebel''' (lot. mobilis — qoʻzgʻaladigan, osongina suriladigan), jihoz — xonalar, istirohat bogʻlari, koʻchalar jihozining asosiy turi. Maishiy (uy-roʻzgʻorda ishlatiladigan), jamoat bi-nolari va joylari (bogʻchayasli, maktab, oʻquv yurtlari, idoralar, teatr, klub, kinoteatr, doʻkonlar, kafe va restoranlar, sanoat binolari va boshqalar) da qoʻllaniladigan xillarga boʻlinadi. M. (kursi, xontaxta, javon, belanchak, beshik, stul, s<nowiki/>[[tol]], shkaf, karavot, divan, sandiq, kuti, skameyka, parta va boshqalar) insonning mehnati — mashgʻuloti, dam olishini qulaylashtirish uchun xizmat qiladi. Yogʻochning qattiq turlari (eman, shamshod, yongʻoq, nok, qayin, lipa, tol, terak, kizil [[daraxt]], chinor, qayragʻoch, olxa, shumtol, archa, qaragʻay, tilogʻoch va boshqalar), metall va [https://brkno.com/material pla-stmassadan] ishlanadi, novdalardan toʻqiladi. Vazifasi, tuzilishi, materialiga qarab juda koʻp turlarga boʻlinadi, har bir turining ham bir necha xili boʻladi (mas, stolning ovqat tay-yorlash va ovqatlanishda ishlatiladigan, yozuv stoli kabi xillari, javonning kitob terib qoʻyiladigan, korxonada — asbob-uskunalar saqlanadigan xillari bor). Maishiy (uy-roʻzgʻor) da ishlatiladigan M. yotoqxona, mehmonxona, oshxona va hovli M.lari kabi xillarga boʻlinadi. Bir xonali uylarga moʻljallab ishlab chiqariladigan M.lar ham yotokxona, ham mehmonxona M.i vazifasini oʻtaydi (mas, divankaravot, kreslokaravot). Ikki, baʼzan undan ortiq turi birlashtirilgan M.lar ham ishlab chikariladi. Tuzilishi va texnologik jihatlariga koʻra, M. joyidan qoʻzgʻalmaydigan va qoʻzgʻaladigan, yigʻma, devorga oʻrnatiladigan va boshqa xillarga boʻlinadi. M. xonani, bino ichini badiiy bezash uchun xizmat qiladi, [[amaliy sanʼat]] sohasi ham hisoblanadi (M.larni bezashda rassomlik, haykaltaroshlik va naqshdan foydalaniladi). M. juda qadim davrlarda, inson oʻtroklasha boshlagan paytlardayoq paydo boʻlgan. Yangi ijtimoiy tuzumlar, madaniyat, fan va texnika taraqqiyoti yangidanyangi M. namunalarini vujudga keltirdi. Qadimdan Misr firʼavnlariga mansub ayrim M. namunalari bizning davrimizgacha saqlangan. Taxt, sandiklar yogʻochdan oʻyma va [[boʻrtma naqsh]] va tasvir ishlab, jez, kumush, oltin va fil suyagi qoplab bezatilgan. Yunonistonda M., asosan, yogʻochdan ishlangan. Qad. Rimda M. tayyorlashda yogʻoch bilan bir qatorda marmar, jezdan ham foydalanilgan, daraxt novdasidan toʻqima M. ham tayyorlangan. Stollarning oyogʻi yirtqich hayvonlarning oyoqlariga oʻxshatib ishlangan. Bizgacha saqlangan [[Vizantiya imperiyasi|Vizantiya]] M.i namunalari oltin, fil suyagi, qimmatbaho toshlar qoplab bezatilgan. Xitoy, Yaponiya, Eron kabi Osiyo mamlakatlarida ham M.ni jozibador bezatishga katta ahamiyat berilgan. Osiyo mamlakatlarida, jumladan, Oʻrta Osiyoda uylarni jihozlashda gilam, shol, kigiz kabilarga katta eʼtibor berilganidan M. unchalik rayem boʻlmagan. Lekin beshik, belanchak, chorkursi, sandiq, sandiqchalar, xontaxta, tancha (sandal), tokchaga ishlangan jovon, taxt kabi jihozlar asta-sekin rayem boʻlgan. Sharq mamlakatlarida 7— <nowiki>VIII</nowiki> asrlardan boshlab yogʻoch va jez M.lardan Madrasa, mayejid, saroylarda keng foydalanilgan, ustiga kitob qoʻyib oʻqiladigan lavh, 8 qirrali stollar, kursilar qadama, oʻyma va boʻyama na-qshlar bilan bezatilgan. Oʻrta Osiyo saroylarida taxt, kursi taxta (karavot) lar oltin, kumush, qimmatbaho toshlar bilan bezatilgan. Ular yongʻoq, archa, tut terak,va boshqa daraxtlarning yogʻochidan tayyorlangan. Hozir milliy M.lar Yevropa uslubidagi M.lar bilan uygʻunlashib ketdi. Yevropada M. tarakdiyoti badiiy uslublarning kuchli taʼsiri ostida boʻldi. 10—12-yillarda roman uslubi sodda, lekin vazmin, dagʻal M.ni vujudga keltirdi. Gotika (<nowiki>XII—XV</nowiki> asrlar) M.ni nafislashtirdi, bezakda yogʻoch oʻymakorligidan foydalanildi. Uygʻonish davrit yogʻoch inkrustatsiyaashan koʻp foydalanildi, yangi M. turlari, mas, yozuv shkaflari, yumshoq kursilar (kreslolar) paydo boʻldi. Barokko (<nowiki>XVII—XVIII</nowiki> asrlar) M. shakllarini murakkablashtirdi. M.da odatdagi serhasham bezakdan tashqari mozaika ham ishlatildi. <nowiki>XVIII</nowiki> asr 2-choragidan ravnaq topgan rokoko uslubi oʻzidan oldingi klassitsizm oqimining monumental M. shakllarini yengillashtirdi, usti yopib qoʻyiladigan yozuv stollari, M. garnituralari paydo boʻldi. Ampir uslubi (<nowiki>XIX</nowiki> asr) da M.larning oyoklari sfinks, griffon, sher oyogʻi, ustunlarga oʻxshatib ishlandi, bezakning simmetrik boʻlishiga ahamiyat beriddi.- <nowiki>XIX</nowiki> asr 2-yarmidan M. kam bezakli qilib fabrikalarda ishlab chiqarila boshladi, yogʻochni egib ishlanadigan arzon, hammabop Vena M.lari ommalashdi. <nowiki>XX</nowiki> asr boshlaridan ratsionalizm uslubi yangi materiallar (mas, metall quvurlar) dan foydalanish, M.larni yigʻma va qismlari ajratiladigan qilib tayyorlash usullarini maydonga keltirdi. Idora, oʻquv yurtlari, bank, xonadonlar uchun maxsus M. xillari paydo boʻldi. Hozir idoralarda, asosan, italyan uslubidagi M.lar rayem boʻldi (2003). Zamonaviy M. foydalanishga qulay, yengil, sodda boʻlib, qimmatbaho yogʻoch tejab ishlanadi, qismlarga ajraladigan qilib tayyorlanadi. Tashishga, koʻchirishga qulay (ayrim M.lar bir necha qismga ajratiladigan qilib tay-yorlansa, ayrim M.larning qismlari alohida boʻlib, ustma-ust, yonma-yon qoʻyiladigan qilib yasaladi). M. alo-hida-alohida komplekt qilib (mas, stol va stullar) tayyorlanadi, M. toʻplam (1, 2, 3, 4 xonali xonadonlarga moʻljallab, bir uslub, bir xil material va bir xil rangda tayyorlanadigan komplekt), garnituralar (yotokxona, kabinet, oshxona, mehmonxona kabi maxsus xonalarga moʻljallangan, bir uslub, bir xil rang, bir xil materiallardan) ishlab chiqariladi. Oʻzbekistonda Yevropa uslubidagi M.lar milliy uslubdagi M.lar bilan uygʻunlashib ketgan. Yengil uslubdagi M.lar bilan birga klassik uslubdagi zalvor M.lar yana rayem boʻla boshladi (yana qarang [[Mebel sanoati]]).<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --> Mebel nafaqat kundalik ishlar uchun ishlatiladi, u dekorativ sanʼat asari yoki diniy ahamiyatga ega ham boʻlishi mumkin. Anʼanaviy mebelda mahalliy madaniyat aks ettirilgan. == Mebel turlari == * [[Xontaxta]] * [[Javon]] * [[Stol]] * [[Stul]] * [[Kreslo]] * [[Toʻshak]] * [[Xarrak]] <br> <gallery> Fayl:Vrba postelja.jpg| Fayl:Lundia-hylly.jpg| Fayl:Table set by tapiovaara.jpg| Fayl:VOLTAIRE Seat.jpg| Fayl:A_brown_sofa_(2005-03-03).jpg| Fayl:Hocker (fcm).jpg| Fayl:Salemer Münster Musikerzimmer Notenschrank.jpg| Fayl:Vedel childrens furniture gh.jpg| </gallery> {{section-stub}} {{commonscat|Furniture|Mebel}} == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} {{chala}} f2uivnwqf9hd6n8bgro8xw2h6humxio 0 48827 6272321 5699440 2026-09-17T05:36:30Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272321 wikitext text/x-wiki {{Manbasiz|sana=sentyabr 2024}} {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Higuera de Calatrava | mavqe = [[Munisipalitet]] | mamlakat = Ispaniya | mintaqa turi = Avtonom jamoat | mintaqa = Andalusiya{{!}}Andalusiya | jadvalda mintaqa = Andalusiya{{!}}Andalusiya | tuman turi = Ispaniya provinsiyalari{{!}}Provinsiya | tuman = Jaén (provinsiya){{!}}Jaén | jadvalda tuman = Jaén (provinsiya){{!}}Jaén | jamoat turi =Ispaniya tumanlari{{!}}Tuman | jamoat = Metropolitana de Jaén | jadvalda jamoat = Metropolitana de Jaén | qaram = | gerb = Escudo Higuera de Calatrava.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 37 | lat_min = 47 | lat_sec = 53 | lon_dir = W | lon_deg = 04 | lon_min = 09 | lon_sec = 25 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki bolinishi = | rahbar turi = Mer | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 39 | balandlik turi = Balandlik | AP markazi balandligi = 374 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 657 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = 18 | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = Higuereño, ña | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = (+34) 953 52 9X XX | pochta indeksi = | pochta indekslari = 23611 | avtomobil kodi = | identifikator turi = | raqamli identifikator = | Commons turkumi = Higuera de Calatrava | sayt = http://www.higueradecalatrava.es/ | sayt tili = es }} '''Higuera de Calatrava -''' — [[Ispaniya]]ning [[Andalusiya]] mintaqasida joylashgan munisipalitet. [[Jaén (provinsiya)|Jaén]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 39&nbsp;km². Aholisi — 657 kishi (2010). == Havolalar == * [http://www.higueradecalatrava.es/ Rasmiy sayti] * [http://www.higueradecalatrava.es/ Página oficial del Ayuntamiento de Higuera de Calatrava] * [http://higueracalatrava.webcindario.com/ Página personal sobre Higuera de Calatrava] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090831074919/http://higueracalatrava.webcindario.com/ |date=2009-08-31 }} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Ispaniya shaharlari]] {{Jaén}} {{Spain-geo-stub}} 96etde0fwr7rxjytou4827o2e8ox951 0 56929 6272396 6193131 2026-09-17T08:23:34Z Sherzod11W 273619 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 6272396 wikitext text/x-wiki [[Tasvir:Huracán Hugo.jpg|thumb|right|[[Hugo toʻfoni]] satellit surati, 1989. Yuqori oʻng burchakda [[qutb depressiyasi]] koʻrinadi.]] '''Meteorologiya''' ([[qadimgi yunon tili|qadim. yun.]] [[:en:wikt:μετά|''μετά'']] — „nari“, „keyin“, [[:en:wikt:ἀείρω|''ἀείρω'']] — „havolataman“, [[:en:wikt:-λογία|''-λογία'']] — „oʻqish-oʻrganish“; „havodagini oʻrganish“) [[atmosfera]]ni oʻrganuvchi [[fan]] sohalari majmuidir. Unga ming yillar ilgari asos solingan boʻlsa-da, XVIII asrgacha meteorologiyada tayinli ilgʻorlanish boʻlmagan. XIX asrda kuzatuv tarmoqlari rivojlanishi ayniqsa jabhaga ijobiy taʼsir qildi. XX asr ikkinchi yarmida [[axborot texnologiyalari]] jadallashuvi va [[Yer]] atmosferasini fazodan kuzatish imkoni paydo boʻlishi ortidan [[ob-havo bashorati]]da katta taraqqiyot sodir boʻldi. <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --> '''Meteorologiya''' (yun. meteora — atmosfera va osmon hodisalari va ...logiya) -— Yer atmosferasi va unda sodir boʻladigan fizik jarayonlarni oʻrganadigan fan. M.ning asosiy boʻlimi — atmosfera fizikasi. Atmosferadagi kimyoviy jarayonlarni kimyo atmosferasi, atmosfera omillarining biologik jarayonlarga taʼsirini biometeorologiya oʻrganadi. Atmosfera Yer sirti bilan doimo oʻzaro taʼsirda boʻlgani uchun M., shuningdek, suv havzalarining ustki qatlami va [[tuproq]]<nowiki/>ning issiklik rejimi, havoning tuproq yoki suv bilan issiklik almashuvi, bugʻlanish va boshqalarni oʻrganadi. Atmosfera uchun birdanbir energiya manbai boʻlgan Quyosh nuri oqimi masalalari bilan ham shugʻullanadi. Atmosfera hodisalarini oʻrganishda M.da fizikaning turli sohalarida, jumladan, gidromexanika, termodinamika va boshqalarda qoʻllaniladigan umumiy qrnunlardan foydalaniladi. Ayni paytda atmosfera jarayonlari sodir boʻlayotgan geografik holat inobatga olinadi. Shu sababli, M. geofizika fani majmuiga kiradi. M.ning kattagina boʻlimi iqlim masalalariga bagʻishlangan boʻlib, alohida fan sifatida iqlimshunoslik nomini olgan. Atmosferaning yuqori qatlamlari fizikasi va kimyosi bilan aeronomiya boʻlimi shugʻullanadi. M.ning bir qancha mustaqil tarmoqlari mavjud boʻlib, bularga — aktinometriya, dinamik meteorologiya, sinoptik meteorologiya, atmosfera optikasi, atmosfera elek-tri, aerologiya va boshqa kiradi. Shuningdek, M. amaliy va nazariy M.ga boʻlinadi. Bundan tashqari, biror sohaga xizmat qiladigan tarmoq M.si mavjud. Bularga aviatsiya, q.h., tibbiyot, kosmik, yadro, dengiz meteorologiyasi va boshqa kiradi va, koʻpincha, ular umumlashtirilib tatbiqiy (amaliy) M. nomi bilan yuritiladi. M. insonning amaliy faoliyati natijasida vujudga kelgan, ishlab chiqaruvchi kuchlarning oʻsishi, ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlarning oʻzgarishi va tabiiy fanlarning ravnaq topishi bilan bogʻliq holda rivojlandi. M. sohasidagi dastlabki tadqiqotlar antik davrga oiddir. Qad. madaniyatga ega boʻlgan mamlakatlar (Xitoy, Hindiston, Misr va boshqalar) da meteorologik kuzatishlar juda koʻp yillar ilgari olib borilgan. Zamonaviy ilmiy M. asosi faqat <nowiki>XVII</nowiki> asrga tegishli deyish mumkin. <nowiki>XVII</nowiki> asrning 1-yarmida G. Galiley va E. Torrichelli barometr va termometrii ixtiro qilganlaridan keyin M. tez rivojlana boshladi. <nowiki>XVII—XVIII</nowiki> asrlarda M. mustaqil fan sifatida tarkib topdi. <nowiki>XVII</nowiki> asr ning oxiri va <nowiki>XVIII</nowiki> asrning 1-yarmida atmosfera hodisalarini nazariy tu-shuntirishda va miqdoriy qonuniyatlarini aniqlashda baʼzi tajribalar, jumladan, E. Galley (1735) ning passat va mussonlar nazariyasi, birinchi barometrik formulasini, P. Buger (1729)ning atmosferada radiatsiyaning kuchsizlanish krnuni va boshqalarni aniqlashda baʼzi tajribalar oʻtkazildi. <nowiki>XVIII</nowiki> asrning oʻrtalarida rus olimlari M. V. Lomonosov va G. V. Rixman, amerikalik [[olim]] V. Franklin tomonidan atmosfera elektri boʻyicha tajribalar oʻtkazildi. <nowiki>XIX</nowiki> asrning boshlarida A. Gumboldt Yerning birinchi iqlim haritasini tuzdi. Jahonda dastlabki Bosh fizika (hozir geofizik) rasadxonasi 1849-yilda Peterburgda tashkil etildi. <nowiki>XIX</nowiki> asrning oʻrtalarida Antarktidadan boshqa barcha qitʼalarda meteorologik stansiya davlat tarmogi tashkil etilib boʻlgan edi. Bu davrda mu-him meteorologik asboblar, [[temperatura]] oʻlchovidan namlikni aniqlaydigan Avgust psixrometri (1825), kosali barometr, aneroid (1847), termograf, aktinometr yaratildi. U paytlarda M. fizika fani sifatida rivojlandi, lekin tadqiqotlar kuzatish materiallarini statistik tahlil yoʻnalishi boʻyicha olib borildi. M.ning yangi davri sinoptik usullarning taraqqiyoti bilan boshlanadi. Obhavo xizmati tuzildi. <nowiki>XIX</nowiki> asrning 50-yillarida ingliz gidrografi va meteorologi R.Fitsroy va fransuz olimi U. Leveryelar elektrik telegrafdan foydalanib, obhavoni prognoz qilish maqsadida amaliyotda kundalik obhavo haritasini tuzishni tatbiq etdilar. Sinoptik M. bilan bir vaqtda dinamik M. ham rivojlana bordi. M. rivojlanishida <nowiki>XX</nowiki> asrning 30-yillarida atmosferaning yuqori qatlamlarini oʻrganishda radiozondlarning uchirilishi muhim oʻrin tutadi. Bu davrda obhavoni oʻrganishda aviatsiya xizmatiga talab orta boshladi. Meteorologik kuzatish tarmoqlari va xizmati okeanlarga, tropik mintaqa, Arktika va Antarktikada keng yoyila boshladi. Obhavo haritalarini va boshqa materiallarni faksimil uzatishda telealoqadan foydalanish kengaydi; avtomatik meteorologik stansiyalar paydo boʻldi; meteorologiya maqsadida radiolokatsiya, raketa snaryadlari va boshqa tatbiq etila boshlandi. Obhavo hodisalariga faol taʼsir etish ishlari ham rivojlandi. M. Oʻzbekistonda 1921-yilda Toshkentda Turkiston meteorologiya instituti (Turkmet) tashkil etilgandan keyin rivojlana boshladi. Shu yilning kuzida Turkmetda sinoptika boʻlimi tashkil etilib, obhavo maʼlumotlariga ega boʻlgan byulletenning 1nashrini chiqara boshladi va Turkiston hududi boʻyicha sifatli kundalik prognoz tay-yorlashga kirishdi. 1925-yildan bu institut [[Oʻrta Osiyo]] meteorologiya instituti (Sredazmet) deb atala boshlandi. 1927-yil noyabr oyidan oʻzining bosmaxonasida oylik obhavo meteorologiya byulletenini muntazam ravishda nashr eta boshladi. Xalq xoʻjaligining rivojlanishi meteorologik taʼminotni qishloq xoʻjaligi, chorvachilik, irrigatsiya, aviatsiya va uning boshqa tarmoqlari uchun kengaytirish talabini qoʻydi. Yangi talablarga muvofiq, Gidrometxizmatni qayta tashkil etish va yangi boʻlimlar bunyod etish amalga oshirildi, ular bajaradigan ish doiralari kengaytirildi va tadqiqot ishlari kuchaytirildi. Oʻzbekistonlik olimlar va amaliyotchilar faqatgina shu hudud gidrometeorologiyasini batafsil oʻrganibgina qolmay, balki M. fani sohasida umumjahon bilimga katta hissa qoʻshdilar. M.ning hozirgi bosqichida fizika va texnikaning yangi yutuklari — radiolokatsiya usullari, meteorologik yoʻldoshlar, elektron hisoblash mashinalari va boshqa keng koʻllanilmoqda. M. sohasida ilmiy va amaliy ishlar [[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi]] huzuridagi gidrometeorologik Bosh boshqarmasida, Oʻzbekiston milliy universitetining fizika va geografiya fakultetlari va boshqalarda olib borilmoqda. == Adabiyot == * Tverskoy P.N., Kurs meteorologii (fizika atmosferi), L., 1962; Xromov S. P., Meteorologiya i klimatologiya dlya geograficheskix fakultetov, L., 1964; Xromov S. P., Mamontova L. I., Meteorologicheskiy slovar, L., 1974; Zverev A.S., Sinopticheskaya meteorologiya, L., 1977. Tohir Muxtorov.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --> Meteorologiya [[ob-havo hodisalari]]ni oʻrganadi, izohlaydi va bashorat qilishga urinadi. Bu hodisalar Yer atmosferasiga xos oʻzgaruvchan faktorlar: [[harorat]], [[havo bosimi]], [[Bugʻ|suv bugʻi]] va ularning oʻzaro turli darajada taʼsirlanishi vaqt oʻtishi bilan oʻzgarishiga bogʻliq. Atmosfera fenomenlari turli miqyoslarda: mahalliy, mintaqaviy va global tizimlarda ob-havo va iqlimga qanday taʼsir qilishi oʻrganiladi. Meteorologiya, [[iqlimshunoslik]], [[atmosfera fizikasi]] va [[atmosfera kimyosi|kimyosi]] [[atmosfera fanlari]] ichiga kiradi. Meteorologiya va [[gidrologiya]] chatishmasi esa [[gidrometeorologiya]] sohasini hosil qilgan. Meteorologiya harb, logistika, ziroatchilik, qurilish, transport kabi soha va faoliyatlar uchun juda muhimdir. == Havolalar == * [http://www.shodor.org/metweb/ Air Quality Meteorology] * [http://amsglossary.allenpress.com/glossary Glossary of Meteorology] * [http://meteo.uz/uzb/index.php Oʻzbekiston gidrometeorologiya xizmati] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120609031139/http://www.meteo.uz/uzb/index.php |date=2012-06-09 }} == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} {{chala}} [[Turkum:Meteorologiya]] q4ymwb8dq7pivewk8izpry8xlzdnds1 6272397 6272396 2026-09-17T08:23:44Z Sherzod11W 273619 /* */ 6272397 wikitext text/x-wiki [[Tasvir:Huracán Hugo.jpg|thumb|right|[[Hugo toʻfoni]] satellit surati, 1989. Yuqori oʻng burchakda [[qutb depressiyasi]] koʻrinadi.]] '''Meteorologiya''' ([[qadimgi yunon tili|qadim. yun.]] [[:en:wikt:μετά|''μετά'']] — „nari“, „keyin“, [[:en:wikt:ἀείρω|''ἀείρω'']] — „havolataman“, [[:en:wikt:-λογία|''-λογία'']] — „oʻqish-oʻrganish“; „havodagini oʻrganish“) [[atmosfera]]ni oʻrganuvchi [[fan]] sohalari majmuidir. Unga ming yillar ilgari asos solingan boʻlsa-da, XVIII asrgacha meteorologiyada tayinli ilgʻorlanish boʻlmagan. XIX asrda kuzatuv tarmoqlari rivojlanishi ayniqsa jabhaga ijobiy taʼsir qildi. XX asr ikkinchi yarmida [[axborot texnologiyalari]] jadallashuvi va [[Yer]] atmosferasini fazodan kuzatish imkoni paydo boʻlishi ortidan [[ob-havo bashorati]]da katta taraqqiyot sodir boʻldi. <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --> '''Meteorologiya''' (yun. meteora — atmosfera va osmon hodisalari va ...logiya) -— Yer atmosferasi va unda sodir boʻladigan fizik jarayonlarni oʻrganadigan fan. M.ning asosiy boʻlimi — atmosfera fizikasi. Atmosferadagi kimyoviy jarayonlarni kimyo atmosferasi, atmosfera omillarining biologik jarayonlarga taʼsirini biometeorologiya oʻrganadi. Atmosfera Yer sirti bilan doimo oʻzaro taʼsirda boʻlgani uchun M., shuningdek, suv havzalarining ustki qatlami va [[tuproq]]<nowiki/>ning issiklik rejimi, havoning tuproq yoki suv bilan issiklik almashuvi, bugʻlanish va boshqalarni oʻrganadi. Atmosfera uchun birdanbir energiya manbai boʻlgan Quyosh nuri oqimi masalalari bilan ham shugʻullanadi. Atmosfera hodisalarini oʻrganishda M.da fizikaning turli sohalarida, jumladan, gidromexanika, termodinamika va boshqalarda qoʻllaniladigan umumiy qrnunlardan foydalaniladi. Ayni paytda atmosfera jarayonlari sodir boʻlayotgan geografik holat inobatga olinadi. Shu sababli, M. geofizika fani majmuiga kiradi. M.ning kattagina boʻlimi iqlim masalalariga bagʻishlangan boʻlib, alohida fan sifatida iqlimshunoslik nomini olgan. Atmosferaning yuqori qatlamlari fizikasi va kimyosi bilan aeronomiya boʻlimi shugʻullanadi. M.ning bir qancha mustaqil tarmoqlari mavjud boʻlib, bularga — aktinometriya, dinamik meteorologiya, sinoptik meteorologiya, atmosfera optikasi, atmosfera elek-tri, aerologiya va boshqa kiradi. Shuningdek, M. amaliy va nazariy M.ga boʻlinadi. Bundan tashqari, biror sohaga xizmat qiladigan tarmoq M.si mavjud. Bularga aviatsiya, q.h., tibbiyot, kosmik, yadro, dengiz meteorologiyasi va boshqa kiradi va, koʻpincha, ular umumlashtirilib tatbiqiy (amaliy) M. nomi bilan yuritiladi. M. insonning amaliy faoliyati natijasida vujudga kelgan, ishlab chiqaruvchi kuchlarning oʻsishi, ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlarning oʻzgarishi va tabiiy fanlarning ravnaq topishi bilan bogʻliq holda rivojlandi. M. sohasidagi dastlabki tadqiqotlar antik davrga oiddir. Qad. madaniyatga ega boʻlgan mamlakatlar (Xitoy, Hindiston, Misr va boshqalar) da meteorologik kuzatishlar juda koʻp yillar ilgari olib borilgan. Zamonaviy ilmiy M. asosi faqat <nowiki>XVII</nowiki> asrga tegishli deyish mumkin. <nowiki>XVII</nowiki> asrning 1-yarmida G. Galiley va E. Torrichelli barometr va termometrii ixtiro qilganlaridan keyin M. tez rivojlana boshladi. <nowiki>XVII—XVIII</nowiki> asrlarda M. mustaqil fan sifatida tarkib topdi. <nowiki>XVII</nowiki> asr ning oxiri va <nowiki>XVIII</nowiki> asrning 1-yarmida atmosfera hodisalarini nazariy tu-shuntirishda va miqdoriy qonuniyatlarini aniqlashda baʼzi tajribalar, jumladan, E. Galley (1735) ning passat va mussonlar nazariyasi, birinchi barometrik formulasini, P. Buger (1729)ning atmosferada radiatsiyaning kuchsizlanish krnuni va boshqalarni aniqlashda baʼzi tajribalar oʻtkazildi. <nowiki>XVIII</nowiki> asrning oʻrtalarida rus olimlari M. V. Lomonosov va G. V. Rixman, amerikalik [[olim]] V. Franklin tomonidan atmosfera elektri boʻyicha tajribalar oʻtkazildi. <nowiki>XIX</nowiki> asrning boshlarida A. Gumboldt Yerning birinchi iqlim haritasini tuzdi. Jahonda dastlabki Bosh fizika (hozir geofizik) rasadxonasi 1849-yilda Peterburgda tashkil etildi. <nowiki>XIX</nowiki> asrning oʻrtalarida Antarktidadan boshqa barcha qitʼalarda meteorologik stansiya davlat tarmogi tashkil etilib boʻlgan edi. Bu davrda mu-him meteorologik asboblar, [[temperatura]] oʻlchovidan namlikni aniqlaydigan Avgust psixrometri (1825), kosali barometr, aneroid (1847), termograf, aktinometr yaratildi. U paytlarda M. fizika fani sifatida rivojlandi, lekin tadqiqotlar kuzatish materiallarini statistik tahlil yoʻnalishi boʻyicha olib borildi. M.ning yangi davri sinoptik usullarning taraqqiyoti bilan boshlanadi. Obhavo xizmati tuzildi. <nowiki>XIX</nowiki> asrning 50-yillarida ingliz gidrografi va meteorologi R.Fitsroy va fransuz olimi U. Leveryelar elektrik telegrafdan foydalanib, obhavoni prognoz qilish maqsadida amaliyotda kundalik obhavo haritasini tuzishni tatbiq etdilar. Sinoptik M. bilan bir vaqtda dinamik M. ham rivojlana bordi. M. rivojlanishida <nowiki>XX</nowiki> asrning 30-yillarida atmosferaning yuqori qatlamlarini oʻrganishda radiozondlarning uchirilishi muhim oʻrin tutadi. Bu davrda obhavoni oʻrganishda aviatsiya xizmatiga talab orta boshladi. Meteorologik kuzatish tarmoqlari va xizmati okeanlarga, tropik mintaqa, Arktika va Antarktikada keng yoyila boshladi. Obhavo haritalarini va boshqa materiallarni faksimil uzatishda telealoqadan foydalanish kengaydi; avtomatik meteorologik stansiyalar paydo boʻldi; meteorologiya maqsadida radiolokatsiya, raketa snaryadlari va boshqa tatbiq etila boshlandi. Obhavo hodisalariga faol taʼsir etish ishlari ham rivojlandi. M. Oʻzbekistonda 1921-yilda Toshkentda Turkiston meteorologiya instituti (Turkmet) tashkil etilgandan keyin rivojlana boshladi. Shu yilning kuzida Turkmetda sinoptika boʻlimi tashkil etilib, obhavo maʼlumotlariga ega boʻlgan byulletenning 1nashrini chiqara boshladi va Turkiston hududi boʻyicha sifatli kundalik prognoz tay-yorlashga kirishdi. 1925-yildan bu institut [[Oʻrta Osiyo]] meteorologiya instituti (Sredazmet) deb atala boshlandi. 1927-yil noyabr oyidan oʻzining bosmaxonasida oylik obhavo meteorologiya byulletenini muntazam ravishda nashr eta boshladi. Xalq xoʻjaligining rivojlanishi meteorologik taʼminotni qishloq xoʻjaligi, chorvachilik, irrigatsiya, aviatsiya va uning boshqa tarmoqlari uchun kengaytirish talabini qoʻydi. Yangi talablarga muvofiq, Gidrometxizmatni qayta tashkil etish va yangi boʻlimlar bunyod etish amalga oshirildi, ular bajaradigan ish doiralari kengaytirildi va tadqiqot ishlari kuchaytirildi. Oʻzbekistonlik olimlar va amaliyotchilar faqatgina shu hudud gidrometeorologiyasini batafsil oʻrganibgina qolmay, balki M. fani sohasida umumjahon bilimga katta hissa qoʻshdilar. M.ning hozirgi bosqichida fizika va texnikaning yangi yutuklari — radiolokatsiya usullari, meteorologik yoʻldoshlar, elektron hisoblash mashinalari va boshqa keng koʻllanilmoqda. M. sohasida ilmiy va amaliy ishlar [[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi]] huzuridagi gidrometeorologik Bosh boshqarmasida, Oʻzbekiston milliy universitetining fizika va geografiya fakultetlari va boshqalarda olib borilmoqda. == Adabiyot == * Tverskoy P.N., Kurs meteorologii (fizika atmosferi), L., 1962; Xromov S. P., Meteorologiya i klimatologiya dlya geograficheskix fakultetov, L., 1964; Xromov S. P., Mamontova L. I., Meteorologicheskiy slovar, L., 1974; Zverev A.S., Sinopticheskaya meteorologiya, L., 1977. Tohir Muxtorov.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --> Meteorologiya [[ob-havo hodisalari]]ni oʻrganadi, izohlaydi va bashorat qilishga urinadi. Bu hodisalar Yer atmosferasiga xos oʻzgaruvchan faktorlar: [[harorat]], [[havo bosimi]], [[Bugʻ|suv bugʻi]] va ularning oʻzaro turli darajada taʼsirlanishi vaqt oʻtishi bilan oʻzgarishiga bogʻliq. Atmosfera fenomenlari turli miqyoslarda: mahalliy, mintaqaviy va global tizimlarda ob-havo va iqlimga qanday taʼsir qilishi oʻrganiladi. Meteorologiya, [[iqlimshunoslik]], [[atmosfera fizikasi]] va [[atmosfera kimyosi|kimyosi]] [[atmosfera fanlari]] ichiga kiradi. Meteorologiya va [[gidrologiya]] chatishmasi esa [[gidrometeorologiya]] sohasini hosil qilgan. Meteorologiya harb, logistika, ziroatchilik, qurilish, transport kabi soha va faoliyatlar uchun juda muhimdir. == Havolalar == * [http://www.shodor.org/metweb/ Air Quality Meteorology] * [http://amsglossary.allenpress.com/glossary Glossary of Meteorology] * [http://meteo.uz/uzb/index.php Oʻzbekiston gidrometeorologiya xizmati] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120609031139/http://www.meteo.uz/uzb/index.php |date=2012-06-09 }} == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} {{chala}} [[Turkum:Meteorologiya]] 3dov5zjriympi0bpyzcrf35zzwhdxno 6272398 6272397 2026-09-17T08:23:59Z Sherzod11W 273619 /* */ 6272398 wikitext text/x-wiki [[Tasvir:Huracán Hugo.jpg|thumb|right|[[Hugo toʻfoni]] satellit surati, 1989. Yuqori oʻng burchakda [[qutb depressiyasi]] koʻrinadi.]] '''Meteorologiya''' ([[qadimgi yunon tili|qadimgi yunoncha]] [[:en:wikt:μετά|''μετά'']] — „nari“, „keyin“, [[:en:wikt:ἀείρω|''ἀείρω'']] — „havolataman“, [[:en:wikt:-λογία|''-λογία'']] — „oʻqish-oʻrganish“; „havodagini oʻrganish“) [[atmosfera]]ni oʻrganuvchi [[fan]] sohalari majmuidir. Unga ming yillar ilgari asos solingan boʻlsa-da, XVIII asrgacha meteorologiyada tayinli ilgʻorlanish boʻlmagan. XIX asrda kuzatuv tarmoqlari rivojlanishi ayniqsa jabhaga ijobiy taʼsir qildi. XX asr ikkinchi yarmida [[axborot texnologiyalari]] jadallashuvi va [[Yer]] atmosferasini fazodan kuzatish imkoni paydo boʻlishi ortidan [[ob-havo bashorati]]da katta taraqqiyot sodir boʻldi. <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --> '''Meteorologiya''' (yun. meteora — atmosfera va osmon hodisalari va ...logiya) -— Yer atmosferasi va unda sodir boʻladigan fizik jarayonlarni oʻrganadigan fan. M.ning asosiy boʻlimi — atmosfera fizikasi. Atmosferadagi kimyoviy jarayonlarni kimyo atmosferasi, atmosfera omillarining biologik jarayonlarga taʼsirini biometeorologiya oʻrganadi. Atmosfera Yer sirti bilan doimo oʻzaro taʼsirda boʻlgani uchun M., shuningdek, suv havzalarining ustki qatlami va [[tuproq]]<nowiki/>ning issiklik rejimi, havoning tuproq yoki suv bilan issiklik almashuvi, bugʻlanish va boshqalarni oʻrganadi. Atmosfera uchun birdanbir energiya manbai boʻlgan Quyosh nuri oqimi masalalari bilan ham shugʻullanadi. Atmosfera hodisalarini oʻrganishda M.da fizikaning turli sohalarida, jumladan, gidromexanika, termodinamika va boshqalarda qoʻllaniladigan umumiy qrnunlardan foydalaniladi. Ayni paytda atmosfera jarayonlari sodir boʻlayotgan geografik holat inobatga olinadi. Shu sababli, M. geofizika fani majmuiga kiradi. M.ning kattagina boʻlimi iqlim masalalariga bagʻishlangan boʻlib, alohida fan sifatida iqlimshunoslik nomini olgan. Atmosferaning yuqori qatlamlari fizikasi va kimyosi bilan aeronomiya boʻlimi shugʻullanadi. M.ning bir qancha mustaqil tarmoqlari mavjud boʻlib, bularga — aktinometriya, dinamik meteorologiya, sinoptik meteorologiya, atmosfera optikasi, atmosfera elek-tri, aerologiya va boshqa kiradi. Shuningdek, M. amaliy va nazariy M.ga boʻlinadi. Bundan tashqari, biror sohaga xizmat qiladigan tarmoq M.si mavjud. Bularga aviatsiya, q.h., tibbiyot, kosmik, yadro, dengiz meteorologiyasi va boshqa kiradi va, koʻpincha, ular umumlashtirilib tatbiqiy (amaliy) M. nomi bilan yuritiladi. M. insonning amaliy faoliyati natijasida vujudga kelgan, ishlab chiqaruvchi kuchlarning oʻsishi, ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlarning oʻzgarishi va tabiiy fanlarning ravnaq topishi bilan bogʻliq holda rivojlandi. M. sohasidagi dastlabki tadqiqotlar antik davrga oiddir. Qad. madaniyatga ega boʻlgan mamlakatlar (Xitoy, Hindiston, Misr va boshqalar) da meteorologik kuzatishlar juda koʻp yillar ilgari olib borilgan. Zamonaviy ilmiy M. asosi faqat <nowiki>XVII</nowiki> asrga tegishli deyish mumkin. <nowiki>XVII</nowiki> asrning 1-yarmida G. Galiley va E. Torrichelli barometr va termometrii ixtiro qilganlaridan keyin M. tez rivojlana boshladi. <nowiki>XVII—XVIII</nowiki> asrlarda M. mustaqil fan sifatida tarkib topdi. <nowiki>XVII</nowiki> asr ning oxiri va <nowiki>XVIII</nowiki> asrning 1-yarmida atmosfera hodisalarini nazariy tu-shuntirishda va miqdoriy qonuniyatlarini aniqlashda baʼzi tajribalar, jumladan, E. Galley (1735) ning passat va mussonlar nazariyasi, birinchi barometrik formulasini, P. Buger (1729)ning atmosferada radiatsiyaning kuchsizlanish krnuni va boshqalarni aniqlashda baʼzi tajribalar oʻtkazildi. <nowiki>XVIII</nowiki> asrning oʻrtalarida rus olimlari M. V. Lomonosov va G. V. Rixman, amerikalik [[olim]] V. Franklin tomonidan atmosfera elektri boʻyicha tajribalar oʻtkazildi. <nowiki>XIX</nowiki> asrning boshlarida A. Gumboldt Yerning birinchi iqlim haritasini tuzdi. Jahonda dastlabki Bosh fizika (hozir geofizik) rasadxonasi 1849-yilda Peterburgda tashkil etildi. <nowiki>XIX</nowiki> asrning oʻrtalarida Antarktidadan boshqa barcha qitʼalarda meteorologik stansiya davlat tarmogi tashkil etilib boʻlgan edi. Bu davrda mu-him meteorologik asboblar, [[temperatura]] oʻlchovidan namlikni aniqlaydigan Avgust psixrometri (1825), kosali barometr, aneroid (1847), termograf, aktinometr yaratildi. U paytlarda M. fizika fani sifatida rivojlandi, lekin tadqiqotlar kuzatish materiallarini statistik tahlil yoʻnalishi boʻyicha olib borildi. M.ning yangi davri sinoptik usullarning taraqqiyoti bilan boshlanadi. Obhavo xizmati tuzildi. <nowiki>XIX</nowiki> asrning 50-yillarida ingliz gidrografi va meteorologi R.Fitsroy va fransuz olimi U. Leveryelar elektrik telegrafdan foydalanib, obhavoni prognoz qilish maqsadida amaliyotda kundalik obhavo haritasini tuzishni tatbiq etdilar. Sinoptik M. bilan bir vaqtda dinamik M. ham rivojlana bordi. M. rivojlanishida <nowiki>XX</nowiki> asrning 30-yillarida atmosferaning yuqori qatlamlarini oʻrganishda radiozondlarning uchirilishi muhim oʻrin tutadi. Bu davrda obhavoni oʻrganishda aviatsiya xizmatiga talab orta boshladi. Meteorologik kuzatish tarmoqlari va xizmati okeanlarga, tropik mintaqa, Arktika va Antarktikada keng yoyila boshladi. Obhavo haritalarini va boshqa materiallarni faksimil uzatishda telealoqadan foydalanish kengaydi; avtomatik meteorologik stansiyalar paydo boʻldi; meteorologiya maqsadida radiolokatsiya, raketa snaryadlari va boshqa tatbiq etila boshlandi. Obhavo hodisalariga faol taʼsir etish ishlari ham rivojlandi. M. Oʻzbekistonda 1921-yilda Toshkentda Turkiston meteorologiya instituti (Turkmet) tashkil etilgandan keyin rivojlana boshladi. Shu yilning kuzida Turkmetda sinoptika boʻlimi tashkil etilib, obhavo maʼlumotlariga ega boʻlgan byulletenning 1nashrini chiqara boshladi va Turkiston hududi boʻyicha sifatli kundalik prognoz tay-yorlashga kirishdi. 1925-yildan bu institut [[Oʻrta Osiyo]] meteorologiya instituti (Sredazmet) deb atala boshlandi. 1927-yil noyabr oyidan oʻzining bosmaxonasida oylik obhavo meteorologiya byulletenini muntazam ravishda nashr eta boshladi. Xalq xoʻjaligining rivojlanishi meteorologik taʼminotni qishloq xoʻjaligi, chorvachilik, irrigatsiya, aviatsiya va uning boshqa tarmoqlari uchun kengaytirish talabini qoʻydi. Yangi talablarga muvofiq, Gidrometxizmatni qayta tashkil etish va yangi boʻlimlar bunyod etish amalga oshirildi, ular bajaradigan ish doiralari kengaytirildi va tadqiqot ishlari kuchaytirildi. Oʻzbekistonlik olimlar va amaliyotchilar faqatgina shu hudud gidrometeorologiyasini batafsil oʻrganibgina qolmay, balki M. fani sohasida umumjahon bilimga katta hissa qoʻshdilar. M.ning hozirgi bosqichida fizika va texnikaning yangi yutuklari — radiolokatsiya usullari, meteorologik yoʻldoshlar, elektron hisoblash mashinalari va boshqa keng koʻllanilmoqda. M. sohasida ilmiy va amaliy ishlar [[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi]] huzuridagi gidrometeorologik Bosh boshqarmasida, Oʻzbekiston milliy universitetining fizika va geografiya fakultetlari va boshqalarda olib borilmoqda. == Adabiyot == * Tverskoy P.N., Kurs meteorologii (fizika atmosferi), L., 1962; Xromov S. P., Meteorologiya i klimatologiya dlya geograficheskix fakultetov, L., 1964; Xromov S. P., Mamontova L. I., Meteorologicheskiy slovar, L., 1974; Zverev A.S., Sinopticheskaya meteorologiya, L., 1977. Tohir Muxtorov.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --> Meteorologiya [[ob-havo hodisalari]]ni oʻrganadi, izohlaydi va bashorat qilishga urinadi. Bu hodisalar Yer atmosferasiga xos oʻzgaruvchan faktorlar: [[harorat]], [[havo bosimi]], [[Bugʻ|suv bugʻi]] va ularning oʻzaro turli darajada taʼsirlanishi vaqt oʻtishi bilan oʻzgarishiga bogʻliq. Atmosfera fenomenlari turli miqyoslarda: mahalliy, mintaqaviy va global tizimlarda ob-havo va iqlimga qanday taʼsir qilishi oʻrganiladi. Meteorologiya, [[iqlimshunoslik]], [[atmosfera fizikasi]] va [[atmosfera kimyosi|kimyosi]] [[atmosfera fanlari]] ichiga kiradi. Meteorologiya va [[gidrologiya]] chatishmasi esa [[gidrometeorologiya]] sohasini hosil qilgan. Meteorologiya harb, logistika, ziroatchilik, qurilish, transport kabi soha va faoliyatlar uchun juda muhimdir. == Havolalar == * [http://www.shodor.org/metweb/ Air Quality Meteorology] * [http://amsglossary.allenpress.com/glossary Glossary of Meteorology] * [http://meteo.uz/uzb/index.php Oʻzbekiston gidrometeorologiya xizmati] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120609031139/http://www.meteo.uz/uzb/index.php |date=2012-06-09 }} == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} {{chala}} [[Turkum:Meteorologiya]] mnczo4lbv64j6mrdyv4mw3b0m56z7bu 6272399 6272398 2026-09-17T08:24:07Z Sherzod11W 273619 /* */ 6272399 wikitext text/x-wiki [[Tasvir:Huracán Hugo.jpg|thumb|right|[[Hugo toʻfoni]] satellit surati, 1989. Yuqori oʻng burchakda [[qutb depressiyasi]] koʻrinadi.]] '''Meteorologiya''' ([[qadimgi yunon tili|qadimgi yunoncha]]: [[:en:wikt:μετά|''μετά'']] — „nari“, „keyin“, [[:en:wikt:ἀείρω|''ἀείρω'']] — „havolataman“, [[:en:wikt:-λογία|''-λογία'']] — „oʻqish-oʻrganish“; „havodagini oʻrganish“) [[atmosfera]]ni oʻrganuvchi [[fan]] sohalari majmuidir. Unga ming yillar ilgari asos solingan boʻlsa-da, XVIII asrgacha meteorologiyada tayinli ilgʻorlanish boʻlmagan. XIX asrda kuzatuv tarmoqlari rivojlanishi ayniqsa jabhaga ijobiy taʼsir qildi. XX asr ikkinchi yarmida [[axborot texnologiyalari]] jadallashuvi va [[Yer]] atmosferasini fazodan kuzatish imkoni paydo boʻlishi ortidan [[ob-havo bashorati]]da katta taraqqiyot sodir boʻldi. <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --> '''Meteorologiya''' (yun. meteora — atmosfera va osmon hodisalari va ...logiya) -— Yer atmosferasi va unda sodir boʻladigan fizik jarayonlarni oʻrganadigan fan. M.ning asosiy boʻlimi — atmosfera fizikasi. Atmosferadagi kimyoviy jarayonlarni kimyo atmosferasi, atmosfera omillarining biologik jarayonlarga taʼsirini biometeorologiya oʻrganadi. Atmosfera Yer sirti bilan doimo oʻzaro taʼsirda boʻlgani uchun M., shuningdek, suv havzalarining ustki qatlami va [[tuproq]]<nowiki/>ning issiklik rejimi, havoning tuproq yoki suv bilan issiklik almashuvi, bugʻlanish va boshqalarni oʻrganadi. Atmosfera uchun birdanbir energiya manbai boʻlgan Quyosh nuri oqimi masalalari bilan ham shugʻullanadi. Atmosfera hodisalarini oʻrganishda M.da fizikaning turli sohalarida, jumladan, gidromexanika, termodinamika va boshqalarda qoʻllaniladigan umumiy qrnunlardan foydalaniladi. Ayni paytda atmosfera jarayonlari sodir boʻlayotgan geografik holat inobatga olinadi. Shu sababli, M. geofizika fani majmuiga kiradi. M.ning kattagina boʻlimi iqlim masalalariga bagʻishlangan boʻlib, alohida fan sifatida iqlimshunoslik nomini olgan. Atmosferaning yuqori qatlamlari fizikasi va kimyosi bilan aeronomiya boʻlimi shugʻullanadi. M.ning bir qancha mustaqil tarmoqlari mavjud boʻlib, bularga — aktinometriya, dinamik meteorologiya, sinoptik meteorologiya, atmosfera optikasi, atmosfera elek-tri, aerologiya va boshqa kiradi. Shuningdek, M. amaliy va nazariy M.ga boʻlinadi. Bundan tashqari, biror sohaga xizmat qiladigan tarmoq M.si mavjud. Bularga aviatsiya, q.h., tibbiyot, kosmik, yadro, dengiz meteorologiyasi va boshqa kiradi va, koʻpincha, ular umumlashtirilib tatbiqiy (amaliy) M. nomi bilan yuritiladi. M. insonning amaliy faoliyati natijasida vujudga kelgan, ishlab chiqaruvchi kuchlarning oʻsishi, ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlarning oʻzgarishi va tabiiy fanlarning ravnaq topishi bilan bogʻliq holda rivojlandi. M. sohasidagi dastlabki tadqiqotlar antik davrga oiddir. Qad. madaniyatga ega boʻlgan mamlakatlar (Xitoy, Hindiston, Misr va boshqalar) da meteorologik kuzatishlar juda koʻp yillar ilgari olib borilgan. Zamonaviy ilmiy M. asosi faqat <nowiki>XVII</nowiki> asrga tegishli deyish mumkin. <nowiki>XVII</nowiki> asrning 1-yarmida G. Galiley va E. Torrichelli barometr va termometrii ixtiro qilganlaridan keyin M. tez rivojlana boshladi. <nowiki>XVII—XVIII</nowiki> asrlarda M. mustaqil fan sifatida tarkib topdi. <nowiki>XVII</nowiki> asr ning oxiri va <nowiki>XVIII</nowiki> asrning 1-yarmida atmosfera hodisalarini nazariy tu-shuntirishda va miqdoriy qonuniyatlarini aniqlashda baʼzi tajribalar, jumladan, E. Galley (1735) ning passat va mussonlar nazariyasi, birinchi barometrik formulasini, P. Buger (1729)ning atmosferada radiatsiyaning kuchsizlanish krnuni va boshqalarni aniqlashda baʼzi tajribalar oʻtkazildi. <nowiki>XVIII</nowiki> asrning oʻrtalarida rus olimlari M. V. Lomonosov va G. V. Rixman, amerikalik [[olim]] V. Franklin tomonidan atmosfera elektri boʻyicha tajribalar oʻtkazildi. <nowiki>XIX</nowiki> asrning boshlarida A. Gumboldt Yerning birinchi iqlim haritasini tuzdi. Jahonda dastlabki Bosh fizika (hozir geofizik) rasadxonasi 1849-yilda Peterburgda tashkil etildi. <nowiki>XIX</nowiki> asrning oʻrtalarida Antarktidadan boshqa barcha qitʼalarda meteorologik stansiya davlat tarmogi tashkil etilib boʻlgan edi. Bu davrda mu-him meteorologik asboblar, [[temperatura]] oʻlchovidan namlikni aniqlaydigan Avgust psixrometri (1825), kosali barometr, aneroid (1847), termograf, aktinometr yaratildi. U paytlarda M. fizika fani sifatida rivojlandi, lekin tadqiqotlar kuzatish materiallarini statistik tahlil yoʻnalishi boʻyicha olib borildi. M.ning yangi davri sinoptik usullarning taraqqiyoti bilan boshlanadi. Obhavo xizmati tuzildi. <nowiki>XIX</nowiki> asrning 50-yillarida ingliz gidrografi va meteorologi R.Fitsroy va fransuz olimi U. Leveryelar elektrik telegrafdan foydalanib, obhavoni prognoz qilish maqsadida amaliyotda kundalik obhavo haritasini tuzishni tatbiq etdilar. Sinoptik M. bilan bir vaqtda dinamik M. ham rivojlana bordi. M. rivojlanishida <nowiki>XX</nowiki> asrning 30-yillarida atmosferaning yuqori qatlamlarini oʻrganishda radiozondlarning uchirilishi muhim oʻrin tutadi. Bu davrda obhavoni oʻrganishda aviatsiya xizmatiga talab orta boshladi. Meteorologik kuzatish tarmoqlari va xizmati okeanlarga, tropik mintaqa, Arktika va Antarktikada keng yoyila boshladi. Obhavo haritalarini va boshqa materiallarni faksimil uzatishda telealoqadan foydalanish kengaydi; avtomatik meteorologik stansiyalar paydo boʻldi; meteorologiya maqsadida radiolokatsiya, raketa snaryadlari va boshqa tatbiq etila boshlandi. Obhavo hodisalariga faol taʼsir etish ishlari ham rivojlandi. M. Oʻzbekistonda 1921-yilda Toshkentda Turkiston meteorologiya instituti (Turkmet) tashkil etilgandan keyin rivojlana boshladi. Shu yilning kuzida Turkmetda sinoptika boʻlimi tashkil etilib, obhavo maʼlumotlariga ega boʻlgan byulletenning 1nashrini chiqara boshladi va Turkiston hududi boʻyicha sifatli kundalik prognoz tay-yorlashga kirishdi. 1925-yildan bu institut [[Oʻrta Osiyo]] meteorologiya instituti (Sredazmet) deb atala boshlandi. 1927-yil noyabr oyidan oʻzining bosmaxonasida oylik obhavo meteorologiya byulletenini muntazam ravishda nashr eta boshladi. Xalq xoʻjaligining rivojlanishi meteorologik taʼminotni qishloq xoʻjaligi, chorvachilik, irrigatsiya, aviatsiya va uning boshqa tarmoqlari uchun kengaytirish talabini qoʻydi. Yangi talablarga muvofiq, Gidrometxizmatni qayta tashkil etish va yangi boʻlimlar bunyod etish amalga oshirildi, ular bajaradigan ish doiralari kengaytirildi va tadqiqot ishlari kuchaytirildi. Oʻzbekistonlik olimlar va amaliyotchilar faqatgina shu hudud gidrometeorologiyasini batafsil oʻrganibgina qolmay, balki M. fani sohasida umumjahon bilimga katta hissa qoʻshdilar. M.ning hozirgi bosqichida fizika va texnikaning yangi yutuklari — radiolokatsiya usullari, meteorologik yoʻldoshlar, elektron hisoblash mashinalari va boshqa keng koʻllanilmoqda. M. sohasida ilmiy va amaliy ishlar [[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi]] huzuridagi gidrometeorologik Bosh boshqarmasida, Oʻzbekiston milliy universitetining fizika va geografiya fakultetlari va boshqalarda olib borilmoqda. == Adabiyot == * Tverskoy P.N., Kurs meteorologii (fizika atmosferi), L., 1962; Xromov S. P., Meteorologiya i klimatologiya dlya geograficheskix fakultetov, L., 1964; Xromov S. P., Mamontova L. I., Meteorologicheskiy slovar, L., 1974; Zverev A.S., Sinopticheskaya meteorologiya, L., 1977. Tohir Muxtorov.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --> Meteorologiya [[ob-havo hodisalari]]ni oʻrganadi, izohlaydi va bashorat qilishga urinadi. Bu hodisalar Yer atmosferasiga xos oʻzgaruvchan faktorlar: [[harorat]], [[havo bosimi]], [[Bugʻ|suv bugʻi]] va ularning oʻzaro turli darajada taʼsirlanishi vaqt oʻtishi bilan oʻzgarishiga bogʻliq. Atmosfera fenomenlari turli miqyoslarda: mahalliy, mintaqaviy va global tizimlarda ob-havo va iqlimga qanday taʼsir qilishi oʻrganiladi. Meteorologiya, [[iqlimshunoslik]], [[atmosfera fizikasi]] va [[atmosfera kimyosi|kimyosi]] [[atmosfera fanlari]] ichiga kiradi. Meteorologiya va [[gidrologiya]] chatishmasi esa [[gidrometeorologiya]] sohasini hosil qilgan. Meteorologiya harb, logistika, ziroatchilik, qurilish, transport kabi soha va faoliyatlar uchun juda muhimdir. == Havolalar == * [http://www.shodor.org/metweb/ Air Quality Meteorology] * [http://amsglossary.allenpress.com/glossary Glossary of Meteorology] * [http://meteo.uz/uzb/index.php Oʻzbekiston gidrometeorologiya xizmati] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120609031139/http://www.meteo.uz/uzb/index.php |date=2012-06-09 }} == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} {{chala}} [[Turkum:Meteorologiya]] 8x1s5ucep2qdrdoq33knso2veoc7kpf 0 67427 6272310 5707126 2026-09-17T05:12:20Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272310 wikitext text/x-wiki {{Manbasiz|sana=sentyabr 2024}} {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Herrera del Duque | mavqe = shahar | mamlakat = Ispaniya | mintaqa turi = Avtonom jamoat | mintaqa = Estremadura{{!}}Estremadura | jadvalda mintaqa = Estremadura{{!}}Estremadura | tuman turi = Ispaniya provinsiyalari{{!}}Provinsiya | tuman = Badajoz (provinsiya){{!}}Badajoz | jadvalda tuman = Badajoz (provinsiya){{!}}Badajoz | jamoat turi =Ispaniya tumanlari{{!}}Tuman | jamoat = La Siberia | jadvalda jamoat = La Siberia | qaram = | gerb = Escudo de Herrera del Duque.svg | bayroq = Bandera de Herrera del Duque.svg | lat_dir = N | lat_deg = 39 | lat_min = 10 | lat_sec = 08 | lon_dir = W | lon_deg = 5 | lon_min = 03 | lon_sec = 04 | CoordAddon = type:city(3688)_region:ES | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki bolinishi = | rahbar turi = Mer | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 277,3 | balandlik turi = Balandlik | AP markazi balandligi = 468 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 3681 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = 13 | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = Herrereños | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = | pochta indeksi = | pochta indekslari = 06670 | avtomobil kodi = | identifikator turi = | raqamli identifikator = | Commons turkumi = | sayt = http://www.herreradelduque.es/ | sayt tili = es }} '''Herrera del Duque''' — [[Ispaniya]]ning [[Estremadura]] mintaqasida joylashgan shahar. [[Badajoz (provinsiya)|Badajoz]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 277,3&nbsp;km². Aholisi — 3681 kishi (2010). == Havolalar == * [http://www.herreradelduque.es/ Rasmiy sayti] * [http://www.herreradelduque.es Web oficial] * [http://herreradelduque.es.tl/ Página web no oficial (con foro)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111230020102/http://www.herreradelduque.es.tl/ |date=2011-12-30 }} * [http://www.dip-badajoz.es/municipios/comarcas/c_herrera/herrera_del_duque/entrada.htm en la Página de la Diputación de Badajoz] * [http://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=206484 Artículo sobre necrópolis hayada en "El Jardal"] * [http://www.villuercas.net/herreradelduque/2007/semana-santa/index.htm Semana Santa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928033817/http://www.villuercas.net/herreradelduque/2007/semana-santa/index.htm |date=2007-09-28 }} * [http://www.pueblos-espana.org/extremadura/badajoz/herrera+del+duque en Página pueblos de España] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080221174711/http://www.pueblos-espana.org/extremadura/badajoz/herrera+del+duque/ |date=2008-02-21 }} * [http://www.elciervoalado.es.vg Concentración de Motos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930203729/http://www.elciervoalado.es.vg/ |date=2007-09-30 }} * [http://orquestamarte.webcindario.com Web de Orquesta Marte en Herrera del Duque] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090222000926/http://orquestamarte.webcindario.com/ |date=2009-02-22 }} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Ispaniya shaharlari]] {{Badajoz}} {{spain-geo-stub}} {{Tashqi havolalar}} dz1uwzyakoz5m833elrekvq0bts2e76 0 74565 6272347 5661829 2026-09-17T07:04:12Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272347 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Holzkirch | mavqe = [[Kommuna]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Alb-Donau-Kreis (tuman) | jadvalda tuman = Alb-Donau-Kreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Holzkirch COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 31 | lat_sec = 50 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 59 | lon_sec = 43 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Gerhard Lindner | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 8,14 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 579 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 269 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07340 | pochta indeksi = 89183 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = UL | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 4 25 062 | Commons turkumi = Holzkirch | sayt = http://www.holzkirch.de/ | sayt tili = de }} '''Holzkirch''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan kommuna. Ushbu kommuna [[Alb-Donau-Kreis (tuman)|Alb-Donau-Kreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,14&nbsp;km². Aholisi — 269 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Holzkirchning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Holzkirch}} * [http://www.holzkirch.de/ Rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20131109140407/http://www.holzkirch.de/ |date=2013-11-09 }} {{Germaniya:Alb-Donau-Kreis tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Holzkirch}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Germaniya shaharlari]] {{germany-geo-stub}} ejkzpoktwx399nvtjytr2lgpnzc7bzd 0 82604 6272394 6191323 2026-09-17T08:22:21Z Sherzod11W 273619 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 6272394 wikitext text/x-wiki {{Infobox futbol ligasi |name=UEFA Super Cup |logo=UEFA Super Cup logo.svg |imagesize = 190px |organiser=[[UEFA]] |founded={{Start date and age|df=yes|1972}}<br />(official since 1973) |region=Europe |number of teams=2 |current champions= {{nowrap|{{fbaicon|ESP}} [[Real Madrid CF|Real Madrid]]<br />(5th title)}} |most successful club= {{nowrap|{{fbaicon|ESP}} [[FC Barcelona|Barcelona]]<br />{{fbaicon|ITA}} [[A.C. Milan|Milan]]<br />{{fbaicon|ESP}} [[Real Madrid CF|Real Madrid]]<br />(5 titles each)}} |website= [https://www.uefa.com/uefasupercup/ Official website] |current=[[2022 UEFA Super Cup]] |image=[[Fayl:UEFA Super Cup logo.svg.png|250px]]}} '''UEFA Superkubogi''' (''[[inglizcha]]:''  '''UEFA Supercup''') - [[Yevropa]] mavsumini ochadigan rasmiy [[futbol]] turniri boʻlib, bir oʻyindan iborat boʻlib, unda oʻtgan mavsumda [[UEFA Chempionlar Ligasi|UEFA Chempionlar Ligas]]<nowiki/>i va [[UEFA Yevropa Ligasi]] gʻoliblari uchrashadi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=9 August 2021 |title=UEFA Super Cup: The competition that found its place |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |url=https://www.uefa.com/returntoplay/news/026c-12f4fbf5c900-0141f81a615f-1000--the-competition-that-found-its-place/ |url-status=live |access-date=10 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220510130820/https://www.uefa.com/returntoplay/news/026c-12f4fbf5c900-0141f81a615f-1000--the-competition-that-found-its-place/ |archive-date=10 May 2022}}</ref>. Qur’a [[avgust]] oyining oxirida, '''kuz-bahor futbol mavsumi''' boshlanishidan oldin, yozgi transfer oynasi oxirida oʻtkazilayotganligi sababli, qur’a tashlashda odatda oʻtgan turnirlarda gʻolib chiqqan jamoalarning yangilangan tarkibi ishtirok etadi<ref>{{veb manbasi |title=Tottenham eye rare European clean sweep |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2444572.html |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |access-date=15 August 2019 |language=en |date=30 May 2019 |archive-date=20 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190920043204/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D2444572.html |url-status=live}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=Library – Inside UEFA |url=https://www.uefa.com/insideuefa/documentlibrary/ |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |access-date=15 August 2019 |language=en |date=25 August 2010 |archive-date=21 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821185131/https://www.uefa.com/insideuefa/documentlibrary/ |url-status=live}}</ref>. Hammasi boʻlib 24 ta turli jamoalar Superkubokni qoʻlga kiritgan boʻlib, ulardan eng nomdorlari [[Italiya]]ning „[[Milan (futbol klubi)|Milan]]“ va [[Ispaniya]]ning „[[Barselona (futbol klubi)|Barselona]]“ klublari boʻlib, ular turli yillarda har biri 5 tadan kubokni qoʻlga kiritgan. UEFA Superkubogining birinchi sohibi [[Amsterdam]]ning „Ayaks“ klubi  boʻlsa, ushbu sovrinning amaldagi sohibi 2021-yil 11-avgust kuni [[Belfast]]<nowiki/>da „Vilyarreal“ ([[Ispaniya]])ni penaltilar seriyasida 6:5 hisobida magʻlub etgan [[London]]ning „[[Chelsea F.C.|Chelsi]]“ ([[Angliya]]) hisoblanadi. asosiy va qoʻshimcha boʻlimlar 1:1 hisobida yakunlandi). == Tarix == UEFA Superkubogi 1972-yilda tashkil etilgan. Turnir asoschisi [[Gollandiya]]ning '''De Telegraaf''' gazetasi muxbiri Anton Vitkamp edi, keyinchalik u ushbu nashrning sport boʻlimi muharriri boʻldi. Oʻsha paytda Gollandiya futboli saviyasi juda yuqori edi va Vittkamp Gollandiya klublarini Yevropa futbol arenasida, xususan, magʻlub boʻlmagan „Ayaks“ ([[Amsterdam]]) yetakchisi Yoxan Kroyff bilan kuchini sinab koʻrishning yangi oʻziga xos usulini izlayotgan edi. Oʻshanda „Feyenoord“ va „Ayaks“ toʻrt martadan yevrokubok finaliga chiqqan va uch martadan nufuzli kubokni qoʻlga kiritgandi. Bu davr Gollandiya futbolining „oltin davri“ hisoblangan, Gollandiya klublari Yevropaning eng kuchlilari hisoblangan. UEFA shafeligida Yevropada [[Yevropa Chempionlar kubogi-1955/1956|Yevropa Chempionlar Kubogi]]dan tashqari UEFA Kubok egalari kubogi ham oʻtkazilganligi sababli, Yevropaning eng kuchli klublari sovrinlari ushbu ikki sovrin egalari oʻrtasida taqsimlandi va bu Yuzma-yuz qarama-qarshilik yakka oʻzi sharafli shohsupaga koʻtariladigan klubni aniqlashi aniq edi. Vittkamp oʻz gʻoyasini „Ayaks“ prezidenti Yaap van Pragga bildirganida, u bu taklifni hayajon bilan qabul qildi va tez orada Wittkamp gazetasi homiyligida turnirga tayyorgarlik boshlandi. Yaapning otasi Maykl van Praag va Vittkamp Tsyurixga UEFAning amaldagi prezidenti Artemio Franchi bilan uchrashish uchun borishdi, biroq u „Ayaks“ning raqibi " Reynjers " ning nomaqbul xatti-harakati tufayli bir yilga diskvalifikatsiya qilingani uchun turnirni rasmiy qoʻllab-quvvatlashdan bosh tortdi . Glazgodan klub muxlislari . Reynjers oʻzining yuz yillik yubileyini nishonlayotgani uchun norasmiy qarama-qarshilikda eng kuchli nomini oʻynashga qaror qilindi. Natijada 1972-yilda De Telegraaf tomonidan moliyalashtirilgan birinchi Superkubok boʻlib oʻtdi va UEFA uni hech qachon tan olmagan. Oʻz maydonida va safarda oʻtkazilgan ikkita oʻyin yigʻindisiga koʻra, „Ayaks“ 6:3 hisobida gʻalaba qozondi. Oradan bir yil oʻtib, UEFA yana evrokuboklarni qoʻlga kiritgan „[[Milan (futbol klubi)|Milan]]“ va „Ayaks“ oʻrtasidagi Superkubok bahsini nazorat qilishga rozi boʻldi . Ammo Super Bowl oʻyinlariga mezbonlik qilish rasman eʼlon qilinmagan; Birinchi oʻyinda „Milan“ „Ayaks“ni 1:0 hisobida magʻlub etdi va javob oʻyinida 0:6 hisobida magʻlub boʻldi. 1974-yilgi Superkubok Gʻarbiy Germaniyaning „[[FC Bayern Munich|Bavariya]]“si va Sharqiy Germaniyaning „Magdeburg“ klublari oʻrtasidagi vaqt borasidagi kelishmovchiliklar tufayli oʻtkazilmadi. Superkubok faqat 1975-yildan beri barqaror boʻldi. Biroq, 1981-yilda „Liverpul“ Tbilisi „Dinamo“si bilan oʻyinlar vaqtini kelisha olmadi va 1984-yilda taqvim tigʻizligi sababli Turindagi raqib maydonida oʻtkazilgan bitta oʻyinda gʻolibni aniqlashga rozi boʻldi. 1985-yili „[[Liverpool F.C.|Liverpul]]“ Bryusseldagi „Eyzel“ stadionida yevrokubok finalida „Yuventus“ bilan toʻqnash keldi va yana turinliklarga magʻlub boʻldi. Ayni paytda tribunada muxlislar oʻrtasida toʻqnashuv sodir boʻldi, natijada Heyzel fojiasi deb nomlanuvchi halok boʻldi. Natijada, ingliz jamoalari UEFAning barcha musobaqalarida, jumladan Kubok egalari kubogini qoʻlga kiritgan „Yuventus“ning raqibi „Everton“da besh yilga diskvalifikatsiya qilindi. 1985-yilgi Superkubok bekor qilindi. Keyingi yili, 1986-yilda Super Bowl formati yana shoshilinch ravishda oʻzgartirilishi kerak edi. „Dinamo Kiyev“ va "Styaua " oʻyinlarini [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] va Ruminiyada oʻtkazish boʻyicha kelisha olishmadi va yagona oʻyin neytral maydonda oʻtkazilishi kerak edi. Shunday qilib, Monakodagi Lui II stadioni birinchi marta Superkubok uchun maydonga aylandi. 1991-yilda qarama-qarshilik natijasini yana bitta oʻyin hal qildi — „Manchester Yunayted“ „<nowiki/>[[Old Trafford]]<nowiki/>“ning uy arenasida "Crvena Zvezda "ni qabul qildi, chunki Belgraddagi siyosiy vaziyat beqaror deb topildi va Yugoslaviyadagi oʻyinni bekor qilishga qaror qilindi . 1993-yilda korruptsiya mojarosi tufayli birinchi Chempionlar ligasi gʻolibi „Olimpik Marsel“ barcha Yevropa va xalqaro turnirlarda, shu jumladan UEFA Superkubogida ishtirok etishdan diskvalifikatsiya qilindi, natijada Kubok gʻoliblari gʻolibi boʻldi. Kubok, Parma Superkubokni Liga finalchisi — „Milan“ bilan oʻynashi kerak edi. 1998-yilda Superkubokni oʻtkazish bilan bogʻliq koʻplab qiyinchiliklarni bartaraf etgandan soʻng, UEFA neytral maydonda turnirning yagona oʻyin formatini qayta koʻrib chiqdi va oʻsha vaqtdan beri oʻyinni oʻtkazish doimiy ravishda Lui II stadioniga tayinlandi . 1998/1999-yilgi mavsum yakunida Kubok egalari kubogi bekor qilinganidan keyin Chempionlar ligasi va UEFA kubogi gʻoliblari oʻrtasida Superkubok bahsini oʻtkazishga qaror qilindi. 2008-yilda Rossiya klubi birinchi marta Superkubokni qoʻlga kiritdi. Peterburgning „[[FC Zenit Sankt Peterburg|Zenit]]“ jamoasi Angliyaning „Manchester Yunayted“ jamoasini 2:1 hisobida magʻlub etdi. Uchrashuvning eng yaxshi oʻyinchisi portugaliyalik Denni deb topildi, uning uchun oʻsha oʻyin „Zenit“da debyut boʻlgan edi. 2009-yil Superkubokda Donetskning „Shaxtyor“ jamoasini 1:0 hisobida magʻlub etgan Ispaniyaning „Barselona“si gʻalaba qozongan edi. Uchrashuvning 90-daqiqasida gʻolib aniqlanmagani bois ikkita qoʻshimcha boʻlim oʻynaldi. Uchrashuvning 115-daqiqasida Lionel Messining uzatmasidan soʻng hal qiluvchi gol Pedro tomonidan kiritildi. „Barselona“ bir yildan kamroq vaqt ichida oʻzining beshinchi sovrinini qoʻlga kiritdi ([[La Liga]], Qirol kubogi, [[Ispaniya superkubogi (futbol)|Ispaniya Superkubogi]], Chempionlar Ligasi, UEFA Superkubogi). 2010-yilda „[[Atlético Madrid|Atletiko Madrid]]“ „[[Internazionale Milano (futbol klubi)|Inter]]“ ni 2:0 hisobida magʻlub etib, kubokni qoʻlga kiritdi. 2011-yilda „[[Barselona (futbol klubi)|Barselona]]“ va „Portu“ Superkubok bahsida toʻqnash kelishgan . Uchrashuv kataloniyaliklarning 2:0 hisobidagi gʻalabasi bilan yakunlandi. 2012-yilda Superkubok yana „[[Atletiko Madrid (futbol klubi)|Atletiko]]“ ga nasib etdi, u Londonning „[[Chelsea F.C.|Chelsi]]“ sini 4:1 hisobida magʻlub etdi. Bu Lui II stadionidagi soʻnggi Superkubok boʻldi. 2013-yilda Superkubok bahsiga Pragadagi Eden stadioni mezbonlik qilgan. „Bavariya“ penaltilar seriyasida „Chelsi“ni 5:4 hisobida magʻlub etdi. 2014-yilda Ispaniyaning „[[Real Madrid CF|Real]]“ ([[Madrid]]) va „Sevilya“ klublari toʻqnash kelishdi, Madrid klubi 2:0 hisobida gʻalaba qozonib, Superkubok sohibiga aylandi. 2015-yilda Tbilisidagi (Gruziya) Jorj Paychadze nomidagi „Dinamo Arena“ stadionida UEFA Superkubogi boʻlib oʻtdi va unda ispan klublari yana toʻqnash kelishdi. Dramatik kurashda „Barselona“ qoʻshimcha boʻlimlarda „Sevilya“ni 5:4 hisobida magʻlub etdi. Uchrashuvda bir nechta oʻrnatilgan rekordlar qayd etildi: „Sevilya“ 3 ta golli handikapni qaytarib olgan birinchi jamoa boʻldi, bir oʻyinda birdaniga 9 ta gol urilgan, „Barselona“ UEFA Superkubogi finalida bitta oʻyinda 5 ta gol urgan birinchi jamoa boʻldi. „Barselona“ UEFA Superkubogi finalida urilgan gollar soni boʻyicha Amsterdamning „Ayaks“ klubi bilan tenglashdi. 2016-yilda ispan klublari Superkubok oʻyinida uchinchi marta toʻqnash kelishdi, Ispaniya „Real“i (Madrid) „Sevilya“dan kuchliroq boʻlib chiqdi — qoʻshib berilgan vaqtda 3:2. „Sevilya“ UEFA Superkubogi tarixida 4 ta finalda magʻlub boʻlgan „Barselona“ning antirekordini takrorladi. 2018-yilda kubok uchun „Real“ va „Atletiko Madrid“ oʻrtasida bahs boʻlib oʻtdi . Shunday qilib, birinchi marta turnir ishtirokchilari bir shahar — Madrid jamoalari boʻldi. 2019-yilda Superkubokda birinchi marta Angliyaning ikkita klubi — „[[Liverpul (futbol klubi)|Liverpul]]“ va „[[Chelsea F.C.|Chelsi]]“ toʻqnash kelishdi . 2:2 hisobidagi durangdan soʻng „Liverpul“ penaltilar seriyasida gʻalaba qozondi. 2020-yilda Superkubok finali dastlab 2020-yil 12-avgust kuni Portugaliyaning Portu shahridagi Estádio do Dragão stadionida oʻtkazilishi rejalashtirilgan edi.  Biroq Yevropada COVID-19 pandemiyasidan soʻng oldingi oʻyinlar keyinga surildi. mavsumning klub finalida UEFA Ijroiya qoʻmitasi Chempionlar Ligasi finalini Portugaliyaga topshirishni tanladi va oʻyinni 2020-yil 24-sentyabrga qoldirdi va stadionni Budapeshtdagi Pushkash Arenaga koʻchirdi. 2020-yil 19-avgustda oʻzining 55 nafar aʼzo assotsiatsiyasi bilan muhokamalar natijasida  UEFA Ijroiya qoʻmitasi 2020-yil 25-avgustda finalni sinov tariqasida oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qildi, bunda stadion sigʻimining 30% gacha tomoshabinlar soni kamayadi. , kirishga ruxsat berilishi mumkin va bu UEFA musobaqalari 2020-yil avgustida qayta tiklanganidan beri tomoshabinlarga ega boʻlgan birinchi rasmiy oʻyin boʻldi. == Stadionlar == Musobaqa dastlab ikkita oʻyindan iborat boʻlib, har bir ishtirokchi klubning stadionida bittadan oʻtkazilgan, istisno holatlar bundan mustasno; Masalan, 1991-yilda „Srvena Zvezda Belgrad“ga oʻsha paytda boʻlib oʻtgan urush tufayli oʻz vatani Yugoslaviyada oʻyin oʻtkazishga ruxsat berilmagan, shuning oʻrniga "Manchester Yunayted "ning uy oʻyini faqat oʻynagan. 1998-yildan beri Superkubok bitta oʻyin sifatida neytral maydonda oʻtkazilib kelinmoqda. 1998 va 2012-yillar oraligʻida Superkubok Monakodagi Lui II stadionida boʻlib oʻtdi . 2013-yildan beri turli stadionlardan foydalanilmoqda. === 1998-yildan beri joylar roʻyxati === * 1998—2012-yillar : Lui II stadioni , [[Monako]] * 2013-yil : Eden Arena , Praga , [[Chexiya]] * 2014-yil : Kardiff Siti stadioni , Kardiff , Uels * 2015-yil : Boris Paichadze Dinamo Arena , Tbilisi , Gruziya * 2016-yil : Lerkendal stadioni , Trondxaym , Norvegiya * 2017 : Filipp II Arena , Skopye , Makedoniya * 2018 : Lillekula stadioni , Tallin , Estoniya * 2019-yil : Vodafone Park , [[Istanbul]] , Turkiya * 2020 : Pushkash Arena , Budapesht , Vengriya * 2021-yil : Windsor Park , Belfast , Shimoliy Irlandiya * 2022-yil : Olimpiya stadioni , Xelsinki , Finlandiya * ''2023'' yil : Ak Bars Arena , Qozon , Rossiya == Kubok == Hozirgi Superkubok ilk bor 2006-yilda „Sevilya“ga berilgan. Bungacha Superkubok uzoq vaqt davomida Yevropa kuboklari ichida eng kichiki hisoblanardi. Uning vazni atigi 5 kilogramm, boʻyi 42,5 santimetr edi. Taqqoslash uchun, Chempionlar ligasi kubogi 8 kg, Yevropa ligasi kubogi esa 15 kg. Balandligi 58 santimetr boʻlgan zamonaviy chashka 12,2 kilogrammni tashkil qiladi. '''Yangi kubok''' [[Milan (shahar)|Milan]]<nowiki/>da Bertoni ustaxonasida ishlab chiqilgan avvalgisining asosiy dizayn elementlarini saqlab qolgan . Klassik piyola oʻralgan jun koʻrinishida yasalgan oniks asosiga silliq oqadi va ikkita yon tutqichlar qadahni qulay ushlab turishga imkon beradi. Superkubok — bu qiyin mukofot. Cheklov mukofoti oʻrniga uning nusxasi doimiy ravishda beriladi. Agar klub ketma-ket 3 marta yoki jami 5 marta tanlov sovrinini qoʻlga kiritsa, sovrin oʻsha klubda abadiy qoladi. Birinchi marta „[[Milan (futbol klubi)|Milan]]“ uni 2007-yilda „Sevilya“ ustidan qozonilgan gʻalabadan keyin (3:1) abadiy saqlash uchun oldi. 2015-yilda „[[Barselona (futbol klubi)|Barselona]]“ umumiy beshinchi gʻalabasidan soʻng kubokni qoʻlga kiritdi. == Format == Dastlab, Superkubok juftlik oʻyinida oʻtkazildi — uyda va safarda, garchi istisnolar mavjud edi. Ikki oʻyin natijasiga koʻra koʻproq gol urgan jamoa gʻolib deb topildi. Faqat bir marta mehmondagi gollarni sanashga toʻgʻri keldi — 1980-yilda Valensiya „Nottingem Forest“ni magʻlub etganida. 1982-yilda [[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] Barselonani magʻlub etganida qoʻshimcha vaqt kerak edi. 2013-yilda UEFA Superkubogi uchun oʻyin natijasi birinchi marta penaltilar seriyasida hal boʻlgan va 2000-yilda Galatasaroy „oltin gol“ qoidasi boʻyicha Real Madridni magʻlub etgandi. UEFA Chempionlar Ligasi va UEFA Yevropa Ligasi gʻolibi klublar hozir Superkubok bahsida ishtirok etishmoqda. Jang natijasi bitta oʻyinda hal qilinadi. Uchrashuv qoidalari evrokubok finallari formatiga oʻxshaydi. Agar asosiy vaqtdan keyin hisob teng boʻlib qolsa, 15 daqiqalik qoʻshimcha ikkita taym qoʻshiladi. Agar gʻolib aniqlanmasa, oʻyin natijasi penaltilar seriyasida hal qilinadi. == Musobaqa sovrini == 2020-yildan boshlab klublarga toʻlanadigan mukofot pullarining belgilangan miqdori quyidagicha: * Ikkinchi oʻrin: 3 800 000 evro * Gʻolib: €5 000 000 == Oʻyinga biletlar == 60 % biletlar oʻynayotgan jamoalar muxlislari oʻrtasida taqsimlanadi. Joylarning bir qismi katta amaldor mehmonlar uchun band qilinadi. Qolgan joylarni esa UEFA onlayn auksion orqali sotadi. Bir kishi ikkitadan ortiq bilet berilmaydi. Shuningdek, xizmat koʻrsatilgani uchun €5 miqdorida magʻlab yigʻib olinadi. == Gʻolib jamoalar == '''Turnir gʻoliblari''' ''2021-yilgacha boʻlgan gʻoliblar roʻyxati keltirilgan'' {| class="wikitable sortable" |- !Jamoa !Gʻalabalar !Magʻlubiyatlar ! class="unsortable"|Yutgan yili ! class="unsortable"|Yutqizgan yili |- | {{bayroqramzi|Spain}} [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]]|| align="center" |5|| align="center" |3||2002, 2014, 2016, 2017, 2022||1998, 2000, 2018 |- | {{bayroqramzi|Spain}} [[Barselona (futbol klubi)|Barselona]]|| align="center" |5|| align="center" |4||1992, 1997, 2009, 2011, 2015||1979, 1982, 1989, 2006 |- | {{bayroqramzi|Italy}} [[Milan (futbol klubi)|AC Milan]]|| align="center" |5||align=center|2||1989, 1990, 1994, 2003, 2007||1973, 1993 |- | {{bayroqramzi|England}} [[Liverpul (futbol klubi)|Liverpul]]|| align="center" |4|| align="center" |2||1977, 2001, 2005, 2019||1978, 1984 |- | {{bayroqramzi|NED}} Ayaks||align=center|3||align=center|1||1972, 1973, 1995||1987 |- | {{bayroqramzi|Spain}} [[Atletiko Madrid (futbol klubi)|Atletiko Madrid]]|| align="center" |3|| align="center" |0||2010, 2012, 2018|| |- | {{bayroqramzi|England}} [[Chelsea F.C.|Chelsi]]|| align="center" |2|| align="center" |0||1998, 2021||2012, 2013, 2019 |- | {{bayroqramzi|GER}} [[FC Bayern Münich|Bavariya Myunxen]]|| align="center" |2|| align="center" |3||2013, 2020||1975, 1976, 2001 |- | {{bayroqramzi|BEL}} Anderlext||align=center|2||align=center|0||1976, 1978|| |- | {{bayroqramzi|Spain}} [[Valencia CF|Valensiya]]||align=center|2||align=center|0||1980, 2004|| |- | {{bayroqramzi|Italy}} [[Juventus|Yuventus]]||align=center|2||align=center|0||1984, 1996|| |- | {{bayroqramzi|POR}} Portu||align=center|1||align=center|3||1987||2003, 2004, 2011 |- | {{bayroqramzi|England}} [[Manchester United FC|Manchester Yunayted]]||align=center|1||align=center|2||1991||1999, 2008 |- | {{bayroqramzi|UKR}} Dinamo Kiev||align=center|1||align=center|1||1975||1986 |- | {{bayroqramzi|England}} Nottingem Forest||align=center|1||align=center|1||1979||1980 |- | {{bayroqramzi|Spain}} Sevilya||align=center|1||align=center|1||2006||2007 |- | {{bayroqramzi|England}} Aston Villa||align=center|1||align=center|0||1982|| |- | {{bayroqramzi|Scotland}} Aberdin||align=center|1||align=center|0||1983|| |- | {{bayroqramzi|ROM}} Styaua||align=center|1||align=center|0||1986|| |- | {{bayroqramzi|BEL}} Mexelen||align=center|1||align=center|0||1988|| |- | {{bayroqramzi|Italy}} Parma||align=center|1||align=center|0||1993|| |- | {{bayroqramzi|Italy}} [[Lazio (futbol klubi)|Lazio]]||align=center|1||align=center|0||1999|| |- | {{bayroqramzi|TUR}} Galatasaray||align=center|1||align=center|0||2000|| |- | {{bayroqramzi|RUS}} Zenit||align=center|1||align=center|0||2008|| |- | {{bayroqramzi|GER}} Gamburg||align=center|0||align=center|2||||1977, 1983 |- | {{bayroqramzi|SCO}} Renydjers||align=center|0||align=center|1||||1972 |- | {{bayroqramzi|NED}} PSV||align=center|0||align=center|1||||1988 |- | {{bayroqramzi|ITA}} Sampdoriya||align=center|0||align=center|1||||1990 |- | {{bayroqramzi|Serbia}} Srvena Zvezda||align=center|0||align=center|1||||1991 |- | {{bayroqramzi|GER}} Verder||align=center|0||align=center|1||||1992 |- | {{bayroqramzi|England}} [[Arsenal (futbol klubi)|Arsenal]]|| align="center" |0||align=center|1||||1994 |- | {{bayroqramzi|Spain}} Real Saragosa||align=center|0||align=center|1||||1995 |- | {{bayroqramzi|FRA}} Pari Sen-Jermen (PSG)||align=center|0||align=center|1||||1996 |- | {{bayroqramzi|GER}} Borussia Dortmund||align=center|0||align=center|1||||1997 |- | {{bayroqramzi|NED}} Feyenord||align=center|0||align=center|1||||2002 |- | {{bayroqramzi|RUS}} SSKA Moskva||align=center|0||align=center|1||||2005 |- | {{bayroqramzi|UKR}} Shaxtyor Donetsk||align=center|0||align=center|1||||2009 |- | {{bayroqramzi|Italy}} [[Internazionale Milano (futbol klubi)|Inter Milan]]||align=center|0||align=center|1||||2010 |- |{{bayroqramzi|Spain}} Vilyareal C. F. |0 |1 | |2021 |- |{{bayroqramzi|GER}} Ayntraxt |0 |1 | |2022 |} === Mamlakat boʻyicha === {| class="wikitable sortable" !Yon !gʻalabalar !Yoʻqotishlar |- |Ispaniya |16 |14 |- |Angliya |9 |10 |- |Italiya |9 |4 |- |Niderlandiya |3 |3 |- |Belgiya |3 |0 |- |Germaniya |2 |8 |- |Portugaliya |1 |3 |- |Ukraina |1 |2 |- |SSSR |1 |1 |- |Rossiya |1 |1 |- |Shotlandiya |1 |1 |- |Ruminiya |1 |0 |- |Turkiya |1 |0 |- |Yugoslaviya |0 |1 |- |Fransiya |0 |1 |} === Barcha davrlarning eng yaxshi toʻpurarlari === ''UEFA Superkubogida 2 va undan ortiq gol urgan 32 nafar futbolchi roʻyxati.'' {| class="wikitable sortable" !Oʻyinchi !Klub !maqsadlar !Oʻyinlar !yillar |- |Adrianus „Ari“ Khaan |Ayaks Anderlext |5 |8 |1972 , 1973 , 1976 , 1978 y |- |Rob Rensenbrink |Anderlext |3 |4 |1976 , 1978-yil |- |Fransua van der Elst |Anderlext |3 |4 |1976 , 1978-yil |- |[[Lionel Messi]] |[[Barselona (futbol klubi)|Barselona]] |3 |4 |2006 , 2009 , 2011 , 2015-yillar |- |Gerxard „Gerd“ Myuller |[[FC Bayern Munich|Bavariya]] |3 |3 |1975 , 1976-yil |- |Oleg Bloxin |Dinamo (Kiyev) |3 |3 |1975 , 1986-yil |- |Devid Feyrklough |Liverpul |3 |3 |1977 , 1978-yil |- |Terri MakDermott |Liverpul |3 |3 |1977 , 1978-yil |- |Radamel Falkao |Atletiko Madrid |3 |1 |2012-yil |- |Jon Bosman |Ayaks Mechelen |2 |4 |1987 , 1988-yil |- |Alberigo Evani |Milan |2 |4 |1989 , 1990-yil |- |Gerri Murren |ajax |2 |4 |1972 , 1973-yil |- |Jonni Rep |ajax |2 |4 |1972 , 1973-yil |- |Denni Blind |ajax |2 |4 |1987 , 1995-yil |- |Pedro Rodriges |Barselona Chelsi |2 |4 |2009 , 2011 , 2015 , 2019 |- |Serxio Ramos |[[Real Madrid CF|Real Madrid]] |2 |4 |2014 , 2016 , 2017 , 2018 |- |Diego Kosta |Atletiko Madrid |2 |3 |2010 , 2012 , 2018-yillar |- |Xose Reyes |Atletiko Madrid Sevilla |2 |3 |2010 , 2014 , 2015-yillar |- |Yoxan Kroyff |ajax |2 |2 |1972-yil |- |Aleks Makdonald |Reynjers |2 |2 |1972-yil |- |Alessandro Del Pero |Yuventus |2 |2 |1996-yil |- |Mishel Padovano |Yuventus |2 |2 |1996-yil |- |Rai |PSJ |2 |2 |1996-yil |- |Renato Dirnay |Sevilya |2 |2 |2006 , 2007 |- |Xavi Martines |Bavariya |2 |2 |2013 , 2020 |- |[[Cristiano Ronaldo|Krishtianu Ronaldu]] |[[Real Madrid CF|Real Madrid]] |2 |2 |2014 , 2017 |- |Evgeniy Konoplyanka |Sevilya |2 |2 |2015 , 2016 |- |Zbignev Bonek |Yuventus |2 |1 |1984-yil |- |Ian Boyer |Nottingem oʻrmoni |2 |1 |1980-yil |- |Jibril Sisse |Liverpul |2 |1 |2005-yil |- |Mario Jardel |Galatasaroy |2 |1 |2000 |- |Sadio Mane |Liverpul |2 |1 |2019 |} == Homiylik == UEFA Superkubogi homiylari UEFA Chempionlar ligasi homiylari bilan bir xil. Turnirning hozirgi asosiy homiylari (2022-23 yilgi mavsumda): * Expedia guruhi ** Expedia * FedEx * Oppo (2022-23 yilgi mavsumdan boshlab) * Heineken NV * Shunchaki ovqatlaning * Mastercard * PepsiCo ** Pepsi ** Pepsi Maks ** Lay’s * Sony ** PlayStation 5 * Socios.com Adidas ikkinchi darajali homiy boʻlib, rasmiy oʻyin toʻpi va hakam formasini yetkazib beradi. Alohida klublar, agar bunday homiylar Superkubok homiylari bilan ziddiyatli boʻlsa ham, reklamasi tushirilgan futbolkalarni kiyishlari mumkin. Biroq, koʻkrak va chap yengda har bir forma uchun faqat ikkita homiylikka ruxsat beriladi (plyus ishlab chiqaruvchi).  Nodavlat notijorat tashkilotlari uchun istisno qilingan, ular koʻylakning old tomonida, asosiy homiy bilan birlashtirilgan yoki orqasida, jamoa raqami ostida yoki oʻyinchi nomi va yoqasi oʻrtasida boʻlishi mumkin. == Shaxsiy rekordlar == * Oʻyinchilar boʻyicha eng koʻp gʻalaba qozonganlar: Paolo Maldini , [[Dani Alves]] , Dani Karvaxal , [[Karim Benzema]] , Toni Kroos va Luka Modrich (har biri 4 tadan gʻalaba) * Oʻyinchilar boʻyicha eng koʻp oʻyinlar: Roberto Donadoni va Alessandro Kostakurta (har biri 8 ta oʻyin) * Murabbiy tomonidan eng koʻp gʻalaba qozongan: Karlo Anchelotti (4 gʻalaba) * Murabbiy boʻyicha eng koʻp final: Aleks Fergyuson va Karlo Anchelotti (har biri 4 ta final) * Murabbiy tomonidan eng koʻp final oʻyinlari: Yoxan Kroyff (6 ta oʻyin) ^{[ ''iqtibos keltirish kerak'' ]} * Barcha davrlarning eng yaxshi toʻpurarlari: Ari Xoan , Oleg Bloxin , Devid Feyrklough , Gerd Myuller , Rob Rensenbrink , Fransua Van Der Elst , Terri MakDermott , Radamel Falkao va Lionel Messi (har biri 3 tadan gol) * Futbolchining eng tez goli: 1-daqiqa (49 soniya), Diego Kosta, 2018-yil, 15-avgustda Real Madridga qarshi oʻyinda * Bir necha marta uchrashuvning eng yaxshi odami deb topilgan yagona [[futbol]]chi: Lionel Messi (2009, 2015) === Xet-triklar === * Ikki oʻyin finalida xet-trik qayd etgan yagona futbolchi: Terri MakDermott 1977-yil 6-dekabrda Gamburger SVga qarshi oʻyinda * Bitta finalda xet-trik qayd etgan yagona futbolchi: Radamel Falkao 2012-yil 31-avgustda „Chelsi“ ga qarshi oʻyinda == Yana qarang == * Assotsiatsiya futbol musobaqalari roʻyxati * UEFA Superkubogini qoʻlga kiritgan murabbiylar roʻyxati * UEFA klub musobaqalari rekordlari va statistikasi * Superkubok == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{commonscat-inline|UEFA Super Cup}} * [https://www.uefa.com/uefasupercup/ UEFA Super Cup] * [http://www.the-sports.org/football-soccer-uefa-super-cup-presentation-medal-winners-s1-c0-b0-g8-t2038.html All time statistics with link to all results] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140407002958/http://www.the-sports.org/football-soccer-uefa-super-cup-presentation-medal-winners-s1-c0-b0-g8-t2038.html |date=2014-04-07 }} [[Turkum:UEFA Superkubogi]] [[Turkum:UEFA klublar musobaqalari]] b4iis7knqhkw6y80050tebcwxjn8xdd 6272395 6272394 2026-09-17T08:23:16Z Sherzod11W 273619 6272395 wikitext text/x-wiki {{Infobox futbol ligasi |name=UEFA Super Cup |logo=UEFA Super Cup logo.svg |imagesize = 190px |organiser=[[UEFA]] |founded={{Start date and age|df=yes|1972}}<br />(official since 1973) |region=Europe |number of teams=2 |current champions= {{nowrap|{{fbaicon|ESP}} [[Real Madrid CF|Real Madrid]]<br />(5th title)}} |most successful club= {{nowrap|{{fbaicon|ESP}} [[FC Barcelona|Barcelona]]<br />{{fbaicon|ITA}} [[A.C. Milan|Milan]]<br />{{fbaicon|ESP}} [[Real Madrid CF|Real Madrid]]<br />(5 titles each)}} |website= [https://www.uefa.com/uefasupercup/ Official website] |current=[[2022 UEFA Super Cup]] |image=[[Fayl:UEFA Super Cup logo.svg.png|250px]]}} '''UEFA Superkubogi''' (''[[inglizcha]]:''  '''UEFA Supercup''') - [[Yevropa]] mavsumini ochadigan rasmiy [[futbol]] turniri boʻlib, bir oʻyindan iborat boʻlib, unda oʻtgan mavsumda [[UEFA Chempionlar Ligasi|UEFA Chempionlar Ligas]]<nowiki/>i va [[UEFA Yevropa Ligasi]] gʻoliblari uchrashadi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=9 August 2021 |title=UEFA Super Cup: The competition that found its place |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |url=https://www.uefa.com/returntoplay/news/026c-12f4fbf5c900-0141f81a615f-1000--the-competition-that-found-its-place/ |url-status=live |access-date=10 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220510130820/https://www.uefa.com/returntoplay/news/026c-12f4fbf5c900-0141f81a615f-1000--the-competition-that-found-its-place/ |archive-date=10 May 2022}}</ref>. Qur’a [[avgust]] oyining oxirida, '''kuz-bahor futbol mavsumi''' boshlanishidan oldin, yozgi transfer oynasi oxirida oʻtkazilayotganligi sababli, qur’a tashlashda odatda oʻtgan turnirlarda gʻolib chiqqan jamoalarning yangilangan tarkibi ishtirok etadi<ref>{{veb manbasi |title=Tottenham eye rare European clean sweep |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2444572.html |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |access-date=15 August 2019 |language=en |date=30 May 2019 |archive-date=20 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190920043204/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D2444572.html |url-status=live}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=Library – Inside UEFA |url=https://www.uefa.com/insideuefa/documentlibrary/ |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |access-date=15 August 2019 |language=en |date=25 August 2010 |archive-date=21 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821185131/https://www.uefa.com/insideuefa/documentlibrary/ |url-status=live}}</ref>. Hammasi boʻlib 24 ta turli jamoalar Superkubokni qoʻlga kiritgan boʻlib, ulardan eng nomdorlari [[Italiya]]ning „[[Milan (futbol klubi)|Milan]]“ va [[Ispaniya]]ning „[[Barselona (futbol klubi)|Barselona]]“ klublari boʻlib, ular turli yillarda har biri 5 tadan kubokni qoʻlga kiritgan. UEFA Superkubogining birinchi sohibi [[Amsterdam]]ning „Ayaks“ klubi  boʻlsa, ushbu sovrinning amaldagi sohibi 2021-yil 11-avgust kuni [[Belfast]]<nowiki/>da „Vilyarreal“ ([[Ispaniya]])ni penaltilar seriyasida 6:5 hisobida magʻlub etgan [[London]]ning „[[Chelsea F.C.|Chelsi]]“ ([[Angliya]]) hisoblanadi. asosiy va qoʻshimcha boʻlimlar 1:1 hisobida yakunlandi). == Tarix == UEFA Superkubogi 1972-yilda tashkil etilgan. Turnir asoschisi [[Gollandiya]]ning '''De Telegraaf''' gazetasi muxbiri Anton Vitkamp edi, keyinchalik u ushbu nashrning sport boʻlimi muharriri boʻldi. Oʻsha paytda Gollandiya futboli saviyasi juda yuqori edi va Vittkamp Gollandiya klublarini Yevropa futbol arenasida, xususan, magʻlub boʻlmagan „Ayaks“ ([[Amsterdam]]) yetakchisi Yoxan Kroyff bilan kuchini sinab koʻrishning yangi oʻziga xos usulini izlayotgan edi. Oʻshanda „Feyenoord“ va „Ayaks“ toʻrt martadan yevrokubok finaliga chiqqan va uch martadan nufuzli kubokni qoʻlga kiritgandi. Bu davr Gollandiya futbolining „oltin davri“ hisoblangan, Gollandiya klublari Yevropaning eng kuchlilari hisoblangan. UEFA shafeligida Yevropada [[Yevropa Chempionlar kubogi-1955/1956|Yevropa Chempionlar Kubogi]]dan tashqari UEFA Kubok egalari kubogi ham oʻtkazilganligi sababli, Yevropaning eng kuchli klublari sovrinlari ushbu ikki sovrin egalari oʻrtasida taqsimlandi va bu Yuzma-yuz qarama-qarshilik yakka oʻzi sharafli shohsupaga koʻtariladigan klubni aniqlashi aniq edi. Vittkamp oʻz gʻoyasini „Ayaks“ prezidenti Yaap van Pragga bildirganida, u bu taklifni hayajon bilan qabul qildi va tez orada Wittkamp gazetasi homiyligida turnirga tayyorgarlik boshlandi. Yaapning otasi Maykl van Praag va Vittkamp Tsyurixga UEFAning amaldagi prezidenti Artemio Franchi bilan uchrashish uchun borishdi, biroq u „Ayaks“ning raqibi " Reynjers " ning nomaqbul xatti-harakati tufayli bir yilga diskvalifikatsiya qilingani uchun turnirni rasmiy qoʻllab-quvvatlashdan bosh tortdi . Glazgodan klub muxlislari . Reynjers oʻzining yuz yillik yubileyini nishonlayotgani uchun norasmiy qarama-qarshilikda eng kuchli nomini oʻynashga qaror qilindi. Natijada 1972-yilda De Telegraaf tomonidan moliyalashtirilgan birinchi Superkubok boʻlib oʻtdi va UEFA uni hech qachon tan olmagan. Oʻz maydonida va safarda oʻtkazilgan ikkita oʻyin yigʻindisiga koʻra, „Ayaks“ 6:3 hisobida gʻalaba qozondi. Oradan bir yil oʻtib, UEFA yana evrokuboklarni qoʻlga kiritgan „[[Milan (futbol klubi)|Milan]]“ va „Ayaks“ oʻrtasidagi Superkubok bahsini nazorat qilishga rozi boʻldi . Ammo Super Bowl oʻyinlariga mezbonlik qilish rasman eʼlon qilinmagan; Birinchi oʻyinda „Milan“ „Ayaks“ni 1:0 hisobida magʻlub etdi va javob oʻyinida 0:6 hisobida magʻlub boʻldi. 1974-yilgi Superkubok Gʻarbiy Germaniyaning „[[FC Bayern Munich|Bavariya]]“si va Sharqiy Germaniyaning „Magdeburg“ klublari oʻrtasidagi vaqt borasidagi kelishmovchiliklar tufayli oʻtkazilmadi. Superkubok faqat 1975-yildan beri barqaror boʻldi. Biroq, 1981-yilda „Liverpul“ Tbilisi „Dinamo“si bilan oʻyinlar vaqtini kelisha olmadi va 1984-yilda taqvim tigʻizligi sababli Turindagi raqib maydonida oʻtkazilgan bitta oʻyinda gʻolibni aniqlashga rozi boʻldi. 1985-yili „[[Liverpool F.C.|Liverpul]]“ Bryusseldagi „Eyzel“ stadionida yevrokubok finalida „Yuventus“ bilan toʻqnash keldi va yana turinliklarga magʻlub boʻldi. Ayni paytda tribunada muxlislar oʻrtasida toʻqnashuv sodir boʻldi, natijada Heyzel fojiasi deb nomlanuvchi halok boʻldi. Natijada, ingliz jamoalari UEFAning barcha musobaqalarida, jumladan Kubok egalari kubogini qoʻlga kiritgan „Yuventus“ning raqibi „Everton“da besh yilga diskvalifikatsiya qilindi. 1985-yilgi Superkubok bekor qilindi. Keyingi yili, 1986-yilda Super Bowl formati yana shoshilinch ravishda oʻzgartirilishi kerak edi. „Dinamo Kiyev“ va "Styaua " oʻyinlarini [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] va Ruminiyada oʻtkazish boʻyicha kelisha olishmadi va yagona oʻyin neytral maydonda oʻtkazilishi kerak edi. Shunday qilib, Monakodagi Lui II stadioni birinchi marta Superkubok uchun maydonga aylandi. 1991-yilda qarama-qarshilik natijasini yana bitta oʻyin hal qildi — „Manchester Yunayted“ „<nowiki/>[[Old Trafford]]<nowiki/>“ning uy arenasida "Crvena Zvezda "ni qabul qildi, chunki Belgraddagi siyosiy vaziyat beqaror deb topildi va Yugoslaviyadagi oʻyinni bekor qilishga qaror qilindi . 1993-yilda korruptsiya mojarosi tufayli birinchi Chempionlar ligasi gʻolibi „Olimpik Marsel“ barcha Yevropa va xalqaro turnirlarda, shu jumladan UEFA Superkubogida ishtirok etishdan diskvalifikatsiya qilindi, natijada Kubok gʻoliblari gʻolibi boʻldi. Kubok, Parma Superkubokni Liga finalchisi — „Milan“ bilan oʻynashi kerak edi. 1998-yilda Superkubokni oʻtkazish bilan bogʻliq koʻplab qiyinchiliklarni bartaraf etgandan soʻng, UEFA neytral maydonda turnirning yagona oʻyin formatini qayta koʻrib chiqdi va oʻsha vaqtdan beri oʻyinni oʻtkazish doimiy ravishda Lui II stadioniga tayinlandi . 1998/1999-yilgi mavsum yakunida Kubok egalari kubogi bekor qilinganidan keyin Chempionlar ligasi va UEFA kubogi gʻoliblari oʻrtasida Superkubok bahsini oʻtkazishga qaror qilindi. 2008-yilda Rossiya klubi birinchi marta Superkubokni qoʻlga kiritdi. Peterburgning „[[FC Zenit Sankt Peterburg|Zenit]]“ jamoasi Angliyaning „Manchester Yunayted“ jamoasini 2:1 hisobida magʻlub etdi. Uchrashuvning eng yaxshi oʻyinchisi portugaliyalik Denni deb topildi, uning uchun oʻsha oʻyin „Zenit“da debyut boʻlgan edi. 2009-yil Superkubokda Donetskning „Shaxtyor“ jamoasini 1:0 hisobida magʻlub etgan Ispaniyaning „Barselona“si gʻalaba qozongan edi. Uchrashuvning 90-daqiqasida gʻolib aniqlanmagani bois ikkita qoʻshimcha boʻlim oʻynaldi. Uchrashuvning 115-daqiqasida Lionel Messining uzatmasidan soʻng hal qiluvchi gol Pedro tomonidan kiritildi. „Barselona“ bir yildan kamroq vaqt ichida oʻzining beshinchi sovrinini qoʻlga kiritdi ([[La Liga]], Qirol kubogi, [[Ispaniya superkubogi (futbol)|Ispaniya Superkubogi]], Chempionlar Ligasi, UEFA Superkubogi). 2010-yilda „[[Atlético Madrid|Atletiko Madrid]]“ „[[Internazionale Milano (futbol klubi)|Inter]]“ ni 2:0 hisobida magʻlub etib, kubokni qoʻlga kiritdi. 2011-yilda „[[Barselona (futbol klubi)|Barselona]]“ va „Portu“ Superkubok bahsida toʻqnash kelishgan . Uchrashuv kataloniyaliklarning 2:0 hisobidagi gʻalabasi bilan yakunlandi. 2012-yilda Superkubok yana „[[Atletiko Madrid (futbol klubi)|Atletiko]]“ ga nasib etdi, u Londonning „[[Chelsea F.C.|Chelsi]]“ sini 4:1 hisobida magʻlub etdi. Bu Lui II stadionidagi soʻnggi Superkubok boʻldi. 2013-yilda Superkubok bahsiga Pragadagi Eden stadioni mezbonlik qilgan. „Bavariya“ penaltilar seriyasida „Chelsi“ni 5:4 hisobida magʻlub etdi. 2014-yilda Ispaniyaning „[[Real Madrid CF|Real]]“ ([[Madrid]]) va „Sevilya“ klublari toʻqnash kelishdi, Madrid klubi 2:0 hisobida gʻalaba qozonib, Superkubok sohibiga aylandi. 2015-yilda Tbilisidagi (Gruziya) Jorj Paychadze nomidagi „Dinamo Arena“ stadionida UEFA Superkubogi boʻlib oʻtdi va unda ispan klublari yana toʻqnash kelishdi. Dramatik kurashda „Barselona“ qoʻshimcha boʻlimlarda „Sevilya“ni 5:4 hisobida magʻlub etdi. Uchrashuvda bir nechta oʻrnatilgan rekordlar qayd etildi: „Sevilya“ 3 ta golli handikapni qaytarib olgan birinchi jamoa boʻldi, bir oʻyinda birdaniga 9 ta gol urilgan, „Barselona“ UEFA Superkubogi finalida bitta oʻyinda 5 ta gol urgan birinchi jamoa boʻldi. „Barselona“ UEFA Superkubogi finalida urilgan gollar soni boʻyicha Amsterdamning „Ayaks“ klubi bilan tenglashdi. 2016-yilda ispan klublari Superkubok oʻyinida uchinchi marta toʻqnash kelishdi, Ispaniya „Real“i (Madrid) „Sevilya“dan kuchliroq boʻlib chiqdi — qoʻshib berilgan vaqtda 3:2. „Sevilya“ UEFA Superkubogi tarixida 4 ta finalda magʻlub boʻlgan „Barselona“ning antirekordini takrorladi. 2018-yilda kubok uchun „Real“ va „Atletiko Madrid“ oʻrtasida bahs boʻlib oʻtdi . Shunday qilib, birinchi marta turnir ishtirokchilari bir shahar — Madrid jamoalari boʻldi. 2019-yilda Superkubokda birinchi marta Angliyaning ikkita klubi — „[[Liverpul (futbol klubi)|Liverpul]]“ va „[[Chelsea F.C.|Chelsi]]“ toʻqnash kelishdi . 2:2 hisobidagi durangdan soʻng „Liverpul“ penaltilar seriyasida gʻalaba qozondi. 2020-yilda Superkubok finali dastlab 2020-yil 12-avgust kuni Portugaliyaning Portu shahridagi Estádio do Dragão stadionida oʻtkazilishi rejalashtirilgan edi.  Biroq Yevropada COVID-19 pandemiyasidan soʻng oldingi oʻyinlar keyinga surildi. mavsumning klub finalida UEFA Ijroiya qoʻmitasi Chempionlar Ligasi finalini Portugaliyaga topshirishni tanladi va oʻyinni 2020-yil 24-sentyabrga qoldirdi va stadionni Budapeshtdagi Pushkash Arenaga koʻchirdi. 2020-yil 19-avgustda oʻzining 55 nafar aʼzo assotsiatsiyasi bilan muhokamalar natijasida  UEFA Ijroiya qoʻmitasi 2020-yil 25-avgustda finalni sinov tariqasida oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qildi, bunda stadion sigʻimining 30% gacha tomoshabinlar soni kamayadi. , kirishga ruxsat berilishi mumkin va bu UEFA musobaqalari 2020-yil avgustida qayta tiklanganidan beri tomoshabinlarga ega boʻlgan birinchi rasmiy oʻyin boʻldi. == Stadionlar == Musobaqa dastlab ikkita oʻyindan iborat boʻlib, har bir ishtirokchi klubning stadionida bittadan oʻtkazilgan, istisno holatlar bundan mustasno; Masalan, 1991-yilda „Srvena Zvezda Belgrad“ga oʻsha paytda boʻlib oʻtgan urush tufayli oʻz vatani Yugoslaviyada oʻyin oʻtkazishga ruxsat berilmagan, shuning oʻrniga "Manchester Yunayted "ning uy oʻyini faqat oʻynagan. 1998-yildan beri Superkubok bitta oʻyin sifatida neytral maydonda oʻtkazilib kelinmoqda. 1998 va 2012-yillar oraligʻida Superkubok Monakodagi Lui II stadionida boʻlib oʻtdi . 2013-yildan beri turli stadionlardan foydalanilmoqda. === 1998-yildan beri joylar roʻyxati === * 1998—2012-yillar : Lui II stadioni , [[Monako]] * 2013-yil : Eden Arena , Praga , [[Chexiya]] * 2014-yil : Kardiff Siti stadioni , Kardiff , Uels * 2015-yil : Boris Paichadze Dinamo Arena , Tbilisi , Gruziya * 2016-yil : Lerkendal stadioni , Trondxaym , Norvegiya * 2017 : Filipp II Arena , Skopye , Makedoniya * 2018 : Lillekula stadioni , Tallin , Estoniya * 2019-yil : Vodafone Park , [[Istanbul]] , Turkiya * 2020 : Pushkash Arena , Budapesht , Vengriya * 2021-yil : Windsor Park , Belfast , Shimoliy Irlandiya * 2022-yil : Olimpiya stadioni , Xelsinki , Finlandiya * ''2023'' yil : Ak Bars Arena , Qozon , Rossiya == Kubok == Hozirgi Superkubok ilk bor 2006-yilda „Sevilya“ga berilgan. Bungacha Superkubok uzoq vaqt davomida Yevropa kuboklari ichida eng kichiki hisoblanardi. Uning vazni atigi 5 kilogramm, boʻyi 42,5 santimetr edi. Taqqoslash uchun, Chempionlar ligasi kubogi 8 kg, Yevropa ligasi kubogi esa 15 kg. Balandligi 58 santimetr boʻlgan zamonaviy chashka 12,2 kilogrammni tashkil qiladi. '''Yangi kubok''' [[Milan (shahar)|Milan]]<nowiki/>da Bertoni ustaxonasida ishlab chiqilgan avvalgisining asosiy dizayn elementlarini saqlab qolgan . Klassik piyola oʻralgan jun koʻrinishida yasalgan oniks asosiga silliq oqadi va ikkita yon tutqichlar qadahni qulay ushlab turishga imkon beradi. Superkubok — bu qiyin mukofot. Cheklov mukofoti oʻrniga uning nusxasi doimiy ravishda beriladi. Agar klub ketma-ket 3 marta yoki jami 5 marta tanlov sovrinini qoʻlga kiritsa, sovrin oʻsha klubda abadiy qoladi. Birinchi marta „[[Milan (futbol klubi)|Milan]]“ uni 2007-yilda „Sevilya“ ustidan qozonilgan gʻalabadan keyin (3:1) abadiy saqlash uchun oldi. 2015-yilda „[[Barselona (futbol klubi)|Barselona]]“ umumiy beshinchi gʻalabasidan soʻng kubokni qoʻlga kiritdi. == Format == Dastlab, Superkubok juftlik oʻyinida oʻtkazildi — uyda va safarda, garchi istisnolar mavjud edi. Ikki oʻyin natijasiga koʻra koʻproq gol urgan jamoa gʻolib deb topildi. Faqat bir marta mehmondagi gollarni sanashga toʻgʻri keldi — 1980-yilda Valensiya „Nottingem Forest“ni magʻlub etganida. 1982-yilda [[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] Barselonani magʻlub etganida qoʻshimcha vaqt kerak edi. 2013-yilda UEFA Superkubogi uchun oʻyin natijasi birinchi marta penaltilar seriyasida hal boʻlgan va 2000-yilda Galatasaroy „oltin gol“ qoidasi boʻyicha Real Madridni magʻlub etgandi. UEFA Chempionlar Ligasi va UEFA Yevropa Ligasi gʻolibi klublar hozir Superkubok bahsida ishtirok etishmoqda. Jang natijasi bitta oʻyinda hal qilinadi. Uchrashuv qoidalari evrokubok finallari formatiga oʻxshaydi. Agar asosiy vaqtdan keyin hisob teng boʻlib qolsa, 15 daqiqalik qoʻshimcha ikkita taym qoʻshiladi. Agar gʻolib aniqlanmasa, oʻyin natijasi penaltilar seriyasida hal qilinadi. == Musobaqa sovrini == 2020-yildan boshlab klublarga toʻlanadigan mukofot pullarining belgilangan miqdori quyidagicha: * Ikkinchi oʻrin: 3 800 000 evro * Gʻolib: €5 000 000 == Oʻyinga biletlar == 60 % biletlar oʻynayotgan jamoalar muxlislari oʻrtasida taqsimlanadi. Joylarning bir qismi katta amaldor mehmonlar uchun band qilinadi. Qolgan joylarni esa UEFA onlayn auksion orqali sotadi. Bir kishi ikkitadan ortiq bilet berilmaydi. Shuningdek, xizmat koʻrsatilgani uchun €5 miqdorida magʻlab yigʻib olinadi. == Gʻolib jamoalar == '''Turnir gʻoliblari''' ''2021-yilgacha boʻlgan gʻoliblar roʻyxati keltirilgan'' {| class="wikitable sortable" |- !Jamoa !Gʻalabalar !Magʻlubiyatlar ! class="unsortable"|Yutgan yili ! class="unsortable"|Yutqizgan yili |- | {{bayroqramzi|Spain}} [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]]|| align="center" |5|| align="center" |3||2002, 2014, 2016, 2017, 2022||1998, 2000, 2018 |- | {{bayroqramzi|Spain}} [[Barselona (futbol klubi)|Barselona]]|| align="center" |5|| align="center" |4||1992, 1997, 2009, 2011, 2015||1979, 1982, 1989, 2006 |- | {{bayroqramzi|Italy}} [[Milan (futbol klubi)|AC Milan]]|| align="center" |5||align=center|2||1989, 1990, 1994, 2003, 2007||1973, 1993 |- | {{bayroqramzi|England}} [[Liverpul (futbol klubi)|Liverpul]]|| align="center" |4|| align="center" |2||1977, 2001, 2005, 2019||1978, 1984 |- | {{bayroqramzi|NED}} Ayaks||align=center|3||align=center|1||1972, 1973, 1995||1987 |- | {{bayroqramzi|Spain}} [[Atletiko Madrid (futbol klubi)|Atletiko Madrid]]|| align="center" |3|| align="center" |0||2010, 2012, 2018|| |- | {{bayroqramzi|England}} [[Chelsea F.C.|Chelsi]]|| align="center" |2|| align="center" |0||1998, 2021||2012, 2013, 2019 |- | {{bayroqramzi|GER}} [[FC Bayern Münich|Bavariya Myunxen]]|| align="center" |2|| align="center" |3||2013, 2020||1975, 1976, 2001 |- | {{bayroqramzi|BEL}} Anderlext||align=center|2||align=center|0||1976, 1978|| |- | {{bayroqramzi|Spain}} [[Valencia CF|Valensiya]]||align=center|2||align=center|0||1980, 2004|| |- | {{bayroqramzi|Italy}} [[Juventus|Yuventus]]||align=center|2||align=center|0||1984, 1996|| |- | {{bayroqramzi|POR}} Portu||align=center|1||align=center|3||1987||2003, 2004, 2011 |- | {{bayroqramzi|England}} [[Manchester United FC|Manchester Yunayted]]||align=center|1||align=center|2||1991||1999, 2008 |- | {{bayroqramzi|UKR}} Dinamo Kiev||align=center|1||align=center|1||1975||1986 |- | {{bayroqramzi|England}} Nottingem Forest||align=center|1||align=center|1||1979||1980 |- | {{bayroqramzi|Spain}} Sevilya||align=center|1||align=center|1||2006||2007 |- | {{bayroqramzi|England}} Aston Villa||align=center|1||align=center|0||1982|| |- | {{bayroqramzi|Scotland}} Aberdin||align=center|1||align=center|0||1983|| |- | {{bayroqramzi|ROM}} Styaua||align=center|1||align=center|0||1986|| |- | {{bayroqramzi|BEL}} Mexelen||align=center|1||align=center|0||1988|| |- | {{bayroqramzi|Italy}} Parma||align=center|1||align=center|0||1993|| |- | {{bayroqramzi|Italy}} [[Lazio (futbol klubi)|Lazio]]||align=center|1||align=center|0||1999|| |- | {{bayroqramzi|TUR}} Galatasaray||align=center|1||align=center|0||2000|| |- | {{bayroqramzi|RUS}} Zenit||align=center|1||align=center|0||2008|| |- | {{bayroqramzi|GER}} Gamburg||align=center|0||align=center|2||||1977, 1983 |- | {{bayroqramzi|SCO}} Renydjers||align=center|0||align=center|1||||1972 |- | {{bayroqramzi|NED}} PSV||align=center|0||align=center|1||||1988 |- | {{bayroqramzi|ITA}} Sampdoriya||align=center|0||align=center|1||||1990 |- | {{bayroqramzi|Serbia}} Srvena Zvezda||align=center|0||align=center|1||||1991 |- | {{bayroqramzi|GER}} Verder||align=center|0||align=center|1||||1992 |- | {{bayroqramzi|England}} [[Arsenal (futbol klubi)|Arsenal]]|| align="center" |0||align=center|1||||1994 |- | {{bayroqramzi|Spain}} Real Saragosa||align=center|0||align=center|1||||1995 |- | {{bayroqramzi|FRA}} Pari Sen-Jermen (PSG)||align=center|0||align=center|1||||1996 |- | {{bayroqramzi|GER}} Borussia Dortmund||align=center|0||align=center|1||||1997 |- | {{bayroqramzi|NED}} Feyenord||align=center|0||align=center|1||||2002 |- | {{bayroqramzi|RUS}} SSKA Moskva||align=center|0||align=center|1||||2005 |- | {{bayroqramzi|UKR}} Shaxtyor Donetsk||align=center|0||align=center|1||||2009 |- | {{bayroqramzi|Italy}} [[Internazionale Milano (futbol klubi)|Inter Milan]]||align=center|0||align=center|1||||2010 |- |{{bayroqramzi|Spain}} Vilyareal C. F. |0 |1 | |2021 |- |{{bayroqramzi|GER}} Ayntraxt |0 |1 | |2022 |} === Mamlakat boʻyicha === {| class="wikitable sortable" !Yon !gʻalabalar !Yoʻqotishlar |- |Ispaniya |16 |14 |- |Angliya |9 |10 |- |Italiya |9 |4 |- |Niderlandiya |3 |3 |- |Belgiya |3 |0 |- |Germaniya |2 |8 |- |Portugaliya |1 |3 |- |Ukraina |1 |2 |- |SSSR |1 |1 |- |Rossiya |1 |1 |- |Shotlandiya |1 |1 |- |Ruminiya |1 |0 |- |Turkiya |1 |0 |- |Yugoslaviya |0 |1 |- |Fransiya |0 |1 |} === Barcha davrlarning eng yaxshi toʻpurarlari === ''UEFA Superkubogida 2 va undan ortiq gol urgan 32 nafar futbolchi roʻyxati.'' {| class="wikitable sortable" !Oʻyinchi !Klub !maqsadlar !Oʻyinlar !yillar |- |Adrianus „Ari“ Khaan |Ayaks Anderlext |5 |8 |1972 , 1973 , 1976 , 1978 y |- |Rob Rensenbrink |Anderlext |3 |4 |1976 , 1978-yil |- |Fransua van der Elst |Anderlext |3 |4 |1976 , 1978-yil |- |[[Lionel Messi]] |[[Barselona (futbol klubi)|Barselona]] |3 |4 |2006 , 2009 , 2011 , 2015-yillar |- |Gerxard „Gerd“ Myuller |[[FC Bayern Munich|Bavariya]] |3 |3 |1975 , 1976-yil |- |Oleg Bloxin |Dinamo (Kiyev) |3 |3 |1975 , 1986-yil |- |Devid Feyrklough |Liverpul |3 |3 |1977 , 1978-yil |- |Terri MakDermott |Liverpul |3 |3 |1977 , 1978-yil |- |Radamel Falkao |Atletiko Madrid |3 |1 |2012-yil |- |Jon Bosman |Ayaks Mechelen |2 |4 |1987 , 1988-yil |- |Alberigo Evani |Milan |2 |4 |1989 , 1990-yil |- |Gerri Murren |ajax |2 |4 |1972 , 1973-yil |- |Jonni Rep |ajax |2 |4 |1972 , 1973-yil |- |Denni Blind |ajax |2 |4 |1987 , 1995-yil |- |Pedro Rodriges |Barselona Chelsi |2 |4 |2009 , 2011 , 2015 , 2019 |- |Serxio Ramos |[[Real Madrid CF|Real Madrid]] |2 |4 |2014 , 2016 , 2017 , 2018 |- |Diego Kosta |Atletiko Madrid |2 |3 |2010 , 2012 , 2018-yillar |- |Xose Reyes |Atletiko Madrid Sevilla |2 |3 |2010 , 2014 , 2015-yillar |- |Yoxan Kroyff |ajax |2 |2 |1972-yil |- |Aleks Makdonald |Reynjers |2 |2 |1972-yil |- |Alessandro Del Pero |Yuventus |2 |2 |1996-yil |- |Mishel Padovano |Yuventus |2 |2 |1996-yil |- |Rai |PSJ |2 |2 |1996-yil |- |Renato Dirnay |Sevilya |2 |2 |2006 , 2007 |- |Xavi Martines |Bavariya |2 |2 |2013 , 2020 |- |[[Cristiano Ronaldo|Krishtianu Ronaldu]] |[[Real Madrid CF|Real Madrid]] |2 |2 |2014 , 2017 |- |Evgeniy Konoplyanka |Sevilya |2 |2 |2015 , 2016 |- |Zbignev Bonek |Yuventus |2 |1 |1984-yil |- |Ian Boyer |Nottingem oʻrmoni |2 |1 |1980-yil |- |Jibril Sisse |Liverpul |2 |1 |2005-yil |- |Mario Jardel |Galatasaroy |2 |1 |2000 |- |Sadio Mane |Liverpul |2 |1 |2019 |} == Homiylik == UEFA Superkubogi homiylari UEFA Chempionlar ligasi homiylari bilan bir xil. Turnirning hozirgi asosiy homiylari (2022-23 yilgi mavsumda): * Expedia guruhi ** Expedia * FedEx * Oppo (2022-23 yilgi mavsumdan boshlab) * Heineken NV * Shunchaki ovqatlaning * Mastercard * PepsiCo ** Pepsi ** Pepsi Maks ** Lay’s * Sony ** PlayStation 5 * Socios.com Adidas ikkinchi darajali homiy boʻlib, rasmiy oʻyin toʻpi va hakam formasini yetkazib beradi. Alohida klublar, agar bunday homiylar Superkubok homiylari bilan ziddiyatli boʻlsa ham, reklamasi tushirilgan futbolkalarni kiyishlari mumkin. Biroq, koʻkrak va chap yengda har bir forma uchun faqat ikkita homiylikka ruxsat beriladi (plyus ishlab chiqaruvchi).  Nodavlat notijorat tashkilotlari uchun istisno qilingan, ular koʻylakning old tomonida, asosiy homiy bilan birlashtirilgan yoki orqasida, jamoa raqami ostida yoki oʻyinchi nomi va yoqasi oʻrtasida boʻlishi mumkin. == Shaxsiy rekordlar == * Oʻyinchilar boʻyicha eng koʻp gʻalaba qozonganlar: Paolo Maldini , [[Dani Alves]] , Dani Karvaxal , [[Karim Benzema]] , Toni Kroos va Luka Modrich (har biri 4 tadan gʻalaba) * Oʻyinchilar boʻyicha eng koʻp oʻyinlar: Roberto Donadoni va Alessandro Kostakurta (har biri 8 ta oʻyin) * Murabbiy tomonidan eng koʻp gʻalaba qozongan: Karlo Anchelotti (4 gʻalaba) * Murabbiy boʻyicha eng koʻp final: Aleks Fergyuson va Karlo Anchelotti (har biri 4 ta final) * Murabbiy tomonidan eng koʻp final oʻyinlari: Yoxan Kroyff (6 ta oʻyin) ^{[ ''iqtibos keltirish kerak'' ]} * Barcha davrlarning eng yaxshi toʻpurarlari: Ari Xoan , Oleg Bloxin , Devid Feyrklough , Gerd Myuller , Rob Rensenbrink , Fransua Van Der Elst , Terri MakDermott , Radamel Falkao va Lionel Messi (har biri 3 tadan gol) * Futbolchining eng tez goli: 1-daqiqa (49 soniya), Diego Kosta, 2018-yil, 15-avgustda Real Madridga qarshi oʻyinda * Bir necha marta uchrashuvning eng yaxshi odami deb topilgan yagona [[futbol]]chi: Lionel Messi (2009, 2015) === Xet-triklar === * Ikki oʻyin finalida xet-trik qayd etgan yagona futbolchi: Terri MakDermott 1977-yil 6-dekabrda Gamburger SVga qarshi oʻyinda * Bitta finalda xet-trik qayd etgan yagona futbolchi: Radamel Falkao 2012-yil 31-avgustda „Chelsi“ ga qarshi oʻyinda == Yana qarang == * [[Assotsiatsiya futbol musobaqalari roʻyxati]] * [[UEFA Superkubogini qoʻlga kiritgan murabbiylar roʻyxati]] * [[UEFA klub musobaqalari rekordlari va statistikasi]] * [[Superkubok]] == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{commonscat-inline|UEFA Super Cup}} * [https://www.uefa.com/uefasupercup/ UEFA Super Cup] * [http://www.the-sports.org/football-soccer-uefa-super-cup-presentation-medal-winners-s1-c0-b0-g8-t2038.html All time statistics with link to all results] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140407002958/http://www.the-sports.org/football-soccer-uefa-super-cup-presentation-medal-winners-s1-c0-b0-g8-t2038.html |date=2014-04-07 }} [[Turkum:UEFA Superkubogi]] [[Turkum:UEFA klublar musobaqalari]] 1kkigyxygif846bgey5m7kkqgs2howm 0 82886 6272204 5660788 2026-09-16T19:11:27Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272204 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Grünebach | mavqe = [[Kommuna]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Rheinland-Pfalz | jadvalda mintaqa = Rheinland-Pfalz | tuman turi = tuman | tuman = Altenkirchen (tuman) | jadvalda tuman = Altenkirchen (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 50 | lat_min = 46 | lat_sec = 39 | lon_dir = E | lon_deg = 7 | lon_min = 54 | lon_sec = 21 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = Burgomistr | rahbar = Siegfried Eicher | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 2,50 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 230 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 541 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 02741 | pochta indeksi = 57520 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = AK | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 07 1 32 042 | Commons turkumi = | sayt = http://www.betzdorf.de/gemeinden/ortsgemeinde-gruenebach/ | sayt tili = de }} '''Grünebach''' — [[Germaniya]]ning [[Rheinland-Pfalz]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan kommuna. Ushbu kommuna [[Altenkirchen (tuman)|Altenkirchen]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 2,50&nbsp;km². 541 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Grünebachning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Grünebach}} * [http://www.gruenebach.de/ Rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120609065752/http://www.gruenebach.de/ |date=2012-06-09 }} {{Germaniya:Altenkirchen tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Grünebach}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Germaniya shaharlari]] {{germany-geo-stub}} 9ib92xgn9z5cmcw9oy7uqceqfx5np6c 8 232744 6272179 5848571 2026-09-16T17:23:11Z Umarxon III 18267 /* koʻrinish */ +navboxFeaturedArticles 6272179 wikitext text/x-wiki == tahrir == * HotCat[ResourceLoader]|HotCat.js * refToolbar[ResourceLoader|default|dependencies=user.options,mediawiki.util]|refToolbar.js * refToolbarBase[ResourceLoader|hidden]|refToolbarBase.js * Twinkle[ResourceLoader|dependencies=ext.gadget.morebits,ext.gadget.select2,mediawiki.api,mediawiki.language|rights=autoconfirmed|type=general|peers=Twinkle-pagestyles]|Twinkle.js|Twinkle.css|twinklearv.js|twinklewarn.js|twinkleblock.js|friendlywelcome.js|friendlyshared.js|friendlytalkback.js|twinklespeedy.js|twinkleprod.js|twinklexfd.js|twinkleimage.js|twinkleprotect.js|friendlytag.js|twinklediff.js|twinkleunlink.js|twinklefluff.js|twinkledeprod.js|twinklebatchdelete.js|twinklebatchprotect.js|twinklebatchundelete.js|twinkleconfig.js * morebits[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.user,mediawiki.util,mediawiki.Title,jquery.ui|hidden]|morebits.js|morebits.css * Twinkle-pagestyles[hidden|skins=vector]|Twinkle-pagestyles.css * select2[ResourceLoader|hidden]|select2.min.js|select2.min.css * Adiutor[ResourceLoader|skins=vector,vector-2022,monobook,modern||dependencies=mediawiki.api,mediawiki.user,oojs-ui-core,oojs-ui-windows,oojs-ui-widgets,oojs-ui.styles.icons-interactions,oojs-ui.styles.icons-movement,oojs-ui.styles.icons-content,oojs-ui.styles.icons-moderation]|Adiutor.js|Adiutor.css * defaultsummaries[ResourceLoader|dependencies=oojs-ui-core]|defaultsummaries.js * ProveIt[ResourceLoader]|ProveIt.js * Prosesize[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.api,mediawiki.util]|Prosesize.js|Prosesize.css * GoogleTrans [ResourceLoader] |GoogleTrans.js * Antivandal[ResourceLoader]|Antivandal.js * PageCreator[ResourceLoader]|PageCreator.js * VizualTahrir[ResourceLoader]|VizualTahrir.js == koʻrinish == * BKL[ResourceLoader|default|type=general|rights=minoredit|dependencies=site]|disambiguationLinks.js|disambiguationLinks.css * ReferenceTooltips[ResourceLoader|default|type=general|skins=vector,vector-2022,monobook,timeless,modern,cologneblue|dependencies=mediawiki.cookie,jquery.client]|ReferenceTooltips.js|ReferenceTooltips.css * UTCLiveClock[ResourceLoader|supportsUrlLoad|type=general|dependencies=mediawiki.util,mediawiki.api|peers=UTCLiveClock-pagestyles]|UTCLiveClock.js|UTCLiveClock.css * purgetab[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.util,mediawiki.api]|purgetab.js * HizliBilgi[ResourceLoader|default|dependencies=mediawiki.util]|HizliBilgi.js *MoreMenu[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.api,mediawiki.util,mediawiki.Title,user.options|peers=MoreMenu-pagestyles]|MoreMenu.js *MoreMenu-pagestyles[hidden]|MoreMenu-pagestyles.css * wikidataInfoboxExport[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.api,mediawiki.ForeignApi,mediawiki.util,oojs-ui-core,oojs-ui-widgets,oojs-ui-windows]|wikidataInfoboxExport.js * dark-mode-toggle[ResourceLoader|targets=desktop,mobile|dependencies=mediawiki.util,mediawiki.api,mediawiki.Uri,mediawiki.storage|peers=dark-mode-toggle-pagestyles]|dark-mode-toggle.js * dark-mode-toggle-pagestyles[hidden|targets=desktop,mobile|skins=vector,vector-2022,minerva,monobook]|dark-mode-toggle-pagestyles.css * Navigation_popups[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.user,mediawiki.util,user.options|type=general]|popups.js|popups-uz.js|popups.css * switcher[ResourceLoader|default|targets=desktop,mobile]|switcher.js * XTools-ArticleInfo [ResourceLoader] |XTools-ArticleInfo.js * navboxFeaturedArticles[ResourceLoader |rights=minoredit |dependencies=site, mediawiki.ui.button, mediawiki.util, mediawiki.ForeignApi, jquery.makeCollapsible] |navboxFeaturedArticles.js |navboxFeaturedArticles.css == foydalanuvchilar == * markadmins[ResourceLoader |package] |markadmins.js |markadmins.json |markadmins.css * markothers[ResourceLoader |package|dependencies=ext.gadget.markadmins] |markothers.js |markothers.json * markblocked[ResourceLoader |dependencies=mediawiki.api, mediawiki.util] |markblocked.js == tillararo havola == * iwlocalnames[ResourceLoader]|iwlocalnames.js === tillararo havola === * iwen[ResourceLoader]|iwen.js == loyihalar == * articleStats[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.api, mediawiki.util]|articleStats.js == modullar == * dark-mode[ResourceLoader|supportsUrlLoad|targets=desktop,mobile|skins=vector,vector-2022,monobook,modern,minerva,timeless]|dark-mode.css == yaxshilangan gadjetlar == * script-installer[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.ui.button]|script-installer.js == test == * mobile-sidebar [ResourceLoader|skins=vector, vector-2022]|mobile-sidebar.js|mobile-sidebar.css * StickyTableHeaders [ResourceLoader |type=general] |StickyTableHeaders.js |StickyTableHeaders.css == hidden == * wikibugs[ResourceLoader |default |hidden |dependencies=mediawiki.util] |wikibugs.js * wikibugs-core[ResourceLoader |hidden |package |dependencies=mediawiki.util, mediawiki.api, mediawiki.Title, oojs-ui-core, oojs-ui.styles.icons-editing-core, oojs-ui-widgets, oojs-ui-windows] |wikibugs-core.js |wikibugs.css |wikibugs-ignoreList.json * wikificator[ResourceLoader |default |hidden |type=general |actions=edit |dependencies=ext.gadget.registerTool, jquery.client] |wikificator.js |wikificator.css * summaryButtons[ResourceLoader |default |hidden |type=general |actions=edit |dependencies=mediawiki.ui.button, mediawiki.util] |summaryButtons.js |summaryButtons.css * newTopicOnTop[ResourceLoader |hidden|dependencies=jquery.textSelection] |newTopicOnTop.js * ActivateGadget[ResourceLoader |hidden|supportsUrlLoad|dependencies=jquery.ui, mediawiki.user, mediawiki.util, ext.gadget.libJQuery, ext.gadget.SettingsManager] |ActivateGadget.js * libJQuery[ResourceLoader |hidden] |libJQuery.js |libJQuery.css * SettingsManager[ResourceLoader |hidden|dependencies=mediawiki.user, user.options, mediawiki.api, mediawiki.util] |SettingsManager.js * blpEditNotice[ResourceLoader |hidden |skins=vector, vector-2022, monobook, timeless, modern, cologneblue |dependencies=site, ext.visualEditor.desktopArticleTarget.init, mediawiki.util] |blpEditNotice.js 3wcs91h820ombgqh8iox57vzst7wp1p 0 436851 6272167 6104204 2026-09-16T16:27:25Z ~2026-50085-06 307468 /* Mukofotlari */ 6272167 wikitext text/x-wiki {{ism+familiya|Nasiba|Abdullayeva}} {{Infobox musiqachi | Ismi = Nasiba Abdullayeva | Asl ismi = | Foto = | Eni = 250px | Izoh = | Tugʻilgan paytidagi ismi = | Tavalludi sanasi = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1961|11|15}} | Tavalludi joyi = {{TavalludJoyi|Samarqand}}, [[OʻzSSR]] | Vafoti sanasi = | Vafoti joyi = | Fuqaroligi = | Guruh = | Faoliyat yillari = 1979-yildan | Leybl = Blue Flame Records<ref>{{veb manbasi|url=http://www.uzland.uz/famous/nasiba.htm|title=НАСИБА АБДУЛЛАЕВА|publisher=uzland.uz}}{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | Kasblari = [[qoʻshiqchi]] [[aktrisa]] | Janr = [[estrada musiqasi]] | Mukofotlari = {{Oʻzbekiston xalq artisti}} {{Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist}} {{Ozarbayjon xalq artisti}} <br /> {{Fidokorona xizmatlari uchun ordeni}} {{Mehnat shuhrati ordeni}} | tasvir = Nasiba Abdullayeva.jpeg }} '''Nasiba Melikovna Abdullayeva''' ([[1961-yil]] [[15-noyabr]], [[Samarqand]], [[Oʻzbekiston SSR]]) – sovet va [[Oʻzbeklar|oʻzbek]] [[Estrada|estrada xonandasi]]. [[Oʻzbekiston xalq artisti|Oʻzbekiston]] ([[1993]])<ref>{{Veb manbasi |url=https://lex.uz/ru/docs/2385676 |sarlavha= УП-576-сон 04.03.1993. О награждении особо отличившихся женщин республики |ish=lex.uz |qaralgan sana=2022-09-01 |arxivsana=2021-06-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210614050953/https://lex.uz/ru/docs/2385676}}</ref> va [[Ozarbayjon xalq artisti|Ozarbayjon]] ([[2022]]) [[Oʻzbekiston Respublikasining faxriy unvonlari|xalq artisti]]<ref name="автоссылка1">{{Veb manbasi |til=ru |url=https://president.az/ru/articles/view/57067 |sarlavha=Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О присвоении Н.М.Абдуллаевой почетного звания «Народная артистка» » Официальный сайт президента Азербайджанской Республики |ish=president.az |qaralgan sana=2022-08-30 |arxivsana=2022-08-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830101027/https://president.az/ru/articles/view/57067}}</ref>. [[Oʻzbek tili|Oʻzbek]], [[Fors tili|fors]], [[Ozarbayjon turkchasi|ozarbayjon]], [[Arab tili|arab]], [[Tojik tili|tojik]], [[Rus tili|rus]] va boshqa tillarda qoʻshiqlar ijro etadi. == Hayoti == Nasiba Abdullayeva [[1961-yil]] [[15-noyabr]]da [[Samarqand]] shahrida ishchi oilasida dunyoga kelgan. Otasi Melik Yarmuhamedov (eron) va onasi Xalchuk Xalimakulova (millati tojik) oilasida tugʻilgan. Nasiba Abdullayeva bolaligida musiqa maktabida [[Akkordeon|akkordeonda]] oʻqigan. Boʻlajak xonanda arxitektura-qurilish institutiga kira olmaganidan keyin, maktabda musiqa oʻqituvchisi sifatida oʻz faoliyatini olib borgan. [[1980-yil]]da Nasiba yangi tashkil etilgan „Samarqand“ vokal-cholgʻu ansambliga solist sifatida taklif qilingan. Oʻsha yili uning qoʻshiqlari bilan ikkita – „Bari Gal“ va „Samarqand“ nomli albomlari chiqqan. [[1989-yil]]da Abdulla Qodiriy nomidagi [[Toshkent madaniyat instituti]]ni tamomlab, Oʻzbekiston davlat filarmoniyasiga ishga oʻtdi. [[1990-yil]]da „Ayriliq“ nomli birinchi yakkaxon albomini chiqaradi. [[2000-yil]]da eri bilan ajrashgach, ikki yil davomida sahnani tark etadi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=LINIYa SUDBI NASIBI ABDULLAYeVOY |url=http://www.novostiuzbekistana.st.uz/12_294/chgk.htm |qaralgan sana=2023-09-27 |arxivsana=2015-11-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20151115005952/http://www.novostiuzbekistana.st.uz/12_294/chgk.htm }}</ref>. [[2002-yil]]da esa sahnaga qaytadi. Nasiba Abdullayeva [[2004-yil]]dan beri Davlat konservatoriyasida estrada ijrochiligi kafedrasida dars beradi. [[2018-yil]]da „Farida“ qoʻshigʻidan parcha Fendi savdo uyi reklama roligida ishlatilgan. [[2022-yil]] [[30-avgust]]da Ozarbayjon prezidentining<ref>{{Veb manbasi |til=az |url=https://president.az/az/articles/view/57067 |sarlavha=N.M.Abdullayevaya “Xalq artisti” fəxri adının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı » Azərbaycan Prezidentinin Rəsmi internet səhifəsi |ish=president.az |qaralgan sana=2022-08-30 |arxivsana=2022-08-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830073004/https://president.az/az/articles/view/57067}}</ref> farmoni bilan Nasiba Abdullayevaga [[Ozarbayjon xalq artisti]] faxriy unvoni berilgan. == Shaxsiy hayoti == Nasiba Abdullayeva 1979-yilda [[Ganja|ganjalik]] gitarachi Eldor Abdullayevga turmushga chiqqan. Afsuski, ular 2000-yilda ajrashishgan. == Diskografiyasi == [[1980-yil]] – „Bari gal“ [[1980-yil]] – „Samarqand“ [[1990-yil]] – „Ayriliq“ [[2000-yil]] – „Sogʻinch“ [[2002-yil]] – „Umr bahori“ [[2006-yil]] – „Eslanar“ [[2014-yil]] – „Baxt oʻzi nimadur?“ == Filmografiyasi == === Film === {| class = "wikitable sortable" |- ! Yil ! Film nomi ! Rol ! class = "unsortable" | Izoh |- | 1989|| „Nasiba“ || Nasiba Abdullayeva | Kameo |- | 1995|| „<nowiki/>[[Yulduzingni ber osmon]]<nowiki/>“ („Verni zvezdu moyu“) || Malika | Vokal |- | 2003|| „Munis onam“|| Nasiba Abdullayeva | Kameo |- | 2006|| „Suiqasd“ || | |- | 2008|| „Madagaskar 2“ (oʻzbekcha tarjimasi) || Flori | Ovoz bergan |} == Mukofotlari == Nasiba Abdullayeva 1987-yilda [[O‘zbekiston SSRda xizmat ko‘rsatgan artist]], 1993-yilda [[Oʻzbekiston xalq artisti]]<ref>{{Lex.uz|О награждении особо отличившихся женщин республики|1993-3-4|УП|576|2385676}}</ref>, 1999-yilda [[Mehnat shuhrati ordeni]]<ref>{{Lex.uz|О награждении группы сотрудников сферы науки, здравоохранения, культуры, образования, средств массовой информации и социальной сферы в связи с восьмилетием независимости Республики Узбекистан|1999-8-25|УП|2381|2394217}}</ref>, 2018-yilda [[Fidokorona xizmatlari uchun ordeni]]<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2018-08-28 |title=О награждении в связи с двадцать седьмой годовщиной государственной независимости Республики Узбекистан группы работников науки, образования, здравоохранения, литературы, культуры, искусства, духовности и просветительства и других социальных сфер |work=УзА |url=http://uza.uz/ru/documents/o-nagrazhdenii-v-svyazi-s-dvadtsat-sedmoy-godovshchinoy-gosu-28-08-2018 |access-date=2018-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180830093002/http://uza.uz/ru/documents/o-nagrazhdenii-v-svyazi-s-dvadtsat-sedmoy-godovshchinoy-gosu-28-08-2018 |archive-date=2018-08-30}}</ref> va 2022-yilda [[Ozarbayjon xalq artisti]]<ref name="автоссылка12">{{Veb manbasi |til=ru |url=https://president.az/ru/articles/view/57067 |sarlavha=Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О присвоении Н.М.Абдуллаевой почетного звания «Народная артистка» » Официальный сайт президента Азербайджанской Республики |ish=president.az |qaralgan sana=2022-08-30 |arxivsana=2022-08-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220830101027/https://president.az/ru/articles/view/57067}}</ref> unvoni bilan taqdirlangan. == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} {{DEFAULTSORT:Abdullayeva, Nasiba}} [[Turkum:Oʻzbekistonlik ayol qoʻshiqchilar]] [[Turkum:Oʻzbekiston davlat sanʼat va madaniyat instituti bitiruvchilari]] [[Turkum:Oʻzbek tojik kishilari]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha qoʻshiqchilar]] 41zw6nsz5jml7mdpi8rf38wxfz8ltjq 0 442137 6272423 6070478 2026-09-17T08:31:09Z Sherzod11W 273619 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 6272423 wikitext text/x-wiki '''Bijgʻish, bijgʻitish, achish, achitish, fermentatsiya''' — [[mikroorganizmlar]] yoki ular ajratadigan [[fermentlar]] ishtirokida organik moddalarning (asosan, uglevodorodlarning) parchalanish jarayoni. Bunda bijgʻiydigan mahsulotning bir qismi oksidlansa, ikkinchi qismi qaytariladi, natijada energiya ajraladi. Bijgʻish xalq tilida qaynash deb ham yuritiladi, chunki Bijgʻish jarayonida ajralib chiqadigan [[karbonat angidrid]] pufakchalari suvning qaynashini eslatadi. Mikroorganizmlarning turiga va xususiyatiga, bu jarayonning oʻtish sharoitiga qarab, Bijgʻishda har xil moddalar hosil boʻlishi mumkin. Maye, kislorodsiz sharoitda (obligat anaerob [[bakteriyalar]] ishtirokida) moy kislota, atseton, butil spirt va boshqa; ham kislorodli, ham kislorodsiz sharoitda (fakultativ anaerob bakteriyalar ishtirokida) spirt, sut kislota, propion kislota, V|2 vitamini; faqat kislorodli sharoitda [[sirka kislota]], atseton, etil spirt, butilenglikoxol va limon kislota paydo boʻladi. Bijgʻish jarayonida musallas, boʻza, qimiz va boshqa ichimliklar hosil boʻladi. XVI asrda Vant Gelmont Bijgʻish jarayoni fermentlar ishtirokida, XIX asrning 30-yilda esa Kanyar de Latur, Shvan va Kyutinglar, bir hujayrali tirik mikroorganizmlar ishtirokida roʻy beradi, deb tushuntirdilar. Bijgʻishni faqat Lui Paster ilmiy asosda toʻgʻri tahlil qilib, Bijgʻish — mikroorganizmlardagi moddalar almashinuvi natijasi, degan fikrni isbotladi. Mikroorganizmlar ishtirokida organik moddalar (uglevodorodlar)ni bijgʻitib, xalq xoʻjaligiga zarur mahsulotlar — etil va butil spirtlar, sut, moy, propion kislotalar olinadi. Qanddan spirt hosil boʻlishida ATF va ADF asosiy energiya manbai boʻlib xizmat qiladi. Spirt, vino, pivo ishlab chiqarishda Saccharomyces cerevisia, Sacch. vini, Sacch. carlsbergens kabi turushlar (achitqilar) ishlatiladi. Sut mahsulotlaridan qatiq, pishloq, smetana, tvorog, kefir tayyorlashda Str. Lactis, Str. diacetilactis. Bact. casei, Bact. acidophilum ishtirok etadi. Propion kislota olishda Bact. acidi proponici, Propionibact. shermani mikroblari qatnashadi. Sanoatda pishloq, V12 vitamini olishda ham bakteriyalarning shu turlaridan foydalaniladi. Moy kislota olishda Clostridium butiricum bakteriyasi, atseton, butil spirt olishda Clostidium acetobutylicum bakteriyasi, sirka olishda Acetobacter aceti bakteriyasi, limon kislota olishda esa Aspergillus niger zamburugʻi ishtirok etadi. Bijgʻish jarayonidan foydalanib, rom, turli markadagi vinolar, pivo, [[sut mahsulotlari]], non ishlab chiqariladi. == Adabiyotlar == * [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil {{OʻzME}} {{chala}} 8g67o9n8pegwb998edn8iai4vplpbuj 6272424 6272423 2026-09-17T08:31:32Z Sherzod11W 273619 6272424 wikitext text/x-wiki '''Bijgʻish, bijgʻitish, achish, achitish, fermentatsiya''' — [[mikroorganizmlar]] yoki ular ajratadigan [[fermentlar]] ishtirokida organik moddalarning (asosan, ''uglevodorodlarning'') parchalanish jarayoni. Bunda bijgʻiydigan mahsulotning bir qismi oksidlansa, ikkinchi qismi qaytariladi, natijada [[energiya]] ajraladi. Bijgʻish xalq tilida qaynash deb ham yuritiladi, chunki Bijgʻish jarayonida ajralib chiqadigan [[karbonat angidrid]] pufakchalari suvning qaynashini eslatadi. Mikroorganizmlarning turiga va xususiyatiga, bu jarayonning oʻtish sharoitiga qarab, Bijgʻishda har xil moddalar hosil boʻlishi mumkin. Maye, kislorodsiz sharoitda (obligat anaerob [[bakteriyalar]] ishtirokida) moy kislota, atseton, butil spirt va boshqa; ham kislorodli, ham kislorodsiz sharoitda (fakultativ anaerob bakteriyalar ishtirokida) spirt, sut kislota, propion kislota, V|2 vitamini; faqat kislorodli sharoitda [[sirka kislota]], atseton, etil spirt, butilenglikoxol va limon kislota paydo boʻladi. Bijgʻish jarayonida musallas, boʻza, qimiz va boshqa ichimliklar hosil boʻladi. XVI asrda Vant Gelmont Bijgʻish jarayoni fermentlar ishtirokida, XIX asrning 30-yilda esa Kanyar de Latur, Shvan va Kyutinglar, bir hujayrali tirik mikroorganizmlar ishtirokida roʻy beradi, deb tushuntirdilar. Bijgʻishni faqat Lui Paster ilmiy asosda toʻgʻri tahlil qilib, Bijgʻish — mikroorganizmlardagi moddalar almashinuvi natijasi, degan fikrni isbotladi. Mikroorganizmlar ishtirokida organik moddalar (uglevodorodlar)ni bijgʻitib, xalq xoʻjaligiga zarur mahsulotlar — etil va butil spirtlar, sut, moy, propion kislotalar olinadi. Qanddan spirt hosil boʻlishida ATF va ADF asosiy energiya manbai boʻlib xizmat qiladi. Spirt, vino, pivo ishlab chiqarishda Saccharomyces cerevisia, Sacch. vini, Sacch. carlsbergens kabi turushlar (achitqilar) ishlatiladi. Sut mahsulotlaridan qatiq, pishloq, smetana, tvorog, kefir tayyorlashda Str. Lactis, Str. diacetilactis. Bact. casei, Bact. acidophilum ishtirok etadi. Propion kislota olishda Bact. acidi proponici, Propionibact. shermani mikroblari qatnashadi. Sanoatda pishloq, V12 vitamini olishda ham bakteriyalarning shu turlaridan foydalaniladi. Moy kislota olishda Clostridium butiricum bakteriyasi, atseton, butil spirt olishda Clostidium acetobutylicum bakteriyasi, sirka olishda Acetobacter aceti bakteriyasi, limon kislota olishda esa Aspergillus niger zamburugʻi ishtirok etadi. Bijgʻish jarayonidan foydalanib, rom, turli markadagi vinolar, pivo, [[sut mahsulotlari]], non ishlab chiqariladi. == Adabiyotlar == * [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil {{OʻzME}} {{chala}} 2yvhveyhotbx1tcj9zps72lr5r9woys 0 456548 6272425 6175162 2026-09-17T08:31:53Z Sherzod11W 273619 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 6272425 wikitext text/x-wiki {{Kasallik2|image=Cynosis.JPG|nomi=Gipoksiya|MeSH=D000860}} '''Gipoksiya''' ({{lang-grc|ὑπό}} — ostida, pastda + {{lang-el|οξογόνο}} — [[kislorod]] ; kislorod ochligi) [[Organizm|tanadagi]] yoki alohida [[Inson organlari|organlar]] va [[Toʻqima|toʻqimalarda]] [[kislorod]] miqdorining kamayishi<ref>{{Статья|автор=O. S. Levchenkova, V. E. Novikov, E. A. Parfenov, K. N. Kulagin|заглавие=Neuroprotective Effect of Antioxidants and Moderate Hypoxia as Combined Preconditioning in Cerebral Ischemia|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27913934|издание=Bulletin of Experimental Biology and Medicine|год=2016-12-01|том=162|выпуск=2|страницы=211–214|issn=1573-8221|doi=10.1007/s10517-016-3578-9|archivedate=2017-02-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170211195909/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27913934}}</ref>. Gipoksiya nafas olinayotgan havoda kislorod yetishmaganida (mas, balandlikka koʻtarilganda), yer ostida ishlaganda, nafas yoʻllariga yot jismlar tiqilib qolganda, [[Bronx|bronxlar]] spazmida va b. hollarda roʻy berishi mumkin. Gipoksiya juda koʻp kuzatiladi va turli-tuman nosogʻlom (patologik) jarayonlar asosini tashkil etadi. Gipoksiya oʻtkir, bir lahza (oniy) hamda surunkali boʻlishi mumkin<ref>{{Kitob manbasi|title=Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi|publisher=Toshkent, 2000-yil}}</ref>. == GIPOKSIYANING TASNIFI == Gipoksiyaning tasnifiga uning kelib chiqish sabablari va mexanizmlari asos qilib olingan. Gipoksiyaning quyidagi turlari ajratiladi: gipoksik, [[nafas]], gemik, sirkulyator, [[toʻqima]], yuklama, substratga bogʻliq va aralash gipoksiya. == GIPOKSIYA ETIOLOGIYASI VA PATOGENEZI == Toʻqimaning nafas olishi — uning [[Kislorod|kislorodni]] yutish jarayonidir. Toʻqimaning kislorod bilan ta ’minlanishida qon aylanishi, qon va tashqi nafas olish tizimlari qatnashadi. Bu tizimlar har biri faoliyatining turli darajada buzilishi, albatta, toʻqimaning nafas olishida oʻz aksini topadi. Lekin bu tizimlardan birortasi faoliyatining buzilishi boshqasi faoliyatining kuchayishi bilan toʻldirilib, shu tariqa toʻqimada nafas olish doimiyligini ta ’minlanib turadi. Kamqonlikda qon oqish tezligi oshadi va hatto qonning kislorod sigʻimi kamayganda ham toʻqima vaqt birligida kerakli miqdordakislorodoladi. Qon aylanish yetishmovchiligida qon oqish tezligi kamayib, toʻqimada kislorodga talab ortadi ([[qon]] deposidan kelgan [[eritrotsitlar]] hisobiga), qonning kislorod sigʻimi ortadi. Kislorod [[Partsial bosim|partsial bosimi]] pasayganda, [[Alveolalar|alveolada]] qon oqish tezligi koʻpayadi va qonning kislorod sigʻimi eritrotsitoz hisobiga oshadi. Bu moslashuv jarayonlari yetishmaganda va toʻqimaning oʻzida kisloroddan foydalanish xususiyati buzilganda toʻqimada kislorod tanqisligi — gipoksiya holati yuz beradi. == GIPOKSIK YOKI EKZOGEN GIPOKSIYA == Gipoksiyaning bu turi yutilayotgan havoda kislorodning partsial bosimi pasayganda rivojlanadi. Bunga togʻ kasalligi misol boʻlib, odam yuqoriga koʻtarilgan sari yaqqol namoyon boʻladi. Ekzogen gipoksiyani tajribada [[barokamera]] yordamida va kislorodi kam boʻlgan nafas oluvchi aralashmalar ishlatib hosil qilish mumkin. Oxirgisiga [[Shaxta|shaxtadagi]] ishlar, yer osti [[Quduq|quduqlari]], suv osti kemalari va uchish uskunalari kislorod bilan taʼminlovchi tizimining nosozliklari hamda jarrohlik operatsiya vaqtida [[narkoz]] beradigan uskunadagi nosozliklar misol boʻladi. == RESPIRATOR (NAFAS) GIPOKSIYA == Respirator gipoksiya oʻpkada gaz almashinuvining yetishmovchiligidan kelib chiqadi. Bu gipoksiyaga quyidagilar sabab boʻlishi mumkin: 1. Nafas yoʻllarida oʻtkazuvchanlikning buzilishi ([[bronxospazm]], yalligʻlanish jarayonlari, [[Bronxit|bronxitlar]], [[Traxeidlar|traxeitlar]]), oʻpkaning rostlanishiga toʻsiqlar boʻlishi ([[pnevmotoraks]], [[plevra]] boʻshligʻida [[Ekssudat|ekssudatlar]] yigʻilishi) va boshqa nafas olish kasalliklarida ventilyatsiyaning pasayishi. 2. Oʻpkada qon oqishi va [[Alveolalar|alveolada]] gaz almashinuvining buzilishi natijasida ventilyatsiya-perfuziya nisbatning buzilishi. Venoz qon oʻpka ichidagi arteriovenoz anastomozlar (shuntlar) orqali alveolalarga kirm asdan, k a tta qon aylanish doirasining arterial tizimiga o 'tib ketganda, qon oʻpka arteriyasidan o 'pka venasigacha oʻtadi va shunday qilib, chap boʻlmachaga kislorodga toʻyinmagan qon kelib quyiladi. Yuqoridagilaming hammasida kislorodni organizmga yetkazib berilishi organizm talabiga javob bermaydi. Oʻpka orqali oʻtayotgan qonda kislorod miqdori pasayadi, natijada arterial qonda kislorodning sezilarli kamayishi kuzatiladi. Odatda gipoksiyaga giper-kapniya qoʻshiladi va metabolik atsidozga gazli atsidoz qoʻshiladi. == SIRKULYATOR (YURAK-TOM IR) GIPOKSIYA == Sirkulyator gipoksiya mahalliy va umumiy qon aylanishining buzilishida rivojlanib, uning [[Ishemiya|ishemik]] va qonning harakatsiz toʻxtashi koʻrinishlarini ajratish mumkin. Agar [[Gemodinamika|gemodinamikaning]] buzilishi katta qon aylanish doirasida rivojlansa, oʻpkada qonning kislorodga toʻyinishi yetarli boʻlishi mumkin, ammo bunda kislorodning toʻqimaga yetib borishi qiyinlashishi ehtimoli bor. [[Gemodinamika]] kichik qon aylanishi doirasida buzilsa, arterial qonning oksigenatsiyasi izdan chiqadi. Sirkulyator gipoksiya nafaqat mutloq, balki nisbiy qon aylanish yetishmovchiligidan ham yuzaga kelishi mumkin. Bu holat toʻqimaning kislorodga boʻlgan talabi yetkazib beriladigan miqdoridan oshib ketganda kuzatilishi mumkin. Bunga misol tariqasida emotsional holatda yurak mushagida [[adrenalin]] taʼsirida toj arteriolalarning kengayishi, shu bilan birga, miokardning kislorodga boʻlgan talabining maʼlum darajada oshishini keltirsa boʻladi. Gipoksiyaning bu turiga mikrotsirkulyatsiyaning buzilishi natijasida boʻladigan toʻqima kislorod ochligi ham kiradi. Bunda toʻqimalarning shishishi, hujayra membranalari oʻtkazuvchanligining buzilishi tufayli kislorod oʻtishi buziladi. == GEMIK (QON) GIPOKSIYA == Gipoksiyaning bu turi qon tizimidagi patologik oʻzgarishlar asosan qonning effektiv kislorod sigʻimi kamayishi tufayli yuzaga keladi. Gemik gipoksiya [[Anemiya|kamqonlik]] va gemoglobinning faoliyati buzilishi natijasida hosil boʻladigan gipoksiyalarga boʻlinadi. Anemiyaning gipoksiyaga olib kelishi haqida „Qon tizimining patologik fiziologiyasi“ boʻlimida batafsil maʼlumot berilgan. Patologik sharoitlarda gemoglobinning shunday birikmalari hosil boʻlishi mumkinki, ular kislorod tashish vazifasini bajara olmaydi. Bularga misol qilib karboksigemoglobinni, yaʼni gemoglobinning uglerod oksidi (CO) bilan birikmasini koʻrsatish mumkin. Gemoglobinning CO ga birikish qobiliyati kislorodga nisbatan 300 marta yuqori, bu esa [[Is gazi|is]] gazini juda zaharli ekanligini anglatadi; zaharlanish havoda, hatto uning ozgina miqdorida ham yuz beradi. Bunda faqat gemoglobin emas, balki tarkibida temir boigan nafas fermentlarining faoliyati ham buziladi. Nitrat, nitrit va anilin mahsulotlari bilan zaharlanishda metgemoglobin hosil boʻlib, u oʻzida uch valentlik (Fe3+) temir tutadi va kislorodni biriktira olmaydi. == TOʻQIMA GIPOKSIYASI == Toʻqima gipoksiyasi — toʻqimalarda kisloroddan yetarli foydalanishning buzilishidir. Bunda toʻqima kislorod bilan yetarli miqdorda ta ’minlanayotgan bir paytda, biologik oksidlanish buziladi. Toʻqim a gipoksiyasining asosiy sababi nafas fermentlari faolligi yoki miqdorining pasayishi hamda oksidlanish va fosforlash jarayonlarining buzilishidir. Sitoxromoksidaza, yaʼni nafas olish zanjiridagi oxirgi fennentning sianid monoyodatsetatdan zaharlanishi toʻqim a gipoksiyasiga yorqin misol boʻlishi mumkin. Alkogol va boshqa narkotik moddalar (efir, uretan)dan zaharlanganda ham degidrogenazalar parchalanadi va toʻqima gipoksiyasi roʻy beradi. Toʻqima gipoksiyasini paydo qiluvchi nafas fermentlari sintezining pasayishi avitaminozlarda ham kuzatiladi. Bu holat, ayniqsa, [[riboflavin]] va nikotin kislotasi kam ayganda kuzatiladi. Chunki ular flavin fermentlarining prostetik guruhiga va degidrogenazalar tarkibiga kiradi. Oksidlanish va qaytarilishning uzilib qolishi natijasida biologik oksidlanishning samaradorligi pasayadi, energiya erkin issiqlik sifatida tarqalib ketadi, makroergik birikmalaming resintezi pasayadi. Energetik ochlik va metabolik siljishlar roʻy beradi. Toʻqim a gipoksiyasida erkin radikal oksidlanishning faollashuvi ham ahamiyatga ega boʻlishi mumkin. Bunda organik moddalar molekulyar kislorod tomonidan nofermentativ oksidlanishga uchraydi. Yogʻlaming oksidlari [[Mitoxondriya|mitoxondriyada]] va lizosomada membranalar beqarorligini chaqiradi. Erkin radikal oksidlanishining oshishi, shuningdek, uning tabiiy ingibitorlari yetishmaganda ([[tokoferol]], rutin, glutation, [[serotonin]], baʼzi bir steroid gormonlar), ionli nurlanish taʼsirida, [[atmosfera bosimi]] oshganda kelib chiqadigan toʻqim a gipoksiyasida ham kuzatiladi. == GIPOKSIYANING ZOʻRIQISHDAN YUZ BERADIGAN TURI == Gipoksiyaning bu turi toʻqima kislorod bilan yetarli yoki ortiq darajada taʼminlanganda hosil boʻladi. Ammo aʼzoning koʻproq ishlashi va kislorodga boʻlgan talabning sezilarli oshishi, talabga mos kelmagan kislorod taʼminotiga olib keladi va haqiqiy kislorod yetishmovchiligiga xos boʻlgan metabolik oʻzgarishlami yuzaga keltiradi. Bunga sport mashqlarida ortiqcha harakat qilish, tez bajarilgan ogʻir jismoniy mehnat misol boiadi. == GIPOKSIYANING SUBSTRATGA BOGʻLIQ TURI == Bu gipoksiya biologik oksidlanishning normal kechishi uchun muhim boʻlgan moddalar (substratlar)ning yetishmovchiligida kuzatiladi. Amalda bu gipoksiya aksariyat hollarda glyukozaning kamchilligi bilan bogʻliqdir. Ochlik, yogʻ kislotalarining yetishmovchiligi ham gipoksiyaning shu turini keltirib chiqarishi mumkin. == ARALASH GIPOKSIYA == Gipoksiyaning bu turi bir vaqtning oʻzida toʻqimani kislorod bilan taʼminlaydigan bir necha tizim faoliyati buzilishi bilan ifodalanadi. Misol uchun ogʻir jarohatda bir vaqtning oʻzida aylanayotgan qonning hajmi kamayadi (sirkulyator gipoksiya), nafas olish yuzaki va tez boʻlib qoladi (respirator gipoksiya), natijada alveolada gaz almashinuvi buziladi. Agar jarohat tufayli qon yoʻqotilsa, unda gemik gipoksiya ham kuzatiladi == GIPOKSIYANING TARQALISHI, TEZLIGI, MUDDATI VA DARAJASIGA KOʻRA TAVSIFI == Gipoksiya tarqalishi, rivojlanish tezligi, davom etish muddati va ogʻirengillik darajasiga koʻra oʻtkir va surunkali gipoksiyaga boʻlinadi. O 'tk ir gipoksiya — daqiqa yoki soniyalar ichida rivojlanadigan g ipoksiyadir. U uchish apparatlari zichligining buzilishi (razgermetizatsiya) natijasida, barokam era va kessonga havo kelishi toʻxtaganda va boshqalarda kuzatiladi. Oʻtkir gipoksiyani tajribada havoni inert gazlar ([[azot]], geliy, [[metan]]) bilan almashtiranda hosil qilish mumkin. Tajriba hayvonlari bu inert gazlar bilan nafas olganda 45-90 soniyada oʻlishi mumkin. Kuchsizroq oʻtkir gipoksiya uglerod oksidi (is gazi) dan zaharlanishda, [[Alpinist|alpinistlar]] balandlikka koʻtarilganda, koʻp qon ketganda, oʻtkir yurak va nafas yetishmovchiligi va boshqalarda uchraydi. Surunkali gipoksiya uzoq davom etgan surunkali qon kasalliklari (leykozlar, ogʻir anemiyalar)da, qon aylanish kasalliklarida (dekom pensatsiyalangan [[yurak yetishmovchiligi]]), nafas olish tizimi kasalliklari ([[Bronxial astma|bronxial]] astma, [[emfizema]], [[Zotiljam|pnevmoniya]]) da va boshqalarda kuzatiladi. == GIPOKSIYA VAQTIDA HIMOYAVIY — MOSLASHUV REAKSIYALARI == Moslashuv jarayoni rivojlanish tezligiga qarab: a) tezkor (favqulodda) adaptatsiya; b) uzoq muddatli adaptatsiyalarga boʻlinadi. Gipoksiyada birinchi navbatda kislorodni tashish va ishlatish tizimlarida kompensator — moslashuv jarayonlari kuzatiladi. Bundan tashqari, kislorod uchun kurash va toʻqimani past nafas olish sharoitiga moslash mexanizmlari ham ishga tushadi. Tezkor (favquloddagi) adaptatsiya, reflektor ravishda boladi: oʻpka ventilyatsiyasining oshishi, qon aylanish tizimidagi adaptatsiya, eritrotsit va [[gemoglobin]] miqdorining oshishi. Oʻpka ventilyatsiyasining oshishi kompensator reaksiyalardan biri boʻlib, u nafas olish markazining qon tomirlardagi xemoretseptorlar impulslari taʼsirida reflektor ravishda qoʻzgʻalishi natijasida hosil boiadi. Sinokarotid va aortal retseptorlar qonning kimyoviy tarkibi oʻzgarishiga va [[karbonat angidrid]] va [[vodorod]] ioni toʻplanishiga juda sezgirdir. Gipoksik gipoksiyada hansirash patogenezi boshqachadir — xemoretseptorlarning qoʻzgʻalishi qonda kislorod partsial bosimining pasayib ketishiga javoban yuzaga keladi. Shubhasiz, giperventilyatsiya organizm uchun balandlikda ijobiy reaksiya hisoblanadi, lekin uning salbiy oqibatlari ham bor. Modomiki, karbonat angidridni chiqarib yuborish natijasida uning qondagi miqdori kamayishi bu jarayonning murakkablashuviga olib keladi. == GIPOKSIYADA MODDALAR ALMASHINUVI VA FIZIOLOGIK FAOLIYATLARNING BUZILISHI == Gipoksiya har xil a ’zolarning strukturasi va faoliyatlari buzilishini keltirib chiqaradi. '''Asab tizimi.''' Gipoksiyaga markaziy asab tizimi juda sezgirdir, lekin uning har bir boʻIimi gipoksiyada bir xilda shikastlanmaydi. Unga ayniqsa, bosh miya poʻstlogʻi koʻproq sezuvchan, miya oʻzagi, uzunchoq va [[orqa miya]] esa kam sezuvchandir. Kislorod bilan ta ’minlash uzilganidan 2,5-3 daqiqa oʻtgandan soʻng bosh miya poʻstlogʻida va miyachada nekroz fokuslari kuzatiladi. Shu bilan birga, uzunchoq miyada asfiksiya boʻlganida 10-15 daqiqa keyin ham sanoqli hujayralar halok boʻladi. Bosh miyada kislorod yetishmovchiligi yuz berganda aval qoʻzgʻalish boʻlib, keyin tormozlanish, [[uyqu]], [[Bosh ogʻrigʻi|bosh]] ogʻrigʻi, harakat boshqaruvining buzilishi kuzatiladi. '''Nafas.''' Kislorod yetishmovchiligi oʻtkir rivojlanganda nafas olish tez-tez, yuzaki boʻlib, havo almashinuvi kamayadi. Cheyn-Stoks tipidagi periferik nafas olish hosil boiishi mumkin. Qon aylanishi. Oʻtkir gipoksiyada taxikardiya kuzatiladi. Sistolik bosim saqlanib qoladi yoki asta-sekin pasayadi, puls bosimi oʻzgarmaydi yoki oshadi. Qonning minutlik hajmi ortadi. Arterial qonda kislorod miqdori 8-9 % kamayadi va u toj arteriyasida qon aylanishini sezilarli orttiradi. Bu oʻzgarishlar yurak qisqarishining tezlashuvi natijasida roʻy beradigan toj tom irlar kengayishi va venoz oqimning kuchayishidan kelib chiqadi. M odda almashinuvi. Gipoksiyada modda almashinuvining oʻzgarishi karbon suv va energetik almashinuvning buzilishidan boshlanib, biologik oksidlanishga bogiiq. Gipoksiya uchun hujayrada makroerglar — ATF qiym atining kam ayishi va uning parchalangan m ahsulotlarining kontsentratsiyasi ADF, AMF va anorganik fosfatning kamayishi, xosdir. Miya toʻqim asida kreatinfosfat tarkibi kamayadi. Makroerglar kamayishi natijasida glikoliz oshib, glikogen tarkibining kamayishi tufayli piruvat va laktat oshadi. Piruvat, laktat va bir qancha boshqa organik kislotalarning oshishi, metabolik (gazsiz) atsidoz rivojlanishini taʼminlaydi, bu esa kislorod tanqisligidandir. == GIPOKSIK HOLATLARNING OLDINI OLISH VA DAVOLASH == Gipoksiyani davolash bir qancha tadbirlarni oʻz ichiga olib, gipoksiyaning turiga, bosqichiga va darajasiga hamda organizmning gipoksiyaga qarshi javob reaksiyasiga bogʻliqdir. A w alo kislorod yetishmovchiligiga olib keladigan asosiy sababni yoʻq qilish zarur. Toʻqim ada kislorod yutilish qobiliyati buzilmaganda, kislorod yuborish asosiy mezon hisoblanadi. Bir qator kasalliklarda kislorod baland bosim ostida yuboriladi (giperbarik oksigenatsiya). Bu esa qonda va toʻqim ada fizik eritilgan kislorod zahirasini tashkil etadi. Bu usul is gazi va barbituratlardan zaharlanganda, tugʻma yurak poroklarida hamda yurak operatsiyalarida, vaqtinchalik qon aylanishi va nafas olish toʻxtatib qoʻyilganda qoʻllanadi. Kuchsiz gipoksiyada qon aylanish va nafas olish tizimlari tomonidan himoya reaksiyalarini oshirish maqsadida asab tizimini ragʻbatlantirish muhim ahamiyatga ega. Organizmning umumiy chidamliligini oshiradigan [[Buyrak usti bezlari|buyrak usti bezi]] po 'stlogʻi va [[gipofiz]] gormonlarining ishlatilishi patogenetik jihatdan isbotlangan. Gipoksiyada patologik oʻzgarishlarning toʻxtashiga, anaerob almashinuvdagi zaharli moddalarni zaharsizlantirishga qaratilgan tadbirlar muhim ahamiyatga ega. Toʻqima va hujayralardagi buzilishlarning oldini oladigan, gipoksiyaga qarshi ishlatiladigan dorilar ishlab chiqarishga katta ahamiyat berilmoqda. Nafas olish zanjiridagi elektronlami tashuvchi sunʼiy dorilar (sitoxrom C, gidroxinon) ishlab chiqarilmoqda. Fosforiangan karbon suvlaming tekshiruvi oʻtkazilmoqda, ular anayerob yoʻl bilan ATF hosil boʻlishiga sharoit tugʻdirishi mumkin. Glikolizni kuchaytiruvchi va organizmni kislorodga boʻlgan talabini pasaytiruvchi moddalarni ishlatish ham maqsadga muvofiqdir. == GIPOKSIYA DAVOLASH VOSITASI SIFATIDA == Gipoksiyada chiniqtirish usuli organizm chidamliligini faqat shu taʼsirotga oshirib qolmasdan, balki boshqa koʻpgina noqulay omillarga, jumladan, jismoniy zoʻriqishga, tashqi muhit harorati oʻzgarishiga, [[Infeksiya|infektsiyaga]], [[Zaharlanish|zaharlanishga]] nisbatan ham oshiradi. Bir soʻz bilan aytganda, gipoksiyaga chiniqtirish organizmni umumiy nospetsifik chidamliligini oshiradi<ref>{{Kitob manbasi|title=PATOLOGIK PIZIOLOGIYA|author=N.H. ABDULLAYEV H.YO. KARIMOV B.O‘. IRISQULOV|publisher=“Yangi asr avlodi” 2008}}</ref>. == Yana qarang == * [[Anoksiya]] * [[Kislorod yostiq|kislorodli terapiya]] * [[Mashqdan keyin ortiqcha kislorod iste'moli]] * [[Balandlik kasalligi]] (balandlik gipoksiyasi) * [[kislorod bilan zaharlanish]] * [[kislorod ta'siri]] * [[Asfiksiya bilan o'yinlar]] * [[Intrauterin gipoksiya]] == Manbalar == [[Turkum:Simptom:Bosh ogʻrigʻi]] <references /> [[Turkum:Alifbo boʻyicha kasalliklar]] [[Turkum:Kasalliklar]] [[Turkum:Nafas yoʻli kasalliklari]] [[Turkum:Tibbiyot]] h1woqv2ksh44f88cyaxtabeq6t9ozv5 6272426 6272425 2026-09-17T08:32:16Z Sherzod11W 273619 /* */ 6272426 wikitext text/x-wiki {{Kasallik2|image=Cynosis.JPG|nomi=Gipoksiya|MeSH=D000860}} '''Gipoksiya''' ({{lang-grc|ὑπό}} — ostida, pastda + {{lang-el|οξογόνο}} — [[kislorod]] ; kislorod ochligi) – [[Organizm|tanadagi]] yoki alohida [[Inson organlari|organlar]] va [[Toʻqima|toʻqimalarda]] [[kislorod]] miqdorining kamayishi<ref>{{Статья|автор=O. S. Levchenkova, V. E. Novikov, E. A. Parfenov, K. N. Kulagin|заглавие=Neuroprotective Effect of Antioxidants and Moderate Hypoxia as Combined Preconditioning in Cerebral Ischemia|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27913934|издание=Bulletin of Experimental Biology and Medicine|год=2016-12-01|том=162|выпуск=2|страницы=211–214|issn=1573-8221|doi=10.1007/s10517-016-3578-9|archivedate=2017-02-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170211195909/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27913934}}</ref>. Gipoksiya nafas olinayotgan havoda kislorod yetishmaganida (mas, balandlikka koʻtarilganda), yer ostida ishlaganda, nafas yoʻllariga yot jismlar tiqilib qolganda, [[Bronx|bronxlar]] spazmida va b. hollarda roʻy berishi mumkin. Gipoksiya juda koʻp kuzatiladi va turli-tuman nosogʻlom (patologik) jarayonlar asosini tashkil etadi. Gipoksiya oʻtkir, bir lahza (oniy) hamda surunkali boʻlishi mumkin<ref>{{Kitob manbasi|title=Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi|publisher=Toshkent, 2000-yil}}</ref>. == GIPOKSIYANING TASNIFI == Gipoksiyaning tasnifiga uning kelib chiqish sabablari va mexanizmlari asos qilib olingan. Gipoksiyaning quyidagi turlari ajratiladi: gipoksik, [[nafas]], gemik, sirkulyator, [[toʻqima]], yuklama, substratga bogʻliq va aralash gipoksiya. == GIPOKSIYA ETIOLOGIYASI VA PATOGENEZI == Toʻqimaning nafas olishi — uning [[Kislorod|kislorodni]] yutish jarayonidir. Toʻqimaning kislorod bilan ta ’minlanishida qon aylanishi, qon va tashqi nafas olish tizimlari qatnashadi. Bu tizimlar har biri faoliyatining turli darajada buzilishi, albatta, toʻqimaning nafas olishida oʻz aksini topadi. Lekin bu tizimlardan birortasi faoliyatining buzilishi boshqasi faoliyatining kuchayishi bilan toʻldirilib, shu tariqa toʻqimada nafas olish doimiyligini ta ’minlanib turadi. Kamqonlikda qon oqish tezligi oshadi va hatto qonning kislorod sigʻimi kamayganda ham toʻqima vaqt birligida kerakli miqdordakislorodoladi. Qon aylanish yetishmovchiligida qon oqish tezligi kamayib, toʻqimada kislorodga talab ortadi ([[qon]] deposidan kelgan [[eritrotsitlar]] hisobiga), qonning kislorod sigʻimi ortadi. Kislorod [[Partsial bosim|partsial bosimi]] pasayganda, [[Alveolalar|alveolada]] qon oqish tezligi koʻpayadi va qonning kislorod sigʻimi eritrotsitoz hisobiga oshadi. Bu moslashuv jarayonlari yetishmaganda va toʻqimaning oʻzida kisloroddan foydalanish xususiyati buzilganda toʻqimada kislorod tanqisligi — gipoksiya holati yuz beradi. == GIPOKSIK YOKI EKZOGEN GIPOKSIYA == Gipoksiyaning bu turi yutilayotgan havoda kislorodning partsial bosimi pasayganda rivojlanadi. Bunga togʻ kasalligi misol boʻlib, odam yuqoriga koʻtarilgan sari yaqqol namoyon boʻladi. Ekzogen gipoksiyani tajribada [[barokamera]] yordamida va kislorodi kam boʻlgan nafas oluvchi aralashmalar ishlatib hosil qilish mumkin. Oxirgisiga [[Shaxta|shaxtadagi]] ishlar, yer osti [[Quduq|quduqlari]], suv osti kemalari va uchish uskunalari kislorod bilan taʼminlovchi tizimining nosozliklari hamda jarrohlik operatsiya vaqtida [[narkoz]] beradigan uskunadagi nosozliklar misol boʻladi. == RESPIRATOR (NAFAS) GIPOKSIYA == Respirator gipoksiya oʻpkada gaz almashinuvining yetishmovchiligidan kelib chiqadi. Bu gipoksiyaga quyidagilar sabab boʻlishi mumkin: 1. Nafas yoʻllarida oʻtkazuvchanlikning buzilishi ([[bronxospazm]], yalligʻlanish jarayonlari, [[Bronxit|bronxitlar]], [[Traxeidlar|traxeitlar]]), oʻpkaning rostlanishiga toʻsiqlar boʻlishi ([[pnevmotoraks]], [[plevra]] boʻshligʻida [[Ekssudat|ekssudatlar]] yigʻilishi) va boshqa nafas olish kasalliklarida ventilyatsiyaning pasayishi. 2. Oʻpkada qon oqishi va [[Alveolalar|alveolada]] gaz almashinuvining buzilishi natijasida ventilyatsiya-perfuziya nisbatning buzilishi. Venoz qon oʻpka ichidagi arteriovenoz anastomozlar (shuntlar) orqali alveolalarga kirm asdan, k a tta qon aylanish doirasining arterial tizimiga o 'tib ketganda, qon oʻpka arteriyasidan o 'pka venasigacha oʻtadi va shunday qilib, chap boʻlmachaga kislorodga toʻyinmagan qon kelib quyiladi. Yuqoridagilaming hammasida kislorodni organizmga yetkazib berilishi organizm talabiga javob bermaydi. Oʻpka orqali oʻtayotgan qonda kislorod miqdori pasayadi, natijada arterial qonda kislorodning sezilarli kamayishi kuzatiladi. Odatda gipoksiyaga giper-kapniya qoʻshiladi va metabolik atsidozga gazli atsidoz qoʻshiladi. == SIRKULYATOR (YURAK-TOM IR) GIPOKSIYA == Sirkulyator gipoksiya mahalliy va umumiy qon aylanishining buzilishida rivojlanib, uning [[Ishemiya|ishemik]] va qonning harakatsiz toʻxtashi koʻrinishlarini ajratish mumkin. Agar [[Gemodinamika|gemodinamikaning]] buzilishi katta qon aylanish doirasida rivojlansa, oʻpkada qonning kislorodga toʻyinishi yetarli boʻlishi mumkin, ammo bunda kislorodning toʻqimaga yetib borishi qiyinlashishi ehtimoli bor. [[Gemodinamika]] kichik qon aylanishi doirasida buzilsa, arterial qonning oksigenatsiyasi izdan chiqadi. Sirkulyator gipoksiya nafaqat mutloq, balki nisbiy qon aylanish yetishmovchiligidan ham yuzaga kelishi mumkin. Bu holat toʻqimaning kislorodga boʻlgan talabi yetkazib beriladigan miqdoridan oshib ketganda kuzatilishi mumkin. Bunga misol tariqasida emotsional holatda yurak mushagida [[adrenalin]] taʼsirida toj arteriolalarning kengayishi, shu bilan birga, miokardning kislorodga boʻlgan talabining maʼlum darajada oshishini keltirsa boʻladi. Gipoksiyaning bu turiga mikrotsirkulyatsiyaning buzilishi natijasida boʻladigan toʻqima kislorod ochligi ham kiradi. Bunda toʻqimalarning shishishi, hujayra membranalari oʻtkazuvchanligining buzilishi tufayli kislorod oʻtishi buziladi. == GEMIK (QON) GIPOKSIYA == Gipoksiyaning bu turi qon tizimidagi patologik oʻzgarishlar asosan qonning effektiv kislorod sigʻimi kamayishi tufayli yuzaga keladi. Gemik gipoksiya [[Anemiya|kamqonlik]] va gemoglobinning faoliyati buzilishi natijasida hosil boʻladigan gipoksiyalarga boʻlinadi. Anemiyaning gipoksiyaga olib kelishi haqida „Qon tizimining patologik fiziologiyasi“ boʻlimida batafsil maʼlumot berilgan. Patologik sharoitlarda gemoglobinning shunday birikmalari hosil boʻlishi mumkinki, ular kislorod tashish vazifasini bajara olmaydi. Bularga misol qilib karboksigemoglobinni, yaʼni gemoglobinning uglerod oksidi (CO) bilan birikmasini koʻrsatish mumkin. Gemoglobinning CO ga birikish qobiliyati kislorodga nisbatan 300 marta yuqori, bu esa [[Is gazi|is]] gazini juda zaharli ekanligini anglatadi; zaharlanish havoda, hatto uning ozgina miqdorida ham yuz beradi. Bunda faqat gemoglobin emas, balki tarkibida temir boigan nafas fermentlarining faoliyati ham buziladi. Nitrat, nitrit va anilin mahsulotlari bilan zaharlanishda metgemoglobin hosil boʻlib, u oʻzida uch valentlik (Fe3+) temir tutadi va kislorodni biriktira olmaydi. == TOʻQIMA GIPOKSIYASI == Toʻqima gipoksiyasi — toʻqimalarda kisloroddan yetarli foydalanishning buzilishidir. Bunda toʻqima kislorod bilan yetarli miqdorda ta ’minlanayotgan bir paytda, biologik oksidlanish buziladi. Toʻqim a gipoksiyasining asosiy sababi nafas fermentlari faolligi yoki miqdorining pasayishi hamda oksidlanish va fosforlash jarayonlarining buzilishidir. Sitoxromoksidaza, yaʼni nafas olish zanjiridagi oxirgi fennentning sianid monoyodatsetatdan zaharlanishi toʻqim a gipoksiyasiga yorqin misol boʻlishi mumkin. Alkogol va boshqa narkotik moddalar (efir, uretan)dan zaharlanganda ham degidrogenazalar parchalanadi va toʻqima gipoksiyasi roʻy beradi. Toʻqima gipoksiyasini paydo qiluvchi nafas fermentlari sintezining pasayishi avitaminozlarda ham kuzatiladi. Bu holat, ayniqsa, [[riboflavin]] va nikotin kislotasi kam ayganda kuzatiladi. Chunki ular flavin fermentlarining prostetik guruhiga va degidrogenazalar tarkibiga kiradi. Oksidlanish va qaytarilishning uzilib qolishi natijasida biologik oksidlanishning samaradorligi pasayadi, energiya erkin issiqlik sifatida tarqalib ketadi, makroergik birikmalaming resintezi pasayadi. Energetik ochlik va metabolik siljishlar roʻy beradi. Toʻqim a gipoksiyasida erkin radikal oksidlanishning faollashuvi ham ahamiyatga ega boʻlishi mumkin. Bunda organik moddalar molekulyar kislorod tomonidan nofermentativ oksidlanishga uchraydi. Yogʻlaming oksidlari [[Mitoxondriya|mitoxondriyada]] va lizosomada membranalar beqarorligini chaqiradi. Erkin radikal oksidlanishining oshishi, shuningdek, uning tabiiy ingibitorlari yetishmaganda ([[tokoferol]], rutin, glutation, [[serotonin]], baʼzi bir steroid gormonlar), ionli nurlanish taʼsirida, [[atmosfera bosimi]] oshganda kelib chiqadigan toʻqim a gipoksiyasida ham kuzatiladi. == GIPOKSIYANING ZOʻRIQISHDAN YUZ BERADIGAN TURI == Gipoksiyaning bu turi toʻqima kislorod bilan yetarli yoki ortiq darajada taʼminlanganda hosil boʻladi. Ammo aʼzoning koʻproq ishlashi va kislorodga boʻlgan talabning sezilarli oshishi, talabga mos kelmagan kislorod taʼminotiga olib keladi va haqiqiy kislorod yetishmovchiligiga xos boʻlgan metabolik oʻzgarishlami yuzaga keltiradi. Bunga sport mashqlarida ortiqcha harakat qilish, tez bajarilgan ogʻir jismoniy mehnat misol boiadi. == GIPOKSIYANING SUBSTRATGA BOGʻLIQ TURI == Bu gipoksiya biologik oksidlanishning normal kechishi uchun muhim boʻlgan moddalar (substratlar)ning yetishmovchiligida kuzatiladi. Amalda bu gipoksiya aksariyat hollarda glyukozaning kamchilligi bilan bogʻliqdir. Ochlik, yogʻ kislotalarining yetishmovchiligi ham gipoksiyaning shu turini keltirib chiqarishi mumkin. == ARALASH GIPOKSIYA == Gipoksiyaning bu turi bir vaqtning oʻzida toʻqimani kislorod bilan taʼminlaydigan bir necha tizim faoliyati buzilishi bilan ifodalanadi. Misol uchun ogʻir jarohatda bir vaqtning oʻzida aylanayotgan qonning hajmi kamayadi (sirkulyator gipoksiya), nafas olish yuzaki va tez boʻlib qoladi (respirator gipoksiya), natijada alveolada gaz almashinuvi buziladi. Agar jarohat tufayli qon yoʻqotilsa, unda gemik gipoksiya ham kuzatiladi == GIPOKSIYANING TARQALISHI, TEZLIGI, MUDDATI VA DARAJASIGA KOʻRA TAVSIFI == Gipoksiya tarqalishi, rivojlanish tezligi, davom etish muddati va ogʻirengillik darajasiga koʻra oʻtkir va surunkali gipoksiyaga boʻlinadi. O 'tk ir gipoksiya — daqiqa yoki soniyalar ichida rivojlanadigan g ipoksiyadir. U uchish apparatlari zichligining buzilishi (razgermetizatsiya) natijasida, barokam era va kessonga havo kelishi toʻxtaganda va boshqalarda kuzatiladi. Oʻtkir gipoksiyani tajribada havoni inert gazlar ([[azot]], geliy, [[metan]]) bilan almashtiranda hosil qilish mumkin. Tajriba hayvonlari bu inert gazlar bilan nafas olganda 45-90 soniyada oʻlishi mumkin. Kuchsizroq oʻtkir gipoksiya uglerod oksidi (is gazi) dan zaharlanishda, [[Alpinist|alpinistlar]] balandlikka koʻtarilganda, koʻp qon ketganda, oʻtkir yurak va nafas yetishmovchiligi va boshqalarda uchraydi. Surunkali gipoksiya uzoq davom etgan surunkali qon kasalliklari (leykozlar, ogʻir anemiyalar)da, qon aylanish kasalliklarida (dekom pensatsiyalangan [[yurak yetishmovchiligi]]), nafas olish tizimi kasalliklari ([[Bronxial astma|bronxial]] astma, [[emfizema]], [[Zotiljam|pnevmoniya]]) da va boshqalarda kuzatiladi. == GIPOKSIYA VAQTIDA HIMOYAVIY — MOSLASHUV REAKSIYALARI == Moslashuv jarayoni rivojlanish tezligiga qarab: a) tezkor (favqulodda) adaptatsiya; b) uzoq muddatli adaptatsiyalarga boʻlinadi. Gipoksiyada birinchi navbatda kislorodni tashish va ishlatish tizimlarida kompensator — moslashuv jarayonlari kuzatiladi. Bundan tashqari, kislorod uchun kurash va toʻqimani past nafas olish sharoitiga moslash mexanizmlari ham ishga tushadi. Tezkor (favquloddagi) adaptatsiya, reflektor ravishda boladi: oʻpka ventilyatsiyasining oshishi, qon aylanish tizimidagi adaptatsiya, eritrotsit va [[gemoglobin]] miqdorining oshishi. Oʻpka ventilyatsiyasining oshishi kompensator reaksiyalardan biri boʻlib, u nafas olish markazining qon tomirlardagi xemoretseptorlar impulslari taʼsirida reflektor ravishda qoʻzgʻalishi natijasida hosil boiadi. Sinokarotid va aortal retseptorlar qonning kimyoviy tarkibi oʻzgarishiga va [[karbonat angidrid]] va [[vodorod]] ioni toʻplanishiga juda sezgirdir. Gipoksik gipoksiyada hansirash patogenezi boshqachadir — xemoretseptorlarning qoʻzgʻalishi qonda kislorod partsial bosimining pasayib ketishiga javoban yuzaga keladi. Shubhasiz, giperventilyatsiya organizm uchun balandlikda ijobiy reaksiya hisoblanadi, lekin uning salbiy oqibatlari ham bor. Modomiki, karbonat angidridni chiqarib yuborish natijasida uning qondagi miqdori kamayishi bu jarayonning murakkablashuviga olib keladi. == GIPOKSIYADA MODDALAR ALMASHINUVI VA FIZIOLOGIK FAOLIYATLARNING BUZILISHI == Gipoksiya har xil a ’zolarning strukturasi va faoliyatlari buzilishini keltirib chiqaradi. '''Asab tizimi.''' Gipoksiyaga markaziy asab tizimi juda sezgirdir, lekin uning har bir boʻIimi gipoksiyada bir xilda shikastlanmaydi. Unga ayniqsa, bosh miya poʻstlogʻi koʻproq sezuvchan, miya oʻzagi, uzunchoq va [[orqa miya]] esa kam sezuvchandir. Kislorod bilan ta ’minlash uzilganidan 2,5-3 daqiqa oʻtgandan soʻng bosh miya poʻstlogʻida va miyachada nekroz fokuslari kuzatiladi. Shu bilan birga, uzunchoq miyada asfiksiya boʻlganida 10-15 daqiqa keyin ham sanoqli hujayralar halok boʻladi. Bosh miyada kislorod yetishmovchiligi yuz berganda aval qoʻzgʻalish boʻlib, keyin tormozlanish, [[uyqu]], [[Bosh ogʻrigʻi|bosh]] ogʻrigʻi, harakat boshqaruvining buzilishi kuzatiladi. '''Nafas.''' Kislorod yetishmovchiligi oʻtkir rivojlanganda nafas olish tez-tez, yuzaki boʻlib, havo almashinuvi kamayadi. Cheyn-Stoks tipidagi periferik nafas olish hosil boiishi mumkin. Qon aylanishi. Oʻtkir gipoksiyada taxikardiya kuzatiladi. Sistolik bosim saqlanib qoladi yoki asta-sekin pasayadi, puls bosimi oʻzgarmaydi yoki oshadi. Qonning minutlik hajmi ortadi. Arterial qonda kislorod miqdori 8-9 % kamayadi va u toj arteriyasida qon aylanishini sezilarli orttiradi. Bu oʻzgarishlar yurak qisqarishining tezlashuvi natijasida roʻy beradigan toj tom irlar kengayishi va venoz oqimning kuchayishidan kelib chiqadi. M odda almashinuvi. Gipoksiyada modda almashinuvining oʻzgarishi karbon suv va energetik almashinuvning buzilishidan boshlanib, biologik oksidlanishga bogiiq. Gipoksiya uchun hujayrada makroerglar — ATF qiym atining kam ayishi va uning parchalangan m ahsulotlarining kontsentratsiyasi ADF, AMF va anorganik fosfatning kamayishi, xosdir. Miya toʻqim asida kreatinfosfat tarkibi kamayadi. Makroerglar kamayishi natijasida glikoliz oshib, glikogen tarkibining kamayishi tufayli piruvat va laktat oshadi. Piruvat, laktat va bir qancha boshqa organik kislotalarning oshishi, metabolik (gazsiz) atsidoz rivojlanishini taʼminlaydi, bu esa kislorod tanqisligidandir. == GIPOKSIK HOLATLARNING OLDINI OLISH VA DAVOLASH == Gipoksiyani davolash bir qancha tadbirlarni oʻz ichiga olib, gipoksiyaning turiga, bosqichiga va darajasiga hamda organizmning gipoksiyaga qarshi javob reaksiyasiga bogʻliqdir. A w alo kislorod yetishmovchiligiga olib keladigan asosiy sababni yoʻq qilish zarur. Toʻqim ada kislorod yutilish qobiliyati buzilmaganda, kislorod yuborish asosiy mezon hisoblanadi. Bir qator kasalliklarda kislorod baland bosim ostida yuboriladi (giperbarik oksigenatsiya). Bu esa qonda va toʻqim ada fizik eritilgan kislorod zahirasini tashkil etadi. Bu usul is gazi va barbituratlardan zaharlanganda, tugʻma yurak poroklarida hamda yurak operatsiyalarida, vaqtinchalik qon aylanishi va nafas olish toʻxtatib qoʻyilganda qoʻllanadi. Kuchsiz gipoksiyada qon aylanish va nafas olish tizimlari tomonidan himoya reaksiyalarini oshirish maqsadida asab tizimini ragʻbatlantirish muhim ahamiyatga ega. Organizmning umumiy chidamliligini oshiradigan [[Buyrak usti bezlari|buyrak usti bezi]] po 'stlogʻi va [[gipofiz]] gormonlarining ishlatilishi patogenetik jihatdan isbotlangan. Gipoksiyada patologik oʻzgarishlarning toʻxtashiga, anaerob almashinuvdagi zaharli moddalarni zaharsizlantirishga qaratilgan tadbirlar muhim ahamiyatga ega. Toʻqima va hujayralardagi buzilishlarning oldini oladigan, gipoksiyaga qarshi ishlatiladigan dorilar ishlab chiqarishga katta ahamiyat berilmoqda. Nafas olish zanjiridagi elektronlami tashuvchi sunʼiy dorilar (sitoxrom C, gidroxinon) ishlab chiqarilmoqda. Fosforiangan karbon suvlaming tekshiruvi oʻtkazilmoqda, ular anayerob yoʻl bilan ATF hosil boʻlishiga sharoit tugʻdirishi mumkin. Glikolizni kuchaytiruvchi va organizmni kislorodga boʻlgan talabini pasaytiruvchi moddalarni ishlatish ham maqsadga muvofiqdir. == GIPOKSIYA DAVOLASH VOSITASI SIFATIDA == Gipoksiyada chiniqtirish usuli organizm chidamliligini faqat shu taʼsirotga oshirib qolmasdan, balki boshqa koʻpgina noqulay omillarga, jumladan, jismoniy zoʻriqishga, tashqi muhit harorati oʻzgarishiga, [[Infeksiya|infektsiyaga]], [[Zaharlanish|zaharlanishga]] nisbatan ham oshiradi. Bir soʻz bilan aytganda, gipoksiyaga chiniqtirish organizmni umumiy nospetsifik chidamliligini oshiradi<ref>{{Kitob manbasi|title=PATOLOGIK PIZIOLOGIYA|author=N.H. ABDULLAYEV H.YO. KARIMOV B.O‘. IRISQULOV|publisher=“Yangi asr avlodi” 2008}}</ref>. == Yana qarang == * [[Anoksiya]] * [[Kislorod yostiq|kislorodli terapiya]] * [[Mashqdan keyin ortiqcha kislorod iste'moli]] * [[Balandlik kasalligi]] (balandlik gipoksiyasi) * [[kislorod bilan zaharlanish]] * [[kislorod ta'siri]] * [[Asfiksiya bilan o'yinlar]] * [[Intrauterin gipoksiya]] == Manbalar == [[Turkum:Simptom:Bosh ogʻrigʻi]] <references /> [[Turkum:Alifbo boʻyicha kasalliklar]] [[Turkum:Kasalliklar]] [[Turkum:Nafas yoʻli kasalliklari]] [[Turkum:Tibbiyot]] 03eb0rqvcvxt4j5c91yucp8u4olygtr 6272427 6272426 2026-09-17T08:32:34Z Sherzod11W 273619 6272427 wikitext text/x-wiki {{Kasallik2|image=Cynosis.JPG|nomi=Gipoksiya|MeSH=D000860}} '''Gipoksiya''' ({{lang-grc|ὑπό}} — ostida, pastda + {{lang-el|οξογόνο}} — [[kislorod]] ; kislorod ochligi) – [[Organizm|tanadagi]] yoki alohida [[Inson organlari|organlar]] va [[Toʻqima|toʻqimalarda]] [[kislorod]] miqdorining kamayishi<ref>{{Статья|автор=O. S. Levchenkova, V. E. Novikov, E. A. Parfenov, K. N. Kulagin|заглавие=Neuroprotective Effect of Antioxidants and Moderate Hypoxia as Combined Preconditioning in Cerebral Ischemia|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27913934|издание=Bulletin of Experimental Biology and Medicine|год=2016-12-01|том=162|выпуск=2|страницы=211–214|issn=1573-8221|doi=10.1007/s10517-016-3578-9|archivedate=2017-02-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170211195909/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27913934}}</ref>. Gipoksiya nafas olinayotgan havoda kislorod yetishmaganida (mas, balandlikka koʻtarilganda), yer ostida ishlaganda, nafas yoʻllariga yot jismlar tiqilib qolganda, [[Bronx|bronxlar]] spazmida va b. hollarda roʻy berishi mumkin. Gipoksiya juda koʻp kuzatiladi va turli-tuman nosogʻlom (patologik) jarayonlar asosini tashkil etadi. Gipoksiya oʻtkir, bir lahza (oniy) hamda surunkali boʻlishi mumkin<ref>{{Kitob manbasi|title=Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi|publisher=Toshkent, 2000-yil}}</ref>. == GIPOKSIYANING TASNIFI == Gipoksiyaning tasnifiga uning kelib chiqish sabablari va mexanizmlari asos qilib olingan. Gipoksiyaning quyidagi turlari ajratiladi: gipoksik, [[nafas]], gemik, sirkulyator, [[toʻqima]], yuklama, substratga bogʻliq va aralash gipoksiya. == GIPOKSIYA ETIOLOGIYASI VA PATOGENEZI == Toʻqimaning nafas olishi — uning [[Kislorod|kislorodni]] yutish jarayonidir. Toʻqimaning kislorod bilan ta ’minlanishida qon aylanishi, qon va tashqi nafas olish tizimlari qatnashadi. Bu tizimlar har biri faoliyatining turli darajada buzilishi, albatta, toʻqimaning nafas olishida oʻz aksini topadi. Lekin bu tizimlardan birortasi faoliyatining buzilishi boshqasi faoliyatining kuchayishi bilan toʻldirilib, shu tariqa toʻqimada nafas olish doimiyligini ta ’minlanib turadi. Kamqonlikda qon oqish tezligi oshadi va hatto qonning kislorod sigʻimi kamayganda ham toʻqima vaqt birligida kerakli miqdordakislorodoladi. Qon aylanish yetishmovchiligida qon oqish tezligi kamayib, toʻqimada kislorodga talab ortadi ([[qon]] deposidan kelgan [[eritrotsitlar]] hisobiga), qonning kislorod sigʻimi ortadi. Kislorod [[Partsial bosim|partsial bosimi]] pasayganda, [[Alveolalar|alveolada]] qon oqish tezligi koʻpayadi va qonning kislorod sigʻimi eritrotsitoz hisobiga oshadi. Bu moslashuv jarayonlari yetishmaganda va toʻqimaning oʻzida kisloroddan foydalanish xususiyati buzilganda toʻqimada kislorod tanqisligi — gipoksiya holati yuz beradi. == GIPOKSIK YOKI EKZOGEN GIPOKSIYA == Gipoksiyaning bu turi yutilayotgan havoda kislorodning partsial bosimi pasayganda rivojlanadi. Bunga togʻ kasalligi misol boʻlib, odam yuqoriga koʻtarilgan sari yaqqol namoyon boʻladi. Ekzogen gipoksiyani tajribada [[barokamera]] yordamida va kislorodi kam boʻlgan nafas oluvchi aralashmalar ishlatib hosil qilish mumkin. Oxirgisiga [[Shaxta|shaxtadagi]] ishlar, yer osti [[Quduq|quduqlari]], suv osti kemalari va uchish uskunalari kislorod bilan taʼminlovchi tizimining nosozliklari hamda jarrohlik operatsiya vaqtida [[narkoz]] beradigan uskunadagi nosozliklar misol boʻladi. == RESPIRATOR (NAFAS) GIPOKSIYA == Respirator gipoksiya oʻpkada gaz almashinuvining yetishmovchiligidan kelib chiqadi. Bu gipoksiyaga quyidagilar sabab boʻlishi mumkin: 1. Nafas yoʻllarida oʻtkazuvchanlikning buzilishi ([[bronxospazm]], yalligʻlanish jarayonlari, [[Bronxit|bronxitlar]], [[Traxeidlar|traxeitlar]]), oʻpkaning rostlanishiga toʻsiqlar boʻlishi ([[pnevmotoraks]], [[plevra]] boʻshligʻida [[Ekssudat|ekssudatlar]] yigʻilishi) va boshqa nafas olish kasalliklarida ventilyatsiyaning pasayishi. 2. Oʻpkada qon oqishi va [[Alveolalar|alveolada]] gaz almashinuvining buzilishi natijasida ventilyatsiya-perfuziya nisbatning buzilishi. Venoz qon oʻpka ichidagi arteriovenoz anastomozlar (shuntlar) orqali alveolalarga kirm asdan, k a tta qon aylanish doirasining arterial tizimiga o 'tib ketganda, qon oʻpka arteriyasidan o 'pka venasigacha oʻtadi va shunday qilib, chap boʻlmachaga kislorodga toʻyinmagan qon kelib quyiladi. Yuqoridagilaming hammasida kislorodni organizmga yetkazib berilishi organizm talabiga javob bermaydi. Oʻpka orqali oʻtayotgan qonda kislorod miqdori pasayadi, natijada arterial qonda kislorodning sezilarli kamayishi kuzatiladi. Odatda gipoksiyaga giper-kapniya qoʻshiladi va metabolik atsidozga gazli atsidoz qoʻshiladi. == SIRKULYATOR (YURAK-TOM IR) GIPOKSIYA == Sirkulyator gipoksiya mahalliy va umumiy qon aylanishining buzilishida rivojlanib, uning [[Ishemiya|ishemik]] va qonning harakatsiz toʻxtashi koʻrinishlarini ajratish mumkin. Agar [[Gemodinamika|gemodinamikaning]] buzilishi katta qon aylanish doirasida rivojlansa, oʻpkada qonning kislorodga toʻyinishi yetarli boʻlishi mumkin, ammo bunda kislorodning toʻqimaga yetib borishi qiyinlashishi ehtimoli bor. [[Gemodinamika]] kichik qon aylanishi doirasida buzilsa, arterial qonning oksigenatsiyasi izdan chiqadi. Sirkulyator gipoksiya nafaqat mutloq, balki nisbiy qon aylanish yetishmovchiligidan ham yuzaga kelishi mumkin. Bu holat toʻqimaning kislorodga boʻlgan talabi yetkazib beriladigan miqdoridan oshib ketganda kuzatilishi mumkin. Bunga misol tariqasida emotsional holatda yurak mushagida [[adrenalin]] taʼsirida toj arteriolalarning kengayishi, shu bilan birga, miokardning kislorodga boʻlgan talabining maʼlum darajada oshishini keltirsa boʻladi. Gipoksiyaning bu turiga mikrotsirkulyatsiyaning buzilishi natijasida boʻladigan toʻqima kislorod ochligi ham kiradi. Bunda toʻqimalarning shishishi, hujayra membranalari oʻtkazuvchanligining buzilishi tufayli kislorod oʻtishi buziladi. == GEMIK (QON) GIPOKSIYA == Gipoksiyaning bu turi qon tizimidagi patologik oʻzgarishlar asosan qonning effektiv kislorod sigʻimi kamayishi tufayli yuzaga keladi. Gemik gipoksiya [[Anemiya|kamqonlik]] va gemoglobinning faoliyati buzilishi natijasida hosil boʻladigan gipoksiyalarga boʻlinadi. Anemiyaning gipoksiyaga olib kelishi haqida „Qon tizimining patologik fiziologiyasi“ boʻlimida batafsil maʼlumot berilgan. Patologik sharoitlarda gemoglobinning shunday birikmalari hosil boʻlishi mumkinki, ular kislorod tashish vazifasini bajara olmaydi. Bularga misol qilib karboksigemoglobinni, yaʼni gemoglobinning uglerod oksidi (CO) bilan birikmasini koʻrsatish mumkin. Gemoglobinning CO ga birikish qobiliyati kislorodga nisbatan 300 marta yuqori, bu esa [[Is gazi|is]] gazini juda zaharli ekanligini anglatadi; zaharlanish havoda, hatto uning ozgina miqdorida ham yuz beradi. Bunda faqat gemoglobin emas, balki tarkibida temir boigan nafas fermentlarining faoliyati ham buziladi. Nitrat, nitrit va anilin mahsulotlari bilan zaharlanishda metgemoglobin hosil boʻlib, u oʻzida uch valentlik (Fe3+) temir tutadi va kislorodni biriktira olmaydi. == TOʻQIMA GIPOKSIYASI == Toʻqima gipoksiyasi — toʻqimalarda kisloroddan yetarli foydalanishning buzilishidir. Bunda toʻqima kislorod bilan yetarli miqdorda ta ’minlanayotgan bir paytda, biologik oksidlanish buziladi. Toʻqim a gipoksiyasining asosiy sababi nafas fermentlari faolligi yoki miqdorining pasayishi hamda oksidlanish va fosforlash jarayonlarining buzilishidir. Sitoxromoksidaza, yaʼni nafas olish zanjiridagi oxirgi fennentning sianid monoyodatsetatdan zaharlanishi toʻqim a gipoksiyasiga yorqin misol boʻlishi mumkin. Alkogol va boshqa narkotik moddalar (efir, uretan)dan zaharlanganda ham degidrogenazalar parchalanadi va toʻqima gipoksiyasi roʻy beradi. Toʻqima gipoksiyasini paydo qiluvchi nafas fermentlari sintezining pasayishi avitaminozlarda ham kuzatiladi. Bu holat, ayniqsa, [[riboflavin]] va nikotin kislotasi kam ayganda kuzatiladi. Chunki ular flavin fermentlarining prostetik guruhiga va degidrogenazalar tarkibiga kiradi. Oksidlanish va qaytarilishning uzilib qolishi natijasida biologik oksidlanishning samaradorligi pasayadi, energiya erkin issiqlik sifatida tarqalib ketadi, makroergik birikmalaming resintezi pasayadi. Energetik ochlik va metabolik siljishlar roʻy beradi. Toʻqim a gipoksiyasida erkin radikal oksidlanishning faollashuvi ham ahamiyatga ega boʻlishi mumkin. Bunda organik moddalar molekulyar kislorod tomonidan nofermentativ oksidlanishga uchraydi. Yogʻlaming oksidlari [[Mitoxondriya|mitoxondriyada]] va lizosomada membranalar beqarorligini chaqiradi. Erkin radikal oksidlanishining oshishi, shuningdek, uning tabiiy ingibitorlari yetishmaganda ([[tokoferol]], rutin, glutation, [[serotonin]], baʼzi bir steroid gormonlar), ionli nurlanish taʼsirida, [[atmosfera bosimi]] oshganda kelib chiqadigan toʻqim a gipoksiyasida ham kuzatiladi. == GIPOKSIYANING ZOʻRIQISHDAN YUZ BERADIGAN TURI == Gipoksiyaning bu turi toʻqima kislorod bilan yetarli yoki ortiq darajada taʼminlanganda hosil boʻladi. Ammo aʼzoning koʻproq ishlashi va kislorodga boʻlgan talabning sezilarli oshishi, talabga mos kelmagan kislorod taʼminotiga olib keladi va haqiqiy kislorod yetishmovchiligiga xos boʻlgan metabolik oʻzgarishlami yuzaga keltiradi. Bunga sport mashqlarida ortiqcha harakat qilish, tez bajarilgan ogʻir jismoniy mehnat misol boiadi. == GIPOKSIYANING SUBSTRATGA BOGʻLIQ TURI == Bu gipoksiya biologik oksidlanishning normal kechishi uchun muhim boʻlgan moddalar (substratlar)ning yetishmovchiligida kuzatiladi. Amalda bu gipoksiya aksariyat hollarda glyukozaning kamchilligi bilan bogʻliqdir. Ochlik, yogʻ kislotalarining yetishmovchiligi ham gipoksiyaning shu turini keltirib chiqarishi mumkin. == ARALASH GIPOKSIYA == Gipoksiyaning bu turi bir vaqtning oʻzida toʻqimani kislorod bilan taʼminlaydigan bir necha tizim faoliyati buzilishi bilan ifodalanadi. Misol uchun ogʻir jarohatda bir vaqtning oʻzida aylanayotgan qonning hajmi kamayadi (sirkulyator gipoksiya), nafas olish yuzaki va tez boʻlib qoladi (respirator gipoksiya), natijada alveolada gaz almashinuvi buziladi. Agar jarohat tufayli qon yoʻqotilsa, unda gemik gipoksiya ham kuzatiladi == GIPOKSIYANING TARQALISHI, TEZLIGI, MUDDATI VA DARAJASIGA KOʻRA TAVSIFI == Gipoksiya tarqalishi, rivojlanish tezligi, davom etish muddati va ogʻirengillik darajasiga koʻra oʻtkir va surunkali gipoksiyaga boʻlinadi. O 'tk ir gipoksiya — daqiqa yoki soniyalar ichida rivojlanadigan g ipoksiyadir. U uchish apparatlari zichligining buzilishi (razgermetizatsiya) natijasida, barokam era va kessonga havo kelishi toʻxtaganda va boshqalarda kuzatiladi. Oʻtkir gipoksiyani tajribada havoni inert gazlar ([[azot]], geliy, [[metan]]) bilan almashtiranda hosil qilish mumkin. Tajriba hayvonlari bu inert gazlar bilan nafas olganda 45-90 soniyada oʻlishi mumkin. Kuchsizroq oʻtkir gipoksiya uglerod oksidi (is gazi) dan zaharlanishda, [[Alpinist|alpinistlar]] balandlikka koʻtarilganda, koʻp qon ketganda, oʻtkir yurak va nafas yetishmovchiligi va boshqalarda uchraydi. Surunkali gipoksiya uzoq davom etgan surunkali qon kasalliklari (leykozlar, ogʻir anemiyalar)da, qon aylanish kasalliklarida (dekom pensatsiyalangan [[yurak yetishmovchiligi]]), nafas olish tizimi kasalliklari ([[Bronxial astma|bronxial]] astma, [[emfizema]], [[Zotiljam|pnevmoniya]]) da va boshqalarda kuzatiladi. == GIPOKSIYA VAQTIDA HIMOYAVIY — MOSLASHUV REAKSIYALARI == Moslashuv jarayoni rivojlanish tezligiga qarab: a) tezkor (favqulodda) adaptatsiya; b) uzoq muddatli adaptatsiyalarga boʻlinadi. Gipoksiyada birinchi navbatda kislorodni tashish va ishlatish tizimlarida kompensator — moslashuv jarayonlari kuzatiladi. Bundan tashqari, kislorod uchun kurash va toʻqimani past nafas olish sharoitiga moslash mexanizmlari ham ishga tushadi. Tezkor (favquloddagi) adaptatsiya, reflektor ravishda boladi: oʻpka ventilyatsiyasining oshishi, qon aylanish tizimidagi adaptatsiya, eritrotsit va [[gemoglobin]] miqdorining oshishi. Oʻpka ventilyatsiyasining oshishi kompensator reaksiyalardan biri boʻlib, u nafas olish markazining qon tomirlardagi xemoretseptorlar impulslari taʼsirida reflektor ravishda qoʻzgʻalishi natijasida hosil boiadi. Sinokarotid va aortal retseptorlar qonning kimyoviy tarkibi oʻzgarishiga va [[karbonat angidrid]] va [[vodorod]] ioni toʻplanishiga juda sezgirdir. Gipoksik gipoksiyada hansirash patogenezi boshqachadir — xemoretseptorlarning qoʻzgʻalishi qonda kislorod partsial bosimining pasayib ketishiga javoban yuzaga keladi. Shubhasiz, giperventilyatsiya organizm uchun balandlikda ijobiy reaksiya hisoblanadi, lekin uning salbiy oqibatlari ham bor. Modomiki, karbonat angidridni chiqarib yuborish natijasida uning qondagi miqdori kamayishi bu jarayonning murakkablashuviga olib keladi. == GIPOKSIYADA MODDALAR ALMASHINUVI VA FIZIOLOGIK FAOLIYATLARNING BUZILISHI == Gipoksiya har xil a ’zolarning strukturasi va faoliyatlari buzilishini keltirib chiqaradi. '''Asab tizimi.''' Gipoksiyaga markaziy asab tizimi juda sezgirdir, lekin uning har bir boʻIimi gipoksiyada bir xilda shikastlanmaydi. Unga ayniqsa, bosh miya poʻstlogʻi koʻproq sezuvchan, miya oʻzagi, uzunchoq va [[orqa miya]] esa kam sezuvchandir. Kislorod bilan ta ’minlash uzilganidan 2,5-3 daqiqa oʻtgandan soʻng bosh miya poʻstlogʻida va miyachada nekroz fokuslari kuzatiladi. Shu bilan birga, uzunchoq miyada asfiksiya boʻlganida 10-15 daqiqa keyin ham sanoqli hujayralar halok boʻladi. Bosh miyada kislorod yetishmovchiligi yuz berganda aval qoʻzgʻalish boʻlib, keyin tormozlanish, [[uyqu]], [[Bosh ogʻrigʻi|bosh]] ogʻrigʻi, harakat boshqaruvining buzilishi kuzatiladi. '''Nafas.''' Kislorod yetishmovchiligi oʻtkir rivojlanganda nafas olish tez-tez, yuzaki boʻlib, havo almashinuvi kamayadi. Cheyn-Stoks tipidagi periferik nafas olish hosil boiishi mumkin. Qon aylanishi. Oʻtkir gipoksiyada taxikardiya kuzatiladi. Sistolik bosim saqlanib qoladi yoki asta-sekin pasayadi, puls bosimi oʻzgarmaydi yoki oshadi. Qonning minutlik hajmi ortadi. Arterial qonda kislorod miqdori 8-9 % kamayadi va u toj arteriyasida qon aylanishini sezilarli orttiradi. Bu oʻzgarishlar yurak qisqarishining tezlashuvi natijasida roʻy beradigan toj tom irlar kengayishi va venoz oqimning kuchayishidan kelib chiqadi. M odda almashinuvi. Gipoksiyada modda almashinuvining oʻzgarishi karbon suv va energetik almashinuvning buzilishidan boshlanib, biologik oksidlanishga bogiiq. Gipoksiya uchun hujayrada makroerglar — ATF qiym atining kam ayishi va uning parchalangan m ahsulotlarining kontsentratsiyasi ADF, AMF va anorganik fosfatning kamayishi, xosdir. Miya toʻqim asida kreatinfosfat tarkibi kamayadi. Makroerglar kamayishi natijasida glikoliz oshib, glikogen tarkibining kamayishi tufayli piruvat va laktat oshadi. Piruvat, laktat va bir qancha boshqa organik kislotalarning oshishi, metabolik (gazsiz) atsidoz rivojlanishini taʼminlaydi, bu esa kislorod tanqisligidandir. == GIPOKSIK HOLATLARNING OLDINI OLISH VA DAVOLASH == Gipoksiyani davolash bir qancha tadbirlarni oʻz ichiga olib, gipoksiyaning turiga, bosqichiga va darajasiga hamda organizmning gipoksiyaga qarshi javob reaksiyasiga bogʻliqdir. A w alo kislorod yetishmovchiligiga olib keladigan asosiy sababni yoʻq qilish zarur. Toʻqim ada kislorod yutilish qobiliyati buzilmaganda, kislorod yuborish asosiy mezon hisoblanadi. Bir qator kasalliklarda kislorod baland bosim ostida yuboriladi (giperbarik oksigenatsiya). Bu esa qonda va toʻqim ada fizik eritilgan kislorod zahirasini tashkil etadi. Bu usul is gazi va barbituratlardan zaharlanganda, tugʻma yurak poroklarida hamda yurak operatsiyalarida, vaqtinchalik qon aylanishi va nafas olish toʻxtatib qoʻyilganda qoʻllanadi. Kuchsiz gipoksiyada qon aylanish va nafas olish tizimlari tomonidan himoya reaksiyalarini oshirish maqsadida asab tizimini ragʻbatlantirish muhim ahamiyatga ega. Organizmning umumiy chidamliligini oshiradigan [[Buyrak usti bezlari|buyrak usti bezi]] po 'stlogʻi va [[gipofiz]] gormonlarining ishlatilishi patogenetik jihatdan isbotlangan. Gipoksiyada patologik oʻzgarishlarning toʻxtashiga, anaerob almashinuvdagi zaharli moddalarni zaharsizlantirishga qaratilgan tadbirlar muhim ahamiyatga ega. Toʻqima va hujayralardagi buzilishlarning oldini oladigan, gipoksiyaga qarshi ishlatiladigan dorilar ishlab chiqarishga katta ahamiyat berilmoqda. Nafas olish zanjiridagi elektronlami tashuvchi sunʼiy dorilar (sitoxrom C, gidroxinon) ishlab chiqarilmoqda. Fosforiangan karbon suvlaming tekshiruvi oʻtkazilmoqda, ular anayerob yoʻl bilan ATF hosil boʻlishiga sharoit tugʻdirishi mumkin. Glikolizni kuchaytiruvchi va organizmni kislorodga boʻlgan talabini pasaytiruvchi moddalarni ishlatish ham maqsadga muvofiqdir. == GIPOKSIYA DAVOLASH VOSITASI SIFATIDA == Gipoksiyada chiniqtirish usuli organizm chidamliligini faqat shu taʼsirotga oshirib qolmasdan, balki boshqa koʻpgina noqulay omillarga, jumladan, jismoniy zoʻriqishga, tashqi muhit harorati oʻzgarishiga, [[Infeksiya|infektsiyaga]], [[Zaharlanish|zaharlanishga]] nisbatan ham oshiradi. Bir soʻz bilan aytganda, gipoksiyaga chiniqtirish organizmni umumiy nospetsifik chidamliligini oshiradi<ref>{{Kitob manbasi|title=PATOLOGIK PIZIOLOGIYA|author=N.H. ABDULLAYEV H.YO. KARIMOV B.O‘. IRISQULOV|publisher=“Yangi asr avlodi” 2008}}</ref>. == Yana qarang == * [[Anoksiya]] * [[Kislorod yostiq|kislorodli terapiya]] * [[Mashqdan keyin ortiqcha kislorod iste'moli]] * [[Balandlik kasalligi]] (balandlik gipoksiyasi) * [[kislorod bilan zaharlanish]] * [[kislorod ta'siri]] * [[Asfiksiya bilan o'yinlar]] * [[Intrauterin gipoksiya]] == Manbalar == <references /> [[Turkum:Simptom:Bosh ogʻrigʻi]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha kasalliklar]] [[Turkum:Kasalliklar]] [[Turkum:Nafas yoʻli kasalliklari]] [[Turkum:Tibbiyot]] pyg7qx1biwi51ptn77vmj775lj635ii 6272428 6272427 2026-09-17T08:32:46Z Sherzod11W 273619 6272428 wikitext text/x-wiki {{Kasallik2|image=Cynosis.JPG|nomi=Gipoksiya|MeSH=D000860}} '''Gipoksiya''' ({{lang-grc|ὑπό}} — ostida, pastda + {{lang-el|οξογόνο}} — [[kislorod]] ; kislorod ochligi) – [[Organizm|tanadagi]] yoki alohida [[Inson organlari|organlar]] va [[Toʻqima|toʻqimalarda]] [[kislorod]] miqdorining kamayishi<ref>{{Статья|автор=O. S. Levchenkova, V. E. Novikov, E. A. Parfenov, K. N. Kulagin|заглавие=Neuroprotective Effect of Antioxidants and Moderate Hypoxia as Combined Preconditioning in Cerebral Ischemia|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27913934|издание=Bulletin of Experimental Biology and Medicine|год=2016-12-01|том=162|выпуск=2|страницы=211–214|issn=1573-8221|doi=10.1007/s10517-016-3578-9|archivedate=2017-02-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170211195909/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27913934}}</ref>. Gipoksiya nafas olinayotgan havoda kislorod yetishmaganida (mas, balandlikka koʻtarilganda), yer ostida ishlaganda, nafas yoʻllariga yot jismlar tiqilib qolganda, [[Bronx|bronxlar]] spazmida va b. hollarda roʻy berishi mumkin. Gipoksiya juda koʻp kuzatiladi va turli-tuman nosogʻlom (patologik) jarayonlar asosini tashkil etadi. Gipoksiya oʻtkir, bir lahza (oniy) hamda surunkali boʻlishi mumkin<ref>{{Kitob manbasi|title=Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi|publisher=Toshkent, 2000-yil}}</ref>. == GIPOKSIYANING TASNIFI == Gipoksiyaning tasnifiga uning kelib chiqish sabablari va mexanizmlari asos qilib olingan. Gipoksiyaning quyidagi turlari ajratiladi: gipoksik, [[nafas]], gemik, sirkulyator, [[toʻqima]], yuklama, substratga bogʻliq va aralash gipoksiya. == GIPOKSIYA ETIOLOGIYASI VA PATOGENEZI == Toʻqimaning nafas olishi — uning [[Kislorod|kislorodni]] yutish jarayonidir. Toʻqimaning kislorod bilan ta ’minlanishida qon aylanishi, qon va tashqi nafas olish tizimlari qatnashadi. Bu tizimlar har biri faoliyatining turli darajada buzilishi, albatta, toʻqimaning nafas olishida oʻz aksini topadi. Lekin bu tizimlardan birortasi faoliyatining buzilishi boshqasi faoliyatining kuchayishi bilan toʻldirilib, shu tariqa toʻqimada nafas olish doimiyligini ta ’minlanib turadi. Kamqonlikda qon oqish tezligi oshadi va hatto qonning kislorod sigʻimi kamayganda ham toʻqima vaqt birligida kerakli miqdordakislorodoladi. Qon aylanish yetishmovchiligida qon oqish tezligi kamayib, toʻqimada kislorodga talab ortadi ([[qon]] deposidan kelgan [[eritrotsitlar]] hisobiga), qonning kislorod sigʻimi ortadi. Kislorod [[Partsial bosim|partsial bosimi]] pasayganda, [[Alveolalar|alveolada]] qon oqish tezligi koʻpayadi va qonning kislorod sigʻimi eritrotsitoz hisobiga oshadi. Bu moslashuv jarayonlari yetishmaganda va toʻqimaning oʻzida kisloroddan foydalanish xususiyati buzilganda toʻqimada kislorod tanqisligi — gipoksiya holati yuz beradi. == GIPOKSIK YOKI EKZOGEN GIPOKSIYA == Gipoksiyaning bu turi yutilayotgan havoda kislorodning partsial bosimi pasayganda rivojlanadi. Bunga togʻ kasalligi misol boʻlib, odam yuqoriga koʻtarilgan sari yaqqol namoyon boʻladi. Ekzogen gipoksiyani tajribada [[barokamera]] yordamida va kislorodi kam boʻlgan nafas oluvchi aralashmalar ishlatib hosil qilish mumkin. Oxirgisiga [[Shaxta|shaxtadagi]] ishlar, yer osti [[Quduq|quduqlari]], suv osti kemalari va uchish uskunalari kislorod bilan taʼminlovchi tizimining nosozliklari hamda jarrohlik operatsiya vaqtida [[narkoz]] beradigan uskunadagi nosozliklar misol boʻladi. == RESPIRATOR (NAFAS) GIPOKSIYA == Respirator gipoksiya oʻpkada gaz almashinuvining yetishmovchiligidan kelib chiqadi. Bu gipoksiyaga quyidagilar sabab boʻlishi mumkin: 1. Nafas yoʻllarida oʻtkazuvchanlikning buzilishi ([[bronxospazm]], yalligʻlanish jarayonlari, [[Bronxit|bronxitlar]], [[Traxeidlar|traxeitlar]]), oʻpkaning rostlanishiga toʻsiqlar boʻlishi ([[pnevmotoraks]], [[plevra]] boʻshligʻida [[Ekssudat|ekssudatlar]] yigʻilishi) va boshqa nafas olish kasalliklarida ventilyatsiyaning pasayishi. 2. Oʻpkada qon oqishi va [[Alveolalar|alveolada]] gaz almashinuvining buzilishi natijasida ventilyatsiya-perfuziya nisbatning buzilishi. Venoz qon oʻpka ichidagi arteriovenoz anastomozlar (shuntlar) orqali alveolalarga kirm asdan, k a tta qon aylanish doirasining arterial tizimiga o 'tib ketganda, qon oʻpka arteriyasidan o 'pka venasigacha oʻtadi va shunday qilib, chap boʻlmachaga kislorodga toʻyinmagan qon kelib quyiladi. Yuqoridagilaming hammasida kislorodni organizmga yetkazib berilishi organizm talabiga javob bermaydi. Oʻpka orqali oʻtayotgan qonda kislorod miqdori pasayadi, natijada arterial qonda kislorodning sezilarli kamayishi kuzatiladi. Odatda gipoksiyaga giper-kapniya qoʻshiladi va metabolik atsidozga gazli atsidoz qoʻshiladi. == SIRKULYATOR (YURAK-TOM IR) GIPOKSIYA == Sirkulyator gipoksiya mahalliy va umumiy qon aylanishining buzilishida rivojlanib, uning [[Ishemiya|ishemik]] va qonning harakatsiz toʻxtashi koʻrinishlarini ajratish mumkin. Agar [[Gemodinamika|gemodinamikaning]] buzilishi katta qon aylanish doirasida rivojlansa, oʻpkada qonning kislorodga toʻyinishi yetarli boʻlishi mumkin, ammo bunda kislorodning toʻqimaga yetib borishi qiyinlashishi ehtimoli bor. [[Gemodinamika]] kichik qon aylanishi doirasida buzilsa, arterial qonning oksigenatsiyasi izdan chiqadi. Sirkulyator gipoksiya nafaqat mutloq, balki nisbiy qon aylanish yetishmovchiligidan ham yuzaga kelishi mumkin. Bu holat toʻqimaning kislorodga boʻlgan talabi yetkazib beriladigan miqdoridan oshib ketganda kuzatilishi mumkin. Bunga misol tariqasida emotsional holatda yurak mushagida [[adrenalin]] taʼsirida toj arteriolalarning kengayishi, shu bilan birga, miokardning kislorodga boʻlgan talabining maʼlum darajada oshishini keltirsa boʻladi. Gipoksiyaning bu turiga mikrotsirkulyatsiyaning buzilishi natijasida boʻladigan toʻqima kislorod ochligi ham kiradi. Bunda toʻqimalarning shishishi, hujayra membranalari oʻtkazuvchanligining buzilishi tufayli kislorod oʻtishi buziladi. == GEMIK (QON) GIPOKSIYA == Gipoksiyaning bu turi qon tizimidagi patologik oʻzgarishlar asosan qonning effektiv kislorod sigʻimi kamayishi tufayli yuzaga keladi. Gemik gipoksiya [[Anemiya|kamqonlik]] va gemoglobinning faoliyati buzilishi natijasida hosil boʻladigan gipoksiyalarga boʻlinadi. Anemiyaning gipoksiyaga olib kelishi haqida „Qon tizimining patologik fiziologiyasi“ boʻlimida batafsil maʼlumot berilgan. Patologik sharoitlarda gemoglobinning shunday birikmalari hosil boʻlishi mumkinki, ular kislorod tashish vazifasini bajara olmaydi. Bularga misol qilib karboksigemoglobinni, yaʼni gemoglobinning uglerod oksidi (CO) bilan birikmasini koʻrsatish mumkin. Gemoglobinning CO ga birikish qobiliyati kislorodga nisbatan 300 marta yuqori, bu esa [[Is gazi|is]] gazini juda zaharli ekanligini anglatadi; zaharlanish havoda, hatto uning ozgina miqdorida ham yuz beradi. Bunda faqat gemoglobin emas, balki tarkibida temir boigan nafas fermentlarining faoliyati ham buziladi. Nitrat, nitrit va anilin mahsulotlari bilan zaharlanishda metgemoglobin hosil boʻlib, u oʻzida uch valentlik (Fe3+) temir tutadi va kislorodni biriktira olmaydi. == TOʻQIMA GIPOKSIYASI == Toʻqima gipoksiyasi — toʻqimalarda kisloroddan yetarli foydalanishning buzilishidir. Bunda toʻqima kislorod bilan yetarli miqdorda ta ’minlanayotgan bir paytda, biologik oksidlanish buziladi. Toʻqim a gipoksiyasining asosiy sababi nafas fermentlari faolligi yoki miqdorining pasayishi hamda oksidlanish va fosforlash jarayonlarining buzilishidir. Sitoxromoksidaza, yaʼni nafas olish zanjiridagi oxirgi fennentning sianid monoyodatsetatdan zaharlanishi toʻqim a gipoksiyasiga yorqin misol boʻlishi mumkin. Alkogol va boshqa narkotik moddalar (efir, uretan)dan zaharlanganda ham degidrogenazalar parchalanadi va toʻqima gipoksiyasi roʻy beradi. Toʻqima gipoksiyasini paydo qiluvchi nafas fermentlari sintezining pasayishi avitaminozlarda ham kuzatiladi. Bu holat, ayniqsa, [[riboflavin]] va nikotin kislotasi kam ayganda kuzatiladi. Chunki ular flavin fermentlarining prostetik guruhiga va degidrogenazalar tarkibiga kiradi. Oksidlanish va qaytarilishning uzilib qolishi natijasida biologik oksidlanishning samaradorligi pasayadi, energiya erkin issiqlik sifatida tarqalib ketadi, makroergik birikmalaming resintezi pasayadi. Energetik ochlik va metabolik siljishlar roʻy beradi. Toʻqim a gipoksiyasida erkin radikal oksidlanishning faollashuvi ham ahamiyatga ega boʻlishi mumkin. Bunda organik moddalar molekulyar kislorod tomonidan nofermentativ oksidlanishga uchraydi. Yogʻlaming oksidlari [[Mitoxondriya|mitoxondriyada]] va lizosomada membranalar beqarorligini chaqiradi. Erkin radikal oksidlanishining oshishi, shuningdek, uning tabiiy ingibitorlari yetishmaganda ([[tokoferol]], rutin, glutation, [[serotonin]], baʼzi bir steroid gormonlar), ionli nurlanish taʼsirida, [[atmosfera bosimi]] oshganda kelib chiqadigan toʻqim a gipoksiyasida ham kuzatiladi. == GIPOKSIYANING ZOʻRIQISHDAN YUZ BERADIGAN TURI == Gipoksiyaning bu turi toʻqima kislorod bilan yetarli yoki ortiq darajada taʼminlanganda hosil boʻladi. Ammo aʼzoning koʻproq ishlashi va kislorodga boʻlgan talabning sezilarli oshishi, talabga mos kelmagan kislorod taʼminotiga olib keladi va haqiqiy kislorod yetishmovchiligiga xos boʻlgan metabolik oʻzgarishlami yuzaga keltiradi. Bunga sport mashqlarida ortiqcha harakat qilish, tez bajarilgan ogʻir jismoniy mehnat misol boiadi. == GIPOKSIYANING SUBSTRATGA BOGʻLIQ TURI == Bu gipoksiya biologik oksidlanishning normal kechishi uchun muhim boʻlgan moddalar (substratlar)ning yetishmovchiligida kuzatiladi. Amalda bu gipoksiya aksariyat hollarda glyukozaning kamchilligi bilan bogʻliqdir. Ochlik, yogʻ kislotalarining yetishmovchiligi ham gipoksiyaning shu turini keltirib chiqarishi mumkin. == ARALASH GIPOKSIYA == Gipoksiyaning bu turi bir vaqtning oʻzida toʻqimani kislorod bilan taʼminlaydigan bir necha tizim faoliyati buzilishi bilan ifodalanadi. Misol uchun ogʻir jarohatda bir vaqtning oʻzida aylanayotgan qonning hajmi kamayadi (sirkulyator gipoksiya), nafas olish yuzaki va tez boʻlib qoladi (respirator gipoksiya), natijada alveolada gaz almashinuvi buziladi. Agar jarohat tufayli qon yoʻqotilsa, unda gemik gipoksiya ham kuzatiladi == GIPOKSIYANING TARQALISHI, TEZLIGI, MUDDATI VA DARAJASIGA KOʻRA TAVSIFI == Gipoksiya tarqalishi, rivojlanish tezligi, davom etish muddati va ogʻirengillik darajasiga koʻra oʻtkir va surunkali gipoksiyaga boʻlinadi. O 'tk ir gipoksiya — daqiqa yoki soniyalar ichida rivojlanadigan g ipoksiyadir. U uchish apparatlari zichligining buzilishi (razgermetizatsiya) natijasida, barokam era va kessonga havo kelishi toʻxtaganda va boshqalarda kuzatiladi. Oʻtkir gipoksiyani tajribada havoni inert gazlar ([[azot]], geliy, [[metan]]) bilan almashtiranda hosil qilish mumkin. Tajriba hayvonlari bu inert gazlar bilan nafas olganda 45-90 soniyada oʻlishi mumkin. Kuchsizroq oʻtkir gipoksiya uglerod oksidi (is gazi) dan zaharlanishda, [[Alpinist|alpinistlar]] balandlikka koʻtarilganda, koʻp qon ketganda, oʻtkir yurak va nafas yetishmovchiligi va boshqalarda uchraydi. Surunkali gipoksiya uzoq davom etgan surunkali qon kasalliklari (leykozlar, ogʻir anemiyalar)da, qon aylanish kasalliklarida (dekom pensatsiyalangan [[yurak yetishmovchiligi]]), nafas olish tizimi kasalliklari ([[Bronxial astma|bronxial]] astma, [[emfizema]], [[Zotiljam|pnevmoniya]]) da va boshqalarda kuzatiladi. == GIPOKSIYA VAQTIDA HIMOYAVIY — MOSLASHUV REAKSIYALARI == Moslashuv jarayoni rivojlanish tezligiga qarab: a) tezkor (favqulodda) adaptatsiya; b) uzoq muddatli adaptatsiyalarga boʻlinadi. Gipoksiyada birinchi navbatda kislorodni tashish va ishlatish tizimlarida kompensator — moslashuv jarayonlari kuzatiladi. Bundan tashqari, kislorod uchun kurash va toʻqimani past nafas olish sharoitiga moslash mexanizmlari ham ishga tushadi. Tezkor (favquloddagi) adaptatsiya, reflektor ravishda boladi: oʻpka ventilyatsiyasining oshishi, qon aylanish tizimidagi adaptatsiya, eritrotsit va [[gemoglobin]] miqdorining oshishi. Oʻpka ventilyatsiyasining oshishi kompensator reaksiyalardan biri boʻlib, u nafas olish markazining qon tomirlardagi xemoretseptorlar impulslari taʼsirida reflektor ravishda qoʻzgʻalishi natijasida hosil boiadi. Sinokarotid va aortal retseptorlar qonning kimyoviy tarkibi oʻzgarishiga va [[karbonat angidrid]] va [[vodorod]] ioni toʻplanishiga juda sezgirdir. Gipoksik gipoksiyada hansirash patogenezi boshqachadir — xemoretseptorlarning qoʻzgʻalishi qonda kislorod partsial bosimining pasayib ketishiga javoban yuzaga keladi. Shubhasiz, giperventilyatsiya organizm uchun balandlikda ijobiy reaksiya hisoblanadi, lekin uning salbiy oqibatlari ham bor. Modomiki, karbonat angidridni chiqarib yuborish natijasida uning qondagi miqdori kamayishi bu jarayonning murakkablashuviga olib keladi. == GIPOKSIYADA MODDALAR ALMASHINUVI VA FIZIOLOGIK FAOLIYATLARNING BUZILISHI == Gipoksiya har xil a ’zolarning strukturasi va faoliyatlari buzilishini keltirib chiqaradi. '''Asab tizimi.''' Gipoksiyaga markaziy asab tizimi juda sezgirdir, lekin uning har bir boʻIimi gipoksiyada bir xilda shikastlanmaydi. Unga ayniqsa, bosh miya poʻstlogʻi koʻproq sezuvchan, miya oʻzagi, uzunchoq va [[orqa miya]] esa kam sezuvchandir. Kislorod bilan ta ’minlash uzilganidan 2,5-3 daqiqa oʻtgandan soʻng bosh miya poʻstlogʻida va miyachada nekroz fokuslari kuzatiladi. Shu bilan birga, uzunchoq miyada asfiksiya boʻlganida 10-15 daqiqa keyin ham sanoqli hujayralar halok boʻladi. Bosh miyada kislorod yetishmovchiligi yuz berganda aval qoʻzgʻalish boʻlib, keyin tormozlanish, [[uyqu]], [[Bosh ogʻrigʻi|bosh]] ogʻrigʻi, harakat boshqaruvining buzilishi kuzatiladi. '''Nafas.''' Kislorod yetishmovchiligi oʻtkir rivojlanganda nafas olish tez-tez, yuzaki boʻlib, havo almashinuvi kamayadi. Cheyn-Stoks tipidagi periferik nafas olish hosil boiishi mumkin. Qon aylanishi. Oʻtkir gipoksiyada taxikardiya kuzatiladi. Sistolik bosim saqlanib qoladi yoki asta-sekin pasayadi, puls bosimi oʻzgarmaydi yoki oshadi. Qonning minutlik hajmi ortadi. Arterial qonda kislorod miqdori 8-9 % kamayadi va u toj arteriyasida qon aylanishini sezilarli orttiradi. Bu oʻzgarishlar yurak qisqarishining tezlashuvi natijasida roʻy beradigan toj tom irlar kengayishi va venoz oqimning kuchayishidan kelib chiqadi. M odda almashinuvi. Gipoksiyada modda almashinuvining oʻzgarishi karbon suv va energetik almashinuvning buzilishidan boshlanib, biologik oksidlanishga bogiiq. Gipoksiya uchun hujayrada makroerglar — ATF qiym atining kam ayishi va uning parchalangan m ahsulotlarining kontsentratsiyasi ADF, AMF va anorganik fosfatning kamayishi, xosdir. Miya toʻqim asida kreatinfosfat tarkibi kamayadi. Makroerglar kamayishi natijasida glikoliz oshib, glikogen tarkibining kamayishi tufayli piruvat va laktat oshadi. Piruvat, laktat va bir qancha boshqa organik kislotalarning oshishi, metabolik (gazsiz) atsidoz rivojlanishini taʼminlaydi, bu esa kislorod tanqisligidandir. == GIPOKSIK HOLATLARNING OLDINI OLISH VA DAVOLASH == Gipoksiyani davolash bir qancha tadbirlarni oʻz ichiga olib, gipoksiyaning turiga, bosqichiga va darajasiga hamda organizmning gipoksiyaga qarshi javob reaksiyasiga bogʻliqdir. A w alo kislorod yetishmovchiligiga olib keladigan asosiy sababni yoʻq qilish zarur. Toʻqim ada kislorod yutilish qobiliyati buzilmaganda, kislorod yuborish asosiy mezon hisoblanadi. Bir qator kasalliklarda kislorod baland bosim ostida yuboriladi (giperbarik oksigenatsiya). Bu esa qonda va toʻqim ada fizik eritilgan kislorod zahirasini tashkil etadi. Bu usul is gazi va barbituratlardan zaharlanganda, tugʻma yurak poroklarida hamda yurak operatsiyalarida, vaqtinchalik qon aylanishi va nafas olish toʻxtatib qoʻyilganda qoʻllanadi. Kuchsiz gipoksiyada qon aylanish va nafas olish tizimlari tomonidan himoya reaksiyalarini oshirish maqsadida asab tizimini ragʻbatlantirish muhim ahamiyatga ega. Organizmning umumiy chidamliligini oshiradigan [[Buyrak usti bezlari|buyrak usti bezi]] po 'stlogʻi va [[gipofiz]] gormonlarining ishlatilishi patogenetik jihatdan isbotlangan. Gipoksiyada patologik oʻzgarishlarning toʻxtashiga, anaerob almashinuvdagi zaharli moddalarni zaharsizlantirishga qaratilgan tadbirlar muhim ahamiyatga ega. Toʻqima va hujayralardagi buzilishlarning oldini oladigan, gipoksiyaga qarshi ishlatiladigan dorilar ishlab chiqarishga katta ahamiyat berilmoqda. Nafas olish zanjiridagi elektronlami tashuvchi sunʼiy dorilar (sitoxrom C, gidroxinon) ishlab chiqarilmoqda. Fosforiangan karbon suvlaming tekshiruvi oʻtkazilmoqda, ular anayerob yoʻl bilan ATF hosil boʻlishiga sharoit tugʻdirishi mumkin. Glikolizni kuchaytiruvchi va organizmni kislorodga boʻlgan talabini pasaytiruvchi moddalarni ishlatish ham maqsadga muvofiqdir. == GIPOKSIYA DAVOLASH VOSITASI SIFATIDA == Gipoksiyada chiniqtirish usuli organizm chidamliligini faqat shu taʼsirotga oshirib qolmasdan, balki boshqa koʻpgina noqulay omillarga, jumladan, jismoniy zoʻriqishga, tashqi muhit harorati oʻzgarishiga, [[Infeksiya|infektsiyaga]], [[Zaharlanish|zaharlanishga]] nisbatan ham oshiradi. Bir soʻz bilan aytganda, gipoksiyaga chiniqtirish organizmni umumiy nospetsifik chidamliligini oshiradi<ref>{{Kitob manbasi|title=PATOLOGIK PIZIOLOGIYA|author=N.H. ABDULLAYEV H.YO. KARIMOV B.O‘. IRISQULOV|publisher=“Yangi asr avlodi” 2008}}</ref>. == Yana qarang == * [[Anoksiya]] * [[Kislorod yostiq|kislorodli terapiya]] * [[Mashqdan keyin ortiqcha kislorod iste'moli]] * [[Balandlik kasalligi]] (balandlik gipoksiyasi) * [[kislorod bilan zaharlanish]] * [[kislorod ta'siri]] * [[Asfiksiya bilan o'yinlar]] * [[Intrauterin gipoksiya]] == Manbalar == {{manbalar}} <references /> [[Turkum:Simptom:Bosh ogʻrigʻi]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha kasalliklar]] [[Turkum:Kasalliklar]] [[Turkum:Nafas yoʻli kasalliklari]] [[Turkum:Tibbiyot]] 7vgjom9ph92x3j9fheo96h9sdo8hv64 0 462657 6272180 6262963 2026-09-16T17:30:50Z Ch 119289 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Вид на монастыря.jpg]] → [[File:Вид на Покровский монастырь, Дустабад. 2025-07.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) · description \\ описание 6272180 wikitext text/x-wiki {{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}} {{Bilgiquti aholi punkti | oʻzbekcha nomi = Doʻstobod | mavqe = shahar | tasvir = File:Въездной знак с надписью "Do`stobod" при входе в город Дустабад.jpg | mamlakat = Oʻzbekiston | mintaqa turi = viloyat | mintaqa = Toshkent viloyati | jadvalda mintaqa = | tuman turi = tuman | tuman = Quyichirchiq tumani | jadvalda tuman = | jamoat turi = jamoat avtobusi | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | lat_dir = N | lat_deg = 40 | lat_min = 51 | lat_sec = 23 | lon_dir = E | lon_deg = 68 | lon_min = 55 | lon_sec = 41 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki bolinishi = 5 ta mahalla | rahbar turi = | rahbar = Akmal Xolmuradov | asos solingan = 1895 | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = Soldatskiy | qachondan beri = | maydon = | balandlik turi = | AP markazi balandligi = | iqlim = kontinental | rasmiy til = oʻzbek tili | aholi = 26,8 ming | sanalgan yil = 2025 | zichlik = 1kv² =156 | aglomeratsiya = 50 000 | milliy tarkib = oʻzbek, qozoq, rus, koreys, tatar va boshqa millatlar | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +5 | DST = | telefon kodi = +998 | pochta indeksi = | pochta indekslari = | sayt = Quyichirchiq.uz | avtomobil kodi = 10 | identifikator turi = | raqamli identifikator = | Commons turkumi = }} '''Doʻstobod''' — Oʻzbekiston Respublikasi [[Toshkent viloyati]]dagi shahar (1983-yildan). Quyi Chirchiq tumani markazi. 1996-yilgacha Soldatskiy qishlogʻi. Angren daryosi Sirdaryoga quyilish joyiga yaqin yerda joylashgan. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Kuchlukkacha 38&nbsp;km. Doʻstoboddan Toshkentgacha boʻlgan masofa 66&nbsp;km. Aholisi 26,8 ming kishidan iborat (2025), asosan oʻzbeklar, shuningdek, qozoq, koreys, rus, tojik va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Doʻstobodda 3 ta sanoat korxonasi, 2 ta qurilish idorasi, 3 ta umumiy taʼlim maktabi, 20 dan ziyod maʼmuriy, davlat tashkilotlari, 40 dan ortiq xususiy korxona, 1 ta qoʻshma korxona, 300 oʻrinli kasalxona, poliklinika, madaniyat uyi, madaniyat va istirohat bogʻi, sport majmui mavjud.<ref name=":0">"{{PAGENAME}}" ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O'zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20D%20harfi.pdf D-harfi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220202203945/https://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20D%20harfi.pdf |date=2022-02-02 }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> == Rasmlar to`plami == <gallery> Fayl:Районная налоговая инспекция.jpg|Soliq inspeksiyasi idorasi Fayl:Мганзин восток, алкогольный магазин и ресторан сакура.jpg|Oromli kafelar Fayl:81-АТК ДУСТАБАД.jpg|81-ATK Fayl:Вид на Покровский монастырь, Дустабад. 2025-07.jpg|Asosiy ko`chadagi manzara Fayl:Главная улица города.jpg|Shahar ko`chalarning biri Fayl:Ресторан "Sim Sim" в Дустабаде.jpg|Sim Sim restorani Fayl:Правительственное здание в Дустабаде.jpg|Davlat idorasi Fayl:Перекрестка в Дустабаде.jpg|Choraha Fayl:Машина Трактор Парк (заброшенное здание).jpg|Mashina Traktor Parki </gallery> == Manbalar == {{manbalar}} {{chala}} [[Turkum:Oʻzbekiston shaharlari]] [[Turkum:Quyi Chirchiq tumani]] tr22vbnoesq6e0fkg88jgil8cx2sn4k 0 500385 6272325 6271279 2026-09-17T05:49:33Z Mukhammadrasul Isakov 215746 /* */ 6272325 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | ismi = Abdulhoshim Ismoilov | tavallud sanasi = {{Tugʻilgan sanasi|1952|9|6}} | tavallud joyi = {{TavalludJoyi|Quva}}, [[Fargʻona viloyati]], [[OʻzSSR]] | vafot sanasi = | vafot joyi = | mukofotlari ={{Buyuk xizmatlari uchun ordeni}} {{Oʻzbekiston SSR xalq artisti}} {{Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist}} {{Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiysi}} }} '''Abdulhoshim Ismoilov''' (1952-yil, 6-sentyabr, [[Fargʻona viloyati]], [[Quva tumani]]) — sozanda ([[gʻijjak]]), bastakor. [[O‘zbekiston SSR xalq artisti]] (1990). [[ Buyuk xizmatlari uchun ordeni]] sohibi (2008). [[Toshkent]] konservatoriyasining sharq musiqasi kafedrasini tugatgan (1989). Oʻzbekiston teleradiokompaniyasining maqom ansamblida sozanda (1974—85), musiqa rahbari (198587), badiiy rahbar (1987-96 va 1999-yildan), "Oʻzbeknavo" konsert-gastrol birlashmasida sozanda (1997—99). Ijro uslubiga noziklik va mayinlik, qochirim-nolalarni, rang-barang usullarni ustalik va mohirona ishlatish xos. I. rahbarligidagi cholgʻu ansambli ([[Abdulaxad Abdurashidov|A. Abdurashidov]], A. Xoltojiyev va boshqalar) ijrosi orqali oʻzbek musiqasiga yangi — guruhli badiha uslubi kirib keldi. Repertuaridan yirik xalq cholgʻu kuylari ("Choʻli Iroq", "Nasrulloyi", "Navroʻzi Ajam" va boshqalar), maqom yoʻllari ("Chorgoh", "Segoh", "Dugoh") va boshqalar) keng oʻrin olgan. Bastakor sifatida oʻzining ashula, qoʻshiq va yallalari ("Boʻlmas", "Noz", "Erka bulbul", "Sen oʻzing", "Oʻzbekiston", "Toshkentim","Yorimga ayting", "Uchrashuv", "Netay", "Togʻ qizi" va boshqalar), cholgu va raqs kuylari ("Holim soʻrma", "Gullola", "Toʻyona", "Dil bayrami" va boshqalar) bilan shuhrat qozongan. Qator xorijiy mamlakatlarda oʻz ijrochilik mahoratini namoyish etgan. Maqom ijrochilarining 1-respublika tanlovi laureati (1983)<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>. 3nafar farzandning otasi. 2 ogil va 1 qiz == Manbalar == {{manbalar}} {{bio-stub}} [[Turkum:O‘zbekiston SSR xalq artistlari]] [[Turkum:1952-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:9-iyunda tugʻilganlar]] [[Turkum:Quva tumanida tugʻilganlar]] [[Turkum:Sozandalar]] [[Turkum:Bastakorlar]] {{DEFAULTSORT:Ismoilov, Abdulhoshim}} {{no iwiki}} 5iknxmrabrj2s0krprsmdzgyjwzktxg 0 503869 6272275 6271654 2026-09-17T04:04:16Z Tim124865 97914 6272275 wikitext text/x-wiki {{Taxobox |color=#ebebd2 |name=Kanareyka | fossil_range = |diversity_link= |subdivision_ranks=Tur | status = LC | status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=''Serinus canaria'' |volume=2018 |page=e.T22720056A132137153 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22720056A132137153.en |access-date=19 November 2021}}</ref> | image= Serinus canaria -Parque Rural del Nublo, Gran Canaria, Spain -male-8a.jpg | image_caption = [[Atlantika kanareykasi]] (''Serinus canaria'') nari. [[Gran Kanaria]], Ispaniya |regnum=[[Hayvonlar]] |subregnum=[[Eumetazoa]] |phylum=[[Xordalilar]] |subphylum=[[Umurtqalilar]] |classis=[[Qushlar]] |subclassis=[[Yelpigʻich dumli qushlar]] |infraclassis=[[Yangi tanglayli qushlar]] |ordo=[[Chumchuqsimonlar]] |familia=[[Qiziltoʻshlar]] |subordo= |genus=[[Kanareyka]] |species= |range_map= |range_map_caption= |binomial_authority=[[Koch]], [[1816]] |binomial=Serinus }} '''Kanareyka'''({{Lang-la|Serinus }}) — gʻarbiy Osiyo, Yevropa va Afrikada uchraydigan [[chumchuqsimonlar]] turkumining [[qiziltoʻshlar]] oilasiga mansub kichik qushlar urugʻi. Patlarida odatda sariq rangda. Oʻzbekistonda bir turi [[Qizilbosh kanareyka]] (''Serinus pusillus'') tarqalgan. == Taksonomiya va sistematika == Kanareyka urugʻi 1816-yilda nemis tabiatshunosi [[Carl Ludwig Koch]] tomonidan dastlab bitta tur — [[Oddiy kanareyka|oddiy kanareykani]] (''Serinus hortulanus)'' joylashtirish uchun ajratilgan. Bu nom [[Carl Linnaeus|Karl Linney]] ''Fringilus serinus'' deb tasniflagan turning sinonimi boʻlgan. Hozirda bu tur ''Serinus'' ''serinus'' deb nomlanadi. Keyinchalik bu urugʻ tarkibiga koʻplab turlar kiritilgan. 2012-yilda italiyalik zoolog [[Zuccon]] boshchiligi ostida chumchuqsimonlar oilasining sistematikasini aniqlashtirish bo‘yicha keng qamrovli molekulyar tadqiqotlar natijasida, urugʻni ikkita monofiletik guruhga ajratish taklif qilindi va bu taklif [[Xalqaro ornitologlar ittifoqi]] tomonidan qabul qilindi. Kanareykalar urugʻi [[oddiy kanareyka]] va yana yetti turni qamrab oldi, Afrika va Arabistonda tarqalgan turlar esa, qayta tiklangan ''[[Crithagra]]'' urugʻiga kiritildi<ref>{{Jurnal manbasi |last=Zuccon |first=Dario |last2=Prŷs-Jones |first2=Robert |last3=Rasmussen |first3=Pamela C. |last4=Ericson |first4=Per G.P. |date=2012-02 |title=The phylogenetic relationships and generic limits of finches (Fringillidae) |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790311004180 |magazine=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=62 |issue=2 |pages=581–596 |doi=10.1016/j.ympev.2011.10.002}}</ref>. == Turlari == Qizilbosh urug‘i 8 turni o‘z ichiga oladi. {| class="wikitable" |- ! '''Tashqi koʻrinishi''' !! '''Nomi''' !! '''Lotincha nomi''' !! '''Tarqalish hududi''' |- |[[File:Serinus pusillus - Red-fronted serin 08.jpg|200px]] || [[Qizilbosh kanareyka]] || ''Serinus pusillus'' ||Alp togʻlardan Himolay togʻlarigacha |- |[[File:European_serin_(Serinus_serinus)_male.jpg|200px]] || [[Yevropa kanareykasi]] || ''Serinus serinus'' || Yevropaning janubiy va markaziy qismlari, hamda Shimoliy Afrika |- |[[File:Syrian_Serin_(Serinus_syriacus)_in_Israel.jpg|200px]] || [[Suriya kanareykasi]] || ''Serinus syriacus'' || [[Suriya]], [[Livan]], [[Falastin]], [[Iordaniya]] va [[Saudiya Arabistoni]] |- |[[File:Serinus canaria -Parque Rural del Nublo, Gran Canaria, Spain -male-8a.jpg|200px]] || [[Atlantika kanareykasi]] || ''Serinus canaria'' || [[Kanar orollari]], [[Azor orollari]] va [[Madeyra]] |- |[[File:Cape Canary - Natal - South Africa S4E6774 (23051152101).jpg|200px]] || [[Kap kanareykasi]] || ''Serinus canicollis'' || Afrikaning janubiy qismi |- |[[File:Yellow-crowned Canary - Mt.Kenya S4E7761 (23013953136).jpg|200px]] || [[Sariq tojli kanareyka]] || ''Serinus flavivertex'' || Afrikaning sharqiy qismi va Angola |- |[[File:Ethiopian-siskin.jpg|200px]] || [[Efiopiya kanareykasi]] || ''Serinus nigriceps'' || [[Efiopiya]] |- |[[File:Serinus alario -near Rooifontein, Northern Cape, South Africa -male-8.jpg|200px]] || [[Qora boshli kanareyka]] || ''Serinus alario'' || [[Lesoto]], [[Namibiya]] va [[Janubiy Afrika Respublikasi]] |- |} == Tashqi koʻrinishi == Kanareykani ispanlar <nowiki>XV</nowiki> asrning oxirlarida Kanar orollaridan Yevropaga olib kelishgan (nomi shundan olingan). Tabiatda Kanar, Madeyra va Azor o.larida tapqalgan. Tanasining uz. 12—14 sm. Narining patlari sargʻish-yashil, modasi yashil. Oʻrmon, bogʻ va butazorlarda yashaydi. Daraxtlarda uya yasab, 3—5 tagacha tuxum qoʻyadi. Bir yilda 2 marta joʻja ochadi. Oʻsimliklar urugʻi va mevalari bilan oziqlanadi. Yaxshi sayragani uchun xonadonlarda ham boqiladi. Kanareykaning har xil sayroqi va dekorativ (kokildor, jingalak patli, bukri) zotlari chiqarilgan. Yovvoyi Kanareyka har u xil ovozlarga taqlid qila oladi.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Qushlar]] {{bird-stub}} 7bepbxy2wk8bywbuhsvgcoxocmznkfs 0 526715 6272271 5928286 2026-09-17T02:59:03Z CommonsDelinker 204 "0dnud7gl5es41SHHP.png" yoʻqotildi, uni VikiOmbordan [[c:User:Pi.1415926535|Pi.1415926535]] per [[:c:Commons:Deletion requests/File:0dnud7gl5es41SHHP.png|]] tufayli oʻchirgan edi. 6272271 wikitext text/x-wiki {{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}} '''Mafkura''' (arab. – fikrlar majmui. yoki [https://www.britannica.com/topic/ideology-society ideologiya]) – muayyan [[Ijtimoiy guruhlar|ijtimoiy guruh]], [[qatlam]], [[millat]], [[jamiyat]], [[davlat]]<nowiki/>ning manfaatlari, orzulari, maqsadlari ifodalangan qarashlar va ularni amalga oshirish tizimi. Unda manfaatlari ifodalanayotgan guruh va qatlamlarning oʻtmishi, bugungi kuni va istiqboli oʻz ifodasini topadi. Mafkura har qanday jamiyat hayotida zarur. Insoniyat tarixida turli-tuman mafkuralar boʻlgan. Turli xalqlar va ijtimoiy kuchlarning gʻoyaviy [[rahnamo]]<nowiki/>lari, mutafakkir va [[arbob]]<nowiki/>lari oʻzlarining manfaat va maqsadlaridan kelib chiqib mafkuraviy taʼlimot va dasturlar ishlab chiqqanlar. Har qanday Mafkuraviy jamiyatda yangi paydo boʻlgan ijtimoiy-siyosiy kuchlarning talab-ehtiyojlari, maqsadlarini ifoda etuvchi yangi gʻoyaviy [[tizim]] sifatida vujudga keladi va, asosan, quyidagi vazifalarni oʻz oldiga qoʻyadi: muayyan gʻoyani odamlarning ongiga va ruhiyatiga singdirish; aholining turli guruhlarini birlashtirish; koʻzlangan maqsad va niyatlarga erishish uchun odamlarni safarbar etish; ularni maʼnaviyruhiy ragʻbatlantirish; aholini, ayniqsa, yosh avlodni gʻoyaviy tarbiyalash va mafkuraviy immunitetni shakllantirish; boshqa mafkuraviy va gʻoyaviy taʼsirlardan himoya qilish va shahrik. Mafkura muayyan falsafiy, diniy taʼlimotlar asosida yaratiladi, maʼlum ilmiy qarashlar, axloqiy tamoyillarga tayanadi. Mafkura oʻz mohiyati va taʼsir kuchiga koʻra, jamiyatni birlashtirishi yoki uni bir-biriga qarama-qarshi taraflarga boʻlib yuborishi, davlatning jahondagi obroʻ va mavqeini oshirishi yoki tushirishi, xalqlarni yuksaklikka koʻtarishi yoki tanazzulga duchor etishi mumkin. Yuksak maqsadlar, bunyodkor gʻoyalarga asoslangan mafkura ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotga turtki boʻladi, maʼnaviyatni yuksaltiradi, insonlarni ulugʻvor ishlarga safarbar etadi. Ozodlik, erkinlik, mustaqillik, tinchlik, hamkorlik gʻoyalari asosida shakllangan, ezgu maqsadlarga xizmat qiladigan mafkura bunyodkorlik xususiyatiga ega boʻladi. Hukmronlik, mustabidlik, tajovuzkor, bosqinchilik, ekstremistik, aqidaparastlik [[gʻoya]]lari asosida shakllangan, [[millat]] va xalqlarni asoratga soladigan mafkura vayronkorlik xususiyatiga egadir. Mafkuraning diniy, dunyoviy, milliy, siyosiy va boshqa koʻrinishlari bor. Aksariyat rivojlangan mamlakatlar xalqdari erkinlik, adolat, [[qonun]], inson huquqlari, millatlararo hamjihatlik, diniy bagʻrikenglik kabi gʻoyalarga asoslangan mafkuraga tayanmoqda. == Mafkura tushunchasining kelib chiqishi == "Mafkura" soʻzi oʻzining zamonaviy shaklida Yevropada, ayniqsa, Fransiyada XVIII asrda shakllana boshlagan. Fransuz mutafakkiri Anton Destyut de Trasi (Antoine Destutt de Tracy) ilk bor “ideologiya” atamasini ilgari surib, uni inson fikrlashini oʻrganuvchi fandek tushuntirgan. Biroq, bu tushuncha keyinchalik siyosiy va ijtimoiy nazariya sifatida shakllanib, “mafkuraviy tizim” yoki “g‘oyalar tizimi” sifatida ko‘riladigan bo‘ldi. == Mafkura turlari == Mafkurani o‘z ichiga oluvchi turlar va yo‘nalishlar ko‘plab jihatlarda turlicha shakllangan. Quyida asosiy mafkura turlaridan ba’zilarini sanab o‘tamiz: 1. Siyosiy mafkura    - Siyosiy mafkura davlat boshqaruvi, qonunlar va jamiyatdagi ijtimoiy tartib haqida qarashlarni ifodalaydi.    - Asosiy yo‘nalishlari:       - Liberalizm: Erkinlik va shaxsiy huquqlarga asoslangan mafkura.       - Konservatizm: An’anaviy qadriyatlarni saqlash va o‘zgarmas tartibni qo‘llab-quvvatlash.       - Sotsializm: Ijtimoiy adolat, tenglik va mulkning umumiy nazoratiga urg‘u beradi.       - Kommunizm: To‘liq tenglik, mulkchilikning yo‘qligi va jamiyatdagi barcha resurslarning birga foydalanilishini ta’minlash.       - Millatchilik (natsionalizm): Milliy o‘zlikni, milliy qadriyatlarni va madaniyatni himoya qilishga asoslangan. 2. Diniy mafkura    - Diniy mafkura turli dinlarning asosiy g‘oyalari, ta’limotlari va axloqiy qadriyatlariga asoslanadi. Bu qarashlar kishilarning axloqiy hayotiga, jamiyatda o‘zini tutishiga va boshqalar bilan munosabatiga ta’sir etadi.    - Misollar:       - Islomiy mafkura: [[Islom]] ta’limotiga asoslanib, [[Qurʼon|Qur’on]] va hadislar yo‘nalishida shakllangan.       - Xristianlik mafkurasi: Xristianlik diniga asoslangan bo‘lib, Injil va cherkov ta’limotlarini o‘z ichiga oladi.       - Buddist mafkura: Buddizm g‘oyalariga asoslangan bo‘lib, ichki tinchlik va yuksak axloqiy qadriyatlarga urg‘u beradi. 3. Iqtisodiy mafkura    - Iqtisodiy mafkura iqtisodiy faoliyat, mulkchilik, resurslarni taqsimlash kabi masalalarda qarashlarni ifodalaydi.    - Turlar:       - Kapitalizm: Shaxsiy mulkchilikka asoslangan bo‘lib, erkin bozor va raqobatni qo‘llab-quvvatlaydi.       - Ijtimoiy iqtisodiyot: Davlat va xususiy sektor o‘rtasidagi muvozanatni ta’minlashni ko‘zlaydi.       - Aralash iqtisodiyot: Davlat va xususiy sektor birga iqtisodiy faoliyatni boshqarishi nazarda tutiladi. 4. Madaniy mafkura    - Madaniy mafkura bir xalqning, millatning yoki jamiyatning urf-odatlari, qadriyatlari va madaniyatiga asoslanadi. Bu mafkura san’at, adabiyot, til va turmush tarzida namoyon bo‘ladi. 5. Ekologik mafkura    - Ekologik mafkura tabiatni asrash, atrof-muhitni muhofaza qilish va insonning tabiat bilan aloqasini tartibga solish g‘oyalariga asoslanadi.    - Misollar:       - Yashil mafkura: Tabiatni himoya qilish, barqaror rivojlanish, global isish va ekologik muammolarni hal etishga qaratilgan. 6. Falsafiy mafkura    - Bu mafkura falsafiy qarashlar, inson va koinot o‘rtasidagi aloqalarni tushuntiradi.    - Turlar:       - Egzistensializm: Inson erkinligi, javobgarlik va mavjudlik mazmuniga e’tibor qaratadi.       - Materializm: Asosiy e’tiborni moddiy olamga qaratadi va ruhiylikni ikkinchi darajaga tushiradi. == Mafkuraning ta’siri va amaliyotda qo‘llanilishi == Mafkuralar turli davrlarda va joylarda jamiyat hayotining turli sohalariga ta’sir ko‘rsatgan. Siyosat, iqtisodiyot, san’at, ta’lim va boshqa sohalarda mafkuralar muhim rol o‘ynagan. Masalan, siyosiy mafkuralar davlat boshqaruvi va qonunlarni shakllantirgan, iqtisodiy mafkuralar jamiyatda mulkchilik shakllarini belgilagan va diniy mafkuralar odamlarning axloqiy qadriyatlarini belgilashda ishtirok etgan. [[Turkum:Mafkuralar]] 1o8fanhn3krlflx19ucs46fe2glelds 0 528748 6272156 5371296 2026-09-16T15:34:07Z AnvarMelibayev 307397 Mexnika maqolasi qo'shildi 6272156 wikitext text/x-wiki '''<nowiki>[[Mexanika]]</nowiki>''' (qadimgi yunoncha ''mechanike'' — „mashinasozlik san'ati“ so'zidan kelib chiqqan) — <nowiki>[[fizika]]</nowiki>dagi jismoniy obyektlarning kuch, materiya va harakat o'rtasidagi o'zaro munosabatlarini o'rganuvchi bo'limidir. Jismlarga ta'sir etuvchi kuchlar ularning atrof-muhitga nisbatan vaziyatining o'zgarishi bo'lgan siljishlarga olib kelishi mumkin. Fizikaning ushbu sohasining nazariy asoslari Qadimgi Gretsiyaga, jumladan <nowiki>[[Aristotel]]</nowiki> va <nowiki>[[Arximed]]</nowiki> asarlariga borib taqaladi. Ilk yangi davrda <nowiki>[[Galileo Galilei]]</nowiki>, <nowiki>[[Iogann Kepler]]</nowiki>, <nowiki>[[Xristian Gyuygens]]</nowiki> va <nowiki>[[Isaak Nyuton]]</nowiki> kabi olimlar hozirgi kunda <nowiki>[[klassik mexanika]]</nowiki> deb nomlanuvchi fanimizga asos solganlar. XX asrda klassik mexanika tushunchalari yangi kashfiyotlar tufayli sinovdan o'tdi va bu <nowiki>[[relyativistik mexanika]]</nowiki> hamda <nowiki>[[kvant mexanikasi]]</nowiki> kabi tubdan yangi yondashuvlarning paydo bo'lishiga olib keldi. == Tarix == === Qadimgi davr === Qadimgi yunon faylasuflari tabiatni mavhum tamoyillar boshqarishini birinchilardan bo'lib taklif qilishgan. Qadimgi davrdagi mexnikaning asosiy nazariyasi <nowiki>[[Aristotel mexanikasi]]</nowiki> bo'lgan. Shuningdek, uning vorislaridan biriga tegishli deb hisoblanadigan "Psevdo-Aristotelning mexanik muammolari" asarida muqobil nazariya ham yoritilgan. Matematika jismlarni statik yoki dinamik tarzda tahlil qilish uchun kengroq qo'llaniladigan qadimgi yunonlarga borib taqaladigan boshqa an'ana ham mavjud. Bu an'anaga misollar sifatida Psevdo-Evklid ("Muvozanat haqida"), Arximed ("Tekisliklarning muvozanati haqida", "Suzuvchi jismlar haqida"), Qahramon ("Mexanika") va Papp ("To'plam", VIII kitob) asarlarini keltirish mumkin. === O'rta asrlar === O'rta asrlarda Aristotelning nazariyalari VI asrda Jon Filopondan boshlab bir qator arboblar tomonidan tanqid qilindi va o'zgartirildi. Markaziy muammo Hipparx va Filopon muhokama qilgan snaryad harakati edi. Fors-islom olimi <nowiki>[[Ibn Sino]]</nowiki> o'zining "Shifo kitobi"da (1020) harakat nazariyasini e'lon qilgan. U snaryadga otuvchi tomonidan turtki berilishini va u havo qarshiligi kabi tashqi kuchlar uni yo'q qilmaguncha bardavom bo'lishini ta'kidlagan. Ibn Sino "kuch" va "og'ish"ni (mayl deb ataladi) bir-biridan farqlab, jism o'zining tabiatdagi harakatiga qarshi chiqqanda maylga ega bo'lishini ta'kidlagan. Shuning uchun harakatning davomiyligi jismga o'tkaziladigan moyillikka bog'liq va mayl tugaguncha jism harakatda bo'ladi, degan xulosaga kelgan. U, shuningdek, Nyutonning birinchi qonuniga muvofiq, agar tashqi ta'sir bo'lmasa, vakuumdagi snaryad to'xtamasligini da'vo qilgan. Doimiy (bir xil) kuch ta'sir qiladigan jism masalasida, XII asr yahudiy olimi Hibat Alloh Abu-l-Barakot al-Bag‘dodiy tushayotgan jismning tezlanishi tananing tabiiy moyilligining uzluksiz ta'siri natijasi ekanligini aytgan. Shlomo Pinesning fikricha, al-Bag'dodiyning harakat nazariyasi "Aristotelning asosiy dinamik qonunining eng qadimgi rad etilishi (ya'ni doimiy kuch bir xil harakatni keltirib chiqarishi)" edi. === Ilk yangi davr === Ilk yangi davrdagi ikkita markaziy figura Galileo Galilei va Isaak Nyuton hisoblanadi. Galileoning o'z mexanikasi, xususan tushayotgan jismlar haqidagi yakuniy bayonoti uning ''„Ikki yangi fan“'' (1638) asaridir. Nyutonning 1687-yilda chop etilgan ''„Tabiat falsafasining matematik asoslari“'' asari yangi ishlab chiqilgan differensial va integral hisob matematika usullaridan foydalangan holda mexanikaning batafsil matematik bayonini taqdim etdi va nyutoncha mexanikaning asosini yaratdi. Turli g‘oyalarning ustuvorligi borasida ba'zi bahslar mavjud: Nyutonning ''Principia'' asari shubhasiz asosiy va ulkan ta'sir ko'rsatgan asar bo'lib, undagi ko'plab matematik natijalarni hisob rivojlanmaguncha oldinroq bayon etib bo'lmas edi. Biroq, ko'pgina g'oyalar, xususan ularning inersiya va tushayotgan jismlarga taalluqli qismlari Xristian Gyuygens va unchalik mashhur bo'lmagan o'rta asrlardagi o'tmishdoshlari tomonidan ishlab chiqilgan edi. === Zamonaviy davr === Mexanika sohasidagi ikkita asosiy zamonaviy rivojlanish — bu <nowiki>[[Albert Eynshteyn]]</nowiki>ning <nowiki>[[umumiy nisbiylik nazariyasi]]</nowiki> va kvant mexanikasi bo'lib, ularning ikkalasi ham XX asrda qisman XIX asrdagi g'oyalarga asoslanib ishlab chiqilgan. Zamonaviy tutash muhit mexanikasi, xususan elastiklik, plastislik, gidrodinamika, elektrodinamika va deformatsiyalanuvchi muhit termodinamikasi sohalarining rivojlanishi XX asrning ikkinchi yarmidan boshlandi. == Mexanik jismlarning turlari == Ko'p ishlatiladigan ''jism'' (body) atamasi zarralar, snaryadlar, kosmik kema, yulduzlar, mashina qismlari, qattiq jismlar, suyuqliklar (gazlar va suyuqliklar) va boshqalarni o'z ichiga olgan keng turdagi obyektlarni anglatadi. Mexanikaning turli quyi yo'nalishlari o'rtasidagi boshqa farqlar tasvirlanayotgan jismlarning tabiatiga bog'liq. Zarralar — klassik mexanikada matematik nuqtalar sifatida qaraladigan, ichki tuzilishi oz (ma'lum) bo'lgan jismlardir. Qattiq jismlar o'lcham va shaklga ega, ammo zarralarga yaqin oddiylikni saqlaydi. Aks holda, jismlar yarim qattiq (elastik) yoki noqattiq (suyuq) bo'lishi mumkin. == Fan tarmoqlari == Mexanika quyidagi asosiy yo'nalishlarga bo'linadi: === Klassik mexanika === * '''Nyuton mexanikasi:''' Kinematika va dinamikani o'z ichiga olgan harakat nazariyasi. * '''Analitik mexanika:''' Kuchlarga emas, tizim energiyasiga asoslangan yo'nalish (''Gamilton mexanikasi'' va ''Lagranj mexanikasi''). * '''Klassik statistik mexanika:''' Noma'lum holatdagi tizimlarni va termodinamik xossalarni o'rganadi. * '''Osmon mexanikasi va Astrodinamika:''' Fazodagi jismlar va kosmik kemalar harakati. * '''Qattiq jismlar mexanikasi va Sinish mexanikasi''' * '''Akustika:''' Tovush to'lqinlarining tarqalishi. * '''Statika va Suyuqliklar mexanikasi (Gidravlika, Gidrostatika)''' * '''Tutash muhit mexanikasi va Tuproq mexanikasi''' * '''Amaliy mexanika''' (muhandislik mexanikasi) * '''Biomexanika va Biofizika''' * '''Relyativistik mexanika''' === Kvant mexanikasi === * '''Shredinger to'lqin mexanikasi va Matritsa mexanikasi''' * '''Kvant statistik mexanikasi''' * '''Zarrachalar fizikasi va Yadro fizikasi''' * '''Konsentrlangan moddalar fizikasi''' === Relyativistik mexanika === Albert Eynshteynning nisbiylik nazariyalariga asoslangan bo'lib, yorug'lik tezligiga yaqin tezlikdagi jarayonlarni o'rganadi (masalan, kinetik energiya: $E = (\gamma - 1)mc^2$). == Professional tashkilotlar == * Amaliy mexanika bo'limi (<nowiki>[[ASME]]</nowiki>) * Suyuqliklar dinamikasi bo'limi (APS) * Eksperimental mexanika jamiyati * Nazariy va amaliy mexanika xalqaro ittifoqi (<nowiki>[[IUTAM]]</nowiki>) Moddiy nuqtaning mexanikasi. Moddiy nuqtaning harakatini tasvirlay olish uchun uning maʼlum bir momentdagi holatini aniqlash kerak. Shaklda. 1-rasmda koordinatalar (x, y, z) boʻyicha P nuqtada joylashgan moddiy nuqtaning holatini tavsiflash imkonini beruvchi toʻrtburchaklar koordinatalar tizimi koʻrsatilgan. Moddiy nuqtaning oʻlchamlari yoʻqligi va shuning uchun u yoki bu yoʻnalishda yoʻnaltirilishi mumkin emasligi sababli, bu uchta raqam har qanday vaqtda uning holatini toʻliq tavsiflaydi. Agar ularni t vaqt funksiyalari deb hisoblasak, [x (t), y (t), z (t)] funksiyasi fazoda moddiy nuqtaning harakatini toʻliq aniqlaydigan traektoriyani chizadi. Moddiy nuqta dinamikasining asosiy vazifasi, agar moddiy nuqtaga taʼsir qiluvchi kuchlar berilgan boʻlsa, x, y va z ning t ga bogʻliqligini topishdir. (Albatta, bir-biriga kuch taʼsir qiladigan bir nechta moddiy nuqtalar haqida muammo boʻlishi mumkin; bunday muammolarni hal qilish qiyinroq.){{Tashqi havolalar}} 6adi3v5vcocx915jf7u2zulrrgxdywx 0 545027 6272265 6269346 2026-09-17T02:11:18Z Akbar Kuzibaev 303809 Matn kushdim 6272265 wikitext text/x-wiki {{Olim bilgiqutisi |ismi=Hamidilla Nigʻmatovich Aripov |tasvir=Hamidilla Aripov.jpg |izoh=Hamidilla Nigʻmatovich Aripov |tavallud_sanasi={{tugʻilgan sanasi|1940|10|10}} |tavallud_joyi=[[Toshkent]] |vafot_sanasi={{vafot sanasi va yoshi|1998|03|14|1940|10|10}} |vafot_joyi=[[Toshkent]] |fuqaroligi={{SSSR}} → {{UZB}} |millati=Oʻzbek |kasbi=Kimyogar olim |sohalari=Tabiiy birikmalar kimyosi va texnologiyasi, dorivor preparatlarning kimyoviy texnologiyasi, oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari texnologiyasi |ish_joylari=[[Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti|Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti]] |taʼlimi=[[Toshkent politexnika instituti]] |mukofotlari= * [[Abu Rayhon Beruniy]] nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti — 1984 * «Mustaqillik» esdalik medali — 1992 }} '''Hamidilla Nigʻmatovich Aripov''' (1940-yil 10-oktabr, [[Toshkent]] — 1998-yil 14-mart, Toshkent) — sovet va oʻzbek kimyogar olimi, tabiiy birikmalar kimyosi va texnologiyasi, dorivor preparatlarning kimyoviy texnologiyasi hamda oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari texnologiyasi boʻyicha mutaxassis. Texnika fanlari doktori, professor, [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi]] akademigi. 1984-yilda Abu Rayhon Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti bilan taqdirlangan. 1989–1998-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti direktori boʻlgan.<ref name="Academy"/><ref name="Bibliografiya"/> == Biografiyasi == === Taʼlimi va mehnat faoliyatining boshlanishi === Hamidilla Nigʻmatovich Aripov 1940-yil 10-oktabrda Toshkent shahrida tugʻilgan. 1957-yilda Toshkent politexnika institutining kimyo-texnologiya fakultetiga oʻqishga kirgan va 1962-yilda institutni tamomlagan.<ref name="Bibliografiya"/> 1962–1963-yillarda Ural goʻsht kombinatida muhandis-texnolog boʻlib ishlagan. 1963–1964-yillarda Butunittifoq goʻsht sanoati ilmiy-tadqiqot institutining Toshkent tayanch punktida kichik ilmiy xodim lavozimida faoliyat yuritgan.<ref name="Bibliografiya"/> 1964-yildan uning ilmiy faoliyati Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti bilan bogʻliq boʻldi. Dastlab institutda muhandis, keyinchalik eksperimental-texnologik laboratoriyada kichik va katta ilmiy xodim boʻlib ishlagan. 1968-yildan katta ilmiy xodim lavozimida faoliyat yuritgan.<ref name="Bibliografiya"/> === Ilmiy darajalari va lavozimlari === 1968-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Dissertatsiyada ''Vinca erecta'' oʻsimligidan ayrim alkaloidlarni ion-almashinish adsorbsiyasi yordamida ajratib olish bilan bogʻliq texnologik jarayonlar oʻrganilgan.<ref name="Bibliografiya"/> 1979-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Tadqiqot ''Vinca erecta'' va isiriq (''Peganum harmala'') alkaloidlarini ishlab chiqarish texnologiyasiga bagʻishlangan.<ref name="Bibliografiya"/> 1983-yilda Oʻsimlik moddalari kimyosi institutida pestitsidlar texnologiyasi laboratoriyasi tashkil etilgan va Hamidilla Aripov uning rahbari etib tayinlangan.<ref name="ICPS"/> 1985–1989-yillarda institut direktorining ilmiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari boʻlib ishlagan. 1987-yilda professor ilmiy unvoniga ega boʻlgan.<ref name="Bibliografiya"/> 1989-yilda Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti direktori etib tayinlangan va 1998-yilgacha ushbu lavozimda faoliyat yuritgan.<ref name="Academy"/><ref name="Bibliografiya"/> == Ilmiy faoliyati == Aripovning ilmiy faoliyati tabiiy fiziologik faol birikmalarni ajratib olish va qayta ishlash, alkaloidlar texnologiyasi, dorivor preparatlar olish, oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari hamda ilmiy ishlanmalarni tajriba-ishlab chiqarish va sanoat jarayonlariga oʻtkazish masalalarini qamrab olgan.<ref name="Bibliografiya"/> Uning dastlabki ilmiy ishlari ''Vinca erecta'' oʻsimligidan ayrim alkaloidlarni ajratib olish texnologik jarayonlarini oʻrganishga bagʻishlangan. Keyinchalik ''Vinca erecta'' va ''Peganum harmala'' alkaloidlarini olish va ajratishning texnologik sxemalari ishlab chiqilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Aripov oʻsimliklardan alkaloidlar olish usullarining ilmiy asoslangan texnologik tasnifini taklif qilgan. Ushbu yondashuvda xomashyo turi va tarkibi, alkaloidlarning miqdori hamda ularning fizik-kimyoviy xususiyatlari hisobga olingan.<ref name="Bibliografiya"/> === Asosiy ilmiy natijalar === Aripov rahbarligidagi tadqiqotlarda alkaloidlar aralashmalarini ularning asosligi va boshqa fizik-kimyoviy xususiyatlariga koʻra ajratishning polibuffer usuli ishlab chiqilgan. Shuningdek, alkaloidlar olish texnologiyasini xomashyoning turi, tarkibi va alkaloidlarning asosligiga bogʻliq holda matematik modellashtirish imkoniyatlari oʻrganilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Tadqiqotlarda laboratoriyada organik moddalarni sintez qilishda qoʻllanadigan shisha kolbalardan metall reaktorlarga oʻtish bosqichi — «kolba–reaktor» bosqichi — ham alohida texnologik yoʻnalish sifatida oʻrganilgan. Bu bosqich laboratoriya usulini sanoat ishlab chiqarish reglamentiga oʻtkazishda muhim boʻgʻin sifatida qaralgan.<ref name="Bibliografiya"/> == Dezoksipeganin gidroxloridi == Aripov Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti xodimlari bilan birgalikda isiriq (''Peganum harmala'') alkaloidlaridan dezoksipeganin olish texnologiyasini ishlab chiqishda qatnashgan. Ishlab chiqilgan kimyoviy yondashuvda dezoksipeganin bilan birga keladigan alkaloidlarni xlorlash va qaytarish orqali dezoksipeganinga aylantirish nazarda tutilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Manbalarda ushbu texnologik yondashuv natijasida dezoksipeganin chiqishi 20 martadan ortiq oshirilgani qayd etiladi. Texnologiya institutning tajriba-ishlab chiqarish bazasida joriy etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Dezoksipeganin gidroxloridini olish usuliga SU878295A1 raqamli patent berilgan. Patentning ustuvor sanasi 1979-yil 4-iyul, eʼlon qilingan sanasi 1981-yil 7-noyabr boʻlgan. Ixtirochilar qatorida Hamidilla Nigʻmatovich Aripov ham koʻrsatilgan.<ref name="Patent"/> == Dorivor preparatlar texnologiyasi == Aripov rahbarligida yoki uning bevosita ilmiy nazorati ostida bir qator dorivor preparatlarni olish texnologiyalari ishlab chiqilgan. Ular orasida Allapinin, Medamin, Albendazol, Medapek va Fenasal alohida qayd etiladi.<ref name="Bibliografiya"/> === Allapinin === Aripovning ilmiy-texnologik faoliyatida Allapinin preparatini ishlab chiqarishga tayyorlash bilan bogʻliq ishlar muhim oʻrin tutgan. Manbalarga koʻra, uning bevosita rahbarligida farmakologiya qoʻmitasiga taqdim etish uchun ilmiy-texnik hujjatlar tayyorlangan, klinik sinovlar bilan bogʻliq ishlar olib borilgan va preparatning savdo belgisini olish boʻyicha ishlar amalga oshirilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Shuningdek, Allapinin substansiyasining birinchi sanoat partiyasini olish uchun zarur sharoitlar yaratilgan va xomashyoni xorijdan, jumladan Qirgʻizistondan yetkazib berish tashkil etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Allapinin lappakonitin gidrobromidi asosidagi antiaritmik preparat boʻlib, faol moddasi ayrim ''Aconitum'' turlaridan olinadigan alkaloid asosida tayyorlanadi.<ref name="Bibliografiya"/> === Medamin === Medamin antigelmint preparat boʻlib, uni olish texnologiyasini ishlab chiqish Aripov rahbarligidagi tadqiqotlarning muhim yoʻnalishlaridan biri boʻlgan.<ref name="Bibliografiya"/> 1980-yildan boshlab Moskva shahridagi E. I. Martsinovskiy nomidagi Tibbiy parazitologiya va tropik tibbiyot instituti olimlari bilan hamkorlikda Medamin olishning texnologik jarayonlari oʻrganilgan. Preparatning laboratoriya, texnologik va tajriba-ishlab chiqarish reglamentlari hamda uni ishlab chiqarish uchun ilmiy-texnik hujjatlar tayyorlangan.<ref name="Bibliografiya"/> 1989-yilda Medamin Rossiya Federatsiyasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan keng taʼsir doirasiga ega antigelmint preparat sifatida qoʻllashga ruxsat etilgan. Preparat substansiyasi Oʻsimlik moddalari kimyosi institutining tajriba-ishlab chiqarish korxonasida ishlab chiqarilgan.<ref name="Bibliografiya"/> === Albendazol === Albendazol olish texnologiyasi ustidagi tadqiqotlar 1990-yilda Aripov rahbarligida Moskva shahridagi E. I. Martsinovskiy nomidagi institut olimlari bilan hamkorlikda boshlangan. Preparat substansiyasini sintez qilish texnologiyasi ishlab chiqilgan va tajriba-ishlab chiqarish uchun shisha-metall qurilma yaratilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Albendazolni ishlab chiqarish uchun zarur ilmiy-texnik hujjatlar toʻplami ham tayyorlangan. 1998-yilda Rossiya Federatsiyasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan preparatni qoʻllashga ruxsat berilgani manbalarda qayd etiladi.<ref name="Bibliografiya"/> === Medapek === Medapek Medamin va olma pektinini mexanokimyoviy immobilizatsiya qilish asosida, 1:1 nisbatda olingan preparatdir. Uning ishlab chiqarish texnologiyasi ishlab chiqilgan va klinika oldi tadqiqotlari oʻtkazilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Medapekning yaratilishi mexanokimyo usullarini dorivor moddalar texnologiyasida qoʻllash yoʻnalishlaridan biri sifatida qaralgan.<ref name="Bibliografiya"/> === Fenasal === Fenasal olish texnologiyasi ham Aripov rahbarligidagi ilmiy ishlanmalar qatoriga kiradi. Fenasalning faol moddasi uchun sintez usullari, texnologik jarayonlarni matematik rejalashtirish va tahlil qilish bilan bogʻliq tadqiqotlar olib borilgan.<ref name="Bibliografiya"/> 1997-yildan boshlab Fenasal substansiyasi Oʻsimlik moddalari kimyosi institutining tajriba-ishlab chiqarish korxonasida ishlab chiqarilgan, uning tabletkali shakli esa «Radiks» farmatsevtika korxonasida tayyorlangan.<ref name="Bibliografiya"/> === Boshqa dorivor preparatlar === Aripov rahbarligidagi texnologik tadqiqotlar import oʻrnini bosuvchi bir qator preparatlarni ishlab chiqarish texnologiyalarini ham qamrab olgan. Manbalarda Medamin, Albendazol, Nitroxoline, Trichlorophene va Fenasal shu yoʻnalishdagi ishlanmalar sifatida qayd etiladi.<ref name="Bibliografiya"/> Nitroxoline uchun mahalliy xomashyodan foydalanishga asoslangan olish usuli ishlab chiqilgan, uni tozalash texnologiyasi va tajriba qurilmasi yaratilgan hamda ilmiy-texnik hujjatlar tayyorlangan.<ref name="Bibliografiya"/> == Oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari == Aripov ilmiy faoliyatining muhim yoʻnalishlaridan biri oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari texnologiyasi boʻlgan. 1983-yilda uning ishtirokida Oʻsimlik moddalari kimyosi institutida pestitsidlar texnologiyasi laboratoriyasi tashkil etilgan va u laboratoriyaga rahbarlik qilgan.<ref name="ICPS"/> Laboratoriyada fungitsidlar — Uzgen, Olgin, Cmach, Nikamizolon va Ridomil; gerbitsidlar — Toluin, Ethoxylin va Kussid; oʻsimliklarning oʻsishini boshqaruvchi moddalar — Rosalin, Tetranil, Doronin va Roslin; defoliant sifatida esa Butilkaptaks bilan bogʻliq texnologiyalar ishlab chiqilgan.<ref name="ICPS"/><ref name="Bibliografiya"/> === Butilkaptaks === Butilkaptaks defoliantini olish texnologiyasini ishlab chiqish Aripovning muhim amaliy ishlanmalaridan biri boʻlgan. Uning texnologiyasi Volgograd «Ximprom» ishlab chiqarish birlashmasida ishlab chiqarishga joriy etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Butilkaptaks texnologiyasini yaratishdagi ishlari uchun Hamidilla Aripov 1984-yilda [[Abu Rayhon Beruniy]] nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofotiga sazovor boʻlgan.<ref name="Bibliografiya"/> === Toluin va Ethoxylin === Toluin gerbitsidining texnologiyasi ishlab chiqilgan va Navoiy elektro-kimyo zavodida tajriba-sinov qurilmasini yaratish hamda ishlab chiqarishga tayyorlash ishlari amalga oshirilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Ethoxylin boʻyicha ham texnologik jarayonlar ishlab chiqilgan va preparatning tajriba-ishlab chiqarish sinovlari oʻtkazilgan.<ref name="Bibliografiya"/> == Sanoatga joriy etilishi == Aripovning ilmiy faoliyati laboratoriya tadqiqotlari bilan cheklanmagan. Uning rahbarligi va ishtirokida ilmiy ishlanmalarni tajriba-ishlab chiqarish va sanoat jarayonlariga oʻtkazish boʻyicha bir qator loyihalar amalga oshirilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Uning faoliyati bilan Oʻsimlik moddalari kimyosi institutining texnologik binosi, Fargʻona ishlab chiqarish birlashmasi «Azot»dagi «Uzgen» sexi, Volgograd «Ximprom» ishlab chiqarish birlashmasidagi Butilkaptaks sexi hamda Navoiy elektro-kimyo zavodidagi Toluin qurilmasini loyihalash va barpo etish ishlari bogʻliq.<ref name="Bibliografiya"/> Shuningdek, dezoksipeganin, Medamin, Medapek va Fenasal kabi dorivor preparatlarning ishlab chiqarish texnologiyalarini tashkil etish boʻyicha ishlar olib borilgan.<ref name="Bibliografiya"/> == Pestitsidlar boʻyicha davlatlararo dastur == Aripov pestitsidlar boʻyicha davlatlararo dastur rahbari boʻlgan. Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti sobiq Ittifoqning 771-sonli qarori asosida Ridomil preparatini olishning texnologik sxemasini ishlab chiqishda bosh tashkilot vazifasini bajargan.<ref name="Bibliografiya"/> Dasturda Oʻzbekiston, Rossiya va Bolgariya olimlari ishtirok etgan. Ishlab chiqilgan texnologik sxema asosida Bolgariyada qishloq xoʻjaligi uchun Ridomil ishlab chiqaradigan zavod qurilishi rejalashtirilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Manbalarda ushbu dasturning amalga oshirilishi natijasida institut xodimlari uchun 120 ta xonadon qurilishiga mablagʻ ajratilgani qayd etiladi.<ref name="Bibliografiya"/> == Xalqaro ilmiy hamkorlik == Aripov institutga rahbarlik qilgan davrda xalqaro ilmiy hamkorlikning bir qator yoʻnalishlarini rivojlantirishda qatnashgan. Hamkorlik Rossiya, Turkiya, Fransiya va boshqa mamlakatlarning ilmiy markazlari hamda kompaniyalari bilan olib borilgan.<ref name="Bibliografiya"/> 1990-yildan boshlab Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti olimlari Fransiyaning «Latoxan» kompaniyasi hamda Fransiya va Turkiyadagi ilmiy markazlar bilan hamkorlik qilgan. Institutda ajratib olingan alkaloidlar, flavonoidlar va boshqa biologik faol birikmalar xorijiy ilmiy tadqiqotlarda biologik vositalar sifatida taklif etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Institut materiallariga koʻra, «Latoxan» kompaniyasi orqali 120 dan ortiq bioreaktiv moddalar xorijga sotilgan.<ref name="Bibliografiya"/> === Christian Dior va Guerlain bilan hamkorlik === Institutning Fransiya kompaniyalari bilan hamkorligi doirasida Oʻzbekistonga xos ''Ajuga turkestanica'' oʻsimligidan olingan biologik faol moddalar asosida mahsulotlar yaratish masalalari oʻrganilgan.<ref name="Bibliografiya"/> ''Ajuga turkestanica'' xomashyosini kompleks qayta ishlash texnologiyasi ishlab chiqilgan. Undan olingan Zhistenin moddasi asosida kosmetik mahsulotlar yaratish boʻyicha «Christian Dior» va «Guerlain» kompaniyalari bilan hamkorlik qilingan.<ref name="Bibliografiya"/> Institut materiallarida Zhistenin asosida «Christian Dior» tomonidan 30 dan ortiq mahsulot turi ishlab chiqarilgani va Zhisteninning xorijga uzoq muddat davomida eksport qilingani qayd etiladi.<ref name="Bibliografiya"/> === Oʻzbekiston–Turkiya ilmiy hamkorligi === Aripov Oʻzbekiston–Turkiya oʻrtasidagi oʻsimliklar kimyosi boʻyicha ilmiy aloqalarni rivojlantirishda qatnashgan. 1994-yilda Toshkentda birinchi Oʻzbekiston–Turkiya oʻsimliklar kimyosi simpoziumi oʻtkazilgan. Keyingi simpozium Turkiyaning Eskishehir shahrida tashkil etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> U Turkiyaning Anadolu universiteti olimlari bilan ilmiy hamkorlikni rivojlantirishda ham qatnashgan. Institutda turkiyalik tadbirkorlar bilan «Uz KUR» qoʻshma korxonasi tashkil etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> == Ilmiy va tahririy faoliyati == Aripov tabiiy birikmalar va ularning texnologiyasi boʻyicha ilmiy ishlar va ixtirolar muallifi boʻlgan.<ref name="Bibliografiya"/> U 1989–1998-yillarda «Химия природных соединений» jurnalining bosh muharriri boʻlgan. Jurnal tabiiy birikmalar kimyosi boʻyicha xalqaro ilmiy nashr sifatida faoliyat yuritgan.<ref name="Bibliografiya"/> Aripov ilmiy kengashlar, ixtisoslashgan dissertatsiya kengashi va ilmiy nashrlarning tahrir hayʼatlarida ham faoliyat yuritgan.<ref name="Bibliografiya"/> Manbalarda u Fanlar akademiyasi tizimida institut jamoasi tomonidan saylangan direktor sifatida ham qayd etiladi.<ref name="Bibliografiya"/> == Ilmiy maktabi == Aripov tabiiy va sintetik fiziologik faol moddalar kimyoviy texnologiyasi sohasida ilmiy maktab shakllantirgan. Uning bevosita rahbarligida 14 nafar fan nomzodi va 2 nafar fan doktori tayyorlangan.<ref name="Bibliografiya"/> Uning ilmiy maktabi tabiiy birikmalar texnologiyasi, dorivor preparatlar ishlab chiqarish, oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari, organik sintez va texnologik jarayonlarni ishlab chiqish yoʻnalishlarini qamrab olgan.<ref name="Bibliografiya"/> Institutning texnologik laboratoriyalari faoliyati bilan bogʻliq manbalarda keyingi davrda 10 nafardan ortiq fan doktori va 20 nafardan ortiq fan nomzodi tayyorlangani, mingdan ortiq ilmiy ishlar nashr etilgani hamda 100 dan ortiq mualliflik guvohnomasi va patentlar olingani qayd etiladi. Ushbu koʻrsatkichlar Aripovning bevosita rahbarligida tayyorlangan 14 nafar fan nomzodi va 2 nafar fan doktoridan alohida koʻrsatiladi.<ref name="Bibliografiya"/> == Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi == 1995-yilda Hamidilla Nigʻmatovich Aripov [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi]]ning haqiqiy aʼzosi — akademigi etib saylangan. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining rasmiy maʼlumotlarida uning ilmiy mutaxassisligi «dorivor preparatlarning kimyoviy texnologiyasi» deb koʻrsatilgan.<ref name="Academy"/> Akademik Aripov ilmiy faoliyatining asosiy yoʻnalishlari tabiiy birikmalar texnologiyasi, dorivor preparatlarning kimyoviy texnologiyasi va oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari texnologiyasi bilan bogʻliq boʻlgan.<ref name="Academy"/><ref name="Bibliografiya"/> == Tashkiliy faoliyati == 1989–1998-yillarda institut direktori sifatida Aripov ilmiy tadqiqotlarni tajriba-ishlab chiqarish faoliyati bilan bogʻlash, yangi texnologiyalarni amaliyotga joriy etish va xalqaro ilmiy aloqalarni rivojlantirishga rahbarlik qilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Direktorlik davrida institutda dorivor preparatlar, pestitsidlar va boshqa biologik faol moddalar texnologiyalarini ishlab chiqish bilan bir qatorda xalqaro ilmiy va ishlab chiqarish tashkilotlari bilan hamkorlik aloqalari rivojlantirilgan.<ref name="Bibliografiya"/> == Mukofotlari va ilmiy unvonlari == * 1984 — [[Abu Rayhon Beruniy]] nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti;<ref name="Bibliografiya"/> * 1987 — professor ilmiy unvoni;<ref name="Bibliografiya"/> * 1992 — «Mustaqillik» esdalik medali;<ref name="Bibliografiya"/> * 1995 — Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi akademigi.<ref name="Academy"/> == Ilmiy merosi == Hamidilla Nigʻmatovich Aripovning ilmiy merosi tabiiy birikmalar va fiziologik faol moddalar texnologiyasi, alkaloidlarni ajratish va qayta ishlash, dorivor preparatlar olish texnologiyalari, oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari hamda ilmiy ishlanmalarni sanoatga joriy etish bilan bogʻliq.<ref name="Bibliografiya"/> Uning ilmiy va texnologik ishlari dezoksipeganin gidroxloridi, Allapinin, Medamin, Albendazol, Medapek, Fenasal, Nitroxoline va boshqa dorivor preparatlar, shuningdek Uzgen, Ridomil, Toluin, Ethoxylin, Butilkaptaks va boshqa qishloq xoʻjaligida qoʻllanadigan kimyoviy vositalar texnologiyalarini qamrab olgan.<ref name="ICPS"/><ref name="Bibliografiya"/> Aripov tadqiqotlarining muhim jihatlaridan biri tabiiy birikmalarni oʻrganish bilan ularni amaliy texnologiyaga aylantirishni birlashtirgan ilmiy yoʻnalish boʻlgan. Laboratoriya tajribalaridan tajriba-ishlab chiqarish va sanoat jarayonlariga oʻtish masalalari uning ilmiy ishlarida alohida oʻrin egallagan.<ref name="Bibliografiya"/> == Vafoti == Hamidilla Nigʻmatovich Aripov 1998-yil 14-martda Toshkent shahrida vafot etgan.<ref name="Academy"/> == Xotirasi == Aripovning ilmiy faoliyati Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti tarixida oʻz aksini topgan. Uning hayoti va ilmiy faoliyatiga bagʻishlangan biobibliografik nashrlar hamda xotira materiallari tayyorlangan.<ref name="Bibliografiya"/> Uning xotirasiga bagʻishlangan xalqaro simpoziumlarda olimning ilmiy faoliyati va yaratgan ilmiy maktabiga oid maxsus dasturlar tashkil etilgan.<ref name="AcademyMemorial"/> 2017-yilda Hamidilla Nigʻmatovich Aripovning 1940–1998-yillardagi hayoti va faoliyatiga bagʻishlangan alohida biobibliografik koʻrsatkich nashr etilgan.<ref name="Bibliografiya2017"/> 2021-yilda Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti tomonidan uning ilmiy merosiga bagʻishlangan bibliografik materiallar nashr etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> == Adabiyotlar == * ''Хамидилла Нигматович Арипов / АН Республики Узбекистан, Институт химии растительных веществ им. С. Ю. Юнусова; сост. Ш. Абдуллаев и др.'' — Toshkent: Фан, 2000. — 51 b. * ''Хамидилла Нигматович Арипов : (тўлиқ матнли биобиблиографик кўрсаткич) (1940—1998).'' — Toshkent, 2017. — 24 b.<ref name="Bibliografiya2017"/> * ''Академик Хамидилла Нигматович Арипов: материалы к библиографии учёных Узбекистана.'' — Toshkent: Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti, 2021.<ref name="Bibliografiya"/> == Manbalar == {{Izohlar |refs= <ref name="Academy"> Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi. ''Fanlar akademiyasining sobiq haqiqiy aʼzolari''. Hamidilla Nigʻmatovich Aripov: 10.10.1940 — 14.03.1998; 1995-yilda saylangan; ilmiy mutaxassisligi — dorivor preparatlarning kimyoviy texnologiyasi. https://www.academy.uz/ru/academics/previous-members </ref> <ref name="Bibliografiya"> ''Академик Хамидилла Нигматович Арипов: материалы к библиографии учёных Узбекистана.'' — Toshkent: Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi, 2021. Mazkur bibliografik materialda Hamidilla Nigʻmatovich Aripovning ilmiy faoliyati, ilmiy darajalari, lavozimlari, alkaloidlar texnologiyasi, dorivor preparatlar, pestitsidlar texnologiyasi, sanoatga joriy etish ishlari, xalqaro hamkorligi, tahririy faoliyati va ilmiy maktabiga oid maʼlumotlar berilgan. </ref> <ref name="Bibliografiya2017"> Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi. ''Хамидилла Нигматович Арипов : (тўлиқ матнли биобиблиографик кўрсаткич) (1940—1998).'' — Toshkent, 2017. — 24 b. </ref> <ref name="ICPS"> Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti. ''Sintetik preparatlar texnologiyasi laboratoriyasi''. Institutda pestitsidlar texnologiyasi laboratoriyasining tashkil etilishi, laboratoriya faoliyati va ilmiy-tadqiqot hamda texnologik ishlanmalar haqidagi maʼlumotlar. https://uzicps.uz/ru/nauchnie-laboratorii/laboratoriya-tehnologii-sinteticheskih-preparatov </ref> <ref name="Patent"> SU878295A1. ''Способ получения дезоксипеганина гидрохлорида''. Ixtirochilar orasida Hamidilla Nigʻmatovich Aripov. Ustuvor sana: 1979-yil 4-iyul; eʼlon qilingan sana: 1981-yil 7-noyabr. https://patents.google.com/patent/SU878295A1/ru </ref> <ref name="AcademyMemorial"> Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi va Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti. Hamidilla Nigʻmatovich Aripovning hayoti, ilmiy faoliyati va ilmiy maktabiga bagʻishlangan memorial va xalqaro simpozium materiallari. </ref> }} [[Turkum:Kimyogarlar]] [[Turkum:1940-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:10-oktabrda tugʻilganlar]] [[Turkum:14-martda vafot etganlar]] [[Turkum:1998-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Beruniy nomidagi davlat mukofoti laureatlari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademiklari]] 5290eoyjokz8s9k90mvo1tjyv6955nh 6272266 6272265 2026-09-17T02:17:40Z Akbar Kuzibaev 303809 Akbar Kuzibaev [[Hamidilla Oripov]] sahifasini [[Hamidilla Nigʻmatovich Aripov]]ga koʻchirdi: Familiyaning toʻgʻri yozilishini belgilash: Oripov → Aripov 6272265 wikitext text/x-wiki {{Olim bilgiqutisi |ismi=Hamidilla Nigʻmatovich Aripov |tasvir=Hamidilla Aripov.jpg |izoh=Hamidilla Nigʻmatovich Aripov |tavallud_sanasi={{tugʻilgan sanasi|1940|10|10}} |tavallud_joyi=[[Toshkent]] |vafot_sanasi={{vafot sanasi va yoshi|1998|03|14|1940|10|10}} |vafot_joyi=[[Toshkent]] |fuqaroligi={{SSSR}} → {{UZB}} |millati=Oʻzbek |kasbi=Kimyogar olim |sohalari=Tabiiy birikmalar kimyosi va texnologiyasi, dorivor preparatlarning kimyoviy texnologiyasi, oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari texnologiyasi |ish_joylari=[[Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti|Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti]] |taʼlimi=[[Toshkent politexnika instituti]] |mukofotlari= * [[Abu Rayhon Beruniy]] nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti — 1984 * «Mustaqillik» esdalik medali — 1992 }} '''Hamidilla Nigʻmatovich Aripov''' (1940-yil 10-oktabr, [[Toshkent]] — 1998-yil 14-mart, Toshkent) — sovet va oʻzbek kimyogar olimi, tabiiy birikmalar kimyosi va texnologiyasi, dorivor preparatlarning kimyoviy texnologiyasi hamda oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari texnologiyasi boʻyicha mutaxassis. Texnika fanlari doktori, professor, [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi]] akademigi. 1984-yilda Abu Rayhon Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti bilan taqdirlangan. 1989–1998-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti direktori boʻlgan.<ref name="Academy"/><ref name="Bibliografiya"/> == Biografiyasi == === Taʼlimi va mehnat faoliyatining boshlanishi === Hamidilla Nigʻmatovich Aripov 1940-yil 10-oktabrda Toshkent shahrida tugʻilgan. 1957-yilda Toshkent politexnika institutining kimyo-texnologiya fakultetiga oʻqishga kirgan va 1962-yilda institutni tamomlagan.<ref name="Bibliografiya"/> 1962–1963-yillarda Ural goʻsht kombinatida muhandis-texnolog boʻlib ishlagan. 1963–1964-yillarda Butunittifoq goʻsht sanoati ilmiy-tadqiqot institutining Toshkent tayanch punktida kichik ilmiy xodim lavozimida faoliyat yuritgan.<ref name="Bibliografiya"/> 1964-yildan uning ilmiy faoliyati Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti bilan bogʻliq boʻldi. Dastlab institutda muhandis, keyinchalik eksperimental-texnologik laboratoriyada kichik va katta ilmiy xodim boʻlib ishlagan. 1968-yildan katta ilmiy xodim lavozimida faoliyat yuritgan.<ref name="Bibliografiya"/> === Ilmiy darajalari va lavozimlari === 1968-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Dissertatsiyada ''Vinca erecta'' oʻsimligidan ayrim alkaloidlarni ion-almashinish adsorbsiyasi yordamida ajratib olish bilan bogʻliq texnologik jarayonlar oʻrganilgan.<ref name="Bibliografiya"/> 1979-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Tadqiqot ''Vinca erecta'' va isiriq (''Peganum harmala'') alkaloidlarini ishlab chiqarish texnologiyasiga bagʻishlangan.<ref name="Bibliografiya"/> 1983-yilda Oʻsimlik moddalari kimyosi institutida pestitsidlar texnologiyasi laboratoriyasi tashkil etilgan va Hamidilla Aripov uning rahbari etib tayinlangan.<ref name="ICPS"/> 1985–1989-yillarda institut direktorining ilmiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari boʻlib ishlagan. 1987-yilda professor ilmiy unvoniga ega boʻlgan.<ref name="Bibliografiya"/> 1989-yilda Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti direktori etib tayinlangan va 1998-yilgacha ushbu lavozimda faoliyat yuritgan.<ref name="Academy"/><ref name="Bibliografiya"/> == Ilmiy faoliyati == Aripovning ilmiy faoliyati tabiiy fiziologik faol birikmalarni ajratib olish va qayta ishlash, alkaloidlar texnologiyasi, dorivor preparatlar olish, oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari hamda ilmiy ishlanmalarni tajriba-ishlab chiqarish va sanoat jarayonlariga oʻtkazish masalalarini qamrab olgan.<ref name="Bibliografiya"/> Uning dastlabki ilmiy ishlari ''Vinca erecta'' oʻsimligidan ayrim alkaloidlarni ajratib olish texnologik jarayonlarini oʻrganishga bagʻishlangan. Keyinchalik ''Vinca erecta'' va ''Peganum harmala'' alkaloidlarini olish va ajratishning texnologik sxemalari ishlab chiqilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Aripov oʻsimliklardan alkaloidlar olish usullarining ilmiy asoslangan texnologik tasnifini taklif qilgan. Ushbu yondashuvda xomashyo turi va tarkibi, alkaloidlarning miqdori hamda ularning fizik-kimyoviy xususiyatlari hisobga olingan.<ref name="Bibliografiya"/> === Asosiy ilmiy natijalar === Aripov rahbarligidagi tadqiqotlarda alkaloidlar aralashmalarini ularning asosligi va boshqa fizik-kimyoviy xususiyatlariga koʻra ajratishning polibuffer usuli ishlab chiqilgan. Shuningdek, alkaloidlar olish texnologiyasini xomashyoning turi, tarkibi va alkaloidlarning asosligiga bogʻliq holda matematik modellashtirish imkoniyatlari oʻrganilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Tadqiqotlarda laboratoriyada organik moddalarni sintez qilishda qoʻllanadigan shisha kolbalardan metall reaktorlarga oʻtish bosqichi — «kolba–reaktor» bosqichi — ham alohida texnologik yoʻnalish sifatida oʻrganilgan. Bu bosqich laboratoriya usulini sanoat ishlab chiqarish reglamentiga oʻtkazishda muhim boʻgʻin sifatida qaralgan.<ref name="Bibliografiya"/> == Dezoksipeganin gidroxloridi == Aripov Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti xodimlari bilan birgalikda isiriq (''Peganum harmala'') alkaloidlaridan dezoksipeganin olish texnologiyasini ishlab chiqishda qatnashgan. Ishlab chiqilgan kimyoviy yondashuvda dezoksipeganin bilan birga keladigan alkaloidlarni xlorlash va qaytarish orqali dezoksipeganinga aylantirish nazarda tutilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Manbalarda ushbu texnologik yondashuv natijasida dezoksipeganin chiqishi 20 martadan ortiq oshirilgani qayd etiladi. Texnologiya institutning tajriba-ishlab chiqarish bazasida joriy etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Dezoksipeganin gidroxloridini olish usuliga SU878295A1 raqamli patent berilgan. Patentning ustuvor sanasi 1979-yil 4-iyul, eʼlon qilingan sanasi 1981-yil 7-noyabr boʻlgan. Ixtirochilar qatorida Hamidilla Nigʻmatovich Aripov ham koʻrsatilgan.<ref name="Patent"/> == Dorivor preparatlar texnologiyasi == Aripov rahbarligida yoki uning bevosita ilmiy nazorati ostida bir qator dorivor preparatlarni olish texnologiyalari ishlab chiqilgan. Ular orasida Allapinin, Medamin, Albendazol, Medapek va Fenasal alohida qayd etiladi.<ref name="Bibliografiya"/> === Allapinin === Aripovning ilmiy-texnologik faoliyatida Allapinin preparatini ishlab chiqarishga tayyorlash bilan bogʻliq ishlar muhim oʻrin tutgan. Manbalarga koʻra, uning bevosita rahbarligida farmakologiya qoʻmitasiga taqdim etish uchun ilmiy-texnik hujjatlar tayyorlangan, klinik sinovlar bilan bogʻliq ishlar olib borilgan va preparatning savdo belgisini olish boʻyicha ishlar amalga oshirilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Shuningdek, Allapinin substansiyasining birinchi sanoat partiyasini olish uchun zarur sharoitlar yaratilgan va xomashyoni xorijdan, jumladan Qirgʻizistondan yetkazib berish tashkil etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Allapinin lappakonitin gidrobromidi asosidagi antiaritmik preparat boʻlib, faol moddasi ayrim ''Aconitum'' turlaridan olinadigan alkaloid asosida tayyorlanadi.<ref name="Bibliografiya"/> === Medamin === Medamin antigelmint preparat boʻlib, uni olish texnologiyasini ishlab chiqish Aripov rahbarligidagi tadqiqotlarning muhim yoʻnalishlaridan biri boʻlgan.<ref name="Bibliografiya"/> 1980-yildan boshlab Moskva shahridagi E. I. Martsinovskiy nomidagi Tibbiy parazitologiya va tropik tibbiyot instituti olimlari bilan hamkorlikda Medamin olishning texnologik jarayonlari oʻrganilgan. Preparatning laboratoriya, texnologik va tajriba-ishlab chiqarish reglamentlari hamda uni ishlab chiqarish uchun ilmiy-texnik hujjatlar tayyorlangan.<ref name="Bibliografiya"/> 1989-yilda Medamin Rossiya Federatsiyasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan keng taʼsir doirasiga ega antigelmint preparat sifatida qoʻllashga ruxsat etilgan. Preparat substansiyasi Oʻsimlik moddalari kimyosi institutining tajriba-ishlab chiqarish korxonasida ishlab chiqarilgan.<ref name="Bibliografiya"/> === Albendazol === Albendazol olish texnologiyasi ustidagi tadqiqotlar 1990-yilda Aripov rahbarligida Moskva shahridagi E. I. Martsinovskiy nomidagi institut olimlari bilan hamkorlikda boshlangan. Preparat substansiyasini sintez qilish texnologiyasi ishlab chiqilgan va tajriba-ishlab chiqarish uchun shisha-metall qurilma yaratilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Albendazolni ishlab chiqarish uchun zarur ilmiy-texnik hujjatlar toʻplami ham tayyorlangan. 1998-yilda Rossiya Federatsiyasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan preparatni qoʻllashga ruxsat berilgani manbalarda qayd etiladi.<ref name="Bibliografiya"/> === Medapek === Medapek Medamin va olma pektinini mexanokimyoviy immobilizatsiya qilish asosida, 1:1 nisbatda olingan preparatdir. Uning ishlab chiqarish texnologiyasi ishlab chiqilgan va klinika oldi tadqiqotlari oʻtkazilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Medapekning yaratilishi mexanokimyo usullarini dorivor moddalar texnologiyasida qoʻllash yoʻnalishlaridan biri sifatida qaralgan.<ref name="Bibliografiya"/> === Fenasal === Fenasal olish texnologiyasi ham Aripov rahbarligidagi ilmiy ishlanmalar qatoriga kiradi. Fenasalning faol moddasi uchun sintez usullari, texnologik jarayonlarni matematik rejalashtirish va tahlil qilish bilan bogʻliq tadqiqotlar olib borilgan.<ref name="Bibliografiya"/> 1997-yildan boshlab Fenasal substansiyasi Oʻsimlik moddalari kimyosi institutining tajriba-ishlab chiqarish korxonasida ishlab chiqarilgan, uning tabletkali shakli esa «Radiks» farmatsevtika korxonasida tayyorlangan.<ref name="Bibliografiya"/> === Boshqa dorivor preparatlar === Aripov rahbarligidagi texnologik tadqiqotlar import oʻrnini bosuvchi bir qator preparatlarni ishlab chiqarish texnologiyalarini ham qamrab olgan. Manbalarda Medamin, Albendazol, Nitroxoline, Trichlorophene va Fenasal shu yoʻnalishdagi ishlanmalar sifatida qayd etiladi.<ref name="Bibliografiya"/> Nitroxoline uchun mahalliy xomashyodan foydalanishga asoslangan olish usuli ishlab chiqilgan, uni tozalash texnologiyasi va tajriba qurilmasi yaratilgan hamda ilmiy-texnik hujjatlar tayyorlangan.<ref name="Bibliografiya"/> == Oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari == Aripov ilmiy faoliyatining muhim yoʻnalishlaridan biri oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari texnologiyasi boʻlgan. 1983-yilda uning ishtirokida Oʻsimlik moddalari kimyosi institutida pestitsidlar texnologiyasi laboratoriyasi tashkil etilgan va u laboratoriyaga rahbarlik qilgan.<ref name="ICPS"/> Laboratoriyada fungitsidlar — Uzgen, Olgin, Cmach, Nikamizolon va Ridomil; gerbitsidlar — Toluin, Ethoxylin va Kussid; oʻsimliklarning oʻsishini boshqaruvchi moddalar — Rosalin, Tetranil, Doronin va Roslin; defoliant sifatida esa Butilkaptaks bilan bogʻliq texnologiyalar ishlab chiqilgan.<ref name="ICPS"/><ref name="Bibliografiya"/> === Butilkaptaks === Butilkaptaks defoliantini olish texnologiyasini ishlab chiqish Aripovning muhim amaliy ishlanmalaridan biri boʻlgan. Uning texnologiyasi Volgograd «Ximprom» ishlab chiqarish birlashmasida ishlab chiqarishga joriy etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Butilkaptaks texnologiyasini yaratishdagi ishlari uchun Hamidilla Aripov 1984-yilda [[Abu Rayhon Beruniy]] nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofotiga sazovor boʻlgan.<ref name="Bibliografiya"/> === Toluin va Ethoxylin === Toluin gerbitsidining texnologiyasi ishlab chiqilgan va Navoiy elektro-kimyo zavodida tajriba-sinov qurilmasini yaratish hamda ishlab chiqarishga tayyorlash ishlari amalga oshirilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Ethoxylin boʻyicha ham texnologik jarayonlar ishlab chiqilgan va preparatning tajriba-ishlab chiqarish sinovlari oʻtkazilgan.<ref name="Bibliografiya"/> == Sanoatga joriy etilishi == Aripovning ilmiy faoliyati laboratoriya tadqiqotlari bilan cheklanmagan. Uning rahbarligi va ishtirokida ilmiy ishlanmalarni tajriba-ishlab chiqarish va sanoat jarayonlariga oʻtkazish boʻyicha bir qator loyihalar amalga oshirilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Uning faoliyati bilan Oʻsimlik moddalari kimyosi institutining texnologik binosi, Fargʻona ishlab chiqarish birlashmasi «Azot»dagi «Uzgen» sexi, Volgograd «Ximprom» ishlab chiqarish birlashmasidagi Butilkaptaks sexi hamda Navoiy elektro-kimyo zavodidagi Toluin qurilmasini loyihalash va barpo etish ishlari bogʻliq.<ref name="Bibliografiya"/> Shuningdek, dezoksipeganin, Medamin, Medapek va Fenasal kabi dorivor preparatlarning ishlab chiqarish texnologiyalarini tashkil etish boʻyicha ishlar olib borilgan.<ref name="Bibliografiya"/> == Pestitsidlar boʻyicha davlatlararo dastur == Aripov pestitsidlar boʻyicha davlatlararo dastur rahbari boʻlgan. Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti sobiq Ittifoqning 771-sonli qarori asosida Ridomil preparatini olishning texnologik sxemasini ishlab chiqishda bosh tashkilot vazifasini bajargan.<ref name="Bibliografiya"/> Dasturda Oʻzbekiston, Rossiya va Bolgariya olimlari ishtirok etgan. Ishlab chiqilgan texnologik sxema asosida Bolgariyada qishloq xoʻjaligi uchun Ridomil ishlab chiqaradigan zavod qurilishi rejalashtirilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Manbalarda ushbu dasturning amalga oshirilishi natijasida institut xodimlari uchun 120 ta xonadon qurilishiga mablagʻ ajratilgani qayd etiladi.<ref name="Bibliografiya"/> == Xalqaro ilmiy hamkorlik == Aripov institutga rahbarlik qilgan davrda xalqaro ilmiy hamkorlikning bir qator yoʻnalishlarini rivojlantirishda qatnashgan. Hamkorlik Rossiya, Turkiya, Fransiya va boshqa mamlakatlarning ilmiy markazlari hamda kompaniyalari bilan olib borilgan.<ref name="Bibliografiya"/> 1990-yildan boshlab Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti olimlari Fransiyaning «Latoxan» kompaniyasi hamda Fransiya va Turkiyadagi ilmiy markazlar bilan hamkorlik qilgan. Institutda ajratib olingan alkaloidlar, flavonoidlar va boshqa biologik faol birikmalar xorijiy ilmiy tadqiqotlarda biologik vositalar sifatida taklif etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Institut materiallariga koʻra, «Latoxan» kompaniyasi orqali 120 dan ortiq bioreaktiv moddalar xorijga sotilgan.<ref name="Bibliografiya"/> === Christian Dior va Guerlain bilan hamkorlik === Institutning Fransiya kompaniyalari bilan hamkorligi doirasida Oʻzbekistonga xos ''Ajuga turkestanica'' oʻsimligidan olingan biologik faol moddalar asosida mahsulotlar yaratish masalalari oʻrganilgan.<ref name="Bibliografiya"/> ''Ajuga turkestanica'' xomashyosini kompleks qayta ishlash texnologiyasi ishlab chiqilgan. Undan olingan Zhistenin moddasi asosida kosmetik mahsulotlar yaratish boʻyicha «Christian Dior» va «Guerlain» kompaniyalari bilan hamkorlik qilingan.<ref name="Bibliografiya"/> Institut materiallarida Zhistenin asosida «Christian Dior» tomonidan 30 dan ortiq mahsulot turi ishlab chiqarilgani va Zhisteninning xorijga uzoq muddat davomida eksport qilingani qayd etiladi.<ref name="Bibliografiya"/> === Oʻzbekiston–Turkiya ilmiy hamkorligi === Aripov Oʻzbekiston–Turkiya oʻrtasidagi oʻsimliklar kimyosi boʻyicha ilmiy aloqalarni rivojlantirishda qatnashgan. 1994-yilda Toshkentda birinchi Oʻzbekiston–Turkiya oʻsimliklar kimyosi simpoziumi oʻtkazilgan. Keyingi simpozium Turkiyaning Eskishehir shahrida tashkil etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> U Turkiyaning Anadolu universiteti olimlari bilan ilmiy hamkorlikni rivojlantirishda ham qatnashgan. Institutda turkiyalik tadbirkorlar bilan «Uz KUR» qoʻshma korxonasi tashkil etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> == Ilmiy va tahririy faoliyati == Aripov tabiiy birikmalar va ularning texnologiyasi boʻyicha ilmiy ishlar va ixtirolar muallifi boʻlgan.<ref name="Bibliografiya"/> U 1989–1998-yillarda «Химия природных соединений» jurnalining bosh muharriri boʻlgan. Jurnal tabiiy birikmalar kimyosi boʻyicha xalqaro ilmiy nashr sifatida faoliyat yuritgan.<ref name="Bibliografiya"/> Aripov ilmiy kengashlar, ixtisoslashgan dissertatsiya kengashi va ilmiy nashrlarning tahrir hayʼatlarida ham faoliyat yuritgan.<ref name="Bibliografiya"/> Manbalarda u Fanlar akademiyasi tizimida institut jamoasi tomonidan saylangan direktor sifatida ham qayd etiladi.<ref name="Bibliografiya"/> == Ilmiy maktabi == Aripov tabiiy va sintetik fiziologik faol moddalar kimyoviy texnologiyasi sohasida ilmiy maktab shakllantirgan. Uning bevosita rahbarligida 14 nafar fan nomzodi va 2 nafar fan doktori tayyorlangan.<ref name="Bibliografiya"/> Uning ilmiy maktabi tabiiy birikmalar texnologiyasi, dorivor preparatlar ishlab chiqarish, oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari, organik sintez va texnologik jarayonlarni ishlab chiqish yoʻnalishlarini qamrab olgan.<ref name="Bibliografiya"/> Institutning texnologik laboratoriyalari faoliyati bilan bogʻliq manbalarda keyingi davrda 10 nafardan ortiq fan doktori va 20 nafardan ortiq fan nomzodi tayyorlangani, mingdan ortiq ilmiy ishlar nashr etilgani hamda 100 dan ortiq mualliflik guvohnomasi va patentlar olingani qayd etiladi. Ushbu koʻrsatkichlar Aripovning bevosita rahbarligida tayyorlangan 14 nafar fan nomzodi va 2 nafar fan doktoridan alohida koʻrsatiladi.<ref name="Bibliografiya"/> == Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi == 1995-yilda Hamidilla Nigʻmatovich Aripov [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi]]ning haqiqiy aʼzosi — akademigi etib saylangan. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining rasmiy maʼlumotlarida uning ilmiy mutaxassisligi «dorivor preparatlarning kimyoviy texnologiyasi» deb koʻrsatilgan.<ref name="Academy"/> Akademik Aripov ilmiy faoliyatining asosiy yoʻnalishlari tabiiy birikmalar texnologiyasi, dorivor preparatlarning kimyoviy texnologiyasi va oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari texnologiyasi bilan bogʻliq boʻlgan.<ref name="Academy"/><ref name="Bibliografiya"/> == Tashkiliy faoliyati == 1989–1998-yillarda institut direktori sifatida Aripov ilmiy tadqiqotlarni tajriba-ishlab chiqarish faoliyati bilan bogʻlash, yangi texnologiyalarni amaliyotga joriy etish va xalqaro ilmiy aloqalarni rivojlantirishga rahbarlik qilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Direktorlik davrida institutda dorivor preparatlar, pestitsidlar va boshqa biologik faol moddalar texnologiyalarini ishlab chiqish bilan bir qatorda xalqaro ilmiy va ishlab chiqarish tashkilotlari bilan hamkorlik aloqalari rivojlantirilgan.<ref name="Bibliografiya"/> == Mukofotlari va ilmiy unvonlari == * 1984 — [[Abu Rayhon Beruniy]] nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti;<ref name="Bibliografiya"/> * 1987 — professor ilmiy unvoni;<ref name="Bibliografiya"/> * 1992 — «Mustaqillik» esdalik medali;<ref name="Bibliografiya"/> * 1995 — Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi akademigi.<ref name="Academy"/> == Ilmiy merosi == Hamidilla Nigʻmatovich Aripovning ilmiy merosi tabiiy birikmalar va fiziologik faol moddalar texnologiyasi, alkaloidlarni ajratish va qayta ishlash, dorivor preparatlar olish texnologiyalari, oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari hamda ilmiy ishlanmalarni sanoatga joriy etish bilan bogʻliq.<ref name="Bibliografiya"/> Uning ilmiy va texnologik ishlari dezoksipeganin gidroxloridi, Allapinin, Medamin, Albendazol, Medapek, Fenasal, Nitroxoline va boshqa dorivor preparatlar, shuningdek Uzgen, Ridomil, Toluin, Ethoxylin, Butilkaptaks va boshqa qishloq xoʻjaligida qoʻllanadigan kimyoviy vositalar texnologiyalarini qamrab olgan.<ref name="ICPS"/><ref name="Bibliografiya"/> Aripov tadqiqotlarining muhim jihatlaridan biri tabiiy birikmalarni oʻrganish bilan ularni amaliy texnologiyaga aylantirishni birlashtirgan ilmiy yoʻnalish boʻlgan. Laboratoriya tajribalaridan tajriba-ishlab chiqarish va sanoat jarayonlariga oʻtish masalalari uning ilmiy ishlarida alohida oʻrin egallagan.<ref name="Bibliografiya"/> == Vafoti == Hamidilla Nigʻmatovich Aripov 1998-yil 14-martda Toshkent shahrida vafot etgan.<ref name="Academy"/> == Xotirasi == Aripovning ilmiy faoliyati Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti tarixida oʻz aksini topgan. Uning hayoti va ilmiy faoliyatiga bagʻishlangan biobibliografik nashrlar hamda xotira materiallari tayyorlangan.<ref name="Bibliografiya"/> Uning xotirasiga bagʻishlangan xalqaro simpoziumlarda olimning ilmiy faoliyati va yaratgan ilmiy maktabiga oid maxsus dasturlar tashkil etilgan.<ref name="AcademyMemorial"/> 2017-yilda Hamidilla Nigʻmatovich Aripovning 1940–1998-yillardagi hayoti va faoliyatiga bagʻishlangan alohida biobibliografik koʻrsatkich nashr etilgan.<ref name="Bibliografiya2017"/> 2021-yilda Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti tomonidan uning ilmiy merosiga bagʻishlangan bibliografik materiallar nashr etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> == Adabiyotlar == * ''Хамидилла Нигматович Арипов / АН Республики Узбекистан, Институт химии растительных веществ им. С. Ю. Юнусова; сост. Ш. Абдуллаев и др.'' — Toshkent: Фан, 2000. — 51 b. * ''Хамидилла Нигматович Арипов : (тўлиқ матнли биобиблиографик кўрсаткич) (1940—1998).'' — Toshkent, 2017. — 24 b.<ref name="Bibliografiya2017"/> * ''Академик Хамидилла Нигматович Арипов: материалы к библиографии учёных Узбекистана.'' — Toshkent: Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti, 2021.<ref name="Bibliografiya"/> == Manbalar == {{Izohlar |refs= <ref name="Academy"> Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi. ''Fanlar akademiyasining sobiq haqiqiy aʼzolari''. Hamidilla Nigʻmatovich Aripov: 10.10.1940 — 14.03.1998; 1995-yilda saylangan; ilmiy mutaxassisligi — dorivor preparatlarning kimyoviy texnologiyasi. https://www.academy.uz/ru/academics/previous-members </ref> <ref name="Bibliografiya"> ''Академик Хамидилла Нигматович Арипов: материалы к библиографии учёных Узбекистана.'' — Toshkent: Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi, 2021. Mazkur bibliografik materialda Hamidilla Nigʻmatovich Aripovning ilmiy faoliyati, ilmiy darajalari, lavozimlari, alkaloidlar texnologiyasi, dorivor preparatlar, pestitsidlar texnologiyasi, sanoatga joriy etish ishlari, xalqaro hamkorligi, tahririy faoliyati va ilmiy maktabiga oid maʼlumotlar berilgan. </ref> <ref name="Bibliografiya2017"> Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi. ''Хамидилла Нигматович Арипов : (тўлиқ матнли биобиблиографик кўрсаткич) (1940—1998).'' — Toshkent, 2017. — 24 b. </ref> <ref name="ICPS"> Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti. ''Sintetik preparatlar texnologiyasi laboratoriyasi''. Institutda pestitsidlar texnologiyasi laboratoriyasining tashkil etilishi, laboratoriya faoliyati va ilmiy-tadqiqot hamda texnologik ishlanmalar haqidagi maʼlumotlar. https://uzicps.uz/ru/nauchnie-laboratorii/laboratoriya-tehnologii-sinteticheskih-preparatov </ref> <ref name="Patent"> SU878295A1. ''Способ получения дезоксипеганина гидрохлорида''. Ixtirochilar orasida Hamidilla Nigʻmatovich Aripov. Ustuvor sana: 1979-yil 4-iyul; eʼlon qilingan sana: 1981-yil 7-noyabr. https://patents.google.com/patent/SU878295A1/ru </ref> <ref name="AcademyMemorial"> Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi va Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti. Hamidilla Nigʻmatovich Aripovning hayoti, ilmiy faoliyati va ilmiy maktabiga bagʻishlangan memorial va xalqaro simpozium materiallari. </ref> }} [[Turkum:Kimyogarlar]] [[Turkum:1940-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:10-oktabrda tugʻilganlar]] [[Turkum:14-martda vafot etganlar]] [[Turkum:1998-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Beruniy nomidagi davlat mukofoti laureatlari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademiklari]] 5290eoyjokz8s9k90mvo1tjyv6955nh 6272372 6272266 2026-09-17T07:55:57Z Axadjon1 94673 Sahifaga xabar andozasi/andozalari qoʻshildi 6272372 wikitext text/x-wiki {{wikify|sana=2026-09}} {{Olim bilgiqutisi |ismi=Hamidilla Nigʻmatovich Aripov |tasvir=Hamidilla Aripov.jpg |izoh=Hamidilla Nigʻmatovich Aripov |tavallud_sanasi={{tugʻilgan sanasi|1940|10|10}} |tavallud_joyi=[[Toshkent]] |vafot_sanasi={{vafot sanasi va yoshi|1998|03|14|1940|10|10}} |vafot_joyi=[[Toshkent]] |fuqaroligi={{SSSR}} → {{UZB}} |millati=Oʻzbek |kasbi=Kimyogar olim |sohalari=Tabiiy birikmalar kimyosi va texnologiyasi, dorivor preparatlarning kimyoviy texnologiyasi, oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari texnologiyasi |ish_joylari=[[Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti|Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti]] |taʼlimi=[[Toshkent politexnika instituti]] |mukofotlari= * [[Abu Rayhon Beruniy]] nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti — 1984 * «Mustaqillik» esdalik medali — 1992 }} '''Hamidilla Nigʻmatovich Aripov''' (1940-yil 10-oktabr, [[Toshkent]] — 1998-yil 14-mart, Toshkent) — sovet va oʻzbek kimyogar olimi, tabiiy birikmalar kimyosi va texnologiyasi, dorivor preparatlarning kimyoviy texnologiyasi hamda oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari texnologiyasi boʻyicha mutaxassis. Texnika fanlari doktori, professor, [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi]] akademigi. 1984-yilda Abu Rayhon Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti bilan taqdirlangan. 1989–1998-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti direktori boʻlgan.<ref name="Academy"/><ref name="Bibliografiya"/> == Biografiyasi == === Taʼlimi va mehnat faoliyatining boshlanishi === Hamidilla Nigʻmatovich Aripov 1940-yil 10-oktabrda Toshkent shahrida tugʻilgan. 1957-yilda Toshkent politexnika institutining kimyo-texnologiya fakultetiga oʻqishga kirgan va 1962-yilda institutni tamomlagan.<ref name="Bibliografiya"/> 1962–1963-yillarda Ural goʻsht kombinatida muhandis-texnolog boʻlib ishlagan. 1963–1964-yillarda Butunittifoq goʻsht sanoati ilmiy-tadqiqot institutining Toshkent tayanch punktida kichik ilmiy xodim lavozimida faoliyat yuritgan.<ref name="Bibliografiya"/> 1964-yildan uning ilmiy faoliyati Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti bilan bogʻliq boʻldi. Dastlab institutda muhandis, keyinchalik eksperimental-texnologik laboratoriyada kichik va katta ilmiy xodim boʻlib ishlagan. 1968-yildan katta ilmiy xodim lavozimida faoliyat yuritgan.<ref name="Bibliografiya"/> === Ilmiy darajalari va lavozimlari === 1968-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Dissertatsiyada ''Vinca erecta'' oʻsimligidan ayrim alkaloidlarni ion-almashinish adsorbsiyasi yordamida ajratib olish bilan bogʻliq texnologik jarayonlar oʻrganilgan.<ref name="Bibliografiya"/> 1979-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Tadqiqot ''Vinca erecta'' va isiriq (''Peganum harmala'') alkaloidlarini ishlab chiqarish texnologiyasiga bagʻishlangan.<ref name="Bibliografiya"/> 1983-yilda Oʻsimlik moddalari kimyosi institutida pestitsidlar texnologiyasi laboratoriyasi tashkil etilgan va Hamidilla Aripov uning rahbari etib tayinlangan.<ref name="ICPS"/> 1985–1989-yillarda institut direktorining ilmiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari boʻlib ishlagan. 1987-yilda professor ilmiy unvoniga ega boʻlgan.<ref name="Bibliografiya"/> 1989-yilda Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti direktori etib tayinlangan va 1998-yilgacha ushbu lavozimda faoliyat yuritgan.<ref name="Academy"/><ref name="Bibliografiya"/> == Ilmiy faoliyati == Aripovning ilmiy faoliyati tabiiy fiziologik faol birikmalarni ajratib olish va qayta ishlash, alkaloidlar texnologiyasi, dorivor preparatlar olish, oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari hamda ilmiy ishlanmalarni tajriba-ishlab chiqarish va sanoat jarayonlariga oʻtkazish masalalarini qamrab olgan.<ref name="Bibliografiya"/> Uning dastlabki ilmiy ishlari ''Vinca erecta'' oʻsimligidan ayrim alkaloidlarni ajratib olish texnologik jarayonlarini oʻrganishga bagʻishlangan. Keyinchalik ''Vinca erecta'' va ''Peganum harmala'' alkaloidlarini olish va ajratishning texnologik sxemalari ishlab chiqilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Aripov oʻsimliklardan alkaloidlar olish usullarining ilmiy asoslangan texnologik tasnifini taklif qilgan. Ushbu yondashuvda xomashyo turi va tarkibi, alkaloidlarning miqdori hamda ularning fizik-kimyoviy xususiyatlari hisobga olingan.<ref name="Bibliografiya"/> === Asosiy ilmiy natijalar === Aripov rahbarligidagi tadqiqotlarda alkaloidlar aralashmalarini ularning asosligi va boshqa fizik-kimyoviy xususiyatlariga koʻra ajratishning polibuffer usuli ishlab chiqilgan. Shuningdek, alkaloidlar olish texnologiyasini xomashyoning turi, tarkibi va alkaloidlarning asosligiga bogʻliq holda matematik modellashtirish imkoniyatlari oʻrganilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Tadqiqotlarda laboratoriyada organik moddalarni sintez qilishda qoʻllanadigan shisha kolbalardan metall reaktorlarga oʻtish bosqichi — «kolba–reaktor» bosqichi — ham alohida texnologik yoʻnalish sifatida oʻrganilgan. Bu bosqich laboratoriya usulini sanoat ishlab chiqarish reglamentiga oʻtkazishda muhim boʻgʻin sifatida qaralgan.<ref name="Bibliografiya"/> == Dezoksipeganin gidroxloridi == Aripov Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti xodimlari bilan birgalikda isiriq (''Peganum harmala'') alkaloidlaridan dezoksipeganin olish texnologiyasini ishlab chiqishda qatnashgan. Ishlab chiqilgan kimyoviy yondashuvda dezoksipeganin bilan birga keladigan alkaloidlarni xlorlash va qaytarish orqali dezoksipeganinga aylantirish nazarda tutilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Manbalarda ushbu texnologik yondashuv natijasida dezoksipeganin chiqishi 20 martadan ortiq oshirilgani qayd etiladi. Texnologiya institutning tajriba-ishlab chiqarish bazasida joriy etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Dezoksipeganin gidroxloridini olish usuliga SU878295A1 raqamli patent berilgan. Patentning ustuvor sanasi 1979-yil 4-iyul, eʼlon qilingan sanasi 1981-yil 7-noyabr boʻlgan. Ixtirochilar qatorida Hamidilla Nigʻmatovich Aripov ham koʻrsatilgan.<ref name="Patent"/> == Dorivor preparatlar texnologiyasi == Aripov rahbarligida yoki uning bevosita ilmiy nazorati ostida bir qator dorivor preparatlarni olish texnologiyalari ishlab chiqilgan. Ular orasida Allapinin, Medamin, Albendazol, Medapek va Fenasal alohida qayd etiladi.<ref name="Bibliografiya"/> === Allapinin === Aripovning ilmiy-texnologik faoliyatida Allapinin preparatini ishlab chiqarishga tayyorlash bilan bogʻliq ishlar muhim oʻrin tutgan. Manbalarga koʻra, uning bevosita rahbarligida farmakologiya qoʻmitasiga taqdim etish uchun ilmiy-texnik hujjatlar tayyorlangan, klinik sinovlar bilan bogʻliq ishlar olib borilgan va preparatning savdo belgisini olish boʻyicha ishlar amalga oshirilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Shuningdek, Allapinin substansiyasining birinchi sanoat partiyasini olish uchun zarur sharoitlar yaratilgan va xomashyoni xorijdan, jumladan Qirgʻizistondan yetkazib berish tashkil etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Allapinin lappakonitin gidrobromidi asosidagi antiaritmik preparat boʻlib, faol moddasi ayrim ''Aconitum'' turlaridan olinadigan alkaloid asosida tayyorlanadi.<ref name="Bibliografiya"/> === Medamin === Medamin antigelmint preparat boʻlib, uni olish texnologiyasini ishlab chiqish Aripov rahbarligidagi tadqiqotlarning muhim yoʻnalishlaridan biri boʻlgan.<ref name="Bibliografiya"/> 1980-yildan boshlab Moskva shahridagi E. I. Martsinovskiy nomidagi Tibbiy parazitologiya va tropik tibbiyot instituti olimlari bilan hamkorlikda Medamin olishning texnologik jarayonlari oʻrganilgan. Preparatning laboratoriya, texnologik va tajriba-ishlab chiqarish reglamentlari hamda uni ishlab chiqarish uchun ilmiy-texnik hujjatlar tayyorlangan.<ref name="Bibliografiya"/> 1989-yilda Medamin Rossiya Federatsiyasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan keng taʼsir doirasiga ega antigelmint preparat sifatida qoʻllashga ruxsat etilgan. Preparat substansiyasi Oʻsimlik moddalari kimyosi institutining tajriba-ishlab chiqarish korxonasida ishlab chiqarilgan.<ref name="Bibliografiya"/> === Albendazol === Albendazol olish texnologiyasi ustidagi tadqiqotlar 1990-yilda Aripov rahbarligida Moskva shahridagi E. I. Martsinovskiy nomidagi institut olimlari bilan hamkorlikda boshlangan. Preparat substansiyasini sintez qilish texnologiyasi ishlab chiqilgan va tajriba-ishlab chiqarish uchun shisha-metall qurilma yaratilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Albendazolni ishlab chiqarish uchun zarur ilmiy-texnik hujjatlar toʻplami ham tayyorlangan. 1998-yilda Rossiya Federatsiyasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan preparatni qoʻllashga ruxsat berilgani manbalarda qayd etiladi.<ref name="Bibliografiya"/> === Medapek === Medapek Medamin va olma pektinini mexanokimyoviy immobilizatsiya qilish asosida, 1:1 nisbatda olingan preparatdir. Uning ishlab chiqarish texnologiyasi ishlab chiqilgan va klinika oldi tadqiqotlari oʻtkazilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Medapekning yaratilishi mexanokimyo usullarini dorivor moddalar texnologiyasida qoʻllash yoʻnalishlaridan biri sifatida qaralgan.<ref name="Bibliografiya"/> === Fenasal === Fenasal olish texnologiyasi ham Aripov rahbarligidagi ilmiy ishlanmalar qatoriga kiradi. Fenasalning faol moddasi uchun sintez usullari, texnologik jarayonlarni matematik rejalashtirish va tahlil qilish bilan bogʻliq tadqiqotlar olib borilgan.<ref name="Bibliografiya"/> 1997-yildan boshlab Fenasal substansiyasi Oʻsimlik moddalari kimyosi institutining tajriba-ishlab chiqarish korxonasida ishlab chiqarilgan, uning tabletkali shakli esa «Radiks» farmatsevtika korxonasida tayyorlangan.<ref name="Bibliografiya"/> === Boshqa dorivor preparatlar === Aripov rahbarligidagi texnologik tadqiqotlar import oʻrnini bosuvchi bir qator preparatlarni ishlab chiqarish texnologiyalarini ham qamrab olgan. Manbalarda Medamin, Albendazol, Nitroxoline, Trichlorophene va Fenasal shu yoʻnalishdagi ishlanmalar sifatida qayd etiladi.<ref name="Bibliografiya"/> Nitroxoline uchun mahalliy xomashyodan foydalanishga asoslangan olish usuli ishlab chiqilgan, uni tozalash texnologiyasi va tajriba qurilmasi yaratilgan hamda ilmiy-texnik hujjatlar tayyorlangan.<ref name="Bibliografiya"/> == Oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari == Aripov ilmiy faoliyatining muhim yoʻnalishlaridan biri oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari texnologiyasi boʻlgan. 1983-yilda uning ishtirokida Oʻsimlik moddalari kimyosi institutida pestitsidlar texnologiyasi laboratoriyasi tashkil etilgan va u laboratoriyaga rahbarlik qilgan.<ref name="ICPS"/> Laboratoriyada fungitsidlar — Uzgen, Olgin, Cmach, Nikamizolon va Ridomil; gerbitsidlar — Toluin, Ethoxylin va Kussid; oʻsimliklarning oʻsishini boshqaruvchi moddalar — Rosalin, Tetranil, Doronin va Roslin; defoliant sifatida esa Butilkaptaks bilan bogʻliq texnologiyalar ishlab chiqilgan.<ref name="ICPS"/><ref name="Bibliografiya"/> === Butilkaptaks === Butilkaptaks defoliantini olish texnologiyasini ishlab chiqish Aripovning muhim amaliy ishlanmalaridan biri boʻlgan. Uning texnologiyasi Volgograd «Ximprom» ishlab chiqarish birlashmasida ishlab chiqarishga joriy etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Butilkaptaks texnologiyasini yaratishdagi ishlari uchun Hamidilla Aripov 1984-yilda [[Abu Rayhon Beruniy]] nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofotiga sazovor boʻlgan.<ref name="Bibliografiya"/> === Toluin va Ethoxylin === Toluin gerbitsidining texnologiyasi ishlab chiqilgan va Navoiy elektro-kimyo zavodida tajriba-sinov qurilmasini yaratish hamda ishlab chiqarishga tayyorlash ishlari amalga oshirilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Ethoxylin boʻyicha ham texnologik jarayonlar ishlab chiqilgan va preparatning tajriba-ishlab chiqarish sinovlari oʻtkazilgan.<ref name="Bibliografiya"/> == Sanoatga joriy etilishi == Aripovning ilmiy faoliyati laboratoriya tadqiqotlari bilan cheklanmagan. Uning rahbarligi va ishtirokida ilmiy ishlanmalarni tajriba-ishlab chiqarish va sanoat jarayonlariga oʻtkazish boʻyicha bir qator loyihalar amalga oshirilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Uning faoliyati bilan Oʻsimlik moddalari kimyosi institutining texnologik binosi, Fargʻona ishlab chiqarish birlashmasi «Azot»dagi «Uzgen» sexi, Volgograd «Ximprom» ishlab chiqarish birlashmasidagi Butilkaptaks sexi hamda Navoiy elektro-kimyo zavodidagi Toluin qurilmasini loyihalash va barpo etish ishlari bogʻliq.<ref name="Bibliografiya"/> Shuningdek, dezoksipeganin, Medamin, Medapek va Fenasal kabi dorivor preparatlarning ishlab chiqarish texnologiyalarini tashkil etish boʻyicha ishlar olib borilgan.<ref name="Bibliografiya"/> == Pestitsidlar boʻyicha davlatlararo dastur == Aripov pestitsidlar boʻyicha davlatlararo dastur rahbari boʻlgan. Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti sobiq Ittifoqning 771-sonli qarori asosida Ridomil preparatini olishning texnologik sxemasini ishlab chiqishda bosh tashkilot vazifasini bajargan.<ref name="Bibliografiya"/> Dasturda Oʻzbekiston, Rossiya va Bolgariya olimlari ishtirok etgan. Ishlab chiqilgan texnologik sxema asosida Bolgariyada qishloq xoʻjaligi uchun Ridomil ishlab chiqaradigan zavod qurilishi rejalashtirilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Manbalarda ushbu dasturning amalga oshirilishi natijasida institut xodimlari uchun 120 ta xonadon qurilishiga mablagʻ ajratilgani qayd etiladi.<ref name="Bibliografiya"/> == Xalqaro ilmiy hamkorlik == Aripov institutga rahbarlik qilgan davrda xalqaro ilmiy hamkorlikning bir qator yoʻnalishlarini rivojlantirishda qatnashgan. Hamkorlik Rossiya, Turkiya, Fransiya va boshqa mamlakatlarning ilmiy markazlari hamda kompaniyalari bilan olib borilgan.<ref name="Bibliografiya"/> 1990-yildan boshlab Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti olimlari Fransiyaning «Latoxan» kompaniyasi hamda Fransiya va Turkiyadagi ilmiy markazlar bilan hamkorlik qilgan. Institutda ajratib olingan alkaloidlar, flavonoidlar va boshqa biologik faol birikmalar xorijiy ilmiy tadqiqotlarda biologik vositalar sifatida taklif etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Institut materiallariga koʻra, «Latoxan» kompaniyasi orqali 120 dan ortiq bioreaktiv moddalar xorijga sotilgan.<ref name="Bibliografiya"/> === Christian Dior va Guerlain bilan hamkorlik === Institutning Fransiya kompaniyalari bilan hamkorligi doirasida Oʻzbekistonga xos ''Ajuga turkestanica'' oʻsimligidan olingan biologik faol moddalar asosida mahsulotlar yaratish masalalari oʻrganilgan.<ref name="Bibliografiya"/> ''Ajuga turkestanica'' xomashyosini kompleks qayta ishlash texnologiyasi ishlab chiqilgan. Undan olingan Zhistenin moddasi asosida kosmetik mahsulotlar yaratish boʻyicha «Christian Dior» va «Guerlain» kompaniyalari bilan hamkorlik qilingan.<ref name="Bibliografiya"/> Institut materiallarida Zhistenin asosida «Christian Dior» tomonidan 30 dan ortiq mahsulot turi ishlab chiqarilgani va Zhisteninning xorijga uzoq muddat davomida eksport qilingani qayd etiladi.<ref name="Bibliografiya"/> === Oʻzbekiston–Turkiya ilmiy hamkorligi === Aripov Oʻzbekiston–Turkiya oʻrtasidagi oʻsimliklar kimyosi boʻyicha ilmiy aloqalarni rivojlantirishda qatnashgan. 1994-yilda Toshkentda birinchi Oʻzbekiston–Turkiya oʻsimliklar kimyosi simpoziumi oʻtkazilgan. Keyingi simpozium Turkiyaning Eskishehir shahrida tashkil etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> U Turkiyaning Anadolu universiteti olimlari bilan ilmiy hamkorlikni rivojlantirishda ham qatnashgan. Institutda turkiyalik tadbirkorlar bilan «Uz KUR» qoʻshma korxonasi tashkil etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> == Ilmiy va tahririy faoliyati == Aripov tabiiy birikmalar va ularning texnologiyasi boʻyicha ilmiy ishlar va ixtirolar muallifi boʻlgan.<ref name="Bibliografiya"/> U 1989–1998-yillarda «Химия природных соединений» jurnalining bosh muharriri boʻlgan. Jurnal tabiiy birikmalar kimyosi boʻyicha xalqaro ilmiy nashr sifatida faoliyat yuritgan.<ref name="Bibliografiya"/> Aripov ilmiy kengashlar, ixtisoslashgan dissertatsiya kengashi va ilmiy nashrlarning tahrir hayʼatlarida ham faoliyat yuritgan.<ref name="Bibliografiya"/> Manbalarda u Fanlar akademiyasi tizimida institut jamoasi tomonidan saylangan direktor sifatida ham qayd etiladi.<ref name="Bibliografiya"/> == Ilmiy maktabi == Aripov tabiiy va sintetik fiziologik faol moddalar kimyoviy texnologiyasi sohasida ilmiy maktab shakllantirgan. Uning bevosita rahbarligida 14 nafar fan nomzodi va 2 nafar fan doktori tayyorlangan.<ref name="Bibliografiya"/> Uning ilmiy maktabi tabiiy birikmalar texnologiyasi, dorivor preparatlar ishlab chiqarish, oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari, organik sintez va texnologik jarayonlarni ishlab chiqish yoʻnalishlarini qamrab olgan.<ref name="Bibliografiya"/> Institutning texnologik laboratoriyalari faoliyati bilan bogʻliq manbalarda keyingi davrda 10 nafardan ortiq fan doktori va 20 nafardan ortiq fan nomzodi tayyorlangani, mingdan ortiq ilmiy ishlar nashr etilgani hamda 100 dan ortiq mualliflik guvohnomasi va patentlar olingani qayd etiladi. Ushbu koʻrsatkichlar Aripovning bevosita rahbarligida tayyorlangan 14 nafar fan nomzodi va 2 nafar fan doktoridan alohida koʻrsatiladi.<ref name="Bibliografiya"/> == Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi == 1995-yilda Hamidilla Nigʻmatovich Aripov [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi]]ning haqiqiy aʼzosi — akademigi etib saylangan. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining rasmiy maʼlumotlarida uning ilmiy mutaxassisligi «dorivor preparatlarning kimyoviy texnologiyasi» deb koʻrsatilgan.<ref name="Academy"/> Akademik Aripov ilmiy faoliyatining asosiy yoʻnalishlari tabiiy birikmalar texnologiyasi, dorivor preparatlarning kimyoviy texnologiyasi va oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari texnologiyasi bilan bogʻliq boʻlgan.<ref name="Academy"/><ref name="Bibliografiya"/> == Tashkiliy faoliyati == 1989–1998-yillarda institut direktori sifatida Aripov ilmiy tadqiqotlarni tajriba-ishlab chiqarish faoliyati bilan bogʻlash, yangi texnologiyalarni amaliyotga joriy etish va xalqaro ilmiy aloqalarni rivojlantirishga rahbarlik qilgan.<ref name="Bibliografiya"/> Direktorlik davrida institutda dorivor preparatlar, pestitsidlar va boshqa biologik faol moddalar texnologiyalarini ishlab chiqish bilan bir qatorda xalqaro ilmiy va ishlab chiqarish tashkilotlari bilan hamkorlik aloqalari rivojlantirilgan.<ref name="Bibliografiya"/> == Mukofotlari va ilmiy unvonlari == * 1984 — [[Abu Rayhon Beruniy]] nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti;<ref name="Bibliografiya"/> * 1987 — professor ilmiy unvoni;<ref name="Bibliografiya"/> * 1992 — «Mustaqillik» esdalik medali;<ref name="Bibliografiya"/> * 1995 — Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi akademigi.<ref name="Academy"/> == Ilmiy merosi == Hamidilla Nigʻmatovich Aripovning ilmiy merosi tabiiy birikmalar va fiziologik faol moddalar texnologiyasi, alkaloidlarni ajratish va qayta ishlash, dorivor preparatlar olish texnologiyalari, oʻsimliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari hamda ilmiy ishlanmalarni sanoatga joriy etish bilan bogʻliq.<ref name="Bibliografiya"/> Uning ilmiy va texnologik ishlari dezoksipeganin gidroxloridi, Allapinin, Medamin, Albendazol, Medapek, Fenasal, Nitroxoline va boshqa dorivor preparatlar, shuningdek Uzgen, Ridomil, Toluin, Ethoxylin, Butilkaptaks va boshqa qishloq xoʻjaligida qoʻllanadigan kimyoviy vositalar texnologiyalarini qamrab olgan.<ref name="ICPS"/><ref name="Bibliografiya"/> Aripov tadqiqotlarining muhim jihatlaridan biri tabiiy birikmalarni oʻrganish bilan ularni amaliy texnologiyaga aylantirishni birlashtirgan ilmiy yoʻnalish boʻlgan. Laboratoriya tajribalaridan tajriba-ishlab chiqarish va sanoat jarayonlariga oʻtish masalalari uning ilmiy ishlarida alohida oʻrin egallagan.<ref name="Bibliografiya"/> == Vafoti == Hamidilla Nigʻmatovich Aripov 1998-yil 14-martda Toshkent shahrida vafot etgan.<ref name="Academy"/> == Xotirasi == Aripovning ilmiy faoliyati Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti tarixida oʻz aksini topgan. Uning hayoti va ilmiy faoliyatiga bagʻishlangan biobibliografik nashrlar hamda xotira materiallari tayyorlangan.<ref name="Bibliografiya"/> Uning xotirasiga bagʻishlangan xalqaro simpoziumlarda olimning ilmiy faoliyati va yaratgan ilmiy maktabiga oid maxsus dasturlar tashkil etilgan.<ref name="AcademyMemorial"/> 2017-yilda Hamidilla Nigʻmatovich Aripovning 1940–1998-yillardagi hayoti va faoliyatiga bagʻishlangan alohida biobibliografik koʻrsatkich nashr etilgan.<ref name="Bibliografiya2017"/> 2021-yilda Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti tomonidan uning ilmiy merosiga bagʻishlangan bibliografik materiallar nashr etilgan.<ref name="Bibliografiya"/> == Adabiyotlar == * ''Хамидилла Нигматович Арипов / АН Республики Узбекистан, Институт химии растительных веществ им. С. Ю. Юнусова; сост. Ш. Абдуллаев и др.'' — Toshkent: Фан, 2000. — 51 b. * ''Хамидилла Нигматович Арипов : (тўлиқ матнли биобиблиографик кўрсаткич) (1940—1998).'' — Toshkent, 2017. — 24 b.<ref name="Bibliografiya2017"/> * ''Академик Хамидилла Нигматович Арипов: материалы к библиографии учёных Узбекистана.'' — Toshkent: Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti, 2021.<ref name="Bibliografiya"/> == Manbalar == {{Izohlar |refs= <ref name="Academy"> Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi. ''Fanlar akademiyasining sobiq haqiqiy aʼzolari''. Hamidilla Nigʻmatovich Aripov: 10.10.1940 — 14.03.1998; 1995-yilda saylangan; ilmiy mutaxassisligi — dorivor preparatlarning kimyoviy texnologiyasi. https://www.academy.uz/ru/academics/previous-members </ref> <ref name="Bibliografiya"> ''Академик Хамидилла Нигматович Арипов: материалы к библиографии учёных Узбекистана.'' — Toshkent: Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi, 2021. Mazkur bibliografik materialda Hamidilla Nigʻmatovich Aripovning ilmiy faoliyati, ilmiy darajalari, lavozimlari, alkaloidlar texnologiyasi, dorivor preparatlar, pestitsidlar texnologiyasi, sanoatga joriy etish ishlari, xalqaro hamkorligi, tahririy faoliyati va ilmiy maktabiga oid maʼlumotlar berilgan. </ref> <ref name="Bibliografiya2017"> Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi. ''Хамидилла Нигматович Арипов : (тўлиқ матнли биобиблиографик кўрсаткич) (1940—1998).'' — Toshkent, 2017. — 24 b. </ref> <ref name="ICPS"> Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti. ''Sintetik preparatlar texnologiyasi laboratoriyasi''. Institutda pestitsidlar texnologiyasi laboratoriyasining tashkil etilishi, laboratoriya faoliyati va ilmiy-tadqiqot hamda texnologik ishlanmalar haqidagi maʼlumotlar. https://uzicps.uz/ru/nauchnie-laboratorii/laboratoriya-tehnologii-sinteticheskih-preparatov </ref> <ref name="Patent"> SU878295A1. ''Способ получения дезоксипеганина гидрохлорида''. Ixtirochilar orasida Hamidilla Nigʻmatovich Aripov. Ustuvor sana: 1979-yil 4-iyul; eʼlon qilingan sana: 1981-yil 7-noyabr. https://patents.google.com/patent/SU878295A1/ru </ref> <ref name="AcademyMemorial"> Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi va Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti. Hamidilla Nigʻmatovich Aripovning hayoti, ilmiy faoliyati va ilmiy maktabiga bagʻishlangan memorial va xalqaro simpozium materiallari. </ref> }} [[Turkum:Kimyogarlar]] [[Turkum:1940-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:10-oktabrda tugʻilganlar]] [[Turkum:14-martda vafot etganlar]] [[Turkum:1998-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Beruniy nomidagi davlat mukofoti laureatlari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademiklari]] 41bpu3gh1cgqcbv5znrgfa0qfc9nt4t 1 545028 6272268 5685275 2026-09-17T02:17:40Z Akbar Kuzibaev 303809 Akbar Kuzibaev [[Munozara:Hamidilla Oripov]] sahifasini [[Munozara:Hamidilla Nigʻmatovich Aripov]]ga koʻchirdi: Familiyaning toʻgʻri yozilishini belgilash: Oripov → Aripov 5685275 wikitext text/x-wiki {{Sahifaga tashriflar}} {{Munozara}} {{OʻzME loyihasi|daraja=|ahamiyat=}} 4ysn17q9ug2iivtw7kee3m68xotlwag 0 582450 6272374 6135226 2026-09-17T08:01:45Z Axadjon1 94673 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 6272374 wikitext text/x-wiki {{Maʼnolari|Tok (maʼnolari)}} '''Tok''' ({{lang|la|''Vitis''}}) — uzumdoshlar [[oila (biologiya)|oila]]siga mansub [[koʻp yillik oʻsimliklar|koʻp yillik]] [[daraxt]]simon [[lianalar]] [[turkum]]i; rezavor [[mevali oʻsimliklar|meva ekini]]; Markaziy va Janubiy [[Yevropa]], [[Osiyo]] va [[Shimoliy Amerika|Shim. Amerika]]da 60—70 [[tur (biologiya)|tur]]i maʼlum. [[Uzoq Sharq]], [[Kavkaz]], [[Oʻrta Osiyo]] va Janubiy [[Yevropa]]da 7—8 turi keng tarqalgan. Madaniy T. ({{lang|la|''V. vinifera''}}) barcha qitʼalarda yetishtiriladi. Jahon boʻyicha tokzorlar maydoni 7426 ming ga, hosildorlik 81,7 s/ga, yalpi hosili 60687 ming t. [[Fransiya]] (871 ming ga), [[AQSH]] (350 ming ga) [[Ispaniya]] (1,16 mln.ga), [[Italiya]] (880 ming ga)da katta maydonlarda yetishtiriladi (1999). Oʻzbekistonda tokzorlar maydoni 140 ming ga, yalpi hosil 516,4 ming t, hosildorlik 51,0 s/ga (2003). T. [[Oʻrta dengiz]] atroflari va [[Gʻarbiy Osiyo]]da mil. dan bir necha ming yillar ilgari yetishtirilgan. Madaniy T. taxminan oʻrmon T.i ({{lang|la|''V. sylvestris''}}) va boshqa yovvoyi turlaridan kelib chiqqan. Ekiladigan [[nav]]larning koʻpchiligi shu turga mansub. Shuningdek, Shimoliy Amerika T. turlari {{lang|la|''V. labrusca''}}, {{lang|la|''V. riparia'', ''V.rupestris''}} va boshqaham ekiladi. Amur T.i ({{lang|la|''V. amurensis''}}) — [[Manzarali oʻsimliklar|manzarali oʻsimlik]]. [[Tyan-Shan|Tyan shan]] va [[Pomir-Olay togʻlari|PomirOlay togʻlari]]da oʻsuvchi hisor uzu mi ({{lang|la|''V. hissarica''}}) [[Qizil kitob]]ga kiritilgan. Madaniy T.ning baquvvat ildizi 7 m va undan ortiq chuqurlikkacha boradi. T. tanasi — liana. Uning koʻp yillik novdalari (zang va madang) turli yoʻgʻonlikda boʻladi. Bir yillik novdalari uzun (3–5 m) va ingichka boʻlib, boʻgʻimida barg, barg qoʻltigʻida kurtaklar rivojlanadi. Novdaning pastki, asosan 3—5boʻgʻimlarida [[gul]] toʻplami, ustkilarida gajaklar (bargning qaramaqarshi tomonida) paydo boʻladi. Barglari yaxlit, panjasimon, asosan, 3 va 5 boʻlakli, navbat bilan joylashgan. Shoʻralari shokila yoki roʻvaksimon. Gullari mayda, koʻkimtirsargʻish, madaniy turlariniki, asosan, ikki jinsli, ayrimlariniki bir jinsli. Xasharotlar, shamol yordamida va oʻzoʻzidan changlanadi. Gʻujumi (uzumi) rezavor, 1—4 urugʻli, etli, sersuv yoki kamsuv. Urugʻsiz navlari (kishmishlar) ham bor. Gʻujumlari turli shakl va rangda, shingilga toʻplangan. T. issiqsevar, sovuqqa chidamli, asosan, vegetativ yoʻl bilan koʻpaytiriladigan oʻsimlik, koʻchatlari qalamchalaridan, payvand qilish orqali, seleksiya maqsadida urugʻlaridan koʻpaytiriladi, 2, 3 yili hosilga kiradi. T.ning koʻpchilik navlari —18°, —20°, ayrimlari —28°, —30° gacha sovuqqa chidaydi, 25—30° da yaxshi oʻsadi, 40° dan yuqori harorat yomon taʼsir koʻrsatadi. T. yogʻinlar miqdori 300&nbsp;mm dan kam boʻlganda sugʻorib yetishtiriladi. T. aslida yer tanlamaydi, ammo qumoq tuproqli, sugʻoriladigan, unumdor yerlarda yaxshi oʻsadi. T. 30—300 yil yashaydi, oʻz ildiziga ega tuplari 60—80-yil, payvand qilinganlari 30—40-yil hosil beradi. Oʻrtacha hosildorligi 70—400 s/ga ga boradi. T.ning uzumi yeyiladi, qayta ishlanadi (konserva qilinadi, turli vinolar, konyak, qiyom, shinni, sharbat, kompot tayyorlanadi, mayiz solinadi va boshqalar). Uzum tarkibida 6585% suv, 33% gacha qand, 0,51,4% [[organik kislotalar]], 0,15—0,9% oqsil, 0,3—1,0% pektin, 0,3—0,5% mineral moddalar, shuningdek, S, V,, V2 [[vitaminlar]], provitamin A, gʻujumi poʻstida oshlovchi va boʻyoq moddalar, pektin va boshqa, urugida 4—19% moy, 1,8—8% [[oshlovchi moddalar]] bor. T., asosan, tekis, shuningdek, qiyalik yerlarga (terrasa solib) ham ekiladi. Ekishdan oldin gektariga 30— 40 t chirigan goʻng, 600–1000&nbsp;kg superfosfat, 150&nbsp;kg kaliyli oʻgʻit solinadi, yer plantaj plug bilan 60 sm chuqurlikda gʻaydaladi, T.ning bir yillik yaxshi pishgan novdalaridan kuzda 35—40 sm uzunlikda qalamchalar olinadi, koʻchatzorlarda koʻchat yetishtiriladi. T.ning bir yillik koʻchatlari navi, tuproqiqlim sharoiti, ustirish usuliga qarab qator oraligʻini 2— 3—4 — 5, tup oraligʻini 2 — 3 – 4 m qilib, kuz va bagʻorda ekiladi. Novdalari yozning 2yarmida chekanka qilinadi. Kelgusi yili bahoridan tuplarga shakl beriladi. T. novdalarini koʻtarmay (yertok) yoki novdalarini soʻri, simbagʻiz, ishkomga kutarib yetishtiriladi, Kamdankam hollarda aymoqi (daraxtlarga chirmashtirib) qilib oʻstiriladi. Oʻzbekiston sharoitlarida kuzda kesilib, novdalari qoʻndoq qilingan holda tuproq yoki barda, poxol bilan yopiladi va erta bahorda ochilib, madang va novdalari koʻtarib bogʻlanadi. T.ning oʻsishi va hosildorligi xomtok, novda uchlarini 1—2 sm chilpish (gullash boshlarida), novdalarini kesish (qarang [[Tok kesish]]) kabi agrotexnika usullari bilan rostlanib boriladi. Har gektar tokzorga har 2—3 yilda 20—30 t chirigan goʻng, har yili 300–400&nbsp;kg ammiakli selitra, 400–500&nbsp;kg superfosfat, 60–90&nbsp;kg kaliyli ugit solinadi. Yer sharoitiga qarab, gektariga 600—1000 m3 normada 2—6 marta sugʻoriladi, qishda 1—2 marta 1500—2000 m3 normada yaxob suvi beriladi. Hosildorlikni oshirish uchun T. navlari (ayniqsa, urgʻochi gulli Charos, Nimrang va boshqalar) qoʻshimcha changlanadi. Karigan yoki sovuq urgan T. tuplari ustki k,ismini kesib tashlash bilan yoshartiriladi, noyob navlarini iskana payvand yoʻli bilan koʻpaytirish mumkin. T. navlari ertapishar (120—130 kunda), urtapishar (135—140 kunda), kechpishar (150—170 kunda) navlar guruhlariga boʻlinadi. Oʻzbekistonda 250 ga yakin uzum navlari rnlashtirilgan. <nowiki>XXI</nowiki> asr boshida respublikada ekiladigan va davlat reyestriga kiritilgan 40 ga yakin uzum navlari (2004) 3 guruhga boʻlinadi: 1) xoʻraki (Nimrang, Parkent, Kattaqoʻrgʻon, Toifi, Sultoniy, Charos, Kitob surxagi, Husayni, Qora janjal, Haliliy, Chillaki, Daroyi, Rizamat, Hoʻja Axroriy va boshqalar); mayizbop (Ok kishmish, Kora kishmish (shivilgʻoni), Pushti kishmish, Shakarangur, Sultoniy, Kattaqoʻrgʻon, Nimrang va boshqalar); 3) vinobop (Baxtiyoriy, Aleatiko, Tarnoye, Bayan shirey, Muskatlar, Risling, Bihishti, "VIR", Saperavi va boshqalar) navlar. Asosiy zararkunandal ar i: uzum barg oʻrovchisi, oʻrgimchakkana, gʻallakana, buzoqboshi, qurtlar. Kasalliklari: ragʻa, kul, mildyu, dogʻli antraknoz, serkosporioz va boshqa == Adabiyot == * Tokchilik, T., 1957; Ribakov A.A., Gorbach V.I. va boshqa, Oʻzbekiston uzumchiligi, T., 1969; Mirzayev M.M., Sobirov M.K,., Oʻzbekistonda tokchilik, T., 1979; Javakyans Yu., Gorbach V., Vinograd Uzbekistana, T., 2001. Sulton Xolnazarov. {{OʻzME}} {{chala}} [[Turkum:Ikki pallali oʻsimliklar]] hywktaf1el0xufm3vfcyzixixhgoha2 0 585316 6272177 4446625 2026-09-16T17:22:18Z AbbosTohirjonov 307486 /* */ 6272177 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Malva sylvestris 2 RF.jpg|thumb|''Malva sylvestris'']] '''Tugmachagul''' (Malva L.) — [[gulxayridoshlar]] oilasiga mansub bir yillik yoki koʻp yillik oʻtlar turkumi; begona oʻt; [[G'arbiy yevropa|Gʻarbiy Yevropa]], Kichik Osiyo, [[Eron]], [[Afgʻoniston]], [[Hindiston]], [[Xitoy]] va [[Shimoliy Afrika|Shimoliy Afrikada]] oʻsadi. [[Oʻzbekiston|Oʻzbekistonda]] tugmachagulning bir necha turi: befarq tugmachagul (M. neglecta Wall.), Mavritaniya tugmachaguli (M.mauritana L.), oʻrmon tugmachaguli (M. silvestris L), buxoro tugmachaguli (M. bucharica Iljin.) uchraydi. Poyasi yer bagʻirlab, baʼzan yerdan bir oz koʻtarilib oʻsadi. Shoxlangan, boʻyi 10-40 sm, yerbag'irlab yoki yonboshlab o'sadi. Ildizi oʻq ildiz. Barglari uzun bandli, 5-7 boʻlakli. Gullari 3-4 tadan barg qoʻltigʻida joylashgan. Mevasi quruq meva, tugmachasimon, dumaloq, mayin tuklar bilan qoplangan, 14 (12-16) ta danakchali toʻpmeva. Aprel-dan oktabrgacha gullab mevalaydi. Bir tup tugmachagul yiliga 300-500 dona urugʻ beradi. [[Tabobat|Tabobatda]] qoʻllanadi, uning qurutilgan bargi, guli va urug'i ichni yumshatuvchi dori sifatida ishlatiladi. Bargi [[Kavkaz|Kavkazda]] ovqatga ishlatiladi. {{chala}} {{OʻzME}} [[Turkum:Oʻsimliklar]] 7oj4j08qks1j556bzh3wfxplx08dg7s 0 612745 6272139 2838141 2026-09-16T14:02:26Z Andre Engels 14 merge 6272139 wikitext text/x-wiki {{merge|Ekologik inqiroz}} '''Ekologik krizis''', ekologik tanglik — ekologik sistemalar, alohida hududlar yoki biosfera miqyosidagi tabiiy ofatlar; toshqin, yer silkinishi, vulkanlar otilishi, qurgʻoqchilik, dovul, chigirtkalar ofati, yongʻin va boshqalar holatlar oqibatida yuz beradigan ekologik vaziyat. Ekologik krizisning yuzaga kelishida, ayniqsa, odamning xoʻjalik faoliyati bilan bogʻliq boʻlgan antropogen omillar: daryolarni toʻsib suv oqimining oʻzgartirilishi, qoʻriq yerlarning oʻzlashtirilishi, oʻrmonlarning kesilishi, kon qazish ishlarining olib borilishi alohida ahamiyatga ega. Tabiat qonunlarini bilmaslik yoki ularni nazarpisand qilmasdan tabiiy resurslardan foydalanish, zavod va fabrikalar qurish, ichdan yonar dvigatellarning atmosferani ifloslantirishi natijasida ekologik muvozanatnish buzilishi Ekologik krizisning kelib chiqishiga sabab boʻladi.<ref>"{{PAGENAME}}" ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O'zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20E%20harfi.pdf E-harfi] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> == Manbalar == {{manbalar}} <!-- Bot tomonidan yaratildi --> {{chala}} [[Turkum:Ekologiya]] h8c9mt29vr3fncitzge6i56h2h6oq6x 0 617641 6272162 6260814 2026-09-16T16:05:46Z Nataev 3628 O'zMEda xato ma'lumot berilgan; + manba 6272162 wikitext text/x-wiki {{Maʼnolari|Yashin (maʼnolari)}} {{ism+familiya|Komil|Nuʼmonov}} [[Fayl:Komil Yashin (1909-1997).jpg|thumb|220px|Komil Yashin 1962-yil]] '''Komil Yashin''', (taxallusi; asl ismi: ''Komil Nuʼmonov'') (1909.25.12, [[Andijon (shahar)|Andijon]] — 1997.25.09, [[Toshkent]]) — [[shoir]], [[dramaturg]], publitsist va jamoat arbobi. [[Oʻzbekiston xalq yozuvchisi]] (1972),<ref>{{cite news|url=https://press.natlib.uz/ru/editions/104363|title=Ўзбекистон ССР Олий Совети Президиумининг фармони К. Нуъмоновга (Яшинга) «Ўзбекистон ССР халқ ёзувчиси» фахрий унвони бериш тўғрисида|work=Sovet Oʻzbekistoni|date=27 April 1972|issue=99|page=1|language=uz}}</ref> Oʻzbekiston fanlar akademiyasi akademik (1968), [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni|Mehnat Qahramoni]] (1974). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1939). [[Halima Nosirova]]ning turmush oʻrtogʻi. Leningraddagi oʻrmon xoʻjaligi institutida oʻqigan (1925—28). Andijon maktablarida oʻqituvchilik qilgan (1928—30). Andijon viloyat va Oʻzbek [[musiqali drama]] teatrlarida adabiy emakdosh (1930—36), Sanʼat ishlari bosh boshqarmasida boshliq (1946—49), Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasida rais (1958—80), „<nowiki/>[[Oʻzbek tili]] va adabiyoti“ jurnalda bosh muharrir (1969—80, jamoatchilik asosida). Adabiy faoliyati 1925-yildan boshlangan. Uning shu yillardan boshlab yozgan sheʼrlari „Quyosh“ (1930), „Kurash“ (1931) va boshqalar toʻplamlariga kiritilgan. Ayni paytda teatr sanʼati bilan ham qiziqib, „Kar quloq“ (1926), „Teng tengi bilan“, „Lolaxon“ (1927), „Quyosh“ (1929) kabi bir pardali pyesa va inssenirovkalar yozgan. „Lolaxon“ pyesasining Qori Yoqubov rahbarligidagi Etnografik ansambl repertuariga kiritilishi (1927), ayrim pyesalarining Andijon teatrida sahnalashtirilishi (1929) Yashindagi teatr sanʼatiga boʻlgan maylni kuchaytirgan. Uning 30-yillar voqeligida kechayotgan murakkab jarayonlarni aks ettiruvchi „Oʻrtoqlar“ (1930), „Yondiramiz“ (1931), „Ichkarida“ (1933, 1935-yilda qayta ishlanib, „Gulsara“ nomi bilan sahnalashtirilgan), shuningdek, „Nomus va muhabbat“ (1935) pyesalari maydonga kelgan. Yashin dramaturgiya sohasidagi bu dastlabki asarlari bilan shoʻro davri adabiyotining gʻoyaviylik tamoyiliga qatʼiy rioya qiluvchi yozuvchi sifatida tanilgan. Yashin tarixiy-ijtimoiy davr talabi bilan „[[Nurxon Yoʻldoshxoʻjayeva|Nurxon]]“ (1940) pyesasini yozgan va uni musiqiy drama teatri sahnasiga olib chiqqan. Dramaturg bosh qahramonning halokati bilan yakunlanuvchi ushbu asarida jamiyat va shaxs erkinligi mavzusini adabiyotning insonparvarlik tamoyili asosida yechishga uringan. [[Ikkinchi jahon urushi]] yillarida fashizmning bosqinchilik mohiyatini ochishga qaratilgan „Oʻlim bosqinchilarga“ (1942), front orqasida qahramonona mehnat qilgan fidoyi kishilar haqidagi „Davron ota“ (1942, [[Uygʻun]], [[Sobir Abdulla]], Chustiy bilan birga), „Oftobxon“ (1944), urushdan keyingi yillarda esa „General [[Sobir Rahimov|Rahimov]]“ (1949) pyesalarini yozgan. Shaxsga sigʻinish fojialari fosh etilib, taniqli davlat, jamoat va madaniyat arboblarining nohaq qatagʻon etilgani oshkor boʻlgan davrda Fayzulla Xoʻjayevga bagʻishlangan „Inqilob tongi“ (1974) pyesasini yaratgan. Yashinning dramaturg sifatida shakllanishiga katta taʼsir koʻrsatgan omillardan biri uning [[Hamza Hakimzoda Niyoziy|Hamza]] bilan ijodiy hamkorligidir. Yashin Hamzaning kichik sahna uchun moʻljallangan „Boy ila xizmatchi“ pyesasini 1939-yilda qayta ishlagan. Uning saʼyharakati bilan Hamzaning „Paranji sirlaridan bir lavha“ va „Maysaraning ishi“ pyesalari ham topilib, sahnalashtirilgan. „Maysaraning ishi“ komediyasi asosida opera spektakli va kinofilm yaratilgan. Yashin ijodida Hamza obrazini yaratish masalasi ham markaziy oʻrinlardan birini tashkil etadi ["Hamza" (1940, A. Umariy bilan birga) dramasi, „Hamza“ ([[Sobir Muhamedov]] bilan birga) filmi (1960, rejissyorlar [[Zohid Sobitov]], N.Radov) ssenariysi va shu nomdagi opera librettosi (1961, kompozitor S. Boboyev), B. Privalov va Sh. Abbosov bilan birga „<nowiki/>[[Olovli yoʻllar]]<nowiki/>“ (1975—84, rejissyor Sh. Abbosov) 14 seriyali telefilm ssenariysi]. Shoʻro hukumati buyurtmasi bilan yaratilgan „Olovli yoʻllar“ teleserialida Yashin Hamza obrazini haddan ziyod sovetlashtirib, tarixiy haqiqatning buzilishiga yoʻl qoʻygan. Shunday nuqson Yashinning „Hamza“ (1987) romanida ham seziladi. Ashrafiy va [[Sergey Vasilenko]]ning 1916-yil qoʻzgʻoloniga bagʻishlangan „Boʻron“ (1939) birinchi oʻzbek operasi, yana shu kompozitorlarning Katta [[Fargʻona]] kanali qurilishi haqidagi „Ulugʻ kanal“ (1940, Mahmud Rahmon bilan birga), Navoiy dostoni asosidagi „Dilorom“ (1958, [[Muzaffar Muhamedov]] bilan birga) opera librettolarini yozgan. Bundan tashqari, Yashin musiqali drama teatri uchun Navoiy dostoni asosida „Farhod va Shirin“ (1944), Ergash Jumanbulbul dostoni asosida esa „Ravshan va Zulxumor“ (1956) dramalarini yaratgan. „Asal“ (1940, rejissyor M. Yegorov, B. Kazachkov), „Hamza“ (1960), „General Rahimov“ (1967, I. Lukovskiy va Zohid Sobitov bilan birga, rejissyor Zohid Sobitov), „Shiddat“ (1971, rejissyor [[Ali Hamroyev]]) kabi badiiy va „Salom, Bahor“ (rejissyor Ali Hamroyev) hujjatli filmlari uchun ssenariylar ham yozgan. [[William Shakespeare]]ning „Antoniy va Kleopatra“, U. Gajibekovning „Arshin mol olon“, I. Brusilovskiyning „Er Torgʻin“, B. Kerboboyevning „Maxtumquli“, M. Husaynning „Olov“, I. Qosimovning „Inson mehri“, L. Sobolevning „Xoʻjayin“ pyesalarini tarjima qilgan. Toshkent va Andijon shahrilaridagi koʻchalardan biri Yashin nomi bilan ataladi. [[Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti|Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti]] laureati (1968). == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyot == Abdusamatov H. Samatov M.. Yashin, T., 1964; Abdusa m atov H., Tradipiya va novatorlik problemasi. T., 1974; Abdusamatov H., Estetika va hayot, T., 1976; XX asr oʻzbek adabiyoti tarixi, T., 1999. Naim Karimov. {{OʻzME}} {{DEFAULTSORT:Yashin, Komil}} [[Turkum:Oʻzbekiston xalq yozuvchilari]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha shoirlar]] [[Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arboblari]] [[Turkum:1909-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1997-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:25-dekabrda tugʻilganlar]] [[Turkum:25-sentabrda vafot etganlar]] [[Turkum:Sotsialistik Mehnat Qahramonlari]] [[Turkum:Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi akademiklari]] [[Turkum:Oʻzbekiston dramaturglari]] ebuaerxxmd4ixuqwmw86o23z2ue3ru3 0 635492 6272388 5714021 2026-09-17T08:18:55Z Sherzod11W 273619 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 6272388 wikitext text/x-wiki '''Harbiy tarix''' - 1) harbiy ishning qad. zamonlardan hozirga qadar boʻlgan rivojlanish jarayoni; 2) oʻtmishdagi urushlar va qurolli kuchlarni oʻrganuvchi, ularning rivojlanish qonuniyatlarini ochib beruvchi fan. Harbiy tarix tarix fanining tarkibiy qismi hisoblanadi. Shu bilan birga harbiy fanning bir qismi boʻlib, oʻtmishdagi urushlarning strategiya va taktikasi nazariyasini oʻrganadi. Harbiy tarixning eng muhim sohalari: urushlar tarixi — konkret urushlarning maqsadi, sabablari va xarakterini, ularning borishi, natijalari va tarixiy jarayondagi ahamiyatini ochib beradi; qurolli kuchlarning qurilishi tarixi — qoʻshin turlari va qurolli kuchlarning har xil turlarining yaratilishi, tayyorlanishi, tuzilishi va texnik aloqalari jarayonini oʻrganadi; harbiy sanʼat tarixi — harbiy harakatlarning borish shakli va usullarining almashishi va rivojlani-shini tekshiradi; harbiy tafakkur tarixi — ularning tabiati va xarak-teriga qarab harbiynazariy qarashlar rivojini, urushlarni tayyorlash va ularni olib borish, harbiy qurilish va harbiy sanʼat masalalarini hal qilishni oʻrganadi. Harbiy tarixshunoslik, harbiy manbashunoslik va harbiy arxeografiya harbiy tarixning maxsus boʻlimlari hisoblanadi. Harbiy tarix mavzusida turli davlatlarda olib borilgan ishlarni rivojlantirish va muvofiqlashtirish maqsadida 1938-yilda harbiy tarix boʻyicha xalqaro komissiya (1SMN — 1pgegpaIopa1 Sott18510 Gʻ MShgagu Shzgogu) tashkil etilgan va u harbiy tarixchilar uchun fikr almashish platformasi sifatida faoliyat yuritmoqda. 1SMNga aʼzo boʻlgan davlatlarda milliy komissiyalar tashkil etilgan boʻlib, 1SMN qurultoylari 1980-yilga qadar har 5 yilda bir marta, keyingi davrda esa har yili oʻtkazib kelingan. Hozirgi davrda 1SMNga Turkiya, [[Germaniya]], AQSH, Albaniya, Argentina, Avstraliya, Avstriya, Belgiya, Braziliya, Bolgariya, Xitoy, [[Chexiya]], Daniya, Marokash, Finlandiya, [[Fransiya]], JAR, Janubiy Koreya, [[Niderlandiya]], Buyuk Britaniya, Irlandiya, [[Ispaniya]], Isroil, Shvetsiya, [[Shveysariya]], Italiya, Yaponiya, Kanada, Vengriya, Norvegiya, Polsha, Portugaliya, Ruminiya, Rossiya, Slovakiya va Gretsiya kabi davlatlar aʼzo boʻlib kirgan. {{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi --> {{chala}} [[Turkum:Harbiy tarix| ]] lstb7wgkmhpr58ta9fezkij3rb64qzp 6272389 6272388 2026-09-17T08:19:10Z Sherzod11W 273619 /* */ 6272389 wikitext text/x-wiki '''Harbiy tarix''' - 1) harbiy ishning qadimgi zamonlardan hozirga qadar boʻlgan rivojlanish jarayoni; 2) oʻtmishdagi urushlar va qurolli kuchlarni oʻrganuvchi, ularning rivojlanish qonuniyatlarini ochib beruvchi fan. Harbiy tarix tarix fanining tarkibiy qismi hisoblanadi. Shu bilan birga harbiy fanning bir qismi boʻlib, oʻtmishdagi urushlarning strategiya va taktikasi nazariyasini oʻrganadi. Harbiy tarixning eng muhim sohalari: urushlar tarixi — konkret urushlarning maqsadi, sabablari va xarakterini, ularning borishi, natijalari va tarixiy jarayondagi ahamiyatini ochib beradi; qurolli kuchlarning qurilishi tarixi — qoʻshin turlari va qurolli kuchlarning har xil turlarining yaratilishi, tayyorlanishi, tuzilishi va texnik aloqalari jarayonini oʻrganadi; harbiy sanʼat tarixi — harbiy harakatlarning borish shakli va usullarining almashishi va rivojlani-shini tekshiradi; harbiy tafakkur tarixi — ularning tabiati va xarak-teriga qarab harbiynazariy qarashlar rivojini, urushlarni tayyorlash va ularni olib borish, harbiy qurilish va harbiy sanʼat masalalarini hal qilishni oʻrganadi. Harbiy tarixshunoslik, harbiy manbashunoslik va harbiy arxeografiya harbiy tarixning maxsus boʻlimlari hisoblanadi. Harbiy tarix mavzusida turli davlatlarda olib borilgan ishlarni rivojlantirish va muvofiqlashtirish maqsadida 1938-yilda harbiy tarix boʻyicha xalqaro komissiya (1SMN — 1pgegpaIopa1 Sott18510 Gʻ MShgagu Shzgogu) tashkil etilgan va u harbiy tarixchilar uchun fikr almashish platformasi sifatida faoliyat yuritmoqda. 1SMNga aʼzo boʻlgan davlatlarda milliy komissiyalar tashkil etilgan boʻlib, 1SMN qurultoylari 1980-yilga qadar har 5 yilda bir marta, keyingi davrda esa har yili oʻtkazib kelingan. Hozirgi davrda 1SMNga Turkiya, [[Germaniya]], AQSH, Albaniya, Argentina, Avstraliya, Avstriya, Belgiya, Braziliya, Bolgariya, Xitoy, [[Chexiya]], Daniya, Marokash, Finlandiya, [[Fransiya]], JAR, Janubiy Koreya, [[Niderlandiya]], Buyuk Britaniya, Irlandiya, [[Ispaniya]], Isroil, Shvetsiya, [[Shveysariya]], Italiya, Yaponiya, Kanada, Vengriya, Norvegiya, Polsha, Portugaliya, Ruminiya, Rossiya, Slovakiya va Gretsiya kabi davlatlar aʼzo boʻlib kirgan. {{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi --> {{chala}} [[Turkum:Harbiy tarix| ]] 1ft819hp7hq8qg6u5292f0cwwqeujsj 6272390 6272389 2026-09-17T08:19:29Z Sherzod11W 273619 /* */ 6272390 wikitext text/x-wiki '''Harbiy tarix''' - 1) harbiy ishning qadimgi zamonlardan hozirga qadar boʻlgan rivojlanish jarayoni; 2) oʻtmishdagi urushlar va qurolli kuchlarni oʻrganuvchi, ularning rivojlanish qonuniyatlarini ochib beruvchi fan. Harbiy tarix tarix fanining tarkibiy qismi hisoblanadi. Shu bilan birga harbiy fanning bir qismi boʻlib, oʻtmishdagi urushlarning strategiya va taktikasi nazariyasini oʻrganadi. Harbiy tarixning eng muhim sohalari: urushlar tarixi — konkret urushlarning maqsadi, sabablari va xarakterini, ularning borishi, natijalari va tarixiy jarayondagi ahamiyatini ochib beradi; qurolli kuchlarning qurilishi tarixi — qoʻshin turlari va qurolli kuchlarning har xil turlarining yaratilishi, tayyorlanishi, tuzilishi va texnik aloqalari jarayonini oʻrganadi; harbiy sanʼat tarixi — harbiy harakatlarning borish shakli va usullarining almashishi va rivojlani-shini tekshiradi; harbiy tafakkur tarixi — ularning tabiati va xarak-teriga qarab harbiynazariy qarashlar rivojini, urushlarni tayyorlash va ularni olib borish, harbiy qurilish va harbiy sanʼat masalalarini hal qilishni oʻrganadi. Harbiy tarixshunoslik, harbiy manbashunoslik va harbiy arxeografiya harbiy tarixning maxsus boʻlimlari hisoblanadi. Harbiy tarix mavzusida turli davlatlarda olib borilgan ishlarni rivojlantirish va muvofiqlashtirish maqsadida 1938-yilda harbiy tarix boʻyicha xalqaro komissiya (1SMN — 1pgegpaIopa1 Sott18510 Gʻ MShgagu Shzgogu) tashkil etilgan va u harbiy tarixchilar uchun fikr almashish platformasi sifatida faoliyat yuritmoqda. 1SMNga aʼzo boʻlgan davlatlarda milliy komissiyalar tashkil etilgan boʻlib, 1SMN qurultoylari 1980-yilga qadar har 5 yilda bir marta, keyingi davrda esa har yili oʻtkazib kelingan. Hozirgi davrda 1SMNga Turkiya, [[Germaniya]], AQSH, Albaniya, Argentina, Avstraliya, Avstriya, Belgiya, Braziliya, Bolgariya, Xitoy, [[Chexiya]], Daniya, Marokash, Finlandiya, [[Fransiya]], JAR, Janubiy Koreya, [[Niderlandiya]], Buyuk Britaniya, Irlandiya, [[Ispaniya]], Isroil, Shvetsiya, [[Shveysariya]], Italiya, Yaponiya, Kanada, Vengriya, Norvegiya, Polsha, Portugaliya, Ruminiya, Rossiya, Slovakiya va Gretsiya kabi davlatlar aʼzo boʻlib kirgan. == Manbalar == {{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi --> {{chala}} [[Turkum:Harbiy tarix| ]] b8nauv0lbpphxhmc3nie4aagngbwcvg 6272392 6272390 2026-09-17T08:19:42Z Sherzod11W 273619 6272392 wikitext text/x-wiki '''Harbiy tarix''' - 1) harbiy ishning qadimgi zamonlardan hozirga qadar boʻlgan rivojlanish jarayoni; 2) oʻtmishdagi urushlar va qurolli kuchlarni oʻrganuvchi, ularning rivojlanish qonuniyatlarini ochib beruvchi fan. Harbiy tarix tarix fanining tarkibiy qismi hisoblanadi. Shu bilan birga harbiy fanning bir qismi boʻlib, oʻtmishdagi urushlarning strategiya va taktikasi nazariyasini oʻrganadi. Harbiy tarixning eng muhim sohalari: urushlar tarixi — konkret urushlarning maqsadi, sabablari va xarakterini, ularning borishi, natijalari va tarixiy jarayondagi ahamiyatini ochib beradi; qurolli kuchlarning qurilishi tarixi — qoʻshin turlari va qurolli kuchlarning har xil turlarining yaratilishi, tayyorlanishi, tuzilishi va texnik aloqalari jarayonini oʻrganadi; harbiy sanʼat tarixi — harbiy harakatlarning borish shakli va usullarining almashishi va rivojlani-shini tekshiradi; harbiy tafakkur tarixi — ularning tabiati va xarak-teriga qarab harbiynazariy qarashlar rivojini, urushlarni tayyorlash va ularni olib borish, harbiy qurilish va harbiy sanʼat masalalarini hal qilishni oʻrganadi. Harbiy tarixshunoslik, harbiy manbashunoslik va harbiy arxeografiya harbiy tarixning maxsus boʻlimlari hisoblanadi. Harbiy tarix mavzusida turli davlatlarda olib borilgan ishlarni rivojlantirish va muvofiqlashtirish maqsadida 1938-yilda harbiy tarix boʻyicha xalqaro komissiya (1SMN — 1pgegpaIopa1 Sott18510 Gʻ MShgagu Shzgogu) tashkil etilgan va u harbiy tarixchilar uchun fikr almashish platformasi sifatida faoliyat yuritmoqda. 1SMNga aʼzo boʻlgan davlatlarda milliy komissiyalar tashkil etilgan boʻlib, 1SMN qurultoylari 1980-yilga qadar har 5 yilda bir marta, keyingi davrda esa har yili oʻtkazib kelingan. Hozirgi davrda 1SMNga Turkiya, [[Germaniya]], AQSH, Albaniya, Argentina, Avstraliya, Avstriya, Belgiya, Braziliya, Bolgariya, Xitoy, [[Chexiya]], Daniya, Marokash, Finlandiya, [[Fransiya]], JAR, Janubiy Koreya, [[Niderlandiya]], Buyuk Britaniya, Irlandiya, [[Ispaniya]], Isroil, Shvetsiya, [[Shveysariya]], Italiya, Yaponiya, Kanada, Vengriya, Norvegiya, Polsha, Portugaliya, Ruminiya, Rossiya, Slovakiya va Gretsiya kabi davlatlar aʼzo boʻlib kirgan. == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi --> {{chala}} [[Turkum:Harbiy tarix| ]] 5ehthy3ol4kp4idhl641u7a8jd47c0f 0 653956 6272209 6177658 2026-09-16T19:23:49Z InternetArchiveBot 58913 2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272209 wikitext text/x-wiki ''Boshqa Guanchjou futbol klubi uchun [[Guangzhou City FC]] ga qarang'' {{Futbol klubi2 | clubname = Guangzhou | image = Guangzhou Evergrande Taobao logo.svg.png | upright = 0.72 | fullname = Guangzhou Football Club | founded = {{Start date and age|June 1954}}<ref name="gzhistory">{{veb manbasi |title=History |url=https://gzfc.evergrande.com/english/about.aspx?target=text&ftid=297 |website=gzfc.evergrande.com |publisher=Guangzhou F.C. |access-date=23 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200225215655/https://gzfc.evergrande.com/english/about.aspx?target=text&ftid=297 |archive-date=25 February 2020}}</ref> | nickname = [[:en:South China Tiger|Janubiy Xitoy yoʻlbarsi]] (华南虎)<ref>{{veb manbasi |last1=Thacker |first1=Gary |title=The chaos that turned Guangzhou Evergrande into one of the biggest superpowers outside of Europe |url=https://thesefootballtimes.co/2020/01/20/the-chaos-that-turned-guangzhou-evergrande-into-one-of-the-biggest-superpowers-outside-of-europe/ |website=These Football Times |access-date=15 November 2020 |date=20 January 2020}}</ref> | ground = [[:en:Yuexiushan Stadium|Yuexiushan Stadium]] | capacity = 18,000 | owner = {{aligned table|fullwidth=y|style=text-align: left; font-size: 100%;|[[:en:Evergrande Real Estate Group|Evergrande Group]]|(56.71%)|[[Alibaba Group]]|(37.81%)|Other shareholders ({{NEEQ|834338}})|(5.48%)}} | chairman = [[:en:Xu Jiayin|Xu Jiayin]] | manager = Salvador Suay Sánchez | mgrtitle = Head coach | league = [[:en:China League One|Xitoy birinchi ligasi]] | season = [[:en:2022 Chinese Super League|2022]] | position = [[Xitoy Superligasi]], 17th of 18 (relegated) | website = [https://gzfc.evergrande.com/default.aspx Web site] | current = |pattern_la1=_guangzhou20h |pattern_b1=_guangzhou20h |pattern_ra1=_guangzhou20h |pattern_sh1= |pattern_so1=_guangzhou20h |leftarm1=FF593C |body1=FF593C |rightarm1=FF593C |shorts1=FFFFFF |socks1=FF593C |pattern_la2=_guangzhou20a |pattern_b2=_guangzhou20a |pattern_ra2=_guangzhou20a |pattern_sh2=_guangzhou20a |pattern_so2=_guangzhou20a |leftarm2=F3F315 |body2=F3F315 |rightarm2=F3F315 |shorts2=555555 |socks2=F3F315 |asos solingan=1954 yil iyun|stadion=Tianhe stadioni|maydon hajmi=54 856|egasi=Evergrande guruhi (56,71%) Alibaba guruhi (37,81%) Boshqa aktsiyadorlar (NEEQ : 834338) (5,48%)|murabbiyi=Liu Chjiyu}} '''Guanchjou futbol klubi''' , ilgari '''Guanchjou Evergrande Taobao futbol klubi sifatida tanilgan,''' Xitoy futbol assotsiatsiyasi litsenziyasi ostida Xitoy Superligasida ishtirok etadigan professional Xitoy futbol klubi . Jamoa Guanchjouda (Guangdong) joylashgan boʻlib, ularning uy stadioni Tianhe stadioni boʻlib, sigʻimi 54 856 oʻringa moʻljallangan. Ularning asosiy aktsiyadorlari Evergrande Real Estate Group (56,71%) va elektron tijorat kompaniyasi Alibaba Group (37,81%),<ref>{{veb manbasi|url=http://sports.sohu.com/20100302/n270523462.shtml|script-title=zh:恒大一亿元买断广足 管理工作仍由广州足协负责|website=sports.sohu.com|date=2 March 2010|access-date=24 November 2014|language=zh}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.reuters.com/article/alibaba-group-evergrande-football-idUSL3N0OM0VQ20140605|title=Alibaba buys half of Chinese soccer club for 692 mln|publisher=[[Reuters]]|date=5 June 2014|access-date=24 November 2014}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://sports.163.com/15/0625/10/ASUSR8NU0005227R.html|script-title=zh:恒大集团增资俱乐部 股权比例由50%生至60%|website=sports.163.com|date=25 June 2015|access-date=1 July 2015|language=zh|sarlavha=arxiv nusxasi|arxivsana=2018-06-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180612143033/http://sports.163.com/15/0625/10/ASUSR8NU0005227R.html}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://www.neeq.com.cn/disclosure/2016/2016-08-24/1472040008_390152.pdf|title=2016 Half Yearly Report|date=24 August 2016|access-date=8 January 2016|publisher=National Equities Exchange and Quotations|language=zh|arxivsana=2021-11-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211105054111/http://www.neeq.com.cn/disclosure/2016/2016-08-24/1472040008_390152.pdf}}</ref> qolgan aktsiyalar esa Xitoyning birjadan tashqari birja tizimida sotiladi. Klub 1954-yilda tashkil etilgan va 1993-yilda professionalga aylangunga qadar bir necha ikkinchi darajali unvonlarni qoʻlga kiritgan. Ularning natijalari yaxshilanib, Xitoyning yuqori ligasida ikkinchi oʻrinni egallagan. Ushbu natijalarni yaxshilay olmay, klub 2007-yilda ikkinchi divizionda gʻolib boʻlgach, qisqa jonlanishdan oldin turgʻunlik va tanazzul davrini boshdan kechirdi. 2009-yilda klub kelishilgan oʻyinlar bilan bogʻliq janjalga tushib qolgan va ular quyi ligaga tushib ketish bilan jazolangan. Evergrande koʻchmas mulk guruhi klubni sotib olishga qaror qildi va jamoaga katta mablagʻ ajratdi. Ular zudlik bilan koʻtarilishda gʻalaba qozonishdi va 2011-yilgi mavsumda oʻzlarining birinchi yuqori darajadagi unvoniga ega boʻlishdi . Klub 2013-yilda va 2015-yil ikki marta Osiyo Chempionlar Ligasida gʻolib chiqqan yagona Xitoy futbol klubidir. Klub, shuningdek, [[FIFA Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati|FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionati]]<nowiki/>da ishtirok etgan birinchi Xitoy klubi boʻlib, ilk bor 2013-yilda maydonga tushdi. ''2016-yildagi Forbes'' hisobotiga koʻra, jamoa 282 million AQSh dollariga baholangan, bu Xitoy futbol jamoalari ichida eng koʻp, 2015-yilda esa operatsion zarari 200 million AQSh dollaridan oshgan.<ref>{{veb manbasi|title=China's Ten Most Valuable Soccer Teams Are Led By Guangzhou Evergrande At $282 Million|url=https://www.forbes.com/sites/sergeiklebnikov/2016/08/10/chinas-ten-most-valuable-soccer-teams-are-led-by-guangzhou-evergrande-at-282-million/?sh=6f8024063dfa|work=[[Forbes]]|access-date=18 November 2020|date=10 August 2016|first=Sergei|last=Klebnikov}}</ref> == Tarix == 1954-yil iyun oyida mahalliy Guanchjou sport organi yangi tashkil etilgan Xitoy milliy futbol ligasida ishtirok etish uchun Guanchjou futbol jamoasini tashkil etdi.<ref name="gzhistory" /> Ular 1955-yilgi liga mavsumida klubga kirishdi va birinchi murabbiy sifatida Luo Dijini tayinladilar. U ularni debyut kampaniyasida sakkizinchi oʻrinni egalladi<ref>{{veb manbasi|url=http://www.rsssf.com/tablesc/chinahist.html#55|title=China 1955|work=rsssf.com|publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|access-date=7 July 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140607124048/http://www.rsssf.com/tablesc/chinahist.html#55|archive-date=7 June 2014}}</ref>. Liga ikkinchi darajani oʻz ichiga olgan holda oʻsdi va ularning debyut mavsumdagi yakuniy natijalari ularni ikkinchi divizionga tushirdi. Guanchjou divizion chempionligini qoʻlga kiritdi, ammo Xitoy futbol assotsiatsiyasi 1957 yilgi mavsum boshida ligani qayta qurishga qaror qildi va Guanchjouga koʻtarilish rad etildi<ref>{{veb manbasi|url=http://www.rsssf.com/tablesc/chinahist.html#57|title=China 1957|work=rsssf.com|publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|access-date=7 July 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140607124048/http://www.rsssf.com/tablesc/chinahist.html#57|archive-date=7 June 2014}}</ref>. Shunga qaramay, Luo Rongman jamoani 1958-yilda ikkinchi divizion chempionligini qoʻlga kiritdi; ammo, klub yuqoriga koʻtarila olmadi, chunki bu safar ular qabulga kirishdi. Ular 1961-yil aprelgacha qayta tiklanmadi va yuqori pogʻonada qatnashishga ruxsat berildi. Yuqori divizionga qaytgan Guanchjou tez-tez ligada kurash olib bordi va 1963 yilgi liga mavsumi oxirida yana ikkinchi darajaga tushib ketdi. Madaniy inqilob Xitoyda futbolni toʻxtatgandan keyin 1966-yilgacha ular u yerda qolishdi<ref>{{veb manbasi|url=http://www.rsssf.com/tablesc/chinahist.html#63|title=China 1963|publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|access-date=8 July 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140607124048/http://www.rsssf.com/tablesc/chinahist.html#63|archive-date=7 June 2014|work=rsssf.com}}</ref>. Xitoy futbol ligasi qayta boshlanganida, Guanchjou gʻayrioddiy qadam tashladi va musobaqadan voz kechdi va uning oʻrniga 1977-yil 26-oktyabrda Luo Rongmanni yoshlar jamoasini boshqarishga olib keldi. Jamoa 1980-yilgacha Milliy Yoshlar Ligasi doirasida oʻynadi va ular oliy futbol ligasi piramidasida oʻynash uchun etarlicha etuk ekanligiga qaror qilindi. Ular yaqinda tashkil etilgan uchinchi divizionda boshlandi. Klubning yoshlar jamoasining rivojlanishi darhol oʻz samarasini berdi va May Chao, Chjao Dayu va keyinchalik Vu Qunli kabi futbolchilarhammasi tezda xitoylik xalqaro futbolchilarga aylandi. Guanchjou yuqori darajaga chiqmaguncha ketma-ket koʻtarildi. 1982-yilgi liga mavsumi oxirida Guanchjou yana quyi ligaga tushib ketdi. Ular 1984-yilgi mavsum oxirida Xitoy liga kubogi orqali yuqori divizionga qaytishdi. 1984-yil 1-oktabrda ushbu reklama bilan klub Guangzhou Pharmaceutical Co., Ltd. klub bilan yillik 200 000 dollarlik shartnoma imzolaganida homiylikni qoʻlga kiritgan birinchi Xitoy jamoasi boʻldi. 1990-yillar davomida Xitoy futbol assotsiatsiyasi oʻz futbol jamoalaridan koʻproq professionallikni talab qildi. Guanchjou 1993-yil 8-yanvarda Apollon guruhi klubni qabul qilib olganidan keyin Xitoyning toʻliq professional futbol klublaridan biri boʻldi. Sarmoya menejer Chjou Suyanga raqobatbardosh tarkibni yaratishda yordam berdi. Hu Chjijun eng yaxshi toʻpurarlik sovrinini qoʻlga kiritdi. Guanchjou 1994-yilgi liga mavsumida ikkinchi oʻrinni qoʻlga kirita oldi .  Keyingi mavsumda Chjou Suyan jamoani ikki marta ligada ikkinchi oʻringa olib chiqqan va 1991 yilgi Xitoy Angliya kubogida " Shanxay "ga qarshi ikkinchi oʻringa olib chiqqanidan keyin jamoani tark etdi.. Uning ketganidan keyin klub bir xil natijalarni takrorlay olmadi. Nufuzli xalqaro futbolchilar Peng Veyguo va Xu Chjijun klubni tark etgach, jamoa erkin tushib ketdi va 1998 yilgi liga mavsumi oxirida quyi ligaga tushib ketdi.  Rahbariyat jamoaning oʻyinidan xavotirda boʻlgani sababli tergov boshlandi, natijada Ven Junvu va yana uch oʻyinchining qimor oʻyinlari guruhlari bilan til biriktirganligi aniqlandi va shu zahotiyoq klubdan chiqarib yuborildi. 2001-yilda Guanchjou sport byurosi yana klubni oʻz qoʻliga oldi. Zhejiang Geely Holding Group Co., Ltd kompaniyasi tomonidan katta sarmoya kiritilishi bilan klub yuqoriga koʻtarilishi mumkinligiga umid qilingan. Divizion kelishilgan oʻyinlar bilan bogʻliq mojaro bilan larzaga keldiChangchun Yatai , Chengdu Wuniu, Jiangsu Sainty va Zhejing Greentown ishtirokida. Guanchjouning yangi homiylari Geely yomon reklamadan uzoqlashish uchun darhol jamoadan mablagʻlarini tortib oldi. Klub 2004-yilda Sunray Cave Group klubni egallab olguncha va lavozimga koʻtarilish umidida pul investitsiya qila boshlagunga qadar qiyin oʻtish davrini boshdan kechirdi. Guangzhou Pharmaceuticals guruhi 2006-yilda klubni egallab olganida, ular yuqori lavozimga erishish ambitsiyalarini amalga oshirishga muvaffaq boʻlishdi . Klub 2007 yilda ikkinchi divizion chempionligini qoʻlga kiritdi va [[Xitoy Superligasi]]<nowiki/>ga yoʻl oldi. 2010-yil fevral oyida Guanchjou 2009-yilgi mavsumda toʻqqizinchi oʻrinni qoʻlga kiritganiga qaramay kelishilgan oʻyinlar janjali tufayli Xitoy Birinchi ligasiga tushib ketdi .  Gap shundaki, 2006 yil 19 avgustda Shanxi Vosen Luxuga qarshi liga oʻyini boʻlib, Guanchjou Xitoy 1-ligasida oʻynab yurganida 5:1 hisobida gʻalaba qozongan. Politsiya Guanchjou bosh direktori Yang Xu oʻz uyida gʻalaba qozonish uchun raqib bosh direktori Van Poga 200 000 ¥ toʻlagani va Guanchjou vitse-prezidentlari Vu Syaodong va Xie Bin bu haqda bilishi aniqlangan.  Qoidabuzar ishtirokchilar firibgarlik uchun qamoq jazosiga hukm qilinganligi sababli klub sotuvga qoʻyildi. 2010-yil 28-fevralda Evergrande Real Estate Group klubni 100 million Yen evaziga qabul qilib oldi. Evergrande koʻchmas mulk guruhi raisi Syu Jiayin transfer bozoriga koʻproq mablagʻ jalb qilishlarini aytdi.  Uning birinchi harakati Xitoy terma jamoasi hujumchisi Gao Lin bilan " Shanxay Shenxua " dan 6 million yevro evaziga shartnoma imzolash edi. Keyin u bosh murabbiy Peng Veyguoni Pekin Guoanning sobiq menejeri Li Jang Su bilan almashtirdi. 2010 yil yozgi transfer oynasida klub PSV Eyndxoven bilan UEFA Chempionlar Ligasida oʻynagan birinchi xitoylik futbolchi Sun Szyan bilan shartnoma imzoladi. va Xitoy terma jamoasi sardori Chjen Chji 2010 yil 28 iyunda. 2010 yil 30 iyunda Guanchjou Muriqui bilan Campeonato Brasileiro A Seriya jamoasidan Atletiko Mineiro bilan toʻrt yillik shartnoma imzolaganini tasdiqladi, bu esa ichki rekord 23 million ¥.  2010-yil 30-oktabrda Guanchjou ikkinchi marta Birinchi Liga chempioniga aylandi va Hunan Billowsga qarshi 3:1 hisobida gʻalaba qozonib, Superligaga qaytdi . 2011-yilgi mavsumda „Guanchjou Evergrand“ argentinalik Dario Konka va braziliyalik Kleoni xarid qilib, tarkibini yanada kuchaytirdi. Jamoa birinchi yili Superligaga koʻtarilgan boʻlsa-da, 2011-yil sentyabr oyi oxirida liga chempionligini qoʻlga kiritdi, garchi hali oldinda toʻrtta oʻyin bor edi. 2012-yil mart oyida Guanchjou Janubiy Koreya chempioni Jeonbuk Xyunday Motorsni 5:1 hisobida magʻlub etib, OChL doirasidagi ilk uchrashuvini oʻtkazdi va gʻalaba qozondi .  Bundan tashqari, paragvaylik Lukas Barrios 2012-yilning yozida Germaniya chempioni „<nowiki/>[[Borussiya (Dortmund futbol klubi)|Borussiya Dortmund]]<nowiki/>“ ni tark etib, „Guanchjou Evergrand“ga oʻtdi.  Marselo Lippi Li Jang Su oʻrniga bosh murabbiy etib, janubiy koreyalik himoyachi Kim Yon Gvon va xitoylik yarim himoyachi Xuan Bouenni olib keldi. Guanchjou 2012 yilgi Osiyo Chempionlar Ligasi chorak finalida „<nowiki/>[[Al-Ittihod (futbol klubi, Jidda)|Al-Ittihod]]<nowiki/>“ ga umumiy hisobda 5:4 hisobida magʻlub boʻlgach, musobaqadan chiqib ketgan edi. Ular 2006-yildan beri chorak finalga chiqqan birinchi Xitoy jamoasi boʻldi. 2012-yilgi mavsumda „Guanchjou“ ketma-ket ikkinchi marta ligada gʻolib chiqdi va Xitoyda ikki marta Superliga chempionligini qoʻlga kiritgan birinchi jamoaga aylandi. Shu bilan birga, Xitoy liga kubogi 2012-yilda ikki karra gʻolib boʻlishini taʼminladi 2013-yilgi mavsumda „Guanchjou Evergrand“ xitoylik darvozabon Zeng Cheng va braziliyalik Elkesonni qoʻlga kiritish orqali oʻz tarkibini kuchaytirdi. Bu Guanchjou uchun foydali boʻldi, chunki ular Xitoyda Superligada ketma-ket uch marta gʻalaba qozongan birinchi jamoa boʻldi. Klub, shuningdek, 2013-yilgi Osiyo Chempionlar Ligasida Seuldagi birinchi oʻyinda 2:2 va Guanchjoudagi javob oʻyinida 1:1 hisobida durang oʻynab, finalda "Seul "ni mehmondagi gollar qoidasiga koʻra magʻlub etib, gʻolib chiqdi va birinchi boʻldi. Xitoy terma jamoasi 1990-yildan buyon turnirda gʻolib chiqadi [[AFC Osiyo Chempionlar ligasi|Osiyo Chempionlar Ligasi]]<nowiki/>da gʻalaba qozongan Guanchjou 2013 yilgi Klublar oʻrtasidagi Jahon Chempionatida Afrika chempioni „Al-Ahli“ ni 2:0 hisobida magʻlub etib, chorak finalga yoʻl oldi. Yarim finalda ular Yevropa chempioni „<nowiki/>[[FC Bayern Munich|Bavariya]]<nowiki/>“ dan 3:0 hisobida magʻlub boʻlishdi.  Uchinchi oʻrin uchun oʻyinda klub Janubiy Amerika chempioni „Atletiko Mineiro“ga 3:2 hisobida magʻlub boʻldi va toʻrtinchi oʻrinni egalladi. Guanchjou 2014 va 2015-yillarda Xitoy Superligasida ketma-ket toʻrtinchi va beshinchi chempionlikni qoʻlga kiritdi. 2015-yil 21-noyabr kuni OChL-2015 finalida " Al-Ahli "ni umumiy hisobda 1:0 hisobida magʻlub etib, klub ikkinchi qitʼa chempionligini qoʻlga kiritdi. 2015-yilgi FIFA Klublar oʻrtasidagi Jahon chempionatida Guanchjou chorak finalda „Club America“ga qarshi oʻyinda 2:1 hisobida gʻalaba qozongan, yarim finalda „Barselona“ ga 3:0 hisobida magʻlub boʻlgan.  Guanchjou ham Xirosima Sanfrechchega qarshi uchinchi oʻrin uchun oʻyinda 2-1 hisobida magʻlub boʻldi va 2013-yilgi nashrdagi kabi oʻrinni egalladi. 2019 yilgi mavsumda „Guanchjou Evergrand“ sakkizinchi Superliga chempionligini qoʻlga kiritdi, Pekin Guoan ikkinchi oʻrinni egalladi.<ref>{{veb manbasi|title=Guangzhou Evergrande win a record eighth title in Chinese Super League|url=http://www.xinhuanet.com/english/2019-12/01/c_138597594.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20191201163804/http://www.xinhuanet.com/english/2019-12/01/c_138597594.htm|url-status=dead|archive-date=December 1, 2019|website=xinhuanet.com|access-date=19 November 2020|date=1 December 2019}}</ref> == Stadion == 2021-yilgi mavsumda Guanchjou 54 856 tomoshabinga moʻljallangan Tianhe stadionida oʻynaydi. 2020-yilning may oyida 100 000 oʻrinli yangi stadion qurilishi boshlandi. 2023-yilgi [[Futbol boʻyicha Osiyo kubogi|Osiyo Kubogi]]<nowiki/>ning ochilish marosimiga mezbonlik qilish uchun 2022-yilning dekabrida yakunlanishi rejalashtirilgan<ref>{{veb manbasi|title=Guangzhou to build China's largest professional football stadium|url=http://www.china.org.cn/china/Off_the_Wire/2020-04/16/content_75940354.htm|website=china.org.cn|access-date=4 April 2021|date=16 April 2020}}</ref>. == Egalik va nomlash tarixi == {| class="wikitable" width="70%" !Year !Egasi !Klub nomi !Homiylik qilgan tashkilot |- |1954-55 | rowspan="3" |Central and Southern China Institute of Sports | rowspan="3" |Central and Southern China Sports Institute Football Team |Markaziy va Janubiy Xitoy Oq |- |1955 |Guanchjou |- |1956 |Markaziy va Janubiy Xitoy Oq |- |1956-57 | rowspan="2" |Guangzhou Institute of Sports |Guangzhou Institute of Sports Football Team | |- |1958 |Guangzhou Football Team | |- |1959-61 |Guangzhou Public Security Bureau |Guangzhou Vanguard Football Team | |- |1962-66 | rowspan="5" |Guangzhou Sports Bureau |Guangzhou Football Team | |- |1977-79 |Guangzhou Youth Football Team | |- |1980-84 | rowspan="2" |Guangzhou Football Team | |- |1985-89 | rowspan="2" |Guangzhou Baiyun |- |1989-93 |Guangzhou Football Club |- |1993-00 |Guangdong Apollo Group |Guangzhou Apollo Football Club | |- |2001-02 | rowspan="2" |Guangzhou Sports Bureau | rowspan="3" |Guangzhou Football Club |Guangzhou [[Geely]] |- |2002-03 |Guangzhou [[Xiangxue Pharmaceutical|Xiangxue]] |- |2004-05 |Sunray Cave Group |Guangzhou Sunray Cave |- |2005-07 | rowspan="3" |[[Guangzhou Pharmaceuticals|Guangzhou Pharmaceutical Holdings]] | rowspan="3" |Guangzhou GPC Football Club | |- |2008 |Guangzhou GPC Zhongyi |- |2009 |Guangzhou GPC Baiyunshan |- |2010 |Guangzhou Sports Bureau |Guangzhou Football Club | |- |2010 | rowspan="2" |[[Evergrande Real Estate Group]] | rowspan="2" |Guangzhou Evergrande Football Club |Guangzhou [[GAC Group|GAC]] |- |2011-2014 | |- |2014-2015 |Evergrande Real Estate Group (50%→60%) [[Alibaba Group]] (50%→40%) | rowspan="2" |Guangzhou Evergrande Taobao Football Club | |- |2016-2020 | rowspan="2" |Evergrande Real Estate Group (56.71%) Alibaba Group (37.81%) Other shareholders in [[NEEQ]] (5.48%) | |- |2021- |Guangzhou Football Club | |} == Sponsorship == {| class="wikitable" !Davr !Toʻplam ishlab chiqaruvchisi !Koʻylak homiysi |- |1994 |[[Umbro]] |— |- |1995 |[[Reebok]] | rowspan="3" |[[Mitsubishi Motors|三菱汽车]] (Mitsubishi Motors) |- |1996 |[[Diadora]] |- |1997 |Reebok |- |1998 | rowspan="7" |Ucan |[[Mitsubishi Galant|三菱戈蓝]] (Mitsubishi Galant) |- |1999 |太阳神 (Apollo) |- |2000 |[[China Mobile|广东全球通]] (Guangdong GoTone) |- |2001 |[[Geely|吉利汽车]] (Geely Motors) |- |2002-2003 |[[Xiangxue Pharmaceutical|香雪制药]] (Xiangxue Pharmaceutical) |- |2004 |[[Guangzhou Pharmaceuticals|中一药业]] (Zhongyi Pharmaceutical) |- |2005 |[[Teem Plaza|天河城]] (Teem Plaza) |- |2006-2007 |Godedke |[[Guangzhou Pharmaceuticals|广药]] (Guangzhou Pharmaceuticals) |- |2008-2009 | rowspan="8" |[[Nike, Inc.|Nike]] |[[Guangzhou Pharmaceuticals|广药中一]] (Guangzhou Pharmaceuticals Zhongyi) |- |2010-2013 |[[Evergrande Group|恒大]] (Evergrande) |- |2014-2015 |[[Venucia|东风日产启辰]] (Dongfeng-Nissan Venucia) |- |2016-2017 |[[Evergrande Group|恒大金服]] (Evergrande financial service) |- |2017 |[[Evergrande Group|恒大旅游集团]] (Evergrande travel group) |- |2018 |[[Evergrande Group|恒大文化旅游城]] (Evergrande cultural tourism city) |- |2019 |[[Evergrande Group|恒大]] (Evergrande) |- |2020 |[[Evergrande Group|恒驰]] (Hengchi) |} == Rivalries == ''Asosiy maqola: Guanchjou derbisi'' 1994-yilda Xitoy futbol ligalarida professionallik oʻrnatilgach, u har bir mintaqada bir nechta jamoaga oʻynash imkonini berdi. Bu Matsunichi Digital Holdings Limited kompaniyasiga sotilishidan oldin Guanchjou FK yoshlar akademiyasi boʻlgan Guanchjou Matsunichi tashkil etilishini koʻrdi.  Bu ikki jamoa oʻrtasidagi toʻgʻridan-toʻgʻri aloqalar, shuningdek, ular Yuexiushan stadionini baham koʻrdi. 1995-yilgi Xitoy Angliya kubogining birinchi bosqichidagi birinchi uchrashuvida Matsunichi „Guanchjou“ klubini umumiy hisobda 4:3 hisobida magʻlub etdi. 1998-yilgi mavsumda qisqa muddat davomida ikkala jamoa ham yuqori pogʻonada edi, Matsunichi esa Guanchjou FKdan yuqori oʻrinni egalladi; ammo, 2000 yilgi mavsumda har ikki klub ikkinchi darajali jangovar quyi ligaga tushib qolgani bilan raqobat oʻzining eng yuqori choʻqqisiga va keyingi yakuniga yetadi. 2000-yil 15-iyulda Guanchjou FK Matsunichi ustidan 3:1 hisobida gʻalaba qozondi, bu muqarrarlik Matsunichining quyi ligaga tushib ketishiga yordam berdi va Matsunichi mavsum oxirida tarqatib yuborildi. Guangzhou R&F Guanchjou shahriga koʻchib oʻtganda, koʻpincha Kanton derbisi deb ataladigan mahalliy derbi tugʻildi.  Birinchi Kanton derbisi 2012-yil 16-martda Yuexiushan stadionida boʻlib oʻtdi, chunki Guanchjou Evergrand Guangzhou R&Fga qarshi oʻyinda 2-0 hisobida magʻlub boʻldi.  Ikki klub xoʻjayini oʻrtasidagi munosabatlar maydondan tashqarida ham samimiy boʻlib qolmoqda va klub egalari Xu Jiayin va Chjan Li 2012-yilda Guanchjou R&F ham gʻalaba qozongan ikkinchi derbini tomosha qilish oʻrniga birga ovqatlanib zavqlanishgan.<ref>{{veb manbasi|url=http://wildeastfootball.net/2012/07/drunken-club-owners-miss-guangzhou-derby/|title=Drunken Club Owners Miss Guangzhou Derby|website=wildeastfootball.net|date=21 July 2012|access-date=17 November 2015|arxivsana=2015-09-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150926232111/http://wildeastfootball.net/2012/07/drunken-club-owners-miss-guangzhou-derby/}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://wildeastfootball.net/2012/07/yak-attack-nicks-guangzhou-derby-for-rf/|title=Yak Attack Nicks Guangzhou Derby for R&F : Wild East Football|website=wildeastfootball.net|access-date=12 March 2016|arxivsana=2016-02-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160221032120/http://wildeastfootball.net/2012/07/yak-attack-nicks-guangzhou-derby-for-rf/}}</ref> == Joriy tarkib == === Birinchi jamoa tarkibi === {{updated|23 April 2023}}<ref name="firstteam">{{veb manbasi |title=一线队 |url=https://gzfc.evergrande.com/team.aspx?target=first |website=gzfc.evergrande.com |access-date=22 January 2023 |language=zh |arxivsana=2019-06-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190620192304/https://gzfc.evergrande.com/team.aspx?target=first }}</ref> {{Fs start}} {{Fs player|no=1|nat=CHN|name=[[Zhang Jihao]]|pos=GK}} {{Fs player|no=2|nat=CHN|name=[[Wang Wenxuan]]|pos=DF}} {{Fs player|no=3|nat=CHN|name=[[Zhao Wenzhe]]|pos=DF}} {{Fs player|no=4|nat=CHN|name=[[Chen Quanjiang]]|pos=DF}} {{Fs player|no=5|nat=CHN|name=[[Wang Shilong]]|pos=DF}} {{Fs player|no=6|nat=CHN|name=[[Wei Minghe]]|pos=DF}} {{Fs player|no=7|nat=CHN|name=[[Parmanjan Kyum]]|pos=FW}} {{Fs player|no=11|nat=CHN|name=[[Abduwahap Aniwar]]|pos=MF}} {{Fs player|no=12|nat=CHN|name=[[Chen Rijin]]|pos=DF}} {{Fs player|no=13|nat=CHN|name=[[Huang Guangliang]]|pos=MF}} {{Fs player|no=14|nat=CHN|name=[[Zhang Zili]]|pos=MF}} {{Fs player|no=16|nat=CHN|name=[[Fan Hengbo]]|pos=FW}} {{Fs player|no=17|nat=CHN|name=[[Liu Langzhou]]|pos=DF}} {{Fs player|no=18|nat=CHN|name=[[Liao Jintao]]|pos=MF}} {{Fs player|no=19|nat=CHN|name=[[Zhang Jianzhi (footballer)|Zhang Jianzhi]]|pos=GK}} {{Fs player|no=20|nat=CHN|name=[[Zheng Shengxiong]]|pos=MF}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=22|nat=CHN|name=[[Li Jiahao]]|pos=MF}} {{Fs player|no=26|nat=CHN|name=[[Wu Junjie]]|pos=FW}} {{Fs player|no=27|nat=CHN|name=[[Wei Suowei]]|pos=DF}} {{Fs player|no=28|nat=CHN|name=[[Ling Jie (footballer)|Ling Jie]]|pos=FW}} {{Fs player|no=29|nat=CHN|name=[[Zhang Dachi]]|pos=FW}} {{Fs player|no=30|nat=CHN|name=[[Bughrahan Skandar]]|pos=FW}} {{Fs player|no=31|nat=CHN|name=[[Wang Shijie (footballer)|Wang Shijie]]|pos=MF}} {{Fs player|no=32|nat=CHN|name=[[Huo Shenping]]|pos=GK}} {{Fs player|no=33|nat=CHN|name=[[Feng Yifan]]|pos=DF}} {{Fs player|no=34|nat=CHN|name=[[Hou Yu (footballer, born 2001)|Hou Yu]]|pos=MF}} {{Fs player|no=36|nat=CHN|name=[[Yang Dejiang]]|pos=MF}} {{Fs player|no=41|nat=CHN|name=[[Li Xingxian]]|pos=MF}} {{Fs player|no=42|nat=CHN|name=[[Yang Hao (footballer, born 2004)|Yang Hao]]|pos=FW}} {{Fs player|no=44|nat=CHN|name=[[Yu Keli]]|pos=MF}} {{Fs player|no=45|nat=CHN|name=[[Tu Menghan]]|pos=MF}} {{Fs end}} == Murabbiylar shtabi == {| class="toccolours" |- ! style="background:silver;"|Position ! style="background:silver;"|Name |- |Bosh murabbiy |{{flagicon|ESP}} Salvador Suay Sánchez |- |Yordamchi murabbiy |{{flagicon|CHN}} Niu Zhenning |- |Yordamchi murabbiy |{{flagicon|CHN}} Zhao Yuxiang |- |Darvozabonlar murabbiyi |{{flagicon|ESP}} Marc Franquesa Puig |- |Fitness murabbiy |{{flagicon|ESP}} Sergio Manuel Pou Rodriguez |- |} Source:<ref name="firstteam"/> == Boshqaruv tarixi == ''Asosiy maqola: Guanchjou FC menejerlari roʻyxati'' == Klub unvonlari == <small>Klubning yarim professional davrida erishilgan yutuqlarni oʻz ichiga olgan barcha vaqtlardagi mukofotlar roʻyxati.</small><ref>{{veb manbasi|url=http://www.rsssf.com/tablesc/chinachamp.html|title=China&nbsp;– List of Champions|website=rsssf.com|date=5 November 2015|publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics|access-date=9 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140704080845/http://www.rsssf.com/tablesc/chinachamp.html|archive-date=4 July 2014}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://www.rsssf.com/tablesc/chinacuphist.html|title=China List of Cup Winners|work=rsssf.com|publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics|date=2 September 2015|access-date=9 November 2015}}</ref> === Mahalliy === ==== Ligalar ==== * '''Xitoy Jia-A ligasi''' <small>''(2003 yilgacha oliy divizion)''</small> : Ikkinchi oʻrin (2): 1992 , 1994 * '''Xitoy Superligasi''' <small>''(2004 yildan beri oliy divizion)''</small> : '''Gʻoliblar (8):''' 2011 , 2012 , 2013 , 2014 , 2015 , 2016 , 2017 , 2019 : Ikkinchi oʻrin (2): 2018 , 2020 * '''Xitoy ikkinchi divizioni / Jia-B ligasi''' <small>''(2003-yilgacha ikkinchi divizion)''</small> : '''Gʻoliblar (3):''' 1956, 1958, 1981 : Ikkinchi oʻrin (2): 1983, 1990 * '''Xitoy Birinchi ligasi''' <small>''(2004 yildan beri ikkinchi divizion)''</small> : '''Gʻoliblar (2):''' 2007, 2010 * '''Xitoy uchinchi divizioni''' : Ikkinchi oʻrin (1): 1980 ==== Kuboklar ==== * '''Xitoy Angliya kubogi''' : '''Gʻoliblar (2):''' 2012 , 2016 : Ikkinchi oʻrin (2): 1991, 2013 * '''Xitoy FA Superkubogi''' : '''Gʻoliblar (4):''' 2012 , 2016 , 2017 , 2018 : Ikkinchi oʻrin (3): 2013 , 2014 , 2015 === Xalqaro === * '''Osiyo chempionlar ligasi''' : '''Gʻoliblar (2):''' 2013 , 2015 * '''FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionati''' : Toʻrtinchi oʻrin (2): 2013, 2015 == Natijalar == === Liganing barcha vaqtlar reytingi === <ref>{{veb manbasi|url=http://www.rsssf.com/tablesc/chinahist.html|title=China League History|work=rsssf.com|publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|access-date=23 November 2020}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://www.sodasoccer.com/search/club/3/5829/926EF74E0B9C0989.shtml|title=广州恒大|language=zh|website=sodasoccer.com|access-date=24 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20201123152148/http://www.sodasoccer.com/search/club/3/5829/926EF74E0B9C0989.shtml|archive-date=23 November 2020}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:Center" !Year !Div !{{Tooltip|Pld|Matches played}} !{{Tooltip|W|Matches won}} !{{Tooltip|D|Matches drawn}} !{{Tooltip|L|Match(es) lost}} !{{Tooltip|GF|Goals for}} !{{Tooltip|GA|Goals against}} !{{Tooltip|GD|Goal difference}} !Pts !Pos. ![[Chinese FA Cup|FA Cup]] ![[Chinese Super Cup|Super Cup]] ![[Chinese Super League Cup|League Cup]] ![[AFC Champions League|AFC]] ! colspan="2" |Other |- |1955 | bgcolor="#D0F0C0" |1 |10 |3 |1 |6 |12 |33 |−21 |7 | bgcolor="#FFCCCC" |8 |— |— |— |— | | |- |1956 | bgcolor="#FFFFE0" |2 |5 |4 |1 |0 |13 |1 | +12 |14 | bgcolor="gold" |'''1'''{{ref|a|a}} |''DNQ'' |— |— |— | | |- |1957 | bgcolor="#FFFFE0" |2 | | | | | | | | |5{{ref|b|b}} |{{grey|NH}} |— |— |— | | |- |1958 | bgcolor="#FFFFE0" |2 |5 |4 |1 |0 |13 |5 | +8 |14{{ref|b|b}} | bgcolor="gold" |'''1''' |{{grey|NH}} |— |— |— | | |- |1961 | bgcolor="#D0F0C0" |1 | | | | | | | | | |{{grey|NH}} |— |— |— | | |- |1962 | bgcolor="#D0F0C0" |1 |7 |1 |4 |2 |4 |5 |-1 |6{{ref|b|b}} |25 |{{grey|NH}} |— |— |— | | |- |1963 | bgcolor="#D0F0C0" |1 |8 |0 |3 |5 |4 |14 |-10 |3{{ref|b|b}} |20 |{{grey|NH}} |— |— |— | | |- |1964 | bgcolor="#FFFFE0" |2 | | | | | | | | |7{{ref|b|b}} |{{grey|NH}} |— |— |— | | |- |1965 | bgcolor="#FFFFE0" |2 | | | | | | | | |6{{ref|b|b}} |{{grey|NH}} |— |— |— | | |- |1980 |3 |8 |3 |4 |1 |13 |4 | +9 |10{{ref|b|b}} | bgcolor="silver" |2 |{{grey|NH}} |— |— |— | | |- |1981 | bgcolor="#FFFFE0" |2 |30 |24 |— |6 | | | |48 | bgcolor="gold" |'''1''' |{{grey|NH}} |— |— |— | | |- |1982 | bgcolor="#D0F0C0" |1 |30 |9 |— |21 |23 |53 |−30 |18 | bgcolor="#FFCCCC" |15 |{{grey|NH}} |— |— |— | | |- |1983 | bgcolor="#FFFFE0" |2 |15 |11 |— |4 | | | |22 | bgcolor="silver" |2{{ref|a|a}} |{{grey|NH}} |— |— |— | | |- |1984 | bgcolor="#FFFFE0" |2 | | | | | | | | |3{{ref|c|c}} |8th |— |— |— | | |- |1985 | bgcolor="#D0F0C0" |1 |15 |8 |— |7 | | | +6 |17 |7 |4th |— |— |''DNQ'' | | |- |1986 | bgcolor="#D0F0C0" |1 |14 |6 |4 |4 |14 |13 | +1 |16 |7 |''DNE'' |— |— |''DNQ'' | | |- |[[1987 Chinese Jia-A League|1987]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |14 |5 |1 |8 |14 |19 |−5 |16 |7 |{{grey|NH}} |— |— |''DNQ'' | | |- |[[1988 Chinese Jia-A League|1988]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |25 |10 |10 |5 |32 |19 | +13 |43 |7 |{{grey|NH}} |— |— |''DNQ'' | | |- |[[1989 Chinese Jia-A League|1989]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |14 |1 |5 |8 |8 |22 |−14 |10 | bgcolor="#FFCCCC" |8 |{{grey|NH}} |— |— |''DNQ'' | | |- |1990 | bgcolor="#FFFFE0" |2 |22 |8 |11 |3 |27 |15 | +12 |35 | bgcolor="silver" |2 |R1 |— |— |''DNQ'' | | |- |[[1991 Chinese Jia-A League|1991]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |14 |4 |7 |3 |16 |13 | +3 |16 |4 | bgcolor="silver" |RU |— |— |''DNQ'' | | |- |[[1992 Chinese Jia-A League|1992]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |14 |8 |2 |4 |19 |15 | +4 |18 | bgcolor="silver" |2 |R1 |— |— |''DNQ'' | | |- |[[1993 Chinese Jia-A League|1993]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |6{{ref|b|b}} |2 |0/3{{ref|d|d}} |1 |8 |7 | +1 |4{{ref|b|b}} |8 |{{grey|NH}} |— |— |''DNQ'' | | |- |[[1994 Chinese Jia-A League|1994]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |22 |11 |5 |6 |36 |27 | +9 |27 | bgcolor="silver" |2 |{{grey|NH}} |— |— |''DNQ'' | | |- |[[1995 Chinese Jia-A League|1995]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |22 |7 |7 |8 |28 |27 | +1 |28 |5 |R1 |''DNQ'' |— |''DNQ'' | | |- |[[1996 Chinese Jia-A League|1996]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |22 |7 |8 |7 |26 |25 | +1 |29 |7 |R16 |''DNQ'' |— |''DNQ'' | | |- |[[1997 Chinese Jia-A League|1997]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |22 |5 |10 |7 |14 |20 |−6 |25 |8 |R16 |''DNQ'' |— |''DNQ'' | | |- |[[1998 Chinese Jia-A League|1998]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |26 |4 |8 |14 |25 |41 |−16 |20 | bgcolor="#FFCCCC" |14 |R1 |''DNQ'' |— |''DNQ'' | | |- |1999 | bgcolor="#FFFFE0" |2 |22 |6 |8 |8 |26 |30 |−4 |26 |8 |R2 |''DNQ'' |— |''DNQ'' | | |- |2000 | bgcolor="#FFFFE0" |2 |22 |6 |7 |9 |27 |27 |0 |25 |10 |R1 |''DNQ'' |— |''DNQ'' | | |- |2001 | bgcolor="#FFFFE0" |2 |22 |11 |7 |4 |31 |16 | +15 |40 |4 |R1 |''DNQ'' |— |''DNQ'' | | |- |2002 | bgcolor="#FFFFE0" |2 |22 |4 |9 |9 |23 |30 |−7 |21 |11 |R1 |''DNQ'' |— |''DNQ'' | | |- |2003 | bgcolor="#FFFFE0" |2 |26 |13 |9 |4 |40 |20 | +20 |48 |3 |R1 |''DNQ'' |— |''DNQ'' | | |- |2004 | bgcolor="#FFFFE0" |2 |32 |12 |16 |4 |47 |29 | +18 |52 |4 |R1 |{{grey|NH}} |''DNQ'' |''DNQ'' | | |- |2005 | bgcolor="#FFFFE0" |2 |26 |15 |7 |4 |50 |22 | +28 |52 |4 |R2 |{{grey|NH}} |''DNQ'' |''DNQ'' | | |- |2006 | bgcolor="#FFFFE0" |2 |24 |15 |3 |6 |45 |25 | +20 |48 |3 |R2 |{{grey|NH}} |{{grey|NH}} |''DNQ'' | | |- |[[2007 China League One|2007]] | bgcolor="#FFFFE0" |2 |24 |19 |4 |1 |65 |15 | +50 |61 | bgcolor="gold" |'''1''' |{{grey|NH}} |{{grey|NH}} |{{grey|NH}} |''DNQ'' | | |- |[[Chinese Super League 2008|2008]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |30 |10 |10 |10 |41 |42 |−1 |40 |7 |{{grey|NH}} |{{grey|NH}} |{{grey|NH}} |''DNQ'' | | |- |[[Chinese Super League 2009|2009]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |30 |9 |10 |11 |38 |38 |0 |37 | bgcolor="#FFCCCC" |9{{ref|e|e}} |{{grey|NH}} |{{grey|NH}} |{{grey|NH}} |''DNQ'' | | |- |[[2010 China League One|2010]] | bgcolor="#FFFFE0" |2 |24 |17 |6 |1 |61 |21 | +40 |57 | bgcolor="gold" |'''1''' |{{grey|NH}} |{{grey|NH}} |{{grey|NH}} |''DNQ'' | | |- |[[2011 Chinese Super League|2011]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |30 |20 |8 |2 |67 |23 | +44 |68 | bgcolor="gold" |'''1''' |R2 |{{grey|NH}} |{{grey|NH}} |''DNQ'' | | |- |[[2012 Chinese Super League|2012]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |30 |17 |7 |6 |51 |30 | +21 |58 | bgcolor="gold" |'''1''' | bgcolor="gold" |'''W''' | bgcolor="gold" |'''W''' |{{grey|NH}} |[[2012 AFC Champions League|QF]] | | |- |[[2013 Chinese Super League|2013]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |30 |24 |5 |1 |78 |18 | +60 |77 | bgcolor="gold" |'''1''' | bgcolor="silver" |RU | bgcolor="silver" |RU |{{grey|NH}} | bgcolor="gold" |'''[[2013 AFC Champions League|W]]''' |[[2013 FIFA Club World Cup|CWC]] |4th |- |[[2014 Chinese Super League|2014]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |30 |22 |4 |4 |76 |28 | +48 |70 | bgcolor="gold" |'''1''' |R4 | bgcolor="silver" |RU |{{grey|NH}} |[[2014 AFC Champions League|QF]] | | |- |[[2015 Chinese Super League|2015]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |30 |19 |10 |1 |71 |28 | +43 |67 | bgcolor="gold" |'''1''' |R3 | bgcolor="silver" |RU |{{grey|NH}} | bgcolor="gold" |'''[[2015 AFC Champions League|W]]''' |[[2015 FIFA Club World Cup|CWC]] |4th |- |[[2016 Chinese Super League|2016]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |30 |19 |7 |4 |62 |19 | +43 |64 | bgcolor="gold" |'''1''' | bgcolor="gold" |'''W''' | bgcolor="gold" |'''W''' |{{grey|NH}} |[[2016 AFC Champions League|Group]] | | |- |[[2017 Chinese Super League|2017]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |30 |20 |4 |6 |69 |42 | +27 |64 | bgcolor="gold" |'''1''' |SF | bgcolor="gold" |'''W''' |{{grey|NH}} |[[2017 AFC Champions League|QF]] | | |- |[[2018 Chinese Super League|2018]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |30 |20 |3 |7 |82 |36 | +46 |63 | bgcolor="silver" |2 |R5 | bgcolor="gold" |'''W''' |{{grey|NH}} |[[2018 AFC Champions League|R16]] | | |- |[[2019 Chinese Super League|2019]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |30 |23 |3 |4 |68 |24 | +44 |72 | bgcolor="gold" |'''1''' |QF |''DNQ'' |{{grey|NH}} |[[2019 AFC Champions League|SF]] | | |- |[[2020 Chinese Super League|2020]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |14{{ref|f|f}} |11 |1 |2 |31 |12 | +19 |34{{ref|f|f}} | bgcolor="silver" |RU{{ref|g|g}} |R2 |Cancelled{{ref|h|h}} |{{grey|NH}} |[[2020 AFC Champions League|Group]] | | |- |[[2021 Chinese Super League|2021]] | bgcolor="#D0F0C0" |1 |22 |13 |5 |4 |47 |17 | +30 |44 |3 |R4 |{{grey|NH}} |{{grey|NH}} |[[2021 AFC Champions League|Group]] | | |- |} ;; Eslatmalar 1959, 1966-1972, 1975 va 1976 yillarda liga oʻyinlari oʻtkazilmagan; Guanchjou 1960, 1973, 1974, 1977, 1978 va 1979 yillarda ligaga kirmagan. '''^a''' Koʻtarilish yoʻq. '''^b''' Yakuniy guruh bosqichida. '''^c''' Changsha guruhida (birinchi tur). '''^d''' durang oʻyinlar 90 daqiqadan soʻng penaltilar seriyasida hal boʻldi. '''^e''' Kelishilgan oʻyinlar janjali uchun quyi ligaga tushirilgan . '''^ f''' A guruhida. '''^ g''' CSL chempionati finalida magʻlub boʻldi . '''^h''' COVID-19 pandemiyasi tufayli oʻynalmadi <div>{{col-begin-small}} {{col-4}} {| cellspacing="1" cellpadding="1" |- | bgcolor="#D0F0C0" width="20" | | bgcolor="#ffffff" align="left" |&nbsp;&nbsp;[[Chinese Super League|China top division]] |- | bgcolor="#FFFFE0" width="20" | | bgcolor="#ffffff" align="left" |&nbsp;&nbsp;[[China League One|China second division]] |- ! bgcolor="#ffffff" width="20" | | bgcolor="#ffffff" align="left" |&nbsp;&nbsp;[[China League Two|China third division]] |- ! bgcolor="#FFD700" width="20" | W | bgcolor="#ffffff" align="left" |&nbsp;&nbsp;Winners |- ! bgcolor="#C0C0C0" width="20" | RU | bgcolor="#ffffff" align="left" |&nbsp;&nbsp;Runners-up |- ! bgcolor="#ffcccc" width="20" | | bgcolor="#ffffff" align="left" |&nbsp;&nbsp;Relegated |} {{col-4}} * Div = Division * Pld = Played * W = Games won * D = Games drawn * L = Games lost * F = Goals for * A = Goals against * Pts = Points * Pos. = Final position {{col-4}} * DNQ = Did not qualify * DNE = Did not enter * NH = Not held * &nbsp;— = Did not exist * R1 = Round 1 * R2 = Round 2 * R3 = Round 3 * R4 = Round 4 * R5 = Round 5 {{col-4}} * SF = Semi-finals * QF = Quarter-finals * R16 = Round of 16 * Group = Group stage {{col-end}} == Oʻtmish va hozirgi xalqaro == <small>'''Qalin harflar''' bilan yozilgan ismlar Guanchjouda oʻynab, oʻz mamlakatlarida xalqaro maydonga tushgan futbolchilarni bildiradi. .</small><ref>{{veb manbasi|url=http://www.national-football-teams.com/club/5238/2017_2/Guangzhou_Evergrande.html|title=Guangzhou Evergrande|website=national-football-teams.com|access-date=16 March 2017}}</ref>{{col-begin-small}} {{col-3}} '''Angola''' * {{flagdeco|Angola}} [[Joaquim Alberto Silva|Quinzinho]] (2003-2004) '''Australia''' * {{flagdeco|Australia}} [[Brad Maloney]] (1995) '''Belarus''' * {{flagdeco|Belarus}} [[Mikalay Ryndzyuk]] (2005) '''Brazil''' * {{flagdeco|Brazil}} '''[[Paulinho (footballer, born July 1988)|Paulinho]]''' (2015-2017, 2018-2021) * {{flagdeco|Brazil}} [[Ricardo Goulart]] (2015-2021) * {{flagdeco|Brazil}} [[Robinho]] (2015) '''Cameroon''' * {{flagdeco|Cameroon}} [[Bertin Tomou]] (2001) '''Canada''' * {{flagdeco|Canada}} [[Charles Gbeke]] (2010) '''China PR''' * {{flagdeco|China}} '''[[Alan Carvalho|A Lan]]''' (2015-2021) * {{flagdeco|China}} '''[[Elkeson|Ai Kesen]]''' (2013-2016, 2019-2021) * {{flagdeco|China}} [[Bai Lei]] (2008-2009) * {{flagdeco|China}} '''[[Deng Hanwen]]''' (2018-2022) * {{flagdeco|China}} '''[[Dong Xuesheng]]''' (2014-2015) * {{flagdeco|China}} [[Feng Renliang]] (2013-2014) * {{flagdeco|China}} '''[[Feng Xiaoting]]''' (2011-2020) * {{flagdeco|China}} '''[[Gao Lin]]''' (2010-2019) * {{flagdeco|China}} '''[[Gao Zhunyi]]''' (2019-2022) * {{flagdeco|China}} '''[[He Chao (footballer)|He Chao]]''' (2019-2022) * {{flagdeco|China}} [[Hu Zhaojun]] (2009-2010) * {{flagdeco|China}} '''[[Hu Zhijun]]''' (1990-1997) * {{flagdeco|China}} '''[[Huang Bowen]]''' (2012-2022) * {{flagdeco|China}} '''[[Huang Hongtao]]''' (1990-1996, 1999-2000) * {{flagdeco|China}} '''[[Huang Qineng]]''' (1991-1998) * {{flagdeco|China}} [[Jiang Ning]] (2011-2012) * {{flagdeco|China}} '''[[Kong Guoxian]]''' (1986-1993, 1998) * {{flagdeco|China}} [[Li Jianhua (footballer)|Li Jianhua]] (2009-2012) * {{flagdeco|China}} [[Li Wei (footballer, born 1975)|Li Wei]] (2005-2006) * {{flagdeco|China}} '''[[Li Xuepeng]]''' (2014-present) * {{flagdeco|China}} '''Li Yong''' (1988-1995) * {{flagdeco|China}} '''[[Liao Lisheng]]''' (2013-2022) * {{flagdeco|China}} '''[[Liu Dianzuo]]''' (2016-2022) {{col-3}} * {{flagdeco|China}} '''[[Liu Jian (footballer)|Liu Jian]]''' (2014-2017) * {{flagdeco|China}} [[Liu Yiming (footballer)|Liu Yiming]] (2019-2022) * {{flagdeco|China}} '''[[Aloísio dos Santos Gonçalves|Luo Guofu]]''' (2020-2021) * {{flagdeco|China}} '''[[Mai Chao]]''' (1981-1995) * {{flagdeco|China}} '''[[Mei Fang]]''' (2014-2022) * {{flagdeco|China}} '''[[Peng Weiguo]]''' (1990-1997) * {{flagdeco|China}} [[Peng Xinli]] (2012-2016) * {{flagdeco|China}} '''[[Qin Sheng]]''' (2012-2014) * {{flagdeco|China}} '''[[Rong Hao]]''' (2012-2020) * {{flagdeco|China}} '''[[Rong Zhixing]]''' (1966-1969) * {{flagdeco|China}} '''Su Yongshun''' (1950s) * {{flagdeco|China}} '''[[Sun Xiang]]''' (2010-2014) * {{flagdeco|China}} '''[[Wang Jingbin]]''' (2015-2020) * {{flagdeco|China}} '''[[Wei Shihao]]''' (2019-present) * {{flagdeco|China}} '''[[Wu Pingfeng]]''' (2008-2012) * {{flagdeco|China}} '''[[Wu Qunli]]''' (1983-1985, 1990-1993) * {{flagdeco|China}} [[Xu Liang (footballer)|Xu Liang]] (2007-2009) * {{flagdeco|China}} '''[[Yang Hao (footballer, born 1983)|Yang Hao]]''' (2011) * {{flagdeco|China}} [[Yang Jun (footballer)|Yang Jun]] (2011-2013) * {{flagdeco|China}} '''[[Yang Liyu]]''' (2018-present) * {{flagdeco|China}} '''[[Ye Weichao]]''' (2011-2014) * {{flagdeco|China}} '''[[Yu Hanchao]]''' (2014-2020) * {{flagdeco|China}} '''[[Zeng Cheng]]''' (2013-2020) * {{flagdeco|China}} [[Zhang Chenglin]] (2017-2022) * {{flagdeco|China}} [[Zhang Jiaqi]] (2015-2020) * {{flagdeco|China}} '''[[Zhang Linpeng]]''' (2011-2022) * {{flagdeco|China}} '''[[Zhang Wenzhao]]''' (2016-2020) * {{flagdeco|China}} '''[[Zhang Xiuwei]]''' (2019-present) * {{flagdeco|China}} '''[[Zhao Dayu]]''' (1978-1986) * {{flagdeco|China}} '''[[Zhao Peng]]''' (2013-2014) * {{flagdeco|China}} '''[[Zhao Xuri]]''' (2012-2015) * {{flagdeco|China}} '''[[Zheng Long]]''' (2013-2019) * {{flagdeco|China}} '''[[Zheng Zhi]]''' (2010-2022) * {{flagdeco|China}} '''[[Zou Zheng]]''' (2015-2018) '''Colombia''' * {{flagdeco|Colombia}} [[Jackson Martínez]] (2016-2019) '''DR Congo''' * {{flagdeco|DR Congo}} [[Patrick Katalay]] (2000-2001) {{col-3}} '''Honduras''' * {{flagdeco|Honduras}} [[Luis Alfredo Ramírez|Luis Ramírez]] (2001, 2007-2009) '''Hong Kong''' * {{flagdeco|Hong Kong}} '''[[Ng Wai Chiu]]''' (2002-2003) * {{flagdeco|Hong Kong}} [[Wei Zhao (footballer)|Wei Zhao]] (2003-2006) '''Italy''' * {{flagdeco|Italy}} [[Alessandro Diamanti]] (2014) * {{flagdeco|Italy}} [[Alberto Gilardino]] (2014) '''Korea Republic''' * {{flagdeco|South Korea}} [[Cho Won-hee]] (2011-2012) * {{flagdeco|South Korea}} [[Kim Hyung-il]] (2017) * {{flagdeco|South Korea}} '''[[Kim Young-gwon]]''' (2012-2018) * {{flagdeco|South Korea}} [[Park Ji-ho]] (1998) * {{flagdeco|South Korea}} '''[[Park Ji-soo (footballer)|Park Ji-soo]]''' (2019-2020) '''Nigeria''' * {{flagdeco|Nigeria}} [[Dominic Iorfa]] (1997) '''Paraguay''' * {{flagdeco|Paraguay}} [[Lucas Barrios]] (2012-2013) * {{flagdeco|Paraguay}} [[Casiano Delvalle]] (2007) '''Peru''' * {{flagdeco|Peru}} [[Ismael Enrique Alvarado|Ismael Alvarado]] (2008-2009) '''Romania''' * {{flagdeco|Romania}} [[Corneliu Papură]] (2006) * {{flagdeco|Romania}} [[Claudiu Răducanu]] (2006) * {{flagdeco|Romania}} [[Constantin Schumacher]] (2006) '''Serbia''' * {{flagdeco|Serbia}} [[Nemanja Gudelj]] (2018) '''Trinidad and Tobago''' * {{flagdeco|Trinidad and Tobago}} '''[[Arnold Dwarika]]''' (2004) * {{flagdeco|Trinidad and Tobago}} '''[[Gary Glasgow]]''' (2003-2004) '''Uruguay''' * {{flagdeco|Uruguay}} [[Alejandro Javier Larrea]] (2001) {{col-end}} == Manbalar == {{notelist}}{{Manbalar}} == Havolalar == {{commons turkum}} * [https://gzfc.evergrande.com/default.aspx Official website] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220819155131/https://gzfc.evergrande.com/default.aspx |date=2022-08-19 }} {{in lang|zh}} * [http://www.gzfa.cn/club Supporters' website] {{in lang|zh}} * [http://data.sports.sina.com.cn/csl/teams/?team_id=29 Stats on Sina] {{in lang|zh}} {{AFC yilning eng yaxshi klubi}} {{AFC Osiyo chempionlar ligasi gʻoliblari}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari]] [[Turkum:AFC Osiyo Chempionlar Ligasida gʻolib chiqqan klublar]] [[Turkum:Xitoy futbol klublari]] [[Turkum:1954-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] n3ft9brznjf31nxh0g39i600p67sngl 3 660110 6272473 1879695 2026-09-17T09:29:06Z Aelxen 131576 Aelxen [[Foydalanuvchi munozarasi:Ccmpg]] sahifasini [[Foydalanuvchi munozarasi:Renamed user 90308472385477e8569010b69e9c595f]]ga koʻchirdi: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Ccmpg|Ccmpg]]" to "[[Special:CentralAuth/Renamed user 90308472385477e8569010b69e9c595f|Renamed user 90308472385477e8569010b69e9c595f]]" 1879695 wikitext text/x-wiki {{hello|--[[Foydalanuvchi:Ximik1991Bot|Ximik1991Bot]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Ximik1991Bot|munozara]]) 06:38, 14-Dekabr 2015 (UTC)}} euy4iun8vplmdpabvrukrxvz9xwwvuc 0 678237 6272469 5514891 2026-09-17T09:12:11Z ~2026-45019-57 300381 /* Filmlar */ 6272469 wikitext text/x-wiki {{Mediafranshiza bilgiqutisi | nom = {{noitalic|Marvel kinematografiya koinoti}} | tasvir = Marvel Cinematic Universe logo.png | eni = | izoh = | muallif = [[Marvel Studios]] | birinchi = ''[[Temir odam (film)|Temir odam]]'' (2008) | kitoblar = | romanlar = | komikslar = [[Marvel kinematografiya koinoti komikslari roʻyxati|Marvel kinematografiya koinoti komikslari]] | jurnallar = | filmlar = [[Marvel kinematografiya koinoti filmlari roʻyxati|Marvel kinematografiya koinoti filmlari]] | qisqa_filmlar = {{tah|Marvel One-Shots|en}} | teleseriallar = [[Marvel kinematografiya koinoti teleseriallari roʻyxati|Marvel kinematografiya koinoti teleseriallari]] | veb-seriallar = | animatsiya = | pyesalar = | myuzikllar = ''Rogers: The Musical'' | oʻyinlar = | videooʻyinlar = {{plainlist | * ''Iron Man'' * ''The Incredible Hulk'' * ''Iron Man 2'' * ''Thor: God of Thunder'' * ''Captain America: Super Soldier'' * ''Marvel Avengers: Battle for Earth'' * ''Iron Man 3: The Official Game'' * ''Lego Marvel{{'}}s Avengers'' }} | radio = | podkastlar = | saundtreklar = | musiqa = | oʻyinchoqlar = | parklar = {{tah|Avengers Campus|en}} | sayt = | havolalar = }} '''Marvel kinematografiya koinoti''' ('''MKK''') ({{lang-en|Marvel Cinematic Universe}}) — [[AQSh]] [[mediafranshiza]]si. Franshiza [[Marvel Studios]] kinostudiyasi tomonidan ishlangan [[film]]lar, [[teleserial]]lar, [[qisqa metrajli film]]lar va veb-seriallarni oʻz ichiga oladi. == Filmlar == {{Asosiy|Marvel kinematografiya koinoti filmlari roʻyxati}} MKK filmlari „fazalar“ deb ataluvchi guruhlarga boʻlingan<ref name="DailyDotPhases">{{veb manbasi |last=Jaworski |first=Michelle |date=15-avgust 2018-yil |title=This is what the Marvel Cinematic Universe phases look like |url=https://www.dailydot.com/parsec/marvel-phases-mcu-timeline/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191228054422/https://www.dailydot.com/parsec/marvel-phases-mcu-timeline/ |archive-date=28-dekabr 2019-yil |access-date=1-aprel 2020-yil |website=The Daily Dot}}</ref><ref name="DigitalSpyPhases">{{veb manbasi |last1=McEwan |first1=Cameron K. |last2=Longridge |first2=Chris |date=7-avgust 2019-yil |title=Marvel's 'Phases' explained: What goes when & why |url=https://www.digitalspy.com/movies/a871567/marvel-phase-4-3-2-1-mcu/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820174736/https://www.digitalspy.com/movies/a871567/marvel-phase-4-3-2-1-mcu/ |archive-date=20-avgust 2019-yil |access-date=1-aprel 2020-yil |website=Digital Spy}}</ref>. === The Infinity Saga === Birinchi, ikkinchi va uchinchi fazalar „Infinity Saga“ („Cheksizlik sagasi“) deb ataladi. Birinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Iron Man]]'' (2008), ''[[The Incredible Hulk]]'' (2008), ''[[Iron Man 2]]'' (2010), ''[[Thor]]'' (2011), ''[[Captain America: The First Avenger]]'' (2011) va ''[[Qasoskorlar (film, 2012)|The Avengers]]'' (2012). Ikkinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Iron Man 3]]'' (2013), ''[[Thor: The Dark World]]'' (2013), ''[[Captain America: The Winter Soldier]]'' (2014), ''[[Guardians of the Galaxy (film)|Guardians of the Galaxy]]'' (2014), ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' (2015) va ''[[Ant-Man (film)|Ant-Man]]'' (2015). Uchinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Captain America: Civil War]]'' (2016), ''[[Doctor Strange (2016 film)|Doctor Strange]]'' (2016), ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 2]]'' (2017), ''[[Spider-Man: Homecoming]]'' (2017), ''[[Thor: Ragnarok]]'' (2017), ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'' (2018), ''[[Avengers: Infinity War]]'' (2018), ''[[Ant-Man and the Wasp]]'' (2018), ''[[Captain Marvel (film)|Captain Marvel]]'' (2019), ''[[Avengers: Endgame]]'' (2019) va ''[[Spider-Man: Far From Home]]'' (2019). === The Multiverse Saga === Toʻrtinchi, beshinchi va oltinchi fazalar „The Multiverse Saga“ („Multi-olam sagasi“) deb ataladi. Toʻrtinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Qora beva (film)|Black Widow]]'' (2021), ''[[Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings]]'' (2021), ''[[Eternals (film)|Eternals]]'' (2021), ''[[Spider-Man: No Way Home]]'' (2021), ''[[Doctor Strange in the Multiverse of Madness]]'' (2022), ''[[Thor: Love and Thunder]]'' (2022) va ''[[Black Panther: Wakanda Forever]]'' (2022). Beshinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Ant-Man and the Wasp: Quantumania]]'' (2023), ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]'' (2023), ''[[The Marvels]]'' (2023), ''[[Deadpool & Wolverine]]'' (2024), ''[[Captain America: Brave New World]]'' (2025) va ''Thunderbolts*'' (2025). Oltinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[The Fantastic Four: First Steps]]'' (2025), ''[[Spider-Man: Brand New Day]]'' (2026), ''[[Avengers: Doomsday]] (2026) va ''Avengers: Secret Wars'' (2027). == Teleseriallar == {{Asosiy|Marvel kinematografiya koinoti teleseriallari roʻyxati}} == Komikslar == {{Asosiy|Marvel kinematografiya koinoti komikslari roʻyxati}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://cdn.knightlab.com/libs/timeline3/latest/embed/index.html?source=1FLv5ckbwq4JKbZEkIbCtugKiA2blnQ8WR_VoRW4r9O8&font=Bitter-Raleway&lang=en&initial_zoom=2&height=650 A Marvel Cinematic Universe Timeline] (inglizcha) * [http://marvelcinematicuniverse.wikia.com/wiki/Marvel_Cinematic_Universe_Wiki Marvel Cinematic Universe Wiki] (inglizcha) {{Portal bar|AQSh|Film|Televideniye|Komikslar}} {{Tashqi havolalar}} [[Turkum:Marvel kinematografiya koinoti| ]] e9xpenoc1p1orfvz9uj0hsh5usyh5no 0 686227 6272166 5959503 2026-09-16T16:20:58Z ~2026-45019-57 300381 /* Filmlar */ 6272166 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | nom = {{noitalic|Marvel kinematografiya koinoti filmlari}} | tasvir = Marvel Kinematografiya Koinoti - Birinchi Faza.jpg | izoh = | prodyuser = {{plainlist| * [[Kevin Feige]] * Gale Anne Hurd * Amy Pascal * [[Ryan Reynolds]] }} | rollarda = | studiya = {{plainlist| * [[Marvel Studios]] * [[Columbia Pictures]]<br /><small>(''Oʻrgimchak-odam'' haqidagi filmlar; 2017 {{mdash}} hozirgacha)</small> * Maximum Effort <small>(''Deadpool 3'')</small> }} | distribyutor = {{plainlist| * [[Paramount Pictures]]<br /><small>(2008{{mdash}}2011)</small> * [[Universal Pictures]]<br /><small>(''The Incredible Hulk''; 2008)</small> * [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Walt Disney Studios<br />Motion Pictures]]<br /><small>(2012 {{mdash}} hozirgacha)</small> * [[Sony Pictures Releasing]] <small>(''Oʻrgimchak-odam'' haqidagi filmlar; 2017 {{mdash}} hozirgacha)</small> }} | premyera = 2008 {{mdash}} hozirgacha | mamlakat = {{AQSh}} | til = [[Ingliz tili|inglizcha]] | byudjet = '''Jami (32 ta film):'''<br />$6,259–6,744{{nbsp}}milliard | daromad = '''Jami (32 ta film):'''<br />$29,443{{nbsp}}milliard }} '''[[Marvel kinematografiya koinoti]] (MKK) filmlari''' [[Marvel Studios]] kinostudiyasi tomonidan ishlangan [[superqahramonlar haqidagi film]]lardir. MKK filmlari „fazalar“ deb ataluvchi guruhlarga boʻlingan. Birinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Iron Man]]'' (2008), ''[[The Incredible Hulk]]'' (2008), ''[[Iron Man 2]]'' (2010), ''[[Thor]]'' (2011), ''[[Captain America: The First Avenger]]'' (2011) va ''[[Qasoskorlar (film, 2012)|The Avengers]]'' (2012). Ikkinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Iron Man 3]]'' (2013), ''[[Thor: The Dark World]]'' (2013), ''[[Captain America: The Winter Soldier]]'' (2014), ''[[Guardians of the Galaxy (film)|Guardians of the Galaxy]]'' (2014), ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' (2015) va ''[[Ant-Man (film)|Ant-Man]]'' (2015). Uchinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Captain America: Civil War]]'' (2016), ''[[Doctor Strange (2016 film)|Doctor Strange]]'' (2016), ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 2]]'' (2017), ''[[Spider-Man: Homecoming]]'' (2017), ''[[Thor: Ragnarok]]'' (2017), ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'' (2018), ''[[Avengers: Infinity War]]'' (2018), ''[[Ant-Man and the Wasp]]'' (2018), ''[[Captain Marvel (film)|Captain Marvel]]'' (2019), ''[[Avengers: Endgame]]'' (2019) va ''[[Spider-Man: Far From Home]]'' (2019). Toʻrtinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Qora beva (film)|Black Widow]]'' (2021), ''[[Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings]]'' (2021), ''[[Eternals (film)|Eternals]]'' (2021), ''[[Spider-Man: No Way Home]]'' (2021), ''[[Doctor Strange in the Multiverse of Madness]]'' (2022), ''[[Thor: Love and Thunder]]'' (2022) va ''[[Black Panther: Wakanda Forever]]'' (2022). Beshinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Ant-Man and the Wasp: Quantumania]]'' (2023), ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]'' (2023), ''[[The Marvels]]'' (2023), ''Captain America: New World Order'' (2024), ''Thunderbolts'' (2024) va ''Blade'' (2024). Oltinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''Deadpool 3'' (2024), ''Fantastic Four'' (2025), ''Avengers: The Kang Dynasty'' (2025) va ''Avengers: Secret Wars'' (2026). == Filmlar == === Cheksizlik sagasi (''The Infinity Saga'') === {| class="wikitable plainrowheaders defaultcenter col2left" style="width: 99%;" ! scope="col" | Film<ref name="MCUTimeline">{{veb manbasi |last1=McEwan |first1=Cameron K. |last2=Longridge |first2=Chris |date=7-avgust 2019-yil |title=Marvel's 'Phases' explained: What goes when & why |url=https://www.digitalspy.com/movies/a871567/marvel-phase-4-3-2-1-mcu/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820174736/https://www.digitalspy.com/movies/a871567/marvel-phase-4-3-2-1-mcu/ |archive-date=20-avgust 2019-yil |access-date=3-iyun 2021-yil |website=Digital Spy}}</ref> ! scope="col" | {{AQSh bayrogʻi}} Reliz sanasi ! scope="col" | Rejissyor ! scope="col" | Ssenarist(lar) ! scope="col" | Prodyuser(lar) |- ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Birinchi faza|Birinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Iron Man (2008 film)|Iron Man]]'' | {{start date|2008|5|2}} | [[Jon Favreau]]<ref name="April2006Variety">{{veb manbasi |last=McClintock |first=Pamela |url=https://www.variety.com/article/VR1117942193 |title=Marvel Making Deals for Title Wave |date=27-aprel 2006-yil |access-date=1-mart 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025092636/http://www.variety.com/article/VR1117942193 |archive-date=25-oktabr 2012-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Mark Fergus, Hawk Ostby, Art Marcum va Matt Holloway<ref name="April2006Variety" /><ref name="FergusOstbyIM">{{jurnal manbasi |last=Jensen |first=Jeff |url=https://www.ew.com/ew/article/0,,20192634_3,00.html |title=''Iron Man'': Summer's first Marvel? |date=17-aprel 2008-yil |access-date=21-aprel 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130522172846/http://www.ew.com/ew/article/0,,20192634_3,00.html |archive-date=22-may 2013-yil |magazine=Entertainment Weekly}}</ref> | Avi Arad va [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[The Incredible Hulk (film)|The Incredible Hulk]]'' | {{start date|2008|6|13}} | Louis Leterrier<ref name="LeterrierTIH">{{veb manbasi |last=Cairns |first=Bryan |url=http://www.newsarama.com/film/080602-hulk-leterrier.html |title=Director Louis Leterrier Talks Incredible Hulk |date=3-oktabr 2011-yil |access-date=23-fevral 2013-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918075035/http://www.newsarama.com/film/080602-hulk-leterrier.html |archive-date=18-sentabr 2012-yil |website=Newsarama}}</ref> | Zak Penn<ref name="PennUnhappy">{{jurnal manbasi |last=Juarez |first=Vanessa |url=http://popwatch.ew.com/2008/07/26/comic-con-adapt/ |title=Comic-Con: 'Incredible Hulk' screenwriter Zak Penn discusses strife with Edward Norton |date=26-iyul 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130221172700/http://popwatch.ew.com/2008/07/26/comic-con-adapt/ |archive-date=21-fevral 2013-yil |magazine=Entertainment Weekly}}</ref> | Avi Arad, Gale Anne Hurd<br />va Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Iron Man 2]]'' | {{start date|2010|5|7}} | Jon Favreau<ref name="FavreauSignsIM2">{{veb manbasi |last=Finke |first=Nikki |url=https://www.deadline.com/2008/07/marvel-locks-in-jon-favreau-for-iron-man-2/ |title=So What Was All The Fuss About? Marvel Locks in Jon Favreau For 'Iron Man 2′ |date=9-iyul 2008-yil |access-date=3-avgust 2012-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120729170007/http://www.deadline.com/2008/07/marvel-locks-in-jon-favreau-for-iron-man-2/ |archive-date=29-iyul 2012-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Justin Theroux<ref name="TherouxWriting">{{veb manbasi |last=Graser |first=Marc |url=https://www.variety.com/article/VR1117989003.html |title=Theroux to write 'Iron Man' sequel |date=15-iyul 2008-yil |access-date=16-iyul 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121106035318/http://www.variety.com/article/VR1117989003 |archive-date=6-noyabr 2012-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | rowspan="4" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Thor (film)|Thor]]'' | {{start date|2011|5|6}} | [[Kenneth Branagh]]<ref name="BranaghThor">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Michael |url=https://variety.com/2008/film/markets-festivals/branagh-in-talks-to-direct-thor-1117993032/ |title=Branagh in talks to direct 'Thor' |date=28-sentabr 2008-yil |access-date=29-sentabr 2008-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418163819/http://variety.com/2008/film/markets-festivals/branagh-in-talks-to-direct-thor-1117993032/ |archive-date=18-aprel 2015-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Ashley Edward Miller & Zack Stentz va Don Payn<ref name="ThorScreenwriters">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/2010/1/7/10857/thor_movie_new_release_date_may_6_2011 |title=Thor Movie: New Release Date! May 6, 2011 |date=7-yanvar 2010-yil |website=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140301021249/http://marvel.com/news/movies/2010/1/7/10857/thor_movie_new_release_date_may_6_2011 |archive-date=1-mart 2014-yil |access-date=6-fevral 2014-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Captain America: The First Avenger]]'' | {{start date|2011|7|22}} | Joe Johnston<ref name="JohnstonCapTFA">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-recruits-director-122606 |title='Captain America' recruits director |date=9-noyabr 2008-yil |access-date=10-noyabr 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103015054/http://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-recruits-director-122606 |archive-date=3-noyabr 2012-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Christopher Markus va Stephen McFeely]]<ref name="MarkusMcFeelyCapTFA">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-enlists-two-scribes-123195 |title='Captain America' enlists two scribes |date=18-noyabr 2008-yil |access-date=19-noyabr 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110930081358/http://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-enlists-two-scribes-123195 |archive-date=30-sentabr 2011-yil |last2=Fernandez |first2=Jay A. |website=[[The Hollywood Reporter]]}}. (First paragraph; subscription required for full story.)</ref> |- ! scope="row" | ''[[The Avengers (2012 film)|The Avengers]]'' | {{start date|2012|5|4}} | colspan="2" |[[Joss Whedon]]<ref name="WhedonAvengers">{{veb manbasi |last=Graser |first=Marc |url=https://www.variety.com/article/VR1118017689.html |title=Whedon to head 'Avengers{{'}} |date=13-aprel 2010-yil |access-date=14-aprel 2010-yil |url-status=live |archive-url=https://www.webcitation.org/5yDehLvaA?url=http://www.variety.com/article/VR1118017689?refCatId=10 |archive-date=25-aprel 2011-yil |website=[[Variety]]}}</ref> |- <!-- 2-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Ikkinchi faza|Ikkinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Iron Man 3]]'' | {{start date|2013|5|3}} | Shane Black<ref name="ShaneBlack">{{veb manbasi |url=https://www.aintitcool.com/node/48768 |title=Shane Black talks direction of Iron Man 3 and whether or not to expect more Marvel cameos! |date=7-mart 2011-yil |publisher=Ain't It Cool News |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023092823/http://www.aintitcool.com/node/48768 |archive-date=23-oktabr 2012-yil |access-date=3-sentabr 2012-yil}}</ref> | Drew Pearce va Shane Black<ref name="ShaneBlack" /><ref name="DrewPearce">{{veb manbasi |url=https://www.deadline.com/2011/03/marvel-taps-its-runaways-scribe-drew-pearce-to-write-iron-man-3-script/ |title=Marvel Taps Its 'Runaways' Scribe Drew Pearce To Write 'Iron Man 3′ Script |last=Fleming |first=Mike |date=31-mart 2011-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120903223249/http://www.deadline.com/2011/03/marvel-taps-its-runaways-scribe-drew-pearce-to-write-iron-man-3-script/ |archive-date=3-sentabr 2012-yil |access-date=3-sentabr 2012-yil}}</ref> | rowspan="6" | [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[Thor: The Dark World]]'' | {{start date|2013|11|8}} | [[Alan Taylor]]<ref name="TaylorThorTDW">{{veb manbasi |url=https://www.deadline.com/2011/12/thor-2-director-will-be-game-of-thrones-helmer-alan-taylor/ |title='Thor 2′ Director Will Be 'Game of Thrones' Helmer Alan Taylor |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=24-dekabr 2011-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130221211458/http://www.deadline.com/2011/12/thor-2-director-will-be-game-of-thrones-helmer-alan-taylor/ |archive-date=21-fevral 2013-yil |access-date=27-mart 2013-yil}}</ref> | [[Christopher Yost|Christopher L. Yost]], [[Christopher Markus va Stephen McFeely|Christopher Markus]] va [[Christopher Markus va Stephen McFeely|Stephen McFeely]]<ref name="ThorTDWScreenwriters">{{veb manbasi |url=https://collider.com/thor-2-the-dark-world-synopsis/ |title=Official Synopsis for Thor: The Dark World Revealed |last=Chitwood |first=Adam |date=12-oktabr 2012-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108092023/https://collider.com/thor-2-the-dark-world-synopsis/ |archive-date=8-yanvar 2020-yil |access-date=13-aprel 2020-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Captain America: The Winter Soldier]]'' | {{start date|2014|4|4}} | [[Aka-uka Russolar|Anthony va Joe Russo]]<ref name="EvansJacksonCapTWS">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2012/film/news/russo-brothers-tapped-for-captain-america-2-1118055101/ |title=Russo brothers tapped for 'Captain America 2': Disney and Marvel in final negotiations with 'Community' producers to helm pic |last=Sneider |first=Jeff |date=6-iyun 2012-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20121216135522/http://www.variety.com/article/VR1118055101?refCatId=13 |archive-date=16-dekabr 2012-yil |access-date=3-iyul 2012-yil}}</ref> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyCapSequel">{{veb manbasi |url=http://splashpage.mtv.com/2011/04/14/captain-america-movie-sequel-avengers |title='Captain America' Writers Talk Sequel, Post-'Avengers' Plans, And The Marvel Movie-Verse |last=Marshall |first=Rick |date=14-aprel 2011-yil |publisher=[[MTV|MTV News]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110810184309/http://splashpage.mtv.com/2011/04/14/captain-america-movie-sequel-avengers/ |archive-date=10-avgust 2011-yil |access-date=14-aprel 2011-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy (film)|Guardians of the Galaxy]]'' | {{start date|2014|8|1}} | James Gunn<ref name="PressReleaseGotG">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/story/20914/marvel_studios_begins_production_on_guardians_of_the_galaxy |title=Marvel Studios Begins Production on Guardians of the Galaxy |date=20-iyul 2013-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130724015517/http://marvel.com/news/story/20914/marvel_studios_begins_production_on_guardians_of_the_galaxy |archive-date=24-iyul 2013-yil |access-date=20-iyul 2013-yil}}</ref> | James Gunn va Nicole Perlman<ref name="GuardiansSequel2">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2014/film/news/james-gunn-to-write-direct-guardians-of-the-galaxy-sequel-1201269345/ |title=James Gunn to Write, Direct 'Guardians of the Galaxy' Sequel |last=Graser |first=Marc |date=25-iyul 2014-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140729011356/http://variety.com/2014/film/news/james-gunn-to-write-direct-guardians-of-the-galaxy-sequel-1201269345/ |archive-date=29-iyul 2014-yil |access-date=26-iyul 2014-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' | {{start date|2015|5|1}} | colspan="2" | [[Joss Whedon]]<ref name="VarietyWhedonAvengers2">{{veb manbasi |url=https://www.variety.com/article/VR1118057576 |title=Joss Whedon will return for 'The Avengers 2' |last=Graser |first=Marc |date=7-avgust 2012-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120810022119/http://www.variety.com/article/VR1118057576 |archive-date=10-avgust 2012-yil |access-date=7-avgust 2012-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man (film)|Ant-Man]]'' | {{start date|2015|7|17}} | [[Peyton Reed]]<ref name="ReedMcKay">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/2014/6/7/22643/director_peyton_reed_and_writer_adam_mckay_join_marvels_ant-man |title=Director Peyton Reed and Writer Adam McKay Join Marvel's Ant-Man |date=7-iyun 2014-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140109172906/http://insidemovies.ew.com/2014/01/09/marvel-one-shot-ben-kingsley-mandarin-all-hail-the-king/ |archive-date=9-yanvar 2014-yil |access-date=7-iyun 2014-yil}}</ref> | Edgar Wright, Joe Cornish, Adam McKay va [[Paul Rudd]]<ref name="AntManScreenwriters">{{veb manbasi |url=https://www.thewrap.com/marvels-ant-man-resolves-writing-credit-dispute-exclusive/ |title=Marvel's 'Ant-Man' Resolves Writing Credit Dispute (Exclusive) |last=Sneider |first=Jeff |date=22-aprel 2015-yil |publisher=The Wrap |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150425054742/http://www.thewrap.com/marvels-ant-man-resolves-writing-credit-dispute-exclusive/ |archive-date=25-aprel 2015-yil |access-date=22-aprel 2015-yil}}</ref> |- <!-- 3-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Uchinchi faza|Uchinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Captain America: Civil War]]'' | {{start date|2016|5|6}} | [[Aka-uka Russolar|Anthony va Joe Russo]]<ref name="Cap3DirectorsConfirm">{{veb manbasi |url=https://collider.com/captain-america-3-script-joe-anthony-russo/ |title=Directors Joe & Anthony Russo Confirm They'll Direct Captain America 3; Say They're Breaking the Story Now with Screenwriters Christopher Markus & Stephen McFeely |last=Weintraub |first=Steve |date=11-mart 2014-yil |publisher=Collider.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312013038/http://collider.com/captain-america-3-script-joe-anthony-russo/ |archive-date=12-mart 2014-yil |access-date=14-mart 2014-yil}}</ref> | [[Christopher Markus va Stephen McFeely]]<ref name="Cap3DirectorsConfirm" /> | rowspan="3" | [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[Doctor Strange (2016 film)|Doctor Strange]]'' | {{start date|2016|11|4}} | Scott Derrickson<ref name="Derrickson">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/scott-derrickson-direct-marvels-doctor-709117 |title=Scott Derrickson to Direct Marvel's 'Doctor Strange' |last1=Siegel |first1=Tatiana |last2=Kit |first2=Borys |date=3-iyun 2014-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140604020300/http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/scott-derrickson-direct-marvels-doctor-709117 |archive-date=4-iyun 2014-yil |access-date=3-iyun 2014-yil}}</ref> | Jon Spaihts, Scott Derrickson va C. Robert Cargill<ref name="DoctorStrangePDF">{{veb manbasi |url=http://www.wdsmediafile.com/media/DoctorStrange/writen-material/DoctorStrange58127fbf63d6c.pdf |title=Doctor Strange |publisher=[[Walt Disney Studios Motion Pictures]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928122443/http://www.wdsmediafile.com/media/DoctorStrange/writen-material/DoctorStrange58127fbf63d6c.pdf |archive-date=28-sentabr 2018-yil |access-date=31-oktabr 2016-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 2]]'' | {{start date|2017|5|5}} | colspan="2" | James Gunn<ref name="GuardiansSequel2" /> |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: Homecoming]]'' | {{start date|2017|7|7}} | Jon Watts<ref name="SpidermanActorDirector">{{pres-reliz manbasi |title=Sony Pictures and Marvel Studios Find Their 'Spider-Man' Star and director |date=23-iyun 2015-yil |publisher=Marvel.com |url=http://marvel.com/news/movies/24758/sony_pictures_and_marvel_studios_find_their_spider-man_star_and_director |access-date=23-iyun 2015-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150624232902/http://marvel.com/news/movies/24758/sony_pictures_and_marvel_studios_find_their_spider-man_star_and_director |archive-date=24-iyun 2015-yil |url-status=live}}</ref> | Jonathan Goldstein, John Francis Daley,<br />Jon Watts, Christopher Ford,<br />Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="SMHScreenwriters">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/26510/sdcc_2016_spider-man_homecoming_introduces_its_villain |title=SDCC 2016: 'Spider-Man: Homecoming' Introduces Its Villain |last=Strom |first=Marc |date=23-iyul 2016-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20160724125157/http://marvel.com/news/movies/26510/sdcc_2016_spider-man_homecoming_introduces_its_villain |archive-date=24-iyul 2016-yil |access-date=23-iyul 2016-yil}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Amy Pascal |- ! scope="row" | ''[[Thor: Ragnarok]]'' | {{start date|2017|11|3}} | [[Taika Waititi]]<ref name="WaititiOnBoard">{{veb manbasi |url=https://deadline.com/2015/10/mark-ruffalo-bringing-hulk-into-thor-ragnarok-1201584404/ |title=Mark Ruffalo Bringing Hulk Into 'Thor: Ragnarok' |last=Fleming |first=Mike |date=15-oktabr 2015-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151016163013/http://deadline.com/2015/10/mark-ruffalo-bringing-hulk-into-thor-ragnarok-1201584404/ |archive-date=16-oktabr 2015-yil |access-date=16-oktabr 2015-yil}}</ref> | [[Eric Pearson]], [[Craig Kyle]] va [[Christopher Yost|Christopher L. Yost]]<ref name="RagnarokWritingCredits">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/thor-ragnarok-writer-secret-revitalizing-a-franchise-1054023 |title='Thor: Ragnarok' Writer on the Secret to Revitalizing a Franchise |last=Couch |first=Aaron |date=2-noyabr 2017-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107124824/http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/thor-ragnarok-writer-secret-revitalizing-a-franchise-1054023 |archive-date=7-noyabr 2017-yil |access-date=6-noyabr 2017-yil}}</ref><ref name="RagnarokWritingCredits2">{{veb manbasi |url=https://screenrant.com/thor-ragnarok-lady-sif/ |title=Why Isn't Lady Sif in Thor: Ragnarok? |last=Keyes |first=Rob |date=16-oktabr 2017-yil |website=Screen Rant |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171017023930/http://screenrant.com/thor-ragnarok-lady-sif/ |archive-date=17-oktabr 2017-yil |access-date=16-oktabr 2017-yil}}</ref> | rowspan="3" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'' | {{start date|2018|2|16}} | Ryan Coogler<ref name="Coogler">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/25616/ryan_coogler_to_direct_marvels_black_panther |title=Ryan Coogler to Direct Marvel's 'Black Panther' |last=Strom |first=Marc |date=11-yanvar 2016-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160113230531/http://marvel.com/news/movies/25616/ryan_coogler_to_direct_marvels_black_panther?linkId=20280214 |archive-date=13-yanvar 2016-yil |access-date=11-yanvar 2016-yil}}</ref> | Ryan Coogler va Joe Robert Cole<ref name="Cole">{{veb manbasi |url=http://www.motherjones.com/media/2016/02/diversity-oscars-so-white-black-panther-film-joe-robert-cole |title=Oscars So White? Black Panther to the Rescue. |last=Patterson |first=Brandon Ellington |date=6-fevral 2016-yil |website=Mother Jones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160207070217/http://www.motherjones.com/media/2016/02/diversity-oscars-so-white-black-panther-film-joe-robert-cole |archive-date=7-fevral 2016-yil |access-date=6-fevral 2016-yil}}</ref><ref name="CooglerDraft">{{veb manbasi |url=https://collider.com/black-panther-movie-ryan-coogler-script-filming-dates/ |title='Black Panther': Kevin Feige Reveals Ryan Coogler Is Co-Writing; Talks Filming Dates |last=Foutch |first=Haleigh |date=11-aprel 2016-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160413100525/http://collider.com/black-panther-movie-ryan-coogler-script-filming-dates/ |archive-date=13-aprel 2016-yil |access-date=11-aprel 2016-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Infinity War]]'' | {{start date|2018|4|27}} | Anthony va Joe Russo<ref name="RussosIWOfficial">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/24399/joe_anthony_russo_to_direct_2-part_marvels_avengers_infinity_war_event |title=Joe & Anthony Russo to Direct 2-Part Marvel's 'Avengers: Infinity War' Event |last=Strom |first=Marc |date=7-aprel 2015-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150409012024/http://marvel.com/news/movies/24399/joe_anthony_russo_to_direct_2-part_marvels_avengers_infinity_war_event |archive-date=9-aprel 2015-yil |access-date=7-aprel 2015-yil}}</ref> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyIW">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/24589/christopher_markus_stephen_mcfeely_to_write_marvels_2-part_avengers_infinity_war_event |title=Christopher Markus & Stephen McFeely to Write Marvel's 2-Part 'Avengers: Infinity War' Event |last=Strom |first=Mark |date=7-may 2015-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150509030011/http://marvel.com/news/movies/24589/christopher_markus_stephen_mcfeely_to_write_marvels_2-part_avengers_infinity_war_event |archive-date=9-may 2015-yil |access-date=7-may 2015-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man and the Wasp]]'' | {{start date|2018|7|6}} | [[Peyton Reed]]<ref name="RuddLillyAMWasp">{{veb manbasi |url=https://collider.com/ant-man-and-the-wasp-michael-douglas/ |title='Ant-Man and the Wasp': Michael Douglas Eyeing Return for Sequel |last=Cabin |first=Chris |date=13-noyabr 2015-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151115230117/http://collider.com/ant-man-and-the-wasp-michael-douglas/ |archive-date=15-noyabr 2015-yil |access-date=13-noyabr 2015-yil}}</ref> | Chris McKenna, Erik Sommers,<br/>[[Paul Rudd]], Andrew Barrer va Gabriel Ferrari<ref name="AMWFilmingStart">{{veb manbasi |url=https://www.comingsoon.net/movies/trailers/875655-production-officially-begins-on-ant-man-and-the-wasp#/slide/1 |title=Production Officially Begins on Ant-Man and the Wasp! |last=Perry |first=Spencer |date=1-avgust 2017-yil |publisher=ComingSoon.net |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170801194722/http://www.comingsoon.net/movies/trailers/875655-production-officially-begins-on-ant-man-and-the-wasp |archive-date=1-avgust 2017-yil |access-date=1-avgust 2017-yil}}</ref> | Kevin Feige va <includeonly><br /></includeonly>Stephen Broussard |- ! scope="row" | ''[[Captain Marvel (film)|Captain Marvel]]'' | {{start date|2019|3|8}} | Anna Boden va Ryan Fleck<ref name="CMDirectors">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2017/film/news/captain-marvel-directors-anna-boden-ryan-fleck-1201994270/ |title='Captain Marvel' Finds Directors in Anna Boden, Ryan Fleck (EXCLUSIVE) |last=Kroll |first=Justin |date=19-aprel 2017-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170420020721/http://variety.com/2017/film/news/captain-marvel-directors-anna-boden-ryan-fleck-1201994270/ |archive-date=20-aprel 2017-yil |access-date=19-aprel 2017-yil}}</ref> | Anna Boden, Ryan Fleck va Geneva Robertson-Dworet<ref name="CMPressKit">{{veb manbasi |url=http://www.wdsmediafile.com/media/CaptainMarvel/writen-material/CaptainMarvel5c7db1289724a.pdf |title=Captain Marvel Press Kit |website=wdsmediafile.com |publisher=Walt Disney Studios |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190309221949/http://www.wdsmediafile.com/media/CaptainMarvel/writen-material/CaptainMarvel5c828fe5c3553.pdf |archive-date=9-mart 2019-yil |access-date=4-mart 2018-yil}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Endgame]]'' | {{start date|2019|4|26}} | Anthony va Joe Russo<ref name="RussosIWOfficial" /> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyIW" /> |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: Far From Home]]'' | {{start date|2019|7|2}} | Jon Watts<ref name="WattsReturn">{{veb manbasi |url=https://screenrant.com/spider-man-homecoming-2-jon-watts-direct-confirmed/ |title=Kevin Feige Confirms Jon Watts Will Direct Spider-Man: Homecoming 2 |last=Hood |first=Cooper |date=9-dekabr 2017-yil |website=Screen Rant |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171210020250/https://screenrant.com/spider-man-homecoming-2-jon-watts-direct-confirmed/ |archive-date=10-dekabr 2017-yil |access-date=9-dekabr 2017-yil}}</ref> |Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="SMHSequelWriters">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/jake-gyllenhaal-talks-star-spider-man-homecoming-2-1113627 |title=Jake Gyllenhaal in Talks to Star in 'Spider-Man: Homecoming' Sequel |last1=Vlessing |first1=Etan |last2=Kit |first2=Borys |date=21-may 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180522042606/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/jake-gyllenhaal-talks-star-spider-man-homecoming-2-1113627 |archive-date=22-may 2018-yil |access-date=21-may 2018-yil}}</ref> | Kevin Feige <includeonly><br /></includeonly>va Amy Pascal |} === Multi-olam sagasi (''The Multiverse Saga'') === {| class="wikitable plainrowheaders defaultcenter col2left" style="width: 99%;" ! scope="col" | Film ! scope="col" | {{AQSh bayrogʻi}} Reliz sanasi ! scope="col" | Rejissyor ! scope="col" | Ssenarist(lar) ! scope="col" | Prodyuser(lar) |- <!-- 4-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Toʻrtinchi faza|Toʻrtinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Qora beva (film)|Black Widow]]'' | {{start date|2021|7|9}}<ref name="BWShangChiRelease">{{veb manbasi |last=Rubin |first=Rebecca |date=23-mart 2021-yil |title='Black Widow,' 'Cruella' to Debut on Disney Plus and in Theaters as Disney Shifts Dates for Seven Films |url=https://variety.com/2021/film/news/disney-postpones-black-widow-shang-chi-1234935874/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210323190428/https://variety.com/2021/film/news/disney-postpones-black-widow-shang-chi-1234935874/ |archive-date=23-mart 2021-yil |access-date=23-mart 2021-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Cate Shortland<ref name="BWShortland">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=12-iyul 2018-yil |title='Black Widow' Movie Finds Director in Cate Shortland (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-widow-movie-be-directed-by-cate-shortland-1126708 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180713013222/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-widow-movie-be-directed-by-cate-shortland-1126708 |archive-date=13-iyul 2018-yil |access-date=12-iyul 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Eric Pearson]]<ref name="BWWriters">{{veb manbasi |last=Barnhardt |first=Andrew |date=14-yanvar 2020-yil |title=Thor: Ragnarok Writer Gets Sole Screenwriting Credit on Black Widow |url=https://comicbook.com/marvel/2020/01/14/black-widow-writer-eric-pearson-thor-ragnarok-marvel-studios/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200115171142/https://comicbook.com/marvel/2020/01/14/black-widow-writer-eric-pearson-thor-ragnarok-marvel-studios/ |archive-date=15-yanvar 2020-yil |access-date=16-yanvar 2020-yil |website=ComicBook.com}}</ref> | [[Kevin Feige]] <includeonly>| rowspan="7" | Released</includeonly> |- ! scope="row" | ''[[Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings]]'' | {{start date|2021|9|3}} | Destin Daniel Cretton<ref name="DestinDanielCretton">{{veb manbasi |last1=Couch |first1=Aaron |last2=Kit |first2=Borys |date=13-mart 2019-yil |title=Marvel's 'Shang-Chi' Sets Director Destin Daniel Cretton |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/marvels-shang-chi-sets-director-destin-daniel-cretton-1194443 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190314225847/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/marvels-shang-chi-sets-director-destin-daniel-cretton-1194443 |archive-date=14-mart 2019-yil |access-date=13-mart 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Dave Callaham, Destin Daniel Cretton va Andrew Lanham<ref name="ShangChiWriters">{{veb manbasi |last=Debruge |first=Peter |date=23-avgust 2021-yil |title='Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings' Review: Marvel Gives Lesser-Known Asian Hero the A-List Treatment |url=https://variety.com/2021/film/reviews/shang-chi-and-the-legend-of-the-ten-rings-review-simu-liu-1235046718/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210823170419/https://variety.com/2021/film/reviews/shang-chi-and-the-legend-of-the-ten-rings-review-simu-liu-1235046718/ |archive-date=23-avgust 2021-yil |access-date=23-avgust 2021-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Kevin Feige va<includeonly><br /></includeonly> {{nowrap|Jonathan Schwartz}} |- ! scope="row" | ''[[Eternals (film)|Eternals]]'' | {{start date|2021|11|5}} | Chloé Zhao<ref name="EternalsZhao">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=21-sentabr 2018-yil |title=Marvel Studios' 'The Eternals' Finds Its Director With Chloe Zhao |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/chloe-zhao-direct-marvel-studios-eternals-1143547 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180921215407/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/chloe-zhao-direct-marvel-studios-eternals-1143547 |archive-date=21-sentabr 2018-yil |access-date=21-sentabr 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Chloé Zhao, Chloé Zhao, Patrick Burleigh,<br />Ryan Firpo va Kaz Firpo<ref name="EternalsWritingCredits">{{veb manbasi |last=Anderton |first=Ethan |date=24-may 2021-yil |title=Why Does Marvel's 'Eternals' Poster Credit Chloé Zhao With Two Writing Credits? |url=https://www.slashfilm.com/eternals-writing-credits-explained/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210524191434/https://www.slashfilm.com/eternals-writing-credits-explained/ |archive-date=24-may 2021-yil |access-date=24-may 2021-yil |website=/Film}}</ref><ref name="EternalsWGAWritingCredits">{{veb manbasi |title=The Eternals |url=https://directories.wga.org/project/1184807/the-eternals/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210814011315/https://directories.wga.org/project/1184807/the-eternals/ |archive-date=14-avgust 2021-yil |access-date=13-avgust 2021-yil |website=Writers Guild of America West}}</ref><ref name="EternalsWritingCredits" /> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: No Way Home]]'' | {{start date|2021|12|17}} | Jon Watts<ref name="WattsSM3Confirm">{{veb manbasi |last=Labonte |first=Rachel |date=10-iyun 2020-yil |title=MCU's Spider-Man 3: Marisa Tomei Teases What To Expect Of Aunt May |url=https://screenrant.com/mcu-spider-man-homecoming-3-aunt-may-role/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200612035720/https://screenrant.com/mcu-spider-man-homecoming-3-aunt-may-role/ |archive-date=12-iyun 2020-yil |access-date=12-iyun 2020-yil |website=Screen Rant}}</ref> | Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="FFHSequelWriters">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=23-avgust 2019-yil |title=Next Post-'Spider-Man' Skirmish For Sony & Disney: A Tug Of War Over 'Spider-Man' Helmer Jon Watts? |url=https://deadline.com/2019/08/spider-man-disney-marvel-sony-director-jon-watts-next-film-courtship-1202702851/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190824000254/https://deadline.com/2019/08/spider-man-disney-marvel-sony-director-jon-watts-next-film-courtship-1202702851/ |archive-date=24-avgust 2019-yil |access-date=24-avgust 2019-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Amy Pascal |- ! scope="row" | ''[[Doctor Strange in the Multiverse of Madness]]'' | {{start date|2022|5|6}} | [[Sam Raimi]]<ref name="RaimiDS2Confirm">{{veb manbasi |last=Evangelista |first=Chris |date=15-aprel 2020-yil |title=Sam Raimi Confirms He's Directing 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness' |url=https://www.slashfilm.com/sam-raimi-doctor-strange/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200415211918/https://www.slashfilm.com/sam-raimi-doctor-strange/ |archive-date=15-aprel 2020-yil |access-date=15-aprel 2020-yil |website=/Film}}</ref> | Michael Waldron<ref name="WaldronDS2">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=7-fevral 2020-yil |title='Doctor Strange 2' Lands New Writer With 'Loki' Show Creator (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/doctor-strange-2-lands-new-writer-loki-showrunner-1277278 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208050829/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/doctor-strange-2-lands-new-writer-loki-showrunner-1277278 |archive-date=8-fevral 2020-yil |access-date=7-fevral 2020-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Thor: Love and Thunder]]'' | {{start date|2022|7|8}} | [[Taika Waititi]]<ref name="WaititiThor4">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=16-iyul 2019-yil |title=Taika Waititi to Direct 'Thor 4' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/taika-waititi-direct-thor-4-1224464 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717001053/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/taika-waititi-direct-thor-4-1224464 |archive-date=17-iyul 2019-yil |access-date=16-iyul 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Taika Waititi va Jennifer Kaytin Robinson<ref name="ThorLaTWritersCredits">{{veb manbasi |date=1-iyun 2022-yil |title=Thor: Love and Thunder – WGA Directory |url=https://directories.wga.org/project/1202732/thor-love-and-thunder/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220611041048/https://directories.wga.org/project/1202732/thor-love-and-thunder/ |archive-date=11-iyun 2022-yil |access-date=10-iyun 2022-yil |website=Writers Guild of America West}}</ref> | Kevin Feige va<includeonly><br /></includeonly> Brad Winderbaum |- ! scope="row" | ''[[Black Panther: Wakanda Forever]]'' | {{start date|2022|11|11}} | Ryan Coogler<ref name="CooglerBPSequel">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=11-oktabr 2018-yil |title=Ryan Coogler Signs on to Write and Direct 'Black Panther' Sequel (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-panther-2-ryan-coogler-write-direct-sequel-1151626 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012003436/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-panther-2-ryan-coogler-write-direct-sequel-1151626 |archive-date=12-oktabr 2018-yil |access-date=11-oktabr 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Ryan Coogler va Joe Robert Cole<ref name="CooglerBPSequel" /><ref name="FeigeRTJul2021">{{veb manbasi |last=Meares |first=Joel |date=12-iyul 2021-yil |title=Kevin Feige Previews the MCU's Upcoming Phase 4: ''Shang-Chi'', ''Eternals'', ''No Way Home'', ''Wakanda Forever'', and More |url=https://editorial.rottentomatoes.com/article/kevin-feige-previews-the-mcus-upcoming-phase-4-shang-chi-eternals-no-way-home-wakanda-forever-and-more/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712205248/https://editorial.rottentomatoes.com/article/kevin-feige-previews-the-mcus-upcoming-phase-4-shang-chi-eternals-no-way-home-wakanda-forever-and-more/ |archive-date=12-iyul 2021-yil |access-date=12-iyul 2021-yil |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- <!-- 5-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Beshinchi faza|Beshinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man and the Wasp: Quantumania]]'' | {{start date|2023|2|17}} | [[Peyton Reed]]<ref name="AntMan3Confirmed">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=1-noyabr 2019-yil |title=Peyton Reed to Direct 'Ant-Man 3' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-peyton-reed-returning-direct-1251732 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191101204518/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-peyton-reed-returning-direct-1251732 |archive-date=1-noyabr 2019-yil |access-date=1-noyabr 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Jeff Loveness<ref name="AntMan3Loveness">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=3-aprel 2020-yil |title='Ant-Man 3' Finds its Writer With 'Rick and Morty' Scribe (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-finds-writer-rick-morty-scribe-1288461 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200404002551/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-finds-writer-rick-morty-scribe-1288461 |archive-date=4-aprel 2020-yil |access-date=3-aprel 2020-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Kevin Feige]] va<includeonly><br /></includeonly> Stephen Broussard |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]'' | {{start date|2023|5|5}} | colspan="2" | James Gunn<ref name="GunnVol3Rehired">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=15-mart 2019-yil |title=Disney Reinstates Director James Gunn For 'Guardians Of The Galaxy 3' |url=https://deadline.com/2019/03/james-gunn-reinstated-guardians-of-the-galaxy-3-disney-suicide-squad-2-indefensible-social-media-messages-1202576444/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190315181052/https://deadline.com/2019/03/james-gunn-reinstated-guardians-of-the-galaxy-3-disney-suicide-squad-2-indefensible-social-media-messages-1202576444/ |archive-date=15-mart 2019-yil |access-date=15-mart 2019-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[The Marvels]]'' | {{start date|2023|11|10}}<ref name="TheMarvelsNov2023Release">{{veb manbasi |last=Couch |first=Aaron |date=17-fevral 2023-yil |title=Disney Pushes 'The Marvels' Out of Summer |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/the-marvels-release-date-moved-to-november-1235328711/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230217231838/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/the-marvels-release-date-moved-to-november-1235328711/ |archive-date=17-fevral 2023-yil |access-date=17-fevral 2023-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Nia DaCosta]]<ref name="CMSequelDaCosta">{{veb manbasi |last=Kroll |first=Justin |date=5-avgust 2020-yil |title='Captain Marvel 2': 'Candyman's Nia DaCosta To Direct Sequel |url=https://deadline.com/2020/08/captain-marvel-sequel-nia-dacosta-director-1202992213/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200806000118/https://deadline.com/2020/08/captain-marvel-sequel-nia-dacosta-director-1202992213/ |archive-date=6-avgust 2020-yil |access-date=5-avgust 2020-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Megan McDonnell, Nia DaCosta, Elissa Karasik va Zeb Wells<ref name="TheMarvelsWriters">{{veb manbasi |last=Zogbi |first=Emily |date=2-yanvar 2023-yil |title=The Marvels Adds She-Hulk, Comic Book Writer Zeb Wells |url=https://www.cbr.com/the-marvels-adds-zeb-wells-writer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230103051615/https://www.cbr.com/the-marvels-adds-zeb-wells-writer/ |archive-date=3-yanvar 2023-yil |access-date=3-yanvar 2023-yil |website=Comic Book Resources}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Deadpool & Wolverine]]'' | {{start date|2024|7|26}} | Shawn Levy<ref name="LevyReeseWernickDP3">{{veb manbasi |last=Shanfeld |first=Ethan |date=11-mart 2022-yil |title=Shawn Levy to Direct 'Deadpool 3' Starring Ryan Reynolds |url=https://variety.com/2022/film/news/shawn-levy-deadpool-3-ryan-reynolds-1235202497/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220312163159/https://variety.com/2022/film/news/shawn-levy-deadpool-3-ryan-reynolds-1235202497/ |archive-date=12-mart 2022-yil |access-date=12-mart 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Rhett Reese, Paul Wernick,<br />Zeb Wells, [[Ryan Reynolds]] va Shawn Levy<ref name="DP3Writers">{{veb manbasi |last=Grobar |first=Matt |date=1-may 2023-yil |title='Deadpool 3': Rob Delaney To Return As Human X-Force Member Peter |url=https://deadline.com/2023/05/deadpool-3-rob-delaney-to-return-as-x-force-member-peter-1235351790/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501191115/https://deadline.com/2023/05/deadpool-3-rob-delaney-to-return-as-x-force-member-peter-1235351790/ |archive-date=1-may 2023-yil |access-date=1-may 2023-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | [[Kevin Feige]],<includeonly><br /></includeonly> Ryan Reynolds<br />va Shawn Levy |- ! scope="row" | ''[[Captain America: Brave New World]]'' | {{start date|2025|2|14}}<ref name="SDCC2022" /> | Julius Onah<ref name="PhaseFiveDirectorsConfirm" /> | Malcolm Spellman va Dalan Musson<ref name="Cap4THR">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |last2=Couch |first2=Aaron |date=23-aprel 2021-yil |title='Captain America 4' in the Works With 'Falcon and the Winter Soldier' Showrunner Malcolm Spellman (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/captain-america-4-in-the-works-with-falcon-and-the-winter-soldier-showrunner-malcolm-spellman-exclusive |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423205514/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/captain-america-4-in-the-works-with-falcon-and-the-winter-soldier-showrunner-malcolm-spellman-exclusive |archive-date=23-aprel 2021-yil |access-date=23-aprel 2021-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- ! scope="row" | ''[[Thunderbolts*]]'' | {{start date|2025|5|2}}<ref name="SDCC2022">{{veb manbasi |last=Vary |first=Adam B. |date=23-iyul 2022-yil |title=Marvel Studios' Phases 5 and 6: Everything We Learned at Comic-Con About the Multiverse Saga |url=https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724165117/https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |archive-date=24-iyul 2022-yil |access-date=24-iyul 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Jake Schreier<ref name="PhaseFiveDirectorsConfirm">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=26-iyul 2022-yil |title='Avengers: The Kang Dynasty' to Be Directed by 'Shang-Chi' Filmmaker Destin Daniel Cretton (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/avengers-the-kang-dynasty-to-be-directed-by-shang-chi-filmmaker-destin-daniel-cretton-exclusive-1235186348/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726181956/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/avengers-the-kang-dynasty-to-be-directed-by-shang-chi-filmmaker-destin-daniel-cretton-exclusive-1235186348/ |archive-date=26-iyul 2022-yil |access-date=26-iyul 2022-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Eric Pearson]] va Lee Sung Jin<ref name="LeeSungJinThunderbolts">{{veb manbasi |last=Seo |first=Rachel |date=29-mart 2023-yil |title=Marvel's 'Thunderbolts' Adds 'Beef' Creator Lee Sung Jin as Writer (Exclusive) |url=https://variety.com/2023/film/news/marvels-thunderbolts-lee-sung-jin-co-writer-beef-steven-yeun-1235567387/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330020731/https://variety.com/2023/film/news/marvels-thunderbolts-lee-sung-jin-co-writer-beef-steven-yeun-1235567387/ |archive-date=30-mart 2023-yil |access-date=29-mart 2023-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Kevin Feige |- <!-- 6-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | Oltinchi faza |- ! scope="row" | ''[[The Fantastic Four: First Steps]]'' | {{start date|2025|7|25}} | Matt Shakman<ref name="ShakmanFFConfirm">{{veb manbasi |last=McCall |first=Kevin |date=10-sentabr 2022-yil |title=Matt Shakman is Officially Directing 'Fantastic Four' |url=https://collider.com/fantastic-4-matt-shakman-directing-confirmed/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220912235622/https://collider.com/fantastic-4-matt-shakman-directing-confirmed/ |archive-date=12-sentabr 2022-yil |access-date=12-sentabr 2022-yil |website=Collider}}</ref> | Jeff Kaplan, Ian Springer va Josh Friedman<ref name="FriedmanFF">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=31-mart 2023-yil |title='Fantastic Four' Movie Gets New Writer with 'Avatar 2' Scribe Josh Friedman (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/fantastic-four-movie-gets-new-writer-marvel-1235364511/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331195053/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/fantastic-four-movie-gets-new-writer-marvel-1235364511/ |archive-date=31-mart 2023-yil |access-date=31-mart 2023-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> |Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: Brand New Day]]'' | {{start date|2026|7|16}}<ref name="BrandNewDay">{{veb manbasi |last=Rubin |first=Rebecca |date=31-mart 2025-yil |title=Tom Holland's 'Spider-Man 4' Gets Official Title, 'Spider-Man: Brand New Day,' Ahead of Summer Filming |url=https://variety.com/2025/film/news/spider-man-4-brand-new-day-cinemacon-tom-holland-1236349305/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401034422/https://variety.com/2025/film/news/spider-man-4-brand-new-day-cinemacon-tom-holland-1236349305/ |archive-date=1-aprel, 2025-yil |access-date=31-mart 2025-yil |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> | Destin Daniel Cretton<ref name="SM4CrettonConfirm">{{veb manbasi |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=25-oktabr 2024-yil |title=Sony Adds Untitled 'Spider-Man' With Tom Holland To Summer 2026 Calendar; Destin Daniel Cretton Directing |url=https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |url-status=live |archive-url=https://archive.org/20241025180924/https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |archive-date=25-oktabr 2024-yil |access-date=25-oktabr 2024-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> |Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="CrettonSM4">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=9-sentyabr 2024-yil |title='Spider-Man 4': Destin Daniel Cretton in Talks to Direct (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/spider-man-4-finds-its-director-1235995984/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240909222026/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/spider-man-4-finds-its-director-1235995984/ |archive-date=9-sentyabr 2024-yil |access-date=9-sentyabr 2024-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Amy Pascal |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Doomsday]]'' | {{start date|2026|12|16}}<ref name="SDCC2022">{{veb manbasi |last=Vary |first=Adam B. |date=23-iyul 2022-yil |title=Marvel Studios' Phases 5 and 6: Everything We Learned at Comic-Con About the Multiverse Saga |url=https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724165117/https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |archive-date=24-iyul 2022-yil |access-date=24-iyul 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | rowspan="2" | Anthony va Joe Russo<ref name="SDCC2024Avengers">{{veb manbasi |last1=Vary |first1=Adam B. |last2=Woerner |first2=Meredith |date=28-iyul 2024-yil |title=Marvel Announces 'Avengers: Doomsday' and 'Avengers: Secret Wars' Directed by the Russo Brothers |url=https://variety.com/2024/film/news/avengers-secret-wars-doomsday-russo-brothers-return-1235879783/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240729073232/https://variety.com/2024/film/news/avengers-secret-wars-doomsday-russo-brothers-return-1235879783/ |archive-date=29-iyul 2024-yil |access-date=29-iyul 2024-yil |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> | rowspan="2" | Michael Waldron va Stephen McFeely<ref name="SDCC2024Avengers" /><ref name="FeigeConferenceJul2025THR">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |last2=McClintock |first2=Pamela |date=20-iyul 2025-yil |title=Marvel's Kevin Feige Talks Scaling Back, Losing Kang and His Texts to James Gunn After 'Superman' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvels-kevin-feige-fantastic-four-superman-1236324127/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250720191934/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvels-kevin-feige-fantastic-four-superman-1236324127/ |archive-date=20-iyul 2025-yil |access-date=20-iyul 2025-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Anthony va Joe Russo |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Secret Wars]]'' | {{start date|2027|12|15}}<ref name="Oct2022Delays">{{veb manbasi |last=Couch |first=Aaron |date=11-oktabr 2022-yil |title=Marvel Shifts Dates for 'Avengers: Secret Wars,' 'Deadpool 3', 'Fantastic Four' and 'Blade' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvel-release-dates-shift-avengers-secret-wars-1235239094/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221011183748/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvel-release-dates-shift-avengers-secret-wars-1235239094/ |archive-date=11-oktabr 2022-yil |access-date=11-oktabr 2022-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> |} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{Rasmiy sayt}} {{tanlangan roʻyxat}} [[Turkum:Marvel kinematografiya koinoti filmlari]] fa5lkssss51oonuyhioxptgxbfrbhme 6272169 6272166 2026-09-16T16:54:12Z ~2026-45019-57 300381 /* */ 6272169 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | nom = {{noitalic|Marvel kinematografiya koinoti filmlari}} | tasvir = Marvel Kinematografiya Koinoti - Birinchi Faza.jpg | izoh = | prodyuser = {{plainlist| * [[Kevin Feige]] * Gale Anne Hurd * Amy Pascal * [[Ryan Reynolds]] }} | rollarda = | studiya = {{plainlist| * [[Marvel Studios]] * [[Columbia Pictures]]<br /><small>(''Oʻrgimchak-odam'' haqidagi filmlar; 2017 {{mdash}} hozirgacha)</small> * Maximum Effort <small>(''Deadpool 3'')</small> }} | distribyutor = {{plainlist| * [[Paramount Pictures]]<br /><small>(2008{{mdash}}2011)</small> * [[Universal Pictures]]<br /><small>(''The Incredible Hulk''; 2008)</small> * [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Walt Disney Studios<br />Motion Pictures]]<br /><small>(2012 {{mdash}} hozirgacha)</small> * [[Sony Pictures Releasing]] <small>(''Oʻrgimchak-odam'' haqidagi filmlar; 2017 {{mdash}} hozirgacha)</small> }} | premyera = 2008 {{mdash}} hozirgacha | mamlakat = {{AQSh}} | til = [[Ingliz tili|inglizcha]] | byudjet = '''Jami (32 ta film):'''<br />$6,259–6,744{{nbsp}}milliard | daromad = '''Jami (32 ta film):'''<br />$29,443{{nbsp}}milliard }} '''[[Marvel kinematografiya koinoti]] (MKK) filmlari''' [[Marvel Studios]] kinostudiyasi tomonidan ishlangan [[superqahramonlar haqidagi film]]lardir. MKK filmlari „fazalar“ deb ataluvchi guruhlarga boʻlingan. Birinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Iron Man]]'' (2008), ''[[The Incredible Hulk]]'' (2008), ''[[Iron Man 2]]'' (2010), ''[[Thor]]'' (2011), ''[[Captain America: The First Avenger]]'' (2011) va ''[[Qasoskorlar (film, 2012)|The Avengers]]'' (2012). Ikkinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Iron Man 3]]'' (2013), ''[[Thor: The Dark World]]'' (2013), ''[[Captain America: The Winter Soldier]]'' (2014), ''[[Guardians of the Galaxy (film)|Guardians of the Galaxy]]'' (2014), ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' (2015) va ''[[Ant-Man (film)|Ant-Man]]'' (2015). Uchinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Captain America: Civil War]]'' (2016), ''[[Doctor Strange (2016 film)|Doctor Strange]]'' (2016), ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 2]]'' (2017), ''[[Spider-Man: Homecoming]]'' (2017), ''[[Thor: Ragnarok]]'' (2017), ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'' (2018), ''[[Avengers: Infinity War]]'' (2018), ''[[Ant-Man and the Wasp]]'' (2018), ''[[Captain Marvel (film)|Captain Marvel]]'' (2019), ''[[Avengers: Endgame]]'' (2019) va ''[[Spider-Man: Far From Home]]'' (2019). Toʻrtinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Qora beva (film)|Black Widow]]'' (2021), ''[[Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings]]'' (2021), ''[[Eternals (film)|Eternals]]'' (2021), ''[[Spider-Man: No Way Home]]'' (2021), ''[[Doctor Strange in the Multiverse of Madness]]'' (2022), ''[[Thor: Love and Thunder]]'' (2022) va ''[[Black Panther: Wakanda Forever]]'' (2022). Beshinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Ant-Man and the Wasp: Quantumania]]'' (2023), ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]'' (2023), ''[[The Marvels]]'' (2023), ''[[Deadpool & Wolverine]]'' (2024) ''[[Captain America: Brave New World]]'' (2025) va ''[[Thunderbolts*]]'' (2025). Oltinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[The Fantastic Four: First Steps]]'' (2025), ''[[Spider-Man: Brand New Day]]'' (2026), ''[[Avengers: Doomsday]]'' (2026) va ''Avengers: Secret Wars'' (2027). Yettiinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''X-Men'' (2028) ''Ghost Rider'' (2028) va ''Black Panther III'' (2028) == Filmlar == === Cheksizlik sagasi (''The Infinity Saga'') === {| class="wikitable plainrowheaders defaultcenter col2left" style="width: 99%;" ! scope="col" | Film<ref name="MCUTimeline">{{veb manbasi |last1=McEwan |first1=Cameron K. |last2=Longridge |first2=Chris |date=7-avgust 2019-yil |title=Marvel's 'Phases' explained: What goes when & why |url=https://www.digitalspy.com/movies/a871567/marvel-phase-4-3-2-1-mcu/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820174736/https://www.digitalspy.com/movies/a871567/marvel-phase-4-3-2-1-mcu/ |archive-date=20-avgust 2019-yil |access-date=3-iyun 2021-yil |website=Digital Spy}}</ref> ! scope="col" | {{AQSh bayrogʻi}} Reliz sanasi ! scope="col" | Rejissyor ! scope="col" | Ssenarist(lar) ! scope="col" | Prodyuser(lar) |- ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Birinchi faza|Birinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Iron Man (2008 film)|Iron Man]]'' | {{start date|2008|5|2}} | [[Jon Favreau]]<ref name="April2006Variety">{{veb manbasi |last=McClintock |first=Pamela |url=https://www.variety.com/article/VR1117942193 |title=Marvel Making Deals for Title Wave |date=27-aprel 2006-yil |access-date=1-mart 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025092636/http://www.variety.com/article/VR1117942193 |archive-date=25-oktabr 2012-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Mark Fergus, Hawk Ostby, Art Marcum va Matt Holloway<ref name="April2006Variety" /><ref name="FergusOstbyIM">{{jurnal manbasi |last=Jensen |first=Jeff |url=https://www.ew.com/ew/article/0,,20192634_3,00.html |title=''Iron Man'': Summer's first Marvel? |date=17-aprel 2008-yil |access-date=21-aprel 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130522172846/http://www.ew.com/ew/article/0,,20192634_3,00.html |archive-date=22-may 2013-yil |magazine=Entertainment Weekly}}</ref> | Avi Arad va [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[The Incredible Hulk (film)|The Incredible Hulk]]'' | {{start date|2008|6|13}} | Louis Leterrier<ref name="LeterrierTIH">{{veb manbasi |last=Cairns |first=Bryan |url=http://www.newsarama.com/film/080602-hulk-leterrier.html |title=Director Louis Leterrier Talks Incredible Hulk |date=3-oktabr 2011-yil |access-date=23-fevral 2013-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918075035/http://www.newsarama.com/film/080602-hulk-leterrier.html |archive-date=18-sentabr 2012-yil |website=Newsarama}}</ref> | Zak Penn<ref name="PennUnhappy">{{jurnal manbasi |last=Juarez |first=Vanessa |url=http://popwatch.ew.com/2008/07/26/comic-con-adapt/ |title=Comic-Con: 'Incredible Hulk' screenwriter Zak Penn discusses strife with Edward Norton |date=26-iyul 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130221172700/http://popwatch.ew.com/2008/07/26/comic-con-adapt/ |archive-date=21-fevral 2013-yil |magazine=Entertainment Weekly}}</ref> | Avi Arad, Gale Anne Hurd<br />va Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Iron Man 2]]'' | {{start date|2010|5|7}} | Jon Favreau<ref name="FavreauSignsIM2">{{veb manbasi |last=Finke |first=Nikki |url=https://www.deadline.com/2008/07/marvel-locks-in-jon-favreau-for-iron-man-2/ |title=So What Was All The Fuss About? Marvel Locks in Jon Favreau For 'Iron Man 2′ |date=9-iyul 2008-yil |access-date=3-avgust 2012-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120729170007/http://www.deadline.com/2008/07/marvel-locks-in-jon-favreau-for-iron-man-2/ |archive-date=29-iyul 2012-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Justin Theroux<ref name="TherouxWriting">{{veb manbasi |last=Graser |first=Marc |url=https://www.variety.com/article/VR1117989003.html |title=Theroux to write 'Iron Man' sequel |date=15-iyul 2008-yil |access-date=16-iyul 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121106035318/http://www.variety.com/article/VR1117989003 |archive-date=6-noyabr 2012-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | rowspan="4" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Thor (film)|Thor]]'' | {{start date|2011|5|6}} | [[Kenneth Branagh]]<ref name="BranaghThor">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Michael |url=https://variety.com/2008/film/markets-festivals/branagh-in-talks-to-direct-thor-1117993032/ |title=Branagh in talks to direct 'Thor' |date=28-sentabr 2008-yil |access-date=29-sentabr 2008-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418163819/http://variety.com/2008/film/markets-festivals/branagh-in-talks-to-direct-thor-1117993032/ |archive-date=18-aprel 2015-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Ashley Edward Miller & Zack Stentz va Don Payn<ref name="ThorScreenwriters">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/2010/1/7/10857/thor_movie_new_release_date_may_6_2011 |title=Thor Movie: New Release Date! May 6, 2011 |date=7-yanvar 2010-yil |website=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140301021249/http://marvel.com/news/movies/2010/1/7/10857/thor_movie_new_release_date_may_6_2011 |archive-date=1-mart 2014-yil |access-date=6-fevral 2014-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Captain America: The First Avenger]]'' | {{start date|2011|7|22}} | Joe Johnston<ref name="JohnstonCapTFA">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-recruits-director-122606 |title='Captain America' recruits director |date=9-noyabr 2008-yil |access-date=10-noyabr 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103015054/http://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-recruits-director-122606 |archive-date=3-noyabr 2012-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Christopher Markus va Stephen McFeely]]<ref name="MarkusMcFeelyCapTFA">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-enlists-two-scribes-123195 |title='Captain America' enlists two scribes |date=18-noyabr 2008-yil |access-date=19-noyabr 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110930081358/http://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-enlists-two-scribes-123195 |archive-date=30-sentabr 2011-yil |last2=Fernandez |first2=Jay A. |website=[[The Hollywood Reporter]]}}. (First paragraph; subscription required for full story.)</ref> |- ! scope="row" | ''[[The Avengers (2012 film)|The Avengers]]'' | {{start date|2012|5|4}} | colspan="2" |[[Joss Whedon]]<ref name="WhedonAvengers">{{veb manbasi |last=Graser |first=Marc |url=https://www.variety.com/article/VR1118017689.html |title=Whedon to head 'Avengers{{'}} |date=13-aprel 2010-yil |access-date=14-aprel 2010-yil |url-status=live |archive-url=https://www.webcitation.org/5yDehLvaA?url=http://www.variety.com/article/VR1118017689?refCatId=10 |archive-date=25-aprel 2011-yil |website=[[Variety]]}}</ref> |- <!-- 2-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Ikkinchi faza|Ikkinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Iron Man 3]]'' | {{start date|2013|5|3}} | Shane Black<ref name="ShaneBlack">{{veb manbasi |url=https://www.aintitcool.com/node/48768 |title=Shane Black talks direction of Iron Man 3 and whether or not to expect more Marvel cameos! |date=7-mart 2011-yil |publisher=Ain't It Cool News |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023092823/http://www.aintitcool.com/node/48768 |archive-date=23-oktabr 2012-yil |access-date=3-sentabr 2012-yil}}</ref> | Drew Pearce va Shane Black<ref name="ShaneBlack" /><ref name="DrewPearce">{{veb manbasi |url=https://www.deadline.com/2011/03/marvel-taps-its-runaways-scribe-drew-pearce-to-write-iron-man-3-script/ |title=Marvel Taps Its 'Runaways' Scribe Drew Pearce To Write 'Iron Man 3′ Script |last=Fleming |first=Mike |date=31-mart 2011-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120903223249/http://www.deadline.com/2011/03/marvel-taps-its-runaways-scribe-drew-pearce-to-write-iron-man-3-script/ |archive-date=3-sentabr 2012-yil |access-date=3-sentabr 2012-yil}}</ref> | rowspan="6" | [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[Thor: The Dark World]]'' | {{start date|2013|11|8}} | [[Alan Taylor]]<ref name="TaylorThorTDW">{{veb manbasi |url=https://www.deadline.com/2011/12/thor-2-director-will-be-game-of-thrones-helmer-alan-taylor/ |title='Thor 2′ Director Will Be 'Game of Thrones' Helmer Alan Taylor |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=24-dekabr 2011-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130221211458/http://www.deadline.com/2011/12/thor-2-director-will-be-game-of-thrones-helmer-alan-taylor/ |archive-date=21-fevral 2013-yil |access-date=27-mart 2013-yil}}</ref> | [[Christopher Yost|Christopher L. Yost]], [[Christopher Markus va Stephen McFeely|Christopher Markus]] va [[Christopher Markus va Stephen McFeely|Stephen McFeely]]<ref name="ThorTDWScreenwriters">{{veb manbasi |url=https://collider.com/thor-2-the-dark-world-synopsis/ |title=Official Synopsis for Thor: The Dark World Revealed |last=Chitwood |first=Adam |date=12-oktabr 2012-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108092023/https://collider.com/thor-2-the-dark-world-synopsis/ |archive-date=8-yanvar 2020-yil |access-date=13-aprel 2020-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Captain America: The Winter Soldier]]'' | {{start date|2014|4|4}} | [[Aka-uka Russolar|Anthony va Joe Russo]]<ref name="EvansJacksonCapTWS">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2012/film/news/russo-brothers-tapped-for-captain-america-2-1118055101/ |title=Russo brothers tapped for 'Captain America 2': Disney and Marvel in final negotiations with 'Community' producers to helm pic |last=Sneider |first=Jeff |date=6-iyun 2012-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20121216135522/http://www.variety.com/article/VR1118055101?refCatId=13 |archive-date=16-dekabr 2012-yil |access-date=3-iyul 2012-yil}}</ref> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyCapSequel">{{veb manbasi |url=http://splashpage.mtv.com/2011/04/14/captain-america-movie-sequel-avengers |title='Captain America' Writers Talk Sequel, Post-'Avengers' Plans, And The Marvel Movie-Verse |last=Marshall |first=Rick |date=14-aprel 2011-yil |publisher=[[MTV|MTV News]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110810184309/http://splashpage.mtv.com/2011/04/14/captain-america-movie-sequel-avengers/ |archive-date=10-avgust 2011-yil |access-date=14-aprel 2011-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy (film)|Guardians of the Galaxy]]'' | {{start date|2014|8|1}} | James Gunn<ref name="PressReleaseGotG">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/story/20914/marvel_studios_begins_production_on_guardians_of_the_galaxy |title=Marvel Studios Begins Production on Guardians of the Galaxy |date=20-iyul 2013-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130724015517/http://marvel.com/news/story/20914/marvel_studios_begins_production_on_guardians_of_the_galaxy |archive-date=24-iyul 2013-yil |access-date=20-iyul 2013-yil}}</ref> | James Gunn va Nicole Perlman<ref name="GuardiansSequel2">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2014/film/news/james-gunn-to-write-direct-guardians-of-the-galaxy-sequel-1201269345/ |title=James Gunn to Write, Direct 'Guardians of the Galaxy' Sequel |last=Graser |first=Marc |date=25-iyul 2014-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140729011356/http://variety.com/2014/film/news/james-gunn-to-write-direct-guardians-of-the-galaxy-sequel-1201269345/ |archive-date=29-iyul 2014-yil |access-date=26-iyul 2014-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' | {{start date|2015|5|1}} | colspan="2" | [[Joss Whedon]]<ref name="VarietyWhedonAvengers2">{{veb manbasi |url=https://www.variety.com/article/VR1118057576 |title=Joss Whedon will return for 'The Avengers 2' |last=Graser |first=Marc |date=7-avgust 2012-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120810022119/http://www.variety.com/article/VR1118057576 |archive-date=10-avgust 2012-yil |access-date=7-avgust 2012-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man (film)|Ant-Man]]'' | {{start date|2015|7|17}} | [[Peyton Reed]]<ref name="ReedMcKay">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/2014/6/7/22643/director_peyton_reed_and_writer_adam_mckay_join_marvels_ant-man |title=Director Peyton Reed and Writer Adam McKay Join Marvel's Ant-Man |date=7-iyun 2014-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140109172906/http://insidemovies.ew.com/2014/01/09/marvel-one-shot-ben-kingsley-mandarin-all-hail-the-king/ |archive-date=9-yanvar 2014-yil |access-date=7-iyun 2014-yil}}</ref> | Edgar Wright, Joe Cornish, Adam McKay va [[Paul Rudd]]<ref name="AntManScreenwriters">{{veb manbasi |url=https://www.thewrap.com/marvels-ant-man-resolves-writing-credit-dispute-exclusive/ |title=Marvel's 'Ant-Man' Resolves Writing Credit Dispute (Exclusive) |last=Sneider |first=Jeff |date=22-aprel 2015-yil |publisher=The Wrap |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150425054742/http://www.thewrap.com/marvels-ant-man-resolves-writing-credit-dispute-exclusive/ |archive-date=25-aprel 2015-yil |access-date=22-aprel 2015-yil}}</ref> |- <!-- 3-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Uchinchi faza|Uchinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Captain America: Civil War]]'' | {{start date|2016|5|6}} | [[Aka-uka Russolar|Anthony va Joe Russo]]<ref name="Cap3DirectorsConfirm">{{veb manbasi |url=https://collider.com/captain-america-3-script-joe-anthony-russo/ |title=Directors Joe & Anthony Russo Confirm They'll Direct Captain America 3; Say They're Breaking the Story Now with Screenwriters Christopher Markus & Stephen McFeely |last=Weintraub |first=Steve |date=11-mart 2014-yil |publisher=Collider.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312013038/http://collider.com/captain-america-3-script-joe-anthony-russo/ |archive-date=12-mart 2014-yil |access-date=14-mart 2014-yil}}</ref> | [[Christopher Markus va Stephen McFeely]]<ref name="Cap3DirectorsConfirm" /> | rowspan="3" | [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[Doctor Strange (2016 film)|Doctor Strange]]'' | {{start date|2016|11|4}} | Scott Derrickson<ref name="Derrickson">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/scott-derrickson-direct-marvels-doctor-709117 |title=Scott Derrickson to Direct Marvel's 'Doctor Strange' |last1=Siegel |first1=Tatiana |last2=Kit |first2=Borys |date=3-iyun 2014-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140604020300/http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/scott-derrickson-direct-marvels-doctor-709117 |archive-date=4-iyun 2014-yil |access-date=3-iyun 2014-yil}}</ref> | Jon Spaihts, Scott Derrickson va C. Robert Cargill<ref name="DoctorStrangePDF">{{veb manbasi |url=http://www.wdsmediafile.com/media/DoctorStrange/writen-material/DoctorStrange58127fbf63d6c.pdf |title=Doctor Strange |publisher=[[Walt Disney Studios Motion Pictures]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928122443/http://www.wdsmediafile.com/media/DoctorStrange/writen-material/DoctorStrange58127fbf63d6c.pdf |archive-date=28-sentabr 2018-yil |access-date=31-oktabr 2016-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 2]]'' | {{start date|2017|5|5}} | colspan="2" | James Gunn<ref name="GuardiansSequel2" /> |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: Homecoming]]'' | {{start date|2017|7|7}} | Jon Watts<ref name="SpidermanActorDirector">{{pres-reliz manbasi |title=Sony Pictures and Marvel Studios Find Their 'Spider-Man' Star and director |date=23-iyun 2015-yil |publisher=Marvel.com |url=http://marvel.com/news/movies/24758/sony_pictures_and_marvel_studios_find_their_spider-man_star_and_director |access-date=23-iyun 2015-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150624232902/http://marvel.com/news/movies/24758/sony_pictures_and_marvel_studios_find_their_spider-man_star_and_director |archive-date=24-iyun 2015-yil |url-status=live}}</ref> | Jonathan Goldstein, John Francis Daley,<br />Jon Watts, Christopher Ford,<br />Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="SMHScreenwriters">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/26510/sdcc_2016_spider-man_homecoming_introduces_its_villain |title=SDCC 2016: 'Spider-Man: Homecoming' Introduces Its Villain |last=Strom |first=Marc |date=23-iyul 2016-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20160724125157/http://marvel.com/news/movies/26510/sdcc_2016_spider-man_homecoming_introduces_its_villain |archive-date=24-iyul 2016-yil |access-date=23-iyul 2016-yil}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Amy Pascal |- ! scope="row" | ''[[Thor: Ragnarok]]'' | {{start date|2017|11|3}} | [[Taika Waititi]]<ref name="WaititiOnBoard">{{veb manbasi |url=https://deadline.com/2015/10/mark-ruffalo-bringing-hulk-into-thor-ragnarok-1201584404/ |title=Mark Ruffalo Bringing Hulk Into 'Thor: Ragnarok' |last=Fleming |first=Mike |date=15-oktabr 2015-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151016163013/http://deadline.com/2015/10/mark-ruffalo-bringing-hulk-into-thor-ragnarok-1201584404/ |archive-date=16-oktabr 2015-yil |access-date=16-oktabr 2015-yil}}</ref> | [[Eric Pearson]], [[Craig Kyle]] va [[Christopher Yost|Christopher L. Yost]]<ref name="RagnarokWritingCredits">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/thor-ragnarok-writer-secret-revitalizing-a-franchise-1054023 |title='Thor: Ragnarok' Writer on the Secret to Revitalizing a Franchise |last=Couch |first=Aaron |date=2-noyabr 2017-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107124824/http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/thor-ragnarok-writer-secret-revitalizing-a-franchise-1054023 |archive-date=7-noyabr 2017-yil |access-date=6-noyabr 2017-yil}}</ref><ref name="RagnarokWritingCredits2">{{veb manbasi |url=https://screenrant.com/thor-ragnarok-lady-sif/ |title=Why Isn't Lady Sif in Thor: Ragnarok? |last=Keyes |first=Rob |date=16-oktabr 2017-yil |website=Screen Rant |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171017023930/http://screenrant.com/thor-ragnarok-lady-sif/ |archive-date=17-oktabr 2017-yil |access-date=16-oktabr 2017-yil}}</ref> | rowspan="3" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'' | {{start date|2018|2|16}} | Ryan Coogler<ref name="Coogler">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/25616/ryan_coogler_to_direct_marvels_black_panther |title=Ryan Coogler to Direct Marvel's 'Black Panther' |last=Strom |first=Marc |date=11-yanvar 2016-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160113230531/http://marvel.com/news/movies/25616/ryan_coogler_to_direct_marvels_black_panther?linkId=20280214 |archive-date=13-yanvar 2016-yil |access-date=11-yanvar 2016-yil}}</ref> | Ryan Coogler va Joe Robert Cole<ref name="Cole">{{veb manbasi |url=http://www.motherjones.com/media/2016/02/diversity-oscars-so-white-black-panther-film-joe-robert-cole |title=Oscars So White? Black Panther to the Rescue. |last=Patterson |first=Brandon Ellington |date=6-fevral 2016-yil |website=Mother Jones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160207070217/http://www.motherjones.com/media/2016/02/diversity-oscars-so-white-black-panther-film-joe-robert-cole |archive-date=7-fevral 2016-yil |access-date=6-fevral 2016-yil}}</ref><ref name="CooglerDraft">{{veb manbasi |url=https://collider.com/black-panther-movie-ryan-coogler-script-filming-dates/ |title='Black Panther': Kevin Feige Reveals Ryan Coogler Is Co-Writing; Talks Filming Dates |last=Foutch |first=Haleigh |date=11-aprel 2016-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160413100525/http://collider.com/black-panther-movie-ryan-coogler-script-filming-dates/ |archive-date=13-aprel 2016-yil |access-date=11-aprel 2016-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Infinity War]]'' | {{start date|2018|4|27}} | Anthony va Joe Russo<ref name="RussosIWOfficial">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/24399/joe_anthony_russo_to_direct_2-part_marvels_avengers_infinity_war_event |title=Joe & Anthony Russo to Direct 2-Part Marvel's 'Avengers: Infinity War' Event |last=Strom |first=Marc |date=7-aprel 2015-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150409012024/http://marvel.com/news/movies/24399/joe_anthony_russo_to_direct_2-part_marvels_avengers_infinity_war_event |archive-date=9-aprel 2015-yil |access-date=7-aprel 2015-yil}}</ref> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyIW">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/24589/christopher_markus_stephen_mcfeely_to_write_marvels_2-part_avengers_infinity_war_event |title=Christopher Markus & Stephen McFeely to Write Marvel's 2-Part 'Avengers: Infinity War' Event |last=Strom |first=Mark |date=7-may 2015-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150509030011/http://marvel.com/news/movies/24589/christopher_markus_stephen_mcfeely_to_write_marvels_2-part_avengers_infinity_war_event |archive-date=9-may 2015-yil |access-date=7-may 2015-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man and the Wasp]]'' | {{start date|2018|7|6}} | [[Peyton Reed]]<ref name="RuddLillyAMWasp">{{veb manbasi |url=https://collider.com/ant-man-and-the-wasp-michael-douglas/ |title='Ant-Man and the Wasp': Michael Douglas Eyeing Return for Sequel |last=Cabin |first=Chris |date=13-noyabr 2015-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151115230117/http://collider.com/ant-man-and-the-wasp-michael-douglas/ |archive-date=15-noyabr 2015-yil |access-date=13-noyabr 2015-yil}}</ref> | Chris McKenna, Erik Sommers,<br/>[[Paul Rudd]], Andrew Barrer va Gabriel Ferrari<ref name="AMWFilmingStart">{{veb manbasi |url=https://www.comingsoon.net/movies/trailers/875655-production-officially-begins-on-ant-man-and-the-wasp#/slide/1 |title=Production Officially Begins on Ant-Man and the Wasp! |last=Perry |first=Spencer |date=1-avgust 2017-yil |publisher=ComingSoon.net |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170801194722/http://www.comingsoon.net/movies/trailers/875655-production-officially-begins-on-ant-man-and-the-wasp |archive-date=1-avgust 2017-yil |access-date=1-avgust 2017-yil}}</ref> | Kevin Feige va <includeonly><br /></includeonly>Stephen Broussard |- ! scope="row" | ''[[Captain Marvel (film)|Captain Marvel]]'' | {{start date|2019|3|8}} | Anna Boden va Ryan Fleck<ref name="CMDirectors">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2017/film/news/captain-marvel-directors-anna-boden-ryan-fleck-1201994270/ |title='Captain Marvel' Finds Directors in Anna Boden, Ryan Fleck (EXCLUSIVE) |last=Kroll |first=Justin |date=19-aprel 2017-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170420020721/http://variety.com/2017/film/news/captain-marvel-directors-anna-boden-ryan-fleck-1201994270/ |archive-date=20-aprel 2017-yil |access-date=19-aprel 2017-yil}}</ref> | Anna Boden, Ryan Fleck va Geneva Robertson-Dworet<ref name="CMPressKit">{{veb manbasi |url=http://www.wdsmediafile.com/media/CaptainMarvel/writen-material/CaptainMarvel5c7db1289724a.pdf |title=Captain Marvel Press Kit |website=wdsmediafile.com |publisher=Walt Disney Studios |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190309221949/http://www.wdsmediafile.com/media/CaptainMarvel/writen-material/CaptainMarvel5c828fe5c3553.pdf |archive-date=9-mart 2019-yil |access-date=4-mart 2018-yil}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Endgame]]'' | {{start date|2019|4|26}} | Anthony va Joe Russo<ref name="RussosIWOfficial" /> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyIW" /> |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: Far From Home]]'' | {{start date|2019|7|2}} | Jon Watts<ref name="WattsReturn">{{veb manbasi |url=https://screenrant.com/spider-man-homecoming-2-jon-watts-direct-confirmed/ |title=Kevin Feige Confirms Jon Watts Will Direct Spider-Man: Homecoming 2 |last=Hood |first=Cooper |date=9-dekabr 2017-yil |website=Screen Rant |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171210020250/https://screenrant.com/spider-man-homecoming-2-jon-watts-direct-confirmed/ |archive-date=10-dekabr 2017-yil |access-date=9-dekabr 2017-yil}}</ref> |Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="SMHSequelWriters">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/jake-gyllenhaal-talks-star-spider-man-homecoming-2-1113627 |title=Jake Gyllenhaal in Talks to Star in 'Spider-Man: Homecoming' Sequel |last1=Vlessing |first1=Etan |last2=Kit |first2=Borys |date=21-may 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180522042606/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/jake-gyllenhaal-talks-star-spider-man-homecoming-2-1113627 |archive-date=22-may 2018-yil |access-date=21-may 2018-yil}}</ref> | Kevin Feige <includeonly><br /></includeonly>va Amy Pascal |} === Multi-olam sagasi (''The Multiverse Saga'') === {| class="wikitable plainrowheaders defaultcenter col2left" style="width: 99%;" ! scope="col" | Film ! scope="col" | {{AQSh bayrogʻi}} Reliz sanasi ! scope="col" | Rejissyor ! scope="col" | Ssenarist(lar) ! scope="col" | Prodyuser(lar) |- <!-- 4-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Toʻrtinchi faza|Toʻrtinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Qora beva (film)|Black Widow]]'' | {{start date|2021|7|9}}<ref name="BWShangChiRelease">{{veb manbasi |last=Rubin |first=Rebecca |date=23-mart 2021-yil |title='Black Widow,' 'Cruella' to Debut on Disney Plus and in Theaters as Disney Shifts Dates for Seven Films |url=https://variety.com/2021/film/news/disney-postpones-black-widow-shang-chi-1234935874/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210323190428/https://variety.com/2021/film/news/disney-postpones-black-widow-shang-chi-1234935874/ |archive-date=23-mart 2021-yil |access-date=23-mart 2021-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Cate Shortland<ref name="BWShortland">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=12-iyul 2018-yil |title='Black Widow' Movie Finds Director in Cate Shortland (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-widow-movie-be-directed-by-cate-shortland-1126708 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180713013222/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-widow-movie-be-directed-by-cate-shortland-1126708 |archive-date=13-iyul 2018-yil |access-date=12-iyul 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Eric Pearson]]<ref name="BWWriters">{{veb manbasi |last=Barnhardt |first=Andrew |date=14-yanvar 2020-yil |title=Thor: Ragnarok Writer Gets Sole Screenwriting Credit on Black Widow |url=https://comicbook.com/marvel/2020/01/14/black-widow-writer-eric-pearson-thor-ragnarok-marvel-studios/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200115171142/https://comicbook.com/marvel/2020/01/14/black-widow-writer-eric-pearson-thor-ragnarok-marvel-studios/ |archive-date=15-yanvar 2020-yil |access-date=16-yanvar 2020-yil |website=ComicBook.com}}</ref> | [[Kevin Feige]] <includeonly>| rowspan="7" | Released</includeonly> |- ! scope="row" | ''[[Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings]]'' | {{start date|2021|9|3}} | Destin Daniel Cretton<ref name="DestinDanielCretton">{{veb manbasi |last1=Couch |first1=Aaron |last2=Kit |first2=Borys |date=13-mart 2019-yil |title=Marvel's 'Shang-Chi' Sets Director Destin Daniel Cretton |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/marvels-shang-chi-sets-director-destin-daniel-cretton-1194443 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190314225847/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/marvels-shang-chi-sets-director-destin-daniel-cretton-1194443 |archive-date=14-mart 2019-yil |access-date=13-mart 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Dave Callaham, Destin Daniel Cretton va Andrew Lanham<ref name="ShangChiWriters">{{veb manbasi |last=Debruge |first=Peter |date=23-avgust 2021-yil |title='Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings' Review: Marvel Gives Lesser-Known Asian Hero the A-List Treatment |url=https://variety.com/2021/film/reviews/shang-chi-and-the-legend-of-the-ten-rings-review-simu-liu-1235046718/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210823170419/https://variety.com/2021/film/reviews/shang-chi-and-the-legend-of-the-ten-rings-review-simu-liu-1235046718/ |archive-date=23-avgust 2021-yil |access-date=23-avgust 2021-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Kevin Feige va<includeonly><br /></includeonly> {{nowrap|Jonathan Schwartz}} |- ! scope="row" | ''[[Eternals (film)|Eternals]]'' | {{start date|2021|11|5}} | Chloé Zhao<ref name="EternalsZhao">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=21-sentabr 2018-yil |title=Marvel Studios' 'The Eternals' Finds Its Director With Chloe Zhao |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/chloe-zhao-direct-marvel-studios-eternals-1143547 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180921215407/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/chloe-zhao-direct-marvel-studios-eternals-1143547 |archive-date=21-sentabr 2018-yil |access-date=21-sentabr 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Chloé Zhao, Chloé Zhao, Patrick Burleigh,<br />Ryan Firpo va Kaz Firpo<ref name="EternalsWritingCredits">{{veb manbasi |last=Anderton |first=Ethan |date=24-may 2021-yil |title=Why Does Marvel's 'Eternals' Poster Credit Chloé Zhao With Two Writing Credits? |url=https://www.slashfilm.com/eternals-writing-credits-explained/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210524191434/https://www.slashfilm.com/eternals-writing-credits-explained/ |archive-date=24-may 2021-yil |access-date=24-may 2021-yil |website=/Film}}</ref><ref name="EternalsWGAWritingCredits">{{veb manbasi |title=The Eternals |url=https://directories.wga.org/project/1184807/the-eternals/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210814011315/https://directories.wga.org/project/1184807/the-eternals/ |archive-date=14-avgust 2021-yil |access-date=13-avgust 2021-yil |website=Writers Guild of America West}}</ref><ref name="EternalsWritingCredits" /> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: No Way Home]]'' | {{start date|2021|12|17}} | Jon Watts<ref name="WattsSM3Confirm">{{veb manbasi |last=Labonte |first=Rachel |date=10-iyun 2020-yil |title=MCU's Spider-Man 3: Marisa Tomei Teases What To Expect Of Aunt May |url=https://screenrant.com/mcu-spider-man-homecoming-3-aunt-may-role/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200612035720/https://screenrant.com/mcu-spider-man-homecoming-3-aunt-may-role/ |archive-date=12-iyun 2020-yil |access-date=12-iyun 2020-yil |website=Screen Rant}}</ref> | Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="FFHSequelWriters">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=23-avgust 2019-yil |title=Next Post-'Spider-Man' Skirmish For Sony & Disney: A Tug Of War Over 'Spider-Man' Helmer Jon Watts? |url=https://deadline.com/2019/08/spider-man-disney-marvel-sony-director-jon-watts-next-film-courtship-1202702851/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190824000254/https://deadline.com/2019/08/spider-man-disney-marvel-sony-director-jon-watts-next-film-courtship-1202702851/ |archive-date=24-avgust 2019-yil |access-date=24-avgust 2019-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Amy Pascal |- ! scope="row" | ''[[Doctor Strange in the Multiverse of Madness]]'' | {{start date|2022|5|6}} | [[Sam Raimi]]<ref name="RaimiDS2Confirm">{{veb manbasi |last=Evangelista |first=Chris |date=15-aprel 2020-yil |title=Sam Raimi Confirms He's Directing 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness' |url=https://www.slashfilm.com/sam-raimi-doctor-strange/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200415211918/https://www.slashfilm.com/sam-raimi-doctor-strange/ |archive-date=15-aprel 2020-yil |access-date=15-aprel 2020-yil |website=/Film}}</ref> | Michael Waldron<ref name="WaldronDS2">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=7-fevral 2020-yil |title='Doctor Strange 2' Lands New Writer With 'Loki' Show Creator (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/doctor-strange-2-lands-new-writer-loki-showrunner-1277278 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208050829/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/doctor-strange-2-lands-new-writer-loki-showrunner-1277278 |archive-date=8-fevral 2020-yil |access-date=7-fevral 2020-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Thor: Love and Thunder]]'' | {{start date|2022|7|8}} | [[Taika Waititi]]<ref name="WaititiThor4">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=16-iyul 2019-yil |title=Taika Waititi to Direct 'Thor 4' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/taika-waititi-direct-thor-4-1224464 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717001053/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/taika-waititi-direct-thor-4-1224464 |archive-date=17-iyul 2019-yil |access-date=16-iyul 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Taika Waititi va Jennifer Kaytin Robinson<ref name="ThorLaTWritersCredits">{{veb manbasi |date=1-iyun 2022-yil |title=Thor: Love and Thunder – WGA Directory |url=https://directories.wga.org/project/1202732/thor-love-and-thunder/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220611041048/https://directories.wga.org/project/1202732/thor-love-and-thunder/ |archive-date=11-iyun 2022-yil |access-date=10-iyun 2022-yil |website=Writers Guild of America West}}</ref> | Kevin Feige va<includeonly><br /></includeonly> Brad Winderbaum |- ! scope="row" | ''[[Black Panther: Wakanda Forever]]'' | {{start date|2022|11|11}} | Ryan Coogler<ref name="CooglerBPSequel">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=11-oktabr 2018-yil |title=Ryan Coogler Signs on to Write and Direct 'Black Panther' Sequel (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-panther-2-ryan-coogler-write-direct-sequel-1151626 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012003436/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-panther-2-ryan-coogler-write-direct-sequel-1151626 |archive-date=12-oktabr 2018-yil |access-date=11-oktabr 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Ryan Coogler va Joe Robert Cole<ref name="CooglerBPSequel" /><ref name="FeigeRTJul2021">{{veb manbasi |last=Meares |first=Joel |date=12-iyul 2021-yil |title=Kevin Feige Previews the MCU's Upcoming Phase 4: ''Shang-Chi'', ''Eternals'', ''No Way Home'', ''Wakanda Forever'', and More |url=https://editorial.rottentomatoes.com/article/kevin-feige-previews-the-mcus-upcoming-phase-4-shang-chi-eternals-no-way-home-wakanda-forever-and-more/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712205248/https://editorial.rottentomatoes.com/article/kevin-feige-previews-the-mcus-upcoming-phase-4-shang-chi-eternals-no-way-home-wakanda-forever-and-more/ |archive-date=12-iyul 2021-yil |access-date=12-iyul 2021-yil |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- <!-- 5-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Beshinchi faza|Beshinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man and the Wasp: Quantumania]]'' | {{start date|2023|2|17}} | [[Peyton Reed]]<ref name="AntMan3Confirmed">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=1-noyabr 2019-yil |title=Peyton Reed to Direct 'Ant-Man 3' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-peyton-reed-returning-direct-1251732 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191101204518/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-peyton-reed-returning-direct-1251732 |archive-date=1-noyabr 2019-yil |access-date=1-noyabr 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Jeff Loveness<ref name="AntMan3Loveness">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=3-aprel 2020-yil |title='Ant-Man 3' Finds its Writer With 'Rick and Morty' Scribe (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-finds-writer-rick-morty-scribe-1288461 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200404002551/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-finds-writer-rick-morty-scribe-1288461 |archive-date=4-aprel 2020-yil |access-date=3-aprel 2020-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Kevin Feige]] va<includeonly><br /></includeonly> Stephen Broussard |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]'' | {{start date|2023|5|5}} | colspan="2" | James Gunn<ref name="GunnVol3Rehired">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=15-mart 2019-yil |title=Disney Reinstates Director James Gunn For 'Guardians Of The Galaxy 3' |url=https://deadline.com/2019/03/james-gunn-reinstated-guardians-of-the-galaxy-3-disney-suicide-squad-2-indefensible-social-media-messages-1202576444/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190315181052/https://deadline.com/2019/03/james-gunn-reinstated-guardians-of-the-galaxy-3-disney-suicide-squad-2-indefensible-social-media-messages-1202576444/ |archive-date=15-mart 2019-yil |access-date=15-mart 2019-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[The Marvels]]'' | {{start date|2023|11|10}}<ref name="TheMarvelsNov2023Release">{{veb manbasi |last=Couch |first=Aaron |date=17-fevral 2023-yil |title=Disney Pushes 'The Marvels' Out of Summer |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/the-marvels-release-date-moved-to-november-1235328711/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230217231838/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/the-marvels-release-date-moved-to-november-1235328711/ |archive-date=17-fevral 2023-yil |access-date=17-fevral 2023-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Nia DaCosta]]<ref name="CMSequelDaCosta">{{veb manbasi |last=Kroll |first=Justin |date=5-avgust 2020-yil |title='Captain Marvel 2': 'Candyman's Nia DaCosta To Direct Sequel |url=https://deadline.com/2020/08/captain-marvel-sequel-nia-dacosta-director-1202992213/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200806000118/https://deadline.com/2020/08/captain-marvel-sequel-nia-dacosta-director-1202992213/ |archive-date=6-avgust 2020-yil |access-date=5-avgust 2020-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Megan McDonnell, Nia DaCosta, Elissa Karasik va Zeb Wells<ref name="TheMarvelsWriters">{{veb manbasi |last=Zogbi |first=Emily |date=2-yanvar 2023-yil |title=The Marvels Adds She-Hulk, Comic Book Writer Zeb Wells |url=https://www.cbr.com/the-marvels-adds-zeb-wells-writer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230103051615/https://www.cbr.com/the-marvels-adds-zeb-wells-writer/ |archive-date=3-yanvar 2023-yil |access-date=3-yanvar 2023-yil |website=Comic Book Resources}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Deadpool & Wolverine]]'' | {{start date|2024|7|26}} | Shawn Levy<ref name="LevyReeseWernickDP3">{{veb manbasi |last=Shanfeld |first=Ethan |date=11-mart 2022-yil |title=Shawn Levy to Direct 'Deadpool 3' Starring Ryan Reynolds |url=https://variety.com/2022/film/news/shawn-levy-deadpool-3-ryan-reynolds-1235202497/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220312163159/https://variety.com/2022/film/news/shawn-levy-deadpool-3-ryan-reynolds-1235202497/ |archive-date=12-mart 2022-yil |access-date=12-mart 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Rhett Reese, Paul Wernick,<br />Zeb Wells, [[Ryan Reynolds]] va Shawn Levy<ref name="DP3Writers">{{veb manbasi |last=Grobar |first=Matt |date=1-may 2023-yil |title='Deadpool 3': Rob Delaney To Return As Human X-Force Member Peter |url=https://deadline.com/2023/05/deadpool-3-rob-delaney-to-return-as-x-force-member-peter-1235351790/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501191115/https://deadline.com/2023/05/deadpool-3-rob-delaney-to-return-as-x-force-member-peter-1235351790/ |archive-date=1-may 2023-yil |access-date=1-may 2023-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | [[Kevin Feige]],<includeonly><br /></includeonly> Ryan Reynolds<br />va Shawn Levy |- ! scope="row" | ''[[Captain America: Brave New World]]'' | {{start date|2025|2|14}}<ref name="SDCC2022" /> | Julius Onah<ref name="PhaseFiveDirectorsConfirm" /> | Malcolm Spellman va Dalan Musson<ref name="Cap4THR">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |last2=Couch |first2=Aaron |date=23-aprel 2021-yil |title='Captain America 4' in the Works With 'Falcon and the Winter Soldier' Showrunner Malcolm Spellman (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/captain-america-4-in-the-works-with-falcon-and-the-winter-soldier-showrunner-malcolm-spellman-exclusive |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423205514/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/captain-america-4-in-the-works-with-falcon-and-the-winter-soldier-showrunner-malcolm-spellman-exclusive |archive-date=23-aprel 2021-yil |access-date=23-aprel 2021-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- ! scope="row" | ''[[Thunderbolts*]]'' | {{start date|2025|5|2}}<ref name="SDCC2022">{{veb manbasi |last=Vary |first=Adam B. |date=23-iyul 2022-yil |title=Marvel Studios' Phases 5 and 6: Everything We Learned at Comic-Con About the Multiverse Saga |url=https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724165117/https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |archive-date=24-iyul 2022-yil |access-date=24-iyul 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Jake Schreier<ref name="PhaseFiveDirectorsConfirm">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=26-iyul 2022-yil |title='Avengers: The Kang Dynasty' to Be Directed by 'Shang-Chi' Filmmaker Destin Daniel Cretton (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/avengers-the-kang-dynasty-to-be-directed-by-shang-chi-filmmaker-destin-daniel-cretton-exclusive-1235186348/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726181956/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/avengers-the-kang-dynasty-to-be-directed-by-shang-chi-filmmaker-destin-daniel-cretton-exclusive-1235186348/ |archive-date=26-iyul 2022-yil |access-date=26-iyul 2022-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Eric Pearson]] va Lee Sung Jin<ref name="LeeSungJinThunderbolts">{{veb manbasi |last=Seo |first=Rachel |date=29-mart 2023-yil |title=Marvel's 'Thunderbolts' Adds 'Beef' Creator Lee Sung Jin as Writer (Exclusive) |url=https://variety.com/2023/film/news/marvels-thunderbolts-lee-sung-jin-co-writer-beef-steven-yeun-1235567387/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330020731/https://variety.com/2023/film/news/marvels-thunderbolts-lee-sung-jin-co-writer-beef-steven-yeun-1235567387/ |archive-date=30-mart 2023-yil |access-date=29-mart 2023-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Kevin Feige |- <!-- 6-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | Oltinchi faza |- ! scope="row" | ''[[The Fantastic Four: First Steps]]'' | {{start date|2025|7|25}} | Matt Shakman<ref name="ShakmanFFConfirm">{{veb manbasi |last=McCall |first=Kevin |date=10-sentabr 2022-yil |title=Matt Shakman is Officially Directing 'Fantastic Four' |url=https://collider.com/fantastic-4-matt-shakman-directing-confirmed/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220912235622/https://collider.com/fantastic-4-matt-shakman-directing-confirmed/ |archive-date=12-sentabr 2022-yil |access-date=12-sentabr 2022-yil |website=Collider}}</ref> | Jeff Kaplan, Ian Springer va Josh Friedman<ref name="FriedmanFF">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=31-mart 2023-yil |title='Fantastic Four' Movie Gets New Writer with 'Avatar 2' Scribe Josh Friedman (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/fantastic-four-movie-gets-new-writer-marvel-1235364511/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331195053/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/fantastic-four-movie-gets-new-writer-marvel-1235364511/ |archive-date=31-mart 2023-yil |access-date=31-mart 2023-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> |Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: Brand New Day]]'' | {{start date|2026|7|16}}<ref name="BrandNewDay">{{veb manbasi |last=Rubin |first=Rebecca |date=31-mart 2025-yil |title=Tom Holland's 'Spider-Man 4' Gets Official Title, 'Spider-Man: Brand New Day,' Ahead of Summer Filming |url=https://variety.com/2025/film/news/spider-man-4-brand-new-day-cinemacon-tom-holland-1236349305/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401034422/https://variety.com/2025/film/news/spider-man-4-brand-new-day-cinemacon-tom-holland-1236349305/ |archive-date=1-aprel, 2025-yil |access-date=31-mart 2025-yil |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> | Destin Daniel Cretton<ref name="SM4CrettonConfirm">{{veb manbasi |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=25-oktabr 2024-yil |title=Sony Adds Untitled 'Spider-Man' With Tom Holland To Summer 2026 Calendar; Destin Daniel Cretton Directing |url=https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |url-status=live |archive-url=https://archive.org/20241025180924/https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |archive-date=25-oktabr 2024-yil |access-date=25-oktabr 2024-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> |Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="CrettonSM4">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=9-sentyabr 2024-yil |title='Spider-Man 4': Destin Daniel Cretton in Talks to Direct (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/spider-man-4-finds-its-director-1235995984/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240909222026/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/spider-man-4-finds-its-director-1235995984/ |archive-date=9-sentyabr 2024-yil |access-date=9-sentyabr 2024-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Amy Pascal |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Doomsday]]'' | {{start date|2026|12|16}}<ref name="SDCC2022">{{veb manbasi |last=Vary |first=Adam B. |date=23-iyul 2022-yil |title=Marvel Studios' Phases 5 and 6: Everything We Learned at Comic-Con About the Multiverse Saga |url=https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724165117/https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |archive-date=24-iyul 2022-yil |access-date=24-iyul 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | rowspan="2" | Anthony va Joe Russo<ref name="SDCC2024Avengers">{{veb manbasi |last1=Vary |first1=Adam B. |last2=Woerner |first2=Meredith |date=28-iyul 2024-yil |title=Marvel Announces 'Avengers: Doomsday' and 'Avengers: Secret Wars' Directed by the Russo Brothers |url=https://variety.com/2024/film/news/avengers-secret-wars-doomsday-russo-brothers-return-1235879783/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240729073232/https://variety.com/2024/film/news/avengers-secret-wars-doomsday-russo-brothers-return-1235879783/ |archive-date=29-iyul 2024-yil |access-date=29-iyul 2024-yil |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> | rowspan="2" | Michael Waldron va Stephen McFeely<ref name="SDCC2024Avengers" /><ref name="FeigeConferenceJul2025THR">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |last2=McClintock |first2=Pamela |date=20-iyul 2025-yil |title=Marvel's Kevin Feige Talks Scaling Back, Losing Kang and His Texts to James Gunn After 'Superman' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvels-kevin-feige-fantastic-four-superman-1236324127/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250720191934/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvels-kevin-feige-fantastic-four-superman-1236324127/ |archive-date=20-iyul 2025-yil |access-date=20-iyul 2025-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Anthony va Joe Russo |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Secret Wars]]'' | {{start date|2027|12|15}}<ref name="Oct2022Delays">{{veb manbasi |last=Couch |first=Aaron |date=11-oktabr 2022-yil |title=Marvel Shifts Dates for 'Avengers: Secret Wars,' 'Deadpool 3', 'Fantastic Four' and 'Blade' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvel-release-dates-shift-avengers-secret-wars-1235239094/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221011183748/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvel-release-dates-shift-avengers-secret-wars-1235239094/ |archive-date=11-oktabr 2022-yil |access-date=11-oktabr 2022-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> |} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{Rasmiy sayt}} {{tanlangan roʻyxat}} [[Turkum:Marvel kinematografiya koinoti filmlari]] nit2ghkbwqa81tpalt6tcwhvd3l0nq0 6272170 6272169 2026-09-16T16:55:36Z ~2026-45019-57 300381 /* */ 6272170 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | nom = {{noitalic|Marvel kinematografiya koinoti filmlari}} | tasvir = Marvel Kinematografiya Koinoti - Birinchi Faza.jpg | izoh = | prodyuser = {{plainlist| * [[Kevin Feige]] * Gale Anne Hurd * Amy Pascal * [[Ryan Reynolds]] }} | rollarda = | studiya = {{plainlist| * [[Marvel Studios]] * [[Columbia Pictures]]<br /><small>(''Oʻrgimchak-odam'' haqidagi filmlar; 2017 {{mdash}} hozirgacha)</small> * Maximum Effort <small>(''Deadpool 3'')</small> }} | distribyutor = {{plainlist| * [[Paramount Pictures]]<br /><small>(2008{{mdash}}2011)</small> * [[Universal Pictures]]<br /><small>(''The Incredible Hulk''; 2008)</small> * [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Walt Disney Studios<br />Motion Pictures]]<br /><small>(2012 {{mdash}} hozirgacha)</small> * [[Sony Pictures Releasing]] <small>(''Oʻrgimchak-odam'' haqidagi filmlar; 2017 {{mdash}} hozirgacha)</small> }} | premyera = 2008 {{mdash}} hozirgacha | mamlakat = {{AQSh}} | til = [[Ingliz tili|inglizcha]] | byudjet = '''Jami (32 ta film):'''<br />$6,259–6,744{{nbsp}}milliard | daromad = '''Jami (32 ta film):'''<br />$29,443{{nbsp}}milliard }} '''[[Marvel kinematografiya koinoti]] (MKK) filmlari''' [[Marvel Studios]] kinostudiyasi tomonidan ishlangan [[superqahramonlar haqidagi film]]lardir. MKK filmlari „fazalar“ deb ataluvchi guruhlarga boʻlingan. Birinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Iron Man]]'' (2008), ''[[The Incredible Hulk]]'' (2008), ''[[Iron Man 2]]'' (2010), ''[[Thor]]'' (2011), ''[[Captain America: The First Avenger]]'' (2011) va ''[[Qasoskorlar (film, 2012)|The Avengers]]'' (2012). Ikkinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Iron Man 3]]'' (2013), ''[[Thor: The Dark World]]'' (2013), ''[[Captain America: The Winter Soldier]]'' (2014), ''[[Guardians of the Galaxy (film)|Guardians of the Galaxy]]'' (2014), ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' (2015) va ''[[Ant-Man (film)|Ant-Man]]'' (2015). Uchinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Captain America: Civil War]]'' (2016), ''[[Doctor Strange (2016 film)|Doctor Strange]]'' (2016), ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 2]]'' (2017), ''[[Spider-Man: Homecoming]]'' (2017), ''[[Thor: Ragnarok]]'' (2017), ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'' (2018), ''[[Avengers: Infinity War]]'' (2018), ''[[Ant-Man and the Wasp]]'' (2018), ''[[Captain Marvel (film)|Captain Marvel]]'' (2019), ''[[Avengers: Endgame]]'' (2019) va ''[[Spider-Man: Far From Home]]'' (2019). Toʻrtinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Qora beva (film)|Black Widow]]'' (2021), ''[[Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings]]'' (2021), ''[[Eternals (film)|Eternals]]'' (2021), ''[[Spider-Man: No Way Home]]'' (2021), ''[[Doctor Strange in the Multiverse of Madness]]'' (2022), ''[[Thor: Love and Thunder]]'' (2022) va ''[[Black Panther: Wakanda Forever]]'' (2022). Beshinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Ant-Man and the Wasp: Quantumania]]'' (2023), ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]'' (2023), ''[[The Marvels]]'' (2023), ''[[Deadpool & Wolverine]]'' (2024) ''[[Captain America: Brave New World]]'' (2025) va ''[[Thunderbolts*]]'' (2025). Oltinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[The Fantastic Four: First Steps]]'' (2025), ''[[Spider-Man: Brand New Day]]'' (2026), ''[[Avengers: Doomsday]]'' (2026) va ''Avengers: Secret Wars'' (2027). Yettiinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''X-Men'' (2028), ''Ghost Rider'' (2028) va ''Black Panther III'' (2028) == Filmlar == === Cheksizlik sagasi (''The Infinity Saga'') === {| class="wikitable plainrowheaders defaultcenter col2left" style="width: 99%;" ! scope="col" | Film<ref name="MCUTimeline">{{veb manbasi |last1=McEwan |first1=Cameron K. |last2=Longridge |first2=Chris |date=7-avgust 2019-yil |title=Marvel's 'Phases' explained: What goes when & why |url=https://www.digitalspy.com/movies/a871567/marvel-phase-4-3-2-1-mcu/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820174736/https://www.digitalspy.com/movies/a871567/marvel-phase-4-3-2-1-mcu/ |archive-date=20-avgust 2019-yil |access-date=3-iyun 2021-yil |website=Digital Spy}}</ref> ! scope="col" | {{AQSh bayrogʻi}} Reliz sanasi ! scope="col" | Rejissyor ! scope="col" | Ssenarist(lar) ! scope="col" | Prodyuser(lar) |- ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Birinchi faza|Birinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Iron Man (2008 film)|Iron Man]]'' | {{start date|2008|5|2}} | [[Jon Favreau]]<ref name="April2006Variety">{{veb manbasi |last=McClintock |first=Pamela |url=https://www.variety.com/article/VR1117942193 |title=Marvel Making Deals for Title Wave |date=27-aprel 2006-yil |access-date=1-mart 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025092636/http://www.variety.com/article/VR1117942193 |archive-date=25-oktabr 2012-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Mark Fergus, Hawk Ostby, Art Marcum va Matt Holloway<ref name="April2006Variety" /><ref name="FergusOstbyIM">{{jurnal manbasi |last=Jensen |first=Jeff |url=https://www.ew.com/ew/article/0,,20192634_3,00.html |title=''Iron Man'': Summer's first Marvel? |date=17-aprel 2008-yil |access-date=21-aprel 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130522172846/http://www.ew.com/ew/article/0,,20192634_3,00.html |archive-date=22-may 2013-yil |magazine=Entertainment Weekly}}</ref> | Avi Arad va [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[The Incredible Hulk (film)|The Incredible Hulk]]'' | {{start date|2008|6|13}} | Louis Leterrier<ref name="LeterrierTIH">{{veb manbasi |last=Cairns |first=Bryan |url=http://www.newsarama.com/film/080602-hulk-leterrier.html |title=Director Louis Leterrier Talks Incredible Hulk |date=3-oktabr 2011-yil |access-date=23-fevral 2013-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918075035/http://www.newsarama.com/film/080602-hulk-leterrier.html |archive-date=18-sentabr 2012-yil |website=Newsarama}}</ref> | Zak Penn<ref name="PennUnhappy">{{jurnal manbasi |last=Juarez |first=Vanessa |url=http://popwatch.ew.com/2008/07/26/comic-con-adapt/ |title=Comic-Con: 'Incredible Hulk' screenwriter Zak Penn discusses strife with Edward Norton |date=26-iyul 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130221172700/http://popwatch.ew.com/2008/07/26/comic-con-adapt/ |archive-date=21-fevral 2013-yil |magazine=Entertainment Weekly}}</ref> | Avi Arad, Gale Anne Hurd<br />va Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Iron Man 2]]'' | {{start date|2010|5|7}} | Jon Favreau<ref name="FavreauSignsIM2">{{veb manbasi |last=Finke |first=Nikki |url=https://www.deadline.com/2008/07/marvel-locks-in-jon-favreau-for-iron-man-2/ |title=So What Was All The Fuss About? Marvel Locks in Jon Favreau For 'Iron Man 2′ |date=9-iyul 2008-yil |access-date=3-avgust 2012-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120729170007/http://www.deadline.com/2008/07/marvel-locks-in-jon-favreau-for-iron-man-2/ |archive-date=29-iyul 2012-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Justin Theroux<ref name="TherouxWriting">{{veb manbasi |last=Graser |first=Marc |url=https://www.variety.com/article/VR1117989003.html |title=Theroux to write 'Iron Man' sequel |date=15-iyul 2008-yil |access-date=16-iyul 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121106035318/http://www.variety.com/article/VR1117989003 |archive-date=6-noyabr 2012-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | rowspan="4" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Thor (film)|Thor]]'' | {{start date|2011|5|6}} | [[Kenneth Branagh]]<ref name="BranaghThor">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Michael |url=https://variety.com/2008/film/markets-festivals/branagh-in-talks-to-direct-thor-1117993032/ |title=Branagh in talks to direct 'Thor' |date=28-sentabr 2008-yil |access-date=29-sentabr 2008-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418163819/http://variety.com/2008/film/markets-festivals/branagh-in-talks-to-direct-thor-1117993032/ |archive-date=18-aprel 2015-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Ashley Edward Miller & Zack Stentz va Don Payn<ref name="ThorScreenwriters">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/2010/1/7/10857/thor_movie_new_release_date_may_6_2011 |title=Thor Movie: New Release Date! May 6, 2011 |date=7-yanvar 2010-yil |website=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140301021249/http://marvel.com/news/movies/2010/1/7/10857/thor_movie_new_release_date_may_6_2011 |archive-date=1-mart 2014-yil |access-date=6-fevral 2014-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Captain America: The First Avenger]]'' | {{start date|2011|7|22}} | Joe Johnston<ref name="JohnstonCapTFA">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-recruits-director-122606 |title='Captain America' recruits director |date=9-noyabr 2008-yil |access-date=10-noyabr 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103015054/http://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-recruits-director-122606 |archive-date=3-noyabr 2012-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Christopher Markus va Stephen McFeely]]<ref name="MarkusMcFeelyCapTFA">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-enlists-two-scribes-123195 |title='Captain America' enlists two scribes |date=18-noyabr 2008-yil |access-date=19-noyabr 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110930081358/http://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-enlists-two-scribes-123195 |archive-date=30-sentabr 2011-yil |last2=Fernandez |first2=Jay A. |website=[[The Hollywood Reporter]]}}. (First paragraph; subscription required for full story.)</ref> |- ! scope="row" | ''[[The Avengers (2012 film)|The Avengers]]'' | {{start date|2012|5|4}} | colspan="2" |[[Joss Whedon]]<ref name="WhedonAvengers">{{veb manbasi |last=Graser |first=Marc |url=https://www.variety.com/article/VR1118017689.html |title=Whedon to head 'Avengers{{'}} |date=13-aprel 2010-yil |access-date=14-aprel 2010-yil |url-status=live |archive-url=https://www.webcitation.org/5yDehLvaA?url=http://www.variety.com/article/VR1118017689?refCatId=10 |archive-date=25-aprel 2011-yil |website=[[Variety]]}}</ref> |- <!-- 2-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Ikkinchi faza|Ikkinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Iron Man 3]]'' | {{start date|2013|5|3}} | Shane Black<ref name="ShaneBlack">{{veb manbasi |url=https://www.aintitcool.com/node/48768 |title=Shane Black talks direction of Iron Man 3 and whether or not to expect more Marvel cameos! |date=7-mart 2011-yil |publisher=Ain't It Cool News |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023092823/http://www.aintitcool.com/node/48768 |archive-date=23-oktabr 2012-yil |access-date=3-sentabr 2012-yil}}</ref> | Drew Pearce va Shane Black<ref name="ShaneBlack" /><ref name="DrewPearce">{{veb manbasi |url=https://www.deadline.com/2011/03/marvel-taps-its-runaways-scribe-drew-pearce-to-write-iron-man-3-script/ |title=Marvel Taps Its 'Runaways' Scribe Drew Pearce To Write 'Iron Man 3′ Script |last=Fleming |first=Mike |date=31-mart 2011-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120903223249/http://www.deadline.com/2011/03/marvel-taps-its-runaways-scribe-drew-pearce-to-write-iron-man-3-script/ |archive-date=3-sentabr 2012-yil |access-date=3-sentabr 2012-yil}}</ref> | rowspan="6" | [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[Thor: The Dark World]]'' | {{start date|2013|11|8}} | [[Alan Taylor]]<ref name="TaylorThorTDW">{{veb manbasi |url=https://www.deadline.com/2011/12/thor-2-director-will-be-game-of-thrones-helmer-alan-taylor/ |title='Thor 2′ Director Will Be 'Game of Thrones' Helmer Alan Taylor |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=24-dekabr 2011-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130221211458/http://www.deadline.com/2011/12/thor-2-director-will-be-game-of-thrones-helmer-alan-taylor/ |archive-date=21-fevral 2013-yil |access-date=27-mart 2013-yil}}</ref> | [[Christopher Yost|Christopher L. Yost]], [[Christopher Markus va Stephen McFeely|Christopher Markus]] va [[Christopher Markus va Stephen McFeely|Stephen McFeely]]<ref name="ThorTDWScreenwriters">{{veb manbasi |url=https://collider.com/thor-2-the-dark-world-synopsis/ |title=Official Synopsis for Thor: The Dark World Revealed |last=Chitwood |first=Adam |date=12-oktabr 2012-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108092023/https://collider.com/thor-2-the-dark-world-synopsis/ |archive-date=8-yanvar 2020-yil |access-date=13-aprel 2020-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Captain America: The Winter Soldier]]'' | {{start date|2014|4|4}} | [[Aka-uka Russolar|Anthony va Joe Russo]]<ref name="EvansJacksonCapTWS">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2012/film/news/russo-brothers-tapped-for-captain-america-2-1118055101/ |title=Russo brothers tapped for 'Captain America 2': Disney and Marvel in final negotiations with 'Community' producers to helm pic |last=Sneider |first=Jeff |date=6-iyun 2012-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20121216135522/http://www.variety.com/article/VR1118055101?refCatId=13 |archive-date=16-dekabr 2012-yil |access-date=3-iyul 2012-yil}}</ref> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyCapSequel">{{veb manbasi |url=http://splashpage.mtv.com/2011/04/14/captain-america-movie-sequel-avengers |title='Captain America' Writers Talk Sequel, Post-'Avengers' Plans, And The Marvel Movie-Verse |last=Marshall |first=Rick |date=14-aprel 2011-yil |publisher=[[MTV|MTV News]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110810184309/http://splashpage.mtv.com/2011/04/14/captain-america-movie-sequel-avengers/ |archive-date=10-avgust 2011-yil |access-date=14-aprel 2011-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy (film)|Guardians of the Galaxy]]'' | {{start date|2014|8|1}} | James Gunn<ref name="PressReleaseGotG">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/story/20914/marvel_studios_begins_production_on_guardians_of_the_galaxy |title=Marvel Studios Begins Production on Guardians of the Galaxy |date=20-iyul 2013-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130724015517/http://marvel.com/news/story/20914/marvel_studios_begins_production_on_guardians_of_the_galaxy |archive-date=24-iyul 2013-yil |access-date=20-iyul 2013-yil}}</ref> | James Gunn va Nicole Perlman<ref name="GuardiansSequel2">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2014/film/news/james-gunn-to-write-direct-guardians-of-the-galaxy-sequel-1201269345/ |title=James Gunn to Write, Direct 'Guardians of the Galaxy' Sequel |last=Graser |first=Marc |date=25-iyul 2014-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140729011356/http://variety.com/2014/film/news/james-gunn-to-write-direct-guardians-of-the-galaxy-sequel-1201269345/ |archive-date=29-iyul 2014-yil |access-date=26-iyul 2014-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' | {{start date|2015|5|1}} | colspan="2" | [[Joss Whedon]]<ref name="VarietyWhedonAvengers2">{{veb manbasi |url=https://www.variety.com/article/VR1118057576 |title=Joss Whedon will return for 'The Avengers 2' |last=Graser |first=Marc |date=7-avgust 2012-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120810022119/http://www.variety.com/article/VR1118057576 |archive-date=10-avgust 2012-yil |access-date=7-avgust 2012-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man (film)|Ant-Man]]'' | {{start date|2015|7|17}} | [[Peyton Reed]]<ref name="ReedMcKay">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/2014/6/7/22643/director_peyton_reed_and_writer_adam_mckay_join_marvels_ant-man |title=Director Peyton Reed and Writer Adam McKay Join Marvel's Ant-Man |date=7-iyun 2014-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140109172906/http://insidemovies.ew.com/2014/01/09/marvel-one-shot-ben-kingsley-mandarin-all-hail-the-king/ |archive-date=9-yanvar 2014-yil |access-date=7-iyun 2014-yil}}</ref> | Edgar Wright, Joe Cornish, Adam McKay va [[Paul Rudd]]<ref name="AntManScreenwriters">{{veb manbasi |url=https://www.thewrap.com/marvels-ant-man-resolves-writing-credit-dispute-exclusive/ |title=Marvel's 'Ant-Man' Resolves Writing Credit Dispute (Exclusive) |last=Sneider |first=Jeff |date=22-aprel 2015-yil |publisher=The Wrap |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150425054742/http://www.thewrap.com/marvels-ant-man-resolves-writing-credit-dispute-exclusive/ |archive-date=25-aprel 2015-yil |access-date=22-aprel 2015-yil}}</ref> |- <!-- 3-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Uchinchi faza|Uchinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Captain America: Civil War]]'' | {{start date|2016|5|6}} | [[Aka-uka Russolar|Anthony va Joe Russo]]<ref name="Cap3DirectorsConfirm">{{veb manbasi |url=https://collider.com/captain-america-3-script-joe-anthony-russo/ |title=Directors Joe & Anthony Russo Confirm They'll Direct Captain America 3; Say They're Breaking the Story Now with Screenwriters Christopher Markus & Stephen McFeely |last=Weintraub |first=Steve |date=11-mart 2014-yil |publisher=Collider.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312013038/http://collider.com/captain-america-3-script-joe-anthony-russo/ |archive-date=12-mart 2014-yil |access-date=14-mart 2014-yil}}</ref> | [[Christopher Markus va Stephen McFeely]]<ref name="Cap3DirectorsConfirm" /> | rowspan="3" | [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[Doctor Strange (2016 film)|Doctor Strange]]'' | {{start date|2016|11|4}} | Scott Derrickson<ref name="Derrickson">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/scott-derrickson-direct-marvels-doctor-709117 |title=Scott Derrickson to Direct Marvel's 'Doctor Strange' |last1=Siegel |first1=Tatiana |last2=Kit |first2=Borys |date=3-iyun 2014-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140604020300/http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/scott-derrickson-direct-marvels-doctor-709117 |archive-date=4-iyun 2014-yil |access-date=3-iyun 2014-yil}}</ref> | Jon Spaihts, Scott Derrickson va C. Robert Cargill<ref name="DoctorStrangePDF">{{veb manbasi |url=http://www.wdsmediafile.com/media/DoctorStrange/writen-material/DoctorStrange58127fbf63d6c.pdf |title=Doctor Strange |publisher=[[Walt Disney Studios Motion Pictures]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928122443/http://www.wdsmediafile.com/media/DoctorStrange/writen-material/DoctorStrange58127fbf63d6c.pdf |archive-date=28-sentabr 2018-yil |access-date=31-oktabr 2016-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 2]]'' | {{start date|2017|5|5}} | colspan="2" | James Gunn<ref name="GuardiansSequel2" /> |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: Homecoming]]'' | {{start date|2017|7|7}} | Jon Watts<ref name="SpidermanActorDirector">{{pres-reliz manbasi |title=Sony Pictures and Marvel Studios Find Their 'Spider-Man' Star and director |date=23-iyun 2015-yil |publisher=Marvel.com |url=http://marvel.com/news/movies/24758/sony_pictures_and_marvel_studios_find_their_spider-man_star_and_director |access-date=23-iyun 2015-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150624232902/http://marvel.com/news/movies/24758/sony_pictures_and_marvel_studios_find_their_spider-man_star_and_director |archive-date=24-iyun 2015-yil |url-status=live}}</ref> | Jonathan Goldstein, John Francis Daley,<br />Jon Watts, Christopher Ford,<br />Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="SMHScreenwriters">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/26510/sdcc_2016_spider-man_homecoming_introduces_its_villain |title=SDCC 2016: 'Spider-Man: Homecoming' Introduces Its Villain |last=Strom |first=Marc |date=23-iyul 2016-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20160724125157/http://marvel.com/news/movies/26510/sdcc_2016_spider-man_homecoming_introduces_its_villain |archive-date=24-iyul 2016-yil |access-date=23-iyul 2016-yil}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Amy Pascal |- ! scope="row" | ''[[Thor: Ragnarok]]'' | {{start date|2017|11|3}} | [[Taika Waititi]]<ref name="WaititiOnBoard">{{veb manbasi |url=https://deadline.com/2015/10/mark-ruffalo-bringing-hulk-into-thor-ragnarok-1201584404/ |title=Mark Ruffalo Bringing Hulk Into 'Thor: Ragnarok' |last=Fleming |first=Mike |date=15-oktabr 2015-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151016163013/http://deadline.com/2015/10/mark-ruffalo-bringing-hulk-into-thor-ragnarok-1201584404/ |archive-date=16-oktabr 2015-yil |access-date=16-oktabr 2015-yil}}</ref> | [[Eric Pearson]], [[Craig Kyle]] va [[Christopher Yost|Christopher L. Yost]]<ref name="RagnarokWritingCredits">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/thor-ragnarok-writer-secret-revitalizing-a-franchise-1054023 |title='Thor: Ragnarok' Writer on the Secret to Revitalizing a Franchise |last=Couch |first=Aaron |date=2-noyabr 2017-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107124824/http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/thor-ragnarok-writer-secret-revitalizing-a-franchise-1054023 |archive-date=7-noyabr 2017-yil |access-date=6-noyabr 2017-yil}}</ref><ref name="RagnarokWritingCredits2">{{veb manbasi |url=https://screenrant.com/thor-ragnarok-lady-sif/ |title=Why Isn't Lady Sif in Thor: Ragnarok? |last=Keyes |first=Rob |date=16-oktabr 2017-yil |website=Screen Rant |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171017023930/http://screenrant.com/thor-ragnarok-lady-sif/ |archive-date=17-oktabr 2017-yil |access-date=16-oktabr 2017-yil}}</ref> | rowspan="3" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'' | {{start date|2018|2|16}} | Ryan Coogler<ref name="Coogler">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/25616/ryan_coogler_to_direct_marvels_black_panther |title=Ryan Coogler to Direct Marvel's 'Black Panther' |last=Strom |first=Marc |date=11-yanvar 2016-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160113230531/http://marvel.com/news/movies/25616/ryan_coogler_to_direct_marvels_black_panther?linkId=20280214 |archive-date=13-yanvar 2016-yil |access-date=11-yanvar 2016-yil}}</ref> | Ryan Coogler va Joe Robert Cole<ref name="Cole">{{veb manbasi |url=http://www.motherjones.com/media/2016/02/diversity-oscars-so-white-black-panther-film-joe-robert-cole |title=Oscars So White? Black Panther to the Rescue. |last=Patterson |first=Brandon Ellington |date=6-fevral 2016-yil |website=Mother Jones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160207070217/http://www.motherjones.com/media/2016/02/diversity-oscars-so-white-black-panther-film-joe-robert-cole |archive-date=7-fevral 2016-yil |access-date=6-fevral 2016-yil}}</ref><ref name="CooglerDraft">{{veb manbasi |url=https://collider.com/black-panther-movie-ryan-coogler-script-filming-dates/ |title='Black Panther': Kevin Feige Reveals Ryan Coogler Is Co-Writing; Talks Filming Dates |last=Foutch |first=Haleigh |date=11-aprel 2016-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160413100525/http://collider.com/black-panther-movie-ryan-coogler-script-filming-dates/ |archive-date=13-aprel 2016-yil |access-date=11-aprel 2016-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Infinity War]]'' | {{start date|2018|4|27}} | Anthony va Joe Russo<ref name="RussosIWOfficial">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/24399/joe_anthony_russo_to_direct_2-part_marvels_avengers_infinity_war_event |title=Joe & Anthony Russo to Direct 2-Part Marvel's 'Avengers: Infinity War' Event |last=Strom |first=Marc |date=7-aprel 2015-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150409012024/http://marvel.com/news/movies/24399/joe_anthony_russo_to_direct_2-part_marvels_avengers_infinity_war_event |archive-date=9-aprel 2015-yil |access-date=7-aprel 2015-yil}}</ref> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyIW">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/24589/christopher_markus_stephen_mcfeely_to_write_marvels_2-part_avengers_infinity_war_event |title=Christopher Markus & Stephen McFeely to Write Marvel's 2-Part 'Avengers: Infinity War' Event |last=Strom |first=Mark |date=7-may 2015-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150509030011/http://marvel.com/news/movies/24589/christopher_markus_stephen_mcfeely_to_write_marvels_2-part_avengers_infinity_war_event |archive-date=9-may 2015-yil |access-date=7-may 2015-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man and the Wasp]]'' | {{start date|2018|7|6}} | [[Peyton Reed]]<ref name="RuddLillyAMWasp">{{veb manbasi |url=https://collider.com/ant-man-and-the-wasp-michael-douglas/ |title='Ant-Man and the Wasp': Michael Douglas Eyeing Return for Sequel |last=Cabin |first=Chris |date=13-noyabr 2015-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151115230117/http://collider.com/ant-man-and-the-wasp-michael-douglas/ |archive-date=15-noyabr 2015-yil |access-date=13-noyabr 2015-yil}}</ref> | Chris McKenna, Erik Sommers,<br/>[[Paul Rudd]], Andrew Barrer va Gabriel Ferrari<ref name="AMWFilmingStart">{{veb manbasi |url=https://www.comingsoon.net/movies/trailers/875655-production-officially-begins-on-ant-man-and-the-wasp#/slide/1 |title=Production Officially Begins on Ant-Man and the Wasp! |last=Perry |first=Spencer |date=1-avgust 2017-yil |publisher=ComingSoon.net |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170801194722/http://www.comingsoon.net/movies/trailers/875655-production-officially-begins-on-ant-man-and-the-wasp |archive-date=1-avgust 2017-yil |access-date=1-avgust 2017-yil}}</ref> | Kevin Feige va <includeonly><br /></includeonly>Stephen Broussard |- ! scope="row" | ''[[Captain Marvel (film)|Captain Marvel]]'' | {{start date|2019|3|8}} | Anna Boden va Ryan Fleck<ref name="CMDirectors">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2017/film/news/captain-marvel-directors-anna-boden-ryan-fleck-1201994270/ |title='Captain Marvel' Finds Directors in Anna Boden, Ryan Fleck (EXCLUSIVE) |last=Kroll |first=Justin |date=19-aprel 2017-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170420020721/http://variety.com/2017/film/news/captain-marvel-directors-anna-boden-ryan-fleck-1201994270/ |archive-date=20-aprel 2017-yil |access-date=19-aprel 2017-yil}}</ref> | Anna Boden, Ryan Fleck va Geneva Robertson-Dworet<ref name="CMPressKit">{{veb manbasi |url=http://www.wdsmediafile.com/media/CaptainMarvel/writen-material/CaptainMarvel5c7db1289724a.pdf |title=Captain Marvel Press Kit |website=wdsmediafile.com |publisher=Walt Disney Studios |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190309221949/http://www.wdsmediafile.com/media/CaptainMarvel/writen-material/CaptainMarvel5c828fe5c3553.pdf |archive-date=9-mart 2019-yil |access-date=4-mart 2018-yil}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Endgame]]'' | {{start date|2019|4|26}} | Anthony va Joe Russo<ref name="RussosIWOfficial" /> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyIW" /> |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: Far From Home]]'' | {{start date|2019|7|2}} | Jon Watts<ref name="WattsReturn">{{veb manbasi |url=https://screenrant.com/spider-man-homecoming-2-jon-watts-direct-confirmed/ |title=Kevin Feige Confirms Jon Watts Will Direct Spider-Man: Homecoming 2 |last=Hood |first=Cooper |date=9-dekabr 2017-yil |website=Screen Rant |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171210020250/https://screenrant.com/spider-man-homecoming-2-jon-watts-direct-confirmed/ |archive-date=10-dekabr 2017-yil |access-date=9-dekabr 2017-yil}}</ref> |Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="SMHSequelWriters">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/jake-gyllenhaal-talks-star-spider-man-homecoming-2-1113627 |title=Jake Gyllenhaal in Talks to Star in 'Spider-Man: Homecoming' Sequel |last1=Vlessing |first1=Etan |last2=Kit |first2=Borys |date=21-may 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180522042606/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/jake-gyllenhaal-talks-star-spider-man-homecoming-2-1113627 |archive-date=22-may 2018-yil |access-date=21-may 2018-yil}}</ref> | Kevin Feige <includeonly><br /></includeonly>va Amy Pascal |} === Multi-olam sagasi (''The Multiverse Saga'') === {| class="wikitable plainrowheaders defaultcenter col2left" style="width: 99%;" ! scope="col" | Film ! scope="col" | {{AQSh bayrogʻi}} Reliz sanasi ! scope="col" | Rejissyor ! scope="col" | Ssenarist(lar) ! scope="col" | Prodyuser(lar) |- <!-- 4-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Toʻrtinchi faza|Toʻrtinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Qora beva (film)|Black Widow]]'' | {{start date|2021|7|9}}<ref name="BWShangChiRelease">{{veb manbasi |last=Rubin |first=Rebecca |date=23-mart 2021-yil |title='Black Widow,' 'Cruella' to Debut on Disney Plus and in Theaters as Disney Shifts Dates for Seven Films |url=https://variety.com/2021/film/news/disney-postpones-black-widow-shang-chi-1234935874/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210323190428/https://variety.com/2021/film/news/disney-postpones-black-widow-shang-chi-1234935874/ |archive-date=23-mart 2021-yil |access-date=23-mart 2021-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Cate Shortland<ref name="BWShortland">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=12-iyul 2018-yil |title='Black Widow' Movie Finds Director in Cate Shortland (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-widow-movie-be-directed-by-cate-shortland-1126708 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180713013222/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-widow-movie-be-directed-by-cate-shortland-1126708 |archive-date=13-iyul 2018-yil |access-date=12-iyul 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Eric Pearson]]<ref name="BWWriters">{{veb manbasi |last=Barnhardt |first=Andrew |date=14-yanvar 2020-yil |title=Thor: Ragnarok Writer Gets Sole Screenwriting Credit on Black Widow |url=https://comicbook.com/marvel/2020/01/14/black-widow-writer-eric-pearson-thor-ragnarok-marvel-studios/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200115171142/https://comicbook.com/marvel/2020/01/14/black-widow-writer-eric-pearson-thor-ragnarok-marvel-studios/ |archive-date=15-yanvar 2020-yil |access-date=16-yanvar 2020-yil |website=ComicBook.com}}</ref> | [[Kevin Feige]] <includeonly>| rowspan="7" | Released</includeonly> |- ! scope="row" | ''[[Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings]]'' | {{start date|2021|9|3}} | Destin Daniel Cretton<ref name="DestinDanielCretton">{{veb manbasi |last1=Couch |first1=Aaron |last2=Kit |first2=Borys |date=13-mart 2019-yil |title=Marvel's 'Shang-Chi' Sets Director Destin Daniel Cretton |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/marvels-shang-chi-sets-director-destin-daniel-cretton-1194443 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190314225847/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/marvels-shang-chi-sets-director-destin-daniel-cretton-1194443 |archive-date=14-mart 2019-yil |access-date=13-mart 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Dave Callaham, Destin Daniel Cretton va Andrew Lanham<ref name="ShangChiWriters">{{veb manbasi |last=Debruge |first=Peter |date=23-avgust 2021-yil |title='Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings' Review: Marvel Gives Lesser-Known Asian Hero the A-List Treatment |url=https://variety.com/2021/film/reviews/shang-chi-and-the-legend-of-the-ten-rings-review-simu-liu-1235046718/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210823170419/https://variety.com/2021/film/reviews/shang-chi-and-the-legend-of-the-ten-rings-review-simu-liu-1235046718/ |archive-date=23-avgust 2021-yil |access-date=23-avgust 2021-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Kevin Feige va<includeonly><br /></includeonly> {{nowrap|Jonathan Schwartz}} |- ! scope="row" | ''[[Eternals (film)|Eternals]]'' | {{start date|2021|11|5}} | Chloé Zhao<ref name="EternalsZhao">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=21-sentabr 2018-yil |title=Marvel Studios' 'The Eternals' Finds Its Director With Chloe Zhao |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/chloe-zhao-direct-marvel-studios-eternals-1143547 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180921215407/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/chloe-zhao-direct-marvel-studios-eternals-1143547 |archive-date=21-sentabr 2018-yil |access-date=21-sentabr 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Chloé Zhao, Chloé Zhao, Patrick Burleigh,<br />Ryan Firpo va Kaz Firpo<ref name="EternalsWritingCredits">{{veb manbasi |last=Anderton |first=Ethan |date=24-may 2021-yil |title=Why Does Marvel's 'Eternals' Poster Credit Chloé Zhao With Two Writing Credits? |url=https://www.slashfilm.com/eternals-writing-credits-explained/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210524191434/https://www.slashfilm.com/eternals-writing-credits-explained/ |archive-date=24-may 2021-yil |access-date=24-may 2021-yil |website=/Film}}</ref><ref name="EternalsWGAWritingCredits">{{veb manbasi |title=The Eternals |url=https://directories.wga.org/project/1184807/the-eternals/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210814011315/https://directories.wga.org/project/1184807/the-eternals/ |archive-date=14-avgust 2021-yil |access-date=13-avgust 2021-yil |website=Writers Guild of America West}}</ref><ref name="EternalsWritingCredits" /> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: No Way Home]]'' | {{start date|2021|12|17}} | Jon Watts<ref name="WattsSM3Confirm">{{veb manbasi |last=Labonte |first=Rachel |date=10-iyun 2020-yil |title=MCU's Spider-Man 3: Marisa Tomei Teases What To Expect Of Aunt May |url=https://screenrant.com/mcu-spider-man-homecoming-3-aunt-may-role/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200612035720/https://screenrant.com/mcu-spider-man-homecoming-3-aunt-may-role/ |archive-date=12-iyun 2020-yil |access-date=12-iyun 2020-yil |website=Screen Rant}}</ref> | Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="FFHSequelWriters">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=23-avgust 2019-yil |title=Next Post-'Spider-Man' Skirmish For Sony & Disney: A Tug Of War Over 'Spider-Man' Helmer Jon Watts? |url=https://deadline.com/2019/08/spider-man-disney-marvel-sony-director-jon-watts-next-film-courtship-1202702851/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190824000254/https://deadline.com/2019/08/spider-man-disney-marvel-sony-director-jon-watts-next-film-courtship-1202702851/ |archive-date=24-avgust 2019-yil |access-date=24-avgust 2019-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Amy Pascal |- ! scope="row" | ''[[Doctor Strange in the Multiverse of Madness]]'' | {{start date|2022|5|6}} | [[Sam Raimi]]<ref name="RaimiDS2Confirm">{{veb manbasi |last=Evangelista |first=Chris |date=15-aprel 2020-yil |title=Sam Raimi Confirms He's Directing 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness' |url=https://www.slashfilm.com/sam-raimi-doctor-strange/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200415211918/https://www.slashfilm.com/sam-raimi-doctor-strange/ |archive-date=15-aprel 2020-yil |access-date=15-aprel 2020-yil |website=/Film}}</ref> | Michael Waldron<ref name="WaldronDS2">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=7-fevral 2020-yil |title='Doctor Strange 2' Lands New Writer With 'Loki' Show Creator (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/doctor-strange-2-lands-new-writer-loki-showrunner-1277278 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208050829/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/doctor-strange-2-lands-new-writer-loki-showrunner-1277278 |archive-date=8-fevral 2020-yil |access-date=7-fevral 2020-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Thor: Love and Thunder]]'' | {{start date|2022|7|8}} | [[Taika Waititi]]<ref name="WaititiThor4">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=16-iyul 2019-yil |title=Taika Waititi to Direct 'Thor 4' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/taika-waititi-direct-thor-4-1224464 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717001053/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/taika-waititi-direct-thor-4-1224464 |archive-date=17-iyul 2019-yil |access-date=16-iyul 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Taika Waititi va Jennifer Kaytin Robinson<ref name="ThorLaTWritersCredits">{{veb manbasi |date=1-iyun 2022-yil |title=Thor: Love and Thunder – WGA Directory |url=https://directories.wga.org/project/1202732/thor-love-and-thunder/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220611041048/https://directories.wga.org/project/1202732/thor-love-and-thunder/ |archive-date=11-iyun 2022-yil |access-date=10-iyun 2022-yil |website=Writers Guild of America West}}</ref> | Kevin Feige va<includeonly><br /></includeonly> Brad Winderbaum |- ! scope="row" | ''[[Black Panther: Wakanda Forever]]'' | {{start date|2022|11|11}} | Ryan Coogler<ref name="CooglerBPSequel">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=11-oktabr 2018-yil |title=Ryan Coogler Signs on to Write and Direct 'Black Panther' Sequel (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-panther-2-ryan-coogler-write-direct-sequel-1151626 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012003436/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-panther-2-ryan-coogler-write-direct-sequel-1151626 |archive-date=12-oktabr 2018-yil |access-date=11-oktabr 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Ryan Coogler va Joe Robert Cole<ref name="CooglerBPSequel" /><ref name="FeigeRTJul2021">{{veb manbasi |last=Meares |first=Joel |date=12-iyul 2021-yil |title=Kevin Feige Previews the MCU's Upcoming Phase 4: ''Shang-Chi'', ''Eternals'', ''No Way Home'', ''Wakanda Forever'', and More |url=https://editorial.rottentomatoes.com/article/kevin-feige-previews-the-mcus-upcoming-phase-4-shang-chi-eternals-no-way-home-wakanda-forever-and-more/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712205248/https://editorial.rottentomatoes.com/article/kevin-feige-previews-the-mcus-upcoming-phase-4-shang-chi-eternals-no-way-home-wakanda-forever-and-more/ |archive-date=12-iyul 2021-yil |access-date=12-iyul 2021-yil |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- <!-- 5-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Beshinchi faza|Beshinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man and the Wasp: Quantumania]]'' | {{start date|2023|2|17}} | [[Peyton Reed]]<ref name="AntMan3Confirmed">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=1-noyabr 2019-yil |title=Peyton Reed to Direct 'Ant-Man 3' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-peyton-reed-returning-direct-1251732 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191101204518/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-peyton-reed-returning-direct-1251732 |archive-date=1-noyabr 2019-yil |access-date=1-noyabr 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Jeff Loveness<ref name="AntMan3Loveness">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=3-aprel 2020-yil |title='Ant-Man 3' Finds its Writer With 'Rick and Morty' Scribe (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-finds-writer-rick-morty-scribe-1288461 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200404002551/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-finds-writer-rick-morty-scribe-1288461 |archive-date=4-aprel 2020-yil |access-date=3-aprel 2020-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Kevin Feige]] va<includeonly><br /></includeonly> Stephen Broussard |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]'' | {{start date|2023|5|5}} | colspan="2" | James Gunn<ref name="GunnVol3Rehired">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=15-mart 2019-yil |title=Disney Reinstates Director James Gunn For 'Guardians Of The Galaxy 3' |url=https://deadline.com/2019/03/james-gunn-reinstated-guardians-of-the-galaxy-3-disney-suicide-squad-2-indefensible-social-media-messages-1202576444/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190315181052/https://deadline.com/2019/03/james-gunn-reinstated-guardians-of-the-galaxy-3-disney-suicide-squad-2-indefensible-social-media-messages-1202576444/ |archive-date=15-mart 2019-yil |access-date=15-mart 2019-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[The Marvels]]'' | {{start date|2023|11|10}}<ref name="TheMarvelsNov2023Release">{{veb manbasi |last=Couch |first=Aaron |date=17-fevral 2023-yil |title=Disney Pushes 'The Marvels' Out of Summer |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/the-marvels-release-date-moved-to-november-1235328711/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230217231838/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/the-marvels-release-date-moved-to-november-1235328711/ |archive-date=17-fevral 2023-yil |access-date=17-fevral 2023-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Nia DaCosta]]<ref name="CMSequelDaCosta">{{veb manbasi |last=Kroll |first=Justin |date=5-avgust 2020-yil |title='Captain Marvel 2': 'Candyman's Nia DaCosta To Direct Sequel |url=https://deadline.com/2020/08/captain-marvel-sequel-nia-dacosta-director-1202992213/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200806000118/https://deadline.com/2020/08/captain-marvel-sequel-nia-dacosta-director-1202992213/ |archive-date=6-avgust 2020-yil |access-date=5-avgust 2020-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Megan McDonnell, Nia DaCosta, Elissa Karasik va Zeb Wells<ref name="TheMarvelsWriters">{{veb manbasi |last=Zogbi |first=Emily |date=2-yanvar 2023-yil |title=The Marvels Adds She-Hulk, Comic Book Writer Zeb Wells |url=https://www.cbr.com/the-marvels-adds-zeb-wells-writer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230103051615/https://www.cbr.com/the-marvels-adds-zeb-wells-writer/ |archive-date=3-yanvar 2023-yil |access-date=3-yanvar 2023-yil |website=Comic Book Resources}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Deadpool & Wolverine]]'' | {{start date|2024|7|26}} | Shawn Levy<ref name="LevyReeseWernickDP3">{{veb manbasi |last=Shanfeld |first=Ethan |date=11-mart 2022-yil |title=Shawn Levy to Direct 'Deadpool 3' Starring Ryan Reynolds |url=https://variety.com/2022/film/news/shawn-levy-deadpool-3-ryan-reynolds-1235202497/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220312163159/https://variety.com/2022/film/news/shawn-levy-deadpool-3-ryan-reynolds-1235202497/ |archive-date=12-mart 2022-yil |access-date=12-mart 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Rhett Reese, Paul Wernick,<br />Zeb Wells, [[Ryan Reynolds]] va Shawn Levy<ref name="DP3Writers">{{veb manbasi |last=Grobar |first=Matt |date=1-may 2023-yil |title='Deadpool 3': Rob Delaney To Return As Human X-Force Member Peter |url=https://deadline.com/2023/05/deadpool-3-rob-delaney-to-return-as-x-force-member-peter-1235351790/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501191115/https://deadline.com/2023/05/deadpool-3-rob-delaney-to-return-as-x-force-member-peter-1235351790/ |archive-date=1-may 2023-yil |access-date=1-may 2023-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | [[Kevin Feige]],<includeonly><br /></includeonly> Ryan Reynolds<br />va Shawn Levy |- ! scope="row" | ''[[Captain America: Brave New World]]'' | {{start date|2025|2|14}}<ref name="SDCC2022" /> | Julius Onah<ref name="PhaseFiveDirectorsConfirm" /> | Malcolm Spellman va Dalan Musson<ref name="Cap4THR">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |last2=Couch |first2=Aaron |date=23-aprel 2021-yil |title='Captain America 4' in the Works With 'Falcon and the Winter Soldier' Showrunner Malcolm Spellman (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/captain-america-4-in-the-works-with-falcon-and-the-winter-soldier-showrunner-malcolm-spellman-exclusive |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423205514/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/captain-america-4-in-the-works-with-falcon-and-the-winter-soldier-showrunner-malcolm-spellman-exclusive |archive-date=23-aprel 2021-yil |access-date=23-aprel 2021-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- ! scope="row" | ''[[Thunderbolts*]]'' | {{start date|2025|5|2}}<ref name="SDCC2022">{{veb manbasi |last=Vary |first=Adam B. |date=23-iyul 2022-yil |title=Marvel Studios' Phases 5 and 6: Everything We Learned at Comic-Con About the Multiverse Saga |url=https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724165117/https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |archive-date=24-iyul 2022-yil |access-date=24-iyul 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Jake Schreier<ref name="PhaseFiveDirectorsConfirm">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=26-iyul 2022-yil |title='Avengers: The Kang Dynasty' to Be Directed by 'Shang-Chi' Filmmaker Destin Daniel Cretton (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/avengers-the-kang-dynasty-to-be-directed-by-shang-chi-filmmaker-destin-daniel-cretton-exclusive-1235186348/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726181956/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/avengers-the-kang-dynasty-to-be-directed-by-shang-chi-filmmaker-destin-daniel-cretton-exclusive-1235186348/ |archive-date=26-iyul 2022-yil |access-date=26-iyul 2022-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Eric Pearson]] va Lee Sung Jin<ref name="LeeSungJinThunderbolts">{{veb manbasi |last=Seo |first=Rachel |date=29-mart 2023-yil |title=Marvel's 'Thunderbolts' Adds 'Beef' Creator Lee Sung Jin as Writer (Exclusive) |url=https://variety.com/2023/film/news/marvels-thunderbolts-lee-sung-jin-co-writer-beef-steven-yeun-1235567387/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330020731/https://variety.com/2023/film/news/marvels-thunderbolts-lee-sung-jin-co-writer-beef-steven-yeun-1235567387/ |archive-date=30-mart 2023-yil |access-date=29-mart 2023-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Kevin Feige |- <!-- 6-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | Oltinchi faza |- ! scope="row" | ''[[The Fantastic Four: First Steps]]'' | {{start date|2025|7|25}} | Matt Shakman<ref name="ShakmanFFConfirm">{{veb manbasi |last=McCall |first=Kevin |date=10-sentabr 2022-yil |title=Matt Shakman is Officially Directing 'Fantastic Four' |url=https://collider.com/fantastic-4-matt-shakman-directing-confirmed/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220912235622/https://collider.com/fantastic-4-matt-shakman-directing-confirmed/ |archive-date=12-sentabr 2022-yil |access-date=12-sentabr 2022-yil |website=Collider}}</ref> | Jeff Kaplan, Ian Springer va Josh Friedman<ref name="FriedmanFF">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=31-mart 2023-yil |title='Fantastic Four' Movie Gets New Writer with 'Avatar 2' Scribe Josh Friedman (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/fantastic-four-movie-gets-new-writer-marvel-1235364511/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331195053/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/fantastic-four-movie-gets-new-writer-marvel-1235364511/ |archive-date=31-mart 2023-yil |access-date=31-mart 2023-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> |Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: Brand New Day]]'' | {{start date|2026|7|16}}<ref name="BrandNewDay">{{veb manbasi |last=Rubin |first=Rebecca |date=31-mart 2025-yil |title=Tom Holland's 'Spider-Man 4' Gets Official Title, 'Spider-Man: Brand New Day,' Ahead of Summer Filming |url=https://variety.com/2025/film/news/spider-man-4-brand-new-day-cinemacon-tom-holland-1236349305/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401034422/https://variety.com/2025/film/news/spider-man-4-brand-new-day-cinemacon-tom-holland-1236349305/ |archive-date=1-aprel, 2025-yil |access-date=31-mart 2025-yil |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> | Destin Daniel Cretton<ref name="SM4CrettonConfirm">{{veb manbasi |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=25-oktabr 2024-yil |title=Sony Adds Untitled 'Spider-Man' With Tom Holland To Summer 2026 Calendar; Destin Daniel Cretton Directing |url=https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |url-status=live |archive-url=https://archive.org/20241025180924/https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |archive-date=25-oktabr 2024-yil |access-date=25-oktabr 2024-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> |Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="CrettonSM4">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=9-sentyabr 2024-yil |title='Spider-Man 4': Destin Daniel Cretton in Talks to Direct (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/spider-man-4-finds-its-director-1235995984/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240909222026/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/spider-man-4-finds-its-director-1235995984/ |archive-date=9-sentyabr 2024-yil |access-date=9-sentyabr 2024-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Amy Pascal |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Doomsday]]'' | {{start date|2026|12|16}}<ref name="SDCC2022">{{veb manbasi |last=Vary |first=Adam B. |date=23-iyul 2022-yil |title=Marvel Studios' Phases 5 and 6: Everything We Learned at Comic-Con About the Multiverse Saga |url=https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724165117/https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |archive-date=24-iyul 2022-yil |access-date=24-iyul 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | rowspan="2" | Anthony va Joe Russo<ref name="SDCC2024Avengers">{{veb manbasi |last1=Vary |first1=Adam B. |last2=Woerner |first2=Meredith |date=28-iyul 2024-yil |title=Marvel Announces 'Avengers: Doomsday' and 'Avengers: Secret Wars' Directed by the Russo Brothers |url=https://variety.com/2024/film/news/avengers-secret-wars-doomsday-russo-brothers-return-1235879783/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240729073232/https://variety.com/2024/film/news/avengers-secret-wars-doomsday-russo-brothers-return-1235879783/ |archive-date=29-iyul 2024-yil |access-date=29-iyul 2024-yil |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> | rowspan="2" | Michael Waldron va Stephen McFeely<ref name="SDCC2024Avengers" /><ref name="FeigeConferenceJul2025THR">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |last2=McClintock |first2=Pamela |date=20-iyul 2025-yil |title=Marvel's Kevin Feige Talks Scaling Back, Losing Kang and His Texts to James Gunn After 'Superman' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvels-kevin-feige-fantastic-four-superman-1236324127/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250720191934/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvels-kevin-feige-fantastic-four-superman-1236324127/ |archive-date=20-iyul 2025-yil |access-date=20-iyul 2025-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Anthony va Joe Russo |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Secret Wars]]'' | {{start date|2027|12|15}}<ref name="Oct2022Delays">{{veb manbasi |last=Couch |first=Aaron |date=11-oktabr 2022-yil |title=Marvel Shifts Dates for 'Avengers: Secret Wars,' 'Deadpool 3', 'Fantastic Four' and 'Blade' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvel-release-dates-shift-avengers-secret-wars-1235239094/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221011183748/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvel-release-dates-shift-avengers-secret-wars-1235239094/ |archive-date=11-oktabr 2022-yil |access-date=11-oktabr 2022-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> |} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{Rasmiy sayt}} {{tanlangan roʻyxat}} [[Turkum:Marvel kinematografiya koinoti filmlari]] 00s85jpcz4gucsezyr3z77wegbsetke 6272176 6272170 2026-09-16T17:21:11Z ~2026-45019-57 300381 /* */ 6272176 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | nom = {{noitalic|Marvel kinematografiya koinoti filmlari}} | tasvir = Marvel Kinematografiya Koinoti - Birinchi Faza.jpg | izoh = | prodyuser = {{plainlist| * [[Kevin Feige]] * Gale Anne Hurd * Amy Pascal * [[Ryan Reynolds]] }} | rollarda = | studiya = {{plainlist| * [[Marvel Studios]] * [[Columbia Pictures]]<br /><small>(''Oʻrgimchak-odam'' haqidagi filmlar; 2017 {{mdash}} hozirgacha)</small> * Maximum Effort <small>(''Deadpool 3'')</small> }} | distribyutor = {{plainlist| * [[Paramount Pictures]]<br /><small>(2008{{mdash}}2011)</small> * [[Universal Pictures]]<br /><small>(''The Incredible Hulk''; 2008)</small> * [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Walt Disney Studios<br />Motion Pictures]]<br /><small>(2012 {{mdash}} hozirgacha)</small> * [[Sony Pictures Releasing]] <small>(''Oʻrgimchak-odam'' haqidagi filmlar; 2017 {{mdash}} hozirgacha)</small> }} | premyera = 2008 {{mdash}} hozirgacha | mamlakat = {{AQSh}} | til = [[Ingliz tili|inglizcha]] | byudjet = '''Jami (32 ta film):'''<br />$6,259–6,744{{nbsp}}milliard | daromad = '''Jami (32 ta film):'''<br />$29,443{{nbsp}}milliard }} '''[[Marvel kinematografiya koinoti]] (MKK) filmlari''' [[Marvel Studios]] kinostudiyasi tomonidan ishlangan [[superqahramonlar haqidagi film]]lardir. MKK filmlari „fazalar“ deb ataluvchi guruhlarga boʻlingan. Birinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Iron Man]]'' (2008), ''[[The Incredible Hulk]]'' (2008), ''[[Iron Man 2]]'' (2010), ''[[Thor]]'' (2011), ''[[Captain America: The First Avenger]]'' (2011) va ''[[Qasoskorlar (film, 2012)|The Avengers]]'' (2012). Ikkinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Iron Man 3]]'' (2013), ''[[Thor: The Dark World]]'' (2013), ''[[Captain America: The Winter Soldier]]'' (2014), ''[[Guardians of the Galaxy (film)|Guardians of the Galaxy]]'' (2014), ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' (2015) va ''[[Ant-Man (film)|Ant-Man]]'' (2015). Uchinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Captain America: Civil War]]'' (2016), ''[[Doctor Strange (2016 film)|Doctor Strange]]'' (2016), ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 2]]'' (2017), ''[[Spider-Man: Homecoming]]'' (2017), ''[[Thor: Ragnarok]]'' (2017), ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'' (2018), ''[[Avengers: Infinity War]]'' (2018), ''[[Ant-Man and the Wasp]]'' (2018), ''[[Captain Marvel (film)|Captain Marvel]]'' (2019), ''[[Avengers: Endgame]]'' (2019) va ''[[Spider-Man: Far From Home]]'' (2019). Toʻrtinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Qora beva (film)|Black Widow]]'' (2021), ''[[Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings]]'' (2021), ''[[Eternals (film)|Eternals]]'' (2021), ''[[Spider-Man: No Way Home]]'' (2021), ''[[Doctor Strange in the Multiverse of Madness]]'' (2022), ''[[Thor: Love and Thunder]]'' (2022) va ''[[Black Panther: Wakanda Forever]]'' (2022). Beshinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Ant-Man and the Wasp: Quantumania]]'' (2023), ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]'' (2023), ''[[The Marvels]]'' (2023), ''[[Deadpool & Wolverine]]'' (2024) ''[[Captain America: Brave New World]]'' (2025) va ''[[Thunderbolts*]]'' (2025). Oltinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[The Fantastic Four: First Steps]]'' (2025), ''[[Spider-Man: Brand New Day]]'' (2026), ''[[Avengers: Doomsday]]'' (2026) va ''Avengers: Secret Wars'' (2027). Yettiinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''X-Men'' (2028), ''Ghost Rider'' (2028) va ''Black Panther III'' (2028). == Filmlar == === Cheksizlik sagasi (''The Infinity Saga'') === {| class="wikitable plainrowheaders defaultcenter col2left" style="width: 99%;" ! scope="col" | Film<ref name="MCUTimeline">{{veb manbasi |last1=McEwan |first1=Cameron K. |last2=Longridge |first2=Chris |date=7-avgust 2019-yil |title=Marvel's 'Phases' explained: What goes when & why |url=https://www.digitalspy.com/movies/a871567/marvel-phase-4-3-2-1-mcu/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820174736/https://www.digitalspy.com/movies/a871567/marvel-phase-4-3-2-1-mcu/ |archive-date=20-avgust 2019-yil |access-date=3-iyun 2021-yil |website=Digital Spy}}</ref> ! scope="col" | {{AQSh bayrogʻi}} Reliz sanasi ! scope="col" | Rejissyor ! scope="col" | Ssenarist(lar) ! scope="col" | Prodyuser(lar) |- ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Birinchi faza|Birinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Iron Man (2008 film)|Iron Man]]'' | {{start date|2008|5|2}} | [[Jon Favreau]]<ref name="April2006Variety">{{veb manbasi |last=McClintock |first=Pamela |url=https://www.variety.com/article/VR1117942193 |title=Marvel Making Deals for Title Wave |date=27-aprel 2006-yil |access-date=1-mart 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025092636/http://www.variety.com/article/VR1117942193 |archive-date=25-oktabr 2012-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Mark Fergus, Hawk Ostby, Art Marcum va Matt Holloway<ref name="April2006Variety" /><ref name="FergusOstbyIM">{{jurnal manbasi |last=Jensen |first=Jeff |url=https://www.ew.com/ew/article/0,,20192634_3,00.html |title=''Iron Man'': Summer's first Marvel? |date=17-aprel 2008-yil |access-date=21-aprel 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130522172846/http://www.ew.com/ew/article/0,,20192634_3,00.html |archive-date=22-may 2013-yil |magazine=Entertainment Weekly}}</ref> | Avi Arad va [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[The Incredible Hulk (film)|The Incredible Hulk]]'' | {{start date|2008|6|13}} | Louis Leterrier<ref name="LeterrierTIH">{{veb manbasi |last=Cairns |first=Bryan |url=http://www.newsarama.com/film/080602-hulk-leterrier.html |title=Director Louis Leterrier Talks Incredible Hulk |date=3-oktabr 2011-yil |access-date=23-fevral 2013-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918075035/http://www.newsarama.com/film/080602-hulk-leterrier.html |archive-date=18-sentabr 2012-yil |website=Newsarama}}</ref> | Zak Penn<ref name="PennUnhappy">{{jurnal manbasi |last=Juarez |first=Vanessa |url=http://popwatch.ew.com/2008/07/26/comic-con-adapt/ |title=Comic-Con: 'Incredible Hulk' screenwriter Zak Penn discusses strife with Edward Norton |date=26-iyul 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130221172700/http://popwatch.ew.com/2008/07/26/comic-con-adapt/ |archive-date=21-fevral 2013-yil |magazine=Entertainment Weekly}}</ref> | Avi Arad, Gale Anne Hurd<br />va Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Iron Man 2]]'' | {{start date|2010|5|7}} | Jon Favreau<ref name="FavreauSignsIM2">{{veb manbasi |last=Finke |first=Nikki |url=https://www.deadline.com/2008/07/marvel-locks-in-jon-favreau-for-iron-man-2/ |title=So What Was All The Fuss About? Marvel Locks in Jon Favreau For 'Iron Man 2′ |date=9-iyul 2008-yil |access-date=3-avgust 2012-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120729170007/http://www.deadline.com/2008/07/marvel-locks-in-jon-favreau-for-iron-man-2/ |archive-date=29-iyul 2012-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Justin Theroux<ref name="TherouxWriting">{{veb manbasi |last=Graser |first=Marc |url=https://www.variety.com/article/VR1117989003.html |title=Theroux to write 'Iron Man' sequel |date=15-iyul 2008-yil |access-date=16-iyul 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121106035318/http://www.variety.com/article/VR1117989003 |archive-date=6-noyabr 2012-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | rowspan="4" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Thor (film)|Thor]]'' | {{start date|2011|5|6}} | [[Kenneth Branagh]]<ref name="BranaghThor">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Michael |url=https://variety.com/2008/film/markets-festivals/branagh-in-talks-to-direct-thor-1117993032/ |title=Branagh in talks to direct 'Thor' |date=28-sentabr 2008-yil |access-date=29-sentabr 2008-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418163819/http://variety.com/2008/film/markets-festivals/branagh-in-talks-to-direct-thor-1117993032/ |archive-date=18-aprel 2015-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Ashley Edward Miller & Zack Stentz va Don Payn<ref name="ThorScreenwriters">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/2010/1/7/10857/thor_movie_new_release_date_may_6_2011 |title=Thor Movie: New Release Date! May 6, 2011 |date=7-yanvar 2010-yil |website=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140301021249/http://marvel.com/news/movies/2010/1/7/10857/thor_movie_new_release_date_may_6_2011 |archive-date=1-mart 2014-yil |access-date=6-fevral 2014-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Captain America: The First Avenger]]'' | {{start date|2011|7|22}} | Joe Johnston<ref name="JohnstonCapTFA">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-recruits-director-122606 |title='Captain America' recruits director |date=9-noyabr 2008-yil |access-date=10-noyabr 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103015054/http://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-recruits-director-122606 |archive-date=3-noyabr 2012-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Christopher Markus va Stephen McFeely]]<ref name="MarkusMcFeelyCapTFA">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-enlists-two-scribes-123195 |title='Captain America' enlists two scribes |date=18-noyabr 2008-yil |access-date=19-noyabr 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110930081358/http://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-enlists-two-scribes-123195 |archive-date=30-sentabr 2011-yil |last2=Fernandez |first2=Jay A. |website=[[The Hollywood Reporter]]}}. (First paragraph; subscription required for full story.)</ref> |- ! scope="row" | ''[[The Avengers (2012 film)|The Avengers]]'' | {{start date|2012|5|4}} | colspan="2" |[[Joss Whedon]]<ref name="WhedonAvengers">{{veb manbasi |last=Graser |first=Marc |url=https://www.variety.com/article/VR1118017689.html |title=Whedon to head 'Avengers{{'}} |date=13-aprel 2010-yil |access-date=14-aprel 2010-yil |url-status=live |archive-url=https://www.webcitation.org/5yDehLvaA?url=http://www.variety.com/article/VR1118017689?refCatId=10 |archive-date=25-aprel 2011-yil |website=[[Variety]]}}</ref> |- <!-- 2-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Ikkinchi faza|Ikkinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Iron Man 3]]'' | {{start date|2013|5|3}} | Shane Black<ref name="ShaneBlack">{{veb manbasi |url=https://www.aintitcool.com/node/48768 |title=Shane Black talks direction of Iron Man 3 and whether or not to expect more Marvel cameos! |date=7-mart 2011-yil |publisher=Ain't It Cool News |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023092823/http://www.aintitcool.com/node/48768 |archive-date=23-oktabr 2012-yil |access-date=3-sentabr 2012-yil}}</ref> | Drew Pearce va Shane Black<ref name="ShaneBlack" /><ref name="DrewPearce">{{veb manbasi |url=https://www.deadline.com/2011/03/marvel-taps-its-runaways-scribe-drew-pearce-to-write-iron-man-3-script/ |title=Marvel Taps Its 'Runaways' Scribe Drew Pearce To Write 'Iron Man 3′ Script |last=Fleming |first=Mike |date=31-mart 2011-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120903223249/http://www.deadline.com/2011/03/marvel-taps-its-runaways-scribe-drew-pearce-to-write-iron-man-3-script/ |archive-date=3-sentabr 2012-yil |access-date=3-sentabr 2012-yil}}</ref> | rowspan="6" | [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[Thor: The Dark World]]'' | {{start date|2013|11|8}} | [[Alan Taylor]]<ref name="TaylorThorTDW">{{veb manbasi |url=https://www.deadline.com/2011/12/thor-2-director-will-be-game-of-thrones-helmer-alan-taylor/ |title='Thor 2′ Director Will Be 'Game of Thrones' Helmer Alan Taylor |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=24-dekabr 2011-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130221211458/http://www.deadline.com/2011/12/thor-2-director-will-be-game-of-thrones-helmer-alan-taylor/ |archive-date=21-fevral 2013-yil |access-date=27-mart 2013-yil}}</ref> | [[Christopher Yost|Christopher L. Yost]], [[Christopher Markus va Stephen McFeely|Christopher Markus]] va [[Christopher Markus va Stephen McFeely|Stephen McFeely]]<ref name="ThorTDWScreenwriters">{{veb manbasi |url=https://collider.com/thor-2-the-dark-world-synopsis/ |title=Official Synopsis for Thor: The Dark World Revealed |last=Chitwood |first=Adam |date=12-oktabr 2012-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108092023/https://collider.com/thor-2-the-dark-world-synopsis/ |archive-date=8-yanvar 2020-yil |access-date=13-aprel 2020-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Captain America: The Winter Soldier]]'' | {{start date|2014|4|4}} | [[Aka-uka Russolar|Anthony va Joe Russo]]<ref name="EvansJacksonCapTWS">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2012/film/news/russo-brothers-tapped-for-captain-america-2-1118055101/ |title=Russo brothers tapped for 'Captain America 2': Disney and Marvel in final negotiations with 'Community' producers to helm pic |last=Sneider |first=Jeff |date=6-iyun 2012-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20121216135522/http://www.variety.com/article/VR1118055101?refCatId=13 |archive-date=16-dekabr 2012-yil |access-date=3-iyul 2012-yil}}</ref> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyCapSequel">{{veb manbasi |url=http://splashpage.mtv.com/2011/04/14/captain-america-movie-sequel-avengers |title='Captain America' Writers Talk Sequel, Post-'Avengers' Plans, And The Marvel Movie-Verse |last=Marshall |first=Rick |date=14-aprel 2011-yil |publisher=[[MTV|MTV News]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110810184309/http://splashpage.mtv.com/2011/04/14/captain-america-movie-sequel-avengers/ |archive-date=10-avgust 2011-yil |access-date=14-aprel 2011-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy (film)|Guardians of the Galaxy]]'' | {{start date|2014|8|1}} | James Gunn<ref name="PressReleaseGotG">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/story/20914/marvel_studios_begins_production_on_guardians_of_the_galaxy |title=Marvel Studios Begins Production on Guardians of the Galaxy |date=20-iyul 2013-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130724015517/http://marvel.com/news/story/20914/marvel_studios_begins_production_on_guardians_of_the_galaxy |archive-date=24-iyul 2013-yil |access-date=20-iyul 2013-yil}}</ref> | James Gunn va Nicole Perlman<ref name="GuardiansSequel2">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2014/film/news/james-gunn-to-write-direct-guardians-of-the-galaxy-sequel-1201269345/ |title=James Gunn to Write, Direct 'Guardians of the Galaxy' Sequel |last=Graser |first=Marc |date=25-iyul 2014-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140729011356/http://variety.com/2014/film/news/james-gunn-to-write-direct-guardians-of-the-galaxy-sequel-1201269345/ |archive-date=29-iyul 2014-yil |access-date=26-iyul 2014-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' | {{start date|2015|5|1}} | colspan="2" | [[Joss Whedon]]<ref name="VarietyWhedonAvengers2">{{veb manbasi |url=https://www.variety.com/article/VR1118057576 |title=Joss Whedon will return for 'The Avengers 2' |last=Graser |first=Marc |date=7-avgust 2012-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120810022119/http://www.variety.com/article/VR1118057576 |archive-date=10-avgust 2012-yil |access-date=7-avgust 2012-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man (film)|Ant-Man]]'' | {{start date|2015|7|17}} | [[Peyton Reed]]<ref name="ReedMcKay">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/2014/6/7/22643/director_peyton_reed_and_writer_adam_mckay_join_marvels_ant-man |title=Director Peyton Reed and Writer Adam McKay Join Marvel's Ant-Man |date=7-iyun 2014-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140109172906/http://insidemovies.ew.com/2014/01/09/marvel-one-shot-ben-kingsley-mandarin-all-hail-the-king/ |archive-date=9-yanvar 2014-yil |access-date=7-iyun 2014-yil}}</ref> | Edgar Wright, Joe Cornish, Adam McKay va [[Paul Rudd]]<ref name="AntManScreenwriters">{{veb manbasi |url=https://www.thewrap.com/marvels-ant-man-resolves-writing-credit-dispute-exclusive/ |title=Marvel's 'Ant-Man' Resolves Writing Credit Dispute (Exclusive) |last=Sneider |first=Jeff |date=22-aprel 2015-yil |publisher=The Wrap |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150425054742/http://www.thewrap.com/marvels-ant-man-resolves-writing-credit-dispute-exclusive/ |archive-date=25-aprel 2015-yil |access-date=22-aprel 2015-yil}}</ref> |- <!-- 3-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Uchinchi faza|Uchinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Captain America: Civil War]]'' | {{start date|2016|5|6}} | [[Aka-uka Russolar|Anthony va Joe Russo]]<ref name="Cap3DirectorsConfirm">{{veb manbasi |url=https://collider.com/captain-america-3-script-joe-anthony-russo/ |title=Directors Joe & Anthony Russo Confirm They'll Direct Captain America 3; Say They're Breaking the Story Now with Screenwriters Christopher Markus & Stephen McFeely |last=Weintraub |first=Steve |date=11-mart 2014-yil |publisher=Collider.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312013038/http://collider.com/captain-america-3-script-joe-anthony-russo/ |archive-date=12-mart 2014-yil |access-date=14-mart 2014-yil}}</ref> | [[Christopher Markus va Stephen McFeely]]<ref name="Cap3DirectorsConfirm" /> | rowspan="3" | [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[Doctor Strange (2016 film)|Doctor Strange]]'' | {{start date|2016|11|4}} | Scott Derrickson<ref name="Derrickson">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/scott-derrickson-direct-marvels-doctor-709117 |title=Scott Derrickson to Direct Marvel's 'Doctor Strange' |last1=Siegel |first1=Tatiana |last2=Kit |first2=Borys |date=3-iyun 2014-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140604020300/http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/scott-derrickson-direct-marvels-doctor-709117 |archive-date=4-iyun 2014-yil |access-date=3-iyun 2014-yil}}</ref> | Jon Spaihts, Scott Derrickson va C. Robert Cargill<ref name="DoctorStrangePDF">{{veb manbasi |url=http://www.wdsmediafile.com/media/DoctorStrange/writen-material/DoctorStrange58127fbf63d6c.pdf |title=Doctor Strange |publisher=[[Walt Disney Studios Motion Pictures]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928122443/http://www.wdsmediafile.com/media/DoctorStrange/writen-material/DoctorStrange58127fbf63d6c.pdf |archive-date=28-sentabr 2018-yil |access-date=31-oktabr 2016-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 2]]'' | {{start date|2017|5|5}} | colspan="2" | James Gunn<ref name="GuardiansSequel2" /> |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: Homecoming]]'' | {{start date|2017|7|7}} | Jon Watts<ref name="SpidermanActorDirector">{{pres-reliz manbasi |title=Sony Pictures and Marvel Studios Find Their 'Spider-Man' Star and director |date=23-iyun 2015-yil |publisher=Marvel.com |url=http://marvel.com/news/movies/24758/sony_pictures_and_marvel_studios_find_their_spider-man_star_and_director |access-date=23-iyun 2015-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150624232902/http://marvel.com/news/movies/24758/sony_pictures_and_marvel_studios_find_their_spider-man_star_and_director |archive-date=24-iyun 2015-yil |url-status=live}}</ref> | Jonathan Goldstein, John Francis Daley,<br />Jon Watts, Christopher Ford,<br />Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="SMHScreenwriters">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/26510/sdcc_2016_spider-man_homecoming_introduces_its_villain |title=SDCC 2016: 'Spider-Man: Homecoming' Introduces Its Villain |last=Strom |first=Marc |date=23-iyul 2016-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20160724125157/http://marvel.com/news/movies/26510/sdcc_2016_spider-man_homecoming_introduces_its_villain |archive-date=24-iyul 2016-yil |access-date=23-iyul 2016-yil}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Amy Pascal |- ! scope="row" | ''[[Thor: Ragnarok]]'' | {{start date|2017|11|3}} | [[Taika Waititi]]<ref name="WaititiOnBoard">{{veb manbasi |url=https://deadline.com/2015/10/mark-ruffalo-bringing-hulk-into-thor-ragnarok-1201584404/ |title=Mark Ruffalo Bringing Hulk Into 'Thor: Ragnarok' |last=Fleming |first=Mike |date=15-oktabr 2015-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151016163013/http://deadline.com/2015/10/mark-ruffalo-bringing-hulk-into-thor-ragnarok-1201584404/ |archive-date=16-oktabr 2015-yil |access-date=16-oktabr 2015-yil}}</ref> | [[Eric Pearson]], [[Craig Kyle]] va [[Christopher Yost|Christopher L. Yost]]<ref name="RagnarokWritingCredits">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/thor-ragnarok-writer-secret-revitalizing-a-franchise-1054023 |title='Thor: Ragnarok' Writer on the Secret to Revitalizing a Franchise |last=Couch |first=Aaron |date=2-noyabr 2017-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107124824/http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/thor-ragnarok-writer-secret-revitalizing-a-franchise-1054023 |archive-date=7-noyabr 2017-yil |access-date=6-noyabr 2017-yil}}</ref><ref name="RagnarokWritingCredits2">{{veb manbasi |url=https://screenrant.com/thor-ragnarok-lady-sif/ |title=Why Isn't Lady Sif in Thor: Ragnarok? |last=Keyes |first=Rob |date=16-oktabr 2017-yil |website=Screen Rant |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171017023930/http://screenrant.com/thor-ragnarok-lady-sif/ |archive-date=17-oktabr 2017-yil |access-date=16-oktabr 2017-yil}}</ref> | rowspan="3" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'' | {{start date|2018|2|16}} | Ryan Coogler<ref name="Coogler">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/25616/ryan_coogler_to_direct_marvels_black_panther |title=Ryan Coogler to Direct Marvel's 'Black Panther' |last=Strom |first=Marc |date=11-yanvar 2016-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160113230531/http://marvel.com/news/movies/25616/ryan_coogler_to_direct_marvels_black_panther?linkId=20280214 |archive-date=13-yanvar 2016-yil |access-date=11-yanvar 2016-yil}}</ref> | Ryan Coogler va Joe Robert Cole<ref name="Cole">{{veb manbasi |url=http://www.motherjones.com/media/2016/02/diversity-oscars-so-white-black-panther-film-joe-robert-cole |title=Oscars So White? Black Panther to the Rescue. |last=Patterson |first=Brandon Ellington |date=6-fevral 2016-yil |website=Mother Jones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160207070217/http://www.motherjones.com/media/2016/02/diversity-oscars-so-white-black-panther-film-joe-robert-cole |archive-date=7-fevral 2016-yil |access-date=6-fevral 2016-yil}}</ref><ref name="CooglerDraft">{{veb manbasi |url=https://collider.com/black-panther-movie-ryan-coogler-script-filming-dates/ |title='Black Panther': Kevin Feige Reveals Ryan Coogler Is Co-Writing; Talks Filming Dates |last=Foutch |first=Haleigh |date=11-aprel 2016-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160413100525/http://collider.com/black-panther-movie-ryan-coogler-script-filming-dates/ |archive-date=13-aprel 2016-yil |access-date=11-aprel 2016-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Infinity War]]'' | {{start date|2018|4|27}} | Anthony va Joe Russo<ref name="RussosIWOfficial">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/24399/joe_anthony_russo_to_direct_2-part_marvels_avengers_infinity_war_event |title=Joe & Anthony Russo to Direct 2-Part Marvel's 'Avengers: Infinity War' Event |last=Strom |first=Marc |date=7-aprel 2015-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150409012024/http://marvel.com/news/movies/24399/joe_anthony_russo_to_direct_2-part_marvels_avengers_infinity_war_event |archive-date=9-aprel 2015-yil |access-date=7-aprel 2015-yil}}</ref> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyIW">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/24589/christopher_markus_stephen_mcfeely_to_write_marvels_2-part_avengers_infinity_war_event |title=Christopher Markus & Stephen McFeely to Write Marvel's 2-Part 'Avengers: Infinity War' Event |last=Strom |first=Mark |date=7-may 2015-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150509030011/http://marvel.com/news/movies/24589/christopher_markus_stephen_mcfeely_to_write_marvels_2-part_avengers_infinity_war_event |archive-date=9-may 2015-yil |access-date=7-may 2015-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man and the Wasp]]'' | {{start date|2018|7|6}} | [[Peyton Reed]]<ref name="RuddLillyAMWasp">{{veb manbasi |url=https://collider.com/ant-man-and-the-wasp-michael-douglas/ |title='Ant-Man and the Wasp': Michael Douglas Eyeing Return for Sequel |last=Cabin |first=Chris |date=13-noyabr 2015-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151115230117/http://collider.com/ant-man-and-the-wasp-michael-douglas/ |archive-date=15-noyabr 2015-yil |access-date=13-noyabr 2015-yil}}</ref> | Chris McKenna, Erik Sommers,<br/>[[Paul Rudd]], Andrew Barrer va Gabriel Ferrari<ref name="AMWFilmingStart">{{veb manbasi |url=https://www.comingsoon.net/movies/trailers/875655-production-officially-begins-on-ant-man-and-the-wasp#/slide/1 |title=Production Officially Begins on Ant-Man and the Wasp! |last=Perry |first=Spencer |date=1-avgust 2017-yil |publisher=ComingSoon.net |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170801194722/http://www.comingsoon.net/movies/trailers/875655-production-officially-begins-on-ant-man-and-the-wasp |archive-date=1-avgust 2017-yil |access-date=1-avgust 2017-yil}}</ref> | Kevin Feige va <includeonly><br /></includeonly>Stephen Broussard |- ! scope="row" | ''[[Captain Marvel (film)|Captain Marvel]]'' | {{start date|2019|3|8}} | Anna Boden va Ryan Fleck<ref name="CMDirectors">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2017/film/news/captain-marvel-directors-anna-boden-ryan-fleck-1201994270/ |title='Captain Marvel' Finds Directors in Anna Boden, Ryan Fleck (EXCLUSIVE) |last=Kroll |first=Justin |date=19-aprel 2017-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170420020721/http://variety.com/2017/film/news/captain-marvel-directors-anna-boden-ryan-fleck-1201994270/ |archive-date=20-aprel 2017-yil |access-date=19-aprel 2017-yil}}</ref> | Anna Boden, Ryan Fleck va Geneva Robertson-Dworet<ref name="CMPressKit">{{veb manbasi |url=http://www.wdsmediafile.com/media/CaptainMarvel/writen-material/CaptainMarvel5c7db1289724a.pdf |title=Captain Marvel Press Kit |website=wdsmediafile.com |publisher=Walt Disney Studios |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190309221949/http://www.wdsmediafile.com/media/CaptainMarvel/writen-material/CaptainMarvel5c828fe5c3553.pdf |archive-date=9-mart 2019-yil |access-date=4-mart 2018-yil}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Endgame]]'' | {{start date|2019|4|26}} | Anthony va Joe Russo<ref name="RussosIWOfficial" /> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyIW" /> |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: Far From Home]]'' | {{start date|2019|7|2}} | Jon Watts<ref name="WattsReturn">{{veb manbasi |url=https://screenrant.com/spider-man-homecoming-2-jon-watts-direct-confirmed/ |title=Kevin Feige Confirms Jon Watts Will Direct Spider-Man: Homecoming 2 |last=Hood |first=Cooper |date=9-dekabr 2017-yil |website=Screen Rant |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171210020250/https://screenrant.com/spider-man-homecoming-2-jon-watts-direct-confirmed/ |archive-date=10-dekabr 2017-yil |access-date=9-dekabr 2017-yil}}</ref> |Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="SMHSequelWriters">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/jake-gyllenhaal-talks-star-spider-man-homecoming-2-1113627 |title=Jake Gyllenhaal in Talks to Star in 'Spider-Man: Homecoming' Sequel |last1=Vlessing |first1=Etan |last2=Kit |first2=Borys |date=21-may 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180522042606/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/jake-gyllenhaal-talks-star-spider-man-homecoming-2-1113627 |archive-date=22-may 2018-yil |access-date=21-may 2018-yil}}</ref> | Kevin Feige <includeonly><br /></includeonly>va Amy Pascal |} === Multi-olam sagasi (''The Multiverse Saga'') === {| class="wikitable plainrowheaders defaultcenter col2left" style="width: 99%;" ! scope="col" | Film ! scope="col" | {{AQSh bayrogʻi}} Reliz sanasi ! scope="col" | Rejissyor ! scope="col" | Ssenarist(lar) ! scope="col" | Prodyuser(lar) |- <!-- 4-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Toʻrtinchi faza|Toʻrtinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Qora beva (film)|Black Widow]]'' | {{start date|2021|7|9}}<ref name="BWShangChiRelease">{{veb manbasi |last=Rubin |first=Rebecca |date=23-mart 2021-yil |title='Black Widow,' 'Cruella' to Debut on Disney Plus and in Theaters as Disney Shifts Dates for Seven Films |url=https://variety.com/2021/film/news/disney-postpones-black-widow-shang-chi-1234935874/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210323190428/https://variety.com/2021/film/news/disney-postpones-black-widow-shang-chi-1234935874/ |archive-date=23-mart 2021-yil |access-date=23-mart 2021-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Cate Shortland<ref name="BWShortland">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=12-iyul 2018-yil |title='Black Widow' Movie Finds Director in Cate Shortland (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-widow-movie-be-directed-by-cate-shortland-1126708 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180713013222/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-widow-movie-be-directed-by-cate-shortland-1126708 |archive-date=13-iyul 2018-yil |access-date=12-iyul 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Eric Pearson]]<ref name="BWWriters">{{veb manbasi |last=Barnhardt |first=Andrew |date=14-yanvar 2020-yil |title=Thor: Ragnarok Writer Gets Sole Screenwriting Credit on Black Widow |url=https://comicbook.com/marvel/2020/01/14/black-widow-writer-eric-pearson-thor-ragnarok-marvel-studios/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200115171142/https://comicbook.com/marvel/2020/01/14/black-widow-writer-eric-pearson-thor-ragnarok-marvel-studios/ |archive-date=15-yanvar 2020-yil |access-date=16-yanvar 2020-yil |website=ComicBook.com}}</ref> | [[Kevin Feige]] <includeonly>| rowspan="7" | Released</includeonly> |- ! scope="row" | ''[[Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings]]'' | {{start date|2021|9|3}} | Destin Daniel Cretton<ref name="DestinDanielCretton">{{veb manbasi |last1=Couch |first1=Aaron |last2=Kit |first2=Borys |date=13-mart 2019-yil |title=Marvel's 'Shang-Chi' Sets Director Destin Daniel Cretton |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/marvels-shang-chi-sets-director-destin-daniel-cretton-1194443 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190314225847/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/marvels-shang-chi-sets-director-destin-daniel-cretton-1194443 |archive-date=14-mart 2019-yil |access-date=13-mart 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Dave Callaham, Destin Daniel Cretton va Andrew Lanham<ref name="ShangChiWriters">{{veb manbasi |last=Debruge |first=Peter |date=23-avgust 2021-yil |title='Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings' Review: Marvel Gives Lesser-Known Asian Hero the A-List Treatment |url=https://variety.com/2021/film/reviews/shang-chi-and-the-legend-of-the-ten-rings-review-simu-liu-1235046718/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210823170419/https://variety.com/2021/film/reviews/shang-chi-and-the-legend-of-the-ten-rings-review-simu-liu-1235046718/ |archive-date=23-avgust 2021-yil |access-date=23-avgust 2021-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Kevin Feige va<includeonly><br /></includeonly> {{nowrap|Jonathan Schwartz}} |- ! scope="row" | ''[[Eternals (film)|Eternals]]'' | {{start date|2021|11|5}} | Chloé Zhao<ref name="EternalsZhao">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=21-sentabr 2018-yil |title=Marvel Studios' 'The Eternals' Finds Its Director With Chloe Zhao |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/chloe-zhao-direct-marvel-studios-eternals-1143547 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180921215407/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/chloe-zhao-direct-marvel-studios-eternals-1143547 |archive-date=21-sentabr 2018-yil |access-date=21-sentabr 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Chloé Zhao, Chloé Zhao, Patrick Burleigh,<br />Ryan Firpo va Kaz Firpo<ref name="EternalsWritingCredits">{{veb manbasi |last=Anderton |first=Ethan |date=24-may 2021-yil |title=Why Does Marvel's 'Eternals' Poster Credit Chloé Zhao With Two Writing Credits? |url=https://www.slashfilm.com/eternals-writing-credits-explained/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210524191434/https://www.slashfilm.com/eternals-writing-credits-explained/ |archive-date=24-may 2021-yil |access-date=24-may 2021-yil |website=/Film}}</ref><ref name="EternalsWGAWritingCredits">{{veb manbasi |title=The Eternals |url=https://directories.wga.org/project/1184807/the-eternals/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210814011315/https://directories.wga.org/project/1184807/the-eternals/ |archive-date=14-avgust 2021-yil |access-date=13-avgust 2021-yil |website=Writers Guild of America West}}</ref><ref name="EternalsWritingCredits" /> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: No Way Home]]'' | {{start date|2021|12|17}} | Jon Watts<ref name="WattsSM3Confirm">{{veb manbasi |last=Labonte |first=Rachel |date=10-iyun 2020-yil |title=MCU's Spider-Man 3: Marisa Tomei Teases What To Expect Of Aunt May |url=https://screenrant.com/mcu-spider-man-homecoming-3-aunt-may-role/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200612035720/https://screenrant.com/mcu-spider-man-homecoming-3-aunt-may-role/ |archive-date=12-iyun 2020-yil |access-date=12-iyun 2020-yil |website=Screen Rant}}</ref> | Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="FFHSequelWriters">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=23-avgust 2019-yil |title=Next Post-'Spider-Man' Skirmish For Sony & Disney: A Tug Of War Over 'Spider-Man' Helmer Jon Watts? |url=https://deadline.com/2019/08/spider-man-disney-marvel-sony-director-jon-watts-next-film-courtship-1202702851/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190824000254/https://deadline.com/2019/08/spider-man-disney-marvel-sony-director-jon-watts-next-film-courtship-1202702851/ |archive-date=24-avgust 2019-yil |access-date=24-avgust 2019-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Amy Pascal |- ! scope="row" | ''[[Doctor Strange in the Multiverse of Madness]]'' | {{start date|2022|5|6}} | [[Sam Raimi]]<ref name="RaimiDS2Confirm">{{veb manbasi |last=Evangelista |first=Chris |date=15-aprel 2020-yil |title=Sam Raimi Confirms He's Directing 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness' |url=https://www.slashfilm.com/sam-raimi-doctor-strange/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200415211918/https://www.slashfilm.com/sam-raimi-doctor-strange/ |archive-date=15-aprel 2020-yil |access-date=15-aprel 2020-yil |website=/Film}}</ref> | Michael Waldron<ref name="WaldronDS2">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=7-fevral 2020-yil |title='Doctor Strange 2' Lands New Writer With 'Loki' Show Creator (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/doctor-strange-2-lands-new-writer-loki-showrunner-1277278 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208050829/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/doctor-strange-2-lands-new-writer-loki-showrunner-1277278 |archive-date=8-fevral 2020-yil |access-date=7-fevral 2020-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Thor: Love and Thunder]]'' | {{start date|2022|7|8}} | [[Taika Waititi]]<ref name="WaititiThor4">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=16-iyul 2019-yil |title=Taika Waititi to Direct 'Thor 4' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/taika-waititi-direct-thor-4-1224464 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717001053/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/taika-waititi-direct-thor-4-1224464 |archive-date=17-iyul 2019-yil |access-date=16-iyul 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Taika Waititi va Jennifer Kaytin Robinson<ref name="ThorLaTWritersCredits">{{veb manbasi |date=1-iyun 2022-yil |title=Thor: Love and Thunder – WGA Directory |url=https://directories.wga.org/project/1202732/thor-love-and-thunder/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220611041048/https://directories.wga.org/project/1202732/thor-love-and-thunder/ |archive-date=11-iyun 2022-yil |access-date=10-iyun 2022-yil |website=Writers Guild of America West}}</ref> | Kevin Feige va<includeonly><br /></includeonly> Brad Winderbaum |- ! scope="row" | ''[[Black Panther: Wakanda Forever]]'' | {{start date|2022|11|11}} | Ryan Coogler<ref name="CooglerBPSequel">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=11-oktabr 2018-yil |title=Ryan Coogler Signs on to Write and Direct 'Black Panther' Sequel (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-panther-2-ryan-coogler-write-direct-sequel-1151626 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012003436/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-panther-2-ryan-coogler-write-direct-sequel-1151626 |archive-date=12-oktabr 2018-yil |access-date=11-oktabr 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Ryan Coogler va Joe Robert Cole<ref name="CooglerBPSequel" /><ref name="FeigeRTJul2021">{{veb manbasi |last=Meares |first=Joel |date=12-iyul 2021-yil |title=Kevin Feige Previews the MCU's Upcoming Phase 4: ''Shang-Chi'', ''Eternals'', ''No Way Home'', ''Wakanda Forever'', and More |url=https://editorial.rottentomatoes.com/article/kevin-feige-previews-the-mcus-upcoming-phase-4-shang-chi-eternals-no-way-home-wakanda-forever-and-more/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712205248/https://editorial.rottentomatoes.com/article/kevin-feige-previews-the-mcus-upcoming-phase-4-shang-chi-eternals-no-way-home-wakanda-forever-and-more/ |archive-date=12-iyul 2021-yil |access-date=12-iyul 2021-yil |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- <!-- 5-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Beshinchi faza|Beshinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man and the Wasp: Quantumania]]'' | {{start date|2023|2|17}} | [[Peyton Reed]]<ref name="AntMan3Confirmed">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=1-noyabr 2019-yil |title=Peyton Reed to Direct 'Ant-Man 3' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-peyton-reed-returning-direct-1251732 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191101204518/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-peyton-reed-returning-direct-1251732 |archive-date=1-noyabr 2019-yil |access-date=1-noyabr 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Jeff Loveness<ref name="AntMan3Loveness">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=3-aprel 2020-yil |title='Ant-Man 3' Finds its Writer With 'Rick and Morty' Scribe (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-finds-writer-rick-morty-scribe-1288461 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200404002551/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-finds-writer-rick-morty-scribe-1288461 |archive-date=4-aprel 2020-yil |access-date=3-aprel 2020-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Kevin Feige]] va<includeonly><br /></includeonly> Stephen Broussard |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]'' | {{start date|2023|5|5}} | colspan="2" | James Gunn<ref name="GunnVol3Rehired">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=15-mart 2019-yil |title=Disney Reinstates Director James Gunn For 'Guardians Of The Galaxy 3' |url=https://deadline.com/2019/03/james-gunn-reinstated-guardians-of-the-galaxy-3-disney-suicide-squad-2-indefensible-social-media-messages-1202576444/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190315181052/https://deadline.com/2019/03/james-gunn-reinstated-guardians-of-the-galaxy-3-disney-suicide-squad-2-indefensible-social-media-messages-1202576444/ |archive-date=15-mart 2019-yil |access-date=15-mart 2019-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[The Marvels]]'' | {{start date|2023|11|10}}<ref name="TheMarvelsNov2023Release">{{veb manbasi |last=Couch |first=Aaron |date=17-fevral 2023-yil |title=Disney Pushes 'The Marvels' Out of Summer |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/the-marvels-release-date-moved-to-november-1235328711/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230217231838/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/the-marvels-release-date-moved-to-november-1235328711/ |archive-date=17-fevral 2023-yil |access-date=17-fevral 2023-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Nia DaCosta]]<ref name="CMSequelDaCosta">{{veb manbasi |last=Kroll |first=Justin |date=5-avgust 2020-yil |title='Captain Marvel 2': 'Candyman's Nia DaCosta To Direct Sequel |url=https://deadline.com/2020/08/captain-marvel-sequel-nia-dacosta-director-1202992213/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200806000118/https://deadline.com/2020/08/captain-marvel-sequel-nia-dacosta-director-1202992213/ |archive-date=6-avgust 2020-yil |access-date=5-avgust 2020-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Megan McDonnell, Nia DaCosta, Elissa Karasik va Zeb Wells<ref name="TheMarvelsWriters">{{veb manbasi |last=Zogbi |first=Emily |date=2-yanvar 2023-yil |title=The Marvels Adds She-Hulk, Comic Book Writer Zeb Wells |url=https://www.cbr.com/the-marvels-adds-zeb-wells-writer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230103051615/https://www.cbr.com/the-marvels-adds-zeb-wells-writer/ |archive-date=3-yanvar 2023-yil |access-date=3-yanvar 2023-yil |website=Comic Book Resources}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Deadpool & Wolverine]]'' | {{start date|2024|7|26}} | Shawn Levy<ref name="LevyReeseWernickDP3">{{veb manbasi |last=Shanfeld |first=Ethan |date=11-mart 2022-yil |title=Shawn Levy to Direct 'Deadpool 3' Starring Ryan Reynolds |url=https://variety.com/2022/film/news/shawn-levy-deadpool-3-ryan-reynolds-1235202497/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220312163159/https://variety.com/2022/film/news/shawn-levy-deadpool-3-ryan-reynolds-1235202497/ |archive-date=12-mart 2022-yil |access-date=12-mart 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Rhett Reese, Paul Wernick,<br />Zeb Wells, [[Ryan Reynolds]] va Shawn Levy<ref name="DP3Writers">{{veb manbasi |last=Grobar |first=Matt |date=1-may 2023-yil |title='Deadpool 3': Rob Delaney To Return As Human X-Force Member Peter |url=https://deadline.com/2023/05/deadpool-3-rob-delaney-to-return-as-x-force-member-peter-1235351790/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501191115/https://deadline.com/2023/05/deadpool-3-rob-delaney-to-return-as-x-force-member-peter-1235351790/ |archive-date=1-may 2023-yil |access-date=1-may 2023-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | [[Kevin Feige]],<includeonly><br /></includeonly> Ryan Reynolds<br />va Shawn Levy |- ! scope="row" | ''[[Captain America: Brave New World]]'' | {{start date|2025|2|14}}<ref name="SDCC2022" /> | Julius Onah<ref name="PhaseFiveDirectorsConfirm" /> | Malcolm Spellman va Dalan Musson<ref name="Cap4THR">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |last2=Couch |first2=Aaron |date=23-aprel 2021-yil |title='Captain America 4' in the Works With 'Falcon and the Winter Soldier' Showrunner Malcolm Spellman (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/captain-america-4-in-the-works-with-falcon-and-the-winter-soldier-showrunner-malcolm-spellman-exclusive |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423205514/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/captain-america-4-in-the-works-with-falcon-and-the-winter-soldier-showrunner-malcolm-spellman-exclusive |archive-date=23-aprel 2021-yil |access-date=23-aprel 2021-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- ! scope="row" | ''[[Thunderbolts*]]'' | {{start date|2025|5|2}}<ref name="SDCC2022">{{veb manbasi |last=Vary |first=Adam B. |date=23-iyul 2022-yil |title=Marvel Studios' Phases 5 and 6: Everything We Learned at Comic-Con About the Multiverse Saga |url=https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724165117/https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |archive-date=24-iyul 2022-yil |access-date=24-iyul 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Jake Schreier<ref name="PhaseFiveDirectorsConfirm">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=26-iyul 2022-yil |title='Avengers: The Kang Dynasty' to Be Directed by 'Shang-Chi' Filmmaker Destin Daniel Cretton (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/avengers-the-kang-dynasty-to-be-directed-by-shang-chi-filmmaker-destin-daniel-cretton-exclusive-1235186348/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726181956/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/avengers-the-kang-dynasty-to-be-directed-by-shang-chi-filmmaker-destin-daniel-cretton-exclusive-1235186348/ |archive-date=26-iyul 2022-yil |access-date=26-iyul 2022-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Eric Pearson]] va Lee Sung Jin<ref name="LeeSungJinThunderbolts">{{veb manbasi |last=Seo |first=Rachel |date=29-mart 2023-yil |title=Marvel's 'Thunderbolts' Adds 'Beef' Creator Lee Sung Jin as Writer (Exclusive) |url=https://variety.com/2023/film/news/marvels-thunderbolts-lee-sung-jin-co-writer-beef-steven-yeun-1235567387/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330020731/https://variety.com/2023/film/news/marvels-thunderbolts-lee-sung-jin-co-writer-beef-steven-yeun-1235567387/ |archive-date=30-mart 2023-yil |access-date=29-mart 2023-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Kevin Feige |- <!-- 6-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | Oltinchi faza |- ! scope="row" | ''[[The Fantastic Four: First Steps]]'' | {{start date|2025|7|25}} | Matt Shakman<ref name="ShakmanFFConfirm">{{veb manbasi |last=McCall |first=Kevin |date=10-sentabr 2022-yil |title=Matt Shakman is Officially Directing 'Fantastic Four' |url=https://collider.com/fantastic-4-matt-shakman-directing-confirmed/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220912235622/https://collider.com/fantastic-4-matt-shakman-directing-confirmed/ |archive-date=12-sentabr 2022-yil |access-date=12-sentabr 2022-yil |website=Collider}}</ref> | Jeff Kaplan, Ian Springer va Josh Friedman<ref name="FriedmanFF">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=31-mart 2023-yil |title='Fantastic Four' Movie Gets New Writer with 'Avatar 2' Scribe Josh Friedman (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/fantastic-four-movie-gets-new-writer-marvel-1235364511/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331195053/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/fantastic-four-movie-gets-new-writer-marvel-1235364511/ |archive-date=31-mart 2023-yil |access-date=31-mart 2023-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> |Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: Brand New Day]]'' | {{start date|2026|7|16}}<ref name="BrandNewDay">{{veb manbasi |last=Rubin |first=Rebecca |date=31-mart 2025-yil |title=Tom Holland's 'Spider-Man 4' Gets Official Title, 'Spider-Man: Brand New Day,' Ahead of Summer Filming |url=https://variety.com/2025/film/news/spider-man-4-brand-new-day-cinemacon-tom-holland-1236349305/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401034422/https://variety.com/2025/film/news/spider-man-4-brand-new-day-cinemacon-tom-holland-1236349305/ |archive-date=1-aprel, 2025-yil |access-date=31-mart 2025-yil |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> | Destin Daniel Cretton<ref name="SM4CrettonConfirm">{{veb manbasi |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=25-oktabr 2024-yil |title=Sony Adds Untitled 'Spider-Man' With Tom Holland To Summer 2026 Calendar; Destin Daniel Cretton Directing |url=https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |url-status=live |archive-url=https://archive.org/20241025180924/https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |archive-date=25-oktabr 2024-yil |access-date=25-oktabr 2024-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> |Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="CrettonSM4">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=9-sentyabr 2024-yil |title='Spider-Man 4': Destin Daniel Cretton in Talks to Direct (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/spider-man-4-finds-its-director-1235995984/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240909222026/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/spider-man-4-finds-its-director-1235995984/ |archive-date=9-sentyabr 2024-yil |access-date=9-sentyabr 2024-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Amy Pascal |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Doomsday]]'' | {{start date|2026|12|16}}<ref name="SDCC2022">{{veb manbasi |last=Vary |first=Adam B. |date=23-iyul 2022-yil |title=Marvel Studios' Phases 5 and 6: Everything We Learned at Comic-Con About the Multiverse Saga |url=https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724165117/https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |archive-date=24-iyul 2022-yil |access-date=24-iyul 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | rowspan="2" | Anthony va Joe Russo<ref name="SDCC2024Avengers">{{veb manbasi |last1=Vary |first1=Adam B. |last2=Woerner |first2=Meredith |date=28-iyul 2024-yil |title=Marvel Announces 'Avengers: Doomsday' and 'Avengers: Secret Wars' Directed by the Russo Brothers |url=https://variety.com/2024/film/news/avengers-secret-wars-doomsday-russo-brothers-return-1235879783/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240729073232/https://variety.com/2024/film/news/avengers-secret-wars-doomsday-russo-brothers-return-1235879783/ |archive-date=29-iyul 2024-yil |access-date=29-iyul 2024-yil |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> | rowspan="2" | Michael Waldron va Stephen McFeely<ref name="SDCC2024Avengers" /><ref name="FeigeConferenceJul2025THR">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |last2=McClintock |first2=Pamela |date=20-iyul 2025-yil |title=Marvel's Kevin Feige Talks Scaling Back, Losing Kang and His Texts to James Gunn After 'Superman' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvels-kevin-feige-fantastic-four-superman-1236324127/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250720191934/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvels-kevin-feige-fantastic-four-superman-1236324127/ |archive-date=20-iyul 2025-yil |access-date=20-iyul 2025-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Anthony va Joe Russo |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Secret Wars]]'' | {{start date|2027|12|15}}<ref name="Oct2022Delays">{{veb manbasi |last=Couch |first=Aaron |date=11-oktabr 2022-yil |title=Marvel Shifts Dates for 'Avengers: Secret Wars,' 'Deadpool 3', 'Fantastic Four' and 'Blade' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvel-release-dates-shift-avengers-secret-wars-1235239094/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221011183748/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvel-release-dates-shift-avengers-secret-wars-1235239094/ |archive-date=11-oktabr 2022-yil |access-date=11-oktabr 2022-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> |} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{Rasmiy sayt}} {{tanlangan roʻyxat}} [[Turkum:Marvel kinematografiya koinoti filmlari]] l33dyze0dinho7i5fqn2gy8ibqox87s 6272178 6272176 2026-09-16T17:22:27Z ~2026-45019-57 300381 /* */ 6272178 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | nom = {{noitalic|Marvel kinematografiya koinoti filmlari}} | tasvir = Marvel Kinematografiya Koinoti - Birinchi Faza.jpg | izoh = | prodyuser = {{plainlist| * [[Kevin Feige]] * Gale Anne Hurd * Amy Pascal * [[Ryan Reynolds]] }} | rollarda = | studiya = {{plainlist| * [[Marvel Studios]] * [[Columbia Pictures]]<br /><small>(''Oʻrgimchak-odam'' haqidagi filmlar; 2017 {{mdash}} hozirgacha)</small> * Maximum Effort <small>(''Deadpool 3'')</small> }} | distribyutor = {{plainlist| * [[Paramount Pictures]]<br /><small>(2008{{mdash}}2011)</small> * [[Universal Pictures]]<br /><small>(''The Incredible Hulk''; 2008)</small> * [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Walt Disney Studios<br />Motion Pictures]]<br /><small>(2012 {{mdash}} hozirgacha)</small> * [[Sony Pictures Releasing]] <small>(''Oʻrgimchak-odam'' haqidagi filmlar; 2017 {{mdash}} hozirgacha)</small> }} | premyera = 2008 {{mdash}} hozirgacha | mamlakat = {{AQSh}} | til = [[Ingliz tili|inglizcha]] | byudjet = '''Jami (32 ta film):'''<br />$6,259–6,744{{nbsp}}milliard | daromad = '''Jami (32 ta film):'''<br />$29,443{{nbsp}}milliard }} '''[[Marvel kinematografiya koinoti]] (MKK) filmlari''' [[Marvel Studios]] kinostudiyasi tomonidan ishlangan [[superqahramonlar haqidagi film]]lardir. MKK filmlari „fazalar“ deb ataluvchi guruhlarga boʻlingan. Birinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Iron Man]]'' (2008), ''[[The Incredible Hulk]]'' (2008), ''[[Iron Man 2]]'' (2010), ''[[Thor]]'' (2011), ''[[Captain America: The First Avenger]]'' (2011) va ''[[Qasoskorlar (film, 2012)|The Avengers]]'' (2012). Ikkinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Iron Man 3]]'' (2013), ''[[Thor: The Dark World]]'' (2013), ''[[Captain America: The Winter Soldier]]'' (2014), ''[[Guardians of the Galaxy (film)|Guardians of the Galaxy]]'' (2014), ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' (2015) va ''[[Ant-Man (film)|Ant-Man]]'' (2015). Uchinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Captain America: Civil War]]'' (2016), ''[[Doctor Strange (2016 film)|Doctor Strange]]'' (2016), ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 2]]'' (2017), ''[[Spider-Man: Homecoming]]'' (2017), ''[[Thor: Ragnarok]]'' (2017), ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'' (2018), ''[[Avengers: Infinity War]]'' (2018), ''[[Ant-Man and the Wasp]]'' (2018), ''[[Captain Marvel (film)|Captain Marvel]]'' (2019), ''[[Avengers: Endgame]]'' (2019) va ''[[Spider-Man: Far From Home]]'' (2019). Toʻrtinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Qora beva (film)|Black Widow]]'' (2021), ''[[Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings]]'' (2021), ''[[Eternals (film)|Eternals]]'' (2021), ''[[Spider-Man: No Way Home]]'' (2021), ''[[Doctor Strange in the Multiverse of Madness]]'' (2022), ''[[Thor: Love and Thunder]]'' (2022) va ''[[Black Panther: Wakanda Forever]]'' (2022). Beshinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Ant-Man and the Wasp: Quantumania]]'' (2023), ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]'' (2023), ''[[The Marvels]]'' (2023), ''[[Deadpool & Wolverine]]'' (2024), ''[[Captain America: Brave New World]]'' (2025) va ''[[Thunderbolts*]]'' (2025). Oltinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[The Fantastic Four: First Steps]]'' (2025), ''[[Spider-Man: Brand New Day]]'' (2026), ''[[Avengers: Doomsday]]'' (2026) va ''Avengers: Secret Wars'' (2027). Yettiinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''X-Men'' (2028), ''Ghost Rider'' (2028) va ''Black Panther III'' (2028). == Filmlar == === Cheksizlik sagasi (''The Infinity Saga'') === {| class="wikitable plainrowheaders defaultcenter col2left" style="width: 99%;" ! scope="col" | Film<ref name="MCUTimeline">{{veb manbasi |last1=McEwan |first1=Cameron K. |last2=Longridge |first2=Chris |date=7-avgust 2019-yil |title=Marvel's 'Phases' explained: What goes when & why |url=https://www.digitalspy.com/movies/a871567/marvel-phase-4-3-2-1-mcu/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820174736/https://www.digitalspy.com/movies/a871567/marvel-phase-4-3-2-1-mcu/ |archive-date=20-avgust 2019-yil |access-date=3-iyun 2021-yil |website=Digital Spy}}</ref> ! scope="col" | {{AQSh bayrogʻi}} Reliz sanasi ! scope="col" | Rejissyor ! scope="col" | Ssenarist(lar) ! scope="col" | Prodyuser(lar) |- ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Birinchi faza|Birinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Iron Man (2008 film)|Iron Man]]'' | {{start date|2008|5|2}} | [[Jon Favreau]]<ref name="April2006Variety">{{veb manbasi |last=McClintock |first=Pamela |url=https://www.variety.com/article/VR1117942193 |title=Marvel Making Deals for Title Wave |date=27-aprel 2006-yil |access-date=1-mart 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025092636/http://www.variety.com/article/VR1117942193 |archive-date=25-oktabr 2012-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Mark Fergus, Hawk Ostby, Art Marcum va Matt Holloway<ref name="April2006Variety" /><ref name="FergusOstbyIM">{{jurnal manbasi |last=Jensen |first=Jeff |url=https://www.ew.com/ew/article/0,,20192634_3,00.html |title=''Iron Man'': Summer's first Marvel? |date=17-aprel 2008-yil |access-date=21-aprel 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130522172846/http://www.ew.com/ew/article/0,,20192634_3,00.html |archive-date=22-may 2013-yil |magazine=Entertainment Weekly}}</ref> | Avi Arad va [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[The Incredible Hulk (film)|The Incredible Hulk]]'' | {{start date|2008|6|13}} | Louis Leterrier<ref name="LeterrierTIH">{{veb manbasi |last=Cairns |first=Bryan |url=http://www.newsarama.com/film/080602-hulk-leterrier.html |title=Director Louis Leterrier Talks Incredible Hulk |date=3-oktabr 2011-yil |access-date=23-fevral 2013-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918075035/http://www.newsarama.com/film/080602-hulk-leterrier.html |archive-date=18-sentabr 2012-yil |website=Newsarama}}</ref> | Zak Penn<ref name="PennUnhappy">{{jurnal manbasi |last=Juarez |first=Vanessa |url=http://popwatch.ew.com/2008/07/26/comic-con-adapt/ |title=Comic-Con: 'Incredible Hulk' screenwriter Zak Penn discusses strife with Edward Norton |date=26-iyul 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130221172700/http://popwatch.ew.com/2008/07/26/comic-con-adapt/ |archive-date=21-fevral 2013-yil |magazine=Entertainment Weekly}}</ref> | Avi Arad, Gale Anne Hurd<br />va Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Iron Man 2]]'' | {{start date|2010|5|7}} | Jon Favreau<ref name="FavreauSignsIM2">{{veb manbasi |last=Finke |first=Nikki |url=https://www.deadline.com/2008/07/marvel-locks-in-jon-favreau-for-iron-man-2/ |title=So What Was All The Fuss About? Marvel Locks in Jon Favreau For 'Iron Man 2′ |date=9-iyul 2008-yil |access-date=3-avgust 2012-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120729170007/http://www.deadline.com/2008/07/marvel-locks-in-jon-favreau-for-iron-man-2/ |archive-date=29-iyul 2012-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Justin Theroux<ref name="TherouxWriting">{{veb manbasi |last=Graser |first=Marc |url=https://www.variety.com/article/VR1117989003.html |title=Theroux to write 'Iron Man' sequel |date=15-iyul 2008-yil |access-date=16-iyul 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121106035318/http://www.variety.com/article/VR1117989003 |archive-date=6-noyabr 2012-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | rowspan="4" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Thor (film)|Thor]]'' | {{start date|2011|5|6}} | [[Kenneth Branagh]]<ref name="BranaghThor">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Michael |url=https://variety.com/2008/film/markets-festivals/branagh-in-talks-to-direct-thor-1117993032/ |title=Branagh in talks to direct 'Thor' |date=28-sentabr 2008-yil |access-date=29-sentabr 2008-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418163819/http://variety.com/2008/film/markets-festivals/branagh-in-talks-to-direct-thor-1117993032/ |archive-date=18-aprel 2015-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Ashley Edward Miller & Zack Stentz va Don Payn<ref name="ThorScreenwriters">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/2010/1/7/10857/thor_movie_new_release_date_may_6_2011 |title=Thor Movie: New Release Date! May 6, 2011 |date=7-yanvar 2010-yil |website=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140301021249/http://marvel.com/news/movies/2010/1/7/10857/thor_movie_new_release_date_may_6_2011 |archive-date=1-mart 2014-yil |access-date=6-fevral 2014-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Captain America: The First Avenger]]'' | {{start date|2011|7|22}} | Joe Johnston<ref name="JohnstonCapTFA">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-recruits-director-122606 |title='Captain America' recruits director |date=9-noyabr 2008-yil |access-date=10-noyabr 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103015054/http://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-recruits-director-122606 |archive-date=3-noyabr 2012-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Christopher Markus va Stephen McFeely]]<ref name="MarkusMcFeelyCapTFA">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-enlists-two-scribes-123195 |title='Captain America' enlists two scribes |date=18-noyabr 2008-yil |access-date=19-noyabr 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110930081358/http://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-enlists-two-scribes-123195 |archive-date=30-sentabr 2011-yil |last2=Fernandez |first2=Jay A. |website=[[The Hollywood Reporter]]}}. (First paragraph; subscription required for full story.)</ref> |- ! scope="row" | ''[[The Avengers (2012 film)|The Avengers]]'' | {{start date|2012|5|4}} | colspan="2" |[[Joss Whedon]]<ref name="WhedonAvengers">{{veb manbasi |last=Graser |first=Marc |url=https://www.variety.com/article/VR1118017689.html |title=Whedon to head 'Avengers{{'}} |date=13-aprel 2010-yil |access-date=14-aprel 2010-yil |url-status=live |archive-url=https://www.webcitation.org/5yDehLvaA?url=http://www.variety.com/article/VR1118017689?refCatId=10 |archive-date=25-aprel 2011-yil |website=[[Variety]]}}</ref> |- <!-- 2-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Ikkinchi faza|Ikkinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Iron Man 3]]'' | {{start date|2013|5|3}} | Shane Black<ref name="ShaneBlack">{{veb manbasi |url=https://www.aintitcool.com/node/48768 |title=Shane Black talks direction of Iron Man 3 and whether or not to expect more Marvel cameos! |date=7-mart 2011-yil |publisher=Ain't It Cool News |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023092823/http://www.aintitcool.com/node/48768 |archive-date=23-oktabr 2012-yil |access-date=3-sentabr 2012-yil}}</ref> | Drew Pearce va Shane Black<ref name="ShaneBlack" /><ref name="DrewPearce">{{veb manbasi |url=https://www.deadline.com/2011/03/marvel-taps-its-runaways-scribe-drew-pearce-to-write-iron-man-3-script/ |title=Marvel Taps Its 'Runaways' Scribe Drew Pearce To Write 'Iron Man 3′ Script |last=Fleming |first=Mike |date=31-mart 2011-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120903223249/http://www.deadline.com/2011/03/marvel-taps-its-runaways-scribe-drew-pearce-to-write-iron-man-3-script/ |archive-date=3-sentabr 2012-yil |access-date=3-sentabr 2012-yil}}</ref> | rowspan="6" | [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[Thor: The Dark World]]'' | {{start date|2013|11|8}} | [[Alan Taylor]]<ref name="TaylorThorTDW">{{veb manbasi |url=https://www.deadline.com/2011/12/thor-2-director-will-be-game-of-thrones-helmer-alan-taylor/ |title='Thor 2′ Director Will Be 'Game of Thrones' Helmer Alan Taylor |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=24-dekabr 2011-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130221211458/http://www.deadline.com/2011/12/thor-2-director-will-be-game-of-thrones-helmer-alan-taylor/ |archive-date=21-fevral 2013-yil |access-date=27-mart 2013-yil}}</ref> | [[Christopher Yost|Christopher L. Yost]], [[Christopher Markus va Stephen McFeely|Christopher Markus]] va [[Christopher Markus va Stephen McFeely|Stephen McFeely]]<ref name="ThorTDWScreenwriters">{{veb manbasi |url=https://collider.com/thor-2-the-dark-world-synopsis/ |title=Official Synopsis for Thor: The Dark World Revealed |last=Chitwood |first=Adam |date=12-oktabr 2012-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108092023/https://collider.com/thor-2-the-dark-world-synopsis/ |archive-date=8-yanvar 2020-yil |access-date=13-aprel 2020-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Captain America: The Winter Soldier]]'' | {{start date|2014|4|4}} | [[Aka-uka Russolar|Anthony va Joe Russo]]<ref name="EvansJacksonCapTWS">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2012/film/news/russo-brothers-tapped-for-captain-america-2-1118055101/ |title=Russo brothers tapped for 'Captain America 2': Disney and Marvel in final negotiations with 'Community' producers to helm pic |last=Sneider |first=Jeff |date=6-iyun 2012-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20121216135522/http://www.variety.com/article/VR1118055101?refCatId=13 |archive-date=16-dekabr 2012-yil |access-date=3-iyul 2012-yil}}</ref> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyCapSequel">{{veb manbasi |url=http://splashpage.mtv.com/2011/04/14/captain-america-movie-sequel-avengers |title='Captain America' Writers Talk Sequel, Post-'Avengers' Plans, And The Marvel Movie-Verse |last=Marshall |first=Rick |date=14-aprel 2011-yil |publisher=[[MTV|MTV News]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110810184309/http://splashpage.mtv.com/2011/04/14/captain-america-movie-sequel-avengers/ |archive-date=10-avgust 2011-yil |access-date=14-aprel 2011-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy (film)|Guardians of the Galaxy]]'' | {{start date|2014|8|1}} | James Gunn<ref name="PressReleaseGotG">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/story/20914/marvel_studios_begins_production_on_guardians_of_the_galaxy |title=Marvel Studios Begins Production on Guardians of the Galaxy |date=20-iyul 2013-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130724015517/http://marvel.com/news/story/20914/marvel_studios_begins_production_on_guardians_of_the_galaxy |archive-date=24-iyul 2013-yil |access-date=20-iyul 2013-yil}}</ref> | James Gunn va Nicole Perlman<ref name="GuardiansSequel2">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2014/film/news/james-gunn-to-write-direct-guardians-of-the-galaxy-sequel-1201269345/ |title=James Gunn to Write, Direct 'Guardians of the Galaxy' Sequel |last=Graser |first=Marc |date=25-iyul 2014-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140729011356/http://variety.com/2014/film/news/james-gunn-to-write-direct-guardians-of-the-galaxy-sequel-1201269345/ |archive-date=29-iyul 2014-yil |access-date=26-iyul 2014-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' | {{start date|2015|5|1}} | colspan="2" | [[Joss Whedon]]<ref name="VarietyWhedonAvengers2">{{veb manbasi |url=https://www.variety.com/article/VR1118057576 |title=Joss Whedon will return for 'The Avengers 2' |last=Graser |first=Marc |date=7-avgust 2012-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120810022119/http://www.variety.com/article/VR1118057576 |archive-date=10-avgust 2012-yil |access-date=7-avgust 2012-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man (film)|Ant-Man]]'' | {{start date|2015|7|17}} | [[Peyton Reed]]<ref name="ReedMcKay">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/2014/6/7/22643/director_peyton_reed_and_writer_adam_mckay_join_marvels_ant-man |title=Director Peyton Reed and Writer Adam McKay Join Marvel's Ant-Man |date=7-iyun 2014-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140109172906/http://insidemovies.ew.com/2014/01/09/marvel-one-shot-ben-kingsley-mandarin-all-hail-the-king/ |archive-date=9-yanvar 2014-yil |access-date=7-iyun 2014-yil}}</ref> | Edgar Wright, Joe Cornish, Adam McKay va [[Paul Rudd]]<ref name="AntManScreenwriters">{{veb manbasi |url=https://www.thewrap.com/marvels-ant-man-resolves-writing-credit-dispute-exclusive/ |title=Marvel's 'Ant-Man' Resolves Writing Credit Dispute (Exclusive) |last=Sneider |first=Jeff |date=22-aprel 2015-yil |publisher=The Wrap |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150425054742/http://www.thewrap.com/marvels-ant-man-resolves-writing-credit-dispute-exclusive/ |archive-date=25-aprel 2015-yil |access-date=22-aprel 2015-yil}}</ref> |- <!-- 3-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Uchinchi faza|Uchinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Captain America: Civil War]]'' | {{start date|2016|5|6}} | [[Aka-uka Russolar|Anthony va Joe Russo]]<ref name="Cap3DirectorsConfirm">{{veb manbasi |url=https://collider.com/captain-america-3-script-joe-anthony-russo/ |title=Directors Joe & Anthony Russo Confirm They'll Direct Captain America 3; Say They're Breaking the Story Now with Screenwriters Christopher Markus & Stephen McFeely |last=Weintraub |first=Steve |date=11-mart 2014-yil |publisher=Collider.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312013038/http://collider.com/captain-america-3-script-joe-anthony-russo/ |archive-date=12-mart 2014-yil |access-date=14-mart 2014-yil}}</ref> | [[Christopher Markus va Stephen McFeely]]<ref name="Cap3DirectorsConfirm" /> | rowspan="3" | [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[Doctor Strange (2016 film)|Doctor Strange]]'' | {{start date|2016|11|4}} | Scott Derrickson<ref name="Derrickson">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/scott-derrickson-direct-marvels-doctor-709117 |title=Scott Derrickson to Direct Marvel's 'Doctor Strange' |last1=Siegel |first1=Tatiana |last2=Kit |first2=Borys |date=3-iyun 2014-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140604020300/http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/scott-derrickson-direct-marvels-doctor-709117 |archive-date=4-iyun 2014-yil |access-date=3-iyun 2014-yil}}</ref> | Jon Spaihts, Scott Derrickson va C. Robert Cargill<ref name="DoctorStrangePDF">{{veb manbasi |url=http://www.wdsmediafile.com/media/DoctorStrange/writen-material/DoctorStrange58127fbf63d6c.pdf |title=Doctor Strange |publisher=[[Walt Disney Studios Motion Pictures]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928122443/http://www.wdsmediafile.com/media/DoctorStrange/writen-material/DoctorStrange58127fbf63d6c.pdf |archive-date=28-sentabr 2018-yil |access-date=31-oktabr 2016-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 2]]'' | {{start date|2017|5|5}} | colspan="2" | James Gunn<ref name="GuardiansSequel2" /> |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: Homecoming]]'' | {{start date|2017|7|7}} | Jon Watts<ref name="SpidermanActorDirector">{{pres-reliz manbasi |title=Sony Pictures and Marvel Studios Find Their 'Spider-Man' Star and director |date=23-iyun 2015-yil |publisher=Marvel.com |url=http://marvel.com/news/movies/24758/sony_pictures_and_marvel_studios_find_their_spider-man_star_and_director |access-date=23-iyun 2015-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150624232902/http://marvel.com/news/movies/24758/sony_pictures_and_marvel_studios_find_their_spider-man_star_and_director |archive-date=24-iyun 2015-yil |url-status=live}}</ref> | Jonathan Goldstein, John Francis Daley,<br />Jon Watts, Christopher Ford,<br />Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="SMHScreenwriters">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/26510/sdcc_2016_spider-man_homecoming_introduces_its_villain |title=SDCC 2016: 'Spider-Man: Homecoming' Introduces Its Villain |last=Strom |first=Marc |date=23-iyul 2016-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20160724125157/http://marvel.com/news/movies/26510/sdcc_2016_spider-man_homecoming_introduces_its_villain |archive-date=24-iyul 2016-yil |access-date=23-iyul 2016-yil}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Amy Pascal |- ! scope="row" | ''[[Thor: Ragnarok]]'' | {{start date|2017|11|3}} | [[Taika Waititi]]<ref name="WaititiOnBoard">{{veb manbasi |url=https://deadline.com/2015/10/mark-ruffalo-bringing-hulk-into-thor-ragnarok-1201584404/ |title=Mark Ruffalo Bringing Hulk Into 'Thor: Ragnarok' |last=Fleming |first=Mike |date=15-oktabr 2015-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151016163013/http://deadline.com/2015/10/mark-ruffalo-bringing-hulk-into-thor-ragnarok-1201584404/ |archive-date=16-oktabr 2015-yil |access-date=16-oktabr 2015-yil}}</ref> | [[Eric Pearson]], [[Craig Kyle]] va [[Christopher Yost|Christopher L. Yost]]<ref name="RagnarokWritingCredits">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/thor-ragnarok-writer-secret-revitalizing-a-franchise-1054023 |title='Thor: Ragnarok' Writer on the Secret to Revitalizing a Franchise |last=Couch |first=Aaron |date=2-noyabr 2017-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107124824/http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/thor-ragnarok-writer-secret-revitalizing-a-franchise-1054023 |archive-date=7-noyabr 2017-yil |access-date=6-noyabr 2017-yil}}</ref><ref name="RagnarokWritingCredits2">{{veb manbasi |url=https://screenrant.com/thor-ragnarok-lady-sif/ |title=Why Isn't Lady Sif in Thor: Ragnarok? |last=Keyes |first=Rob |date=16-oktabr 2017-yil |website=Screen Rant |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171017023930/http://screenrant.com/thor-ragnarok-lady-sif/ |archive-date=17-oktabr 2017-yil |access-date=16-oktabr 2017-yil}}</ref> | rowspan="3" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'' | {{start date|2018|2|16}} | Ryan Coogler<ref name="Coogler">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/25616/ryan_coogler_to_direct_marvels_black_panther |title=Ryan Coogler to Direct Marvel's 'Black Panther' |last=Strom |first=Marc |date=11-yanvar 2016-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160113230531/http://marvel.com/news/movies/25616/ryan_coogler_to_direct_marvels_black_panther?linkId=20280214 |archive-date=13-yanvar 2016-yil |access-date=11-yanvar 2016-yil}}</ref> | Ryan Coogler va Joe Robert Cole<ref name="Cole">{{veb manbasi |url=http://www.motherjones.com/media/2016/02/diversity-oscars-so-white-black-panther-film-joe-robert-cole |title=Oscars So White? Black Panther to the Rescue. |last=Patterson |first=Brandon Ellington |date=6-fevral 2016-yil |website=Mother Jones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160207070217/http://www.motherjones.com/media/2016/02/diversity-oscars-so-white-black-panther-film-joe-robert-cole |archive-date=7-fevral 2016-yil |access-date=6-fevral 2016-yil}}</ref><ref name="CooglerDraft">{{veb manbasi |url=https://collider.com/black-panther-movie-ryan-coogler-script-filming-dates/ |title='Black Panther': Kevin Feige Reveals Ryan Coogler Is Co-Writing; Talks Filming Dates |last=Foutch |first=Haleigh |date=11-aprel 2016-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160413100525/http://collider.com/black-panther-movie-ryan-coogler-script-filming-dates/ |archive-date=13-aprel 2016-yil |access-date=11-aprel 2016-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Infinity War]]'' | {{start date|2018|4|27}} | Anthony va Joe Russo<ref name="RussosIWOfficial">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/24399/joe_anthony_russo_to_direct_2-part_marvels_avengers_infinity_war_event |title=Joe & Anthony Russo to Direct 2-Part Marvel's 'Avengers: Infinity War' Event |last=Strom |first=Marc |date=7-aprel 2015-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150409012024/http://marvel.com/news/movies/24399/joe_anthony_russo_to_direct_2-part_marvels_avengers_infinity_war_event |archive-date=9-aprel 2015-yil |access-date=7-aprel 2015-yil}}</ref> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyIW">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/24589/christopher_markus_stephen_mcfeely_to_write_marvels_2-part_avengers_infinity_war_event |title=Christopher Markus & Stephen McFeely to Write Marvel's 2-Part 'Avengers: Infinity War' Event |last=Strom |first=Mark |date=7-may 2015-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150509030011/http://marvel.com/news/movies/24589/christopher_markus_stephen_mcfeely_to_write_marvels_2-part_avengers_infinity_war_event |archive-date=9-may 2015-yil |access-date=7-may 2015-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man and the Wasp]]'' | {{start date|2018|7|6}} | [[Peyton Reed]]<ref name="RuddLillyAMWasp">{{veb manbasi |url=https://collider.com/ant-man-and-the-wasp-michael-douglas/ |title='Ant-Man and the Wasp': Michael Douglas Eyeing Return for Sequel |last=Cabin |first=Chris |date=13-noyabr 2015-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151115230117/http://collider.com/ant-man-and-the-wasp-michael-douglas/ |archive-date=15-noyabr 2015-yil |access-date=13-noyabr 2015-yil}}</ref> | Chris McKenna, Erik Sommers,<br/>[[Paul Rudd]], Andrew Barrer va Gabriel Ferrari<ref name="AMWFilmingStart">{{veb manbasi |url=https://www.comingsoon.net/movies/trailers/875655-production-officially-begins-on-ant-man-and-the-wasp#/slide/1 |title=Production Officially Begins on Ant-Man and the Wasp! |last=Perry |first=Spencer |date=1-avgust 2017-yil |publisher=ComingSoon.net |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170801194722/http://www.comingsoon.net/movies/trailers/875655-production-officially-begins-on-ant-man-and-the-wasp |archive-date=1-avgust 2017-yil |access-date=1-avgust 2017-yil}}</ref> | Kevin Feige va <includeonly><br /></includeonly>Stephen Broussard |- ! scope="row" | ''[[Captain Marvel (film)|Captain Marvel]]'' | {{start date|2019|3|8}} | Anna Boden va Ryan Fleck<ref name="CMDirectors">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2017/film/news/captain-marvel-directors-anna-boden-ryan-fleck-1201994270/ |title='Captain Marvel' Finds Directors in Anna Boden, Ryan Fleck (EXCLUSIVE) |last=Kroll |first=Justin |date=19-aprel 2017-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170420020721/http://variety.com/2017/film/news/captain-marvel-directors-anna-boden-ryan-fleck-1201994270/ |archive-date=20-aprel 2017-yil |access-date=19-aprel 2017-yil}}</ref> | Anna Boden, Ryan Fleck va Geneva Robertson-Dworet<ref name="CMPressKit">{{veb manbasi |url=http://www.wdsmediafile.com/media/CaptainMarvel/writen-material/CaptainMarvel5c7db1289724a.pdf |title=Captain Marvel Press Kit |website=wdsmediafile.com |publisher=Walt Disney Studios |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190309221949/http://www.wdsmediafile.com/media/CaptainMarvel/writen-material/CaptainMarvel5c828fe5c3553.pdf |archive-date=9-mart 2019-yil |access-date=4-mart 2018-yil}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Endgame]]'' | {{start date|2019|4|26}} | Anthony va Joe Russo<ref name="RussosIWOfficial" /> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyIW" /> |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: Far From Home]]'' | {{start date|2019|7|2}} | Jon Watts<ref name="WattsReturn">{{veb manbasi |url=https://screenrant.com/spider-man-homecoming-2-jon-watts-direct-confirmed/ |title=Kevin Feige Confirms Jon Watts Will Direct Spider-Man: Homecoming 2 |last=Hood |first=Cooper |date=9-dekabr 2017-yil |website=Screen Rant |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171210020250/https://screenrant.com/spider-man-homecoming-2-jon-watts-direct-confirmed/ |archive-date=10-dekabr 2017-yil |access-date=9-dekabr 2017-yil}}</ref> |Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="SMHSequelWriters">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/jake-gyllenhaal-talks-star-spider-man-homecoming-2-1113627 |title=Jake Gyllenhaal in Talks to Star in 'Spider-Man: Homecoming' Sequel |last1=Vlessing |first1=Etan |last2=Kit |first2=Borys |date=21-may 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180522042606/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/jake-gyllenhaal-talks-star-spider-man-homecoming-2-1113627 |archive-date=22-may 2018-yil |access-date=21-may 2018-yil}}</ref> | Kevin Feige <includeonly><br /></includeonly>va Amy Pascal |} === Multi-olam sagasi (''The Multiverse Saga'') === {| class="wikitable plainrowheaders defaultcenter col2left" style="width: 99%;" ! scope="col" | Film ! scope="col" | {{AQSh bayrogʻi}} Reliz sanasi ! scope="col" | Rejissyor ! scope="col" | Ssenarist(lar) ! scope="col" | Prodyuser(lar) |- <!-- 4-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Toʻrtinchi faza|Toʻrtinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Qora beva (film)|Black Widow]]'' | {{start date|2021|7|9}}<ref name="BWShangChiRelease">{{veb manbasi |last=Rubin |first=Rebecca |date=23-mart 2021-yil |title='Black Widow,' 'Cruella' to Debut on Disney Plus and in Theaters as Disney Shifts Dates for Seven Films |url=https://variety.com/2021/film/news/disney-postpones-black-widow-shang-chi-1234935874/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210323190428/https://variety.com/2021/film/news/disney-postpones-black-widow-shang-chi-1234935874/ |archive-date=23-mart 2021-yil |access-date=23-mart 2021-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Cate Shortland<ref name="BWShortland">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=12-iyul 2018-yil |title='Black Widow' Movie Finds Director in Cate Shortland (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-widow-movie-be-directed-by-cate-shortland-1126708 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180713013222/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-widow-movie-be-directed-by-cate-shortland-1126708 |archive-date=13-iyul 2018-yil |access-date=12-iyul 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Eric Pearson]]<ref name="BWWriters">{{veb manbasi |last=Barnhardt |first=Andrew |date=14-yanvar 2020-yil |title=Thor: Ragnarok Writer Gets Sole Screenwriting Credit on Black Widow |url=https://comicbook.com/marvel/2020/01/14/black-widow-writer-eric-pearson-thor-ragnarok-marvel-studios/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200115171142/https://comicbook.com/marvel/2020/01/14/black-widow-writer-eric-pearson-thor-ragnarok-marvel-studios/ |archive-date=15-yanvar 2020-yil |access-date=16-yanvar 2020-yil |website=ComicBook.com}}</ref> | [[Kevin Feige]] <includeonly>| rowspan="7" | Released</includeonly> |- ! scope="row" | ''[[Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings]]'' | {{start date|2021|9|3}} | Destin Daniel Cretton<ref name="DestinDanielCretton">{{veb manbasi |last1=Couch |first1=Aaron |last2=Kit |first2=Borys |date=13-mart 2019-yil |title=Marvel's 'Shang-Chi' Sets Director Destin Daniel Cretton |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/marvels-shang-chi-sets-director-destin-daniel-cretton-1194443 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190314225847/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/marvels-shang-chi-sets-director-destin-daniel-cretton-1194443 |archive-date=14-mart 2019-yil |access-date=13-mart 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Dave Callaham, Destin Daniel Cretton va Andrew Lanham<ref name="ShangChiWriters">{{veb manbasi |last=Debruge |first=Peter |date=23-avgust 2021-yil |title='Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings' Review: Marvel Gives Lesser-Known Asian Hero the A-List Treatment |url=https://variety.com/2021/film/reviews/shang-chi-and-the-legend-of-the-ten-rings-review-simu-liu-1235046718/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210823170419/https://variety.com/2021/film/reviews/shang-chi-and-the-legend-of-the-ten-rings-review-simu-liu-1235046718/ |archive-date=23-avgust 2021-yil |access-date=23-avgust 2021-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Kevin Feige va<includeonly><br /></includeonly> {{nowrap|Jonathan Schwartz}} |- ! scope="row" | ''[[Eternals (film)|Eternals]]'' | {{start date|2021|11|5}} | Chloé Zhao<ref name="EternalsZhao">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=21-sentabr 2018-yil |title=Marvel Studios' 'The Eternals' Finds Its Director With Chloe Zhao |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/chloe-zhao-direct-marvel-studios-eternals-1143547 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180921215407/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/chloe-zhao-direct-marvel-studios-eternals-1143547 |archive-date=21-sentabr 2018-yil |access-date=21-sentabr 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Chloé Zhao, Chloé Zhao, Patrick Burleigh,<br />Ryan Firpo va Kaz Firpo<ref name="EternalsWritingCredits">{{veb manbasi |last=Anderton |first=Ethan |date=24-may 2021-yil |title=Why Does Marvel's 'Eternals' Poster Credit Chloé Zhao With Two Writing Credits? |url=https://www.slashfilm.com/eternals-writing-credits-explained/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210524191434/https://www.slashfilm.com/eternals-writing-credits-explained/ |archive-date=24-may 2021-yil |access-date=24-may 2021-yil |website=/Film}}</ref><ref name="EternalsWGAWritingCredits">{{veb manbasi |title=The Eternals |url=https://directories.wga.org/project/1184807/the-eternals/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210814011315/https://directories.wga.org/project/1184807/the-eternals/ |archive-date=14-avgust 2021-yil |access-date=13-avgust 2021-yil |website=Writers Guild of America West}}</ref><ref name="EternalsWritingCredits" /> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: No Way Home]]'' | {{start date|2021|12|17}} | Jon Watts<ref name="WattsSM3Confirm">{{veb manbasi |last=Labonte |first=Rachel |date=10-iyun 2020-yil |title=MCU's Spider-Man 3: Marisa Tomei Teases What To Expect Of Aunt May |url=https://screenrant.com/mcu-spider-man-homecoming-3-aunt-may-role/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200612035720/https://screenrant.com/mcu-spider-man-homecoming-3-aunt-may-role/ |archive-date=12-iyun 2020-yil |access-date=12-iyun 2020-yil |website=Screen Rant}}</ref> | Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="FFHSequelWriters">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=23-avgust 2019-yil |title=Next Post-'Spider-Man' Skirmish For Sony & Disney: A Tug Of War Over 'Spider-Man' Helmer Jon Watts? |url=https://deadline.com/2019/08/spider-man-disney-marvel-sony-director-jon-watts-next-film-courtship-1202702851/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190824000254/https://deadline.com/2019/08/spider-man-disney-marvel-sony-director-jon-watts-next-film-courtship-1202702851/ |archive-date=24-avgust 2019-yil |access-date=24-avgust 2019-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Amy Pascal |- ! scope="row" | ''[[Doctor Strange in the Multiverse of Madness]]'' | {{start date|2022|5|6}} | [[Sam Raimi]]<ref name="RaimiDS2Confirm">{{veb manbasi |last=Evangelista |first=Chris |date=15-aprel 2020-yil |title=Sam Raimi Confirms He's Directing 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness' |url=https://www.slashfilm.com/sam-raimi-doctor-strange/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200415211918/https://www.slashfilm.com/sam-raimi-doctor-strange/ |archive-date=15-aprel 2020-yil |access-date=15-aprel 2020-yil |website=/Film}}</ref> | Michael Waldron<ref name="WaldronDS2">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=7-fevral 2020-yil |title='Doctor Strange 2' Lands New Writer With 'Loki' Show Creator (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/doctor-strange-2-lands-new-writer-loki-showrunner-1277278 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208050829/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/doctor-strange-2-lands-new-writer-loki-showrunner-1277278 |archive-date=8-fevral 2020-yil |access-date=7-fevral 2020-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Thor: Love and Thunder]]'' | {{start date|2022|7|8}} | [[Taika Waititi]]<ref name="WaititiThor4">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=16-iyul 2019-yil |title=Taika Waititi to Direct 'Thor 4' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/taika-waititi-direct-thor-4-1224464 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717001053/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/taika-waititi-direct-thor-4-1224464 |archive-date=17-iyul 2019-yil |access-date=16-iyul 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Taika Waititi va Jennifer Kaytin Robinson<ref name="ThorLaTWritersCredits">{{veb manbasi |date=1-iyun 2022-yil |title=Thor: Love and Thunder – WGA Directory |url=https://directories.wga.org/project/1202732/thor-love-and-thunder/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220611041048/https://directories.wga.org/project/1202732/thor-love-and-thunder/ |archive-date=11-iyun 2022-yil |access-date=10-iyun 2022-yil |website=Writers Guild of America West}}</ref> | Kevin Feige va<includeonly><br /></includeonly> Brad Winderbaum |- ! scope="row" | ''[[Black Panther: Wakanda Forever]]'' | {{start date|2022|11|11}} | Ryan Coogler<ref name="CooglerBPSequel">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=11-oktabr 2018-yil |title=Ryan Coogler Signs on to Write and Direct 'Black Panther' Sequel (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-panther-2-ryan-coogler-write-direct-sequel-1151626 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012003436/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-panther-2-ryan-coogler-write-direct-sequel-1151626 |archive-date=12-oktabr 2018-yil |access-date=11-oktabr 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Ryan Coogler va Joe Robert Cole<ref name="CooglerBPSequel" /><ref name="FeigeRTJul2021">{{veb manbasi |last=Meares |first=Joel |date=12-iyul 2021-yil |title=Kevin Feige Previews the MCU's Upcoming Phase 4: ''Shang-Chi'', ''Eternals'', ''No Way Home'', ''Wakanda Forever'', and More |url=https://editorial.rottentomatoes.com/article/kevin-feige-previews-the-mcus-upcoming-phase-4-shang-chi-eternals-no-way-home-wakanda-forever-and-more/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712205248/https://editorial.rottentomatoes.com/article/kevin-feige-previews-the-mcus-upcoming-phase-4-shang-chi-eternals-no-way-home-wakanda-forever-and-more/ |archive-date=12-iyul 2021-yil |access-date=12-iyul 2021-yil |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- <!-- 5-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Beshinchi faza|Beshinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man and the Wasp: Quantumania]]'' | {{start date|2023|2|17}} | [[Peyton Reed]]<ref name="AntMan3Confirmed">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=1-noyabr 2019-yil |title=Peyton Reed to Direct 'Ant-Man 3' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-peyton-reed-returning-direct-1251732 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191101204518/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-peyton-reed-returning-direct-1251732 |archive-date=1-noyabr 2019-yil |access-date=1-noyabr 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Jeff Loveness<ref name="AntMan3Loveness">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=3-aprel 2020-yil |title='Ant-Man 3' Finds its Writer With 'Rick and Morty' Scribe (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-finds-writer-rick-morty-scribe-1288461 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200404002551/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-finds-writer-rick-morty-scribe-1288461 |archive-date=4-aprel 2020-yil |access-date=3-aprel 2020-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Kevin Feige]] va<includeonly><br /></includeonly> Stephen Broussard |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]'' | {{start date|2023|5|5}} | colspan="2" | James Gunn<ref name="GunnVol3Rehired">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=15-mart 2019-yil |title=Disney Reinstates Director James Gunn For 'Guardians Of The Galaxy 3' |url=https://deadline.com/2019/03/james-gunn-reinstated-guardians-of-the-galaxy-3-disney-suicide-squad-2-indefensible-social-media-messages-1202576444/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190315181052/https://deadline.com/2019/03/james-gunn-reinstated-guardians-of-the-galaxy-3-disney-suicide-squad-2-indefensible-social-media-messages-1202576444/ |archive-date=15-mart 2019-yil |access-date=15-mart 2019-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[The Marvels]]'' | {{start date|2023|11|10}}<ref name="TheMarvelsNov2023Release">{{veb manbasi |last=Couch |first=Aaron |date=17-fevral 2023-yil |title=Disney Pushes 'The Marvels' Out of Summer |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/the-marvels-release-date-moved-to-november-1235328711/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230217231838/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/the-marvels-release-date-moved-to-november-1235328711/ |archive-date=17-fevral 2023-yil |access-date=17-fevral 2023-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Nia DaCosta]]<ref name="CMSequelDaCosta">{{veb manbasi |last=Kroll |first=Justin |date=5-avgust 2020-yil |title='Captain Marvel 2': 'Candyman's Nia DaCosta To Direct Sequel |url=https://deadline.com/2020/08/captain-marvel-sequel-nia-dacosta-director-1202992213/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200806000118/https://deadline.com/2020/08/captain-marvel-sequel-nia-dacosta-director-1202992213/ |archive-date=6-avgust 2020-yil |access-date=5-avgust 2020-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Megan McDonnell, Nia DaCosta, Elissa Karasik va Zeb Wells<ref name="TheMarvelsWriters">{{veb manbasi |last=Zogbi |first=Emily |date=2-yanvar 2023-yil |title=The Marvels Adds She-Hulk, Comic Book Writer Zeb Wells |url=https://www.cbr.com/the-marvels-adds-zeb-wells-writer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230103051615/https://www.cbr.com/the-marvels-adds-zeb-wells-writer/ |archive-date=3-yanvar 2023-yil |access-date=3-yanvar 2023-yil |website=Comic Book Resources}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Deadpool & Wolverine]]'' | {{start date|2024|7|26}} | Shawn Levy<ref name="LevyReeseWernickDP3">{{veb manbasi |last=Shanfeld |first=Ethan |date=11-mart 2022-yil |title=Shawn Levy to Direct 'Deadpool 3' Starring Ryan Reynolds |url=https://variety.com/2022/film/news/shawn-levy-deadpool-3-ryan-reynolds-1235202497/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220312163159/https://variety.com/2022/film/news/shawn-levy-deadpool-3-ryan-reynolds-1235202497/ |archive-date=12-mart 2022-yil |access-date=12-mart 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Rhett Reese, Paul Wernick,<br />Zeb Wells, [[Ryan Reynolds]] va Shawn Levy<ref name="DP3Writers">{{veb manbasi |last=Grobar |first=Matt |date=1-may 2023-yil |title='Deadpool 3': Rob Delaney To Return As Human X-Force Member Peter |url=https://deadline.com/2023/05/deadpool-3-rob-delaney-to-return-as-x-force-member-peter-1235351790/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501191115/https://deadline.com/2023/05/deadpool-3-rob-delaney-to-return-as-x-force-member-peter-1235351790/ |archive-date=1-may 2023-yil |access-date=1-may 2023-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | [[Kevin Feige]],<includeonly><br /></includeonly> Ryan Reynolds<br />va Shawn Levy |- ! scope="row" | ''[[Captain America: Brave New World]]'' | {{start date|2025|2|14}}<ref name="SDCC2022" /> | Julius Onah<ref name="PhaseFiveDirectorsConfirm" /> | Malcolm Spellman va Dalan Musson<ref name="Cap4THR">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |last2=Couch |first2=Aaron |date=23-aprel 2021-yil |title='Captain America 4' in the Works With 'Falcon and the Winter Soldier' Showrunner Malcolm Spellman (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/captain-america-4-in-the-works-with-falcon-and-the-winter-soldier-showrunner-malcolm-spellman-exclusive |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423205514/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/captain-america-4-in-the-works-with-falcon-and-the-winter-soldier-showrunner-malcolm-spellman-exclusive |archive-date=23-aprel 2021-yil |access-date=23-aprel 2021-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- ! scope="row" | ''[[Thunderbolts*]]'' | {{start date|2025|5|2}}<ref name="SDCC2022">{{veb manbasi |last=Vary |first=Adam B. |date=23-iyul 2022-yil |title=Marvel Studios' Phases 5 and 6: Everything We Learned at Comic-Con About the Multiverse Saga |url=https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724165117/https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |archive-date=24-iyul 2022-yil |access-date=24-iyul 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Jake Schreier<ref name="PhaseFiveDirectorsConfirm">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=26-iyul 2022-yil |title='Avengers: The Kang Dynasty' to Be Directed by 'Shang-Chi' Filmmaker Destin Daniel Cretton (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/avengers-the-kang-dynasty-to-be-directed-by-shang-chi-filmmaker-destin-daniel-cretton-exclusive-1235186348/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726181956/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/avengers-the-kang-dynasty-to-be-directed-by-shang-chi-filmmaker-destin-daniel-cretton-exclusive-1235186348/ |archive-date=26-iyul 2022-yil |access-date=26-iyul 2022-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Eric Pearson]] va Lee Sung Jin<ref name="LeeSungJinThunderbolts">{{veb manbasi |last=Seo |first=Rachel |date=29-mart 2023-yil |title=Marvel's 'Thunderbolts' Adds 'Beef' Creator Lee Sung Jin as Writer (Exclusive) |url=https://variety.com/2023/film/news/marvels-thunderbolts-lee-sung-jin-co-writer-beef-steven-yeun-1235567387/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330020731/https://variety.com/2023/film/news/marvels-thunderbolts-lee-sung-jin-co-writer-beef-steven-yeun-1235567387/ |archive-date=30-mart 2023-yil |access-date=29-mart 2023-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Kevin Feige |- <!-- 6-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | Oltinchi faza |- ! scope="row" | ''[[The Fantastic Four: First Steps]]'' | {{start date|2025|7|25}} | Matt Shakman<ref name="ShakmanFFConfirm">{{veb manbasi |last=McCall |first=Kevin |date=10-sentabr 2022-yil |title=Matt Shakman is Officially Directing 'Fantastic Four' |url=https://collider.com/fantastic-4-matt-shakman-directing-confirmed/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220912235622/https://collider.com/fantastic-4-matt-shakman-directing-confirmed/ |archive-date=12-sentabr 2022-yil |access-date=12-sentabr 2022-yil |website=Collider}}</ref> | Jeff Kaplan, Ian Springer va Josh Friedman<ref name="FriedmanFF">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=31-mart 2023-yil |title='Fantastic Four' Movie Gets New Writer with 'Avatar 2' Scribe Josh Friedman (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/fantastic-four-movie-gets-new-writer-marvel-1235364511/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331195053/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/fantastic-four-movie-gets-new-writer-marvel-1235364511/ |archive-date=31-mart 2023-yil |access-date=31-mart 2023-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> |Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: Brand New Day]]'' | {{start date|2026|7|16}}<ref name="BrandNewDay">{{veb manbasi |last=Rubin |first=Rebecca |date=31-mart 2025-yil |title=Tom Holland's 'Spider-Man 4' Gets Official Title, 'Spider-Man: Brand New Day,' Ahead of Summer Filming |url=https://variety.com/2025/film/news/spider-man-4-brand-new-day-cinemacon-tom-holland-1236349305/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401034422/https://variety.com/2025/film/news/spider-man-4-brand-new-day-cinemacon-tom-holland-1236349305/ |archive-date=1-aprel, 2025-yil |access-date=31-mart 2025-yil |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> | Destin Daniel Cretton<ref name="SM4CrettonConfirm">{{veb manbasi |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=25-oktabr 2024-yil |title=Sony Adds Untitled 'Spider-Man' With Tom Holland To Summer 2026 Calendar; Destin Daniel Cretton Directing |url=https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |url-status=live |archive-url=https://archive.org/20241025180924/https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |archive-date=25-oktabr 2024-yil |access-date=25-oktabr 2024-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> |Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="CrettonSM4">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=9-sentyabr 2024-yil |title='Spider-Man 4': Destin Daniel Cretton in Talks to Direct (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/spider-man-4-finds-its-director-1235995984/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240909222026/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/spider-man-4-finds-its-director-1235995984/ |archive-date=9-sentyabr 2024-yil |access-date=9-sentyabr 2024-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Amy Pascal |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Doomsday]]'' | {{start date|2026|12|16}}<ref name="SDCC2022">{{veb manbasi |last=Vary |first=Adam B. |date=23-iyul 2022-yil |title=Marvel Studios' Phases 5 and 6: Everything We Learned at Comic-Con About the Multiverse Saga |url=https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724165117/https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |archive-date=24-iyul 2022-yil |access-date=24-iyul 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | rowspan="2" | Anthony va Joe Russo<ref name="SDCC2024Avengers">{{veb manbasi |last1=Vary |first1=Adam B. |last2=Woerner |first2=Meredith |date=28-iyul 2024-yil |title=Marvel Announces 'Avengers: Doomsday' and 'Avengers: Secret Wars' Directed by the Russo Brothers |url=https://variety.com/2024/film/news/avengers-secret-wars-doomsday-russo-brothers-return-1235879783/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240729073232/https://variety.com/2024/film/news/avengers-secret-wars-doomsday-russo-brothers-return-1235879783/ |archive-date=29-iyul 2024-yil |access-date=29-iyul 2024-yil |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> | rowspan="2" | Michael Waldron va Stephen McFeely<ref name="SDCC2024Avengers" /><ref name="FeigeConferenceJul2025THR">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |last2=McClintock |first2=Pamela |date=20-iyul 2025-yil |title=Marvel's Kevin Feige Talks Scaling Back, Losing Kang and His Texts to James Gunn After 'Superman' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvels-kevin-feige-fantastic-four-superman-1236324127/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250720191934/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvels-kevin-feige-fantastic-four-superman-1236324127/ |archive-date=20-iyul 2025-yil |access-date=20-iyul 2025-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Anthony va Joe Russo |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Secret Wars]]'' | {{start date|2027|12|15}}<ref name="Oct2022Delays">{{veb manbasi |last=Couch |first=Aaron |date=11-oktabr 2022-yil |title=Marvel Shifts Dates for 'Avengers: Secret Wars,' 'Deadpool 3', 'Fantastic Four' and 'Blade' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvel-release-dates-shift-avengers-secret-wars-1235239094/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221011183748/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvel-release-dates-shift-avengers-secret-wars-1235239094/ |archive-date=11-oktabr 2022-yil |access-date=11-oktabr 2022-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> |} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{Rasmiy sayt}} {{tanlangan roʻyxat}} [[Turkum:Marvel kinematografiya koinoti filmlari]] n8ci6eiaxelgdtqnedh3kdr4zxav4a4 6272181 6272178 2026-09-16T17:36:38Z ~2026-45019-57 300381 /* Multi-olam sagasi (The Multiverse Saga) */ 6272181 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | nom = {{noitalic|Marvel kinematografiya koinoti filmlari}} | tasvir = Marvel Kinematografiya Koinoti - Birinchi Faza.jpg | izoh = | prodyuser = {{plainlist| * [[Kevin Feige]] * Gale Anne Hurd * Amy Pascal * [[Ryan Reynolds]] }} | rollarda = | studiya = {{plainlist| * [[Marvel Studios]] * [[Columbia Pictures]]<br /><small>(''Oʻrgimchak-odam'' haqidagi filmlar; 2017 {{mdash}} hozirgacha)</small> * Maximum Effort <small>(''Deadpool 3'')</small> }} | distribyutor = {{plainlist| * [[Paramount Pictures]]<br /><small>(2008{{mdash}}2011)</small> * [[Universal Pictures]]<br /><small>(''The Incredible Hulk''; 2008)</small> * [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Walt Disney Studios<br />Motion Pictures]]<br /><small>(2012 {{mdash}} hozirgacha)</small> * [[Sony Pictures Releasing]] <small>(''Oʻrgimchak-odam'' haqidagi filmlar; 2017 {{mdash}} hozirgacha)</small> }} | premyera = 2008 {{mdash}} hozirgacha | mamlakat = {{AQSh}} | til = [[Ingliz tili|inglizcha]] | byudjet = '''Jami (32 ta film):'''<br />$6,259–6,744{{nbsp}}milliard | daromad = '''Jami (32 ta film):'''<br />$29,443{{nbsp}}milliard }} '''[[Marvel kinematografiya koinoti]] (MKK) filmlari''' [[Marvel Studios]] kinostudiyasi tomonidan ishlangan [[superqahramonlar haqidagi film]]lardir. MKK filmlari „fazalar“ deb ataluvchi guruhlarga boʻlingan. Birinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Iron Man]]'' (2008), ''[[The Incredible Hulk]]'' (2008), ''[[Iron Man 2]]'' (2010), ''[[Thor]]'' (2011), ''[[Captain America: The First Avenger]]'' (2011) va ''[[Qasoskorlar (film, 2012)|The Avengers]]'' (2012). Ikkinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Iron Man 3]]'' (2013), ''[[Thor: The Dark World]]'' (2013), ''[[Captain America: The Winter Soldier]]'' (2014), ''[[Guardians of the Galaxy (film)|Guardians of the Galaxy]]'' (2014), ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' (2015) va ''[[Ant-Man (film)|Ant-Man]]'' (2015). Uchinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Captain America: Civil War]]'' (2016), ''[[Doctor Strange (2016 film)|Doctor Strange]]'' (2016), ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 2]]'' (2017), ''[[Spider-Man: Homecoming]]'' (2017), ''[[Thor: Ragnarok]]'' (2017), ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'' (2018), ''[[Avengers: Infinity War]]'' (2018), ''[[Ant-Man and the Wasp]]'' (2018), ''[[Captain Marvel (film)|Captain Marvel]]'' (2019), ''[[Avengers: Endgame]]'' (2019) va ''[[Spider-Man: Far From Home]]'' (2019). Toʻrtinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Qora beva (film)|Black Widow]]'' (2021), ''[[Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings]]'' (2021), ''[[Eternals (film)|Eternals]]'' (2021), ''[[Spider-Man: No Way Home]]'' (2021), ''[[Doctor Strange in the Multiverse of Madness]]'' (2022), ''[[Thor: Love and Thunder]]'' (2022) va ''[[Black Panther: Wakanda Forever]]'' (2022). Beshinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Ant-Man and the Wasp: Quantumania]]'' (2023), ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]'' (2023), ''[[The Marvels]]'' (2023), ''[[Deadpool & Wolverine]]'' (2024), ''[[Captain America: Brave New World]]'' (2025) va ''[[Thunderbolts*]]'' (2025). Oltinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[The Fantastic Four: First Steps]]'' (2025), ''[[Spider-Man: Brand New Day]]'' (2026), ''[[Avengers: Doomsday]]'' (2026) va ''Avengers: Secret Wars'' (2027). Yettiinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''X-Men'' (2028), ''Ghost Rider'' (2028) va ''Black Panther III'' (2028). == Filmlar == === Cheksizlik sagasi (''The Infinity Saga'') === {| class="wikitable plainrowheaders defaultcenter col2left" style="width: 99%;" ! scope="col" | Film<ref name="MCUTimeline">{{veb manbasi |last1=McEwan |first1=Cameron K. |last2=Longridge |first2=Chris |date=7-avgust 2019-yil |title=Marvel's 'Phases' explained: What goes when & why |url=https://www.digitalspy.com/movies/a871567/marvel-phase-4-3-2-1-mcu/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820174736/https://www.digitalspy.com/movies/a871567/marvel-phase-4-3-2-1-mcu/ |archive-date=20-avgust 2019-yil |access-date=3-iyun 2021-yil |website=Digital Spy}}</ref> ! scope="col" | {{AQSh bayrogʻi}} Reliz sanasi ! scope="col" | Rejissyor ! scope="col" | Ssenarist(lar) ! scope="col" | Prodyuser(lar) |- ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Birinchi faza|Birinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Iron Man (2008 film)|Iron Man]]'' | {{start date|2008|5|2}} | [[Jon Favreau]]<ref name="April2006Variety">{{veb manbasi |last=McClintock |first=Pamela |url=https://www.variety.com/article/VR1117942193 |title=Marvel Making Deals for Title Wave |date=27-aprel 2006-yil |access-date=1-mart 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025092636/http://www.variety.com/article/VR1117942193 |archive-date=25-oktabr 2012-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Mark Fergus, Hawk Ostby, Art Marcum va Matt Holloway<ref name="April2006Variety" /><ref name="FergusOstbyIM">{{jurnal manbasi |last=Jensen |first=Jeff |url=https://www.ew.com/ew/article/0,,20192634_3,00.html |title=''Iron Man'': Summer's first Marvel? |date=17-aprel 2008-yil |access-date=21-aprel 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130522172846/http://www.ew.com/ew/article/0,,20192634_3,00.html |archive-date=22-may 2013-yil |magazine=Entertainment Weekly}}</ref> | Avi Arad va [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[The Incredible Hulk (film)|The Incredible Hulk]]'' | {{start date|2008|6|13}} | Louis Leterrier<ref name="LeterrierTIH">{{veb manbasi |last=Cairns |first=Bryan |url=http://www.newsarama.com/film/080602-hulk-leterrier.html |title=Director Louis Leterrier Talks Incredible Hulk |date=3-oktabr 2011-yil |access-date=23-fevral 2013-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918075035/http://www.newsarama.com/film/080602-hulk-leterrier.html |archive-date=18-sentabr 2012-yil |website=Newsarama}}</ref> | Zak Penn<ref name="PennUnhappy">{{jurnal manbasi |last=Juarez |first=Vanessa |url=http://popwatch.ew.com/2008/07/26/comic-con-adapt/ |title=Comic-Con: 'Incredible Hulk' screenwriter Zak Penn discusses strife with Edward Norton |date=26-iyul 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130221172700/http://popwatch.ew.com/2008/07/26/comic-con-adapt/ |archive-date=21-fevral 2013-yil |magazine=Entertainment Weekly}}</ref> | Avi Arad, Gale Anne Hurd<br />va Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Iron Man 2]]'' | {{start date|2010|5|7}} | Jon Favreau<ref name="FavreauSignsIM2">{{veb manbasi |last=Finke |first=Nikki |url=https://www.deadline.com/2008/07/marvel-locks-in-jon-favreau-for-iron-man-2/ |title=So What Was All The Fuss About? Marvel Locks in Jon Favreau For 'Iron Man 2′ |date=9-iyul 2008-yil |access-date=3-avgust 2012-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120729170007/http://www.deadline.com/2008/07/marvel-locks-in-jon-favreau-for-iron-man-2/ |archive-date=29-iyul 2012-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Justin Theroux<ref name="TherouxWriting">{{veb manbasi |last=Graser |first=Marc |url=https://www.variety.com/article/VR1117989003.html |title=Theroux to write 'Iron Man' sequel |date=15-iyul 2008-yil |access-date=16-iyul 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121106035318/http://www.variety.com/article/VR1117989003 |archive-date=6-noyabr 2012-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | rowspan="4" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Thor (film)|Thor]]'' | {{start date|2011|5|6}} | [[Kenneth Branagh]]<ref name="BranaghThor">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Michael |url=https://variety.com/2008/film/markets-festivals/branagh-in-talks-to-direct-thor-1117993032/ |title=Branagh in talks to direct 'Thor' |date=28-sentabr 2008-yil |access-date=29-sentabr 2008-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418163819/http://variety.com/2008/film/markets-festivals/branagh-in-talks-to-direct-thor-1117993032/ |archive-date=18-aprel 2015-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Ashley Edward Miller & Zack Stentz va Don Payn<ref name="ThorScreenwriters">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/2010/1/7/10857/thor_movie_new_release_date_may_6_2011 |title=Thor Movie: New Release Date! May 6, 2011 |date=7-yanvar 2010-yil |website=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140301021249/http://marvel.com/news/movies/2010/1/7/10857/thor_movie_new_release_date_may_6_2011 |archive-date=1-mart 2014-yil |access-date=6-fevral 2014-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Captain America: The First Avenger]]'' | {{start date|2011|7|22}} | Joe Johnston<ref name="JohnstonCapTFA">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-recruits-director-122606 |title='Captain America' recruits director |date=9-noyabr 2008-yil |access-date=10-noyabr 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103015054/http://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-recruits-director-122606 |archive-date=3-noyabr 2012-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Christopher Markus va Stephen McFeely]]<ref name="MarkusMcFeelyCapTFA">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-enlists-two-scribes-123195 |title='Captain America' enlists two scribes |date=18-noyabr 2008-yil |access-date=19-noyabr 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110930081358/http://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-enlists-two-scribes-123195 |archive-date=30-sentabr 2011-yil |last2=Fernandez |first2=Jay A. |website=[[The Hollywood Reporter]]}}. (First paragraph; subscription required for full story.)</ref> |- ! scope="row" | ''[[The Avengers (2012 film)|The Avengers]]'' | {{start date|2012|5|4}} | colspan="2" |[[Joss Whedon]]<ref name="WhedonAvengers">{{veb manbasi |last=Graser |first=Marc |url=https://www.variety.com/article/VR1118017689.html |title=Whedon to head 'Avengers{{'}} |date=13-aprel 2010-yil |access-date=14-aprel 2010-yil |url-status=live |archive-url=https://www.webcitation.org/5yDehLvaA?url=http://www.variety.com/article/VR1118017689?refCatId=10 |archive-date=25-aprel 2011-yil |website=[[Variety]]}}</ref> |- <!-- 2-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Ikkinchi faza|Ikkinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Iron Man 3]]'' | {{start date|2013|5|3}} | Shane Black<ref name="ShaneBlack">{{veb manbasi |url=https://www.aintitcool.com/node/48768 |title=Shane Black talks direction of Iron Man 3 and whether or not to expect more Marvel cameos! |date=7-mart 2011-yil |publisher=Ain't It Cool News |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023092823/http://www.aintitcool.com/node/48768 |archive-date=23-oktabr 2012-yil |access-date=3-sentabr 2012-yil}}</ref> | Drew Pearce va Shane Black<ref name="ShaneBlack" /><ref name="DrewPearce">{{veb manbasi |url=https://www.deadline.com/2011/03/marvel-taps-its-runaways-scribe-drew-pearce-to-write-iron-man-3-script/ |title=Marvel Taps Its 'Runaways' Scribe Drew Pearce To Write 'Iron Man 3′ Script |last=Fleming |first=Mike |date=31-mart 2011-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120903223249/http://www.deadline.com/2011/03/marvel-taps-its-runaways-scribe-drew-pearce-to-write-iron-man-3-script/ |archive-date=3-sentabr 2012-yil |access-date=3-sentabr 2012-yil}}</ref> | rowspan="6" | [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[Thor: The Dark World]]'' | {{start date|2013|11|8}} | [[Alan Taylor]]<ref name="TaylorThorTDW">{{veb manbasi |url=https://www.deadline.com/2011/12/thor-2-director-will-be-game-of-thrones-helmer-alan-taylor/ |title='Thor 2′ Director Will Be 'Game of Thrones' Helmer Alan Taylor |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=24-dekabr 2011-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130221211458/http://www.deadline.com/2011/12/thor-2-director-will-be-game-of-thrones-helmer-alan-taylor/ |archive-date=21-fevral 2013-yil |access-date=27-mart 2013-yil}}</ref> | [[Christopher Yost|Christopher L. Yost]], [[Christopher Markus va Stephen McFeely|Christopher Markus]] va [[Christopher Markus va Stephen McFeely|Stephen McFeely]]<ref name="ThorTDWScreenwriters">{{veb manbasi |url=https://collider.com/thor-2-the-dark-world-synopsis/ |title=Official Synopsis for Thor: The Dark World Revealed |last=Chitwood |first=Adam |date=12-oktabr 2012-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108092023/https://collider.com/thor-2-the-dark-world-synopsis/ |archive-date=8-yanvar 2020-yil |access-date=13-aprel 2020-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Captain America: The Winter Soldier]]'' | {{start date|2014|4|4}} | [[Aka-uka Russolar|Anthony va Joe Russo]]<ref name="EvansJacksonCapTWS">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2012/film/news/russo-brothers-tapped-for-captain-america-2-1118055101/ |title=Russo brothers tapped for 'Captain America 2': Disney and Marvel in final negotiations with 'Community' producers to helm pic |last=Sneider |first=Jeff |date=6-iyun 2012-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20121216135522/http://www.variety.com/article/VR1118055101?refCatId=13 |archive-date=16-dekabr 2012-yil |access-date=3-iyul 2012-yil}}</ref> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyCapSequel">{{veb manbasi |url=http://splashpage.mtv.com/2011/04/14/captain-america-movie-sequel-avengers |title='Captain America' Writers Talk Sequel, Post-'Avengers' Plans, And The Marvel Movie-Verse |last=Marshall |first=Rick |date=14-aprel 2011-yil |publisher=[[MTV|MTV News]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110810184309/http://splashpage.mtv.com/2011/04/14/captain-america-movie-sequel-avengers/ |archive-date=10-avgust 2011-yil |access-date=14-aprel 2011-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy (film)|Guardians of the Galaxy]]'' | {{start date|2014|8|1}} | James Gunn<ref name="PressReleaseGotG">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/story/20914/marvel_studios_begins_production_on_guardians_of_the_galaxy |title=Marvel Studios Begins Production on Guardians of the Galaxy |date=20-iyul 2013-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130724015517/http://marvel.com/news/story/20914/marvel_studios_begins_production_on_guardians_of_the_galaxy |archive-date=24-iyul 2013-yil |access-date=20-iyul 2013-yil}}</ref> | James Gunn va Nicole Perlman<ref name="GuardiansSequel2">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2014/film/news/james-gunn-to-write-direct-guardians-of-the-galaxy-sequel-1201269345/ |title=James Gunn to Write, Direct 'Guardians of the Galaxy' Sequel |last=Graser |first=Marc |date=25-iyul 2014-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140729011356/http://variety.com/2014/film/news/james-gunn-to-write-direct-guardians-of-the-galaxy-sequel-1201269345/ |archive-date=29-iyul 2014-yil |access-date=26-iyul 2014-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' | {{start date|2015|5|1}} | colspan="2" | [[Joss Whedon]]<ref name="VarietyWhedonAvengers2">{{veb manbasi |url=https://www.variety.com/article/VR1118057576 |title=Joss Whedon will return for 'The Avengers 2' |last=Graser |first=Marc |date=7-avgust 2012-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120810022119/http://www.variety.com/article/VR1118057576 |archive-date=10-avgust 2012-yil |access-date=7-avgust 2012-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man (film)|Ant-Man]]'' | {{start date|2015|7|17}} | [[Peyton Reed]]<ref name="ReedMcKay">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/2014/6/7/22643/director_peyton_reed_and_writer_adam_mckay_join_marvels_ant-man |title=Director Peyton Reed and Writer Adam McKay Join Marvel's Ant-Man |date=7-iyun 2014-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140109172906/http://insidemovies.ew.com/2014/01/09/marvel-one-shot-ben-kingsley-mandarin-all-hail-the-king/ |archive-date=9-yanvar 2014-yil |access-date=7-iyun 2014-yil}}</ref> | Edgar Wright, Joe Cornish, Adam McKay va [[Paul Rudd]]<ref name="AntManScreenwriters">{{veb manbasi |url=https://www.thewrap.com/marvels-ant-man-resolves-writing-credit-dispute-exclusive/ |title=Marvel's 'Ant-Man' Resolves Writing Credit Dispute (Exclusive) |last=Sneider |first=Jeff |date=22-aprel 2015-yil |publisher=The Wrap |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150425054742/http://www.thewrap.com/marvels-ant-man-resolves-writing-credit-dispute-exclusive/ |archive-date=25-aprel 2015-yil |access-date=22-aprel 2015-yil}}</ref> |- <!-- 3-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Uchinchi faza|Uchinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Captain America: Civil War]]'' | {{start date|2016|5|6}} | [[Aka-uka Russolar|Anthony va Joe Russo]]<ref name="Cap3DirectorsConfirm">{{veb manbasi |url=https://collider.com/captain-america-3-script-joe-anthony-russo/ |title=Directors Joe & Anthony Russo Confirm They'll Direct Captain America 3; Say They're Breaking the Story Now with Screenwriters Christopher Markus & Stephen McFeely |last=Weintraub |first=Steve |date=11-mart 2014-yil |publisher=Collider.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312013038/http://collider.com/captain-america-3-script-joe-anthony-russo/ |archive-date=12-mart 2014-yil |access-date=14-mart 2014-yil}}</ref> | [[Christopher Markus va Stephen McFeely]]<ref name="Cap3DirectorsConfirm" /> | rowspan="3" | [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[Doctor Strange (2016 film)|Doctor Strange]]'' | {{start date|2016|11|4}} | Scott Derrickson<ref name="Derrickson">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/scott-derrickson-direct-marvels-doctor-709117 |title=Scott Derrickson to Direct Marvel's 'Doctor Strange' |last1=Siegel |first1=Tatiana |last2=Kit |first2=Borys |date=3-iyun 2014-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140604020300/http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/scott-derrickson-direct-marvels-doctor-709117 |archive-date=4-iyun 2014-yil |access-date=3-iyun 2014-yil}}</ref> | Jon Spaihts, Scott Derrickson va C. Robert Cargill<ref name="DoctorStrangePDF">{{veb manbasi |url=http://www.wdsmediafile.com/media/DoctorStrange/writen-material/DoctorStrange58127fbf63d6c.pdf |title=Doctor Strange |publisher=[[Walt Disney Studios Motion Pictures]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928122443/http://www.wdsmediafile.com/media/DoctorStrange/writen-material/DoctorStrange58127fbf63d6c.pdf |archive-date=28-sentabr 2018-yil |access-date=31-oktabr 2016-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 2]]'' | {{start date|2017|5|5}} | colspan="2" | James Gunn<ref name="GuardiansSequel2" /> |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: Homecoming]]'' | {{start date|2017|7|7}} | Jon Watts<ref name="SpidermanActorDirector">{{pres-reliz manbasi |title=Sony Pictures and Marvel Studios Find Their 'Spider-Man' Star and director |date=23-iyun 2015-yil |publisher=Marvel.com |url=http://marvel.com/news/movies/24758/sony_pictures_and_marvel_studios_find_their_spider-man_star_and_director |access-date=23-iyun 2015-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150624232902/http://marvel.com/news/movies/24758/sony_pictures_and_marvel_studios_find_their_spider-man_star_and_director |archive-date=24-iyun 2015-yil |url-status=live}}</ref> | Jonathan Goldstein, John Francis Daley,<br />Jon Watts, Christopher Ford,<br />Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="SMHScreenwriters">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/26510/sdcc_2016_spider-man_homecoming_introduces_its_villain |title=SDCC 2016: 'Spider-Man: Homecoming' Introduces Its Villain |last=Strom |first=Marc |date=23-iyul 2016-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20160724125157/http://marvel.com/news/movies/26510/sdcc_2016_spider-man_homecoming_introduces_its_villain |archive-date=24-iyul 2016-yil |access-date=23-iyul 2016-yil}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Amy Pascal |- ! scope="row" | ''[[Thor: Ragnarok]]'' | {{start date|2017|11|3}} | [[Taika Waititi]]<ref name="WaititiOnBoard">{{veb manbasi |url=https://deadline.com/2015/10/mark-ruffalo-bringing-hulk-into-thor-ragnarok-1201584404/ |title=Mark Ruffalo Bringing Hulk Into 'Thor: Ragnarok' |last=Fleming |first=Mike |date=15-oktabr 2015-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151016163013/http://deadline.com/2015/10/mark-ruffalo-bringing-hulk-into-thor-ragnarok-1201584404/ |archive-date=16-oktabr 2015-yil |access-date=16-oktabr 2015-yil}}</ref> | [[Eric Pearson]], [[Craig Kyle]] va [[Christopher Yost|Christopher L. Yost]]<ref name="RagnarokWritingCredits">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/thor-ragnarok-writer-secret-revitalizing-a-franchise-1054023 |title='Thor: Ragnarok' Writer on the Secret to Revitalizing a Franchise |last=Couch |first=Aaron |date=2-noyabr 2017-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107124824/http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/thor-ragnarok-writer-secret-revitalizing-a-franchise-1054023 |archive-date=7-noyabr 2017-yil |access-date=6-noyabr 2017-yil}}</ref><ref name="RagnarokWritingCredits2">{{veb manbasi |url=https://screenrant.com/thor-ragnarok-lady-sif/ |title=Why Isn't Lady Sif in Thor: Ragnarok? |last=Keyes |first=Rob |date=16-oktabr 2017-yil |website=Screen Rant |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171017023930/http://screenrant.com/thor-ragnarok-lady-sif/ |archive-date=17-oktabr 2017-yil |access-date=16-oktabr 2017-yil}}</ref> | rowspan="3" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'' | {{start date|2018|2|16}} | Ryan Coogler<ref name="Coogler">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/25616/ryan_coogler_to_direct_marvels_black_panther |title=Ryan Coogler to Direct Marvel's 'Black Panther' |last=Strom |first=Marc |date=11-yanvar 2016-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160113230531/http://marvel.com/news/movies/25616/ryan_coogler_to_direct_marvels_black_panther?linkId=20280214 |archive-date=13-yanvar 2016-yil |access-date=11-yanvar 2016-yil}}</ref> | Ryan Coogler va Joe Robert Cole<ref name="Cole">{{veb manbasi |url=http://www.motherjones.com/media/2016/02/diversity-oscars-so-white-black-panther-film-joe-robert-cole |title=Oscars So White? Black Panther to the Rescue. |last=Patterson |first=Brandon Ellington |date=6-fevral 2016-yil |website=Mother Jones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160207070217/http://www.motherjones.com/media/2016/02/diversity-oscars-so-white-black-panther-film-joe-robert-cole |archive-date=7-fevral 2016-yil |access-date=6-fevral 2016-yil}}</ref><ref name="CooglerDraft">{{veb manbasi |url=https://collider.com/black-panther-movie-ryan-coogler-script-filming-dates/ |title='Black Panther': Kevin Feige Reveals Ryan Coogler Is Co-Writing; Talks Filming Dates |last=Foutch |first=Haleigh |date=11-aprel 2016-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160413100525/http://collider.com/black-panther-movie-ryan-coogler-script-filming-dates/ |archive-date=13-aprel 2016-yil |access-date=11-aprel 2016-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Infinity War]]'' | {{start date|2018|4|27}} | Anthony va Joe Russo<ref name="RussosIWOfficial">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/24399/joe_anthony_russo_to_direct_2-part_marvels_avengers_infinity_war_event |title=Joe & Anthony Russo to Direct 2-Part Marvel's 'Avengers: Infinity War' Event |last=Strom |first=Marc |date=7-aprel 2015-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150409012024/http://marvel.com/news/movies/24399/joe_anthony_russo_to_direct_2-part_marvels_avengers_infinity_war_event |archive-date=9-aprel 2015-yil |access-date=7-aprel 2015-yil}}</ref> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyIW">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/24589/christopher_markus_stephen_mcfeely_to_write_marvels_2-part_avengers_infinity_war_event |title=Christopher Markus & Stephen McFeely to Write Marvel's 2-Part 'Avengers: Infinity War' Event |last=Strom |first=Mark |date=7-may 2015-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150509030011/http://marvel.com/news/movies/24589/christopher_markus_stephen_mcfeely_to_write_marvels_2-part_avengers_infinity_war_event |archive-date=9-may 2015-yil |access-date=7-may 2015-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man and the Wasp]]'' | {{start date|2018|7|6}} | [[Peyton Reed]]<ref name="RuddLillyAMWasp">{{veb manbasi |url=https://collider.com/ant-man-and-the-wasp-michael-douglas/ |title='Ant-Man and the Wasp': Michael Douglas Eyeing Return for Sequel |last=Cabin |first=Chris |date=13-noyabr 2015-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151115230117/http://collider.com/ant-man-and-the-wasp-michael-douglas/ |archive-date=15-noyabr 2015-yil |access-date=13-noyabr 2015-yil}}</ref> | Chris McKenna, Erik Sommers,<br/>[[Paul Rudd]], Andrew Barrer va Gabriel Ferrari<ref name="AMWFilmingStart">{{veb manbasi |url=https://www.comingsoon.net/movies/trailers/875655-production-officially-begins-on-ant-man-and-the-wasp#/slide/1 |title=Production Officially Begins on Ant-Man and the Wasp! |last=Perry |first=Spencer |date=1-avgust 2017-yil |publisher=ComingSoon.net |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170801194722/http://www.comingsoon.net/movies/trailers/875655-production-officially-begins-on-ant-man-and-the-wasp |archive-date=1-avgust 2017-yil |access-date=1-avgust 2017-yil}}</ref> | Kevin Feige va <includeonly><br /></includeonly>Stephen Broussard |- ! scope="row" | ''[[Captain Marvel (film)|Captain Marvel]]'' | {{start date|2019|3|8}} | Anna Boden va Ryan Fleck<ref name="CMDirectors">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2017/film/news/captain-marvel-directors-anna-boden-ryan-fleck-1201994270/ |title='Captain Marvel' Finds Directors in Anna Boden, Ryan Fleck (EXCLUSIVE) |last=Kroll |first=Justin |date=19-aprel 2017-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170420020721/http://variety.com/2017/film/news/captain-marvel-directors-anna-boden-ryan-fleck-1201994270/ |archive-date=20-aprel 2017-yil |access-date=19-aprel 2017-yil}}</ref> | Anna Boden, Ryan Fleck va Geneva Robertson-Dworet<ref name="CMPressKit">{{veb manbasi |url=http://www.wdsmediafile.com/media/CaptainMarvel/writen-material/CaptainMarvel5c7db1289724a.pdf |title=Captain Marvel Press Kit |website=wdsmediafile.com |publisher=Walt Disney Studios |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190309221949/http://www.wdsmediafile.com/media/CaptainMarvel/writen-material/CaptainMarvel5c828fe5c3553.pdf |archive-date=9-mart 2019-yil |access-date=4-mart 2018-yil}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Endgame]]'' | {{start date|2019|4|26}} | Anthony va Joe Russo<ref name="RussosIWOfficial" /> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyIW" /> |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: Far From Home]]'' | {{start date|2019|7|2}} | Jon Watts<ref name="WattsReturn">{{veb manbasi |url=https://screenrant.com/spider-man-homecoming-2-jon-watts-direct-confirmed/ |title=Kevin Feige Confirms Jon Watts Will Direct Spider-Man: Homecoming 2 |last=Hood |first=Cooper |date=9-dekabr 2017-yil |website=Screen Rant |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171210020250/https://screenrant.com/spider-man-homecoming-2-jon-watts-direct-confirmed/ |archive-date=10-dekabr 2017-yil |access-date=9-dekabr 2017-yil}}</ref> |Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="SMHSequelWriters">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/jake-gyllenhaal-talks-star-spider-man-homecoming-2-1113627 |title=Jake Gyllenhaal in Talks to Star in 'Spider-Man: Homecoming' Sequel |last1=Vlessing |first1=Etan |last2=Kit |first2=Borys |date=21-may 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180522042606/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/jake-gyllenhaal-talks-star-spider-man-homecoming-2-1113627 |archive-date=22-may 2018-yil |access-date=21-may 2018-yil}}</ref> | Kevin Feige <includeonly><br /></includeonly>va Amy Pascal |} === Multi-olam sagasi (''The Multiverse Saga'') === {| class="wikitable plainrowheaders defaultcenter col2left" style="width: 99%;" ! scope="col" | Film ! scope="col" | {{AQSh bayrogʻi}} Reliz sanasi ! scope="col" | Rejissyor ! scope="col" | Ssenarist(lar) ! scope="col" | Prodyuser(lar) |- <!-- 4-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Toʻrtinchi faza|Toʻrtinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Qora beva (film)|Black Widow]]'' | {{start date|2021|7|9}}<ref name="BWShangChiRelease">{{veb manbasi |last=Rubin |first=Rebecca |date=23-mart 2021-yil |title='Black Widow,' 'Cruella' to Debut on Disney Plus and in Theaters as Disney Shifts Dates for Seven Films |url=https://variety.com/2021/film/news/disney-postpones-black-widow-shang-chi-1234935874/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210323190428/https://variety.com/2021/film/news/disney-postpones-black-widow-shang-chi-1234935874/ |archive-date=23-mart 2021-yil |access-date=23-mart 2021-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Cate Shortland<ref name="BWShortland">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=12-iyul 2018-yil |title='Black Widow' Movie Finds Director in Cate Shortland (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-widow-movie-be-directed-by-cate-shortland-1126708 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180713013222/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-widow-movie-be-directed-by-cate-shortland-1126708 |archive-date=13-iyul 2018-yil |access-date=12-iyul 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Eric Pearson]]<ref name="BWWriters">{{veb manbasi |last=Barnhardt |first=Andrew |date=14-yanvar 2020-yil |title=Thor: Ragnarok Writer Gets Sole Screenwriting Credit on Black Widow |url=https://comicbook.com/marvel/2020/01/14/black-widow-writer-eric-pearson-thor-ragnarok-marvel-studios/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200115171142/https://comicbook.com/marvel/2020/01/14/black-widow-writer-eric-pearson-thor-ragnarok-marvel-studios/ |archive-date=15-yanvar 2020-yil |access-date=16-yanvar 2020-yil |website=ComicBook.com}}</ref> | [[Kevin Feige]] <includeonly>| rowspan="7" | Released</includeonly> |- ! scope="row" | ''[[Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings]]'' | {{start date|2021|9|3}} | Destin Daniel Cretton<ref name="DestinDanielCretton">{{veb manbasi |last1=Couch |first1=Aaron |last2=Kit |first2=Borys |date=13-mart 2019-yil |title=Marvel's 'Shang-Chi' Sets Director Destin Daniel Cretton |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/marvels-shang-chi-sets-director-destin-daniel-cretton-1194443 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190314225847/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/marvels-shang-chi-sets-director-destin-daniel-cretton-1194443 |archive-date=14-mart 2019-yil |access-date=13-mart 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Dave Callaham, Destin Daniel Cretton va Andrew Lanham<ref name="ShangChiWriters">{{veb manbasi |last=Debruge |first=Peter |date=23-avgust 2021-yil |title='Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings' Review: Marvel Gives Lesser-Known Asian Hero the A-List Treatment |url=https://variety.com/2021/film/reviews/shang-chi-and-the-legend-of-the-ten-rings-review-simu-liu-1235046718/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210823170419/https://variety.com/2021/film/reviews/shang-chi-and-the-legend-of-the-ten-rings-review-simu-liu-1235046718/ |archive-date=23-avgust 2021-yil |access-date=23-avgust 2021-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Kevin Feige va<includeonly><br /></includeonly> {{nowrap|Jonathan Schwartz}} |- ! scope="row" | ''[[Eternals (film)|Eternals]]'' | {{start date|2021|11|5}} | Chloé Zhao<ref name="EternalsZhao">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=21-sentabr 2018-yil |title=Marvel Studios' 'The Eternals' Finds Its Director With Chloe Zhao |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/chloe-zhao-direct-marvel-studios-eternals-1143547 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180921215407/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/chloe-zhao-direct-marvel-studios-eternals-1143547 |archive-date=21-sentabr 2018-yil |access-date=21-sentabr 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Chloé Zhao, Chloé Zhao, Patrick Burleigh,<br />Ryan Firpo va Kaz Firpo<ref name="EternalsWritingCredits">{{veb manbasi |last=Anderton |first=Ethan |date=24-may 2021-yil |title=Why Does Marvel's 'Eternals' Poster Credit Chloé Zhao With Two Writing Credits? |url=https://www.slashfilm.com/eternals-writing-credits-explained/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210524191434/https://www.slashfilm.com/eternals-writing-credits-explained/ |archive-date=24-may 2021-yil |access-date=24-may 2021-yil |website=/Film}}</ref><ref name="EternalsWGAWritingCredits">{{veb manbasi |title=The Eternals |url=https://directories.wga.org/project/1184807/the-eternals/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210814011315/https://directories.wga.org/project/1184807/the-eternals/ |archive-date=14-avgust 2021-yil |access-date=13-avgust 2021-yil |website=Writers Guild of America West}}</ref><ref name="EternalsWritingCredits" /> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: No Way Home]]'' | {{start date|2021|12|17}} | Jon Watts<ref name="WattsSM3Confirm">{{veb manbasi |last=Labonte |first=Rachel |date=10-iyun 2020-yil |title=MCU's Spider-Man 3: Marisa Tomei Teases What To Expect Of Aunt May |url=https://screenrant.com/mcu-spider-man-homecoming-3-aunt-may-role/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200612035720/https://screenrant.com/mcu-spider-man-homecoming-3-aunt-may-role/ |archive-date=12-iyun 2020-yil |access-date=12-iyun 2020-yil |website=Screen Rant}}</ref> | Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="FFHSequelWriters">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=23-avgust 2019-yil |title=Next Post-'Spider-Man' Skirmish For Sony & Disney: A Tug Of War Over 'Spider-Man' Helmer Jon Watts? |url=https://deadline.com/2019/08/spider-man-disney-marvel-sony-director-jon-watts-next-film-courtship-1202702851/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190824000254/https://deadline.com/2019/08/spider-man-disney-marvel-sony-director-jon-watts-next-film-courtship-1202702851/ |archive-date=24-avgust 2019-yil |access-date=24-avgust 2019-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Amy Pascal |- ! scope="row" | ''[[Doctor Strange in the Multiverse of Madness]]'' | {{start date|2022|5|6}} | [[Sam Raimi]]<ref name="RaimiDS2Confirm">{{veb manbasi |last=Evangelista |first=Chris |date=15-aprel 2020-yil |title=Sam Raimi Confirms He's Directing 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness' |url=https://www.slashfilm.com/sam-raimi-doctor-strange/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200415211918/https://www.slashfilm.com/sam-raimi-doctor-strange/ |archive-date=15-aprel 2020-yil |access-date=15-aprel 2020-yil |website=/Film}}</ref> | Michael Waldron<ref name="WaldronDS2">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=7-fevral 2020-yil |title='Doctor Strange 2' Lands New Writer With 'Loki' Show Creator (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/doctor-strange-2-lands-new-writer-loki-showrunner-1277278 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208050829/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/doctor-strange-2-lands-new-writer-loki-showrunner-1277278 |archive-date=8-fevral 2020-yil |access-date=7-fevral 2020-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Thor: Love and Thunder]]'' | {{start date|2022|7|8}} | [[Taika Waititi]]<ref name="WaititiThor4">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=16-iyul 2019-yil |title=Taika Waititi to Direct 'Thor 4' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/taika-waititi-direct-thor-4-1224464 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717001053/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/taika-waititi-direct-thor-4-1224464 |archive-date=17-iyul 2019-yil |access-date=16-iyul 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Taika Waititi va Jennifer Kaytin Robinson<ref name="ThorLaTWritersCredits">{{veb manbasi |date=1-iyun 2022-yil |title=Thor: Love and Thunder – WGA Directory |url=https://directories.wga.org/project/1202732/thor-love-and-thunder/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220611041048/https://directories.wga.org/project/1202732/thor-love-and-thunder/ |archive-date=11-iyun 2022-yil |access-date=10-iyun 2022-yil |website=Writers Guild of America West}}</ref> | Kevin Feige va<includeonly><br /></includeonly> Brad Winderbaum |- ! scope="row" | ''[[Black Panther: Wakanda Forever]]'' | {{start date|2022|11|11}} | Ryan Coogler<ref name="CooglerBPSequel">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=11-oktabr 2018-yil |title=Ryan Coogler Signs on to Write and Direct 'Black Panther' Sequel (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-panther-2-ryan-coogler-write-direct-sequel-1151626 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012003436/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-panther-2-ryan-coogler-write-direct-sequel-1151626 |archive-date=12-oktabr 2018-yil |access-date=11-oktabr 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Ryan Coogler va Joe Robert Cole<ref name="CooglerBPSequel" /><ref name="FeigeRTJul2021">{{veb manbasi |last=Meares |first=Joel |date=12-iyul 2021-yil |title=Kevin Feige Previews the MCU's Upcoming Phase 4: ''Shang-Chi'', ''Eternals'', ''No Way Home'', ''Wakanda Forever'', and More |url=https://editorial.rottentomatoes.com/article/kevin-feige-previews-the-mcus-upcoming-phase-4-shang-chi-eternals-no-way-home-wakanda-forever-and-more/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712205248/https://editorial.rottentomatoes.com/article/kevin-feige-previews-the-mcus-upcoming-phase-4-shang-chi-eternals-no-way-home-wakanda-forever-and-more/ |archive-date=12-iyul 2021-yil |access-date=12-iyul 2021-yil |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- <!-- 5-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Beshinchi faza|Beshinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man and the Wasp: Quantumania]]'' | {{start date|2023|2|17}} | [[Peyton Reed]]<ref name="AntMan3Confirmed">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=1-noyabr 2019-yil |title=Peyton Reed to Direct 'Ant-Man 3' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-peyton-reed-returning-direct-1251732 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191101204518/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-peyton-reed-returning-direct-1251732 |archive-date=1-noyabr 2019-yil |access-date=1-noyabr 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Jeff Loveness<ref name="AntMan3Loveness">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=3-aprel 2020-yil |title='Ant-Man 3' Finds its Writer With 'Rick and Morty' Scribe (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-finds-writer-rick-morty-scribe-1288461 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200404002551/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-finds-writer-rick-morty-scribe-1288461 |archive-date=4-aprel 2020-yil |access-date=3-aprel 2020-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Kevin Feige]] va<includeonly><br /></includeonly> Stephen Broussard |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]'' | {{start date|2023|5|5}} | colspan="2" | James Gunn<ref name="GunnVol3Rehired">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=15-mart 2019-yil |title=Disney Reinstates Director James Gunn For 'Guardians Of The Galaxy 3' |url=https://deadline.com/2019/03/james-gunn-reinstated-guardians-of-the-galaxy-3-disney-suicide-squad-2-indefensible-social-media-messages-1202576444/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190315181052/https://deadline.com/2019/03/james-gunn-reinstated-guardians-of-the-galaxy-3-disney-suicide-squad-2-indefensible-social-media-messages-1202576444/ |archive-date=15-mart 2019-yil |access-date=15-mart 2019-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[The Marvels]]'' | {{start date|2023|11|10}}<ref name="TheMarvelsNov2023Release">{{veb manbasi |last=Couch |first=Aaron |date=17-fevral 2023-yil |title=Disney Pushes 'The Marvels' Out of Summer |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/the-marvels-release-date-moved-to-november-1235328711/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230217231838/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/the-marvels-release-date-moved-to-november-1235328711/ |archive-date=17-fevral 2023-yil |access-date=17-fevral 2023-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Nia DaCosta]]<ref name="CMSequelDaCosta">{{veb manbasi |last=Kroll |first=Justin |date=5-avgust 2020-yil |title='Captain Marvel 2': 'Candyman's Nia DaCosta To Direct Sequel |url=https://deadline.com/2020/08/captain-marvel-sequel-nia-dacosta-director-1202992213/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200806000118/https://deadline.com/2020/08/captain-marvel-sequel-nia-dacosta-director-1202992213/ |archive-date=6-avgust 2020-yil |access-date=5-avgust 2020-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Megan McDonnell, Nia DaCosta, Elissa Karasik va Zeb Wells<ref name="TheMarvelsWriters">{{veb manbasi |last=Zogbi |first=Emily |date=2-yanvar 2023-yil |title=The Marvels Adds She-Hulk, Comic Book Writer Zeb Wells |url=https://www.cbr.com/the-marvels-adds-zeb-wells-writer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230103051615/https://www.cbr.com/the-marvels-adds-zeb-wells-writer/ |archive-date=3-yanvar 2023-yil |access-date=3-yanvar 2023-yil |website=Comic Book Resources}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Deadpool & Wolverine]]'' | {{start date|2024|7|26}} | Shawn Levy<ref name="LevyReeseWernickDP3">{{veb manbasi |last=Shanfeld |first=Ethan |date=11-mart 2022-yil |title=Shawn Levy to Direct 'Deadpool 3' Starring Ryan Reynolds |url=https://variety.com/2022/film/news/shawn-levy-deadpool-3-ryan-reynolds-1235202497/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220312163159/https://variety.com/2022/film/news/shawn-levy-deadpool-3-ryan-reynolds-1235202497/ |archive-date=12-mart 2022-yil |access-date=12-mart 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Rhett Reese, Paul Wernick,<br />Zeb Wells, [[Ryan Reynolds]] va Shawn Levy<ref name="DP3Writers">{{veb manbasi |last=Grobar |first=Matt |date=1-may 2023-yil |title='Deadpool 3': Rob Delaney To Return As Human X-Force Member Peter |url=https://deadline.com/2023/05/deadpool-3-rob-delaney-to-return-as-x-force-member-peter-1235351790/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501191115/https://deadline.com/2023/05/deadpool-3-rob-delaney-to-return-as-x-force-member-peter-1235351790/ |archive-date=1-may 2023-yil |access-date=1-may 2023-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | [[Kevin Feige]],<includeonly><br /></includeonly> Ryan Reynolds<br />va Shawn Levy |- ! scope="row" | ''[[Captain America: Brave New World]]'' | {{start date|2025|2|14}}<ref name="SDCC2022" /> | Julius Onah<ref name="PhaseFiveDirectorsConfirm" /> | Malcolm Spellman va Dalan Musson<ref name="Cap4THR">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |last2=Couch |first2=Aaron |date=23-aprel 2021-yil |title='Captain America 4' in the Works With 'Falcon and the Winter Soldier' Showrunner Malcolm Spellman (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/captain-america-4-in-the-works-with-falcon-and-the-winter-soldier-showrunner-malcolm-spellman-exclusive |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423205514/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/captain-america-4-in-the-works-with-falcon-and-the-winter-soldier-showrunner-malcolm-spellman-exclusive |archive-date=23-aprel 2021-yil |access-date=23-aprel 2021-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- ! scope="row" | ''[[Thunderbolts*]]'' | {{start date|2025|5|2}}<ref name="SDCC2022">{{veb manbasi |last=Vary |first=Adam B. |date=23-iyul 2022-yil |title=Marvel Studios' Phases 5 and 6: Everything We Learned at Comic-Con About the Multiverse Saga |url=https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724165117/https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |archive-date=24-iyul 2022-yil |access-date=24-iyul 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Jake Schreier<ref name="PhaseFiveDirectorsConfirm">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=26-iyul 2022-yil |title='Avengers: The Kang Dynasty' to Be Directed by 'Shang-Chi' Filmmaker Destin Daniel Cretton (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/avengers-the-kang-dynasty-to-be-directed-by-shang-chi-filmmaker-destin-daniel-cretton-exclusive-1235186348/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726181956/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/avengers-the-kang-dynasty-to-be-directed-by-shang-chi-filmmaker-destin-daniel-cretton-exclusive-1235186348/ |archive-date=26-iyul 2022-yil |access-date=26-iyul 2022-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Eric Pearson]] va Lee Sung Jin<ref name="LeeSungJinThunderbolts">{{veb manbasi |last=Seo |first=Rachel |date=29-mart 2023-yil |title=Marvel's 'Thunderbolts' Adds 'Beef' Creator Lee Sung Jin as Writer (Exclusive) |url=https://variety.com/2023/film/news/marvels-thunderbolts-lee-sung-jin-co-writer-beef-steven-yeun-1235567387/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330020731/https://variety.com/2023/film/news/marvels-thunderbolts-lee-sung-jin-co-writer-beef-steven-yeun-1235567387/ |archive-date=30-mart 2023-yil |access-date=29-mart 2023-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Kevin Feige |- <!-- 6-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | Oltinchi faza |- ! scope="row" | ''[[The Fantastic Four: First Steps]]'' | {{start date|2025|7|25}} | Matt Shakman<ref name="ShakmanFFConfirm">{{veb manbasi |last=McCall |first=Kevin |date=10-sentabr 2022-yil |title=Matt Shakman is Officially Directing 'Fantastic Four' |url=https://collider.com/fantastic-4-matt-shakman-directing-confirmed/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220912235622/https://collider.com/fantastic-4-matt-shakman-directing-confirmed/ |archive-date=12-sentabr 2022-yil |access-date=12-sentabr 2022-yil |website=Collider}}</ref> | Jeff Kaplan, Ian Springer va Josh Friedman<ref name="FriedmanFF">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=31-mart 2023-yil |title='Fantastic Four' Movie Gets New Writer with 'Avatar 2' Scribe Josh Friedman (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/fantastic-four-movie-gets-new-writer-marvel-1235364511/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331195053/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/fantastic-four-movie-gets-new-writer-marvel-1235364511/ |archive-date=31-mart 2023-yil |access-date=31-mart 2023-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> |Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: Brand New Day]]'' | {{start date|2026|7|31}}<ref name="BrandNewDay">{{veb manbasi |last=Rubin |first=Rebecca |date=31-mart 2025-yil |title=Tom Holland's 'Spider-Man 4' Gets Official Title, 'Spider-Man: Brand New Day,' Ahead of Summer Filming |url=https://variety.com/2025/film/news/spider-man-4-brand-new-day-cinemacon-tom-holland-1236349305/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401034422/https://variety.com/2025/film/news/spider-man-4-brand-new-day-cinemacon-tom-holland-1236349305/ |archive-date=1-aprel, 2025-yil |access-date=31-mart 2025-yil |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> | Destin Daniel Cretton<ref name="SM4CrettonConfirm">{{veb manbasi |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=25-oktabr 2024-yil |title=Sony Adds Untitled 'Spider-Man' With Tom Holland To Summer 2026 Calendar; Destin Daniel Cretton Directing |url=https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |url-status=live |archive-url=https://archive.org/20241025180924/https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |archive-date=25-oktabr 2024-yil |access-date=25-oktabr 2024-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> |Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="CrettonSM4">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=9-sentyabr 2024-yil |title='Spider-Man 4': Destin Daniel Cretton in Talks to Direct (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/spider-man-4-finds-its-director-1235995984/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240909222026/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/spider-man-4-finds-its-director-1235995984/ |archive-date=9-sentyabr 2024-yil |access-date=9-sentyabr 2024-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Amy Pascal |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Doomsday]]'' | {{start date|2026|12|16}}<ref name="SDCC2022">{{veb manbasi |last=Vary |first=Adam B. |date=23-iyul 2022-yil |title=Marvel Studios' Phases 5 and 6: Everything We Learned at Comic-Con About the Multiverse Saga |url=https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724165117/https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |archive-date=24-iyul 2022-yil |access-date=24-iyul 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | rowspan="2" | Anthony va Joe Russo<ref name="SDCC2024Avengers">{{veb manbasi |last1=Vary |first1=Adam B. |last2=Woerner |first2=Meredith |date=28-iyul 2024-yil |title=Marvel Announces 'Avengers: Doomsday' and 'Avengers: Secret Wars' Directed by the Russo Brothers |url=https://variety.com/2024/film/news/avengers-secret-wars-doomsday-russo-brothers-return-1235879783/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240729073232/https://variety.com/2024/film/news/avengers-secret-wars-doomsday-russo-brothers-return-1235879783/ |archive-date=29-iyul 2024-yil |access-date=29-iyul 2024-yil |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> | rowspan="2" | Michael Waldron va Stephen McFeely<ref name="SDCC2024Avengers" /><ref name="FeigeConferenceJul2025THR">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |last2=McClintock |first2=Pamela |date=20-iyul 2025-yil |title=Marvel's Kevin Feige Talks Scaling Back, Losing Kang and His Texts to James Gunn After 'Superman' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvels-kevin-feige-fantastic-four-superman-1236324127/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250720191934/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvels-kevin-feige-fantastic-four-superman-1236324127/ |archive-date=20-iyul 2025-yil |access-date=20-iyul 2025-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Anthony va Joe Russo |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Secret Wars]]'' | {{start date|2027|12|15}}<ref name="Oct2022Delays">{{veb manbasi |last=Couch |first=Aaron |date=11-oktabr 2022-yil |title=Marvel Shifts Dates for 'Avengers: Secret Wars,' 'Deadpool 3', 'Fantastic Four' and 'Blade' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvel-release-dates-shift-avengers-secret-wars-1235239094/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221011183748/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvel-release-dates-shift-avengers-secret-wars-1235239094/ |archive-date=11-oktabr 2022-yil |access-date=11-oktabr 2022-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> |} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{Rasmiy sayt}} {{tanlangan roʻyxat}} [[Turkum:Marvel kinematografiya koinoti filmlari]] n6ohw0jowdd02ubeukhche3wsoy57a4 6272373 6272181 2026-09-17T07:57:07Z Axadjon1 94673 [[Maxsus:Contributions/MalikxanBot|MalikxanBot]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MalikxanBot|munozara]]) tomonidan qilingan 5959503-sonli tahrir tiklandi: Vandalizm 6272373 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | nom = {{noitalic|Marvel kinematografiya koinoti filmlari}} | tasvir = Marvel Kinematografiya Koinoti - Birinchi Faza.jpg | izoh = | prodyuser = {{plainlist| * [[Kevin Feige]] * Gale Anne Hurd * Amy Pascal * [[Ryan Reynolds]] }} | rollarda = | studiya = {{plainlist| * [[Marvel Studios]] * [[Columbia Pictures]]<br /><small>(''Oʻrgimchak-odam'' haqidagi filmlar; 2017 {{mdash}} hozirgacha)</small> * Maximum Effort <small>(''Deadpool 3'')</small> }} | distribyutor = {{plainlist| * [[Paramount Pictures]]<br /><small>(2008{{mdash}}2011)</small> * [[Universal Pictures]]<br /><small>(''The Incredible Hulk''; 2008)</small> * [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Walt Disney Studios<br />Motion Pictures]]<br /><small>(2012 {{mdash}} hozirgacha)</small> * [[Sony Pictures Releasing]] <small>(''Oʻrgimchak-odam'' haqidagi filmlar; 2017 {{mdash}} hozirgacha)</small> }} | premyera = 2008 {{mdash}} hozirgacha | mamlakat = {{AQSh}} | til = [[Ingliz tili|inglizcha]] | byudjet = '''Jami (32 ta film):'''<br />$6,259–6,744{{nbsp}}milliard | daromad = '''Jami (32 ta film):'''<br />$29,443{{nbsp}}milliard }} '''[[Marvel kinematografiya koinoti]] (MKK) filmlari''' [[Marvel Studios]] kinostudiyasi tomonidan ishlangan [[superqahramonlar haqidagi film]]lardir. MKK filmlari „fazalar“ deb ataluvchi guruhlarga boʻlingan. Birinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Iron Man]]'' (2008), ''[[The Incredible Hulk]]'' (2008), ''[[Iron Man 2]]'' (2010), ''[[Thor]]'' (2011), ''[[Captain America: The First Avenger]]'' (2011) va ''[[Qasoskorlar (film, 2012)|The Avengers]]'' (2012). Ikkinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Iron Man 3]]'' (2013), ''[[Thor: The Dark World]]'' (2013), ''[[Captain America: The Winter Soldier]]'' (2014), ''[[Guardians of the Galaxy (film)|Guardians of the Galaxy]]'' (2014), ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' (2015) va ''[[Ant-Man (film)|Ant-Man]]'' (2015). Uchinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Captain America: Civil War]]'' (2016), ''[[Doctor Strange (2016 film)|Doctor Strange]]'' (2016), ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 2]]'' (2017), ''[[Spider-Man: Homecoming]]'' (2017), ''[[Thor: Ragnarok]]'' (2017), ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'' (2018), ''[[Avengers: Infinity War]]'' (2018), ''[[Ant-Man and the Wasp]]'' (2018), ''[[Captain Marvel (film)|Captain Marvel]]'' (2019), ''[[Avengers: Endgame]]'' (2019) va ''[[Spider-Man: Far From Home]]'' (2019). Toʻrtinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Qora beva (film)|Black Widow]]'' (2021), ''[[Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings]]'' (2021), ''[[Eternals (film)|Eternals]]'' (2021), ''[[Spider-Man: No Way Home]]'' (2021), ''[[Doctor Strange in the Multiverse of Madness]]'' (2022), ''[[Thor: Love and Thunder]]'' (2022) va ''[[Black Panther: Wakanda Forever]]'' (2022). Beshinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''[[Ant-Man and the Wasp: Quantumania]]'' (2023), ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]'' (2023), ''[[The Marvels]]'' (2023), ''Captain America: New World Order'' (2024), ''Thunderbolts'' (2024) va ''Blade'' (2024). Oltinchi fazaga kiruvchi filmlar: ''Deadpool 3'' (2024), ''Fantastic Four'' (2025), ''Avengers: The Kang Dynasty'' (2025) va ''Avengers: Secret Wars'' (2026). == Filmlar == === Cheksizlik sagasi (''The Infinity Saga'') === {| class="wikitable plainrowheaders defaultcenter col2left" style="width: 99%;" ! scope="col" | Film<ref name="MCUTimeline">{{veb manbasi |last1=McEwan |first1=Cameron K. |last2=Longridge |first2=Chris |date=7-avgust 2019-yil |title=Marvel's 'Phases' explained: What goes when & why |url=https://www.digitalspy.com/movies/a871567/marvel-phase-4-3-2-1-mcu/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820174736/https://www.digitalspy.com/movies/a871567/marvel-phase-4-3-2-1-mcu/ |archive-date=20-avgust 2019-yil |access-date=3-iyun 2021-yil |website=Digital Spy}}</ref> ! scope="col" | {{AQSh bayrogʻi}} Reliz sanasi ! scope="col" | Rejissyor ! scope="col" | Ssenarist(lar) ! scope="col" | Prodyuser(lar) |- ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Birinchi faza|Birinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Iron Man (2008 film)|Iron Man]]'' | {{start date|2008|5|2}} | [[Jon Favreau]]<ref name="April2006Variety">{{veb manbasi |last=McClintock |first=Pamela |url=https://www.variety.com/article/VR1117942193 |title=Marvel Making Deals for Title Wave |date=27-aprel 2006-yil |access-date=1-mart 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025092636/http://www.variety.com/article/VR1117942193 |archive-date=25-oktabr 2012-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Mark Fergus, Hawk Ostby, Art Marcum va Matt Holloway<ref name="April2006Variety" /><ref name="FergusOstbyIM">{{jurnal manbasi |last=Jensen |first=Jeff |url=https://www.ew.com/ew/article/0,,20192634_3,00.html |title=''Iron Man'': Summer's first Marvel? |date=17-aprel 2008-yil |access-date=21-aprel 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130522172846/http://www.ew.com/ew/article/0,,20192634_3,00.html |archive-date=22-may 2013-yil |magazine=Entertainment Weekly}}</ref> | Avi Arad va [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[The Incredible Hulk (film)|The Incredible Hulk]]'' | {{start date|2008|6|13}} | Louis Leterrier<ref name="LeterrierTIH">{{veb manbasi |last=Cairns |first=Bryan |url=http://www.newsarama.com/film/080602-hulk-leterrier.html |title=Director Louis Leterrier Talks Incredible Hulk |date=3-oktabr 2011-yil |access-date=23-fevral 2013-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918075035/http://www.newsarama.com/film/080602-hulk-leterrier.html |archive-date=18-sentabr 2012-yil |website=Newsarama}}</ref> | Zak Penn<ref name="PennUnhappy">{{jurnal manbasi |last=Juarez |first=Vanessa |url=http://popwatch.ew.com/2008/07/26/comic-con-adapt/ |title=Comic-Con: 'Incredible Hulk' screenwriter Zak Penn discusses strife with Edward Norton |date=26-iyul 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130221172700/http://popwatch.ew.com/2008/07/26/comic-con-adapt/ |archive-date=21-fevral 2013-yil |magazine=Entertainment Weekly}}</ref> | Avi Arad, Gale Anne Hurd<br />va Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Iron Man 2]]'' | {{start date|2010|5|7}} | Jon Favreau<ref name="FavreauSignsIM2">{{veb manbasi |last=Finke |first=Nikki |url=https://www.deadline.com/2008/07/marvel-locks-in-jon-favreau-for-iron-man-2/ |title=So What Was All The Fuss About? Marvel Locks in Jon Favreau For 'Iron Man 2′ |date=9-iyul 2008-yil |access-date=3-avgust 2012-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120729170007/http://www.deadline.com/2008/07/marvel-locks-in-jon-favreau-for-iron-man-2/ |archive-date=29-iyul 2012-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Justin Theroux<ref name="TherouxWriting">{{veb manbasi |last=Graser |first=Marc |url=https://www.variety.com/article/VR1117989003.html |title=Theroux to write 'Iron Man' sequel |date=15-iyul 2008-yil |access-date=16-iyul 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121106035318/http://www.variety.com/article/VR1117989003 |archive-date=6-noyabr 2012-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | rowspan="4" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Thor (film)|Thor]]'' | {{start date|2011|5|6}} | [[Kenneth Branagh]]<ref name="BranaghThor">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Michael |url=https://variety.com/2008/film/markets-festivals/branagh-in-talks-to-direct-thor-1117993032/ |title=Branagh in talks to direct 'Thor' |date=28-sentabr 2008-yil |access-date=29-sentabr 2008-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418163819/http://variety.com/2008/film/markets-festivals/branagh-in-talks-to-direct-thor-1117993032/ |archive-date=18-aprel 2015-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Ashley Edward Miller & Zack Stentz va Don Payn<ref name="ThorScreenwriters">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/2010/1/7/10857/thor_movie_new_release_date_may_6_2011 |title=Thor Movie: New Release Date! May 6, 2011 |date=7-yanvar 2010-yil |website=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140301021249/http://marvel.com/news/movies/2010/1/7/10857/thor_movie_new_release_date_may_6_2011 |archive-date=1-mart 2014-yil |access-date=6-fevral 2014-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Captain America: The First Avenger]]'' | {{start date|2011|7|22}} | Joe Johnston<ref name="JohnstonCapTFA">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-recruits-director-122606 |title='Captain America' recruits director |date=9-noyabr 2008-yil |access-date=10-noyabr 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103015054/http://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-recruits-director-122606 |archive-date=3-noyabr 2012-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Christopher Markus va Stephen McFeely]]<ref name="MarkusMcFeelyCapTFA">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-enlists-two-scribes-123195 |title='Captain America' enlists two scribes |date=18-noyabr 2008-yil |access-date=19-noyabr 2008-yil |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110930081358/http://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-enlists-two-scribes-123195 |archive-date=30-sentabr 2011-yil |last2=Fernandez |first2=Jay A. |website=[[The Hollywood Reporter]]}}. (First paragraph; subscription required for full story.)</ref> |- ! scope="row" | ''[[The Avengers (2012 film)|The Avengers]]'' | {{start date|2012|5|4}} | colspan="2" |[[Joss Whedon]]<ref name="WhedonAvengers">{{veb manbasi |last=Graser |first=Marc |url=https://www.variety.com/article/VR1118017689.html |title=Whedon to head 'Avengers{{'}} |date=13-aprel 2010-yil |access-date=14-aprel 2010-yil |url-status=live |archive-url=https://www.webcitation.org/5yDehLvaA?url=http://www.variety.com/article/VR1118017689?refCatId=10 |archive-date=25-aprel 2011-yil |website=[[Variety]]}}</ref> |- <!-- 2-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Ikkinchi faza|Ikkinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Iron Man 3]]'' | {{start date|2013|5|3}} | Shane Black<ref name="ShaneBlack">{{veb manbasi |url=https://www.aintitcool.com/node/48768 |title=Shane Black talks direction of Iron Man 3 and whether or not to expect more Marvel cameos! |date=7-mart 2011-yil |publisher=Ain't It Cool News |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023092823/http://www.aintitcool.com/node/48768 |archive-date=23-oktabr 2012-yil |access-date=3-sentabr 2012-yil}}</ref> | Drew Pearce va Shane Black<ref name="ShaneBlack" /><ref name="DrewPearce">{{veb manbasi |url=https://www.deadline.com/2011/03/marvel-taps-its-runaways-scribe-drew-pearce-to-write-iron-man-3-script/ |title=Marvel Taps Its 'Runaways' Scribe Drew Pearce To Write 'Iron Man 3′ Script |last=Fleming |first=Mike |date=31-mart 2011-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120903223249/http://www.deadline.com/2011/03/marvel-taps-its-runaways-scribe-drew-pearce-to-write-iron-man-3-script/ |archive-date=3-sentabr 2012-yil |access-date=3-sentabr 2012-yil}}</ref> | rowspan="6" | [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[Thor: The Dark World]]'' | {{start date|2013|11|8}} | [[Alan Taylor]]<ref name="TaylorThorTDW">{{veb manbasi |url=https://www.deadline.com/2011/12/thor-2-director-will-be-game-of-thrones-helmer-alan-taylor/ |title='Thor 2′ Director Will Be 'Game of Thrones' Helmer Alan Taylor |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=24-dekabr 2011-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130221211458/http://www.deadline.com/2011/12/thor-2-director-will-be-game-of-thrones-helmer-alan-taylor/ |archive-date=21-fevral 2013-yil |access-date=27-mart 2013-yil}}</ref> | [[Christopher Yost|Christopher L. Yost]], [[Christopher Markus va Stephen McFeely|Christopher Markus]] va [[Christopher Markus va Stephen McFeely|Stephen McFeely]]<ref name="ThorTDWScreenwriters">{{veb manbasi |url=https://collider.com/thor-2-the-dark-world-synopsis/ |title=Official Synopsis for Thor: The Dark World Revealed |last=Chitwood |first=Adam |date=12-oktabr 2012-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108092023/https://collider.com/thor-2-the-dark-world-synopsis/ |archive-date=8-yanvar 2020-yil |access-date=13-aprel 2020-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Captain America: The Winter Soldier]]'' | {{start date|2014|4|4}} | [[Aka-uka Russolar|Anthony va Joe Russo]]<ref name="EvansJacksonCapTWS">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2012/film/news/russo-brothers-tapped-for-captain-america-2-1118055101/ |title=Russo brothers tapped for 'Captain America 2': Disney and Marvel in final negotiations with 'Community' producers to helm pic |last=Sneider |first=Jeff |date=6-iyun 2012-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20121216135522/http://www.variety.com/article/VR1118055101?refCatId=13 |archive-date=16-dekabr 2012-yil |access-date=3-iyul 2012-yil}}</ref> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyCapSequel">{{veb manbasi |url=http://splashpage.mtv.com/2011/04/14/captain-america-movie-sequel-avengers |title='Captain America' Writers Talk Sequel, Post-'Avengers' Plans, And The Marvel Movie-Verse |last=Marshall |first=Rick |date=14-aprel 2011-yil |publisher=[[MTV|MTV News]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110810184309/http://splashpage.mtv.com/2011/04/14/captain-america-movie-sequel-avengers/ |archive-date=10-avgust 2011-yil |access-date=14-aprel 2011-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy (film)|Guardians of the Galaxy]]'' | {{start date|2014|8|1}} | James Gunn<ref name="PressReleaseGotG">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/story/20914/marvel_studios_begins_production_on_guardians_of_the_galaxy |title=Marvel Studios Begins Production on Guardians of the Galaxy |date=20-iyul 2013-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130724015517/http://marvel.com/news/story/20914/marvel_studios_begins_production_on_guardians_of_the_galaxy |archive-date=24-iyul 2013-yil |access-date=20-iyul 2013-yil}}</ref> | James Gunn va Nicole Perlman<ref name="GuardiansSequel2">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2014/film/news/james-gunn-to-write-direct-guardians-of-the-galaxy-sequel-1201269345/ |title=James Gunn to Write, Direct 'Guardians of the Galaxy' Sequel |last=Graser |first=Marc |date=25-iyul 2014-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140729011356/http://variety.com/2014/film/news/james-gunn-to-write-direct-guardians-of-the-galaxy-sequel-1201269345/ |archive-date=29-iyul 2014-yil |access-date=26-iyul 2014-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Age of Ultron]]'' | {{start date|2015|5|1}} | colspan="2" | [[Joss Whedon]]<ref name="VarietyWhedonAvengers2">{{veb manbasi |url=https://www.variety.com/article/VR1118057576 |title=Joss Whedon will return for 'The Avengers 2' |last=Graser |first=Marc |date=7-avgust 2012-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120810022119/http://www.variety.com/article/VR1118057576 |archive-date=10-avgust 2012-yil |access-date=7-avgust 2012-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man (film)|Ant-Man]]'' | {{start date|2015|7|17}} | [[Peyton Reed]]<ref name="ReedMcKay">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/2014/6/7/22643/director_peyton_reed_and_writer_adam_mckay_join_marvels_ant-man |title=Director Peyton Reed and Writer Adam McKay Join Marvel's Ant-Man |date=7-iyun 2014-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140109172906/http://insidemovies.ew.com/2014/01/09/marvel-one-shot-ben-kingsley-mandarin-all-hail-the-king/ |archive-date=9-yanvar 2014-yil |access-date=7-iyun 2014-yil}}</ref> | Edgar Wright, Joe Cornish, Adam McKay va [[Paul Rudd]]<ref name="AntManScreenwriters">{{veb manbasi |url=https://www.thewrap.com/marvels-ant-man-resolves-writing-credit-dispute-exclusive/ |title=Marvel's 'Ant-Man' Resolves Writing Credit Dispute (Exclusive) |last=Sneider |first=Jeff |date=22-aprel 2015-yil |publisher=The Wrap |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150425054742/http://www.thewrap.com/marvels-ant-man-resolves-writing-credit-dispute-exclusive/ |archive-date=25-aprel 2015-yil |access-date=22-aprel 2015-yil}}</ref> |- <!-- 3-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Uchinchi faza|Uchinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Captain America: Civil War]]'' | {{start date|2016|5|6}} | [[Aka-uka Russolar|Anthony va Joe Russo]]<ref name="Cap3DirectorsConfirm">{{veb manbasi |url=https://collider.com/captain-america-3-script-joe-anthony-russo/ |title=Directors Joe & Anthony Russo Confirm They'll Direct Captain America 3; Say They're Breaking the Story Now with Screenwriters Christopher Markus & Stephen McFeely |last=Weintraub |first=Steve |date=11-mart 2014-yil |publisher=Collider.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312013038/http://collider.com/captain-america-3-script-joe-anthony-russo/ |archive-date=12-mart 2014-yil |access-date=14-mart 2014-yil}}</ref> | [[Christopher Markus va Stephen McFeely]]<ref name="Cap3DirectorsConfirm" /> | rowspan="3" | [[Kevin Feige]] |- ! scope="row" | ''[[Doctor Strange (2016 film)|Doctor Strange]]'' | {{start date|2016|11|4}} | Scott Derrickson<ref name="Derrickson">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/scott-derrickson-direct-marvels-doctor-709117 |title=Scott Derrickson to Direct Marvel's 'Doctor Strange' |last1=Siegel |first1=Tatiana |last2=Kit |first2=Borys |date=3-iyun 2014-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140604020300/http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/scott-derrickson-direct-marvels-doctor-709117 |archive-date=4-iyun 2014-yil |access-date=3-iyun 2014-yil}}</ref> | Jon Spaihts, Scott Derrickson va C. Robert Cargill<ref name="DoctorStrangePDF">{{veb manbasi |url=http://www.wdsmediafile.com/media/DoctorStrange/writen-material/DoctorStrange58127fbf63d6c.pdf |title=Doctor Strange |publisher=[[Walt Disney Studios Motion Pictures]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928122443/http://www.wdsmediafile.com/media/DoctorStrange/writen-material/DoctorStrange58127fbf63d6c.pdf |archive-date=28-sentabr 2018-yil |access-date=31-oktabr 2016-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 2]]'' | {{start date|2017|5|5}} | colspan="2" | James Gunn<ref name="GuardiansSequel2" /> |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: Homecoming]]'' | {{start date|2017|7|7}} | Jon Watts<ref name="SpidermanActorDirector">{{pres-reliz manbasi |title=Sony Pictures and Marvel Studios Find Their 'Spider-Man' Star and director |date=23-iyun 2015-yil |publisher=Marvel.com |url=http://marvel.com/news/movies/24758/sony_pictures_and_marvel_studios_find_their_spider-man_star_and_director |access-date=23-iyun 2015-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20150624232902/http://marvel.com/news/movies/24758/sony_pictures_and_marvel_studios_find_their_spider-man_star_and_director |archive-date=24-iyun 2015-yil |url-status=live}}</ref> | Jonathan Goldstein, John Francis Daley,<br />Jon Watts, Christopher Ford,<br />Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="SMHScreenwriters">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/26510/sdcc_2016_spider-man_homecoming_introduces_its_villain |title=SDCC 2016: 'Spider-Man: Homecoming' Introduces Its Villain |last=Strom |first=Marc |date=23-iyul 2016-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20160724125157/http://marvel.com/news/movies/26510/sdcc_2016_spider-man_homecoming_introduces_its_villain |archive-date=24-iyul 2016-yil |access-date=23-iyul 2016-yil}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Amy Pascal |- ! scope="row" | ''[[Thor: Ragnarok]]'' | {{start date|2017|11|3}} | [[Taika Waititi]]<ref name="WaititiOnBoard">{{veb manbasi |url=https://deadline.com/2015/10/mark-ruffalo-bringing-hulk-into-thor-ragnarok-1201584404/ |title=Mark Ruffalo Bringing Hulk Into 'Thor: Ragnarok' |last=Fleming |first=Mike |date=15-oktabr 2015-yil |website=[[Deadline Hollywood]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151016163013/http://deadline.com/2015/10/mark-ruffalo-bringing-hulk-into-thor-ragnarok-1201584404/ |archive-date=16-oktabr 2015-yil |access-date=16-oktabr 2015-yil}}</ref> | [[Eric Pearson]], [[Craig Kyle]] va [[Christopher Yost|Christopher L. Yost]]<ref name="RagnarokWritingCredits">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/thor-ragnarok-writer-secret-revitalizing-a-franchise-1054023 |title='Thor: Ragnarok' Writer on the Secret to Revitalizing a Franchise |last=Couch |first=Aaron |date=2-noyabr 2017-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107124824/http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/thor-ragnarok-writer-secret-revitalizing-a-franchise-1054023 |archive-date=7-noyabr 2017-yil |access-date=6-noyabr 2017-yil}}</ref><ref name="RagnarokWritingCredits2">{{veb manbasi |url=https://screenrant.com/thor-ragnarok-lady-sif/ |title=Why Isn't Lady Sif in Thor: Ragnarok? |last=Keyes |first=Rob |date=16-oktabr 2017-yil |website=Screen Rant |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171017023930/http://screenrant.com/thor-ragnarok-lady-sif/ |archive-date=17-oktabr 2017-yil |access-date=16-oktabr 2017-yil}}</ref> | rowspan="3" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'' | {{start date|2018|2|16}} | Ryan Coogler<ref name="Coogler">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/25616/ryan_coogler_to_direct_marvels_black_panther |title=Ryan Coogler to Direct Marvel's 'Black Panther' |last=Strom |first=Marc |date=11-yanvar 2016-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160113230531/http://marvel.com/news/movies/25616/ryan_coogler_to_direct_marvels_black_panther?linkId=20280214 |archive-date=13-yanvar 2016-yil |access-date=11-yanvar 2016-yil}}</ref> | Ryan Coogler va Joe Robert Cole<ref name="Cole">{{veb manbasi |url=http://www.motherjones.com/media/2016/02/diversity-oscars-so-white-black-panther-film-joe-robert-cole |title=Oscars So White? Black Panther to the Rescue. |last=Patterson |first=Brandon Ellington |date=6-fevral 2016-yil |website=Mother Jones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160207070217/http://www.motherjones.com/media/2016/02/diversity-oscars-so-white-black-panther-film-joe-robert-cole |archive-date=7-fevral 2016-yil |access-date=6-fevral 2016-yil}}</ref><ref name="CooglerDraft">{{veb manbasi |url=https://collider.com/black-panther-movie-ryan-coogler-script-filming-dates/ |title='Black Panther': Kevin Feige Reveals Ryan Coogler Is Co-Writing; Talks Filming Dates |last=Foutch |first=Haleigh |date=11-aprel 2016-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160413100525/http://collider.com/black-panther-movie-ryan-coogler-script-filming-dates/ |archive-date=13-aprel 2016-yil |access-date=11-aprel 2016-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Infinity War]]'' | {{start date|2018|4|27}} | Anthony va Joe Russo<ref name="RussosIWOfficial">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/24399/joe_anthony_russo_to_direct_2-part_marvels_avengers_infinity_war_event |title=Joe & Anthony Russo to Direct 2-Part Marvel's 'Avengers: Infinity War' Event |last=Strom |first=Marc |date=7-aprel 2015-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150409012024/http://marvel.com/news/movies/24399/joe_anthony_russo_to_direct_2-part_marvels_avengers_infinity_war_event |archive-date=9-aprel 2015-yil |access-date=7-aprel 2015-yil}}</ref> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyIW">{{veb manbasi |url=http://marvel.com/news/movies/24589/christopher_markus_stephen_mcfeely_to_write_marvels_2-part_avengers_infinity_war_event |title=Christopher Markus & Stephen McFeely to Write Marvel's 2-Part 'Avengers: Infinity War' Event |last=Strom |first=Mark |date=7-may 2015-yil |publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150509030011/http://marvel.com/news/movies/24589/christopher_markus_stephen_mcfeely_to_write_marvels_2-part_avengers_infinity_war_event |archive-date=9-may 2015-yil |access-date=7-may 2015-yil}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man and the Wasp]]'' | {{start date|2018|7|6}} | [[Peyton Reed]]<ref name="RuddLillyAMWasp">{{veb manbasi |url=https://collider.com/ant-man-and-the-wasp-michael-douglas/ |title='Ant-Man and the Wasp': Michael Douglas Eyeing Return for Sequel |last=Cabin |first=Chris |date=13-noyabr 2015-yil |website=Collider |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151115230117/http://collider.com/ant-man-and-the-wasp-michael-douglas/ |archive-date=15-noyabr 2015-yil |access-date=13-noyabr 2015-yil}}</ref> | Chris McKenna, Erik Sommers,<br/>[[Paul Rudd]], Andrew Barrer va Gabriel Ferrari<ref name="AMWFilmingStart">{{veb manbasi |url=https://www.comingsoon.net/movies/trailers/875655-production-officially-begins-on-ant-man-and-the-wasp#/slide/1 |title=Production Officially Begins on Ant-Man and the Wasp! |last=Perry |first=Spencer |date=1-avgust 2017-yil |publisher=ComingSoon.net |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170801194722/http://www.comingsoon.net/movies/trailers/875655-production-officially-begins-on-ant-man-and-the-wasp |archive-date=1-avgust 2017-yil |access-date=1-avgust 2017-yil}}</ref> | Kevin Feige va <includeonly><br /></includeonly>Stephen Broussard |- ! scope="row" | ''[[Captain Marvel (film)|Captain Marvel]]'' | {{start date|2019|3|8}} | Anna Boden va Ryan Fleck<ref name="CMDirectors">{{veb manbasi |url=https://variety.com/2017/film/news/captain-marvel-directors-anna-boden-ryan-fleck-1201994270/ |title='Captain Marvel' Finds Directors in Anna Boden, Ryan Fleck (EXCLUSIVE) |last=Kroll |first=Justin |date=19-aprel 2017-yil |website=[[Variety]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170420020721/http://variety.com/2017/film/news/captain-marvel-directors-anna-boden-ryan-fleck-1201994270/ |archive-date=20-aprel 2017-yil |access-date=19-aprel 2017-yil}}</ref> | Anna Boden, Ryan Fleck va Geneva Robertson-Dworet<ref name="CMPressKit">{{veb manbasi |url=http://www.wdsmediafile.com/media/CaptainMarvel/writen-material/CaptainMarvel5c7db1289724a.pdf |title=Captain Marvel Press Kit |website=wdsmediafile.com |publisher=Walt Disney Studios |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190309221949/http://www.wdsmediafile.com/media/CaptainMarvel/writen-material/CaptainMarvel5c828fe5c3553.pdf |archive-date=9-mart 2019-yil |access-date=4-mart 2018-yil}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Avengers: Endgame]]'' | {{start date|2019|4|26}} | Anthony va Joe Russo<ref name="RussosIWOfficial" /> | Christopher Markus va Stephen McFeely<ref name="MarkusMcFeelyIW" /> |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: Far From Home]]'' | {{start date|2019|7|2}} | Jon Watts<ref name="WattsReturn">{{veb manbasi |url=https://screenrant.com/spider-man-homecoming-2-jon-watts-direct-confirmed/ |title=Kevin Feige Confirms Jon Watts Will Direct Spider-Man: Homecoming 2 |last=Hood |first=Cooper |date=9-dekabr 2017-yil |website=Screen Rant |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171210020250/https://screenrant.com/spider-man-homecoming-2-jon-watts-direct-confirmed/ |archive-date=10-dekabr 2017-yil |access-date=9-dekabr 2017-yil}}</ref> |Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="SMHSequelWriters">{{veb manbasi |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/jake-gyllenhaal-talks-star-spider-man-homecoming-2-1113627 |title=Jake Gyllenhaal in Talks to Star in 'Spider-Man: Homecoming' Sequel |last1=Vlessing |first1=Etan |last2=Kit |first2=Borys |date=21-may 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180522042606/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/jake-gyllenhaal-talks-star-spider-man-homecoming-2-1113627 |archive-date=22-may 2018-yil |access-date=21-may 2018-yil}}</ref> | Kevin Feige <includeonly><br /></includeonly>va Amy Pascal |} === Multi-olam sagasi (''The Multiverse Saga'') === {| class="wikitable plainrowheaders defaultcenter col2left" style="width: 99%;" ! scope="col" | Film ! scope="col" | {{AQSh bayrogʻi}} Reliz sanasi ! scope="col" | Rejissyor ! scope="col" | Ssenarist(lar) ! scope="col" | Prodyuser(lar) |- <!-- 4-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Toʻrtinchi faza|Toʻrtinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Qora beva (film)|Black Widow]]'' | {{start date|2021|7|9}}<ref name="BWShangChiRelease">{{veb manbasi |last=Rubin |first=Rebecca |date=23-mart 2021-yil |title='Black Widow,' 'Cruella' to Debut on Disney Plus and in Theaters as Disney Shifts Dates for Seven Films |url=https://variety.com/2021/film/news/disney-postpones-black-widow-shang-chi-1234935874/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210323190428/https://variety.com/2021/film/news/disney-postpones-black-widow-shang-chi-1234935874/ |archive-date=23-mart 2021-yil |access-date=23-mart 2021-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Cate Shortland<ref name="BWShortland">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=12-iyul 2018-yil |title='Black Widow' Movie Finds Director in Cate Shortland (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-widow-movie-be-directed-by-cate-shortland-1126708 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180713013222/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-widow-movie-be-directed-by-cate-shortland-1126708 |archive-date=13-iyul 2018-yil |access-date=12-iyul 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Eric Pearson]]<ref name="BWWriters">{{veb manbasi |last=Barnhardt |first=Andrew |date=14-yanvar 2020-yil |title=Thor: Ragnarok Writer Gets Sole Screenwriting Credit on Black Widow |url=https://comicbook.com/marvel/2020/01/14/black-widow-writer-eric-pearson-thor-ragnarok-marvel-studios/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200115171142/https://comicbook.com/marvel/2020/01/14/black-widow-writer-eric-pearson-thor-ragnarok-marvel-studios/ |archive-date=15-yanvar 2020-yil |access-date=16-yanvar 2020-yil |website=ComicBook.com}}</ref> | [[Kevin Feige]] <includeonly>| rowspan="7" | Released</includeonly> |- ! scope="row" | ''[[Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings]]'' | {{start date|2021|9|3}} | Destin Daniel Cretton<ref name="DestinDanielCretton">{{veb manbasi |last1=Couch |first1=Aaron |last2=Kit |first2=Borys |date=13-mart 2019-yil |title=Marvel's 'Shang-Chi' Sets Director Destin Daniel Cretton |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/marvels-shang-chi-sets-director-destin-daniel-cretton-1194443 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190314225847/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/marvels-shang-chi-sets-director-destin-daniel-cretton-1194443 |archive-date=14-mart 2019-yil |access-date=13-mart 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Dave Callaham, Destin Daniel Cretton va Andrew Lanham<ref name="ShangChiWriters">{{veb manbasi |last=Debruge |first=Peter |date=23-avgust 2021-yil |title='Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings' Review: Marvel Gives Lesser-Known Asian Hero the A-List Treatment |url=https://variety.com/2021/film/reviews/shang-chi-and-the-legend-of-the-ten-rings-review-simu-liu-1235046718/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210823170419/https://variety.com/2021/film/reviews/shang-chi-and-the-legend-of-the-ten-rings-review-simu-liu-1235046718/ |archive-date=23-avgust 2021-yil |access-date=23-avgust 2021-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Kevin Feige va<includeonly><br /></includeonly> {{nowrap|Jonathan Schwartz}} |- ! scope="row" | ''[[Eternals (film)|Eternals]]'' | {{start date|2021|11|5}} | Chloé Zhao<ref name="EternalsZhao">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=21-sentabr 2018-yil |title=Marvel Studios' 'The Eternals' Finds Its Director With Chloe Zhao |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/chloe-zhao-direct-marvel-studios-eternals-1143547 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180921215407/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/chloe-zhao-direct-marvel-studios-eternals-1143547 |archive-date=21-sentabr 2018-yil |access-date=21-sentabr 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Chloé Zhao, Chloé Zhao, Patrick Burleigh,<br />Ryan Firpo va Kaz Firpo<ref name="EternalsWritingCredits">{{veb manbasi |last=Anderton |first=Ethan |date=24-may 2021-yil |title=Why Does Marvel's 'Eternals' Poster Credit Chloé Zhao With Two Writing Credits? |url=https://www.slashfilm.com/eternals-writing-credits-explained/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210524191434/https://www.slashfilm.com/eternals-writing-credits-explained/ |archive-date=24-may 2021-yil |access-date=24-may 2021-yil |website=/Film}}</ref><ref name="EternalsWGAWritingCredits">{{veb manbasi |title=The Eternals |url=https://directories.wga.org/project/1184807/the-eternals/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210814011315/https://directories.wga.org/project/1184807/the-eternals/ |archive-date=14-avgust 2021-yil |access-date=13-avgust 2021-yil |website=Writers Guild of America West}}</ref><ref name="EternalsWritingCredits" /> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- ! scope="row" | ''[[Spider-Man: No Way Home]]'' | {{start date|2021|12|17}} | Jon Watts<ref name="WattsSM3Confirm">{{veb manbasi |last=Labonte |first=Rachel |date=10-iyun 2020-yil |title=MCU's Spider-Man 3: Marisa Tomei Teases What To Expect Of Aunt May |url=https://screenrant.com/mcu-spider-man-homecoming-3-aunt-may-role/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200612035720/https://screenrant.com/mcu-spider-man-homecoming-3-aunt-may-role/ |archive-date=12-iyun 2020-yil |access-date=12-iyun 2020-yil |website=Screen Rant}}</ref> | Chris McKenna va Erik Sommers<ref name="FFHSequelWriters">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=23-avgust 2019-yil |title=Next Post-'Spider-Man' Skirmish For Sony & Disney: A Tug Of War Over 'Spider-Man' Helmer Jon Watts? |url=https://deadline.com/2019/08/spider-man-disney-marvel-sony-director-jon-watts-next-film-courtship-1202702851/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190824000254/https://deadline.com/2019/08/spider-man-disney-marvel-sony-director-jon-watts-next-film-courtship-1202702851/ |archive-date=24-avgust 2019-yil |access-date=24-avgust 2019-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Amy Pascal |- ! scope="row" | ''[[Doctor Strange in the Multiverse of Madness]]'' | {{start date|2022|5|6}} | [[Sam Raimi]]<ref name="RaimiDS2Confirm">{{veb manbasi |last=Evangelista |first=Chris |date=15-aprel 2020-yil |title=Sam Raimi Confirms He's Directing 'Doctor Strange in the Multiverse of Madness' |url=https://www.slashfilm.com/sam-raimi-doctor-strange/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200415211918/https://www.slashfilm.com/sam-raimi-doctor-strange/ |archive-date=15-aprel 2020-yil |access-date=15-aprel 2020-yil |website=/Film}}</ref> | Michael Waldron<ref name="WaldronDS2">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=7-fevral 2020-yil |title='Doctor Strange 2' Lands New Writer With 'Loki' Show Creator (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/doctor-strange-2-lands-new-writer-loki-showrunner-1277278 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208050829/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/doctor-strange-2-lands-new-writer-loki-showrunner-1277278 |archive-date=8-fevral 2020-yil |access-date=7-fevral 2020-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Thor: Love and Thunder]]'' | {{start date|2022|7|8}} | [[Taika Waititi]]<ref name="WaititiThor4">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=16-iyul 2019-yil |title=Taika Waititi to Direct 'Thor 4' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/taika-waititi-direct-thor-4-1224464 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717001053/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/taika-waititi-direct-thor-4-1224464 |archive-date=17-iyul 2019-yil |access-date=16-iyul 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Taika Waititi va Jennifer Kaytin Robinson<ref name="ThorLaTWritersCredits">{{veb manbasi |date=1-iyun 2022-yil |title=Thor: Love and Thunder – WGA Directory |url=https://directories.wga.org/project/1202732/thor-love-and-thunder/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220611041048/https://directories.wga.org/project/1202732/thor-love-and-thunder/ |archive-date=11-iyun 2022-yil |access-date=10-iyun 2022-yil |website=Writers Guild of America West}}</ref> | Kevin Feige va<includeonly><br /></includeonly> Brad Winderbaum |- ! scope="row" | ''[[Black Panther: Wakanda Forever]]'' | {{start date|2022|11|11}} | Ryan Coogler<ref name="CooglerBPSequel">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=11-oktabr 2018-yil |title=Ryan Coogler Signs on to Write and Direct 'Black Panther' Sequel (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-panther-2-ryan-coogler-write-direct-sequel-1151626 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012003436/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/black-panther-2-ryan-coogler-write-direct-sequel-1151626 |archive-date=12-oktabr 2018-yil |access-date=11-oktabr 2018-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Ryan Coogler va Joe Robert Cole<ref name="CooglerBPSequel" /><ref name="FeigeRTJul2021">{{veb manbasi |last=Meares |first=Joel |date=12-iyul 2021-yil |title=Kevin Feige Previews the MCU's Upcoming Phase 4: ''Shang-Chi'', ''Eternals'', ''No Way Home'', ''Wakanda Forever'', and More |url=https://editorial.rottentomatoes.com/article/kevin-feige-previews-the-mcus-upcoming-phase-4-shang-chi-eternals-no-way-home-wakanda-forever-and-more/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712205248/https://editorial.rottentomatoes.com/article/kevin-feige-previews-the-mcus-upcoming-phase-4-shang-chi-eternals-no-way-home-wakanda-forever-and-more/ |archive-date=12-iyul 2021-yil |access-date=12-iyul 2021-yil |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- <!-- 5-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | [[Marvel kinematografiya koinoti: Beshinchi faza|Beshinchi faza]] |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man and the Wasp: Quantumania]]'' | {{start date|2023|2|17}} | [[Peyton Reed]]<ref name="AntMan3Confirmed">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=1-noyabr 2019-yil |title=Peyton Reed to Direct 'Ant-Man 3' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-peyton-reed-returning-direct-1251732 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191101204518/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-peyton-reed-returning-direct-1251732 |archive-date=1-noyabr 2019-yil |access-date=1-noyabr 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Jeff Loveness<ref name="AntMan3Loveness">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=3-aprel 2020-yil |title='Ant-Man 3' Finds its Writer With 'Rick and Morty' Scribe (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-finds-writer-rick-morty-scribe-1288461 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200404002551/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-finds-writer-rick-morty-scribe-1288461 |archive-date=4-aprel 2020-yil |access-date=3-aprel 2020-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Kevin Feige]] va<includeonly><br /></includeonly> Stephen Broussard |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]'' | {{start date|2023|5|5}} | colspan="2" | James Gunn<ref name="GunnVol3Rehired">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=15-mart 2019-yil |title=Disney Reinstates Director James Gunn For 'Guardians Of The Galaxy 3' |url=https://deadline.com/2019/03/james-gunn-reinstated-guardians-of-the-galaxy-3-disney-suicide-squad-2-indefensible-social-media-messages-1202576444/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190315181052/https://deadline.com/2019/03/james-gunn-reinstated-guardians-of-the-galaxy-3-disney-suicide-squad-2-indefensible-social-media-messages-1202576444/ |archive-date=15-mart 2019-yil |access-date=15-mart 2019-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[The Marvels]]'' | {{start date|2023|11|10}}<ref name="TheMarvelsNov2023Release">{{veb manbasi |last=Couch |first=Aaron |date=17-fevral 2023-yil |title=Disney Pushes 'The Marvels' Out of Summer |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/the-marvels-release-date-moved-to-november-1235328711/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230217231838/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/the-marvels-release-date-moved-to-november-1235328711/ |archive-date=17-fevral 2023-yil |access-date=17-fevral 2023-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Nia DaCosta]]<ref name="CMSequelDaCosta">{{veb manbasi |last=Kroll |first=Justin |date=5-avgust 2020-yil |title='Captain Marvel 2': 'Candyman's Nia DaCosta To Direct Sequel |url=https://deadline.com/2020/08/captain-marvel-sequel-nia-dacosta-director-1202992213/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200806000118/https://deadline.com/2020/08/captain-marvel-sequel-nia-dacosta-director-1202992213/ |archive-date=6-avgust 2020-yil |access-date=5-avgust 2020-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Megan McDonnell, Nia DaCosta, Elissa Karasik va Zeb Wells<ref name="TheMarvelsWriters">{{veb manbasi |last=Zogbi |first=Emily |date=2-yanvar 2023-yil |title=The Marvels Adds She-Hulk, Comic Book Writer Zeb Wells |url=https://www.cbr.com/the-marvels-adds-zeb-wells-writer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230103051615/https://www.cbr.com/the-marvels-adds-zeb-wells-writer/ |archive-date=3-yanvar 2023-yil |access-date=3-yanvar 2023-yil |website=Comic Book Resources}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Captain America: New World Order]]'' | {{start date|2024|5|3}}<ref name="SDCC2022" /> | Julius Onah<ref name="PhaseFiveDirectorsConfirm" /> | Malcolm Spellman va Dalan Musson<ref name="Cap4THR">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |last2=Couch |first2=Aaron |date=23-aprel 2021-yil |title='Captain America 4' in the Works With 'Falcon and the Winter Soldier' Showrunner Malcolm Spellman (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/captain-america-4-in-the-works-with-falcon-and-the-winter-soldier-showrunner-malcolm-spellman-exclusive |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423205514/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/captain-america-4-in-the-works-with-falcon-and-the-winter-soldier-showrunner-malcolm-spellman-exclusive |archive-date=23-aprel 2021-yil |access-date=23-aprel 2021-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- ! scope="row" | ''[[Thunderbolts]]'' | {{start date|2024|7|26}}<ref name="SDCC2022">{{veb manbasi |last=Vary |first=Adam B. |date=23-iyul 2022-yil |title=Marvel Studios' Phases 5 and 6: Everything We Learned at Comic-Con About the Multiverse Saga |url=https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724165117/https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |archive-date=24-iyul 2022-yil |access-date=24-iyul 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Jake Schreier<ref name="PhaseFiveDirectorsConfirm">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=26-iyul 2022-yil |title='Avengers: The Kang Dynasty' to Be Directed by 'Shang-Chi' Filmmaker Destin Daniel Cretton (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/avengers-the-kang-dynasty-to-be-directed-by-shang-chi-filmmaker-destin-daniel-cretton-exclusive-1235186348/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726181956/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/avengers-the-kang-dynasty-to-be-directed-by-shang-chi-filmmaker-destin-daniel-cretton-exclusive-1235186348/ |archive-date=26-iyul 2022-yil |access-date=26-iyul 2022-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Eric Pearson]] va Lee Sung Jin<ref name="LeeSungJinThunderbolts">{{veb manbasi |last=Seo |first=Rachel |date=29-mart 2023-yil |title=Marvel's 'Thunderbolts' Adds 'Beef' Creator Lee Sung Jin as Writer (Exclusive) |url=https://variety.com/2023/film/news/marvels-thunderbolts-lee-sung-jin-co-writer-beef-steven-yeun-1235567387/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330020731/https://variety.com/2023/film/news/marvels-thunderbolts-lee-sung-jin-co-writer-beef-steven-yeun-1235567387/ |archive-date=30-mart 2023-yil |access-date=29-mart 2023-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[Blade]]'' | {{start date|2024|9|6}}<ref name="Oct2022Delays">{{veb manbasi |last=Couch |first=Aaron |date=11-oktabr 2022-yil |title=Marvel Shifts Dates for 'Avengers: Secret Wars,' 'Deadpool 3', 'Fantastic Four' and 'Blade' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvel-release-dates-shift-avengers-secret-wars-1235239094/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221011183748/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvel-release-dates-shift-avengers-secret-wars-1235239094/ |archive-date=11-oktabr 2022-yil |access-date=11-oktabr 2022-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Yann Demange<ref name="BladeDemangeStarrbury">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=21-noyabr 2022-yil |title=Marvel's 'Blade' Finds New Director With 'Lovecraft Country' Helmer Yann Demange |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/blade-will-be-rated-r-marvel-1235267361/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221121215227/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/blade-will-be-rated-r-marvel-1235267361/ |archive-date=21-noyabr 2022-yil |access-date=21-noyabr 2022-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Michael Starrbury va Nic Pizzolatto<ref name="BladePizzolatto">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=28-aprel 2023-yil |title=Marvel's 'Blade' Nabs 'True Detective' Creator Nic Pizzolatto for Writing Duties (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvels-blade-nabs-true-detective-creator-1235405915/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230428211338/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvels-blade-nabs-true-detective-creator-1235405915/ |archive-date=28-aprel 2023-yil |access-date=28-aprel 2023-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Eric Carroll |- <!-- 6-FAZA --> ! colspan="6" style="background-color: #ccccff;" | Oltinchi faza |- ! scope="row" | ''Deadpool 3'' | {{start date|2024|11|8}}<ref name="Oct2022Delays" /> | Shawn Levy<ref name="LevyReeseWernickDP3">{{veb manbasi |last=Shanfeld |first=Ethan |date=11-mart 2022-yil |title=Shawn Levy to Direct 'Deadpool 3' Starring Ryan Reynolds |url=https://variety.com/2022/film/news/shawn-levy-deadpool-3-ryan-reynolds-1235202497/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220312163159/https://variety.com/2022/film/news/shawn-levy-deadpool-3-ryan-reynolds-1235202497/ |archive-date=12-mart 2022-yil |access-date=12-mart 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Rhett Reese, Paul Wernick,<br />Zeb Wells, [[Ryan Reynolds]] va Shawn Levy<ref name="DP3Writers">{{veb manbasi |last=Grobar |first=Matt |date=1-may 2023-yil |title='Deadpool 3': Rob Delaney To Return As Human X-Force Member Peter |url=https://deadline.com/2023/05/deadpool-3-rob-delaney-to-return-as-x-force-member-peter-1235351790/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501191115/https://deadline.com/2023/05/deadpool-3-rob-delaney-to-return-as-x-force-member-peter-1235351790/ |archive-date=1-may 2023-yil |access-date=1-may 2023-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | [[Kevin Feige]],<includeonly><br /></includeonly> Ryan Reynolds<br />va Shawn Levy |- ! scope="row" | ''Fantastic Four'' | {{start date|2025|2|14}}<ref name="Oct2022Delays" /> | Matt Shakman<ref name="ShakmanFFConfirm">{{veb manbasi |last=McCall |first=Kevin |date=10-sentabr 2022-yil |title=Matt Shakman is Officially Directing 'Fantastic Four' |url=https://collider.com/fantastic-4-matt-shakman-directing-confirmed/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220912235622/https://collider.com/fantastic-4-matt-shakman-directing-confirmed/ |archive-date=12-sentabr 2022-yil |access-date=12-sentabr 2022-yil |website=Collider}}</ref> | Jeff Kaplan, Ian Springer va Josh Friedman<ref name="FriedmanFF">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=31-mart 2023-yil |title='Fantastic Four' Movie Gets New Writer with 'Avatar 2' Scribe Josh Friedman (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/fantastic-four-movie-gets-new-writer-marvel-1235364511/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331195053/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/fantastic-four-movie-gets-new-writer-marvel-1235364511/ |archive-date=31-mart 2023-yil |access-date=31-mart 2023-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | rowspan="3" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''Avengers: The Kang Dynasty'' | {{start date|2025|5|2}}<ref name="SDCC2022">{{veb manbasi |last=Vary |first=Adam B. |date=23-iyul 2022-yil |title=Marvel Studios' Phases 5 and 6: Everything We Learned at Comic-Con About the Multiverse Saga |url=https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724165117/https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |archive-date=24-iyul 2022-yil |access-date=24-iyul 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Destin Daniel Cretton<includeonly><ref name="PhaseFiveDirectorsConfirm" /></includeonly><noinclude><ref name="CrettonAKD">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=26-iyul 2022-yil |title='Avengers: The Kang Dynasty' to Be Directed by 'Shang-Chi' Filmmaker Destin Daniel Cretton (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/avengers-the-kang-dynasty-to-be-directed-by-shang-chi-filmmaker-destin-daniel-cretton-exclusive-1235186348/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726181956/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/avengers-the-kang-dynasty-to-be-directed-by-shang-chi-filmmaker-destin-daniel-cretton-exclusive-1235186348/ |archive-date=26-iyul 2022-yil |access-date=26-iyul 2022-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref></noinclude> | Jeff Loveness<ref name="LovenessAKD">{{veb manbasi |last=Kroll |first=Justin |date=14-sentabr 2022-yil |title='Avengers: The Kang Dynasty': Jeff Loveness Tapped To Write Next Installment In Marvel Series |url=https://deadline.com/2022/09/marvel-jeff-loveness-avengers-kang-dynasty-1235118412/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220914214549/https://deadline.com/2022/09/marvel-jeff-loveness-avengers-kang-dynasty-1235118412/ |archive-date=14-sentabr 2022-yil |access-date=15-sentabr 2022-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''Avengers: Secret Wars'' | {{start date|2026|5|1}}<ref name="Oct2022Delays">{{veb manbasi |last=Couch |first=Aaron |date=11-oktabr 2022-yil |title=Marvel Shifts Dates for 'Avengers: Secret Wars,' 'Deadpool 3', 'Fantastic Four' and 'Blade' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvel-release-dates-shift-avengers-secret-wars-1235239094/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221011183748/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvel-release-dates-shift-avengers-secret-wars-1235239094/ |archive-date=11-oktabr 2022-yil |access-date=11-oktabr 2022-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | {{N/A|—}} | Michael Waldron<ref name="WaldronASW">{{veb manbasi |last=Kroll |first=Justin |date=3-oktabr 2022-yil |title='Avengers: Secret Wars': Michael Waldron Tapped To Pen Upcoming Installment For Marvel Studios |url=https://deadline.com/2022/10/avengers-secret-wars-michael-waldron-marvel-studios-1235127065/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003160835/https://deadline.com/2022/10/avengers-secret-wars-michael-waldron-marvel-studios-1235127065/ |archive-date=3-oktabr 2022-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> |- |} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{Rasmiy sayt}} {{tanlangan roʻyxat}} [[Turkum:Marvel kinematografiya koinoti filmlari]] rbh6iacdxe6723aqrqlsgbis6cml6pd 0 693233 6272274 5107061 2026-09-17T03:57:24Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272274 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Hedju.png|thumb]] '''Hedju Hor''' — Qadimgi Misr nol sulolasining taxmin qilingan firʼavni,<ref>Dr. [[Günther Eichhorn]] [http://www.soaringweb.org/egypt_pharaohs_proto.html|title=Egypt - Protodynastic Period - 3200 to 3100 BCE]{{Deadlink|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref><ref>Ludwig David Morenz: Bild-Buchstaben und symbolische Zeichen. Die Herausbildung der Schrift der hohen Kultur Altägyptens (= Orbis Biblicus et Orientalis 205). Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2004; Academic Press, Fribourg 2004, {{ISBN|3-7278-1486-1}}.</ref> miloddan avvalgi 4-mingyillik oxirida hukmronlik qilgan. == Biografiyasi == Baʼzilarning fikriga koʻra, uning hukmronligi miloddan avvalgi 3250-yillarda boʻlgan, ammo uning hukmronligi tarixidan oldin boʻlgani uchun hozircha aniq tafsilotlar mavjud emas.<ref name="auto">{{Veb manbasi|url=http://www.narmer.pl/dyn/00en.htm|title=Ancient Egypt - Dynasty 0|website=www.narmer.pl|access-date=2019-10-06|arxivsana=2025-02-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250224065530/http://narmer.pl/dyn/00en.htm}}</ref> Uning hukmronligi toʻgʻrisida deyarli hech narsa maʼlum emas, chunki u faqat Delta mintaqasida joylashgan yozuvlardan va Turadan yasalgan kulolchilik dastgohlaridan bilinadi. Turli xil taxminlarga koʻra, u Quyi Misrning birinchi firʻavni yoki oxirgisi yoki u nol sulolasi aʼzosi boʻlgan. == Ilmiy == Misrshunoslar [[Toby Wilkinson]]<ref>Toby A.H. Wilkinson: Early Dynastic Egypt - Strategy, Security and Society. Routledge, London 1999, {{ISBN|0-415-18633-1}}. page 55-56.</ref> va [[Jochem Kahl]] Hedju Horvalar suloladan avvalgi firʼavn emas, balki suloladan avvalgi kichik proto davlatining hukmdori va uni Qirol unvoniga sazovor deb taʼkidlaydilar. == Manbalar == {{manbalar}} <!--- Turkumlar ---> {{Turkumsiz|date=Aprel 2024}} jgmiyxohkv8um937hbgiezajypc49nj 4 712592 6272065 6271288 2026-09-16T12:02:13Z Jembot 17813 Bot: Maʼlumotlar yangilandi 6272065 wikitext text/x-wiki {{/begin|200}} |- | 1 || [[User:MalikxanBot|MalikxanBot]] || [[Special:Contributions/MalikxanBot|{{formatnum:799667}}]] |- | 2 || [[User:ProgrammerBot|ProgrammerBot]] || [[Special:Contributions/ProgrammerBot|{{formatnum:680582}}]] |- | 3 || [[User:DastyorBot|DastyorBot]] || [[Special:Contributions/DastyorBot|{{formatnum:516159}}]] |- | 4 || [[User:Ximik1991Bot|Ximik1991Bot]] || [[Special:Contributions/Ximik1991Bot|{{formatnum:197605}}]] |- | 5 || [[User:CoderSIBot|CoderSIBot]] || [[Special:Contributions/CoderSIBot|{{formatnum:187765}}]] |- | 6 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:168688}}]] |- | 7 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:110558}}]] |- | 8 || [[User:MerlIwBot|MerlIwBot]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:91745}}]] |- | 9 || [[User:TXiKiBoT|TXiKiBoT]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:80410}}]] |- | 10 || [[User:Escarbot|Escarbot]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:69842}}]] |- | 11 || [[User:Legobot|Legobot]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:67152}}]] |- | 12 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:44563}}]] |- | 13 || [[User:Addbot|Addbot]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:28914}}]] |- | 14 || [[User:SieBot|SieBot]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:28363}}]] |- | 15 || [[User:YFdyh-bot|YFdyh-bot]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:27350}}]] |- | 16 || [[User:OchilovBot|OchilovBot]] || [[Special:Contributions/OchilovBot|{{formatnum:23928}}]] |- | 17 || [[User:VolkovBot|VolkovBot]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:19249}}]] |- | 18 || [[User:ArthurBot|ArthurBot]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:18710}}]] |- | 19 || [[User:Luckas-bot|Luckas-bot]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:16696}}]] |- | 20 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:11658}}]] |- | 21 || [[User:Uzgen bot|Uzgen bot]] || [[Special:Contributions/Uzgen bot|{{formatnum:10709}}]] |- | 22 || [[User:ZéroBot|ZéroBot]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:10554}}]] |- | 23 || [[User:WikitanvirBot|WikitanvirBot]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:10294}}]] |- | 24 || [[User:JAnDbot|JAnDbot]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:10206}}]] |- | 25 || [[User:Thijs!bot|Thijs!bot]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:9691}}]] |- | 26 || [[User:MelancholieBot|MelancholieBot]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:8873}}]] |- | 27 || [[User:RedBot|RedBot]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:8357}}]] |- | 28 || [[User:タチコマ robot|タチコマ robot]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:8161}}]] |- | 29 || [[User:Acebot|Acebot]] || [[Special:Contributions/Acebot|{{formatnum:6989}}]] |- | 30 || [[User:EdgarsBot|EdgarsBot]] || [[Special:Contributions/EdgarsBot|{{formatnum:6807}}]] |- | 31 || [[User:KLBot2|KLBot2]] || [[Special:Contributions/KLBot2|{{formatnum:6601}}]] |- | 32 || [[User:Makecat-bot|Makecat-bot]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:6542}}]] |- | 33 || [[User:AlleborgoBot|AlleborgoBot]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:5802}}]] |- | 34 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:5472}}]] |- | 35 || [[User:MBHbot|MBHbot]] || [[Special:Contributions/MBHbot|{{formatnum:5359}}]] |- | 36 || [[User:LaaknorBot|LaaknorBot]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:4667}}]] |- | 37 || [[User:Vagobot|Vagobot]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:4451}}]] |- | 38 || [[User:IluvatarBot|IluvatarBot]] || [[Special:Contributions/IluvatarBot|{{formatnum:4449}}]] |- | 39 || [[User:Loveless|Loveless]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:4445}}]] |- | 40 || [[User:Zorrobot|Zorrobot]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:4173}}]] |- | 41 || [[User:JackieBot|JackieBot]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:4132}}]] |- | 42 || [[User:KamikazeBot|KamikazeBot]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:3687}}]] |- | 43 || [[User:FoxBot|FoxBot]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:3658}}]] |- | 44 || [[User:CarsracBot|CarsracBot]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:3570}}]] |- | 45 || [[User:Ptbotgourou|Ptbotgourou]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:3390}}]] |- | 46 || [[User:BotMultichill|BotMultichill]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:3244}}]] |- | 47 || [[User:Alexbot|Alexbot]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:3100}}]] |- | 48 || [[User:HRoestBot|HRoestBot]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:2983}}]] |- | 49 || [[User:TjBot|TjBot]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:2650}}]] |- | 50 || [[User:Purbo T|Purbo T]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:2576}}]] |- | 51 || [[User:PipepBot|PipepBot]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:2201}}]] |- | 52 || [[User:JYBot|JYBot]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:2189}}]] |- | 53 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:2173}}]] |- | 54 || [[User:DragonBot|DragonBot]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:2081}}]] |- | 55 || [[User:Darkicebot|Darkicebot]] || [[Special:Contributions/Darkicebot|{{formatnum:1852}}]] |- | 56 || [[User:Idioma-bot|Idioma-bot]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:1848}}]] |- | 57 || [[User:MastiBot|MastiBot]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:1725}}]] |- | 58 || [[User:Dinamik-bot|Dinamik-bot]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:1716}}]] |- | 59 || [[User:Rubinbot|Rubinbot]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:1590}}]] |- | 60 || [[User:Ripchip Bot|Ripchip Bot]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:1537}}]] |- | 61 || [[User:Mjbmrbot|Mjbmrbot]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:1451}}]] |- | 62 || [[User:Amirobot|Amirobot]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:1434}}]] |- | 63 || [[User:IanraBot|IanraBot]] || [[Special:Contributions/IanraBot|{{formatnum:1365}}]] |- | 64 || [[User:Rezabot|Rezabot]] || [[Special:Contributions/Rezabot|{{formatnum:1358}}]] |- | 65 || [[User:Synthebot|Synthebot]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:1316}}]] |- | 66 || [[User:AvicBot|AvicBot]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:1257}}]] |- | 67 || [[User:GhalyBot|GhalyBot]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:1239}}]] |- | 68 || [[User:Movses-bot|Movses-bot]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:1187}}]] |- | 69 || [[User:HerculeBot|HerculeBot]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:1068}}]] |- | 70 || [[User:Robbot|Robbot]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:1022}}]] |- | 71 || [[User:D'ohBot|D'ohBot]] || [[Special:Contributions/D'ohBot|{{formatnum:1005}}]] |- | 72 || [[User:YiFeiBot|YiFeiBot]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:998}}]] |- | 73 || [[User:SilvonenBot|SilvonenBot]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:977}}]] |- | 74 || [[User:MystBot|MystBot]] || [[Special:Contributions/MystBot|{{formatnum:972}}]] |- | 75 || [[User:TinucherianBot II|TinucherianBot II]] || [[Special:Contributions/TinucherianBot II|{{formatnum:953}}]] |- | 76 || [[User:Jotterbot|Jotterbot]] || [[Special:Contributions/Jotterbot|{{formatnum:892}}]] |- | 77 || [[User:AvocatoBot|AvocatoBot]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:881}}]] |- | 78 || [[User:StigBot|StigBot]] || [[Special:Contributions/StigBot|{{formatnum:804}}]] |- | 79 || [[User:Almabot|Almabot]] || [[Special:Contributions/Almabot|{{formatnum:801}}]] |- | 80 || [[User:SassoBot|SassoBot]] || [[Special:Contributions/SassoBot|{{formatnum:790}}]] |- | 81 || [[User:Justincheng12345-bot|Justincheng12345-bot]] || [[Special:Contributions/Justincheng12345-bot|{{formatnum:761}}]] |- | 82 || [[User:HiW-Bot|HiW-Bot]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:722}}]] |- | 83 || [[User:Gerakibot|Gerakibot]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:587}}]] |- | 84 || [[User:YaxshiBot|YaxshiBot]] || [[Special:Contributions/YaxshiBot|{{formatnum:577}}]] |- | 85 || [[User:SpBot|SpBot]] || [[Special:Contributions/SpBot|{{formatnum:542}}]] |- | 86 || [[User:TechBot|TechBot]] || [[Special:Contributions/TechBot|{{formatnum:541}}]] |- | 87 || [[User:DarafshBot|DarafshBot]] || [[Special:Contributions/DarafshBot|{{formatnum:541}}]] |- | 88 || [[User:Byrialbot|Byrialbot]] || [[Special:Contributions/Byrialbot|{{formatnum:488}}]] |- | 89 || [[User:PixelBot|PixelBot]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:433}}]] |- | 90 || [[User:DSisyphBot|DSisyphBot]] || [[Special:Contributions/DSisyphBot|{{formatnum:406}}]] |- | 91 || [[User:CasualBot|CasualBot]] || [[Special:Contributions/CasualBot|{{formatnum:403}}]] |- | 92 || [[User:Chobot|Chobot]] || [[Special:Contributions/Chobot|{{formatnum:366}}]] |- | 93 || [[User:CocuBot|CocuBot]] || [[Special:Contributions/CocuBot|{{formatnum:364}}]] |- | 94 || [[User:JhsBot|JhsBot]] || [[Special:Contributions/JhsBot|{{formatnum:335}}]] |- | 95 || [[User:Memty Bot|Memty Bot]] || [[Special:Contributions/Memty Bot|{{formatnum:327}}]] |- | 96 || [[User:AlnoktaBOT|AlnoktaBOT]] || [[Special:Contributions/AlnoktaBOT|{{formatnum:316}}]] |- | 97 || [[User:Louperibot|Louperibot]] || [[Special:Contributions/Louperibot|{{formatnum:297}}]] |- | 98 || [[User:Nallimbot|Nallimbot]] || [[Special:Contributions/Nallimbot|{{formatnum:291}}]] |- | 99 || [[User:AZatBot~uzwiki|AZatBot~uzwiki]] || [[Special:Contributions/AZatBot~uzwiki|{{formatnum:285}}]] |- | 100 || [[User:DixonDBot|DixonDBot]] || [[Special:Contributions/DixonDBot|{{formatnum:201}}]] |- | 101 || [[User:MahdiBot|MahdiBot]] || [[Special:Contributions/MahdiBot|{{formatnum:199}}]] |- | 102 || [[User:Sz-iwbot|Sz-iwbot]] || [[Special:Contributions/Sz-iwbot|{{formatnum:169}}]] |- | 103 || [[User:DirlBot|DirlBot]] || [[Special:Contributions/DirlBot|{{formatnum:116}}]] |- | 104 || [[User:Obersachsebot|Obersachsebot]] || [[Special:Contributions/Obersachsebot|{{formatnum:114}}]] |- | 105 || [[User:NobelBot|NobelBot]] || [[Special:Contributions/NobelBot|{{formatnum:96}}]] |- | 106 || [[User:SantoshBot|SantoshBot]] || [[Special:Contributions/SantoshBot|{{formatnum:92}}]] |- | 107 || [[User:AmphBot|AmphBot]] || [[Special:Contributions/AmphBot|{{formatnum:79}}]] |- | 108 || [[User:Muro Bot|Muro Bot]] || [[Special:Contributions/Muro Bot|{{formatnum:75}}]] |- | 109 || [[User:DennyBot|DennyBot]] || [[Special:Contributions/DennyBot|{{formatnum:74}}]] |- | 110 || [[User:Dexbot|Dexbot]] || [[Special:Contributions/Dexbot|{{formatnum:74}}]] |- | 111 || [[User:WikimediaNotifier|WikimediaNotifier]] || [[Special:Contributions/WikimediaNotifier|{{formatnum:73}}]] |- | 112 || [[User:Zwobot|Zwobot]] || [[Special:Contributions/Zwobot|{{formatnum:61}}]] |- | 113 || [[User:TohaomgBot|TohaomgBot]] || [[Special:Contributions/TohaomgBot|{{formatnum:58}}]] {{/end}} kmk10foa0u552fouiezoapo8sem7uwg 4 712595 6272064 6271287 2026-09-16T12:02:11Z Jembot 17813 Bot: Maʼlumotlar yangilandi 6272064 wikitext text/x-wiki {{/begin|200}} |- | 1 || [[User:Sherzod11W|Sherzod11W]] || [[Special:Contributions/Sherzod11W|{{formatnum:1161}}]] || {{Permissions|Sherzod11W}} |- | 2 || [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] || [[Special:Contributions/Abdufattohov Ibrohimjon|{{formatnum:935}}]] || {{Permissions|Abdufattohov Ibrohimjon}} |- | 3 || [[User:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] || [[Special:Contributions/Ahror Akramovich|{{formatnum:528}}]] || {{Permissions|Ahror Akramovich}} |- | 4 || [[User:Gulzoda Abduhalilova|Gulzoda Abduhalilova]] || [[Special:Contributions/Gulzoda Abduhalilova|{{formatnum:165}}]] || {{Permissions|Gulzoda Abduhalilova}} |- | 5 || [[User:Javoxir Yorqulov|Javoxir Yorqulov]] || [[Special:Contributions/Javoxir Yorqulov|{{formatnum:144}}]] || {{Permissions|Javoxir Yorqulov}} |- | 6 || [[User:Xumoshox Ismoilova|Xumoshox Ismoilova]] || [[Special:Contributions/Xumoshox Ismoilova|{{formatnum:131}}]] || {{Permissions|Xumoshox Ismoilova}} |- | 7 || [[User:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] || [[Special:Contributions/Janob Mirzaolim|{{formatnum:120}}]] || {{Permissions|Janob Mirzaolim}} |- | 8 || [[User:Oblakulova|Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Oblakulova|{{formatnum:82}}]] || {{Permissions|Oblakulova}} |- | 9 || [[User:BilimNuri|BilimNuri]] || [[Special:Contributions/BilimNuri|{{formatnum:76}}]] || {{Permissions|BilimNuri}} |- | 10 || [[User:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] || [[Special:Contributions/MrKrasav4ik|{{formatnum:68}}]] || {{Permissions|MrKrasav4ik}} |- | 11 || [[User:Tilkobles|Tilkobles]] || [[Special:Contributions/Tilkobles|{{formatnum:47}}]] || {{Permissions|Tilkobles}} |- | 12 || [[User:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] || [[Special:Contributions/Divandagi ekspert|{{formatnum:41}}]] || {{Permissions|Divandagi ekspert}} |- | 13 || [[User:Mukhammadrasul Isakov|Mukhammadrasul Isakov]] || [[Special:Contributions/Mukhammadrasul Isakov|{{formatnum:28}}]] || {{Permissions|Mukhammadrasul Isakov}} |- | 14 || [[User:Umid1108|Umid1108]] || [[Special:Contributions/Umid1108|{{formatnum:27}}]] || {{Permissions|Umid1108}} |- | 15 || [[User:Panpanchik|Panpanchik]] || [[Special:Contributions/Panpanchik|{{formatnum:22}}]] || {{Permissions|Panpanchik}} |- | 16 || [[User:~2026-49848-61|~2026-49848-61]] || [[Special:Contributions/~2026-49848-61|{{formatnum:19}}]] || {{Permissions|~2026-49848-61}} |- | 17 || [[User:Tim124865|Tim124865]] || [[Special:Contributions/Tim124865|{{formatnum:19}}]] || {{Permissions|Tim124865}} |- | 18 || [[User:Umarxon III|Umarxon III]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Umarxon III}} |- | 19 || [[User:Mulan Xon|Mulan Xon]] || [[Special:Contributions/Mulan Xon|{{formatnum:15}}]] || {{Permissions|Mulan Xon}} |- | 20 || [[User:Nigina Tukhtanazarova|Nigina Tukhtanazarova]] || [[Special:Contributions/Nigina Tukhtanazarova|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Nigina Tukhtanazarova}} |- | 21 || [[User:7Devona|7Devona]] || [[Special:Contributions/7Devona|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|7Devona}} |- | 22 || [[User:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] || [[Special:Contributions/Mirishkorlik|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Mirishkorlik}} |- | 23 || [[User:BekzodNishanaliyev|BekzodNishanaliyev]] || [[Special:Contributions/BekzodNishanaliyev|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|BekzodNishanaliyev}} |- | 24 || [[User:Kontributor 2K|Kontributor 2K]] || [[Special:Contributions/Kontributor 2K|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Kontributor 2K}} |- | 25 || [[User:Maxamadjonova Muslima|Maxamadjonova Muslima]] || [[Special:Contributions/Maxamadjonova Muslima|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Maxamadjonova Muslima}} |- | 26 || [[User:Travus Sayyid|Travus Sayyid]] || [[Special:Contributions/Travus Sayyid|{{formatnum:9}}]] || {{Permissions|Travus Sayyid}} |- | 27 || [[User:~2026-48924-58|~2026-48924-58]] || [[Special:Contributions/~2026-48924-58|{{formatnum:8}}]] || {{Permissions|~2026-48924-58}} |- | 28 || [[User:Kamol Azzam|Kamol Azzam]] || [[Special:Contributions/Kamol Azzam|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|Kamol Azzam}} |- | 29 || [[User:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] || [[Special:Contributions/Bobonorova Hulkar|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|Bobonorova Hulkar}} |- | 30 || [[User:Shokirovcxc|Shokirovcxc]] || [[Special:Contributions/Shokirovcxc|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|Shokirovcxc}} |- | 31 || [[User:Akbar Kuzibaev|Akbar Kuzibaev]] || [[Special:Contributions/Akbar Kuzibaev|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Akbar Kuzibaev}} |- | 32 || [[User:Hangosi|Hangosi]] || [[Special:Contributions/Hangosi|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Hangosi}} |- | 33 || [[User:Debbyzebo|Debbyzebo]] || [[Special:Contributions/Debbyzebo|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Debbyzebo}} |- | 34 || [[User:Tredichi|Tredichi]] || [[Special:Contributions/Tredichi|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Tredichi}} |- | 35 || [[User:~2026-48964-79|~2026-48964-79]] || [[Special:Contributions/~2026-48964-79|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|~2026-48964-79}} |- | 36 || [[User:Stephan1000000|Stephan1000000]] || [[Special:Contributions/Stephan1000000|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Stephan1000000}} |- | 37 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 38 || [[User:Usmonali Pirmatov|Usmonali Pirmatov]] || [[Special:Contributions/Usmonali Pirmatov|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Usmonali Pirmatov}} |- | 39 || [[User:Ruslan Seitov|Ruslan Seitov]] || [[Special:Contributions/Ruslan Seitov|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Ruslan Seitov}} |- | 40 || [[User:~2026-48864-50|~2026-48864-50]] || [[Special:Contributions/~2026-48864-50|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|~2026-48864-50}} |- | 41 || [[User:ASulaymon|ASulaymon]] || [[Special:Contributions/ASulaymon|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|ASulaymon}} |- | 42 || [[User:Mr biobook|Mr biobook]] || [[Special:Contributions/Mr biobook|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Mr biobook}} |- | 43 || [[User:Ciepiersia|Ciepiersia]] || [[Special:Contributions/Ciepiersia|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Ciepiersia}} |- | 44 || [[User:~2026-48789-01|~2026-48789-01]] || [[Special:Contributions/~2026-48789-01|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|~2026-48789-01}} |- | 45 || [[User:~2026-49699-58|~2026-49699-58]] || [[Special:Contributions/~2026-49699-58|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-49699-58}} |- | 46 || [[User:Oqim|Oqim]] || [[Special:Contributions/Oqim|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Oqim}} |- | 47 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 48 || [[User:Nodirbek Abdumannonov22|Nodirbek Abdumannonov22]] || [[Special:Contributions/Nodirbek Abdumannonov22|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Nodirbek Abdumannonov22}} |- | 49 || [[User:~2026-50030-92|~2026-50030-92]] || [[Special:Contributions/~2026-50030-92|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-50030-92}} |- | 50 || [[User:~2026-49863-93|~2026-49863-93]] || [[Special:Contributions/~2026-49863-93|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-49863-93}} |- | 51 || [[User:~2026-49771-28|~2026-49771-28]] || [[Special:Contributions/~2026-49771-28|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-49771-28}} |- | 52 || [[User:Morkoz|Morkoz]] || [[Special:Contributions/Morkoz|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Morkoz}} |- | 53 || [[User:Quvonchbek Kozibayev|Quvonchbek Kozibayev]] || [[Special:Contributions/Quvonchbek Kozibayev|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Quvonchbek Kozibayev}} |- | 54 || [[User:~2026-49803-26|~2026-49803-26]] || [[Special:Contributions/~2026-49803-26|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-49803-26}} |- | 55 || [[User:Andre Engels|Andre Engels]] || [[Special:Contributions/Andre Engels|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Andre Engels}} |- | 56 || [[User:Amherst99|Amherst99]] || [[Special:Contributions/Amherst99|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Amherst99}} |- | 57 || [[User:~2026-48998-20|~2026-48998-20]] || [[Special:Contributions/~2026-48998-20|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-48998-20}} |- | 58 || [[User:PieWriter|PieWriter]] || [[Special:Contributions/PieWriter|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|PieWriter}} |- | 59 || [[User:Husanowar|Husanowar]] || [[Special:Contributions/Husanowar|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Husanowar}} |- | 60 || [[User:Bekipediya|Bekipediya]] || [[Special:Contributions/Bekipediya|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Bekipediya}} |- | 61 || [[User:~2026-49356-65|~2026-49356-65]] || [[Special:Contributions/~2026-49356-65|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-49356-65}} |- | 62 || [[User:An empty bliss beyond|An empty bliss beyond]] || [[Special:Contributions/An empty bliss beyond|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|An empty bliss beyond}} |- | 63 || [[User:Karimova Saida|Karimova Saida]] || [[Special:Contributions/Karimova Saida|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Karimova Saida}} |- | 64 || [[User:The Gamer50489723|The Gamer50489723]] || [[Special:Contributions/The Gamer50489723|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|The Gamer50489723}} |- | 65 || [[User:~2026-49131-06|~2026-49131-06]] || [[Special:Contributions/~2026-49131-06|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-49131-06}} |- | 66 || [[User:Yo'ldoshxon|Yo'ldoshxon]] || [[Special:Contributions/Yo'ldoshxon|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Yo'ldoshxon}} |- | 67 || [[User:~2026-49496-32|~2026-49496-32]] || [[Special:Contributions/~2026-49496-32|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-49496-32}} |- | 68 || [[User:CitationAuditor|CitationAuditor]] || [[Special:Contributions/CitationAuditor|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|CitationAuditor}} |- | 69 || [[User:Azizxon Muzaffarov|Azizxon Muzaffarov]] || [[Special:Contributions/Azizxon Muzaffarov|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Azizxon Muzaffarov}} |- | 70 || [[User:~2026-50044-57|~2026-50044-57]] || [[Special:Contributions/~2026-50044-57|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-50044-57}} |- | 71 || [[User:~2026-49492-13|~2026-49492-13]] || [[Special:Contributions/~2026-49492-13|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-49492-13}} |- | 72 || [[User:Martin Macha 2111|Martin Macha 2111]] || [[Special:Contributions/Martin Macha 2111|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Martin Macha 2111}} |- | 73 || [[User:Nihona Najmiddinova Irshodovnaa|Nihona Najmiddinova Irshodovnaa]] || [[Special:Contributions/Nihona Najmiddinova Irshodovnaa|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Nihona Najmiddinova Irshodovnaa}} |- | 74 || [[User:KiranBOT|KiranBOT]] || [[Special:Contributions/KiranBOT|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|KiranBOT}} |- | 75 || [[User:~2026-49660-16|~2026-49660-16]] || [[Special:Contributions/~2026-49660-16|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49660-16}} |- | 76 || [[User:~2026-49791-10|~2026-49791-10]] || [[Special:Contributions/~2026-49791-10|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49791-10}} |- | 77 || [[User:~2026-49621-36|~2026-49621-36]] || [[Special:Contributions/~2026-49621-36|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49621-36}} |- | 78 || [[User:~2026-49789-31|~2026-49789-31]] || [[Special:Contributions/~2026-49789-31|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49789-31}} |- | 79 || [[User:~2026-49550-03|~2026-49550-03]] || [[Special:Contributions/~2026-49550-03|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49550-03}} |- | 80 || [[User:Vol71193|Vol71193]] || [[Special:Contributions/Vol71193|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Vol71193}} |- | 81 || [[User:~2026-49896-43|~2026-49896-43]] || [[Special:Contributions/~2026-49896-43|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49896-43}} |- | 82 || [[User:Ooligan|Ooligan]] || [[Special:Contributions/Ooligan|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Ooligan}} |- | 83 || [[User:Biberbaer|Biberbaer]] || [[Special:Contributions/Biberbaer|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Biberbaer}} |- | 84 || [[User:~2026-50098-31|~2026-50098-31]] || [[Special:Contributions/~2026-50098-31|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-50098-31}} |- | 85 || [[User:~2026-50032-18|~2026-50032-18]] || [[Special:Contributions/~2026-50032-18|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-50032-18}} |- | 86 || [[User:~2026-50282-32|~2026-50282-32]] || [[Special:Contributions/~2026-50282-32|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-50282-32}} |- | 87 || [[User:~2026-49932-20|~2026-49932-20]] || [[Special:Contributions/~2026-49932-20|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49932-20}} |- | 88 || [[User:~2026-49925-56|~2026-49925-56]] || [[Special:Contributions/~2026-49925-56|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49925-56}} |- | 89 || [[User:UzbHaker|UzbHaker]] || [[Special:Contributions/UzbHaker|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|UzbHaker}} |- | 90 || [[User:LNTG|LNTG]] || [[Special:Contributions/LNTG|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|LNTG}} |- | 91 || [[User:~2026-49652-23|~2026-49652-23]] || [[Special:Contributions/~2026-49652-23|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49652-23}} |- | 92 || [[User:Jommy3210|Jommy3210]] || [[Special:Contributions/Jommy3210|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Jommy3210}} |- | 93 || [[User:~2026-49685-40|~2026-49685-40]] || [[Special:Contributions/~2026-49685-40|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49685-40}} |- | 94 || [[User:Toshmurod Abdurahmonov|Toshmurod Abdurahmonov]] || [[Special:Contributions/Toshmurod Abdurahmonov|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Toshmurod Abdurahmonov}} |- | 95 || [[User:~2026-49860-04|~2026-49860-04]] || [[Special:Contributions/~2026-49860-04|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49860-04}} |- | 96 || [[User:~2026-49723-43|~2026-49723-43]] || [[Special:Contributions/~2026-49723-43|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49723-43}} |- | 97 || [[User:~2026-49775-94|~2026-49775-94]] || [[Special:Contributions/~2026-49775-94|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49775-94}} |- | 98 || [[User:Tshoxruz 07|Tshoxruz 07]] || [[Special:Contributions/Tshoxruz 07|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Tshoxruz 07}} |- | 99 || [[User:~2026-49655-88|~2026-49655-88]] || [[Special:Contributions/~2026-49655-88|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49655-88}} |- | 100 || [[User:Quinlan83|Quinlan83]] || [[Special:Contributions/Quinlan83|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Quinlan83}} |- | 101 || [[User:Punisher03|Punisher03]] || [[Special:Contributions/Punisher03|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Punisher03}} |- | 102 || [[User:~2026-49690-55|~2026-49690-55]] || [[Special:Contributions/~2026-49690-55|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49690-55}} |- | 103 || [[User:Sarbaraliyevjavohirbek|Sarbaraliyevjavohirbek]] || [[Special:Contributions/Sarbaraliyevjavohirbek|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Sarbaraliyevjavohirbek}} |- | 104 || [[User:LittlMY|LittlMY]] || [[Special:Contributions/LittlMY|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|LittlMY}} |- | 105 || [[User:~2026-49307-39|~2026-49307-39]] || [[Special:Contributions/~2026-49307-39|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49307-39}} |- | 106 || [[User:~2026-49383-03|~2026-49383-03]] || [[Special:Contributions/~2026-49383-03|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49383-03}} |- | 107 || [[User:Rosiestep|Rosiestep]] || [[Special:Contributions/Rosiestep|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Rosiestep}} |- | 108 || [[User:Behruzbek Mamadaliyev|Behruzbek Mamadaliyev]] || [[Special:Contributions/Behruzbek Mamadaliyev|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Behruzbek Mamadaliyev}} |- | 109 || [[User:Aljuqiy|Aljuqiy]] || [[Special:Contributions/Aljuqiy|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Aljuqiy}} |- | 110 || [[User:~2026-49132-56|~2026-49132-56]] || [[Special:Contributions/~2026-49132-56|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49132-56}} |- | 111 || [[User:~2026-49085-38|~2026-49085-38]] || [[Special:Contributions/~2026-49085-38|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49085-38}} |- | 112 || [[User:Just Khumoyun|Just Khumoyun]] || [[Special:Contributions/Just Khumoyun|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Just Khumoyun}} |- | 113 || [[User:Зофья|Зофья]] || [[Special:Contributions/Зофья|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Зофья}} |- | 114 || [[User:~2026-49297-72|~2026-49297-72]] || [[Special:Contributions/~2026-49297-72|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49297-72}} |- | 115 || [[User:~2026-49143-38|~2026-49143-38]] || [[Special:Contributions/~2026-49143-38|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49143-38}} |- | 116 || [[User:Saidakbarov Saidraximjon|Saidakbarov Saidraximjon]] || [[Special:Contributions/Saidakbarov Saidraximjon|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Saidakbarov Saidraximjon}} |- | 117 || [[User:Ольга Муравьева|Ольга Муравьева]] || [[Special:Contributions/Ольга Муравьева|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Ольга Муравьева}} |- | 118 || [[User:Chongkian|Chongkian]] || [[Special:Contributions/Chongkian|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Chongkian}} |- | 119 || [[User:~2026-48750-83|~2026-48750-83]] || [[Special:Contributions/~2026-48750-83|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-48750-83}} |- | 120 || [[User:Д.Ильин|Д.Ильин]] || [[Special:Contributions/Д.Ильин|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Д.Ильин}} |- | 121 || [[User:IlhomjonM005|IlhomjonM005]] || [[Special:Contributions/IlhomjonM005|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|IlhomjonM005}} |- | 122 || [[User:~2026-49382-12|~2026-49382-12]] || [[Special:Contributions/~2026-49382-12|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49382-12}} |- | 123 || [[User:Realuservip|Realuservip]] || [[Special:Contributions/Realuservip|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Realuservip}} |- | 124 || [[User:USSR-Slav|USSR-Slav]] || [[Special:Contributions/USSR-Slav|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|USSR-Slav}} |- | 125 || [[User:~2026-49565-71|~2026-49565-71]] || [[Special:Contributions/~2026-49565-71|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49565-71}} |- | 126 || [[User:Kotzaztzikli|Kotzaztzikli]] || [[Special:Contributions/Kotzaztzikli|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Kotzaztzikli}} |- | 127 || [[User:~2026-49614-73|~2026-49614-73]] || [[Special:Contributions/~2026-49614-73|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49614-73}} |- | 128 || [[User:~2026-49698-71|~2026-49698-71]] || [[Special:Contributions/~2026-49698-71|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49698-71}} |- | 129 || [[User:~2026-49787-78|~2026-49787-78]] || [[Special:Contributions/~2026-49787-78|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49787-78}} |- | 130 || [[User:Eagle1199|Eagle1199]] || [[Special:Contributions/Eagle1199|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Eagle1199}} |- | 131 || [[User:MMichkov|MMichkov]] || [[Special:Contributions/MMichkov|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|MMichkov}} |- | 132 || [[User:~2026-49508-64|~2026-49508-64]] || [[Special:Contributions/~2026-49508-64|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49508-64}} |- | 133 || [[User:Muhammadsodiqjon|Muhammadsodiqjon]] || [[Special:Contributions/Muhammadsodiqjon|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Muhammadsodiqjon}} |- | 134 || [[User:~2026-49732-75|~2026-49732-75]] || [[Special:Contributions/~2026-49732-75|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49732-75}} |- | 135 || [[User:~2026-49581-32|~2026-49581-32]] || [[Special:Contributions/~2026-49581-32|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49581-32}} |- | 136 || [[User:~2026-49677-85|~2026-49677-85]] || [[Special:Contributions/~2026-49677-85|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49677-85}} |- | 137 || [[User:~2026-49752-82|~2026-49752-82]] || [[Special:Contributions/~2026-49752-82|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49752-82}} |- | 138 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 139 || [[User:~2026-49427-44|~2026-49427-44]] || [[Special:Contributions/~2026-49427-44|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49427-44}} |- | 140 || [[User:~2026-49602-93|~2026-49602-93]] || [[Special:Contributions/~2026-49602-93|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-49602-93}} |- | 141 || [[User:Kichikalloma|Kichikalloma]] || [[Special:Contributions/Kichikalloma|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Kichikalloma}} |- | 142 || [[User:~2026-50035-86|~2026-50035-86]] || [[Special:Contributions/~2026-50035-86|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-50035-86}} {{/end}} jmxr05bvu18dpqeic5ps30jah1ydfxe 0 714963 6272362 6227372 2026-09-17T07:40:04Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272362 wikitext text/x-wiki {{Qoʻshiq bilgiqutisi | nomi = Hotel California | muqova = Hotel California by the Eagles US vinyl single.png | alt = | izoh = | turi = singl | artist = [[Eagles]] | albom = [[Hotel California (albom)|Hotel California]] | B-tomon = Pretty Maids All in a Row | chiqarilgan = 22-fevral 1977-yil<ref name=kevfong>{{Veb manbasi|url=https://www.superseventies.com/faq_eagles.html|last=Fong|first=Kevin|work=superseventies.com|title=Discography of Eagles|qaralgan sana=2021-11-19|arxivsana=2019-01-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190120093818/https://www.superseventies.com/faq_eagles.html}}</ref> | yozib_olingan = 1976 | studiya = Record Plant, [[Los-Anjeles]]<br /> Criteria Studios, [[Mayami]]<ref name="bbc"/><ref name="sound on sound">{{Veb manbasi |url=http://www.soundonsound.com/sos/sep10/articles/classic-tracks-0910.htm |title=The Eagles 'Hotel California' Classic Tracks|date=September 2010|last=Buskin |first=Richard |work=Sound on Sound}}</ref> | janr = {{hlist|[[Rock musiqa|Rock]]<ref>{{Yangiliklar manbasi|title=Why Hotel California marked a watershed for rock |first= Peter|last= Aspden |date=3-aprel 2017-yil |newspaper= [[Financial Times]] |url=https://www.ft.com/content/825a8ca0-14bc-11e7-b0c1-37e417ee6c76}}</ref>|[[soft-rok]]<ref>{{Yangiliklar manbasi|title= Brand new classics |date= 31-oktyabr 1997-yil |newspaper= Mail & Guardian |url= http://mg.co.za/article/1997-10-31-brand-new-classics |archive-date= 23-may 2015-yil |archive-url= https://web.archive.org/web/20150523055140/http://mg.co.za/article/1997-10-31-brand-new-classics}}</ref>}} | davomiyligi = 6:30 | leybl = Asylum | shoir = * [[Don Felder]] * [[Don Henley]] * [[Glenn Frey]] | prodyuser = Bill Szymczyk | chronology = Eagles | prev_title = [[New Kid in Town]] | prev_year = 1976 | next_title = [[Life in the Fast Lane]] | next_year = 1977 }}„'''Hotel California'''“ („Kaliforniya mehmonxonasi“) Amerikada tuzilgan [[Eagles]] [[rok]] guruhi ijro etgan qoʻshiqdir. Guruhning [[Hotel California (albom)|ayni nomli albom]]iga kiritilgan. 1977-yilning fevralida singl oʻlaroq chiqarilgan<ref>{{Kitob manbasi |last1=Dodd |first1=Philip |author-link1=Philip Dodd (author) |last2=Du Noyer |first2=Paul |author-link2=Paul Du Noyer |date=1999 |title=The Encyclopedia of Singles |url=https://archive.org/details/encyclopediaofsi0000unse |publisher=Paragon |page=[https://archive.org/details/encyclopediaofsi0000unse/page/89 89] |isbn=0752533371}}</ref>. Qoʻshiq matni [[Don Felder]], [[Don Henley]] va [[Glenn Frey]] tomonidan yozilgan. Qoʻshiq guruh repertuaridagi eng taniqli taronalardan biridir. 1998-yilda uning uzun [[gitara]] [[koda]]si ''Guitarist'' jurnali mushtariylari tomonidan tarixdagi eng yaxshi gitara solosi deb topilgan<ref name="bbc">{{Yangiliklar manbasi |url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-35347075 |title=Glenn Frey: How Hotel California destroyed The Eagles|last= Savage |first= Mark |work=BBC}}</ref><ref name="guitarist">{{Veb manbasi|url=https://www.rocklistmusic.co.uk/50.html|title=Rocklist.net...Guitar Lists...|website=www.rocklistmusic.co.uk|qaralgan sana=2021-11-19|arxivsana=2023-11-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20231111094216/https://www.rocklistmusic.co.uk/50.html}}</ref>. Shuningdek, qoʻshiq [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] chartida birinchi pogʻonagacha koʻtarilgan. Bundan tashqari, bir nechta xalqaro chartlarda yuqori oʻntalik safidan oʻrin egallagan. 2021-yil holatiga koʻra, „Hotel California“ qoʻshigʻi 2 204 marta ijro etilgan<ref>{{Cite web|url=https://www.setlist.fm/stats/songs/eagles-6bd6bede.html?songid=63d63a7b|title=Hotel California performed by Eagles|website=setlist.fm|access-date=December 26, 2021}}</ref>. Qoʻshiqni oʻnlab guruh, jumladan, [[Bolalar (guruh)|„Bolalar“]] oʻzbek pop-rock guruhi kaver qilgan. == Soʻzlari == Qoʻshiqning birinchi strofasida kelgan „colitas“ soʻzi („warm smell of colitas, rising up through the air“) [[Nasha|marixuana]]ga shama ekanligi taʼkidlangan<ref name="songfacts">{{veb manbasi |url=http://www.songfacts.com/detail.php?id=1121 |title=Hotel California by Eagles |work=Song Facts}}</ref><ref>De Artega y Pereira, Fernando. ''Practical Spanish'' (1902): 243</ref><ref>Avant-Mier, Roberto. ''Rock the Nation: Latin/o Identities and the Latin Rock Diaspora'' (2010): 81-82</ref>. == Jamoa == * [[Don Felder]] — akustik gitara, elektrogitara, bek-vokal * [[Don Henley]] — vokal, dovullar, perkussiya * [[Glenn Frey]] — akustik gitara, bek-vokal * [[Joe Walsh]] — elektrogitara, bek-vokal * [[Randy Meisner]] — bas, bek-vokal == Chartlar == {{col-begin}} {{col-2}} === Haftalik === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center;" |- !scope="col" style="width:21em;"|Chart (1977) !scope="col"|Chart<br />oʻrni |- ! scope="row" {{single chart|Austria|13|artist=Eagles|song= Hotel California}} |- ! scope="row" {{single chart|Flanders|24|artist=Eagles|song=Hotel California}} |- ! scope="row" {{single chart|Canadatopsingles|1|artist=Eagles|song=Hotel California |chartid=5268a}} |- ! scope="row" {{single chart|Canadaadultcontemporary|2|artist=Eagles|song=Hotel California |chartid=4362}} |- ! scope="row" {{single chart|France|2|artist=Eagles|song=Hotel California}} |- ! scope="row" {{single chart|Germany|6|artist=Eagles|song= Hotel California|songid=459|access-date=13-fevral 2019-yil}} |- ! scope="row" {{single chart|Dutch40|8|year=1977|week=21}} |- ! scope="row" {{single chart|Dutch100|6|artist=Eagles|song= Hotel California}} |- ! scope="row" {{single chart|New Zealand|5|artist=Eagles|song=Hotel California}} |- ! scope="row" {{single chart|Norway|5|artist=Eagles|song=Hotel California}} |- ! scope="row" |{{ESP}} ([[Productores de Música de España|AFE]])<ref>{{Kitob manbasi|last=Salaverri|first=Fernando|title=Sólo éxitos: año a año, 1959-2002|edition=1st|date=September 2005|publisher=Fundación Autor-SGAE|location=Spain|isbn=84-8048-639-2}}</ref> |3 |- ! scope="row" {{single chart|Switzerland|2|artist=Eagles|song=Hotel California}} |- ! scope="row" {{single chart|UKsinglesbyname|8|artist=Eagles |song=Hotel California}} |- ! scope="row" {{single chart|Billboardhot100|1|artist=Eagles|song=Hotel California}} |- ! scope="row" {{single chart|Billboardadultcontemporary|10|artist=Eagles|song=Hotel California}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !scope="col"|Chart (2016) !scope="col"|Chart<br />oʻrni |- ! scope="row" {{single chart|Billboardrocksongs|6|artist=Eagles}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !scope="col" style="width:21em;"|Chart (2021) !scope="col"|Chart<br />oʻrni |- ! scope="row" {{single chart|Billboardglobal200|148|artist=Eagles|access-date=19-oktyabr 2021-yil}} |} {{col-2}} === Yillik === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !scope="col" style="width:21em;"|Chart (1977) !scope="col"|Oʻrni |- ! scope="row" |{{CAN}} Top 200 singles (''[[RPM (magazine)|RPM]]'')<ref>{{Veb manbasi|title=Top 200 Singles of '77|date=31-dekabr 1977-yil|url=http://www.collectionscanada.gc.ca/rpm/028020-119.01-e.php?brws_s=1&file_num=nlc008388.5502a&type=1&interval=24&PHPSESSID=mhe12pta2k83e08udtq66ot062|access-date=22-yanvar 2016-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20170130003856/http://www.collectionscanada.gc.ca/rpm/028020-119.01-e.php?brws_s=1&file_num=nlc008388.5502a&type=1&interval=24&PHPSESSID=mhe12pta2k83e08udtq66ot062|archive-date=30-yanvar 2017-yil|url-status=dead}}</ref> |align="center"|8 |- ! scope="row" |{{GER}} (rasmiy olmon chartlari)<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.offiziellecharts.de/charts/single-jahr/for-date-1977|title=Top 100 Single-Jahrescharts|language=de|work=[[GfK Entertainment]]|publisher=offiziellecharts.de|access-date=24-may 2020-yil}}</ref> |align="center"|20 |- ! scope="row" |{{NLD}} (Dutch Top 40)<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.top40.nl/bijzondere-lijsten/top-100-jaaroverzichten/1977|title=Top 100-Jaaroverzicht van 1977|publisher=Dutch Top 40|access-date=24-may 2020-yil}}</ref> |align="center"|57 |- ! scope="row" |{{NLD}} (Single Top 100)<ref>{{Veb manbasi|url=https://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=1977&cat=s|title=Jaaroverzichten – Single 1977|website=dutchcharts.nl|access-date=24-may 2020-yil}}</ref> |align="center"|52 |- ! scope="row" |{{NZL}}<ref>{{Veb manbasi |title= End of Year Charts 1977 |publisher= [[Recorded Music NZ]] |access-date= 17-iyul 2017-yil |url= http://nztop40.co.nz/chart/?chart=3866 |arxivsana= 2016-03-04 |arxivurl= https://web.archive.org/web/20160304101157/http://nztop40.co.nz/chart/?chart=3866 }}</ref> |30 |- ! scope="row" |{{AQSh}} ''Billboard'' Hot 100<ref name="billboard yearend">{{Kitob manbasi|title=Billboard|date=24-dekabr 1977-yil|location=Pop Singles of 1977|url=https://books.google.com/books?id=k0UEAAAAMBAJ&pg=PT61 |page=64}}</ref> |19 |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !scope="col" style="width:21em;"|Chart (2012) !scope="col"|Oʻrni |- ! scope="row" |{{FRA}} (SNEP)<ref>{{Veb manbasi|url=https://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-lannee/top-singles-annee/?categorie=Top%20Single%20de%20l%E2%80%99ann%C3%A9e&annee=2012|title=Top de l'année Top Singles 2012|publisher=SNEP|language=fr|access-date=24-may 2021-yil}}</ref> |198 |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- !scope="col" style="width:21em;"|Chart (2016) !scope="col"|Oʻrni |- ! scope="row" |{{US}} Hot Rock Songs (''Billboard'')<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2016/hot-rock-songs|title=Hot Rock Songs – Year-End 2016|work=Billboard|access-date=24-may 2020-yil}}</ref> |59 |} {{col-end}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{YouTube|BciS5krYL80|„Hotel California“}} * [http://www.soundonsound.com/sos/sep10/articles/classic-tracks-0910.htm Classic Tracks: The Eagles 'Hotel Californiaʼ] {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Hotel California}} [[Turkum:1976-yil qoʻshiqlari]] [[Turkum:1977-yil singllari]] [[Turkum:Ingliz tilidagi qoʻshiqlar]] [[Turkum:Eagles qoʻshiqlari]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha qoʻshiqlar]] q4f9gdy5hj3d7iysvw1e23qf2wzvvot 0 716254 6272343 6072751 2026-09-17T06:41:37Z InternetArchiveBot 58913 2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272343 wikitext text/x-wiki {{Davlat arbobi bilgiqutisi | ismi = Hjalmar Schacht | asl ismi = | tasvir = Bundesarchiv Bild 102-12733, Hjalmar Schacht.jpg | uzunlik = | izoh = Yalmar Schacht 1931-yilda | tartib = 19 | lavozim = Germaniya iqtisodiyot vaziri | bayroq = Flag of Germany 1933.svg | bayroq2 = | ismi ostida = | boshlanish davri = [[3-avgust]] [[1934-yil]] | tugash davri = [[26-noyabr]] [[1937-yil]] | premyer = | prezident = | vitse-prezident = | gubernator = | vitse-gubernator = | vazir = | bosh vazir = | birinchi vazir = | monarx = | noib = | kansler =[[Adolf Hitler|Adolf Gitler]] | parlament = | lider = | hokim = | hokim yordamchisi = | hukmdor = | hukmdor yordamchisi = | yordamchisi = | muvaqqat = | muxolif = | oʻrinbosar = | oʻtmishdoshi = Kurt Shmitt | vorisi = German Vilgelm Gering | avvalgisi = | keyingisi = | toj kiydirish marosimi = | 1belginomi = | 1matnnomi = | 2belginomi = | 2matnnomi = | 3belginomi = | 3matnnomi = | 4belginomi = | 4matnnomi = | 5belginomi = | 5matnnomi = | tartib_2 = 4 | lavozim_2 = Reyxsbank prizedenti | bayroq_2= Flag of Germany (3-2).svg | ismi ostida_2 = | boshlanish davri_2 = [[22-dekabr]] [[1923-yil]] | tugash davri_2 = [[7-mart]] [[1930-yil]] | premyer_2 = | prezident_2 = | vitse-prezident_2 = | gubernator_2 = | vitse-gubernator_2 = | vazir_2 = | bosh vazir_2 = | birinchi vazir_2 = | monarx_2 = | noib_2 = | kansler_2 = | parlament_2 = | lider_2 = | hokim_2 = | hokim yordamchisi_2 = | hukmdor_2 = | hukmdor yordamchisi_2 = | yordamchisi_2 = | muvaqqat_2 = | muxolif_2 = | oʻrinbosar_2 = | oʻtmishdoshi_2 = Rudolf Xavenshtayn | vorisi_2 = [[Hans Luther|Gans Lyuter]] | avvalgisi_2 = | keyingisi_2 = | toj kiydirish marosimi_2 = | 1belginomi_2 = | 1matnnomi_2 = | 2belginomi_2 = | 2matnnomi_2 = | 3belginomi_2 = | 3matnnomi_2 = | 4belginomi_2 = | 4matnnomi_2 = | 5belginomi_2 = | 5matnnomi_2 = | tartib_3 = 6 | bayroq_3 = Flag of Germany 1933.svg | lavozim_3 = Reyxsbank prizidenti | ismi ostida_3 = | boshlanish davri_3 = [[17-mart]] [[1933-yil]] | tugash davri_3 = [[20-yanvar]] [[1939-yil]] | premyer_3 = | prezident_3 = | vitse-prezident_3 = | gubernator_3 = | vitse-gubernator_3 = | vazir_3 = | bosh vazir_3 = | birinchi vazir_3 = | monarx_3 = | noib_3 = | kansler_3 = [[Adolf Hitler|Adolf Gitler]] | parlament_3 = | lider_3 = | hokim_3 = | hokim yordamchisi_3 = | hukmdor_3 = | hukmdor yordamchisi_3 = | yordamchisi_3 = | muvaqqat_3 = | muxolif_3 = | oʻrinbosar_3 = | oʻtmishdoshi_3 = [[Hans Luther|Gans Lyuter]] | vorisi_3 = [[Valter Funk]] | avvalgisi_3 = | keyingisi_3 = | toj kiydirish marosimi_3 = | 1belginomi_3 = | 1matnnomi_3 = | 2belginomi_3 = | 2matnnomi_3 = | 3belginomi_3 = | 3matnnomi_3 = | 4belginomi_3 = | 4matnnomi_3 = | 5belginomi_3 = | 5matnnomi_3 = | tartib_4 = | lavozim_4 = | ismi ostida_4 = | boshlanish davri_4 = | tugash davri_4 = | premyer_4 = | prezident_4 = | vitse-prezident_4 = | gubernator_4 = | vitse-gubernator_4 = | vazir_4 = | bosh vazir_4 = | birinchi vazir_4 = | monarx_4 = | noib_4 = | kansler_4 = | parlament_4 = | lider_4 = | hokim_4 = | hokim yordamchisi_4 = | hukmdor_4 = | hukmdor yordamchisi_4 = | yordamchisi_4 = | muvaqqat_4 = | tugʻilgan sanasi = {{tugʻilgan sanasi|1877|1|22}} | tugʻilgan joyi = [[Schleswig-Holstein|Shlezvig-Golshteynning]] Tinglef shahri Germaniya imperiyasi<br /> <small>(hozirgi Tinglev, [[Daniya]]) | vafot sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|1970|6|3|1877|1|22}} | vafot joyi = [[Munhen|Myunxen]], Germaniya | vafot sababi = | fuqaroligi = {{GER}} | turmush_oʻrtogʻi =Mansi Shaxt | taʼlim = Kil universiteti<br>Myunxen universiteti<br>Yoxanneum akademik maktabi<br>Parij universiteti<br>Berlin universiteti<br>Leypsig uUniversiteti | alma_mater = | partiya =NDP (1926)<br>MSNIP (1943) | mukofotlari =[[Fayl:Планка Золотой партийный знак НСДАП.svg|64px|alt=4]] | mansubligi =lyuteran | imzo = Hjalmar Schacht signature.svg }} '''Hjalmar Horace Greeley Schacht''' ({{talaffuz|Yalmar Horas Griliy Schacht}}; [[22-yanvar]] [[1877|1877-yil]], Tinglef, [[Schleswig-Holstein|Shlezvig-Golshteyn]] — [[3-iyun]] [[1970|1970-yil]], [[Munhen]]) — [[nemis]] davlat arbobi va moliyaviy rahbari, Germaniya milliy banki direktori (1916-1923), Reyxsbank prizidenti (1923-1930, 1933-1939), Reyx iqtisodiyot vaziri (1936-1937), portfelsiz Reyx vaziri (1937-1943). [[Uchinchi reyx|Fashistlar Germaniyasining]] urush iqtisodiyotining asosiy tashkilotchilaridan biri. Asosiy harbiy jinoyatchilardan biri sifatida[[Nyurnberg sud jarayoni|Nyurnbergdagi Xalqaro harbiy tribunalda]] sud qilingan va 1946-yil 1-oktyabrda toʻliq oqlangan. == Biografiyasi == 1877-yil 22-yanvarda [[Schleswig-Holstein]]ning Tinglef shahrida (hozirgi Tinglev, [[Daniya]]) tugʻilgan. Otasi — Vilgelm Lyudvig Leonard Maksimillian Schacht [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]] koʻchib borib, fuqarolikni qabul qilgan, lekin u yerda oyoqqa tura olmay 7 yildan soʻng 1876-yilda Germaniyaga qaytgan. Onasi — Konstans Yustina Sofiya fon Eggers, Daniya baronining qizi boʻlgan{{Sfn|Лиакват Ахамед|2011}}. Schachtning ikkinchi va uchinchi ismlari ekssentrik amerikalik jurnalist va siyosatchi Horas Greliyning (AQSh prezidentligiga nomzod boʻlgan) ismi va familiyasini ifodalaydi. Birinchi ismi, Yalmarning kelib chiqish ildizlari Daniyaga borib taqaladi. Kil universitetida tibbiyot, [[Berlin universiteti]]da nemis [[filologiya]]si va [[Lyudvig Maksimilian nomidagi Myunxen universiteti|Myunxen universitetida]] siyosiy iqtisod boʻyicha tahsil olgan. 1899-yilda Kil universitetida siyosiy iqtisod fanlari nomzodi ilmiy darajasini oldi, soʻngra Berlinda professor Gustav fon Shmoller bilan iqtisod boʻyicha oʻqishni davom ettirdi. Oʻqishni tugatgandan soʻng, 1903-yildan „Drezdner banki“da ishladi (1908-yildan — direktor oʻrinbosari bõldi). ===Birinchi jahon urushi=== [[Birinchi jahon urushi|Birinchi jahon urushi paytida]] [[Belgiya|u Belgiyadagi]] nemis bosqinchi hokimiyatlarining iqtisodiy boshqaruvida ishlagan. [[Miopiya|Schacht miyopi]] tufayli harbiy xizmatdan ozod qilinadi {{Sfn|Лиакват Ахамед|2011}}. [[1916|1916-yilda]] Germaniyaning xususiy Milliy bankining rahbari boʻldi ({{Lang-de|Nationalbank für Deutschland}}) va keyinchalik uning hammuassisiga aylandi. 1918-yil noyabrda u Germaniya Demokratik partiyasini tuzishda ishtirok etdi. Bir necha yil oʻtgach, u aristokratiya mulkini ekspropriatsiya qilish boʻyicha partiya pozitsiyasiga rozi boʻlmagani uchun uni tark etdi, chunki u buni xususiy mulkning asosiy huquqiga zid deb baholardi. 1923-yil 22-dekabrdan — Germaniya Reyxsbankining prizidenti boʻldi. U[[giperinflyatsiya]]ni toʻxtatgan va markaning kursini barqarorlashtirgan bir qator juda samarali moliyaviy-iqtisodiy chora-tadbirlarni amalga oshirdi. 1930-yil mart oyida u Reyxsbank prezidenti lavozimidan isteʼfoga chiqdi (Yung rejasidagi oʻzgarishlarga rozi boʻlmaganligi sababli. Bu reja bir yil oldin referendumda tasdiqlangan edi). Keyin u Amerika moliya korporatsiyasi J.P.Morganning bosh nemis vakili edi. 1931-yildan boshlab u NSDAPni qoʻllab-quvvatladi va [[Adolf Hitler|A. Gitlerni]] yirik sanoatchilar va siyosatchilar bilan, xususan, " Gartsburg fronti " orqali yaqinlashishiga hissa qoʻshdi. ===Gitler hokimiyatida=== 1933-yil 17-martda Gitlerning parlament saylovlarida gʻalaba qozonganidan soʻng, Schacht yana Reyxsbankni boshqaruvini oʻz qoʻliga oldi va bu lavozimda G. Lyuterni oʻrnini egalladi. 1934-yilda Schacht Germaniyada kredit tizimi ustidan toʻliq nazorat oʻrnatdi, 22-iyundan — Reyx iqtisodiyot vaziri boʻldi. 1934-yil 30-sentabrda u Gitlerga „Iqtisodiyotni safarbar qilish boʻyicha ishlarning borishi toʻgʻrisida“gi maʼruzasini taqdim etdi, unda u Iqtisodiyot vazirligiga „urushga iqtisodiy tayyorgarlik“ vazifasi yuklanganligini taʼkidladi. [[Fayl:SchachtDavar.jpg|thumb|left|Yalmar Shaxt (chapda) Tehronga tashrifi. Oʻngda iqtisod vaziri Ali Akbar Dovar. (1935-yil)]] 1935-yil 21-mayda u urush iqtisodiyoti boʻyicha bosh vakil etib tayinlandi, unga „urushga iqtisodiy tayyorgarlik koʻrish“ni boshlash topshirildi. Iqtisodiyot vazirligini ham, Reyxsbankni ham boshqarib, u harbiy sanoatni moliyalashtirish uchun marka kursi bilan oʻynash va „MEFO“ veksellari bilan oʻynash uslubidan foydalandi. 1936-yil sentyabr oyida Toʻrt yillik reja uchun idora boshligʻi sifatida [[Gering German|G. Gering]] tayinlangach, Schacht harbiy iqtisodiyotni boshqarish boʻyicha bir qator funktsiyalardan voz kechishga majbur boʻldi. 1937-yil 5-sentyabrda taʼtilga chiqadi va 26-noyabrda uning oʻrniga Iqtisodiyot vaziri etib V. Funk tayinlanadi. Gitlerning talabiga binoan Schacht hukumatda portfelsiz imperator vaziri sifatida qoldi va Reyxsbank prezidenti lavozimini saqlab qoldi. [[Fayl:Bundesarchiv Bild 183-R98364, Hjalmar Schacht, Adolf Hitler.jpg|thumb|Yalmar Shaxt va Adolf Gitler (1935-yil).]] 1938-yilda [[Anshlyus|Avstriyaning anshlyusidan]] keyin u Avstriya Milliy bankini tugatish va [[Avstriya]] bank tizimini butun nemis tizimiga qoʻshish ishlariga rahbarlik qildi. 1939-yil 7-yanvarda u Gitlerga maktub yoʻllab, unda hukumat tutayotgan yoʻl Germaniya moliya tizimining qulashi va giperinflyatsiyaga olib kelishini koʻrsatib, moliya ustidan nazoratni Imperiya Moliya Vazirligi va Reyxsbank qoʻliga topshirishni talab qildi. 20-yanvar kuni u Reyxsbank prezidenti lavozimini tark etdi, ammo portfelsiz vazir lavozimini saqlab qoldi. 1939-yil sentyabr oyida u Polshaga bostirib kirilishiga keskin qarshi chiqdi. Schacht, shuningdek [[Barbarossa rejasi|, SSSR bilan urushga]] salbiy munosabatda boʻlib, Germaniya urushda iqtisodiy sabablarga koʻra magʻlub boʻladi deb xisoblardi. 1941-yil 30-noyabrda u Gitlerga uning tuzumni qattiq tanqid qilib, maktub yoʻlladi. 1942-yil 22-yanvarda u Reyx vaziri lavozimidan isteʼfoga chiqdi. 1930-yillarda. Schacht "SS reyxsfyurerining doʻstlari davrasi " aʼzosi edi, lekin keyinchalik Gitler rejimiga qarshi fitnachilar bilan aloqalarni davom ettirdi, lekin oʻzi bu fitna ishtirokchisi emas edi. 1944-yil 21-iyulda „Gitlerga iyul oyida qilingan suiqasd“ muvaffaqiyatsizlikka uchraganidan soʻng, Schacht hibsga olinadi va Ravensbryuk, Flossenbyurg va [[Daxau|Dahau]] kontslagerlarida saqlanadi. ===Ikkinchi jahon urushidan soʻng=== [[Fayl:Hjalmar-Horace-Greeley-Schacht.jpg|thumb|1947-yil]] 1945-yil may oyida Ittifoqchilar tomonidan ozod qilingan, ammo darhol Pustertalda (Avstriya) Amerika qoʻshinlari tomonidan hibsga olingan. [[Nyurnberg sud jarayoni|Nyurnbergdagi Xalqaro harbiy tribunalda]] sud qilingan va 1946-yil 1-oktyabrda oqlangan. Keyin u 1947-yil aprel oyida Vyurtembergda nemis denasifikatsiyasi boʻyicha sudi tomonidan hibsga olindi va sakkiz yillik [[Katorga|ogʻir mehnatga]] hukm qilindi. Apellyatsiya boʻyicha ([[Ludwigsburg]]) oqlandi va 1948-yil 2-sentyabrda ozod qilindi. Keyinchalik Germaniyada bank sohasida ishlagan, „Schacht GmbH“ ([[Dusseldorf]]) bank uyiga asos solgan va unga rahbarlik qilgan. U 1970-yil 3-iyunda [[Munhen|Myunxenda]] vafot etadi. == Insholar == * {{kitob manbasi|author=Шахт Яльмар.|title=Главный финансист третьего рейха. Признания старого лиса 1923-1948|place=М.|publisher=Центрполиграф|year=2011|page=511|isbn=978-5-9524-4975-6}} == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * A. A. [https://istoricheskiy-sayt.rf/Vzaimootnosheniya-Yalmara-Schachta-i-NSDAP-1.html Yalmar Schacht va NSDAP oʻrtasidagi munosabatlar]{{Deadlink|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // XV Lebedev oʻqishlari: Butunrossiya materiallari. ilmiy-amaliy konf. (Penza, 2014-yil 3-aprel). — Penza: GUMNITS PSU, 2014. S. 20-23. * A. A. [https://istoricheskiy-sayt.rf/Yalmar-Schacht-v-otsenkax-sovremennikov-1.html Xjalmar Schacht zamondoshlar]{{Deadlink|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} bahosida // Talaba va Rossiyaning kelajagi. XVII rus talabalari ilmiy konferentsiyasi tezislari / Ed. V.V. Volova M.: SSU nashriyoti, 2014-yil, 324-327-betlar. * {{kitob manbasi|author=Залесский К. А.|title=Кто был кто в Третьем рейхе: Биографический энциклопедический словарь|ссылка=|place=М.|publisher=Астрель|year=2002|pages=|page=944|isbn=5-17-015753-3}} * {{kitob manbasi|author=Лиакват А.|title=Повелители финансов. Банкиры, перевернувшие мир|оригинал=Lords of Finance: The Bankers Who Broke the World|publisher=«Альпина Паблишер»|year=2011|place=М.|page=467|isbn=978-5-9614-1568-1|ref=Лиакват Ахамед}} * Schacht, Yalmar / Matveeva A.G. // Ignalilar — Shervinskiy. — M. : Katta rus entsiklopediyasi, 2017. — BILAN. 720. — (Buyuk rus entsiklopediyasi : [35 jildda] / ch. ed. Yu.S.Osipov ; 2004-2017, jild. 34). — <nowiki>ISBN 978-5-85270-372-9</nowiki> * {{kitob manbasi|author=Heinz Pentzlin.|title=Hjalmar Schacht. Leben und Wirken einer umstrittenen Persönlichkeit|ссылка=|place=B.|publisher=Ullstein|year=1980|pages=|page=295|isbn=3-550-07913-3}} {{Ref-de}} * {{kitob manbasi|author=John Weitz.|title=Hitler's Banker: Hjalmar Horace Greeley Schacht|url=https://archive.org/details/hitlersbankerhja00weit|ссылка=https://archive.org/details/hitlersbankerhja00weit|place=Boston|publisher=Little Brown & Co|year=1997|page=[https://archive.org/details/hitlersbankerhja00weit/page/361 361]|isbn=0-316-92916-6}} {{ref-en}} * {{kitob manbasi|author=André Wilmots.|title=Hjalmar Schacht, Grand argentier d'Hitler|ссылка=|place=Brux.|publisher=Le Cri|year=2001|pages=|page=246|isbn=2-87106-278-1}} {{ref-fr}} * {{kitob manbasi|author=Christopher Kopper.|title=Hjalmar Schacht. Aufstieg und Fall von Hitlers mächtigstem Bankier|ссылка=|place=Münch.|publisher=Carl Hanser|year=2006|pages=|page=432|isbn=3-446-40700-6}} {{Ref-de}} == Havolalar == * [http://www.hrono.info/biograf/bio_sh/shaht.html Biografiya] // „Chronos“ {{ref-ru}} * [http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/SchachtHjalmar/ Nemis tarixiy muzeyi veb-saytida qisqacha tarjimai hol] {{ref-de}} * [http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Holocaust/Schacht.html Yahudiy virtual kutubxonasi veb-saytida kon faoliyatining tahlili] {{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20061231032152/http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/GERschacht.htm Biografiya] ''spartacus.schoolnet.co.uk saytida'' {{ref-en}} * [https://spandau-prison.com/jalmar-shaht-prigovor-njurnbergskogo-tribunala/ Hjalmar Schacht] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210111111537/https://spandau-prison.com/jalmar-shaht-prigovor-njurnbergskogo-tribunala/ |date=2021-01-11 }} [https://spandau-prison.com/jalmar-shaht-prigovor-njurnbergskogo-tribunala/ Nyurnberg tribunalining hukmi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210111111537/https://spandau-prison.com/jalmar-shaht-prigovor-njurnbergskogo-tribunala/ |date=2021-01-11 }} {{Portal|Biografiya}} {{Tashqi havolalar}} [[Turkum:Kishilar]] [[Turkum:1970-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:3-iyunda vafot etganlar]] [[Turkum:1877-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:22-yanvarda tugʻilganlar]] [[Turkum:Reyxvazirlar]] [[Turkum:Germaniya iqtisod vazirlari]] hjta0snbo9h7bmi9rtykao9xpc8zzcd 0 732899 6272349 6184840 2026-09-17T07:08:26Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272349 wikitext text/x-wiki Homila jarrohligi '''jarrohlikning''' bir tarmog'i bo'lib, uning obyekti bachadondagi homiladir. Homila jarrohligi vaziyatni antenatal tuzatish yangi tug'ilgan chaqaloqlarning salomatligi va hayotini yaxshilashi mumkin bo'lgan hollarda amalga oshiriladi. [[Fayl:TTTS_laser_cartoon.JPG|right|thumb| SFFTda anastomozlarning fetoskopiyasi va lazer ablatsiyasi]] == Kirish turlari == Kirishning ikkita asosiy turi mavjud: '''ochiq''' (qorin devori va bachadonning parchalanishi bilan) va '''fetoskopik''' (endoskop yordamida homilaning organlariga kirish). Umuman olganda, bugungi kunda ochiq kirishga nisbatan fetoskopik kirishni kengroq qo'llash usuli mavjud. Kirishlarning har biridan foydalanish uchun ko'rsatmalar har xil bo'lib, biri boshqasini to'liq almashtira olmaydi. == Ko'rsatkichlar == Jarrohlik aralashuvining asosiy ko'rsatkichi bitta xarionli egizaklarning muammolaridir. Egizak transfuzyon sindromi uchun fetoskopik [[lazer]] jarrohligining samaradorligi konservativ choralarga qaraganda ancha yuqori<ref>[http://www.mediasphera.ru/journals/reproduction/604/9324/ Издательство «Медиа Сфера»]{{Oʻlikhavola|date=iyun 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Июнь 2019|bot=InternetArchiveBot}}</ref>. == Xavflar == Bachadon-amniotik to'siqning buzilishi erta tug'ilish xavfi, kamroq infeksiya, platsentaning ajralishi va bachadon yorilishi kabi potentsial xavflar bilan birga keladi. Ona va homila uchun xavfli bo'lganligi sababli, Xalqaro homila tibbiyoti va jarrohlik jamiyati bunday aralashuvlardan foydalanish mezonlarini ishlab chiqdi: aniq tashxis va prognozning mavjudligi; tug'ilgandan keyin kasallik uchun samarali davolash usullari yo'qligi; prenatal davrda aralashuv samaradorligi va uning xavfsizligi bo'yicha eksperimental ma'lumotlarning mavjudligi. == Xomilaning ochiq operatsiyasi == Ochiq jarrohlik aralashuvlar umumiy behushlik ostida amalga oshiriladi, chunki anestetiklar bachadonning imkoniyatini kamaytiradi. Xomilaga qo'shimcha ravishda analgetiklar va anestetiklar berilishi mumkin. Bachadonga kirish keng '''laparotomiya''' orqali amalga oshiriladi, qon ketishining oldini olish uchun bachadondagi yaraning chetlari kesiladi. Homila qisman ochiladi va jarohat olib tashlanadi, operatsiya vaqtida uning holati nazorat qilinadi. Operatsiyadan so'ng bemor reanimatsiya bo'limida kuzatiladi, bu hozirda kamdan-kam hollarda nojo'ya ta'sirlar bilan birga keladi. Bemorlar bir hafta ichida shifoxonadan chiqariladi. Hozirgi vaqtda miyelomeningotsel eng keng tarqalgan ko'rsatkichdir. Ko'rsatkichlar orasida o'pkaning tug'ma kistali adenomatozi degeneratsiyasi va dumg'aza-dum teratomasi hozirda kamroq uchraydi, garchi tarixan bu patologiya homilada ilgari davolangan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Prenatal Surgery: Encyclopedia of Children’s Health |url=http://www.enotes.com/childrens-health-encyclopedia/prenatal-surgery |qaralgan sana=2022-06-06 |arxivsana=2011-04-11 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110411013334/http://www.enotes.com/childrens-health-encyclopedia/prenatal-surgery }}</ref>. == Fetoskopik jarrohlik == ''Izolyatsiya qilingan tug'ma diafragma churrasi'' Xomilada tug'ma [https://uz.confection-rideaux.info/zwerchfellbruch-667 diafragma churra]{{Oʻlikhavola|date=fevral 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}si holatlarining 50%izolyatsiya qilingan bitta nuqson bo'ladi.Bu nuqson tug'ilgandan keyin darhol tuzatilishi mumkin. Muammo shundaki, o'pka to'qimalarining gipoplaziyasi rivojlanishi ehtimoldan yiroq, bu 30-40da ventilyatsiya buzilishi va o'pka gipertenziyasi tufayli bolaning o'limiga olib keladi<ref>[http://emedicine.medscape.com/article/978118-overview Congenital Diaphragmatic Hernia: eMedicine Pediatrics: Cardiac Disease and Critical Care Medicine]</ref>. Egizak transfuzyon sindromi egizaklarning 5-10%da rivojlanadi. Vaziyat gipovolemiya, oliguriya rivojlanayotgan donor egizakdan, gipervolemiya, poliuriya rivojlanayotgan qabul qiluvchi egizaklarga qon quyish orqali namoyon bo'ladi. Ikkinchisida hajmning ortiqcha yuklanishi va tomchilar hosil bo'ladi. Bu diagnostikada qo'llaniladigan ba'zi xarakterli ekografik xususiyatlarning paydo bo'lishiga olib keladi. Tashxis uchun bitta homilada oliguriiya (paketning eng katta chuqurligi 2 smdan kam), shuningdek, egizakdagi poliuriyani aniqlash kerak. Kasallik davolashning yo'qligida juda yomon natija (85% homiladorlik yo'qolishi) bilan progressiv deb hisoblanadi. Homila o'rtasida suvning notekis taqsimlanishining ultratovush belgilari, shuningdek, kindik arteriyasidagi qon oqimining anormal ko'rsatkichlari dopplerometriyada (ko'pincha donorda) yoki kindik venasida (ko'pincha qabul qiluvchida) homila belgilari bilan namoyon bo'ladi. Vaziyat platsenta yuzasida joylashgan tomirlarda o'ziga xos [[Anastomoz|anastomozlarning]] shakllanishi tufayli rivojlanadi, deb ishonilganligi sababli, eng oqilona yondashuv fetoskopiya paytida barcha bunday tomirlarni aniqlash va lazer bilan olib tashlashdir. Operatsiyani bajarish texnikasida farqlar mavjud, aralashuv ham turli darajadagi selektivlik bilan amalga oshiriladi.<ref>[http://www.fetalmed.de/index.php?option=com_content&view=article&id=73:-ttts&catid=39:----ttts&Itemid=190 www.fetalmed.de — Фето-фетальный трансфузионный синдром (TTTS) — Фето-фетальный трансфузионный синдром]</ref>. ''Ultratovush nazorati ostida kindik ichakning endoskopik okklyuziyasi'' Yagona xorionli egizaklardan bo'lgan bolalarda ko'pincha malformatsiyalar mavjud va ularda ko'proq mos kelmaydi (80%). Ular [[Aneuploidiya|aneuploidiyada]] ham diskordant bo'lishi mumkin. Sog'lom egizak chaqaloq tug'ilishiga imkon berish uchun kasal homilani kamaytirishni amalga oshirish afzalroqdir. Egizaklardagi yana bir asorat yuraksiz homila sindromi yoki teskari arterial perfuziya sindromi deb ataladi. Funksional jihatdan g'ayritabiiy homilada qon oqimi sog'lom odamning yurak faoliyati tufayli amalga oshiriladi, ikkinchisida [[yurak yetishmovchiligi]] va taxminan 50%hollarda tomchilar rivojlanish xavfi mavjud. Kamaytirish protsedurasi odatda kaliy xlorid eritmasini yurak ichiga yuborishni o'z ichiga oladi, bu yagona xorionli egizaklarda yuborish mumkin emas. Shuning uchun arterial va venoz qon oqimi bipolyar koagulyatsiya bilan to'xtatiladi. Jarayon 14-18g diametrli ignalar orqali amalga oshirilishi mumkin. Kindik ichakning bipolyar koagulyatsiyasi bilan ikkinchi homilaning omon qolish darajasi 78-84%ni tashkil qiladi. == Manba == {{Manbalar}} == Havolalar == * [https://web.archive.org/web/20100612213127/http://texaschildrens.org/carecenters/fetalsurgery/default.aspx Texas bolalar kasalxonasi homila markazi] * [http://www.spinabifidamoms.com/english/overview.html Rasmiy MOMS Trial veb-sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120923022339/http://www.spinabifidamoms.com/english/overview.html |date=2012-09-23 }} * [http://www.naftnet.org Shimoliy Amerika homila terapiyasi tarmog'i (NAFTNet)] * [http://www.chop.edu/service/fetal-diagnosis-and-treatment/home.html Filadelfiya bolalar kasalxonasida homila diagnostikasi va davolash markazi] * [http://npcmed.ru/wp-content/uploads/2016/06/Fetalnaya-hirurgiya-gidrotsefalii-ploda.pdf Xomilalik gidrosefali operatsiyasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20231024133224/https://npcmed.ru/wp-content/uploads/2016/06/Fetalnaya-hirurgiya-gidrotsefalii-ploda.pdf |date=2023-10-24 }} [[Turkum:Jarrohlik]] [[Turkum:Tibbiyot]] 0k70wl8dcjdq0f7uht538fkill18il9 0 733859 6272183 3616333 2026-09-16T17:40:33Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272183 wikitext text/x-wiki '''Gratt-Pie''' ({{lang-fr|Gratte-Paille}} — fransuz yumshoq pishloq navlaridan biri. Sigir sutidan tayyorlanadi oq penitsillin qobigʻiga ega boʻladi. == Tarixi == Ushbu pishloqning retsepti 1970-yillarda Seine-et-Marne mintaqasidagi moy zavodida ishlab chiqilgan. Pishloq nomi ikki soʻzdan iborat: ''Gratte'' — qirindi va ''Paille'' — somon{{Sfn|Джульет Харбатт|2012}}<ref name="cheese">{{Veb manbasi|url=http://www.cheese.com/gratte-paille/|sarlavha=Gratte-Paille|nashriyot=cheese.com|kirish sanasi=6-yanvar 2017-yil|til=inglizcha|qaralgan sana=2022-06-08|arxivsana=2016-12-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161222002104/http://www.cheese.com/gratte-paille/}}</ref>. == Tayyorlanishi == Ushbu pishloq Seine-et-Marne mintaqasida yil davomida qoʻlbola usulda tayyorlanadi. Pishloq tayyorlash uchun qaymoq bilan boyitilgan sigir sutidan foydalaniladi<ref>Troynaya porsiya slivok.</ref>. Taxminan uch-toʻrt hafta davomida saqlanadi, tayyor boʻlishga yaqin qolganida pishloq boʻlaklari somon boʻyralariga joylashtiriladi{{Sfn|Джульет Харбатт|2012}}{{sfn|Французские сыры: иллюстрированная энциклопедия|2003}}. == Tavsifi == Chorqirra shaklidagi pishloq uzunligi 8-10 santimetr, kengligi 6-7 santimetr, balandligi 6-7,5 santimetr va ogʻirligi 300 dan 350 grammgacha boʻladi. U tabiiy yupqa oq mogʻor qobigʻi bilan qoplangan, qobigʻida pishloq tayyor boʻlayotgan vaqtda joylashtirilgani bois somon boʻyralarining naqshlari ham bor. Qobiq ostida yogʻlilik darajasi yuqori, taxminan 70 %{{sfn|Джульет Харбатт|2012}}{{sfn|Французские сыры: иллюстрированная энциклопедия|2003}} boʻlgan zich yogʻli magʻiz mavjud. Pishloqning toʻyingan yumshoq sutli taʼmga ega. Baʼzida ushbu pishloq taʼmi va muattar hidida yovvoyi qoʻziqorinni eslatuvchi maza bor. [[Tovuq]] va [[Sabzavot|sabzavotli]] taomlarning bir qismi yoki alohida yegulik sifatida isteʼmol qilinadi. Yangi qulupnay, [[Shampan vinosi|shampan]] va qizil vinolar, ayniqsa Bordo vinolari{{sfn|Джульет Харбатт|2012}}{{sfn|Французские сыры: иллюстрированная энциклопедия|2003}} bilan yaxshi tanovul qilinadi. == Manbalar == {{Manbalar}} == Adabiyotlar == * Masui K., Yamada T. Fransuzskie siri : illyustrirovannaya ensiklopediya = [French Cheeses] / Kazuko Masui, Tomoko Yamada; vstup. sl. J. Robyushon; per. s angl.: S. Sapronov; foto Y. Maruyama. — SPb. : Izd. dom „Neva“, 2003. — 240 s. — (A Dorling Kindersley Book). — <nowiki>ISBN 5-7654-2333-7</nowiki>. * {{Книга|автор={{nobr|Джульет Харбатт}}|zaglavie=Luchshie siri mira|mesto=M.|izdatelstvo=Izdatelstvo „BBPG“|god=2012|stranits=352|isbn=978-5-93679-168-0|ref=Djulet Xarbatt}} [[Turkum:sigir sutidan pishloq]] [[Turkum:Fransuz pishloqlari]] hynwf2elbsws6fdcs04ewdgc9a41unr 0 734905 6272153 6217322 2026-09-16T15:17:09Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272153 wikitext text/x-wiki {{Dori|tasvir=Gliclazide.svg|tasvir2=Gliclazide-xtal-1999-ball-and-stick.png|tasvir_nomi=|dori_nomi=|IUPAC_nomi=''N''-(hexahydrocyclopenta[''c'']pyrrol-2(1''H'')-ylcarbamoyl)-4-methylbenzenesulfonamide|C=15|H=21|N=3|O=3|S=1|sinf1=|CAS_raqami=21187-98-4|ATC_prefiksi=|kimyoviy_formulasi=|molekular_vazni=323.41 g·mol−1|sinonimlari=Diamicron, Diaprel, Azukon<ref>{{veb manbasi|title=Gliclazide - Drugs.com|url=https://www.drugs.com/international/gliclazide.html|website=www.drugs.com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161227200850/https://www.drugs.com/international/gliclazide.html}}</ref>|biofoydaliligi=|oqsil_bogʻ=|metabolizm=metilgidroksigliklazid va karboksigliklazidga ko'rinishida|elimination_half-life=10.4 soat|ekskretsiya=|homiladorlik_kategoriyasi=tavsiya etilmaydi|qonuniy_statusi=|organizmga_kiritish=Tabletka korinishida}} '''Gliklazid''' [[sulfoniluriya]] guruhidan ogʻiz orqali qabul qilinadigan [[Gipoglikemiya|gipoglikemik]] [[antidiyabetik]] faol moddadir, u boshqa shunga oʻxshash birikmalardan endotsiklik bogʻlanishga ega boʻlgan N-oʻz ichiga olgan geterotsiklik halqa bilan ajralib turadi.Gliklazid [[Langergans orolcha|Langergans orolchalarining]] [[B-hujayralar|b-hujayralari]] tomonidan insulin sekretsiyasini ragʻbatlantirish orqali qondagi [[Glukoza|glyukoza]] darajasini pasaytiradi. [[Insulin]] darajasining oshishi va ovqatdan keyin [[C-peptid]] sekretsiyasi ikki yillik davolanishdan keyin ham saqlanib qoldi. Gliklazid ushbu metabolik xususiyatlardan tashqari [[gemovaskulyar]] xususiyatlarga ham ega. Nojoʻya taʼsirlariga gipoglikemiya, [[qusish]], [[qorin ogʻrigʻi]], [[toshma]] va [[jigar]] muammolarini oʻz ichiga olishi mumkin<ref name=UK2016>{{veb manbasi | title=Gliclazide Accord-UK 30mg Prolonged-release Tablets - Summary of Product Characteristics (SmPC) | website=(emc) | date=12-fevral 2021-yil | url=https://www.medicines.org.uk/emc/medicine/31089 {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220922022052/https://www.medicines.org.uk/emc/medicine/31089 |date=2022-09-22 }} | qaralgan sana=2022-06-11 | arxivsana=2022-09-22 | arxivurl=https://web.archive.org/web/20220922022052/https://www.medicines.org.uk/emc/medicine/31089 }}</ref><ref name=BNF69>{{kitob manbasi|title=British National Formulary : BNF 69|url=https://archive.org/details/bnf69britishnati0000unse|date=2015|publisher=British Medical Association|isbn=9780857111562|page=[https://archive.org/details/bnf69britishnati0000unse/page/474 474]|edition=69}}</ref>. Buyrak yoki jigar muammolari boʻlgan yoki homilador boʻlganlar tomonidan foydalanish tavsiya etilmaydi<ref name=UK2016/><ref name=BNF69/>. Gliklazid sulfoniluriya guruhidagi dorilar guruhiga kiradi<ref name=BNF69/>. == Farmakodinamikasi == === ''Insulin ajralib chiqishiga taʼsiri:'' === [[2-tipdagi diabet|2-tipdagi diabetda]] gliklazid glyukozaga javoban insulin sekretsiyasining birinchi avj olishini tiklaydi va insulin sekretsiyasining ikkinchi fazasini oshiradi. Ovqat isteʼmol qilish yoki [[Glukoza|glyukoza]] bilan qoʻzgʻatilgan ragʻbatlantirishga javoban insulin javob sekretsiyasini sezilarli kuchayishi kuzatiladi<ref>{{veb manbasi |title=Diabeton 60 mg |url=https://medu.uz/instruksiya/diabeton-mr-60-mg/ |website=Medu.uz |accessdate=11-iyun 2022-yil }}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. === ''Gemovaskulyar xususiyatlari:'' === Gliklazid diabet asoratlari bilan bogʻliq boʻlishi mumkin boʻlgan quyidagi ikkita mexanizm yordamida mikrotrombozni qisqartiradi: * [[Trombotsitlar|trombotsitlarni]] ([[beta tromboglobulin]], V₂ [[tromboksan]]) faollashtirish markerlari qisqargani holda trombotsilarning agregatsiyasini va adgeziyasini qisman susaytirilishi; * plazminogen toʻqima aktivatorining faolligi oshgani holda tomirlar endoteliysining fibrinolitik faolligiga taʼsir koʻrsatilishi. == Farmakokinetkasi == === ''Soʻrilishi'' === [[Plazma (qon)|Plazmada]] moddaning darajasi dastlabki 6 soat mobaynida bosqichma-bosqich koʻpayib boradi va yuborilganidan soʻng oltinchidan oʻn ikkinchi soatgacha saqlanib qoladigan qiymatga yetadi. Bunda patsiyentlar orasida past oʻzgaruvchanlik (variabellik) qayd etiladi. Gliklazid toʻliq soʻriladi. Ovqat isteʼmol qilish soʻrilish tezligi yoki darajasiga taʼsir koʻrsatmaydi. === ''Taqsimlanishi'' === Plazma oqsillari bilan bogʻlanishi taxminan 95 % ni tashkil etadi. Taqsimlash hajmi taxminan 30 litrni tashkil etadi. Ajralib chiqishi modifikatsiyalangan 60 mg tabletkakuniga bir marta qabul qilinganidan soʻng gliklazidning plazmadagi samarali konsentratsiyasi 24 soat davomida saqlanib turadi. === ''Biooʻzgarishi'' === Gliklazid asosan jigarda metabolizmga uchraydi va organizmdan siydik bilan chiqariladi; siydikda oʻzgarmagan holda 1 % dan kamroq uchraydi. Plazmada faol metabolitlar aniqlanmagan. === ''Chiqarilishi'' === Gliklazidning yarim chiqarilish davri 12 va 20 soat oraligʻida boʻladi. === ''Proporsionalligi/teskari proporsionalligi'' === 120 mg gacha yuborilgan doza va vaqt davomida konsentratsiyaning egri chizigʻi ostidagi maydoni oʻrtasida bir tekis nisbat kuzatiladi. == Nojoʻya tasirlari == === ''Jigar tomonidan buzilishlar'' === Jigar faoliyatini teri va koʻzlar sargʻayishini keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan buzilishi haqida ayrim xabarlar qayd etilgan. Bunday simptomlar paydo boʻlganida darhol shifokorga murojaat qilish kerak. Simptomlar odatda dorini qabul qilish toʻxtatilganida yoʻqoladi. Shifokoringiz davolashni toʻxtatish kerakligini aniqlaydi. === ''Teri tomonidan buzilishlar'' === [[Toshma]], [[qizarish]], [[qichishish]], [[eshakemi]], Kvinke shishi kabi terida yuz beradigan reaksiyalar haqida xabarlar mavjud (qovoqlar, yuz, lablar, ogʻiz, til va tomoq kabi toʻqimalarning tezda shishib ketishi nafas olishning qiyinlashishiga olib kelishi mumkin). Toshma rivojlanib, pufakchalarni keng tarqalishiga yoki terini koʻchishiga sabab boʻlishi mumkin. ''Kamdan-kam hollarda ogʻiroʻta sezuvchanlik reaksiyalarning (Drug'' ''Reaktion'' ''with'' ''Eosinophilia'' ''and'' ''Systemic'' ''Symptoms, DRESS)'' ''belgilari: avvaliga grippga oʻxshash simptom va yuzda toshma koʻrinishidagi, soʻngra esa yuqori haroratda uzoq muddatli toshma koʻrinishidagi belgilar qayd etilgan.'' === ''Qon tomonidan buzilishlar'' === Terini ocharishi, uzoq davom etadigan qon ketishi, koʻkarishlar, tomoqda ogʻriq va yuqori haroratni keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan qonda hujayralar (masalan, trombotsitlar, qizil va oq qon hujayralari) sonini kamayishi haqidagi xabarlar kelib tushmagan. Ushbu simptomlar odatda davolash toʻxtatilganidan keyin yoʻqoladi. === ''Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan buzilishlar'' === Qorinda ogʻriq, koʻngil aynishi, qusish, meʼda faoliyatini buzilishi, diareya va qabziyat. Ushbu taʼsirlar DIABYeTON MR 60 mg ajralib chiqishi modifikatsiyalangan tabletkalar tavsiyalarga muvofiq ovqat bilan qabul qilinganida kamayadi. === ''Koʻrish aʼzosi tomonidan buzilishlar'' === Qisqa vaqt davomida, ayniqsa davolash boshlanishida koʻrish qobiliyatiga taʼsir etishi mumkin. Ushbu taʼsir qonda qand miqdori oʻzgarishi bilan bogʻliq. Sulfonilmochevina guruhidagi boshqa preparatlarida boʻlgani kabi quyidagi noxush holatlar: qon hujayralari sonini sezilarli oʻzgarishlari va qon tomir devorlarini allergik yalligʻlanishi holatlari, qonda natriy miqdorini pasayishi ([[gironatriyemiya]]), jigar faoliyatini buzilishi simptomlari (masalan, sargʻayish) qayd etilgan boʻlib, ular koʻpchilik holatlarda sulfonilmochevina guruhidagi preparatlar bekor qilinganidan keyin yoʻqolgan, ammo ayrim yakka holatlarda hayot uchun xavfli boʻlgan jigar yetishmovchiligiga olib kelishi mumkin. == Metabolizmi == Gliklazid odamlarda bir nechta faol bo'lmagan metabolitlarga, asosan [[metilgidroksigliklazid]] va [[karboksigliklazidga]] qadar keng metabolizmga uchraydi. [[CYP2C9]] inson jigar [[Mikrosomalar|mikrosomalarida]] gidroksigliklazid hosil bo'lishida va in vitro rekombinant [[P450s]] panelida ishtirok etadi<ref>{{jurnal manbasi |pmid=8719909 |year=1995 |last1=Rieutord |first1=A |last2=Stupans |first2=I |last3=Shenfield |first3=GM |last4=Gross |first4=AS |title=Gliclazide hydroxylation by rat liver microsomes |volume=25 |issue=12 |pages=1345–54 |journal=Xenobiotica |doi=10.3109/00498259509061922}}</ref><ref>{{jurnal manbasi |pages=450–7 |doi=10.1111/j.1365-2125.2007.02943.x |pmc=2048545 |title=Identification of the human cytochromes P450 catalysing the rate-limiting pathways of gliclazide elimination |url=https://archive.org/details/sim_british-journal-of-clinical-pharmacology_2007-10_64_4/page/n53 |year=2007 |last1=Elliot |first1=David J. |last2=Lewis |first2=Benjamin C. |last3=Gillam |first3=Elizabeth M. J. |last4=Birkett |first4=Donald J. |last5=Gross |first5=Annette S. |last6=Miners |first6=John O. |journal=British Journal of Clinical Pharmacology |volume=64 |issue=4 |pmid=17517049 |last7=Miners |first7=JO}}</ref>. Ammo gliklazidning farmakokinetikasiga asosan CYP2C9 genetik polimorfizmi o'rniga CYP2C19 genetik polimorfizmi ta'sir qiladi<ref>{{jurnal manbasi |doi=10.1111/j.1365-2125.2007.02846.x |title=Influence of CYP2C9 and CYP2C19 genetic polymorphisms on pharmacokinetics of gliclazide MR in Chinese subjects |url=https://archive.org/details/sim_british-journal-of-clinical-pharmacology_2007-07_64_1/page/n60 |year=2007 |last1=Zhang |first1=Yifan |last2=Si |first2=Dayong |last3=Chen |first3=Xiaoyan |last4=Lin |first4=Nan |last5=Guo |first5=Yingjie |last6=Zhou |first6=Hui |last7=Zhong |first7=Dafang |journal=British Journal of Clinical Pharmacology |volume=64 |pages=67–74 |pmid=17298483 |issue=1 |pmc=2000619}}</ref><ref>{{jurnal manbasi |pages=1579–86 |doi=10.1038/sj.bjp.0707685 |title=Effects of St John's wort and CYP2C9 genotype on the pharmacokinetics and pharmacodynamics of gliclazide |year=2009 |last1=Xu |first1=H |last2=Williams |first2=K M |last3=Liauw |first3=W S |last4=Murray |first4=M |last5=Day |first5=R O |last6=McLachlan |first6=A J |journal=[[British Journal of Pharmacology]] |volume=153 |issue=7 |pmid=18204476 |pmc=2437900}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == # https://www.drugs.com/international/gliclazide.html # https://en.wikipedia.org/wiki/Gliclazide#cite_ref-UK2016_2-1 # https://www.medicines.org.uk/emc/medicine/31089 {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220922022052/https://www.medicines.org.uk/emc/medicine/31089 |date=2022-09-22 }} 5wyjlnbujc0z3mdq5a22ynekixwnxiw 0 741312 6272263 5763645 2026-09-17T01:54:00Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272263 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Hanna Ljungberg | tasvir = Hanna Ljungberg.jpg | izoh = | toʻliqism = Hanna Carolina Ljungberg | boʻyi = {{boʻy|m=1.6}} | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1979|1|8|df=y}} | tavallud_joyi = Umeå, Shvetsiya | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = 1986—1994 | yoshlikklublari1 = Mariehem SK | pozitsiya = Hujumchi | yillar1 = 1994—1998 | yillar2 = 1998—2009 | yillar3 = | klublar1 = Sunnanå SK | klublar2 = Umeå IK | klublar3 = | isht1 = | gollar1 = | isht2 = 227 | gollar2 = 196 | isht3 = | gollar3 = | milliyyillar1 = 1996—2008 | milliyjamoa1 = Shvetsiya | milliyisht1 = 130<ref>[https://svenskfotboll.se/ImageVault/Images/id_69553/ImageVaultHandler.aspx Caps and goals]</ref> | milliygollar1 = 72 }} '''Hanna Carolina Ljungberg''' (1979-yil 8-yanvarda tugʻilgan) – [[shvetsiya]]lik sobiq [[futbol]]chi, hujumchi ampulasida oʻynagan. U Umeå IK klubida va Shvetsiya terma jamoasida toʻp surgan. U 1996-yil 6-fevralda 17 yoshida Shvetsiya terma jamoasi safida debyut qilgan, oʻshanda Shvetsiya Ispaniya terma jamoasini 8:0 hisobida magʻlubiyatga uchratgan. Ljungbergni Sveriges Televideniyesining 2013-yildagi Boshqa sport" hujjatli teleserialida koʻrish mumkin. == Karyerasi == Hanna Ljungberg Shvetsiya ayollar ligasi Damallsvenskanning professional futbolchilaridan biri edi. U 2002-yilda Shvetsiyada yilning eng yaxshi futbolchisi sifatida tan olindi va olmos toʻpini (Diamantbollen) yutib olgan<ref name="diamantbollen">{{Veb manbasi|url=https://svenskfotboll.se/svensk-fotboll/historia/historik-damer/diamantbollen/|sarlavha=Diamantbollen|til=sv|nashriyot=[[Swedish Football Association]]|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111121082553/http://svenskfotboll.se/svensk-fotboll/historia/historik-damer/diamantbollen/|arxivsana=21 November 2011|qaralgan sana=17-dekabr 2011-yil}}</ref>. Shuningdek, u oʻsha mavsumda 39 ta gol (har bir oʻyinda taxminan 1,78 gol) bilan rekord oʻrnatgan.<ref>{{Veb manbasi|sarlavha='Publik & Skytteliga 2002'|muallif=Thorsten Frennstedt|nashriyot=Svenskfotboll.se|url=http://www.svenskfotboll.se/t2dam.aspx?p=7188&x=1&a=46959|kirish sanasi=20-noyabr 2007-yil|arxivsana=6-yanvar 2008-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080106103054/http://www.svenskfotboll.se/t2dam.aspx?p=7188&x=1&a=46959}}</ref>. Ljungberg Umeå IK safida jami 227 ta oʻyin oʻtkazgan va 196 ta gol urgan. Ljungberg jahon darajasidagi forvard sifatida 2003-yilda [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShda]] boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatida tanildi. Ikkinchi oʻrinni egallagan Shvetsiya terma jamoasida muhim rol oʻynadi va uchta gol urdi hamda yana bir golga assistentlik qildi. U shuningdek, 2003-yilda FIFA tomonidan yilning eng yaxshi uchinchi oʻyinchisi deb topildi. 2014-yilning oktyabrigacha Lotta Shelindan oʻzib ketgan Ljungberg 72 ta gol bilan Shvetsiya terma jamoasining toʻpurarlar roʻyhatida yetakchilikni qoʻliga oldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Dutt |first=Sujay |date=29-oktabr 2014-yil |title=Sjögran reaches 200 in Sweden loss to Germany |publisher=[[UEFA]] |location=Stockholm |url=http://www.uefa.com/womensworldcup/news/newsid=2174315.html |access-date=1-noyabr 2014-yil}}</ref>. 2002-03-yilgi UEFA ayollar kubogida Ljungberg 10 ta gol bilan turnirning eng yaxshi toʻpurari boʻlgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha='UEFA Club Championship (Women) 2002/03|muallif=Sébastien Duret|nashriyot=rsssf.com|url=http://www.rsssf.com/ec/ec-wom03.html|kirish sanasi=7-dekabr 2007-yil}}</ref>. Italiyaning Perudja erkaklar futbol klubi Ljungberg bilan bogʻlanib, uni A Seriya jamoasi roʻyxatiga qoʻshib uni ijaraga oldi, ammo kelishuv bekor qilindi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Jo Tuckman |date=5-yanvar 2005-yil |title='It's a man's game' |publisher=Guardian.co.uk |location=London |url=https://www.theguardian.com/gender/story/0,11812,1383457,00.html |access-date=17-oktabr 2007-yil}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha='Ljungberg off to Serie A'|muallif=Dave Thrilling|nashriyot=Squarefootball.net|url=http://www.squarefootball.net/article/article.asp?aid=416|kirish sanasi=15-avgust 2007-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20071224192841/http://www.squarefootball.net/article/article.asp?aid=416|arxivsana=2007-12-24}}</ref>. Ljungberg 2007-yil 17-may kuni Umeå IK jamoasi uchun Shvetsiya kubogida AIKga qarshi oʻyinda Karola Söbergning 70-daqiqada jarohat olganligi sababli darvozabon sifatida birinchi va soʻngi oʻyinini oʻtkazgan. U oʻyinni golsiz, toza yakunlagan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha='Målsprutan blev målvakt – höll nollan'|muallif=Stefan Persson|nashriyot=Aftonbladet.se|url=http://www.aftonbladet.se/sportbladet/fotboll/damfotboll/article492078.ab|kirish sanasi=20-fevral 2007-yil}}</ref>. Ljungbergning Shvetsiyadagi shon-shuhrati Shvetsiya futbol assotsiatsiyasining 100 yilligi munosabati bilan uning va boshqa bir qancha shvetsiyalik futbolchilarning esdalik markalariga sabab boʻldi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha='Liedholm, Ljungberg and Ravelli featured on stamps celebrating 100 years of Swedish football'|muallif=Lukas Muller|nashriyot=BvDP.de|url=http://www.bvdp.de/files/briefe-kep/9AB4A09AF886419A9E1CA6A4AECCF821.htm|kirish sanasi=22-sentabr 2007-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070206030129/http://bvdp.de/files/briefe-kep/9AB4A09AF886419A9E1CA6A4AECCF821.htm|arxivsana=February 6, 2007}}</ref>. 2009-yil avgust oyida Ljungberg kuni 5-iyul liga oʻyinida tizzasidan olgan jarohatidan soʻng futboldan ketishini eʼlon qildi. Bundan oldinroq 2004-yilda jarrohlik amaliyoti oʻtkazilgan oʻng old xoch ligamenti yana qisman yirtilgan va u shifokorlari bilan oʻynashni davom ettirish doimiy nogironlikni vujudga keltirish xavfi juda yuqori degan qarorga kelgan. Ljungberg ikki yil davomida Umeå IK bosh murabbiyi Yoakim Blomkvist va murabbiy yordamchisi Mariya Bergkvistga eski jamoasiga murabbiylik qilishda yordam berdi. Ljungberg bir vaqtning oʻzida Umea universitetida fizioterapevt boʻlish uchun tahsil olgan va 2012-yil iyun oyida uni tamomlagan. Keyin u shaxsiy murabbiy sifatida yangi karerasini boshladi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Hanna inledde en ny karriär|ism=Freja|muallif=Andersson|nashriyot=Idrottens Affärer|url=http://www.idrottensaffarer.se/namn/2012/12/hanna-inledde-en-ny-karriar|kirish sanasi=12-iyun 2013-yil|sana=28-dekabr 2012-yil|qaralgan sana=2022-06-22|arxivsana=2022-08-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220809195154/https://idrottensaffarer.se/namn/2012/12/hanna-inledde-en-ny-karriar}}</ref>. == Jahon kubogi va Olimpiya turnirlarida kiritilgan gollar == {| class="wikitable collapsible" style="fontsize:90%;" |- ! Gol ! Oʻyin ! Sana ! Joy ! RAqib ! Start ! Daq ! Natija ! Hisob ! Turnir |- |{{flagicon|USA}} 1996-yilgi Ayollar oʻrtasida Olimpiya oʻyinlari''' |- | style="background:white;" | | {{center|1}} | 1996-yil 21-iyul | [[Miami]] | Xitoy | 71-daqia | style="background:white;" | | style="background:white;" | | 0-2 | Guruh bosqichi |- | style="background:white;" | | {{center|2}} | 1996-yil 23-iyul | [[Orlando]] | AQSH | 56-daqiqa | style="background:white;" | | style="background:white;" | | 1-2 | Guruh bosqichi |- | {{flagicon|USA}} '''AQSH 1999-yilgi FIFA Jahon chempionati''' |- | style="background:white;" | | {{center|3}} | 1999-yil 19-iyun | [[San Jose, California|San Jose]] | Xitoy | Oʻyin boshidan | style="background:white;" | | style="background:white;" | | 1-2 | Guruh bosqichi |- |align=center| 1 |align=center rowspan=2|{{center|4}} |rowspan=2|1999-yil 23-iyun |rowspan=2|[[Washington, DC]] |rowspan=2|Avstraliya |rowspan=2|Oʻyin boshidan |21 |2-0 |rowspan=2|3-1 |rowspan=2 Guruh bosqichi |- |align=center| 2 |69 |3-1 |- | style="background:white;" | | {{center|5}} | 1999-yil 26-iyun | [[Chicago]] | Gana | 6-daqiqada almashtirildi | style="background:white;" | | style="background:white;" | | 2-0 | Guruh bosqichi |- | {{flagicon|AUS}} '''2000-yilgi Olimoiada oʻyinlari''' |- | style="background:white;" | | {{center|6}} | 2000-yil 13-sentyabr | [[Melbourne]] | Brazilya | Oʻyin boshidan | style="background:white;" | | style="background:white;" | | 0-2 | Guruh bosqichi |- | style="background:white;" | | {{center|7}} | 2000-yil 16-sentyabr | [[Sydney]] | Avstraliya | Oʻyin boshidan | style="background:white;" | | style="background:white;" | | 1-1 | Guruh bosqichi |- | style="background:white;" | | {{center|8}} | 2000-yil 19-sentyabr | [[Melbourne]] | Germaniya | Oʻyin boshidan | style="background:white;" | | style="background:white;" | | 0-1 | Guruh bosqichi |- | {{flagicon|USA}} '''2003-yilgi jahon chempionati''' |- | style="background:white;" | | {{center|9}} | 2003-yil 21-sentab | [[Washington, DC]] | AQSH | 83-daqiqada almashtirildi | style="background:white;" | | style="background:white;" | | 1-3 | Guruh bosqichi |- | style="background:white;" | | {{center|10}} | 2003-yil 25-sentyabr | [[Philadelphia]] | Shimoliy Koreya | 86-daqiqada almashtirildi | style="background:white;" | | style="background:white;" | | 1-0 | Guruh bosqichi |- |align=center| 3 |align=center rowspan=2|{{center|11}} |rowspan=2|2003-yil 28-sentyabr |rowspan=2|[[Columbus, OH|Columbus]] |rowspan=2|Nigeriya |rowspan=2|Toʻliq |56 |1-0 |rowspan=2|3-0 |rowspan=2 Guruh bosqichi |- |align=center| 4 |79 |2-0 |- | style="background:white;" | | {{center|12}} | 2003-yil 1-oktyabr | [[Foxborough]] | Brazilya | Toʻliq | style="background:white;" | | style="background:white;" | | 2-1 | Chorak final |- | style="background:white;" | | {{center|13}} | 2003-yil 5-oktyabr | [[Portland, OR|Portland]] | Kanada | Toʻliq | style="background:white;" | | style="background:white;" | | 2-1 | Yarim final |- | align=center | 5 | {{center|14}} | 2003-yil 12-oktyabr | [[Carson, CA|Carson]] | Germaniya | Toʻliq | 41 | 1-0 | 1-2 | Final |- | {{flagicon|GRE}} '''2004-yilgi Olimpiya oʻyinlari''' |- | style="background:white;" | | {{center|15}} | 2004-yil 1-avgust | [[Volos]] | Yaponiya | 68-daqiqda almshtirildi | style="background:white;" | | style="background:white;" | | 0-1 | Guruh bosqichi |- | style="background:white;" | | {{center|16}} | 2004-yil 17-avgust | [[Volos]] | Nigeriya | 80-daqiqada almashtirildi | style="background:white;" | | style="background:white;" | | 2-1 | Guruh bosqichi |- | align=center | 6 | {{center|17}} | 2004-yil 20-avgust | [[Volos]] | Avstraliya | 77-daqiqada almashtirildi | 25 | 1-0 | 2-1 | Chorak final |- | style="background:white;" | | {{center|18}} | 2004-yil 23-avgust | [[Patras]] | Brazilya | Toʻliq | style="background:white;" | | style="background:white;" | | 0-1 | Yarim final |- | style="background:white;" | | {{center|19}} | 2004-yil 26-avgust | [[Piraeus]] | Germaniya | Toʻliq | style="background:white;" | | style="background:white;" | | 0-1 | Bronza medali uchun |- | {{flagicon|CHN}} '''2007-yilgi jahon chempionati''' |- | style="background:white;" | | {{center|20}} | 2007-yil 11-sentyabr | [[Chengdu]] | Nigeriya | 69-daqiqada almashtirildi | style="background:white;" | | style="background:white;" | | 1-1 | Guruh bosqichi |- | style="background:white;" | | {{center|21}} | 2007-yil 14-sentyabr | [[Chengdu]] | ASH | Toʻliq | style="background:white;" | | style="background:white;" | | 0-2 | Guruh bosqichi |- | style="background:white;" | | {{center|22}} | 2007-yil 18-sentyabr | [[Tianjin]] | Shimoliy Koreya | 40-daqiqada almashtirildi | style="background:white;" | | style="background:white;" | | 2-1 | Guruh bosqichi |- |} == Yutuqlar == === Klub === ==== {{flagicon|SWE}} Umeå ==== * '''Damalsvenskan''' : : Chempion (7): 2000, 2001, 2002, 2005, 2006, 2007, 2008 * '''Svenska Cupen Damer''' : : Chempion (4): 2001, 2002, 2003, 2007 : Ikkinchi oʻrin (2): 2005, 2006 * '''Superkubok''' : : Chempion (2): 2007, 2008 : Ikkinchi oʻrin (1): 2009-yil * '''UEFA ayollar kubogi''' : : Chempion (1): 2003-yil : Ikkinchi oʻrin (3): 2002, 2007, 2008 === Xalqaro === ==== {{flagicon|SWE}} Shvetsiya ==== * '''FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati''' : : Ikkinchi oʻrin (1): 2003-yil * '''Algarve kubogi''' : : Chempion (1): 2001-yil === Shaxsiy yutuqlar === * '''Olmos toʻpi''' (1): 2001–02 * '''Shvetsiya: Yilning eng yaxshi ayol hujumchisi''' (1): : 2004–05 * '''Damalsvenskanning eng yaxshi toʻpurari''' (1): : 2001–02 (39 gol) * '''FIFA tomonidan yilning eng yaxshi futbolchisi''' : : Uchinchi oʻrin: 2002–03 == Manbalar == {{Manbalar}} {{DEFAULTSORT:Ljungberg, Hanna}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Shvetsiyalik ayol futbolchilar]] [[Turkum:Ayol futbol hujumchilari]] 9nxxk7h8wza71poyad06ecit0fhsy93 0 741476 6272217 6253481 2026-09-16T23:22:03Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272217 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi |ismi = Gʻaliy Adilbekov |asl ismi ={{lang-kk|Ғалий Әділбекұлы Әділбеков}} |portret = Комбриг Адильбеков.jpg |eni = |tavsif = Gvardiya podpolkovnigi, [[Sovet Ittifoqi Qahramoni]] |tavallud sanasi = {{tugʻilgan sanasi|1908|01|01|df=yes}} |tavallud joyi = [[Semipalatinsk]] guberniyasi Belagash volostining Qizilqum |vafot sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|1943|10|21|1908|01|01}} |vafot joyi = [[Kiyev]] |kasbi=[[Harbiy]]|fuqaroligi={{SSSR}}|mukofotlari=[[Qizil Bayroq ordeni]]|unvoni=[[Gvardiya podpolkovnigi]]|bolalari=Oʻgʻli – Alim Galiyevich Adilbekov, qizi – Adilbekova Roza Galiyevna, asrab olingan qizi – Ahmadiyeva Farida Shakirovna}} '''Gʻaliy Adilbekovich Adilbekov'''<ref name="alashainasy">"Alash aynasi" (№ 193), bet 4, 31.10.2009 jil {{Veb manbasi|url=https://alashainasy.kz/society/gvardiyalyik-tank-polknn-kolbasshyisyi-gali-adlbekov-6137/|sarlavha=«Гвардиялық танк полкінің қолбасшысы Ғали Әділбеков» // «Халық Батырын» іздейміз / Тілеу КӨЛБАЕВ, тарихғылымының докторы, профессор, ҚР Гӯманитарлық ғылымдар академиясының академигі, ҚР|qaralgan sana=2022-06-23|arxivsana=2021-12-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211217110549/https://alashainasy.kz/society/gvardiyalyik-tank-polknn-kolbasshyisyi-gali-adlbekov-6137/}}</ref> ([[1908-yil]] [[1-yanvar]] — [[1943-yil]] [[21-oktabr]]) — [[Sovet]] harbiy qoʻmondoni<ref name="soloviev">{{Kitob manbasi|ref=https://books.google.kg/books?hl=ru&id=mu45EAAAQBAJ&dq=%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2+%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B9&q=%D0%90%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2#v=snippet&q=%D0%90%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2&f=false|isbn=978-5-532-95528-8}}</ref>, Ulugʻ Vatan urushi qatnashgan tank armiyasi [[ofitser]]i, tank jangi ustasi, [[Qozoqlar|qozoq]], gvardiya podpolkovnigi. „Stalingrad mudofaasi uchun“ medali (1943), ikki marta [[Qizil Bayroq ordeni|Qizil Bayroq]] ordeni (1942, 1943) bilan mukofotlangan. [[Kiyev|Kiyevni]] ozod qilish paytida jangda halok boʻlgan. == Hayoti == 1908-yil 1-yanvarda Semipalatinsk guberniyasi Belagash volostining Qizilqum qishlogʻida tugʻilgan. Millati boʻyicha [[Qozoqlar|qozoq]]. [[Oʻrta juz|Oʻrta Juzning Argʻin]] qabilasining [[Argʻin|Tobiqti]] urugʻidan. 1917-yildan keyin Gʻaliya Adilbekovichning otasi [[Semey|Semipalatinsk]] iskalasida hammol, onasi esa uy bekasi edi. Ular Semey, Bolotnaya koʻchasi, 76-uyda yashashgan. Uning onasi 1921-yilda vafot etgan. Otasi jarohat olganidan keyin u nogiron boʻlib, Aqtoʻbe qishlogʻida yangi ish topdi. [[Qizil armiya|Qizil Armiya]] safiga qoʻshilishdan oldin Gʻaliy Adilbekovich Semipalatinsk sovun zavodida ishchi (1922-yil mart-noyabr), uysiz bola (1922-yil noyabr-dekabr), № 3 bolalar uyi oʻquvchisi (1923-yil yanvar-sentabr). 1923—1925-yillarda [[Orenburg|Orenburgdagi]] 3-sinf viloyat qozoq yoshlar maktabida oʻqigan. === Urushdan oldingi xizmat === Xizmat paytida u otliq va oʻquv tanklari vzvodiga, oʻquv va xususiy tank kompaniyasiga, tank bataloniga qoʻmondonlik qilgan Gʻaliy Adilbekovich 1925-yilda Qizil Armiya safiga chaqirildi. Tez orada uni harbiy bilim yurtiga ([[Turkiston fronti]]) oʻqishga {{External media|width=300|align=right|image5=[https://www.google.com/maps/place/Военно-исторический+музей/@43.2590656,76.9571108,3a,75y,90t/data=!3m8!1e2!3m6!1sAF1QipPZLsUqZb10NDJDV6sHii31h4dTPC2EfpwVdU4o!2e10!3e12!6shttps:%2F%2Flh5.googleusercontent.com%2Fp%2FAF1QipPZLsUqZb10NDJDV6sHii31h4dTPC2EfpwVdU4o%3Dw203-h270-k-no!7i3024!8i4032!4m7!3m6!1s0x38836e8ec1c6c5d1:0x4f1291ef88b505b4!8m2!3d43.259087!4d76.9572847!14m1!1BCgIgAQ Galiy Adilbekovich Adilbekov]|image6=[https://www.google.com/maps/place/Военно-исторический+музей/@43.2590656,76.9571108,3a,75y,90t/data=!3m8!1e2!3m6!1sAF1QipMzaVT6x-f91EaBshlPaT8VebZQSRhVHcCh5iCv!2e10!3e12!6shttps:%2F%2Flh5.googleusercontent.com%2Fp%2FAF1QipMzaVT6x-f91EaBshlPaT8VebZQSRhVHcCh5iCv%3Dw203-h152-k-no!7i1076!8i810!4m5!3m4!1s0x38836e8ec1c6c5d1:0x4f1291ef88b505b4!8m2!3d43.259087!4d76.9572847 Olmaota shahridagi harbiy-tarixiy muzeyi G.A. Adilbekov]|image4=[https://www.google.com/maps/place/Военно-исторический+музей/@43.2590656,76.9571108,3a,75y,90t/data=!3m8!1e2!3m6!1sAF1QipM4h5xQR-_Pk7PJUHWiQ5v4WJKa0qTbY_GkP1dl!2e10!3e12!6shttps:%2F%2Flh5.googleusercontent.com%2Fp%2FAF1QipM4h5xQR-_Pk7PJUHWiQ5v4WJKa0qTbY_GkP1dl%3Dw203-h270-k-no!7i3024!8i4032!4m5!3m4!1s0x38836e8ec1c6c5d1:0x4f1291ef88b505b4!8m2!3d43.259087!4d76.9572847# Galiy Adilbekuli nomidagi Olmaota harbiy-tarixiy muzeyi]}} yuborishadi. 1928-[[Toshkent|yilda Toshkentdagi]] V.I.Lenin [[Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti|nomidagi Birlashgan Oʻrta Osiyo harbiy bilim yurtini]] birinchi boʻlim bilan tugatib, 43-otliq polkiga (Oʻrta Osiyo harbiy okrugi) xizmatga kirdi. 1928—1933-yillar ushbu polkda vzvod komandiri boʻladi.1930-yilda [[Turkmaniston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Turkmaniston SSR]] [[Qoraqum|Qoraqum choʻlidagi]] janglarda qatnashib, boshidan jarohat olgan va oʻng qoʻli singan. Davolanishdan soʻng u ishga qaytdi, 1931-yilda [[Sankt-Peterburg|Leningrad]] oliy ofitser zirhli tank maktabida qayta tayyorlandi. [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] boshlanishidan oldin u [[Moskva|Moskvada]] yashagan. V.U Stalin nomidagi zirhli tanklar akademiyasida tahsil olgan va tankchilar rotasini boshqargan. '''Gʻ.A.''' '''Adilbekov bu akademiyani tamomlagan yagona qozoq edi.'''<ref name="ФПД">[http://forum.patriotcenter.ru/index.php?topic=41110.msg48282 Forum Poiskovix Dvijeniy. Murilev o Gvardii podpolkovnike Adilbekove G.A.]</ref> === Ulugʻ Vatan urushi === ==== 1941-yil ==== Ulugʻ Vatan urushi boshidanoq armiyaning faol aʼzosi,102-tank polkining tank bataloni komandiri boʻlib xizmat qilgan.Ushbu polk urushdan oldin 51-tank diviziyasi tarkibiga kirgan (urushning dastlabki oylarida u 110-tank diviziyasiga aylantirilgan) va Kursk viloyatining Dmitrievskiy tumanida joylashgan edi. Iyul oyi boshida polk Pskov viloyatiga kirdi va 9-iyulda Vitebsk uchun jangda qatnashdi. Iyul oyining oxirida butun diviziya Smolenskka yoʻl ochish va qamaldagi qoʻshinlarni ozod qilish uchun 7-nemis tank diviziyasiga qarshi janglarda qatnashadi. Kuz kelishi bilan 110-tank diviziyasi 141 va 142-tank brigadalariga boʻlinadi. Adilbekov 141 tank brigadasida ogʻir va oʻrta tanklardan iborat 1 ta tank bataloniga qoʻmondonlik qilgan. '''Urush boshida uning nomi SSSRning ikkita markaziy gazetasida'''-5 sentyabrda „Vechernyaya Moskva“<ref>"Vechernyaya Moskva" (№ 210), stranitsa 2, ot 5.09.1941 g. {{Veb manbasi|url=https://electro.nekrasovka.ru/en/books/2949/pages/2|sarlavha=«ТАНКИСТЫ» / ГЕРОИ ОТЕЧЕСТВЕННОЙ ВОИНЫ / капитан Адильбеков}}</ref> va 13 sentyabrda „Izvestiya“<ref>"Izvestiya" № 217 (7593) ot 13.09.1941 g. {{Veb manbasi|url=http://pressa-voiny.ru/1941/9/13/35424.html#top|sarlavha=«Танковая атака» / Действующая армия, 12 сентября. (От спец. корр. «Известий») / капитан Адильбеков}}</ref> da tilga olingan. Vitebsk va Trubchevsk yaqinidagi janglarda u katta jasorat bilan jang qildi (keyingi yili u bu jasorati uchun birinchi mukofotini oldi). 31-avgustdan 8-sentyabrgacha Trubchevskdan 18 kilometr gʻarbda 47-chi Guderian korpusining hukmron kuchlari (300 dan ortiq tanklar) va Sovet 141-tank brigadasi va 108-tank diviziyasi (200 ga yaqin tanklar) oʻrtasida jang boʻlib oʻtdi. Natijada har besh Guderian tankidan toʻrttasi yoʻq qilindi, 16 ta aholi punkti ozod qilindi Biroq qarshi hujum natijasida Gʻ.A.Odilbekovning tank bataloni qurshab olindi. Shunga qaramay, u jangovar topshiriqlarni bajarishda davom etdi. Dushmanning koʻplab tanklarini yoʻq qilgan batalyon dushmanning orqa qismini yoʻq qilib, qamaldan chiqdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie10067888/|sarlavha=Адильбеков Галий Адильбекович :: Наградной лист МАРАПАТТАУ ПАРАҒЫ|kirish sanasi=2021-12-26|qaralgan sana=2022-06-23|arxivsana=2022-05-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220528141424/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie10067888/}}</ref>. [[Germaniya]] hujumlarini bostirish paytida G.A. Adilbekov xizmat qilgan 141-tank brigadasining qonlari koʻp oqdi va uning qoldiqlari 121-tank brigadasiga qoʻshildi. 1941-yil oktabr oyining oxiridan 1942-yil fevraligacha mayor Gʻ.A.Adilbekov Janubi-Gʻarbiy frontning 121-tank brigadasi 121-tank polkining komandiri boʻlgan, kuzda esa qoʻmondonlik tomonidan Zamkombrigga koʻtarilgan. Oktabr oyida brigada general Ermakovning tezkor guruhi tarkibiga kirdi va dushmanning 2-tank armiyasining hujumlarini bartaraf etdi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Geroiko-patrioticheskiy forum: Komandiri tankovix polkov ADILBYeKOV Galiy Adilbekovich |url=http://voenspez.ru/index.php?topic=26772.0;wap2%7Cdeadlink=no%7Ctitle= |qaralgan sana=2022-06-23 |arxivsana=2021-12-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211217110606/http://voenspez.ru/index.php?topic=26772.0;wap2%7Cdeadlink=no%7Ctitle= }}</ref>. ==== 1942-yil ==== 1942-yil 27-martdan mayor Gʻaliy Adilbekovich Adilbekov — 121-tank brigadasi komandirining oʻrinbosari.Uning quroldoshi I.I.Yakubovskiy (boʻlajak [[Marshal|Marshall]], ikki karra Sovet Ittifoqi Qahramoni, Varshava Shartnomasi aʼzolari birlashgan kuchlari bosh qoʻmondoni) oʻz xotiralarida shunday yozgan edi:{{Quote|“Oʻsha paytdagi armiyada korpus boshida general-mayorlar M.I.Zinkovich, F.N.Rudkin kabi tajribali qoʻmondonlar turgan. Brigada, polk, batalyon komandirlari ham katta jangovar tajribaga ega edilar... Men shu komandirlardan biri haqida gapirmoqchiman. Adilbekov, podpolkovnik G.A., millati qozoq. Biz Galiy Adilbekovichni 1942-yilning yanvaridan, 121 tank brigadasida birga xizmat qilganimizdan beri bilamiz. U buyuk axloqiy va harbiy fazilatlarga ega edi: tashkilotchilik qobiliyati, irodalilik, fashistlarga qarshi kurashda qoʻrqmaslik. U shuningdek, barcha askar va zobitlarni magʻlub eta oladigan eng oddiy odam edi. U 1925-yilda koʻngilli boʻlib, bolalar uyining sobiq boshpanasiz bolasi boʻlib harbiy xizmatga kelgan. Harbiy maktabni tugatgach, Qoraqum sahrosida qaroqchilar bilan janglarda qatnashdi. U jarohat olib, ishga qaytdi. Ulugʻ Vatan urushini tank bataloni komandiri sifatida boshlagan. 1942-yil fevral oyida Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan. Uning qoʻmondonligi ostidagi batalyon dushmanning yigirmadan ortiq tanki va bronetexnikasini, oʻnta tankga qarshi qurolini va bir qancha rotalarini yoʻq qildi. Ofitser jangda xotirjamlikni yoʻqotmadi, balki qoʻl ostidagilarning gʻalabaga boʻlgan ishonchini qanday uygʻotishni oʻrgandi, ularni mardlik va yuksak jangovar ruhning shaxsiy namunasi bilan ilhomlantirdi.}} Bu yerda Ivan Ignatievich 1941-yil iyul-sentyabr-oktyabr oylarida Vitebsk yaqinidagi Bryansk frontida Trubchevskiyning janglari haqida gapirdi 1942-yil may-avgust oylarida Galiy Adilbekovich Moskvada qoʻmondonlik tarkibini, soʻngra 47 tank brigadalarini malakasini oshirish kurslarida tahsil oldi (II f.). '''U urushni kapitan sifatida boshlab, 1942-yilning yozida podpolkovnik unvonini oldi<ref name="kartoteka">{{Veb manbasi|url=https://pamyat-naroda.ru/heroes/kld-card_uchet_officer479764/|sarlavha=Адильбеков Г. А. :: Учетно-послужная картотека / Присвоенное военное звание|kirish sanasi=2021-12-26|qaralgan sana=2022-06-23|arxivsana=2021-06-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210604203953/https://pamyat-naroda.ru/heroes/kld-card_uchet_officer479764/}}</ref>.''' 1942-yil 19-sentabrdan 21-oktabrgacha '''podpolkovnik Adilbekov — 47 ta xususiy tank brigadasi (II f.''' ''') qoʻmondon'''<ref>[http://samsv.narod.ru/Br/Tbr/tbr047/main.html 47 jeke tank brigadasiniң (II f.) Komandirі]</ref><ref name="soloviev"/><ref name="kartoteka"/> Jamoa tavsifidan:{{Quote|«''Brigadaning frontga yurishi chogʻida Morozovskiy stansiyasi hududida G.Adilbekovning tanklari kutilmaganda dushman bilan toʻqnashib ketdi, biroq toʻplanib, katta zarar yetkazdi.''...»<ref>[https://drive.google.com/file/d/1xr5Ce1lpbn_51tqznHOg8YLLO0QvUS-t/view Маршал Якубовскийдің хаты]</ref>.}} Ushbu epizod [[Stalingrad jangi]] davriga tegishli. Bu janglarda Gʻaliy Adilbekovich yana yaralanib, yonayotgan tankdan qutulib qoladi. U „Stalingrad mudofaasi uchun“ medali bilan taqdirlangan.Brigada komandiri Odilbekov ogʻir yaralanganidan soʻng darhol 47-brigada tarqatib yuborildi va 139-tank polkiga aylandi. ==== 1943-yil ==== 1942-yil oktabr oyining oxiridan 1943-yil 21-oktabrgacha u 47 ta xususiy qoʻriqchi boʻlinma tank polklarining komandiri boʻlgan. Sovet Ittifoqi Qahramoni (1943), tank armiyasi general-mayori, 9-mexanizatsiyalashgan korpus qoʻmondoni K. A. Malygin esladi:{{Quote|«''Podpolkovnik G.A.Adilbekovning 47-gvardiya tank polki darhol eng yaxshi boʻldi.''…»<ref>[https://books.google.kg/books?id=vPh0AAAAIAAJ&dq=%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B3%D0%B8%D0%BD+%D0%9A.+%D0%90.+%C2%AB%D0%92+%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B5+%D0%B1%D0%BE%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%B3%D0%BE+%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%8F%D0%B4%D0%BA%D0%B0%C2%BB&focus=searchwithinvolume&q=%D0%90%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0+%D0%93.%D0%90. Малыгин К. А. «В центре боевого порядка». — М.: Воениздат, 1986 —76 с.]</ref>}} Sumi-Priluki fronti hujumining rivojlanishi bilan 1943-yil 21-sentyabrda Gʻaliy Adilbekovichning 47 ta xususiy gvardiya tank polklari (general-leytenant PS Rybalkoning 3-gvardiya tank armiyasining ilgʻor boʻlinmalari tarkibida) [[Dnepr|Dneprni]] kesib oʻtdi. 23-sentabrdan beri Sovet qoʻshinlari Bukrin koʻprigini saqlab qolish va kengaytirish uchun shiddatli janglarni olib borishdi. Bukrin koʻprigi uchun olib borilgan janglar ana shunday qonli operatsiyalardan biri sifatida tarixga kirdi. Dneprning oʻng qirgʻogʻidagi bosib olingan erlarda shiddatli janglar boshlandi. 1943-yil oktyabr oyida Sovet qoʻshinlari [[Kiyev|Kiyevni]] ozod qilish uchun Bukrin koʻprigiga ikki marta hujum qilishdi, ammo natija boʻlmadi. 1943-yil 21-oktyabrda Dneprni kesib oʻtish va Bukrin koʻprigida Kievni ozod qilish paytida podpolkovnik Gʻ. A. Adilbekov [[Ukraina|Ukrainaning]] Lukovitsi qishlogʻi yaqinida tank jangida halok boʻlgan. Oʻlimi paytida u '''gvardiya podpolkovnigi — shaxsiy gvardiya tank polkining komandiri sifatida [[Markaziy Osiyo|Oʻrta Osiyo]] xalqlarining yagona vakili edi'''<ref name="ФПД"/> == Oila == * Turmush oʻrtogʻi — Adilbekova Menjian Ilyasovna (tugʻilgan Valieva, 9 yoshli etim), 1912-yilda tugʻilgan (Oltoy viloyati, Slavgorod tumani, Nazarovka qishlogʻi). Oʻgʻli — Alim Galiyevich Adilbekov 1938-yilda Tyumen shahrida tugʻilgan, [[Qirgʻiziston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Qirgʻiziston SSR]] Qishloq xoʻjaligi vazirligi boshligʻi, Qirgʻiziston SSR Davlat mehnat qoʻmitasi aʼzosi, Davlat reja qoʻmitasi mehnatni ilmiy tashkil etish respublika tarmoqlararo markazi direktori. [[Qozogʻiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Qozogʻiston SSR]] Mehnat vazirining birinchi oʻrinbosari maslahatchisi. Qizi — Adilbekova Roza Galiyevna, 1929-yilda tugʻilgan, [[rus tili]] va adabiyoti oʻqituvchisi. Asrab olingan qizi — Ahmadieva Farida Shakirovna, 1924 y.t., mehnat oʻqituvchisi. [[Fayl:Наградной_лист_от_27_января_1942_г.jpg|thumb| G.A.Adilbekovni mukofotlash toʻgʻrisidagi hujjat 1942-yil 27-yanvarda.]] == Mukofatlari == * „Stalingrad mudofaasi uchun“ medali (1943-yil iyul) * [[Qizil Bayroq ordeni]] (1942-yil 13-fevral)<ref>[http://podvignaroda.ru/?#id=1102100229&tab=navDetailManCard Adilbekov Galey Adilbekovich 1908 g.r.] // OBD „Podvig naroda“</ref>. * [[Qizil Bayroq ordeni]] (1943-yil vafotidan keyin) * Uning ismi oʻyib yozilgan soat (1943-yil sentabr) == Tarixiy meros == ==== Muzey - Ukraina ==== Gvardiya podpolkovnigi G.A.Adilbekov Ukrainaning [[Kiyev viloyati]], Pereyaslavskiy tumani, Lukovitsi qishlogʻidagi ommaviy qabrga dafn etilgan. Maktabda Harbiy shon-shuhrat muzeyi tashkil etilib, u yerda komandir G.A.Adilbekovga oid eksponatlar saqlanadi. ==== Muzey - Olmaota ==== Afsonaviy diviziya komandirining qizi Valentina Panfilova tomonidan Olmaotadagi okrug ofitserlari uyida yaratilgan {{External media|width=300|align=right|image2=[https://memory-book.ua/gallery/albums/22753?image=1 Kanevskiy tumani, Lukovitsa qishlogʻidagi ommaviy qabr]|image1=[https://www.findagrave.com/memorial/228108504/galiy-adilbekovich-adilbekov Urushdagi ommaviy qabr Galiy Adilbekovich Adilbekov gvardiya boʻlinmasi podpolkovnik]|image3=[https://memory-book.ua/gallery/albums/22753?image=4 Kanevskiy tumani, Lukovitsa qishlogʻidagi ommaviy qabr]}} muzeyda Adilbekov uchun alohida stend mavjud. G.A.Adilbekov koʻplab janglarda ajralib turdi va oʻzining haqiqiy tank jangi ustasi ekanligini isbotladi, ammo unga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berilmadi. Qozogʻiston, Rossiya, Belarus va Ukrainada hech bir koʻcha yoki maktab uning nomi bilan atalmagan. Uning ismi maktab darsliklarida yoki qozogʻistonliklarning Ulugʻ Vatan urushidagi ishtiroki haqidagi kitoblarda uchramaydi<ref name="alashainasy"/>. == Qiziqarli maʼlumotlar == G.A.Adilbekov Stalin nomidagi Qurolli Kuchlar Harbiy Akademiyasini tamomlagan yagona qozogʻistonlik edi. G.A.Adilbekov-vafot etgan paytda gvardiya podpolkovnigi, shaxsiy gvardiya tank polki komandiri unvoni boʻyicha Oʻrta Osiyo xalqlarining yagona vakili edi. == Komandirning jangovar ishi == <gallery widths="150" heigths="100"> File:Командование 121 танковой бригады, слева стоит Замкомбрига майор Адильбеков Г.А. Весна 1942 г.jpg|121-tank brigadasi qoʻmondonligi, chap tomonda brigada komandirining oʻrinbosari, mayor G.A.Adilbekov. 1942-yil bahori File:Заместитель командира 121-й танковой бригады Галий Адильбекович Адильбеков - второй справа.jpg|121-tank brigadasi komandirining oʻrinbosari Galiy Adilbekovich Adilbekov - oʻngdan ikkinchi File:Заместитель комбрига 121 тбр подполковник Г. А. Адильбеков с офицерами танкистами, второй слева, лето 1942.jpg|121-brigada komandirining oʻrinbosari Podpolkovnik G. A. Adilbekov tank ofitserlari bilan, chapdan ikkinchi, 1942-yil yozi. File:Galiy Adilbekov.png|Gvardiya podpolkovnigi G. A. Adilbekov, 47-alohida tank brigadasi komandiri, oʻlimidan oldingi oxirgi fotosurat, 1943-yil avgust-sentyabr. </gallery> == Manbalar == {{manbalar}} <references></references> == Adabiyot == === Entsiklopediyalar va kataloglar === * K.A. Kalashnikov, V.I. Feskov, V.I. Golikov „Qizil Armiya 1941—1945-yillardagi gʻalabalar va magʻlubiyatlarda“ // Askeri tarixi — Tomsk: Tomsk universiteti nashriyoti, 2003. — S. 246. — 619 b. — <nowiki>ISBN 5-7511-1624-0</nowiki>. * Denis Yuryevich Solovyov „1935—1945-yillardagi Qizil Armiyaning mexanizatsiyalashgan, zirhli, motorli miltiq, tank brigadalari komandirlari“. // Anyktamalar, Askeri / Arnayy qizmetter — 2021 T. 1. — <nowiki>ISBN 978-5-532-95528-8</nowiki>. * Viktor Rassoxin, Sergey Rassoxin „Qondagi tanklar“ // — Burgut: „Kartush“, 2020. — 272. — 608 b. — <nowiki>ISBN 978-5-9708-0848-1</nowiki>. === Harbiy xotiralar === * {{Veb manbasi|url=https://search.rsl.ru/ru/record/01007110303|sarlavha=Джетпысбаев Б. «Путь солдата». — Издательство «Казахстан». Алма-Ата, 1972.}} * {{Veb manbasi|url=https://books.google.kg/books?id=vPh0AAAAIAAJ&dq=%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B3%D0%B8%D0%BD+%D0%9A.+%D0%90.+%C2%AB%D0%92+%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B5+%D0%B1%D0%BE%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%B3%D0%BE+%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%8F%D0%B4%D0%BA%D0%B0%C2%BB&focus=searchwithinvolume&q=%D0%90%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0+%D0%93.%D0%90.|sarlavha=Малыгин К. А. «В центре боевого порядка». — М.: Воениздат, 1986.}} * {{Veb manbasi|url=https://books.google.kg/books?id=TxN1AAAAIAAJ&dq=%D1%8F%D0%BA%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9+%D0%B7%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D1%8F+%D0%B2+%D0%BE%D0%B3%D0%BD%D0%B5&focus=searchwithinvolume&q=%D0%90%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0|sarlavha=Якубовский И.И. «Земля в огне». — М., Воениздат, 1975.}} * {{Veb manbasi|url=https://books.google.ru/books?id=feCfAAAAMAAJ&q=%D0%90%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2&dq=%D0%90%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwiF56rDgpXpAhWqwqYKHUV2Be0Q6AEIJzAA|sarlavha=С. Д. Воронин, Т. Н. Горяева, Н. К. Дрезгунова «Музы в шинелях. Советская интеллигенция в годы Великой Отечественной войны. Документы, тексты, воспоминания» //Великая Отечественная война -- Российская интеллигенция / «Командир Адильбеков» / издательство= Российская политическая энциклопедия (РОССПЭН) 2006 / pages=151-152 / isbn=5-8243-0675-3|ref=}} === Urush yillari xronikasi 1941-yil === * „Kechki Moskva“ (10210), 2-bet, 5.09.1941 dan {{Veb manbasi|url=https://electro.nekrasovka.ru/en/books/2949/pages/2|sarlavha=«ТАНКИСТЫ» / ГЕРОИ ОТЕЧЕСТВЕННОЙ ВОИНЫ / капитан Адильбеков}} * [[Izvestiya]] № 217 (7593) 13.09.1941 {{Veb manbasi|url=http://pressa-voiny.ru/1/a/35424.html|sarlavha=«Танковая атака» / Действующая армия, 12 сентября. (От спец. корр. «Известий»)|qaralgan sana=2022-06-23|arxivsana=2022-11-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221108044718/http://pressa-voiny.ru/1/a/35424.html}} === Boshqa nashrlar === * „Yangi gazeta“ [https://books.google.ru/books?id=u7ayCQAAQBAJ&pg=PA17&dq=%D0%90%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwiF56rDgpXpAhWqwqYKHUV2Be0Q6AEILjAB#v=onepage&q=%D0%90%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2&f=false (Uchrashuvda Gʻalaba-maxsus „yangi“ loyihasi) № 26 (2313) 16.03.2015] * {{Veb manbasi|url=https://books.google.kg/books?id=XSjTAAAAMAAJ&dq=%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2+%D0%B3.&focus=searchwithinvolume&q=%D0%90%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2|sarlavha=«Казахстанцы в боях за свободу Украины и Молдавии, 1941-1944 гг.» / П. С. Белан. - Алма-Ата : Наука, 1984. - с. 59—60, 168 с.}} * {{Veb manbasi|url=https://books.google.kg/books?hl=ru&id=_pTsAAAAIAAJ&dq=%D1%8F%D0%BA%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9+%D0%B7%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D1%8F+%D0%B2+%D0%BE%D0%B3%D0%BD%D0%B5+%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2&focus=searchwithinvolume&q=%D0%90%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2|sarlavha=Қазақ ССР Ғылым академиясының хабаршысы, 1'1985.}} * „Kechki [[Bishkek]]<nowiki/>“ nashriyoti {{Veb manbasi|url=https://vecherka.kg/2014/06/20/noname/2.html|sarlavha=«Мой дед — командир гвардейского полка — погиб под Киевом»|qaralgan sana=2022-06-23|arxivsana=2021-04-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210413060253/https://vecherka.kg/2014/06/20/noname/2.html}} * „Kechki Bishkek“ {{Veb manbasi|url=https://www.vb.kg/doc/399721_moia_istoriia_o_voyne:_vnyk_galiia_adilbekova_ishet_vnykov_marshala_iakybovskogo.html?fbclid=IwAR2gk70X9a2jZfIDrcU-Xo1qmYZqgx2wQjsOqjY3ihDepwqLmU5ypz2Tmp8|sarlavha=Моя история о войне: Внук Галия Адильбекова ищет внуков маршала Якубовского}} * {{Veb manbasi|url=https://vecherka.kg/2021/04/23/zov/3.html|sarlavha=Светлана Лаптева: «Он не знал страха в бою» / Издательский дом “Вечерний Бишкек”|qaralgan sana=2022-06-23|arxivsana=2021-05-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210504052608/https://vecherka.kg/2021/04/23/zov/3.html}} Juma, 23 aprel, 2021-yil. № 15 (11720) * [https://tengrinews.kz/pobediteli/veteran/4065/ Adilbekov Galiy Adilbekovich] // Gʻoliblar / „Tengrinews“ axborot portali * [https://alashainasy.kz/society/gvardiyalyik-tank-polknn-kolbasshyisyi-gali-adlbekov-6137/ Gvardiya tank polki komandiri Gali Adilbekov / „Xalq qahramoni“ni qidiramiz / „Alash koʻzgusi“ Juma, 18-iyun, 2010-yil] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20211217110549/https://alashainasy.kz/society/gvardiyalyik-tank-polknn-kolbasshyisyi-gali-adlbekov-6137/ |date=2021-12-17 }} * [https://caravan-info.pro/uz/qahramonliklari-buyuk-galaba-tarixiga-yozilgan-taniqli-qozogistonliklar/ Galiy Adilbekov, qahramonligi va matonati tarixda o’chmas iz qoldirgan qo’mondon!] * [https://kz24.news/spetsproekty/my-pomnim/galiy-adilbekov.html Галий Адильбеков — герой без звезды: история подвига нашего соотечественника/ Galiy Adilbekov — yulduzsiz qahramon: vatandoshimizning jasorat tarixi] === Xat === * [https://drive.google.com/file/d/1xr5Ce1lpbn_51tqznHOg8YLLO0QvUS-t/view Marshal Yakubovskiyning maktubi — birinchi oʻrinbosari. SSSR mudofaa vaziri G.A.Adilbekova oilasi] == Video == * [https://www.youtube.com/watch?v=hOyLUlFzBtA&t=1s&ab_channel=vb_kg „Podpolkovnik-tankchining nabirasi Odilbekova marshal Yoqubov va uning bir kishilik jamoasining nabirasini qidirmoqda“ / „Kechki Bishkek“] // video „ [[YouTube|YouTube“]] * [https://www.youtube.com/watch?v=6C1rKieTOfA&ab_channel=%D0%A6%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 „Nomaʼlum tanker, qozoq Galiy Adilbekov“ / Digital Astana] // [[YouTube]] video * [https://www.youtube.com/watch?v=2CRut14jzSs&ab_channel=%D0%A6%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 „Ikkinchi dunyo qozoq ofitserlari“ / Tarixchi, professor Qaydar Aldajumanov] // video * [https://www.youtube.com/watch?v=PnGGeQTR98M „Ushbu qozoq tankista-asa haqida maʼlumot yashiringan“] // YouTube video * [https://www.youtube.com/watch?v=b1gxLuFIozI „U 1941-yil kuzida barcha mashinalarni qutqarib, tankerlarini qafasdan olib chiqishga muvaffaq boʻldi“ / „Tariximiz — faxr“] // YouTube videosi {{DEFAULTSORT:Adilbekov, Gʻaliy}} [[Turkum:Stalingrad mudofaasi uchun medali sohiblari]] [[Turkum:Qizil Bayroq ordeni sohiblari]] [[Turkum:1943-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:21-oktyabrda vafot etganlar]] [[Turkum:1908-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1-yanvarda tugʻilganlar]] [[Turkum:Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti bitiruvchilari]] f32ebvboua2f6x6hk54mo8c38raoffn 0 743895 6272171 2787467 2026-09-16T16:57:20Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272171 wikitext text/x-wiki [[File:Церетели 16, Владикавказ.jpg|thumb|right|250px]] '''Gorsko-Pushkinskiy yotoqxonasi''' (toʻliq nomi — '''Terek viloyatining togʻli aholisi oʻrtasida taʼlim va texnik maʼlumotlarni tarqatish jamiyati''' yotoqxonasi) — [[Shimoliy Osetiya Alaniya|Shimoliy Osetiyaning]] [[Vladikavkaz]] shahridagi arxitektura va shaharsozlik yodgorligi. Rossiya madaniy merosi obʻekti va Shimoliy Osetiya madaniy merosi<ref>{{veb manbasi|url=http://okn.alania.gov.ru/sites/okn/files/media/pages/files/2019-02/%D0%92%D1%8B%D1%8F%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B5.docx|sarlavha=Перечень выявленных объектов культурного наследия Республики Северная Осетия-Алания|kirish sanasi=2020-02-17|arxivsana=2020-10-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201026073059/http://okn.alania.gov.ru/sites/okn/files/media/pages/files/2019-02/%D0%92%D1%8B%D1%8F%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B5.docx}}</ref>. U shaharning tarixiy qismida, Tsereteli koʻchasi, 16-uyda joylashgan. == Tarix == 1900-yil 25-mayda Terek viloyatining togʻli aholisi oʻrtasida taʼlim va texnik maʼlumotlarni tarqatish jamiyatining yigʻilishida Vladikavkazda togʻlilarning bolalari uchun yotoqxona qurish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi, unda ''"taʼlim muassasalari" toʻplangan boʻlib, togʻlilarning oliy maʼlumot olish imkoniyatini beradi"'', chunki ''"togʻli oʻquvchilarning arzimas qismi taʼlim muassasalarining maktab-internatlarida yashaydi, koʻpchilik esa mos boʻlmagan talabalar muhitida yashaydi, ularda ularning muvaffaqiyatlariga halokatli taʼsir qiladi "''<ref name="автоссылка1">[https://pandia.ru/text/78/309/34841.php Rol obщestvennoy blagotovoritelnosti v razvitii narodnogo obrazovaniya v gorodax Severnogo Kavkaza (kones XIX — nachalo XX vv.)]{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Mahalliy davriy matbuotda osetinlar, kabardiyaliklar, ingushlar, chechenlar va qumiqlar talabalari uchun yotoqxona loyihasi eʼlon qilindi. Loyihaga koʻra, tayyorgarlik maktabi bilan yotoqxona xayriya mablagʻlari, talabalar badallari va Jamiyat nafaqalari hisobidan qoʻllab-quvvatlanishi kerak edi<ref name="автоссылка1" />. [[Modern]] arxitektura uslubidagi ikki qavatli qizil gʻishtli uy, 1903-yilda Krepostnaya koʻchasida pudratchi V. P. Dzaxov „Terek viloyatining togʻli aholisi oʻrtasida taʼlim va texnik maʼlumotlarni tarqatish jamiyati“ buyrugʻi bilan qurildi. Arxitektor nomaʼlum. Bino shahar ziyolilari<ref>{{veb manbasi|url=http://nocss.ru/projects/24/gl5_p2.php|sarlavha=Старый Владикавказ. Историко-этнологическое исследование|kirish sanasi=2020-02-17|arxivsana=2020-02-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200217161633/http://nocss.ru/projects/24/gl5_p2.php}}</ref> mablagʻlari hisobidan qurilgan va Vladikavkaz oʻquv yurtlari talabalari, Terek viloyatining togʻli qishloqlari aholisi uchun yotoqxona sifatida moʻljallangan edi<ref name="автоссылка2">Torchinov V. A., Vladikavkaz., Kratkiy istoriko-kraevedcheskiy spravochnik, str. 137</ref>. Yotoqxona, 1903-yilda rus shoiri [[Aleksandr Pushkin]] tavalludining 100-yilligi munosabati bilan ochilgan boʻlib, unga<ref name="автоссылка2">Torchinov V. A., Vladikavkaz., Kratkiy istoriko-kraevedcheskiy spravochnik, str. 137</ref><ref> Kireev F. S., Po ulitsam Vladikavkaza, str. 178</ref> uning nomi berilgan. 1909-yilda u 2-maktab<ref name="автоссылка2">Torchinov V. A., Vladikavkaz., Kratkiy istoriko-kraevedcheskiy spravochnik, str. 137</ref> ga koʻchirildi, buning uchun toʻrtta qoʻshimcha sinf xonasi qurildi<ref name="автоссылка1"/>. Bu maktabni Soziriko Britaev va Issa Pliev tugatgan<ref name="автоссылка2" />. Binoda hozirda Shimoliy Osetiya universiteti kutubxonasi joylashgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * ''Torchinov V. A.'', Vladikavkaz., Qisqacha tarixiy maʼlumotnoma, Vladikavkaz, Shimoliy Osetiya ilmiy markazi, 1999-yil, 137-bet, ISBN 978-5-93000-005-0 * ''Kireev F. S.'', Tsereteli — Qalʻa / Vladikavkaz, Vladikavkaz koʻchalari boʻylab, Hurmat, 2014-yil, 176-178-bet, ISBN 978-5-906066-18-4. [[Turkum:Vladikavkazning Diqqatga Sazovor Joylari]] [[Turkum: 1903-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar]] [[Turkum:Shimoliy Osetiyada 1903-yil]] as3hmrsoixfgvlixsamohdlwzypz3sk 0 752162 6272416 6194230 2026-09-17T08:29:06Z Sherzod11W 273619 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 6272416 wikitext text/x-wiki '''Android Auto''' – bu [[Google]] tomonidan ishlab chiqilgan [[mobil ilova]] boʻlib, [[Android]] qurilmasining [[smartfon]] kabi xususiyatlarini avtomobilning boshqaruv panelidagi axborot va koʻngilochar blokida aks ettirish uchun moʻljallangan. Android qurilmasi avtomobilning bosh blokiga ulangandan soʻng, tizim avtomobil displeyidagi baʼzi ilovalarni aks ettirishi mumkin. Qoʻllab-quvvatlanadigan ilovalar orasida [[Global joylashuv tizimi|GPS]] xaritalash va navigatsiya, musiqa tinglash, SMS, telefon va [[Veb qidiruv tizimi|veb-qidiruv]] mavjud. Tizim ham sensorli ekranni, ham tugma bilan boshqariladigan bosh bloklarni qoʻllab-quvvatlaydi. Ovozli buyruqlar orqali qoʻlsiz ishlash imkoniyati mavjud va u haydovchining chalgʻishini kamaytirish uchun tavsiya etiladi. Android Auto 28 ta avtomobil ishlab chiqaruvchilarining birgalikdagi saʼy-harakatlari boʻlgan Open Automotive Allianceʼning bir qismi boʻlib, [[Nvidia]] texnologiya yetkazib beruvchisi sifatida 36 mamlakatda mavjud. == Funksionalligi == [[Fayl:Android_Auto_(18634357025).jpg|alt=|left|thumb| Android Auto bosh ekrani]] Android Autoʼni joylashtirishning eng keng tarqalgan usuli – bu funksiyani qoʻllab-quvvatlaydigan avtomobilning boshqaruv paneli bosh blokida usta vazifasini bajaradigan Android Auto ilovasi bilan ishlaydigan [[Android]] mobil qurilmasi hisoblanadi.<ref name="acknow">{{Veb manbasi|url=http://www.androidcentral.com/all-you-need-know-about-android-auto|sarlavha=What you need to know about Android Auto|ish=Android Central|ism=Richard|muallif=Devine|sana=June 26, 2014|kirish sanasi=June 27, 2014}}</ref> Foydalanuvchining Android qurilmasi avtomobilga ulangandan so‘ng, bosh blok Android Auto ilovasi tomonidan taqdim etilgan avtomobilga xos foydalanuvchi interfeysida qo‘llab-quvvatlanadigan dasturiy ta’minotni taqdim etib, Android qurilmasi uchun tashqi displey bo‘lib xizmat qiladi.<ref name="acknow" /><ref name="cnet">{{Veb manbasi|url=https://www.cnet.com/news/google-unveils-android-auto-at-io-2014/|sarlavha=Google's new Android Auto is like Google Now for your car|ish=[[CNET]]|nashriyot=[[CBS Interactive]]|ism=Antuan|muallif=Goodwin|sana=June 25, 2014|kirish sanasi=June 26, 2014}}</ref> Android Auto’ning birinchi iteratsiyalarida qurilma USB orqali mashinaga ulanishi kerak edi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.engadget.com/2014/06/25/android-auto-hands-on/|sarlavha=Google gives us a simulated ride with Android Auto|ish=[[Engadget]]|nashriyot=[[AOL Inc.]]|ism=Michael|muallif=Gorman|sana=June 25, 2014|kirish sanasi=June 26, 2014}}</ref> Shu bilan bir qatorda, 2016-yilning noyabr oyida Google Android Autoʼni oddiy ilova sifatida Android qurilmasida, ya’ni avtomobilning bosh blokiga ulanmagan holda ishga tushirish imkoniyatini qo‘shdi, bu esa uni Android tizimidagi bosh bloklarda yoki oddiygina qurilmada ishlatish imkonini beradi.<ref name="Official Google Blog">{{Veb manbasi|url=https://blog.google/products/android/android-auto-available-in-every-car/|sarlavha=Android Auto: now available in every car|sana=November 7, 2016|nashriyot=Official Google Blog|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161107221224/https://blog.google/products/android/android-auto-available-in-every-car/|arxivsana=November 7, 2016}}</ref> == Mavjudligi == 2022-yil fevral holatiga koʻra, Android Auto 46 ta mamlakatda mavjud:<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.android.com/auto/#get-more-answers|sarlavha=Is the Android Auto app available in my country?|kirish sanasi=April 3, 2021|ish=Android}}</ref> {{Columns-list|* Argentina * Avstraliya * Avstriya * Belgiya * Boliviya * Braziliya * Kanada * Chili * Kolumbiya * Kosta-Rika * Daniya * Dominikan Respublikasi * Ekvador * Fransiya * Germaniya * Gvatemala * Hindiston * Indoneziya * Irlandiya * Italiya * Yaponiya * Meksika * Niderlandiya * Yangi Zelandiya * Norvegiya * Panama * Paragvay * Peru * Filippin * Polsha * Portugaliya * Puerto-Riko * Rossiya * Singapur * Janubiy Afrika * Janubiy Koreya * Ispaniya * Shvetsiya * Shveysariya * Tayvan * Tailand * Kurka * Birlashgan Qirollik * Qoʻshma Shtatlar * Urugvay * Venesuela}} == Tarixi == * 2014-yil 25-iyun: Android Auto 2014-yil Google I/O ko‘rgazmasida taqdim etildi. * 2015-yil 19-mart: Android Auto chiqarildi.<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Welch |first=Chris |title=Google's launch of Android Auto starts today with Pioneer head units |publisher=The Verge |url=https://www.theverge.com/2015/3/19/8259565/google-launches-android-auto |access-date=August 19, 2019}}</ref> * 2016-yil noyabr: Google Android Autoʼni Android qurilmasida oddiy ilova sifatida ishga tushirish imkoniyatini qoʻshdi.<ref name="Official Google Blog"/> * 2019-yil iyul: Android Auto oʻzining birinchi yirik foydalanuvchi interfeysini qayta ishladi, bu boshqa oʻzgarishlar qatorida Android Autoʼga birinchi marta ilovalar tortmasi olib keldi. Google shuningdek, ilovaning telefonda foydalanish imkoniyati Google Assistantning haydovchi rejimi foydasiga toʻxtatilishini eʼlon qildi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.androidpolice.com/2019/07/30/new-android-auto-update-improvements-hands-on-review/|sarlavha=The new Android Auto officially starts rolling out today, and it's mostly an improvement|sana=July 30, 2019}}</ref> * 2020-yil dekabr: Google Android Auto’ning Yevropa, Indoneziya va boshqa 36 ta davlatga kengaytirilishini e’lon qildi.<ref>{{Veb manbasi|muallif=Schoon|ism=Ben|sana=December 3, 2020|sarlavha=Android Auto expands to 36 more countries mainly in Europe|url=https://9to5google.com/2020/12/03/android-auto-europe-indonesia-expansion/|kirish sanasi=December 4, 2020|ish=9to5Google|til=en-US}}</ref> * 2021-yil aprel: Android Auto [[Belgiya]], Daniya, [[Niderlandiya]], Norvegiya, Portugaliya va Shvetsiyada ishga tushirildi.<ref>{{Tweet manbasi|user=Android|title=Android Auto is rolling out to Belgium, Denmark, Netherlands, Norway, Portugal and Sweden}}</ref> == Ilovani qoʻllab-quvvatlash == Android Auto SDK chiqarildi, bu uchinchi tomonlarga Android Auto bilan ishlash uchun oʻz ilovalarini oʻzgartirish imkonini beradi;<ref name="cnet"/> dastlab musiqa va xabar almashish ilovalari uchun faqat API mavjud.<ref name="wired">{{Jurnal manbasi|url=https://www.wired.com/2014/06/android-auto/|title=Google Announces Android Auto, Its Answer to Apple's CarPlay|author=Moynihan|date=June 25, 2014}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.player-top.fr/|sarlavha=Autoradio GPS|kirish sanasi=March 17, 2016|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160314104557/https://www.player-top.fr/|arxivsana=March 14, 2016}}</ref> CES 2018 ko‘rgazmasida Google [[Google Assistant]] Android Autoʼga yil oxirida kelishini tasdiqladi.<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Reigh |first=Brian |date=January 8, 2018 |title=Google Assistant will soon live inside your car |work=Android Authority |url=https://www.androidauthority.com/google-assistant-android-auto-828718/ |access-date=January 10, 2018}}</ref> Hozir qoʻllab-quvvatlanadigan ilovalar orasida [[Google Xaritalar|Google Maps]] va Waze, [[Google Play Music]], YouTube Music, Amazon Music, [[Apple Music]] va [[Spotify]] kabi mashhur musiqa pleyerlari mavjud; va xabar almashish ilovalari, jumladan, [[WhatsApp]], [[Facebook Messenger]], Google Hangouts, [[Skype]] va [[Telegram]] ham mavjud. == Bosh blokni qoʻllab-quvvatlash == 2015-yil may oyida [[Hyundai]] Android Autoʼni qo‘llab-quvvatlashni taklif qilgan birinchi ishlab chiqaruvchi bo‘lib, uni birinchi bo‘lib 2015-yilgi Hyundai Sonataʼda taqdim etdi.<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Android Auto: The First Great In-Car Infotainment System |language=en-US |work=WIRED |url=https://www.wired.com/2015/05/android-auto-first-great-car-infotainment-system/ |access-date=November 10, 2017}}</ref> Oʻz avtomobillarida Android Auto qoʻllab-quvvatlashini taklif qiladigan avtomobil ishlab chiqaruvchilari orasida Abarth, Acura, Alfa Romeo, [[Aston Martin]], Audi, [[Bentley]],<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Bentayga FAQs|url=https://support.bentleymotors.com/eu/en/support-bentley/faqs/bentayga-faqs.html|kirish sanasi=2021-11-02|ish=English|til=en}}</ref> Buick, [[BMW]], Cadillac, [[Chevrolet]], Chrysler, Citroën, Dodge, Ferrari, Fiat, [[Ford Motor Company|GMC]], [[Genesis Motor|Genesis]], Holden,<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.android.com/auto/holden/|sarlavha=Android Auto for Holden|ish=Android|til=en|kirish sanasi=February 26, 2019}}</ref> [[Honda]], [[Hyundai]], Infiniti, Jaguar [[Land Rover]], Jeep, [[Kia Motors|Kia]], Lamborghini, Lexus, Linkoln, Mahindra va Mahindra, Maserati,<ref>{{Veb manbasi|sana=November 7, 2020|sarlavha=Maserati Second Generation head unit by AuCar for GranTurismo and GranCabrio|url=https://aucarauto.com/maserati-granturismo-grancabrio-android-carplay-head-unit-second-generation/|kirish sanasi=April 5, 2021|ish=AuCar|til=en-US}}</ref> Maybach, [[Mazda korporatsiyasi|Mazda]], [[Mercedes-Benz]], Nitsubishi, Nitsubishi, Peugeot, Porsche,<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Porsche Press releases: New Porsche infotainment: knows more, does more and is a better listener - Porsche AG|url=https://www.porsche.com/international/aboutporsche/pressreleases/pag/?id=644695&pool=international-de&lang=none|kirish sanasi=2021-10-02|ish=Porsche HOME: New Porsche infotainment: knows more, does more and is a better listener - Porsche AG|til=en-EN}}</ref> RAM, Renault, SEAT, [[Škoda Auto|Škoda]], SsangYong, Subaru, Suzuki, [[Tata Motors]] Cars, [[Toyota]], Volkswagen va Volvo kiradi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.android.com/auto/|sarlavha=Android Auto}}</ref> Bundan tashqari, Android Autoʼni qoʻllab-quvvatlaydigan keyingi avtomobil-audio tizimlari texnologiyani Pioneer,<ref name="Pioneer_press_release">{{Veb manbasi|sarlavha=Pioneer-Android-Auto|url=http://www.pioneerelectronics.com/PUSA/Press-Room/Car-Audio-Video/Pioneer's+Second+Generation+NEX+Receivers+with+Android+Auto+and+Apple+CarPlay+Now+Available+at+Authorized+Retailers|kirish sanasi=August 28, 2015}}</ref> Kenwood,<ref name="Kenwood_press_release">{{Veb manbasi|sarlavha=Kenwood-Android-Auto|url=http://mediawire.press/kenwood/kenwood-ships-multimedia-receivers-with-apple-carplay-and-android-auto|kirish sanasi=January 4, 2016|arxivsana=2016-01-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160125042331/http://mediawire.press/kenwood/kenwood-ships-multimedia-receivers-with-apple-carplay-and-android-auto/}}</ref> Panasonic,<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.android.com/intl/en_in/auto/panasonic/|sarlavha=Android Auto for Panasonic|ish=Android|til=en-IN|kirish sanasi=November 17, 2016}}</ref> va Sony kabi asosiy avtomobillarga qoʻshadi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.sony.com/electronics/in-car-receivers-players/xav-ax100|sarlavha=Android Auto for Sony|kirish sanasi=July 25, 2017}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.lifewire.com/best-car-stereo-systems-4053253|sarlavha=The 8 Best Car Stereo Systems of 2019|muallif=Kim Bussing, Anton Galang|sana=June 27, 2019|ish=Lifewire|kirish sanasi=August 11, 2019|qaralgan sana=2022-07-19|arxivsana=2019-08-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190811084032/https://www.lifewire.com/best-car-stereo-systems-4053253}}</ref> == Tanqid == 2019-yilning may oyida [[Italiya]] Android Auto’ga qarshi monopoliyaga qarshi shikoyat arizasi bilan chiqdi, bunda Google’ning platformada faqat uchinchi tomon [[ommaviy axborot vositalari]] va xabar almashish ilovalariga ruxsat berish siyosati Enel’ga avtomobillarni zaryadlash stansiyalarini aniqlash uchun ilovani taklif qilishiga to‘sqinlik qilganini ta’kidladi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.theverge.com/2019/5/17/18629912/google-android-auto-italy-antitrust-probe-enel-group|sarlavha=Italy opens antitrust probe into Google because of a rejected Android Auto app|muallif=O'Kane|ism=Sean|sana=May 17, 2019|ish=The Verge|kirish sanasi=May 18, 2019}}</ref> Dastlab, Google uchinchi tomonlarga xaritalash ilovalarini Android Auto bilan integratsiya qilishga ruxsat bermadi, faqat oʻzining Google Maps va Waze ilovalari mavjud edi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.sygic.com/fr/blog/2018/wake-up-google-your-customers-wants-freedom-of-navigation-in-android-auto|sarlavha=Wake Up Google! Your Customers Want Freedom of Navigation in Android Auto|ish=sygic.com|til=fr|kirish sanasi=April 20, 2020}}</ref> Ammo 2020-yildan boshlab Sygic kabi uchinchi tomon xaritalash ilovalari ham mavjud.<ref>{{Veb manbasi|muallif=Beedham|ism=Matthew|sana=December 15, 2020|sarlavha=Google's Android Auto finally has a third-party app for navigation|url=https://thenextweb.com/shift/2020/12/15/googles-android-auto-finally-has-a-third-party-app-for-navigation/|kirish sanasi=March 18, 2021|ish=Shift {{!}} The Next Web|til=en-us}}</ref> Google yangi SDK 2020-yil avgust oyida tanlangan hamkorlar uchun chiqarilishi va 2020-yil oxirigacha umumiy foydalanishga topshirilishini eʼlon qildi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://android-developers.googleblog.com/2020/08/android-for-cars.html|sarlavha=New ways to reach more drivers on Android for cars|muallif=Mickey Kataria, Director of Product Management, Android for cars|ish=googleblog.com|til=en|sana=August 11, 2020}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Android]] akymcnik28q8igq2ntjyfm8u1zdc8p5 0 763530 6272129 4577484 2026-09-16T12:52:14Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272129 wikitext text/x-wiki '''Geosetka''' - maxsus sintetik (polimer) qurilish materiali boʻlib soʻnggi yillarda u avtomobil va temir yoʻllarning poydevorini mustahkamlash uchun tobora koʻproq foydalanilmoqda. [[Rossiya|Rossiya Federatsiyasida]] bu nisbatan yaqinda maʼlum boʻlgan, ammo u muvaffaqiyatli, chunki bu [[landshaft]] va yoʻl ishlarini tezroq va yaxshiroq bajarishga imkon beradi <ref>[https://scholar.google.com/citations?user=Rs_3Up0AAAAJ&hl=en&authuser=4 Academic Research in Educational Sciences] <nowiki><br></nowiki> VOLUME 2 | ISSUE 11 | 2021 ISSN: 2181-1385 Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723 Directory Indexing of International Research Journals-CiteFactor 2020-21: 0.89 DOI: 10.24412/2181-1385-2021-11-62-68</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://slib.uz/ru/journal/view?id=131|sarlavha=Scientific Library of Uzbekistan|qaralgan sana=2022-08-02|arxivsana=2022-11-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221108045226/https://slib.uz/ru/journal/view?id=131}}</ref>. == Geosetkani qoʻllanishi == * faol ish paytida yoʻl va aerodrom qoplamasining tirqishi, [[deformatsi]]yasi va siljishini kamaytirish: * yoʻl va [[aerodrom]] qoplamalarining [[struktura]] qatlamlarini mustahkamlash: Yassi [[geosetka]]lar yuqori [[Mexanika|mexanik]] tavsiflari bilan ajralib turadi va [[armatura]]lovchi qatlamcha yaratish uchun foydalaniladi. Konstruktiv yechimni qoʻllash sohasi – yoʻl toʻshamasi [[konstruksiya]]sining mustahkamligi taʼminlangan boʻlib, [[Transport|transport vositalari]] taʼsiridan suruvchi yuklama yoʻq boʻlganda [[Asfalt-beton|asfaltobeton]]dan qoplamani taʼmirlashdan iborat. [[Geosetka|Geosetkalar]], odatda, uzunligi 5 – 40 mm oʻlchamli yacheykadan iborat boʻladi. Yacheyka borligi va oʻlchami, element qalinligi materialning mexanik tavsifini va materialning uni yotqizilgan qatlami bilan bogʻliqlik darajasini belgilaydi <ref>Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ― „Yoʻl sohasini boshqarish tizimini yanada takomillashtirishga oid chora-tadbirlar toʻgʻrisida“gi qarori. Toshkent-2019yil.</ref> <ref>Ismatillaevich, M. D., Muydinova, I. Q., Khujayevich, A. M. A., & Nurkhonov, D. K. O. (2020). Analysis of laying asphalt concrete mixtures and new modern installation method. ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research Journal, 10(11), 1164-1171.</ref> <ref>Inamov A. N. et al. The role of geo information technologies in management and design of the state cadastre of roads //ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research Journal. – 2020. – T. 10. – №. 11. – S. 154-160.</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Chala maqolalar]] kodyq65xih68vf2s2uipx29k545f0gd 0 767729 6272076 5960226 2026-09-16T12:09:28Z ~2026-45019-57 300381 /* Filmlar */ 6272076 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | nom = {{noitalic|Beshinchi faza}} | tasvir = Marvel Cinematic Universe.png | izoh = | prodyuser = Kevin Feige, Ryan Reynolds | rollarda = | studiya = {{plainlist| * [[Marvel Studios]] }} | distribyutor = Walt Disney Studios Motion Pictures, Disney Platform Distribution | premyera = 2023 {{mdash}} 2024 | mamlakat = {{AQSh}} | til = [[Ingliz tili|inglizcha]] | byudjet = | daromad = }} [[Marvel kinematografiya koinoti]] (MKK) '''beshinchi fazasi''' 2023{{mdash}}2024-yillarda [[Marvel Studios]] kinostudiyasi tomonidan ishlangan [[superqahramonlar haqidagi film]]lardir. == Filmlar == {| class="wikitable plainrowheaders defaultcenter col2left" style="width: 99%;" ! scope="col" | Film<ref name="MCUTimeline">{{veb manbasi |last1=McEwan |first1=Cameron K. |last2=Longridge |first2=Chris |date=7-avgust 2019-yil |title=Marvel's 'Phases' explained: What goes when & why |url=https://www.digitalspy.com/movies/a871567/marvel-phase-4-3-2-1-mcu/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820174736/https://www.digitalspy.com/movies/a871567/marvel-phase-4-3-2-1-mcu/ |archive-date=20-avgust 2019-yil |access-date=3-iyun 2021-yil |website=Digital Spy |lang=inglizcha}}</ref> ! scope="col" | {{AQSh bayrogʻi}} Reliz sanasi ! scope="col" | Rejissyor ! scope="col" | Ssenarist(lar) ! scope="col" | Prodyuser(lar) |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man and the Wasp: Quantumania]]'' | {{start date|2023|2|17}} | [[Peyton Reed]]<ref name="AntMan3Confirmed">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=1-noyabr 2019-yil |title=Peyton Reed to Direct 'Ant-Man 3' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-peyton-reed-returning-direct-1251732 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191101204518/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-peyton-reed-returning-direct-1251732 |archive-date=1-noyabr 2019-yil |access-date=1-noyabr 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Jeff Loveness<ref name="AntMan3Loveness">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=3-aprel 2020-yil |title='Ant-Man 3' Finds its Writer With 'Rick and Morty' Scribe (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-finds-writer-rick-morty-scribe-1288461 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200404002551/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-finds-writer-rick-morty-scribe-1288461 |archive-date=4-aprel 2020-yil |access-date=3-aprel 2020-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Kevin Feige]] va<includeonly><br /></includeonly> Stephen Broussard |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]'' | {{start date|2023|5|5}} | colspan="2" | James Gunn<ref name="GunnVol3Rehired">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=15-mart 2019-yil |title=Disney Reinstates Director James Gunn For 'Guardians Of The Galaxy 3' |url=https://deadline.com/2019/03/james-gunn-reinstated-guardians-of-the-galaxy-3-disney-suicide-squad-2-indefensible-social-media-messages-1202576444/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190315181052/https://deadline.com/2019/03/james-gunn-reinstated-guardians-of-the-galaxy-3-disney-suicide-squad-2-indefensible-social-media-messages-1202576444/ |archive-date=15-mart 2019-yil |access-date=15-mart 2019-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[The Marvels]]'' | {{start date|2023|11|10}}<ref name="TheMarvelsNov2023Release">{{veb manbasi |last=Couch |first=Aaron |date=17-fevral 2023-yil |title=Disney Pushes 'The Marvels' Out of Summer |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/the-marvels-release-date-moved-to-november-1235328711/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230217231838/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/the-marvels-release-date-moved-to-november-1235328711/ |archive-date=17-fevral 2023-yil |access-date=17-fevral 2023-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Nia DaCosta]]<ref name="CMSequelDaCosta">{{veb manbasi |last=Kroll |first=Justin |date=5-avgust 2020-yil |title='Captain Marvel 2': 'Candyman's Nia DaCosta To Direct Sequel |url=https://deadline.com/2020/08/captain-marvel-sequel-nia-dacosta-director-1202992213/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200806000118/https://deadline.com/2020/08/captain-marvel-sequel-nia-dacosta-director-1202992213/ |archive-date=6-avgust 2020-yil |access-date=5-avgust 2020-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Megan McDonnell, Nia DaCosta, Elissa Karasik va Zeb Wells<ref name="TheMarvelsWriters">{{veb manbasi |last=Zogbi |first=Emily |date=2-yanvar 2023-yil |title=The Marvels Adds She-Hulk, Comic Book Writer Zeb Wells |url=https://www.cbr.com/the-marvels-adds-zeb-wells-writer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230103051615/https://www.cbr.com/the-marvels-adds-zeb-wells-writer/ |archive-date=3-yanvar 2023-yil |access-date=3-yanvar 2023-yil |website=Comic Book Resources}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Deadpool & Wolverine]]'' | {{start date|2024|7|26}} | Shawn Levy<ref name="LevyReeseWernickDP3">{{veb manbasi |last=Shanfeld |first=Ethan |date=11-mart 2022-yil |title=Shawn Levy to Direct 'Deadpool 3' Starring Ryan Reynolds |url=https://variety.com/2022/film/news/shawn-levy-deadpool-3-ryan-reynolds-1235202497/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220312163159/https://variety.com/2022/film/news/shawn-levy-deadpool-3-ryan-reynolds-1235202497/ |archive-date=12-mart 2022-yil |access-date=12-mart 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Rhett Reese, Paul Wernick,<br />Zeb Wells, [[Ryan Reynolds]] va Shawn Levy<ref name="DP3Writers">{{veb manbasi |last=Grobar |first=Matt |date=1-may 2023-yil |title='Deadpool 3': Rob Delaney To Return As Human X-Force Member Peter |url=https://deadline.com/2023/05/deadpool-3-rob-delaney-to-return-as-x-force-member-peter-1235351790/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501191115/https://deadline.com/2023/05/deadpool-3-rob-delaney-to-return-as-x-force-member-peter-1235351790/ |archive-date=1-may 2023-yil |access-date=1-may 2023-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | [[Kevin Feige]],<includeonly><br /></includeonly> Ryan Reynolds<br />va Shawn Levy |- ! scope="row" | ''[[Captain America: Brave New World]]'' | {{start date|2025|2|14}}<ref name="SDCC2022" /> | Julius Onah<ref name="PhaseFiveDirectorsConfirm" /> | Malcolm Spellman va Dalan Musson<ref name="Cap4THR">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |last2=Couch |first2=Aaron |date=23-aprel 2021-yil |title='Captain America 4' in the Works With 'Falcon and the Winter Soldier' Showrunner Malcolm Spellman (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/captain-america-4-in-the-works-with-falcon-and-the-winter-soldier-showrunner-malcolm-spellman-exclusive |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423205514/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/captain-america-4-in-the-works-with-falcon-and-the-winter-soldier-showrunner-malcolm-spellman-exclusive |archive-date=23-aprel 2021-yil |access-date=23-aprel 2021-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- ! scope="row" | ''[[Thunderbolts*]]'' | {{start date|2025|5|2}}<ref name="SDCC2022">{{veb manbasi |last=Vary |first=Adam B. |date=23-iyul 2022-yil |title=Marvel Studios' Phases 5 and 6: Everything We Learned at Comic-Con About the Multiverse Saga |url=https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724165117/https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |archive-date=24-iyul 2022-yil |access-date=24-iyul 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Jake Schreier<ref name="PhaseFiveDirectorsConfirm">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=26-iyul 2022-yil |title='Avengers: The Kang Dynasty' to Be Directed by 'Shang-Chi' Filmmaker Destin Daniel Cretton (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/avengers-the-kang-dynasty-to-be-directed-by-shang-chi-filmmaker-destin-daniel-cretton-exclusive-1235186348/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726181956/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/avengers-the-kang-dynasty-to-be-directed-by-shang-chi-filmmaker-destin-daniel-cretton-exclusive-1235186348/ |archive-date=26-iyul 2022-yil |access-date=26-iyul 2022-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Eric Pearson]] va Lee Sung Jin<ref name="LeeSungJinThunderbolts">{{veb manbasi |last=Seo |first=Rachel |date=29-mart 2023-yil |title=Marvel's 'Thunderbolts' Adds 'Beef' Creator Lee Sung Jin as Writer (Exclusive) |url=https://variety.com/2023/film/news/marvels-thunderbolts-lee-sung-jin-co-writer-beef-steven-yeun-1235567387/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330020731/https://variety.com/2023/film/news/marvels-thunderbolts-lee-sung-jin-co-writer-beef-steven-yeun-1235567387/ |archive-date=30-mart 2023-yil |access-date=29-mart 2023-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Kevin Feige |} == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Marvel kinematografiya koinoti fazalari]] 7c8ylkxy8248bdwnfxde01jrcgxplkq 6272078 6272076 2026-09-16T12:10:11Z ~2026-45019-57 300381 /* */ 6272078 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | nom = {{noitalic|Beshinchi faza}} | tasvir = Marvel Cinematic Universe.png | izoh = | prodyuser = Kevin Feige, Ryan Reynolds | rollarda = | studiya = {{plainlist| * [[Marvel Studios]] }} | distribyutor = Walt Disney Studios Motion Pictures, Disney Platform Distribution | premyera = 2023 {{mdash}} 2025 | mamlakat = {{AQSh}} | til = [[Ingliz tili|inglizcha]] | byudjet = | daromad = }} [[Marvel kinematografiya koinoti]] (MKK) '''beshinchi fazasi''' 2023{{mdash}}2025-yillarda [[Marvel Studios]] kinostudiyasi tomonidan ishlangan [[superqahramonlar haqidagi film]]lardir. == Filmlar == {| class="wikitable plainrowheaders defaultcenter col2left" style="width: 99%;" ! scope="col" | Film<ref name="MCUTimeline">{{veb manbasi |last1=McEwan |first1=Cameron K. |last2=Longridge |first2=Chris |date=7-avgust 2019-yil |title=Marvel's 'Phases' explained: What goes when & why |url=https://www.digitalspy.com/movies/a871567/marvel-phase-4-3-2-1-mcu/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820174736/https://www.digitalspy.com/movies/a871567/marvel-phase-4-3-2-1-mcu/ |archive-date=20-avgust 2019-yil |access-date=3-iyun 2021-yil |website=Digital Spy |lang=inglizcha}}</ref> ! scope="col" | {{AQSh bayrogʻi}} Reliz sanasi ! scope="col" | Rejissyor ! scope="col" | Ssenarist(lar) ! scope="col" | Prodyuser(lar) |- ! scope="row" | ''[[Ant-Man and the Wasp: Quantumania]]'' | {{start date|2023|2|17}} | [[Peyton Reed]]<ref name="AntMan3Confirmed">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=1-noyabr 2019-yil |title=Peyton Reed to Direct 'Ant-Man 3' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-peyton-reed-returning-direct-1251732 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191101204518/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-peyton-reed-returning-direct-1251732 |archive-date=1-noyabr 2019-yil |access-date=1-noyabr 2019-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Jeff Loveness<ref name="AntMan3Loveness">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=3-aprel 2020-yil |title='Ant-Man 3' Finds its Writer With 'Rick and Morty' Scribe (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-finds-writer-rick-morty-scribe-1288461 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200404002551/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/ant-man-3-finds-writer-rick-morty-scribe-1288461 |archive-date=4-aprel 2020-yil |access-date=3-aprel 2020-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Kevin Feige]] va<includeonly><br /></includeonly> Stephen Broussard |- ! scope="row" | ''[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]'' | {{start date|2023|5|5}} | colspan="2" | James Gunn<ref name="GunnVol3Rehired">{{veb manbasi |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=15-mart 2019-yil |title=Disney Reinstates Director James Gunn For 'Guardians Of The Galaxy 3' |url=https://deadline.com/2019/03/james-gunn-reinstated-guardians-of-the-galaxy-3-disney-suicide-squad-2-indefensible-social-media-messages-1202576444/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190315181052/https://deadline.com/2019/03/james-gunn-reinstated-guardians-of-the-galaxy-3-disney-suicide-squad-2-indefensible-social-media-messages-1202576444/ |archive-date=15-mart 2019-yil |access-date=15-mart 2019-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | rowspan="2" | Kevin Feige |- ! scope="row" | ''[[The Marvels]]'' | {{start date|2023|11|10}}<ref name="TheMarvelsNov2023Release">{{veb manbasi |last=Couch |first=Aaron |date=17-fevral 2023-yil |title=Disney Pushes 'The Marvels' Out of Summer |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/the-marvels-release-date-moved-to-november-1235328711/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230217231838/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/the-marvels-release-date-moved-to-november-1235328711/ |archive-date=17-fevral 2023-yil |access-date=17-fevral 2023-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Nia DaCosta]]<ref name="CMSequelDaCosta">{{veb manbasi |last=Kroll |first=Justin |date=5-avgust 2020-yil |title='Captain Marvel 2': 'Candyman's Nia DaCosta To Direct Sequel |url=https://deadline.com/2020/08/captain-marvel-sequel-nia-dacosta-director-1202992213/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200806000118/https://deadline.com/2020/08/captain-marvel-sequel-nia-dacosta-director-1202992213/ |archive-date=6-avgust 2020-yil |access-date=5-avgust 2020-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | Megan McDonnell, Nia DaCosta, Elissa Karasik va Zeb Wells<ref name="TheMarvelsWriters">{{veb manbasi |last=Zogbi |first=Emily |date=2-yanvar 2023-yil |title=The Marvels Adds She-Hulk, Comic Book Writer Zeb Wells |url=https://www.cbr.com/the-marvels-adds-zeb-wells-writer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230103051615/https://www.cbr.com/the-marvels-adds-zeb-wells-writer/ |archive-date=3-yanvar 2023-yil |access-date=3-yanvar 2023-yil |website=Comic Book Resources}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Deadpool & Wolverine]]'' | {{start date|2024|7|26}} | Shawn Levy<ref name="LevyReeseWernickDP3">{{veb manbasi |last=Shanfeld |first=Ethan |date=11-mart 2022-yil |title=Shawn Levy to Direct 'Deadpool 3' Starring Ryan Reynolds |url=https://variety.com/2022/film/news/shawn-levy-deadpool-3-ryan-reynolds-1235202497/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220312163159/https://variety.com/2022/film/news/shawn-levy-deadpool-3-ryan-reynolds-1235202497/ |archive-date=12-mart 2022-yil |access-date=12-mart 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Rhett Reese, Paul Wernick,<br />Zeb Wells, [[Ryan Reynolds]] va Shawn Levy<ref name="DP3Writers">{{veb manbasi |last=Grobar |first=Matt |date=1-may 2023-yil |title='Deadpool 3': Rob Delaney To Return As Human X-Force Member Peter |url=https://deadline.com/2023/05/deadpool-3-rob-delaney-to-return-as-x-force-member-peter-1235351790/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501191115/https://deadline.com/2023/05/deadpool-3-rob-delaney-to-return-as-x-force-member-peter-1235351790/ |archive-date=1-may 2023-yil |access-date=1-may 2023-yil |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | [[Kevin Feige]],<includeonly><br /></includeonly> Ryan Reynolds<br />va Shawn Levy |- ! scope="row" | ''[[Captain America: Brave New World]]'' | {{start date|2025|2|14}}<ref name="SDCC2022" /> | Julius Onah<ref name="PhaseFiveDirectorsConfirm" /> | Malcolm Spellman va Dalan Musson<ref name="Cap4THR">{{veb manbasi |last1=Kit |first1=Borys |last2=Couch |first2=Aaron |date=23-aprel 2021-yil |title='Captain America 4' in the Works With 'Falcon and the Winter Soldier' Showrunner Malcolm Spellman (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/captain-america-4-in-the-works-with-falcon-and-the-winter-soldier-showrunner-malcolm-spellman-exclusive |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423205514/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/captain-america-4-in-the-works-with-falcon-and-the-winter-soldier-showrunner-malcolm-spellman-exclusive |archive-date=23-aprel 2021-yil |access-date=23-aprel 2021-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | Kevin Feige<includeonly><br /></includeonly> va Nate Moore |- ! scope="row" | ''[[Thunderbolts*]]'' | {{start date|2025|5|2}}<ref name="SDCC2022">{{veb manbasi |last=Vary |first=Adam B. |date=23-iyul 2022-yil |title=Marvel Studios' Phases 5 and 6: Everything We Learned at Comic-Con About the Multiverse Saga |url=https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724165117/https://variety.com/2022/film/news/marvel-studios-phase-5-phase-6-multiverse-saga-comic-con-1235323893/ |archive-date=24-iyul 2022-yil |access-date=24-iyul 2022-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Jake Schreier<ref name="PhaseFiveDirectorsConfirm">{{veb manbasi |last=Kit |first=Borys |date=26-iyul 2022-yil |title='Avengers: The Kang Dynasty' to Be Directed by 'Shang-Chi' Filmmaker Destin Daniel Cretton (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/avengers-the-kang-dynasty-to-be-directed-by-shang-chi-filmmaker-destin-daniel-cretton-exclusive-1235186348/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726181956/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/avengers-the-kang-dynasty-to-be-directed-by-shang-chi-filmmaker-destin-daniel-cretton-exclusive-1235186348/ |archive-date=26-iyul 2022-yil |access-date=26-iyul 2022-yil |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | [[Eric Pearson]] va Lee Sung Jin<ref name="LeeSungJinThunderbolts">{{veb manbasi |last=Seo |first=Rachel |date=29-mart 2023-yil |title=Marvel's 'Thunderbolts' Adds 'Beef' Creator Lee Sung Jin as Writer (Exclusive) |url=https://variety.com/2023/film/news/marvels-thunderbolts-lee-sung-jin-co-writer-beef-steven-yeun-1235567387/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330020731/https://variety.com/2023/film/news/marvels-thunderbolts-lee-sung-jin-co-writer-beef-steven-yeun-1235567387/ |archive-date=30-mart 2023-yil |access-date=29-mart 2023-yil |website=[[Variety]]}}</ref> | Kevin Feige |} == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Marvel kinematografiya koinoti fazalari]] ojyt4ef789usg7ngy0dg13dv0uy2epy 0 768285 6272393 6109690 2026-09-17T08:20:04Z Sherzod11W 273619 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 6272393 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Morgan Amalfitano|tasvir=Morgan Amalfitano West Ham Vs Birkrikara (19933738812) (cropped).jpg|izoh=|toʻliqism=Morgan Henri René Amalfitano<ref>{{veb manbasi |url=http://entreprises.lefigaro.fr/amalfi-rm-83/entreprise-805213378 |title=Entreprise Amalfi RM à Fréjus (83600) |trans-title=Company Amalfi RM in Fréjus (83600) |website=Figaro Entreprises |date=23 December 2018 |accessdate=8 March 2020 |language=French}}<br />{{veb manbasi |url=https://dirigeants.bfmtv.com/Morgan-AMALFITANO-5076191/ |title=Morgan Amalfitano |website=BFM Business |publisher=NextInteractive |accessdate=8 March 2020 |language=French}}</ref>|tavallud_sana={{birth date and age|1985|3|20|df=y}}<ref>{{veb manbasi |url=https://www.espn.co.uk/football/player/_/id/84463/morgan-amalfitano |title=Morgan Amalfitano |publisher=ESPN |accessdate=8 March 2020}}</ref>|tavallud_joyi=[[Nice]], Fransiya|boʻyi=1.76 m<ref>{{veb manbasi |url=https://www.premierleague.com/players/4849/Morgan-Amalfitano/overview |title=Morgan Amalfitano: Overview |publisher=Premier League |accessdate=8 March 2020}}</ref>|pozitsiya=[[Yarimhimoyach]]|joriyklub=|klubraqami=|yoshlikyillari1=|yoshlikklublari1=[[AS Cannes|Cannes]]|yillar1=2003–2008|klublar1=[[CS Sedan Ardennes|Sedan]]|isht1=126|gollar1=0|yillar2=2008–2011|klublar2=[[FC Lorient|Lorient]]|isht2=110|gollar2=14|yillar3=2011–2014|klublar3=[[Olympique de Marseille|Marseille]]|isht3=60|gollar3=2|yillar4=2013–2014|klublar4=→ [[West Bromwich Albion F.C.|West Bromwich Albion]] (ijara)|isht4=28|gollar4=4|yillar5=2014–2015|klublar5=[[West Ham United F.C.|West Ham United]]|isht5=24|gollar5=3|yillar6=2016–2017|klublar6=[[Lille OSC|Lille]]|isht6=32|gollar6=2|yillar7=2017–2018|klublar7=[[Stade Rennais F.C.|Rennes]]|isht7=20|gollar7=1|boshliqyillar1=2019–2020|boshliqklublar1=[[Étoile Fréjus Saint-Raphaël]] (sport direktori)|milliyyillar1=2012|milliyjamoa1=[[Fransiya]]|milliyisht1=1|milliygollar1=0|club-update=00:01, 13 August 2018 (UTC)}} '''Morgan Henri René Amalfitano''' (1985-yil 20-martda tugʻilgan) — fransuz professional [[Futbol|futbolchisi]] [[Yarimhimoyachi (futbol)|yarim himoyachi]] sifatida oʻynagan. U Kannes, Sedan, Lorient, Marseille, West Bromwich Albion va West Ham United klublarida o'ynagan. Amalfitano 2012 yil fevral oyida o'z mamlakatida o'rtoqlik o'yinida himoya qilgan [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi|Fransiya terma jamoasi]] uchun bitta o'yin o'tkazdi. == Jamoalardagi faoliyati == === Ilk karyera === Alpes-Maritimes, [[Nice|Nitsa]] shahrida tug'ilgan<ref name="Lequipe">{{Yangiliklar manbasi |title=Morgan Amalfitano |language=French |work=L'Équipe |location=Paris |url=https://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheJoueur21072.html |access-date=8 March 2020}}</ref>. Amalfitano CS Sedan Ardennes bilan 2006-yilning 6-avgustida Serj Romano boshchiligida Marselga qarshi 1:1 hisobida natija teng bo'lgan. O‘sha mavsumda u 30 ta o'yinda 28 tasida maydonga tushgan. Biroq, Sedan 19-o'rinni egallagan va ular Liga 2 ga tushib ketishgan. Keyingi mavsumda Sedan bosh murabbiy Xose Paskualetti qo'l ostida to'rtinchi o'rinni egallashga muvaffaq bo'ldi. 2008-yilning yozida Amalfitano [[Liga 1]] jamoasi vakili Lorientga o'tgan. U Lorient uchun birinchi golini o'zining debyut uchrashuvida 2008-yil 15-noyabrda urgan va jamoasining va jamoasining Marsel ustidan 3:2 hisobidagi g'alabasiga o'z hissasini qo'shgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://int.soccerway.com/matches/2008/11/15/france/ligue-1/olympique-de-marseille/football-cub-lorient-bretagne-sud/632000/|sarlavha=Olympique Marseille vs. Lorietn 2–3|ish=Soccerway|sana=15 November 2008|kirish sanasi=25 October 2014}}</ref>. 2009-yil 23-dekabrda Amalfitano ikkita gol urgan, Lorient ikki marta goldan ortda qolib, Valencienni 3-2 hisobida mag'lub etdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://int.soccerway.com/matches/2009/12/23/france/ligue-1/football-cub-lorient-bretagne-sud/valenciennes-anzin-football-club/779036/|sarlavha=Lorient vs. Valenciennes 3–2|sana=23 December 2009|ish=Soccerway|kirish sanasi=25 October 2014}}</ref>. 2010-yil 28-mart kuni Lorient “ Sent- Etienne ”ga qarshi o‘yinda Amalfitano jamoadoshiga to'p uzatib 4:0 hisobida gol qilib g'alaba qozonishadi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.espnfc.com/gamecast/271390/gamecast.html|sarlavha=Lorient 4–0 St. Etienne|ish=ESPNFC|sana=28 March 2010|kirish sanasi=25 October 2014}}</ref>. 5-may kuni Lorient “ Monaco ” bilan 2:2 hisobida o'yinda tamonlar teng keldi. Amalfitano ikkala golda ham peshqadamlik qilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.espnfc.com/gamecast/271522/gamecast.html|sarlavha=Lorient 2–2 AS Monaco|ish=ESPNFC|sana=5 May 2010|kirish sanasi=25 October 2014}}</ref>. 2010-yil 6-noyabrda Amalfitano Gameironing ikkala goliga ham assistentlik qildi va Lorient Sent-Etienne 2:1 hisobida mag'lub etdi.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.espnfc.com/gamecast/294903/gamecast.html|sarlavha=St. Etienne 1–2 Lorient|ish=ESPNFC|sana=6 November 2010|kirish sanasi=25 October 2014}}</ref> Klub bilan uch mavsum davomida Amalfitano 121 ta o'yin o'tkazdi va barcha musobaqalarda 15 ta gol urdi. [[Fayl:Rod_Fanni,_Jeremy_Morel,_Loic_Remy_and_Morgan_Amalfitano_-_TdC_2011.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/Rod_Fanni%2C_Jeremy_Morel%2C_Loic_Remy_and_Morgan_Amalfitano_-_TdC_2011.JPG/220px-Rod_Fanni%2C_Jeremy_Morel%2C_Loic_Remy_and_Morgan_Amalfitano_-_TdC_2011.JPG|left|thumb| Morgan Amalfitano (19) 2011-yilgi Trophée des champions da Marsel bilan umumiy bir safda edilar.]] === Marsel === 2011-yil iyul oyida Amalfitano “ Marsel ”ga tekinga o‘tdi va 2015-yilgacha shartnoma imzoladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Morgan Amalfitano |publisher=[[Sky Sports News]] |url=http://www1.skysports.com/football/player/4983/morgan-amalfitano}}</ref> U klubdagi debyutini 27 iyul kuni " Lill "ga qarshi " Trophee des Champions "da o'tkazdi, 5:4 hisobida g'alaba qozondi, zaxiradan maydonga tushdi va keyinroq klubdagi birinchi shousi bilan yog'ochdan ishlov berdi.<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=27 July 2011 |title=Lille 4–5 Marseille: Andre Ayew scores hat-trick as stunning OM comeback seals Trophee des Champions |work=Goal.com |url=http://www.goal.com/en/match/63742/losc-lille-m%C3%A9tropole-vs-olympique-de-marseille/report}}</ref> Uning klubdagi debyuti 6 avgust kuni Liga 1ning yangi mavsumining birinchi davrasida bo'lib o'tdi, u 66-daqiqada Matye Valbuena o'rniga almashtirildi, chunki "Marsel" o'z uyida " Sosho " bilan 2:2 hisobidagi durang bilan kifoyalanishga majbur bo'ldi.<ref name="Sochaux">{{Yangiliklar manbasi |date=6 August 2011 |title=Marseille 2 -2 Sochaux |work=[[ESPN]] |url=http://espnfc.com/gamecast?id=320396&cc=5739 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140225192123/http://espnfc.com/gamecast?id=320396&cc=5739 |archive-date=25 February 2014}}</ref> U [[UEFA Chempionlar Ligasi 2011—2012|Chempionlar Ligasidagi]] debyutini 2011-yil 13-sentyabrda “Olimpiakos” ga qarshi o‘yinda (1:0) o‘tkazdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=13 September 2011 |title=Marseille make winning start at Olympiacos |work=[[UEFA]] |url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2012/matches/round=2000263/match=2007571/postmatch/report/index.html}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=13 September 2011 |title=Olympiakos 0&nbsp;– 1 Marseille |work=ESPN |url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=331257&cc=5901 |access-date=2022-08-05 |archive-date=2012-07-20 |archive-url=https://archive.today/20120720113309/http://soccernet.espn.go.com/report?id=331257&cc=5901 |url-status=dead }}</ref> U klubdagi ilk golini 2011-yil 27-noyabrda [[Paris Saint-Germain FC|Parij Sen-Jermenga]] qarshi uyinda 3:0 hisobida urdi<ref name="Goal.com">{{Yangiliklar manbasi |title=Olympique de Marseille 3–0 Paris Saint-Germain: Remy, Amalfitano and Andre Ayew on target as OM hammers PSG |work=Goal.com |url=http://www.goal.com/en-us/match/60887/marseille-vs-psg/report}}</ref> hamda Jordan Ayyuning goliga golli uzatmani amalga oshirdi va bu muhim g'alabani ta'minladi.<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=27 November 2011 |title=Marseille 3&nbsp;– 0 Paris Saint-Germain |work=ESPN |url=http://espnfc.com/gamecast?id=320256&cc=5739 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140225192126/http://espnfc.com/gamecast?id=320256&cc=5739 |archive-date=25 February 2014}}</ref> 2011-yil 6-dekabrda Chempionlar ligasi guruh bosqichining so‘nggi o‘yinida Amalfitano Loik Remi va Andre Ayyuga golli uzatma berdi, chunki Valbuenaning so‘nggi zarbasi “Marsel”ga Dortmundning “Borussiya”si ustidan 3:2 hisobida g‘alaba qozondi va pley-off bosqichiga yo‘l oldi.<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=6 December 2011 |title=Dramatic comeback secures Marseille's passage |work=UEFA |url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2012/matches/round=2000263/match=2007652/postmatch/report/index.html}}</ref> Amalfitano 2012-yilning 14-aprelida to‘liq 120 daqiqa maydonda top suradi, Marsel “ Lion ”ni 1:0 hisobida mag‘lub etdi, Brandaoning kechki zarbasi evaziga Coupe de la Ligue kubogini qo‘lga kiritdi.<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=14 April 2012 |title=Olympique Lyonnais&nbsp;– Olympique de Marseille |work=[[Ligue de Football Professionnel]] |url=http://www.lfp.fr/coupeLigue/feuille_match/75841}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Bairner |first=Robin |date=14 April 2012 |title=Olympique Lyonnais 0–1 Olympique de Marseille (aet): Brandao secures Coupe de la Ligue for record-breaking OM |work=Goal.com |url=http://www.goal.com/en/match/76265/olympique-lyonnais-vs-olympique-de-marseille/report |url-status=dead |access-date=27 May 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120418144218/http://www.goal.com/en/match/76265/olympique-lyonnais-vs-olympique-de-marseille/report |archive-date=18 April 2012}}</ref> Amalfitano mavsumni klub uchun 49 ta o'yinda yakunladi, ammo klub [[UEFA Chempionlar Ligasi 2012-2013|Chempionlar ligasida qatnasha]] olmasligi bilan yakunlangan yuqori va past kampaniya Amalfitanodan transfer so'rovini so'rashiga olib keldi.<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=26 May 2012 |title=Amalfitano keen to leave Marseille&nbsp;– report |work=Goal.com |url=http://www.goal.com/en-my/news/3988/rest-of-europe/2012/05/26/3128620/amalfitano-keen-to-leave-marseille-report}}</ref> ==== West Bromvich Albion (ijara) ==== [[Fayl:Morgan_Amalfitano_2013.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Morgan_Amalfitano_2013.jpg/220px-Morgan_Amalfitano_2013.jpg|thumb| Amalfitano 2013 yil dekabr oyida "West Bromvich"da " Kardiff Sity "ga qarshi o'ynagan.]] 2013-yilning 1-sentabrida Amalfitanoning “Vest Bromvich” klubiga bir mavsumlik ijara shartnomasini imzolagani va u doimiy transferga erishgani tasdiqlandi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23928177|sarlavha=Transfer deadline day: Morgan Amalfitano joins West Brom|ish=[[BBC Sport]]|sana=2 September 2013|kirish sanasi=2 September 2013}}</ref>. U "West Bromvich" safidagi ilk golini 2013 yilning 21 sentyabrida " Sanderlend "ga qarshi o'yinda 3:0 hisobida gol urgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=West Brom 3&nbsp;– 0 Sunderland|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24089796|ish=[[BBC Sport]]|kirish sanasi=21 September 2013|sana=21 September 2013}}</ref>. To'rt kundan so'ng esa u "[[Arsenal (futbol klubi)|Arsenal]]"ga qarshi Liga kubogi o'ynida zaxiradan maydonga tushdi; o'yin penaltilar seryasiga qadar davom etdi va "Arsenal" g'alaba qozongan paytda Amalfitano hal qiluvchi zarbani o'tkazib yubordi. Kkeyingi dam olish kuni u o'zining ikkin[chi ligadagi golini urdi, u Rio Ferdinandni chalg'itib to'pni uning oyoqlari orasidan olib o'tdi va [[David de Gea]] tamonga beparvolik bilan to'pni oshirdi "West Bromvich" "[[Old Trafford]]" "Mancheste United" uhstidan 2:1 hisobida g'alaba qozondi. Va bu uning 1978-yildan beri "Old Trafford" dagi ilk g'alabasi edi. Keyingi hafta "West bromvichdagi o'yinni tugatib , 2004- yilning iyulida Marselga qaytdi. === West Xem United === 2014-yilning 1-sentabrida Amalfitano “West Ham United” bilan noma’lum to‘lov evaziga bir yillik shartnomani imzoladi. U "West Ham"dagi debyutini ikki haftadan so'ng 15-sentyabr kuni "[[Hull City]]"ga qarshi o'tkazdi va 2:2 hisobidagi durangning ikkinchi yarmida Diafra Sakhoni almashtirdi. 2014-yil 20-sentyabrda Amalfitano "Hammers" safida debyutini o'tkazdi, ikkinchi bo'limda maydonga tushdi va "West Ham" safidagi birinchi golini "Liverpul"ga urdi va 3:1 hisobida g'alaba qozondi va klubning mavsumdagi ilk g'alabasini qo'lga kiritdi. Amalfitanoning klub uchun ikkinchi goli 25-oktabr kuni “[[Manchester City F.C.|Manchester City]]” o'z jamosida amaldagi chempionlar ustidan 2:1 hisobida g‘alaba qozonib, birinchi bo‘lib gol urdi. == Pensiyaga chiqqandan keyin == == Xalqaro karyera == Amalfitano debyutini 2012-yil 29-fevralda qo‘shni [[Germaniya milliy futbol terma jamoasi|Germaniyaga]] qarshi [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|o‘rtoqlik o‘yinida]] [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi|Fransiyani]] 2:1 hisobida mag‘lub etgan edi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/252226/report|sarlavha=French claim German scalp|ish=Sky Sports|sana=29 February 2012|kirish sanasi=20 September 2014}}</ref>. va 67 chi daqiqadan so'ng u Marseldagi jamoadoshi Matye Valbuenani Florent Maludoudaga almashtrdi bu esa ikkinchi golga mualliflik qilish huquqini berdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=White |first=Jim |date=29 February 2012 |title=Germany 1 France 2: match report |work=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/england/9114746/Germany-1-France-2-match-report.html}}</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" ! rowspan="2" |Klub ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="3" |Liga ! colspan="2" | ! colspan="2" |Liga kubogi ! colspan="2" | ! colspan="2" |Boshqa ! colspan="2" |Jami |- !Divizion !O'yin !Gol !O'yin !Gol !O'yin !Gol !Oyin !Gol !O'yin !Gol !O'yin !Gol |- | rowspan="5" |Sedan |2004–05 | rowspan="2" |2 |26 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |26 |0 |- |2005–06 |34 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |34 |0 |- |2006–07 |Liga 1 |31 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |31 |0 |- |2007–08 |Liga 2 |35 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |35 |0 |- ! colspan="2" |Jami !126 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !126 !0 |- | rowspan="4" |Lorient |2008–09 | rowspan="3" |Liga 1 |35 |3 |1 |0 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |37 |3 |- |2009–10 |37 |6 |1 |0 |4 |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |42 |7 |- |2010–11 |38 |5 |3 |0 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |42 |5 |- ! colspan="2" |Jami !110 !14 !5 !0 !6 !1 !0 !0 !0 !0 !121 !15 |- | rowspan="3" |Marseille |2011–12 | rowspan="2" |Liga 1 |32 |1 |3 |1 |4 |0 |9 |0 |1 |0 |49 |2 |- |2012–13 |26 |1 |1 |0 |1 |0 |8 |0 | colspan="2" |— |36 |1 |- ! colspan="2" |Jami !58 !2 !4 !1 !5 !0 !17 !0 !1 !0 !85 !3 |- |West Bromwich Albion (ijara) |2013–14 |Premier Liga |26 |4 |1 |0 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |28 |4 |- | rowspan="3" |West Ham United |2014–15 | rowspan="2" |Premier Liga |24 |3 |4 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |28 |3 |- |2015–16 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |4 | colspan="2" |— |0 |4 |0 |- ! colspan="2" |Jami !24 !3 !4 !0 !0 !0 !4 !0 !0 !0 !32 !3 |- | rowspan="3" |[[Lill|Lille]] |2015–16 | rowspan="2" |Liga 1 |15 |2 |1 |0 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |17 |2 |- |2016–17 |17 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |2 |0 | colspan="2" |— |19 |0 |- ! colspan="2" |Jami !32 !2 !1 !0 !1 !0 !2 !0 !0 !0 !36 !2 |- | rowspan="3" |Rennes |2016–17 | rowspan="2" |Liga 1 |6 |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |6 |1 |- |2017–18 |14 |0 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |15 |0 |- ! colspan="2" |Jami !20 !1 !1 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !21 !1 |- ! colspan="3" |Butun karyera davomida !396 !26 !15 !1 !13 !1 !23 !0 !1 !0 !448 !28 |} * ***********************Chempionlar kubogi : 2011<ref name="Lequipe"/> * Kupe de [[la Liga]] : 2011–12<ref name="Lequipe" /> == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == {{Commons category}} * {{FFF player}} * {{FIFA player}} {{DEFAULTSORT:Amalfitano, Morgan}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Fransiyalik erkak futbolchilar]] [[Category:CS Sedan Ardennes futbolchilari]] [[Category:FC Lorient futbolchilari]] [[Category:Olympique de Marseille klubi futbolchilari]] [[Category:West Bromwich Albion F.C. futbolchilari]] [[Category:West Ham United F.C. futbolchilari]] [[Category:Lille OSC futbolchilari]] [[Category:Stade Rennais FC futbolchilari]] [[Category:Liga 1 futbolchilari]] [[Category:Liga 2 futbolchilari]] [[Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Sportchilar]] q90al4tbnftj3ume1ew2gtcxw03z1wu 0 768479 6272186 2987733 2026-09-16T18:13:05Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272186 wikitext text/x-wiki '''Grevis kasalligi''' - qalqonsimon bez gormonlarining gipersekretsiyasiga sabab bo'ladigan immun sistemasi buzilishidir. Grevis kasalligi boshqa kasalliklarga nisbatan keng tarqalgan gipertiroidizmga olib keluvhchi sababdir. {{Kasallik bilgiqutisi|nomi=Grevis kasalligi|ICD10=Z86. 39|ICD9=246.9}} Qalqonsimon bez gormonlari inson tanasining ko'plab funksiyalariga ta'sir qiladi shu sababli grevis kasalligi sababli kelib chiqishi mumkin bo'lgan simptomlar juda turlichadir. Ushbu kasallik asosan ayollarda va 40 yoshdan kishik shaxslarda uchraydi. Davolash simptomatik va giperfunksiyaga uchragan qalqonsimon bez gormonlarining qondagi konsentratisyasini kamaytirishga qaratilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://medlineplus.gov/|sarlavha=Graves disease|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220805014420/https://medlineplus.gov/#:~:text=Graves%20disease%20affects%20about%201,be%20related%20to%20hormonal%20factors.|arxivsana=2022-08-05|kirish sanasi=05.08.2022}}</ref>. == Simptomlar == Grevis kasalligining umumiy belgilari va simptomlari: [[Fayl:Man with orbital aneurysm Wellcome L0062673.jpg|thumb|394x394px|Ko'z atrofi to'qimalari masasining ortishi sababli ko'z olmasining bo'rtib chiqishi]] * Bezovtalik va asabiylashish. * Doimiy ovqat ratsionining o'zgarmagan holda saqlanganligiga qaramay, vazn yo'qotish. * Qo'l yoki oyoq barmoqlairning tremori. * Issiqlikni gipersezuvchanlik va terlash, terining doimiy namligi, gipertermiya. * Ayollarda hayz siklining buzulishi. * Qalqonsimon bez hajmining kattalashuvi ([[buqoq]]) * Erkaklarda erektil disfunktsiya yoki libidoning pasayishi. * Ichak gipermotorikasi. Qorin g'uldurashlari. * Ko'zlarning bo'rtib chiqishi(Grevis oftalmopatiyasi). * Charchoq. * Oyoqning boldir yoki son qismida terining qizarishi([[Grevis dermopatiyasi]]). * Tez va tartibsiz yurak urishi ([[taxikardiya]],[[aritmiya]]) * Uyquning buzilishi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.endocrineweb.com/|sarlavha=What Is Graves’ Disease?|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220807073408/https://www.endocrineweb.com/|arxivsana=2022-08-07|sana=July 12, 2021|kirish sanasi=05.08.2022}}</ref>. [[Fayl:Proptosis.jpg|thumb|Grevis oftalmopatiyasi]] === [[Grevis oftalmopatiyasi]] === Grevis kasalligi bilan og'rigan bemorlar orasida 30% dan ko'p hollarda ko'z bilan bog'liq bo'lgan grevis oftalmopatiyasi uchraydi. Ushbu patalogiyada immun tizimi anormal faoliyati va yallig'lanish jarayonlari sababli ko'z atrofi mushaklari va boshqa to'qimalar shikastlanadi. Belgilar va alomatlar quyidagi shakilda namoyon bo'lishi mumkin: * Shishgan yoki tortilgan ko'z qovoqlari. * Shishgan ko'zlar. * Ko'zlar xiralashuvi. * Ko'z bosimi yoki og'riq. * Gipersezuvchanlik- nurga sezgirlik. * Qizargan yoki yallig'langan ko'zlar. * Ko'rish qobiliyatini yo'qotish. * Ikkilangan ko'rish. === Grevis dermopatiyasi === Grevis kasalligi sababli ko'p hollarda grevis dermopatiyasi yuzaga keladi. Bu dermopatiya oyoqlarning boldir yoki yuqori qismida terining qalinlashuvi va qizarishi bilan namoyon bo'ladi. == Etiologiyasi == Grevis kasalligi organizm immun sistemasi anormal faoliyati natijasida yuzaga keladi. Ushbu jarayon nima sababdan ro'y berishi haligacha aniqlanmagan. Immun sistemasi odatda organizmga tushgan bakteriya, virus va boshqa antigenlarni nishon hujayra sifatida ta'nib ularga nisbatan antitanachalar ishlab chiqaradi. Grevis kasalligida esa jarayon yaxshi tushunilmagan bo'lib, noaniq sababga ko'ra immun sistema tomonidan qalqonsimon bez hujayralariga nisbatan antitanachalar ishlab chiqarila boshlaydi. Normal holatda qalqonsimon bez faoliyati bosh miya pastki qismida joylashgan(turk egarchasida) gipofiz bezi tomonidan boshqarilib turadi. Grevis kasalligi sababli yuzaga keluvchi antitanachalar - triotropin retseptorlarining antitanalarini (TR-At) - boshqarib turuvchi gipofizdan ajraluvchi gormon kabi ishlaydi. Buning natijasida esa <abbr>TR-At lari</abbr> qalqonsimon bez normal boshqarilishini bloklab qo'yadi va qalqonsimon bez tomonidan gormonlar gipersekretsiyasiga sabab bo'ladi(hipertiroidizm). === Grevis oftalmopatiyasining etiologiyasi === Grevis oftalmopatiyasi ko'z soqqasining orqa qismidagi mushak va boshqa to'qimalarida ma'lum bir turdagi uglevodlar to'planishi sababli yuzaga keladi. Bu trofik jarayon sababi ham noma'lum. Bundan tushuniladiki qalqonsimon bez gipersekretsiyasiga sabab bo'luvchi anormal antitanalar ko'z to'qimalariga ham ta'sir qilib uning normal morfologiyasini o'zgartirib yuboradi. Grevis oftalmopatiyasi ko'p hollarda gipertiroidizm bilan paralel ravishda yoki bir necha oydan so'ng paydo bo'ladi. Ammo oftalmopatiya belgilari gipertiroidizm boshlanishidan bir necha yil oldin yoki keyin yuzaga chiqishi ham mumkin. Grevis oftalmopatiyasi gipertiroidizm bo'lmagan hollarda, yakka o'zi ham paydo bo'la oladi. == Xavf omillari == Har bir inson organizmida Grevis kasalligi uchrashi mumkin bo'lsa-da, ayrim omillar kasallikning yuzaga chiqishini stimullashi yoki moyillikni yuzaga keltirishi mumkin, jumladan: '''Oila tarixida.''' Oila tarixida grevis kasalligi bilan og'rigan shaxslarning uchrashi, bu shu oilada ushbu kasallikka moyillik geni yoki genlar majmuasi borligidan dalolat beradi. '''Jins.''' Ayollar grevis kasalligi bilan erkaklarga qaraganda ko'proq og'riydi. '''Hissiy yoki jismoniy stress.''' Doimiy stressli turmush tarzi ushbu kasallikni qo'zg'atuvchi genlarga stimullovchi ta'sir ko'rsatishi mumkin. '''Yosh.''' Grevis kasalligi odatda 40 yoshgacha bo'lgan odamlarda rivojlanadi. '''Boshqa avtoimmun kasalliklar.''' 1-tip diabet yoki revmatoid artrit kabi immun tizim kasalliklari bo'lgan odamlarda ushbu kasalliklar ham xavf omili bo'la oladi. '''Homiladorlik.''' Homiladorlik yoki yaqin muddatdagi amalga oshirilgan tug'ruq, ayniqsa ushbu kasallik yuzaga kelishini yuzaga chiqaruvchi bo'lishi mumkin. '''Chekish.''' Chekish immun tizimiga ta'sir qilishi sababli grevis kasalligini yuzaga keltirishi mumkin va ayniqsa chekuvchi grevis kasalligiga chalingan bemorlarda grevis oftalmopatiyasi yuzga kelishi xavfi yuqori<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.mayoclinic.org/|sarlavha=Graves' disease|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220806052215/https://www.mayoclinic.org/|arxivsana=2022-08-06|sana=June 14, 2022|kirish sanasi=05.08.2022}}</ref>. == Asoratlar == Grevis kasalligining asoratlari quyidagilarni o'z ichiga olishi mumkin: '''Homiladorlikdagi muammolari.''' Homiladorlik davrida Grevis kasalligining mumkin bo'lgan asoratlari orasida abort, erta tug'ilish, homilada qalqonsimon bezning disfunktsiyasi, homilaning o'sish jarayonining buzulishi, onadagi yurak etishmovchiligi va preeklampsiyasi kiradi. Preeklampsiya - bu yuqori qon bosimi va boshqa jiddiy belgilar va alomatlarga olib keladigan onaning homila tomonidan zaharlanish holatidir. '''Yurak kasalliklari. Kasallikning o'z vaqtida davolanmasligi''', yurak ritmining buzilishi, yurak mushaklarining tuzilishi va faoliyatining o'zgarishi, yurakning tanaga etarli miqdorda qon haydab beraolmasligi (yurak etishmovchiligi) kabi holatlar paydo bo'lishiga olib kelishi mumkin. '''Qalqonsimon bez inqirozi.''' Grevis kasalligining kamdan-kam uchraydigan, ammo hayot uchun xavfli asoratlaridan biri bu tirotoksik inqiroz deb ham ataladi. Og'ir hipertiroidizm davolanmasa yoki etarli darajada davolanmasa ushbu holat yuzaga kelishi mumkin. Qalqonsimon bez gormonlarining keskin oshishi gipertermiya, terlash, qusish, diareya, deliriya, kuchli zaiflik, tutilishlar, aritmiyalar, teri va ko'zlarning sarg'ayishi (sariqlik), qon bosimining keskin pasayishi va koma kabi ko'plab salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. Qalqonsimon bez inqirozi shoshilinch tibbiy yordamni talab qiladi. '''Mo'rt suyaklar.''' Davo choralari amalga oshirilmaganda gipertiroidizm mo'rt va sinuvchan suyaklarga (osteoporoz) olib kelishi mumkin. Suyaklarnin mustahkamligi qisman ular tarkibidagi kalsiy va boshqa minerallar miqdoriga bog'liq. Qalqonsimon gormonning haddan tashqari ko'pligi tanadagi kalsiyni suyaklar tomonidan o'zlashtirilishiga xalaqit beradi[http://repository.tma.uz/xmlui/bitstream/handle/1/1089/Endokrinologiya.pdf?sequence=1&isAllowed=y]{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<ref>{{Kitob manbasi|title=Endokrinologiya|page=248-263|author=B.X.Shagazatova|year=2021}}</ref>. == Diagnostika == Grevis kasalligini tashxislash uchun jismoniy tekshiruv o'tkazish va grevis kasalligining belgilari va alomatlarini tekshirishi mumkin. Bundan tashqari oila kasallik tarixi ham tekshirilishi mumkin. shuningdek, quyidagi testlar ham amalga oshirilishi mumkin: '''Qon testlari.''' Qon testlari qalqonsimon bezni ogohlantiruvchi gormon (TTG) - odatda qalqonsimon bezni rag'batlantiradigan gipofiz gormoni va qalqonsimon gormonlar darajasini aniqlashga yordam beradi. <abbr>Grevis kasalligi bilan og'rigan odamlarda odatda TTG</abbr> darajasi odatdagidan past va qalqonsimon gormonlar darajasi yuqori bo'ladi. {| class="wikitable" | colspan="4" |Tireotrop gormonining turli yosh chegaralarida qondagi miqdori |- |No |Yosh |Qondagi miqdori |O’lchov birligi |- |1 |Yangi tug'ulgan chaqaloqlarda |1.1-17 |mBirlik/l |- |2 |2,5 oylikgacha chaqaloq |0.6-10 |mBirlik/l |- |3 |2,5 oylikdan 14 oylikgacha |0.4-7 |mBirlik/l |- |4 |14 oylikdan 15 yoshgacha |0.4-6 |mBirlik/l |- |5 |Erkaklarda |0.4-4 |mBirlik/l |- |6 |Ayollarda |0.4-4 |mBirlik/l |- |7 |Homilador ayollarda |0.2-3.5 |mBirlik/l |} Grevis kasalligiga sabab bo'lishi ma'lum bo'lgan antikor darajasini o'lchash uchun boshqa laboratoriya tekshiruvini buyurishi mumkin. Odatda kasallikni tashxislash uchun bu kerak emas, ammo antikorlarni ko'rsatmaydigan natijalar hipertiroidizmning boshqa sababini ko'rsatishi mumkin. {| class="wikitable" |'''Ko’rsatkich''' |'''Natija''' |'''O’lchov birligi''' |'''Normadagi ko’rsatkich''' |- |'''TTG''' |'''13.000''' |mmME/ml, mBirlik/l |0.4-4.0 1-trimestr 0.1-2.5 2-trimestr 0.2-3.0 3-trimestr 0.3-3.0 |- |'''T3 erkin''' |'''9.69''' |Pmol/l |2.3-6.3 |- |'''T4 erkin''' |'''13.10''' |Pmol/l |10.3-24.5 |- |'''Trioglobulinga antitana(AT-TG''' |25.90 |Birlik/ml |0-40.0 |- |'''Trioperoksidazaga antita(AT-TPO)''' |'''>1000''' |Birlik/l |0-35.0 |} '''Radioaktiv yodni qabul qilish.''' Qalqonsimon bez gormon ishlab chiqarish uchun yodga muhtoj. Bemorga oz miqdorda radioaktiv yod berib, keyinchalik ixtisoslashtirilgan skanerlash kamerasi yordamida qalqonsimon bezdagi radioaktiv yod miqdori o'lchanadi va qalqonsimon bez tomonidan yodni o'zlashtirish tezligi aniqlanadi. Qalqonsimon bez tomonidan qabul qilingan radioaktiv yod miqdori grevis kasalligi yoki boshqa holat gipertiroidizmning sababi ekanligini aniqlashga yordam beradi. Ushbu test radioaktiv yodni skanerlash bilan birlashtirilishi mumkin va buning natijasida chaqnash bergan radioaktiv yod vizual tasvirini hosil qilish mumkin. '''Ultratovush.''' Ultratovush tanadagi tuzilmalarning tasvirini yaratish uchun yuqori chastotali tovush to'lqinlaridan foydalanadi. Bu qalqonsimon bezning kattalashganligini ko'rsatishi mumkin. Bu radioaktiv yodni qabul qila olmaydigan odamlarda, masalan, homilador ayollarda foydalidir. '''Tasvirli tekshiruvlar.''' Agar Grevis kasalligining qon tahlillari va UTT tekshiruvlari tashxisni aniqlab bera olmasa,kompyuter tomografiyasi yoki MRT kabi maxsus ko'rish testlarini buyurishi mumkin<ref>{{Veb manbasi|url=http://mis.kp.ac.rw/|sarlavha=Harrisons' Endocrinology|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220804171102/http://mis.kp.ac.rw/|arxivsana=2022-08-04|sana=2017|kirish sanasi=05.08.2022}}</ref>. == Grevis oftalmopatiyasini davolash == Grevis oftalmopatiyasining yengil alomatlarini kunduz kunlari retseptsiz beriladigan sun'iy ko'z yoshlari va kechasi moylash gellari yordamida boshqarish mumkin. '''Kortikosteroidlar.''' Prednizon kabi kortikosteroidlar bilan davolash ko'z qovoqlari orqasida shishishni kamaytirishi mumkin. Nojo'ya ta'sirlar orasida suyuqlikni ushlab turish, vazn ortishi, qondagi glukoza miqdori ko'tarilishi, qon bosimining oshishi va kayfiyatning o'zgarishi bo'lishi mumkin. '''Teprotumumab (Tepezza).''' Ushbu dori Grevis oftalmopatiyasini davolash uchun ishlatilishi mumkin. U har uch haftada yelka venasiga yuboriladi va sakkiz marta beriladi. Bu ko'ngil aynishi, diareya, mushaklarning spazmlari va qon shakar darajasining ko'tarilishi kabi yon ta'sirga olib kelishi mumkin. Ushbu dori yangi bo'lgani uchun uning Grevis oftalmopatiyasini davolashdagi roli hali aniqlanmagan. '''Prizmalar.''' Grevis kasalligi tufayli yoki grevis kasalligi uchun jarrohlikning yon ta'siri sifatida ikkilangan ko'rish yuzaga kelishi mumkin. Prizmalar hamma uchun ish bermasa ham, ko'zoynak prizmalari ikki tomonlama ko'rishni bartaraf qilishi mumkin. '''Orbital dekompressiya operatsiyasi.''' Ushbu operatsiyada ko'z bo'shlig'i (orbita) va sinuslar orasidagi suyak - orbita yonidagi havo bo'shliqlari olib tashlanadi. '''Orbital radiatsiya terapiyasi.''' Bir vaqtlar bu kasallikni davolash uchun keng tarqalgan usul edi, ammo foydalari noaniq. Ko'z olmasi orqa qismida joylashgan to'qimalarning bir qismini yo'qotish uchun bir necha kun davomida maqsadli rentgen nurlaridan foydalanadi. Agar ko'z bilan bog'liq muammolar yomonlashsa va kortikosteroidlar ham samarali ta'sir bermay qo'ysa, orbital radiatsiya terapiyasi tavfsiya qilinadi. Grevis oftalmopatiyasi Grevis kasalligini davolash bilan har doim ham yaxshilanmaydi. Grevis oftalmopatiyasining belgilari hatto uch oydan olti oygacha yomonlashishi mumkin. Shundan so'ng, Grevis oftalmopatiyasining belgilari va alomatlari odatda bir yil yoki undan ko'proq vaqt davomida barqaror ravishda saqlanib qoladi va keyin ko'p hollarda o'z-o'zidan yaxshilana boshlaydi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.thyroid.org/|sarlavha=Graves’ Disease|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220805103737/https://www.thyroid.org/|arxivsana=2022-08-05|kirish sanasi=05.08.2022}}</ref>. == Manbalar == qxuj4uagcuy34hdhwatfmk6dzanrqp8 0 768797 6272410 6183501 2026-09-17T08:27:10Z Sherzod11W 273619 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 6272410 wikitext text/x-wiki {{Kitob bilgiqutisi | nomi = Ming quyosh shuʼlasi | Original nomi = | Rasm = Ming quyosh shu'lasi.webp | Imzo = | Muallif = [[Xolid Husayniy]] | Janr = roman | Til = ingliz | Original nashr qilingan yili = [[2007-yil]] | Tarjimon = Rustam Jabborov | Bezalishi = | Seriya = | Nashriyot = Yangi asr avlodi | Nashr qilingan yili = 2016-yil | Betlari = 288 | Keyingisi = | isbn = 978-9943-27-248-4 | Lib = | Bosh muharrirlar = }} „'''Ming quyosh shu’lasi'''“ — ([[Ingliz tili|inglizcha]]: A Thousand Splendid Suns) — [[Xolid Husayniy]]ning 2007-yilda nashr etilgan ikkinchi romani.<ref>{{veb manbasi |title=Xolid Husayniyning Ming quyosh shuʼlasi asari haqida |url=https://civil.uz/xolid-husayniyning-ming-quyosh-shulasi-asari-haqida/?ysclid=l6hs81h4ly635239766 |website=civil.uz |accessdate=06.08.2022 |arxivsana=2022-11-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221108045315/https://civil.uz/xolid-husayniyning-ming-quyosh-shulasi-asari-haqida/?ysclid=l6hs81h4ly635239766 }}</ref> == Syujeti == Romanning asaosiy syujeti — ikki Afgʻon ayoli, yosh va goʻzal Laylo va nikohsiz tugʻilgan Mariam taqdiri haqida hikoya qiladi. „Ming quyosh shuʼlasi“ asarida ikki xil olamda katta boʻlgan, ikki ayolning taqdiri aks ettirilgan. Ular har qanday vaziyatda ham bir-biriga suyanch boʻla olgan obrazlar. Mariam — bu hayotga kelganidan to oʻlimiga qadar koʻplab qiyinchiliklarga, azob, ogʻriq va sinovlariga duchor boʻldi. U oʻzi ishongan, suyangan insonlariga oʻzining qaynoq mehrini bera oldi, ammo bunga javoban unga koʻplab zulmlarni qilishdi. U ona boʻlish baxtiga sazovor boʻla olmaydi, biroq u Layloga va uning farzandlariga onalik mehrini bera oldi. Ularning kelajagi uchun, yaxshi yashashi uchun u oʻzini oʻlimga duchor etdi. U oʻzini oʻlimga loyiq deb topdi, chunki u oʻzining turmush oʻrtogʻini oʻldirgan edi. Laylo — ojiza va mushtipar bir ayol. Toʻgʻri, u ulgʻaygan oilasida qiyinchiliklarni kam koʻrgan, qalbi mehr- muhabbatga limmo-lim edi. Lekin, hayot uni ham koʻplab qiyinchiliklarga gʻarq qildi. U ham aldandi… Shunday paytda uning qoʻllaridan faqat Mariamgina tuta oldi. Ular barcha qiyinchiliklarga, azoblarga birgalikda bardosh berishdi. „ Ming quyoshning shuʼlasi“ bu- Maryam. U Layloning qalbini yorita oldi, uni zulmatdan qutqardi. Undan tashqari asarda Afgʻon davlatidagi oʻzaro urushlar, davlat toʻntarishlari, ichki iqtisodiy tuzumlari ham aks ettirilgan. Va bularning barchasi xalqqa ziyon yetishiga sabab boʻlgan.<ref>{{veb manbasi |title=Тысяча сияющих солнц |url=https://briefly.ru/khosseyni/tysiacha_siiaiushchikh_solntc/ |website=briefly.ru |accessdate=06.08.2022}}</ref> == Romanning mukofotlari va muvaffaqiyati == Roman [[The New York Times|New York Times]] bestselleriga aylandi. Chiqarilishining birinchi haftasida u milliondan ortiq nusxada sotilgan.<ref>{{veb manbasi |title=A Thousand Splendid Suns by Hosseini, Khaled |url=https://www.biblio.com/a-thousand-splendid-suns-by-hosseini-khaled/work/5535 |website=biblio.com |accessdate=06.08.2022}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Xolid Husayniy asarlari]] [[Turkum:AQSh romanlari]] {{book-stub}} m835r1sdbmqwxatq4ddnp3zdbkhfgyr 6272411 6272410 2026-09-17T08:27:26Z Sherzod11W 273619 6272411 wikitext text/x-wiki {{Kitob bilgiqutisi | nomi = Ming quyosh shuʼlasi | Original nomi = | Rasm = Ming quyosh shu'lasi.webp | Imzo = | Muallif = [[Xolid Husayniy]] | Janr = roman | Til = ingliz | Original nashr qilingan yili = [[2007-yil]] | Tarjimon = Rustam Jabborov | Bezalishi = | Seriya = | Nashriyot = Yangi asr avlodi | Nashr qilingan yili = 2016-yil | Betlari = 288 | Keyingisi = | isbn = 978-9943-27-248-4 | Lib = | Bosh muharrirlar = }} „'''Ming quyosh shu’lasi'''“ — ([[Ingliz tili|inglizcha]]: A Thousand Splendid Suns) — [[Xolid Husayniy]]ning 2007-yilda nashr etilgan ikkinchi romani.<ref>{{veb manbasi |title=Xolid Husayniyning Ming quyosh shuʼlasi asari haqida |url=https://civil.uz/xolid-husayniyning-ming-quyosh-shulasi-asari-haqida/?ysclid=l6hs81h4ly635239766 |website=civil.uz |accessdate=06.08.2022 |arxivsana=2022-11-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221108045315/https://civil.uz/xolid-husayniyning-ming-quyosh-shulasi-asari-haqida/?ysclid=l6hs81h4ly635239766 }}</ref> == Syujeti == Romanning asaosiy syujeti — ikki Afgʻon ayoli, yosh va goʻzal Laylo va nikohsiz tugʻilgan Mariam taqdiri haqida hikoya qiladi. „Ming quyosh shuʼlasi“ asarida ikki xil olamda katta boʻlgan, ikki ayolning taqdiri aks ettirilgan. Ular har qanday vaziyatda ham bir-biriga suyanch boʻla olgan obrazlar. Mariam — bu hayotga kelganidan to oʻlimiga qadar koʻplab qiyinchiliklarga, azob, ogʻriq va sinovlariga duchor boʻldi. U oʻzi ishongan, suyangan insonlariga oʻzining qaynoq mehrini bera oldi, ammo bunga javoban unga koʻplab zulmlarni qilishdi. U ona boʻlish baxtiga sazovor boʻla olmaydi, biroq u Layloga va uning farzandlariga onalik mehrini bera oldi. Ularning kelajagi uchun, yaxshi yashashi uchun u oʻzini oʻlimga duchor etdi. U oʻzini oʻlimga loyiq deb topdi, chunki u oʻzining turmush oʻrtogʻini oʻldirgan edi. Laylo — ojiza va mushtipar bir ayol. Toʻgʻri, u ulgʻaygan oilasida qiyinchiliklarni kam koʻrgan, qalbi mehr- muhabbatga limmo-lim edi. Lekin, hayot uni ham koʻplab qiyinchiliklarga gʻarq qildi. U ham aldandi… Shunday paytda uning qoʻllaridan faqat Mariamgina tuta oldi. Ular barcha qiyinchiliklarga, azoblarga birgalikda bardosh berishdi. „ Ming quyoshning shuʼlasi“ bu- Maryam. U Layloning qalbini yorita oldi, uni zulmatdan qutqardi. Undan tashqari asarda Afgʻon davlatidagi oʻzaro urushlar, davlat toʻntarishlari, ichki iqtisodiy tuzumlari ham aks ettirilgan. Va bularning barchasi xalqqa ziyon yetishiga sabab boʻlgan.<ref>{{veb manbasi |title=Тысяча сияющих солнц |url=https://briefly.ru/khosseyni/tysiacha_siiaiushchikh_solntc/ |website=briefly.ru |accessdate=06.08.2022}}</ref> == Romanning mukofotlari va muvaffaqiyati == Roman [[The New York Times|New York Times]] bestselleriga aylandi. Chiqarilishining birinchi haftasida u milliondan ortiq nusxada sotilgan.<ref>{{veb manbasi |title=A Thousand Splendid Suns by Hosseini, Khaled |url=https://www.biblio.com/a-thousand-splendid-suns-by-hosseini-khaled/work/5535 |website=biblio.com |accessdate=06.08.2022}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Xolid Husayniy asarlari]] [[Turkum:AQSh romanlari]] {{book-stub}} c05f5nrr4zfi3wa5selfuudx135tvs6 6272412 6272411 2026-09-17T08:27:40Z Sherzod11W 273619 /* */ 6272412 wikitext text/x-wiki {{Kitob bilgiqutisi | nomi = Ming quyosh shuʼlasi | Original nomi = | Rasm = Ming quyosh shu'lasi.webp | Imzo = | Muallif = [[Xolid Husayniy]] | Janr = roman | Til = ingliz | Original nashr qilingan yili = [[2007-yil]] | Tarjimon = Rustam Jabborov | Bezalishi = | Seriya = | Nashriyot = Yangi asr avlodi | Nashr qilingan yili = 2016-yil | Betlari = 288 | Keyingisi = | isbn = 978-9943-27-248-4 | Lib = | Bosh muharrirlar = }} „'''Ming quyosh shu’lasi'''“ — ([[Ingliz tili|inglizcha]]: A Thousand Splendid Suns) — [[Xolid Husayniy]]ning 2007-yilda nashr etilgan ikkinchi romani<ref>{{veb manbasi |title=Xolid Husayniyning Ming quyosh shuʼlasi asari haqida |url=https://civil.uz/xolid-husayniyning-ming-quyosh-shulasi-asari-haqida/?ysclid=l6hs81h4ly635239766 |website=civil.uz |accessdate=06.08.2022 |arxivsana=2022-11-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221108045315/https://civil.uz/xolid-husayniyning-ming-quyosh-shulasi-asari-haqida/?ysclid=l6hs81h4ly635239766 }}</ref>. == Syujeti == Romanning asaosiy syujeti — ikki Afgʻon ayoli, yosh va goʻzal Laylo va nikohsiz tugʻilgan Mariam taqdiri haqida hikoya qiladi. „Ming quyosh shuʼlasi“ asarida ikki xil olamda katta boʻlgan, ikki ayolning taqdiri aks ettirilgan. Ular har qanday vaziyatda ham bir-biriga suyanch boʻla olgan obrazlar. Mariam — bu hayotga kelganidan to oʻlimiga qadar koʻplab qiyinchiliklarga, azob, ogʻriq va sinovlariga duchor boʻldi. U oʻzi ishongan, suyangan insonlariga oʻzining qaynoq mehrini bera oldi, ammo bunga javoban unga koʻplab zulmlarni qilishdi. U ona boʻlish baxtiga sazovor boʻla olmaydi, biroq u Layloga va uning farzandlariga onalik mehrini bera oldi. Ularning kelajagi uchun, yaxshi yashashi uchun u oʻzini oʻlimga duchor etdi. U oʻzini oʻlimga loyiq deb topdi, chunki u oʻzining turmush oʻrtogʻini oʻldirgan edi. Laylo — ojiza va mushtipar bir ayol. Toʻgʻri, u ulgʻaygan oilasida qiyinchiliklarni kam koʻrgan, qalbi mehr- muhabbatga limmo-lim edi. Lekin, hayot uni ham koʻplab qiyinchiliklarga gʻarq qildi. U ham aldandi… Shunday paytda uning qoʻllaridan faqat Mariamgina tuta oldi. Ular barcha qiyinchiliklarga, azoblarga birgalikda bardosh berishdi. „ Ming quyoshning shuʼlasi“ bu- Maryam. U Layloning qalbini yorita oldi, uni zulmatdan qutqardi. Undan tashqari asarda Afgʻon davlatidagi oʻzaro urushlar, davlat toʻntarishlari, ichki iqtisodiy tuzumlari ham aks ettirilgan. Va bularning barchasi xalqqa ziyon yetishiga sabab boʻlgan.<ref>{{veb manbasi |title=Тысяча сияющих солнц |url=https://briefly.ru/khosseyni/tysiacha_siiaiushchikh_solntc/ |website=briefly.ru |accessdate=06.08.2022}}</ref> == Romanning mukofotlari va muvaffaqiyati == Roman [[The New York Times|New York Times]] bestselleriga aylandi. Chiqarilishining birinchi haftasida u milliondan ortiq nusxada sotilgan.<ref>{{veb manbasi |title=A Thousand Splendid Suns by Hosseini, Khaled |url=https://www.biblio.com/a-thousand-splendid-suns-by-hosseini-khaled/work/5535 |website=biblio.com |accessdate=06.08.2022}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Xolid Husayniy asarlari]] [[Turkum:AQSh romanlari]] {{book-stub}} n09mn6qsrljrlo9va5s2twlpnuab12j 6272413 6272412 2026-09-17T08:28:08Z Sherzod11W 273619 6272413 wikitext text/x-wiki {{Kitob bilgiqutisi | nomi = Ming quyosh shuʼlasi | Original nomi = | Rasm = Ming quyosh shu'lasi.webp | Imzo = | Muallif = [[Xolid Husayniy]] | Janr = roman | Til = ingliz | Original nashr qilingan yili = [[2007-yil]] | Tarjimon = Rustam Jabborov | Bezalishi = | Seriya = | Nashriyot = Yangi asr avlodi | Nashr qilingan yili = 2016-yil | Betlari = 288 | Keyingisi = | isbn = 978-9943-27-248-4 | Lib = | Bosh muharrirlar = }} „'''Ming quyosh shu’lasi'''“ — ([[Ingliz tili|inglizcha]]: ''A Thousand Splendid Suns'') — [[Xolid Husayniy]]ning 2007-yilda nashr etilgan ikkinchi romani<ref>{{veb manbasi |title=Xolid Husayniyning Ming quyosh shuʼlasi asari haqida |url=https://civil.uz/xolid-husayniyning-ming-quyosh-shulasi-asari-haqida/?ysclid=l6hs81h4ly635239766 |website=civil.uz |accessdate=06.08.2022 |arxivsana=2022-11-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221108045315/https://civil.uz/xolid-husayniyning-ming-quyosh-shulasi-asari-haqida/?ysclid=l6hs81h4ly635239766 }}</ref>. == Syujeti == Romanning asaosiy syujeti — ikki Afgʻon ayoli, yosh va goʻzal Laylo va nikohsiz tugʻilgan Mariam taqdiri haqida hikoya qiladi. „Ming quyosh shuʼlasi“ asarida ikki xil olamda katta boʻlgan, ikki ayolning taqdiri aks ettirilgan. Ular har qanday vaziyatda ham bir-biriga suyanch boʻla olgan obrazlar. Mariam — bu hayotga kelganidan to oʻlimiga qadar koʻplab qiyinchiliklarga, azob, ogʻriq va sinovlariga duchor boʻldi. U oʻzi ishongan, suyangan insonlariga oʻzining qaynoq mehrini bera oldi, ammo bunga javoban unga koʻplab zulmlarni qilishdi. U ona boʻlish baxtiga sazovor boʻla olmaydi, biroq u Layloga va uning farzandlariga onalik mehrini bera oldi. Ularning kelajagi uchun, yaxshi yashashi uchun u oʻzini oʻlimga duchor etdi. U oʻzini oʻlimga loyiq deb topdi, chunki u oʻzining turmush oʻrtogʻini oʻldirgan edi. Laylo — ojiza va mushtipar bir ayol. Toʻgʻri, u ulgʻaygan oilasida qiyinchiliklarni kam koʻrgan, qalbi mehr- muhabbatga limmo-lim edi. Lekin, hayot uni ham koʻplab qiyinchiliklarga gʻarq qildi. U ham aldandi… Shunday paytda uning qoʻllaridan faqat Mariamgina tuta oldi. Ular barcha qiyinchiliklarga, azoblarga birgalikda bardosh berishdi. „ Ming quyoshning shuʼlasi“ bu- Maryam. U Layloning qalbini yorita oldi, uni zulmatdan qutqardi. Undan tashqari asarda Afgʻon davlatidagi oʻzaro urushlar, davlat toʻntarishlari, ichki iqtisodiy tuzumlari ham aks ettirilgan. Va bularning barchasi xalqqa ziyon yetishiga sabab boʻlgan.<ref>{{veb manbasi |title=Тысяча сияющих солнц |url=https://briefly.ru/khosseyni/tysiacha_siiaiushchikh_solntc/ |website=briefly.ru |accessdate=06.08.2022}}</ref> == Romanning mukofotlari va muvaffaqiyati == Roman [[The New York Times|New York Times]] bestselleriga aylandi. Chiqarilishining birinchi haftasida u milliondan ortiq nusxada sotilgan.<ref>{{veb manbasi |title=A Thousand Splendid Suns by Hosseini, Khaled |url=https://www.biblio.com/a-thousand-splendid-suns-by-hosseini-khaled/work/5535 |website=biblio.com |accessdate=06.08.2022}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Xolid Husayniy asarlari]] [[Turkum:AQSh romanlari]] {{book-stub}} jg14nf8h66z39du48ys9f3z9hll614q 6272414 6272413 2026-09-17T08:28:29Z Sherzod11W 273619 6272414 wikitext text/x-wiki {{Kitob bilgiqutisi | nomi = Ming quyosh shuʼlasi | Original nomi = | Rasm = Ming quyosh shu'lasi.webp | Imzo = | Muallif = [[Xolid Husayniy]] | Janr = roman | Til = ingliz | Original nashr qilingan yili = [[2007-yil]] | Tarjimon = Rustam Jabborov | Bezalishi = | Seriya = | Nashriyot = Yangi asr avlodi | Nashr qilingan yili = 2016-yil | Betlari = 288 | Keyingisi = | isbn = 978-9943-27-248-4 | Lib = | Bosh muharrirlar = }} „'''Ming quyosh shu’lasi'''“ — ([[Ingliz tili|inglizcha]]: ''A Thousand Splendid Suns'') — [[Xolid Husayniy]]ning 2007-yilda nashr etilgan ikkinchi romani<ref>{{veb manbasi |title=Xolid Husayniyning Ming quyosh shuʼlasi asari haqida |url=https://civil.uz/xolid-husayniyning-ming-quyosh-shulasi-asari-haqida/?ysclid=l6hs81h4ly635239766 |website=civil.uz |accessdate=06.08.2022 |arxivsana=2022-11-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221108045315/https://civil.uz/xolid-husayniyning-ming-quyosh-shulasi-asari-haqida/?ysclid=l6hs81h4ly635239766 }}</ref>. == Syujeti == Romanning asaosiy syujeti — ikki Afgʻon ayoli, yosh va goʻzal Laylo va nikohsiz tugʻilgan Mariam taqdiri haqida hikoya qiladi. „Ming quyosh shuʼlasi“ asarida ikki xil olamda katta boʻlgan, ikki ayolning taqdiri aks ettirilgan. Ular har qanday vaziyatda ham bir-biriga suyanch boʻla olgan obrazlar. Mariam — bu hayotga kelganidan to oʻlimiga qadar koʻplab qiyinchiliklarga, azob, ogʻriq va sinovlariga duchor boʻldi. U oʻzi ishongan, suyangan insonlariga oʻzining qaynoq mehrini bera oldi, ammo bunga javoban unga koʻplab zulmlarni qilishdi. U ona boʻlish baxtiga sazovor boʻla olmaydi, biroq u Layloga va uning farzandlariga onalik mehrini bera oldi. Ularning kelajagi uchun, yaxshi yashashi uchun u oʻzini oʻlimga duchor etdi. U oʻzini oʻlimga loyiq deb topdi, chunki u oʻzining turmush oʻrtogʻini oʻldirgan edi. Laylo — ojiza va mushtipar bir ayol. Toʻgʻri, u ulgʻaygan oilasida qiyinchiliklarni kam koʻrgan, qalbi mehr- muhabbatga limmo-lim edi. Lekin, hayot uni ham koʻplab qiyinchiliklarga gʻarq qildi. U ham aldandi… Shunday paytda uning qoʻllaridan faqat Mariamgina tuta oldi. Ular barcha qiyinchiliklarga, azoblarga birgalikda bardosh berishdi. „ Ming quyoshning shuʼlasi“ bu- Maryam. U Layloning qalbini yorita oldi, uni zulmatdan qutqardi. Undan tashqari asarda Afgʻon davlatidagi oʻzaro urushlar, davlat toʻntarishlari, ichki iqtisodiy tuzumlari ham aks ettirilgan. Va bularning barchasi xalqqa ziyon yetishiga sabab boʻlgan<ref>{{veb manbasi |title=Тысяча сияющих солнц |url=https://briefly.ru/khosseyni/tysiacha_siiaiushchikh_solntc/ |website=briefly.ru |accessdate=06.08.2022}}</ref>. == Romanning mukofotlari va muvaffaqiyati == Roman [[The New York Times|New York Times]] bestselleriga aylandi. Chiqarilishining birinchi haftasida u milliondan ortiq nusxada sotilgan.<ref>{{veb manbasi |title=A Thousand Splendid Suns by Hosseini, Khaled |url=https://www.biblio.com/a-thousand-splendid-suns-by-hosseini-khaled/work/5535 |website=biblio.com |accessdate=06.08.2022}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Xolid Husayniy asarlari]] [[Turkum:AQSh romanlari]] {{book-stub}} hf0qmpbe2v1ci8fkky7m9olq5crmgqy 6272415 6272414 2026-09-17T08:28:45Z Sherzod11W 273619 6272415 wikitext text/x-wiki {{Kitob bilgiqutisi | nomi = Ming quyosh shuʼlasi | Original nomi = | Rasm = Ming quyosh shu'lasi.webp | Imzo = | Muallif = [[Xolid Husayniy]] | Janr = roman | Til = ingliz | Original nashr qilingan yili = [[2007-yil]] | Tarjimon = Rustam Jabborov | Bezalishi = | Seriya = | Nashriyot = Yangi asr avlodi | Nashr qilingan yili = 2016-yil | Betlari = 288 | Keyingisi = | isbn = 978-9943-27-248-4 | Lib = | Bosh muharrirlar = }} „'''Ming quyosh shu’lasi'''“ — ([[Ingliz tili|inglizcha]]: ''A Thousand Splendid Suns'') — [[Xolid Husayniy]]ning 2007-yilda nashr etilgan ikkinchi romani<ref>{{veb manbasi |title=Xolid Husayniyning Ming quyosh shuʼlasi asari haqida |url=https://civil.uz/xolid-husayniyning-ming-quyosh-shulasi-asari-haqida/?ysclid=l6hs81h4ly635239766 |website=civil.uz |accessdate=06.08.2022 |arxivsana=2022-11-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221108045315/https://civil.uz/xolid-husayniyning-ming-quyosh-shulasi-asari-haqida/?ysclid=l6hs81h4ly635239766 }}</ref>. == Syujeti == Romanning asaosiy syujeti — ikki Afgʻon ayoli, yosh va goʻzal Laylo va nikohsiz tugʻilgan Mariam taqdiri haqida hikoya qiladi. „Ming quyosh shuʼlasi“ asarida ikki xil olamda katta boʻlgan, ikki ayolning taqdiri aks ettirilgan. Ular har qanday vaziyatda ham bir-biriga suyanch boʻla olgan obrazlar. Mariam — bu hayotga kelganidan to oʻlimiga qadar koʻplab qiyinchiliklarga, azob, ogʻriq va sinovlariga duchor boʻldi. U oʻzi ishongan, suyangan insonlariga oʻzining qaynoq mehrini bera oldi, ammo bunga javoban unga koʻplab zulmlarni qilishdi. U ona boʻlish baxtiga sazovor boʻla olmaydi, biroq u Layloga va uning farzandlariga onalik mehrini bera oldi. Ularning kelajagi uchun, yaxshi yashashi uchun u oʻzini oʻlimga duchor etdi. U oʻzini oʻlimga loyiq deb topdi, chunki u oʻzining turmush oʻrtogʻini oʻldirgan edi. Laylo — ojiza va mushtipar bir ayol. Toʻgʻri, u ulgʻaygan oilasida qiyinchiliklarni kam koʻrgan, qalbi mehr- muhabbatga limmo-lim edi. Lekin, hayot uni ham koʻplab qiyinchiliklarga gʻarq qildi. U ham aldandi… Shunday paytda uning qoʻllaridan faqat Mariamgina tuta oldi. Ular barcha qiyinchiliklarga, azoblarga birgalikda bardosh berishdi. „ Ming quyoshning shuʼlasi“ bu- Maryam. U Layloning qalbini yorita oldi, uni zulmatdan qutqardi. Undan tashqari asarda Afgʻon davlatidagi oʻzaro urushlar, davlat toʻntarishlari, ichki iqtisodiy tuzumlari ham aks ettirilgan. Va bularning barchasi xalqqa ziyon yetishiga sabab boʻlgan<ref>{{veb manbasi |title=Тысяча сияющих солнц |url=https://briefly.ru/khosseyni/tysiacha_siiaiushchikh_solntc/ |website=briefly.ru |accessdate=06.08.2022}}</ref>. == Romanning mukofotlari va muvaffaqiyati == Roman [[The New York Times|New York Times]] bestselleriga aylandi. Chiqarilishining birinchi haftasida u milliondan ortiq nusxada sotilgan<ref>{{veb manbasi |title=A Thousand Splendid Suns by Hosseini, Khaled |url=https://www.biblio.com/a-thousand-splendid-suns-by-hosseini-khaled/work/5535 |website=biblio.com |accessdate=06.08.2022}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Xolid Husayniy asarlari]] [[Turkum:AQSh romanlari]] {{book-stub}} 3qkcqq9icu3emur25b94sxvn7qer9ow 1 770468 6272120 6269342 2026-09-16T12:42:11Z EmausBot 4498 Bot: Fixing broken redirect from Munozara:Jisoo to moved target page [[Munozara:Jisoo (qo'shiqchi)]] 6272120 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Munozara:Jisoo (qo'shiqchi)]] j5b6gnjosg99x56ph8nky6axkp73uq8 0 772559 6272197 6177644 2026-09-16T18:56:11Z InternetArchiveBot 58913 5 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272197 wikitext text/x-wiki {{Shirkat bilgiqutisi||website={{URL|www.guj.de}}}} [[Fayl:Bucerius_Gruner_Jahr_1968.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Bucerius_Gruner_Jahr_1968.png/220px-Bucerius_Gruner_Jahr_1968.png|thumb| Gerd Bucerius, Richard Gruner va Jon Jahr 1968-yilda]] '''Gruner + Jahr ''' – 1965-yilda Richard Gruner, Jon Jahr va Gerd Bucerius tomonidan tashkil etilgan bo'lib<ref name=":10">{{Citation|surname1=John Jahr|journal=Die Zeit|title=Medienindustrie: Ein Pakt unter Freunden|issue=27|date=2005|language=German|url=http://www.zeit.de/2005/27/Ein_Pakt_unter_Freunden|access-date=1 September 2016}}</ref> Bucerius va Jahr [[Jurnal|jurnallar]] nashr etishadi, Gruner esa [[Kitob bosish|matbaa firmasini]] boshqargan<ref name=":11">{{Veb manbasi|sarlavha=Richard Gruner: Das große G vom G+J-Verlag|url=http://www.ndr.de/kultur/geschichte/chronologie/Biografie-Verleger,richardgruner100.html|muallif=Irene Altenmüller|sana=25 December 2015|qaralgan sana=2022-08-10|arxivsana=2018-08-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180814170129/https://www.ndr.de/kultur/geschichte/chronologie/Biografie-Verleger,richardgruner100.html}}</ref>. Uch tadbirkorning birlashishiga turtki bo'ishiga ijobiy iqtisodga erishish zarurati bo'ldi, masalan, bosmaxona firmalari uchun qog'oz sotib olish yoki o'qish to'garaklari orqali jurnallarni tarqatish<ref name="Lehning, S. 39">{{Citation|surname1=Thomas Lehning|title=Das Medienhaus: Geschichte und Gegenwart des Bertelsmann-Konzerns|publisher=Wilhelm Fink Verlag|place=Paderborn, München|at=p.&nbsp;139|isbn=3-7705-4035-2|date=2004|language=German}}</ref> edi. Birlashish fikrini asosan Gerd Bukerius<ref>{{Citation|surname1=[[Wolf Schneider]]|title=Gruner + Jahr Story: Ein Stück deutsche Pressegeschichte|publisher=[[Piper Verlag]]|at=p.&nbsp;13|isbn=3-492-04265-1|date=2000|language=German}}</ref> ilgari surdi va [[Aksiyador|aksiyadorlar kompaniyaga]] olib kelgan jurnallar Gruner + Jahrning qoʻshma biznesi uchun asos boʻldi<ref name="Sjurts, S. 99">{{Citation|surname1=Insa Sjurts|title=Die deutsche Medienbranche: Eine unternehmensstrategische Analyse|publisher=[[Springer Gabler|Gabler Verlag]]|place=Wiesbaden|at=p.&nbsp;99|isbn=978-3-322-96462-5|date=1996|language=German}}</ref>. Asosiy jurnallar, jumladan, Brigitte, Capital, Stern va {{Tillararo havola|Schöner Wohnen|de|}} edi. 1965-yilga kelib ular millionlab tirajga ega bo'ldi<ref>{{Citation|journal=Der Spiegel|title=Unterzeichnung im Gewitter|issue=28|date=1965|language=German|url=http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-46273240.html|access-date=1 September 2016}}</ref>. Gruner + Jahr kompaniyasi mas'uliyati cheklangan jamiyat sifatida tashkil etilgan bo'lib, unda Gruner 39,5%, Jahr 32,3% va Bucerius 28,2% aktsiyalarga ega edi<ref name="Sjurts, S. 99" />. 1968-yilga kelib, sotuvlar 400 million nemis markasigacha o'sdi. Bu Gruner + Jahr Germaniyaning Axel Springerdan keyingi eng yirik matbuot kompaniyasiga aylandi<ref>{{Citation|journal=Der Spiegel|title=Einfach schneller|issue=49|date=1968|language=German|url=http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-45876493.html|access-date=1 September 2016}}</ref>. 1969-yilda Richard Gruner kompaniyani tark etdi. Nashriyotning siyosiy va strategik yo'nalishidagi kelishmovchiliklar bu harakatga turtki bo'ldi<ref name=":11"/><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Der den Namen gab|url=http://www.sueddeutsche.de/wirtschaft/zum-tod-von-richard-gruner-der-den-namen-gab-1.53375|muallif=Hans-Jürgen Jacobs|sana=17 May 2010}}</ref>. Gruner o'z aktsiyalarini qisqa vaqt ichida har birining 50% ga egalik qilgan hamkor aktsiyadorlari Bucerius va Jahrga berdi<ref>{{Citation|surname1=Ralf Dahrendorf|title=Liberal und unabhängig: Gerd Bucerius und seine Zeit|publisher=Verlag C.H.Beck|place=München|at=p.&nbsp;179|isbn=3-406-46474-2|date=2000|language=German}}</ref>. Keyinchalik ikkalasi ham Gruner + Jahrning 25% ni Bertelsmannga sotdi<ref>{{Citation|surname1=Thomas Lehning|title=Das Medienhaus: Geschichte und Gegenwart des Bertelsmann-Konzerns|publisher=Wilhelm Fink Verlag|place=Paderborn, München|at=pp.&nbsp;142–143|isbn=3-7705-4035-2|date=2004|language=German}}</ref><ref>{{Citation|journal=Der Spiegel|title=Erster Schritt|issue=12|date=1970|language=German|url=http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-45197597.html|access-date=1 September 2016}}</ref>. 1970-yilda Bucerius va Jahr yangi tashkil etilgan kuzatuv kengashiga o'tishdi va boshqaruv mas'uliyati besh kishidan iborat [[Direktorlar kengashi|ijroiya kengashiga]] yuklandi<ref>{{Citation|journal=Der Spiegel|title=Wenn ich 70 bin|issue=24|date=1970|language=German|url=http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-45439700.html|access-date=1 September 2016}}</ref>. 1971-yilda kompaniya rahbariyatning mustaqilligini mustahkamlash maqsadida Gruner + Jahrning bosh sherigi (cheklanmagan mas'uliyatli aktsiyador) [[Aksiyadorlar jamiyati|aktsiyadorlik korporatsiyasiga]] aylantirildi<ref name=":15">{{Veb manbasi|sarlavha=G+J Chronik|nashriyot=Gruner + Jahr|url=https://www.guj.de/unternehmen/chronik/|format=|kirish sanasi=|arxivurl=|arxivsana=|muallif=|sana=|yil=|til=|sahifalar=|iqtibos=}}</ref>. Operativ biznesdan nafaqaga chiqqanidan so'ng, 1973-yilda Bucerius Gruner + Jahrdagi ulushlarini Bertelsmannning aktsiyalari ulushiga almashtirdi. Natijada, guruh Gruner + Jahrning asosiy aktsiyadoriga aylandi<ref name=":10"/> va 1975-yilga kelib Bertelsmann o'z ulushini jami 74,9% ga oshirdi<ref name="Kress Report (19/2014)">{{Citation|surname1=Henning Kornfeld|journal=Kress Report|title=Gruner + Jahr: "Das Nokia unter den Verlagen"|issue=19|at=p.&nbsp;6|date=2014|language=German}}</ref>. Bucerius nafaqaga chiqqandan so'ng, Die Zeit haftalik gazetasiga bo'lgan huquqlar nashrning biznes mustaqilligini uzoq muddatda himoya qilish uchun fondga o'tkazildi<ref>{{Citation|journal=Horizont|title=Zeit-Gründer Gerd Bucerius ist gestorben|issue=40|at=p.&nbsp;14|date=1995|language=German}}</ref>. === 1960-1970 va 1980-yillar === 1960 va 1970-yillarda Gruner + Jahr biznesi dastlab [[Germaniya]] bozoridagi faoliyatni kengaytirishga qaratilgan edi<ref name=":15"/>. Bunga Spiegel Verlag va Vereinigte Motor-Verlage (bugungi kunda {{Tillararo havola|Motor Presse Stuttgart|de|}}) kompaniyalarining minoritar aksiyalarini sotib olish misol bo'la oladi.) 1971-yilda<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=50 Jahre Gruner + Jahr – Ein bedeutendes Stück deutsche Pressegeschichte|nashriyot=Verband Deutscher Zeitschriftenverleger|url=http://www.vdz.de/presse-singlenews/news/50-jahre-gruner-jahr-ein-bedeutendes-stueck-deutsche-pressegeschichte/|sana=26 August 2015|kirish sanasi=2022-08-10|arxivsana=2015-09-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150911033928/http://www.vdz.de/presse-singlenews/news/50-jahre-gruner-jahr-ein-bedeutendes-stueck-deutsche-pressegeschichte/}}</ref><ref>{{Citation|journal=Handelsblatt|title=Erfolg mit Zeitschriften rund um das Auto|at=p.&nbsp;22|date=20 June 1996|language=German}}</ref> 1970-yillarning oxirida kompaniya chet elda o'z biznesini kengayish davrini boshladi: Fransiyada Participations Edition Presse (bugungi kunda {{Tillararo havola|Prisma Media|fr|}}) sho'ba korxonasi.) 1978-yilda tashkil etilgan<ref>{{Citation|journal=Manager Magazin|title=Cherchez la femme|at=pp.&nbsp;125–128|date=1 December 1988|language=German}}</ref> va o'sha yili Gruner + Jahr Ispaniyaning {{Tillararo havola|Cosmos Distribuidora|es|}} nashriyot kompaniyasini ham sotib oldi. va AQShning Brown Printing bosma firmasi. 1980-yillarda chet elda, masalan, Buyuk Britaniyada qo'shimcha aksiyalar va sho'ba korxonalar sotib olindi<ref>{{Citation|journal=Horizont|title=Im Ausland rührig und aktiv|issue=30|at=p.&nbsp;59|date=1994|language=German}}</ref>. [[Fayl:Hamburg_Gruner_und_Jahr_Verlagsgebaeude_01_KMJ.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Hamburg_Gruner_und_Jahr_Verlagsgebaeude_01_KMJ.jpg/220px-Hamburg_Gruner_und_Jahr_Verlagsgebaeude_01_KMJ.jpg|thumb|{{Tillararo havola|Verlagsgebäude Gruner + Jahr|de|}}, 2004-yil]] 1980-yillarning o'rtalariga kelib, Gruner + Jahr xodimlari Gamburgning Outer Alster ko'li bo'ylab turli binolardan o'rin o;di<ref>{{Citation|journal=Handelsblatt|title=Grundsteinlegung für G+J-Pressehaus|at=p.&nbsp;17|date=21 September 1987|language=German}}</ref>. Nashriyotda hamkorlikni rivojlantirish va qo'shimcha xodimlar uchun joy yaratish uchun 1985-yilda Baumwallda matbuot binosi qurilishi boshlandi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Was plant Hamburg mit dem G+J-Gebäude?|url=http://www.abendblatt.de/hamburg/hamburg-mitte/article206351107/Was-plant-Hamburg-mit-dem-Gruner-Jahr-Gebaeude.html|muallif=Ulrich Gaßdorf|sana=30 October 2015}}</ref> Kompaniyaning shtab-kvartirasi shu kungacha shu binoda joylashgan. Matbuot binosi qurilgan mulk Aziz Maykl cherkovi va Speicherstadt o'rtasida joylashgan bo'lib. U ilgari Gamburg shahriga tegishli bo'lgan, 22 000 m² maydonga ega<ref name="Der Spiegel (51/1990)" />. Qurilish ishlari asosan 1989-yilda yakunlandi va birinchi ishchilar bir yildan keyin matbuot binosiga ko'chib o'tdi<ref name=":12">{{Citation|surname1=Thomas Hirschbiegel|journal=Hamburger Morgenpost|title=Baumwall: "Goliath" besiegt "David"|at=p.&nbsp;20|date=28 September 2007|language=German|url=http://www.mopo.de/baumwall--goliath--besiegt--david--19730220|access-date=1 September 2016}}</ref>. Qurilish loyihasi taxminan 300 million [[Marka (pul birligi)|Deutsche Markga]] tushdi. Matbuot binosi foydalanishga topshirilganda, u 2000 xodim uchun joy taklif qildi va shuning uchun Gamburgning shahar ichidagi eng yirik ofis bloki hisoblangan<ref name="Der Spiegel (51/1990)">{{Citation|title=Viel Blech|issue=51|date=1990|language=German|url=http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-13502892.html|access-date=1 September 2016}}</ref><ref>{{Citation|surname1=Uwe Kiessler, Otto Steidle|title=Verlagshaus Gruner + Jahr Hamburg|publisher=Oktagon Verlag|place=München, Stuttgart|at=p.&nbsp;18|isbn=3-927789-15-1|date=1991|language=German}}</ref><ref name=":12" />. === 1990-yillar === 1989—1990-yillarda Germaniya qayta birlashganidan so'ng, Gruner + Jahr yangi nemis shtatlarida erkin matbuotni shakllantirishda muhim rol o'ynadi. Masalan, kompaniya {{Tillararo havola|Dresdner Morgenpost|de|}} asos solgan va<ref>{{Citation|journal=Horizont|title=G+J-Konzentration auf Berlin|issue=37|at=p.&nbsp;1|date=1992|language=German}}</ref> ko'p o'tmay, {{Tillararo havola|Chemnitzer Morgenpost|de|}} kundalik gazeta<ref>{{Citation|journal=Handelsblatt|title=Gruner + Jahr mit Chemnitzer Morgenpost|at=p.&nbsp;21|date=22 August 1990|language=German}}</ref> 1991-yilda Gruner + Jahr Sächsisches Druck- und Verlagshausni sotib oldi, u yerda Sächsische Zeitung nashr etiladi<ref>{{Citation|journal=Handelsblatt|title="Sächsische Zeitung" ging an Gruner und Jahr|at=p.&nbsp;21|date=17 September 1991|language=German}}</ref>. Kompaniya Berliner Verlag ulushini ham sotib oldi - dastlab 1990-yilda 50%, keyin 1992-yildan boshlab 100%<ref>{{Citation|surname1=Donata Riedel|journal=Die Tageszeitung|title=G+J schluckt Berliner Verlag allein|at=p.&nbsp;7|date=18 February 1992|language=German}}</ref> Uning yetakchi gazetalari orasida Berliner Zeitung va Berliner Kurier bor<ref>{{Citation|journal=Der Tagesspiegel|title=Holtzbrinck kauft "Berliner Zeitung"|at=p.&nbsp;35|date=27 June 2002|language=German}}</ref>. Xalqaro miqyosda Gruner + Jahr [[The New York Times]] kompaniyasiga tegishli ettita jurnalni sotib olib, katta e'tiborni tortdi<ref>{{Citation|surname1=Thomas Lehning|title=Das Medienhaus: Geschichte und Gegenwart des Bertelsmann-Konzerns|publisher=Wilhelm Fink Verlag|place=Paderborn, München|at=pp.&nbsp;150–151|isbn=3-7705-4035-2|date=2004|language=German}}</ref>. 1994-yilda kompaniya AQShning yetakchi nashriyotiga aylandi va o'z tarixida birinchi marta savdo daromadining yarmini Germaniyadan tashqarida ishlab chiqardi<ref>{{Citation|journal=Handelsblatt|title=Bertelsmann-Tochter kauft Frauenzeitschriften|at=p.&nbsp;10|date=20 June 1994|language=German}}</ref><ref>{{Citation|journal=Der Tagesspiegel|title=Gruner + Jahr kauft in USA ein|date=18 June 1994|language=German}}</ref><ref>{{Citation|journal=Horizont|title=Big Deal für G+J in USA|issue=25|at=p.&nbsp;6|date=1994|language=German}}</ref>. 1995-yilda Gruner + Jahr butun dunyo bo'ylab Internetdagi birinchi professional xizmat ko'rsatuvchi provayderlardan biri sifatida geo.de, mopo.de, pm-magazin.de, stern.de va tvtoday.de domenlari ostida veb-saytlarni ishga tushirdi<ref name=":15"/><ref>{{Citation|surname1=Insa Sjurts|title=Die deutsche Medienbranche: Eine unternehmensstrategische Analyse|publisher=[[Springer Gabler|Gabler Verlag]]|place=Wiesbaden|at=p.&nbsp;163|isbn=978-3-322-96462-5|date=1996|language=German}}</ref>. Keyingi yillarda raqamli biznes modellari tobora katta ahamiyatga ega bo'la boshladi: 1997-yilda kompaniya nemis tilidagi kontentga maxsus mo'ljallangan qidiruv tizimi Fireballni ishga tushirdi<ref>{{Citation|surname1=Ralf Wegner|journal=Horizont|title=Ein Fireball für deutsche Sites|issue=25|at=p.&nbsp;46|date=1997|language=German}}</ref><ref>{{Citation|journal=Handelsblatt|title=Fireball vorgestellt|at=p.&nbsp;40|date=24 June 1997|language=German}}</ref> Buning ortidan {{Tillararo havola|Paperball|de|}} 1998-yilda yangiliklarga ixtisoslashgan qidiruv tizimi ham<ref>{{Citation|journal=Handelsblatt|title=Zeitungssuchmaschine im Internet|at=p.&nbsp;24|date=21 April 1998|language=German}}</ref>, elektron pochta provayderi (Firemail) ham rejalarining bir qismi edi<ref>{{Citation|surname1=Holger Bleich|journal=C't Magazin|title=Freemailer als Kommunikationszentralen|issue=11|at=p.&nbsp;140|date=2000|language=German}}</ref>. 2000-yilda Gruner + Jahr Fireball va uning tegishli brendlarini Lycos Europe tarkibiga kiritdi<ref>{{Citation|journal=Berliner Zeitung|title=Fireball geht in Lycos auf|at=p.&nbsp;34|date=8 March 2000|language=German}}</ref>. Buning evaziga Gruner + Jahr kompaniyaning o'z ulushini oldi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Gruner + Jahr bringt Fireball in Lycos Europe ein|url=http://derstandard.at/182282/GrunerJahr-bringt-Fireball-in-Lycos-Europe-ein|sana=7 March 2000}}</ref> bu IPO yaqinda edi<ref>{{Citation|journal=Handelsblatt|title=Gruner + Jahr bereitet Töchter auf Börse vor|at=p.&nbsp;27|date=9 February 2000|language=German}}</ref>. 2000-yil oxiridan boshlab, dot-com pufakchasining yorilishidan so'ng<ref>{{Citation|journal=Deutscher Drucker|title=G+J erwartet ein kräftiges Wachstum im Internet-Geschäft|issue=10|at=p.&nbsp;4|date=2000|language=German}}</ref>, Gruner + Jahr yana bir bor e'tiborini kontentga asoslangan servis xizmatlarga, ya'ni o'zining media brendlari veb-saytlariga qaratdi<ref>{{Citation|surname1=Ralf Wegner|journal=Horizont|title=G+J spielt auf allen Onlinefeldern mit|issue=10|at=p.&nbsp;80|date=2000|language=German}}</ref>. === Tashabbuslar va inqirozlar === Mingyillik boshlarida Gruner + Jahr bir nechta mintaqaviy kundalik gazetalarni sotdi qo'ydi va sotdi<ref>{{Citation|surname1=Bernd Kundrun|journal=Focus|title=Aufsteiger unter Druck|issue=26|at=pp.&nbsp;186–188|date=1999|language=German}}</ref><ref>{{Citation|surname1=Ralf Wegner|journal=Horizont|title=Gruner + Jahr bereinigt Zeitungsportfolio|issue=38|at=p.&nbsp;60|date=1999|language=German}}</ref>. 1999-yilda kompaniya {{Tillararo havola|Zeitung zum Sonntag|de|}} bepul yakshanba gazetasidan voz kechdi<ref>{{Citation|title=Gruner + Jahr gibt "Zeitung zum Sonntag" auf|language=German}}</ref><ref>{{Citation|journal=Die Tageszeitung|title=Sonntagsblätter, bis es richtig wuppt|at=p.&nbsp;14|date=9 February 1999|language=German}}</ref>, Kamomadga uchragan Gamburger Morgenpost 1999-yilda Hans Barlax va Frank Ottoga sotib yutborilgan<ref>{{Citation|journal=Der Tagesspiegel|title=Hamburger Morgenpost steht vor dem Verkauf|at=p.&nbsp;43|date=21 October 1999|language=German}}</ref><ref>{{Citation|surname1=Ulrike Simon|journal=Die Welt|title=G+J trennt sich von "Hamburger Morgenpost"|at=p.&nbsp;35|date=21 October 1999|language=German}}</ref> Bundan tashqari, Gruner + Jahr o'zini Sächsische Zeitungning bir nechta mintaqaviy nashrlaridan mahrum qildi<ref>{{Citation|surname1=[[Wolf Schneider]]|title=Gruner + Jahr Story: Ein Stück deutsche Pressegeschichte|publisher=[[Piper Verlag]]|at=p.&nbsp;377|isbn=3-492-04265-1|date=2000|language=German}}</ref>. Shu bilan birga, kompaniya Germaniya bo'ylab yangi biznes gazetasi Financial Times Deutschlandni ham ta'sis etdi<ref>{{Citation|journal=Der Standard|title=Die deutsche Financial Times vor dem Start|at=p.&nbsp;15|date=14 February 2000|language=German}}</ref><ref>{{Citation|journal=Frankfurter Rundschau|title=Gruner + Jahr setzt auf den Wirtschaftsleser|at=p.&nbsp;16|date=9 February 2000|language=German}}</ref>. Bu tashabbus oʻsha davrdagi eng katta gazeta loyihalaridan biri edi<ref>{{Citation|surname1=Roland Karle|journal=Horizont|title=Die Zeitung muss auf den Punkt kommen|issue=45|at=p.&nbsp;96|date=1999|language=German}}</ref>. 2000-yilda Gruner + Jahr ikki yetakchi biznes jurnali Inc. va Fast Companyni sotib oldi<ref>{{Citation|journal=Financial Times Deutschland|title=Gruner + Jahr kauft ein|at=p.&nbsp;5|date=20 December 2000|language=German}}</ref>. 2002-yilda Gruner + Jahr Berliner Verlag nashriyot kompaniyasini Georg von Holtzbrinck nashriyot guruhiga sotdi. Berlin gazetalari bozoridagi kontsentratsiya tufayli ba'zi ommaviy axborot vositalari bitimni tanqidiy sharhladilar<ref>{{Citation|journal=Aargauer Zeitung|title=Berliner Zeitungsmarkt in Aufruhr|at=p.&nbsp;36|date=27 June 2002|language=German}}</ref><ref>{{Citation|surname1=Steffen Grimberg|journal=Die Tageszeitung|title=Dahinter steckt immer derselbe Verlag|at=p.&nbsp;21|date=27 June 2002|language=German|url=http://www.taz.de/1/archiv/?dig=2002/06/27/a0062|access-date=1 September 2016}}</ref> 2003-yilda Gruner + Jahr Sharqiy Yevropadagi gazeta biznesining bir qismini Ringier guruhiga sotdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Zeitungsgeschäft in Osteuropa an Ringier verkauft|url=http://www.spiegel.de/wirtschaft/gruner-jahr-zeitungsgeschaeft-in-osteuropa-an-ringier-verkauft-a-271343.html|sana=24 October 2003}}</ref>. Berliner Verlagni sotgandan so'ng, Gruner + Jahr yana bir bor o'z biznesiga e'tiborini jurnallar va bosma firmalar rivojlantirishga harakat qildi<ref>{{Citation|journal=Frankfurter Neue Presse|title=G+J verkauft Berliner Zeitung an Holtzbrinck|at=p.&nbsp;6|date=27 June 2002|language=German}}</ref>. 2003-yil o'rtalarida kompaniya turli xil yangi jurnallarni ishlab chiqishni boshladi, Neon va Brigitte Woman o'zining yangi nemis bozoriga chiqarildi<ref>{{Citation|surname1=Ralf Wegner|journal=Horizont|title=Herausforderungen nehmen wir sportlich|issue=27|at=p.&nbsp;28|date=2003|language=German}}</ref><ref>{{Citation|surname1=Bernhard Baumgartner|journal=Die Presse|title=Gruner + Jahr: "Gärtnern" gegen die Krise|at=p.&nbsp;34|date=16 September 2003|language=German}}</ref><ref>{{Citation|surname1=Hans-Peter Siebenhaar|journal=Handelsblatt|title=Gruner + Jahr will in den USA mit "Gala" angreifen|at=p.&nbsp;15|date=27 February 2004|language=German}}</ref><ref>{{Citation|surname1=Gregory Lipinski, Hans-Peter Siebenhaar|journal=Handelsblatt|title=Gruner + Jahr setzt auf Expansion|at=p.&nbsp;15|date=4 September 2003|language=German}}</ref>. Gruner + Jahr tobora qiyinlashib borayotgan bozor muhitiga qaramay, kengayishda davom etdi<ref>{{Citation|surname1=Ulrike Simon|journal=Der Tagesspiegel|title=Titelschwemme|at=p.&nbsp;31|date=2 April 2004|language=German}}</ref><ref>{{Citation|surname1=Isabella Wallnöfer|journal=Die Presse|title=Groß, größer, G+J|at=p.&nbsp;40|date=3 April 2004|language=German}}</ref>. Kompaniya keyingi yillarda ushbu strategiyani davom ettirdi va qo'shimcha yana sotib olishni rejalashtirdi<ref>{{Citation|journal=Frankfurter Rundschau|title=Neue Zeitschriften geplant|at=p.&nbsp;13|date=19 March 2005|language=German}}</ref><ref>{{Citation|journal=Financial Times Deutschland|title=Gruner + Jahr hält Ausschau nach weiteren Zukäufen|at=p.&nbsp;4|date=21 March 2005|language=German}}</ref>, lekin Germaniya va Qo'shma Shtatlarda kamarlarni mahkamlash tartibini belgilab qo'ydi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Gruner + Jahr verordnet sich Schlankheitskur|url=http://www.handelsblatt.com/unternehmen/it-medien/anzeigenflaute-zwingt-printhaus-im-kerngeschaeft-zu-neuen-einsparungen-gruner-jahr-verordnet-sich-schlankheitskur/2474046.html|muallif=Gregory Lipinski|sana=14 February 2005|qaralgan sana=2022-08-10|arxivsana=2022-08-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220810185302/https://www.handelsblatt.com/unternehmen/it-medien/anzeigenflaute-zwingt-printhaus-im-kerngeschaeft-zu-neuen-einsparungen-gruner-jahr-verordnet-sich-schlankheitskur/2474046.html}}</ref>. 2004-yilda Gruner + Jahr Arvato va Axel Springer bilan hamkorlikda {{Tillararo havola|Prinovis|de|}} bosmaxona provayderiga asos soldi<ref>{{Citation|journal=Börsen-Zeitung|title=Tiefdruckfusion auf der Zielgeraden|at=p.&nbsp;10|date=4 May 2004|language=German}}</ref><ref>{{Citation|journal=Die Welt|title=Bertelsmann und Springer schaffen neuen Druck-Riesen in Europa|at=p.&nbsp;14|date=3 September 2004|language=German}}</ref>. Bir yil o'tgach, 2005-yilda Gruner + Jahr o'zining butun AQShdagi biznesini Meredith Corporation ga sotdi<ref>{{Citation|journal=Financial Times Deutschland|title=Gruner + Jahr trennt sich von US-Magazinen|at=p.&nbsp;4|date=25 May 2005|language=German}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=G+J verkauft US-Geschäft|url=https://kress.de/news/detail/beitrag/54608-g-j-verkauft-us-geschaeft.html|sana=24 May 2005}}</ref> va Condé Nast bitta individual yoshlar jurnalini sotib oldi<ref>{{Citation|surname1=Norbert Rüdell|journal=Horizont|title=G+J sagt Amerika good bye|at=p.&nbsp;12|date=2005|language=German}}</ref>. Kompaniya shu tariqa<ref>{{Citation|surname1=Gregory Lipinski|journal=Handelsblatt|title=Gruner + Jahr kehrt USA den Rücken|at=p.&nbsp;13|date=25 May 2005|language=German}}</ref>, Amerika bozoridan ancha chiqib ketdi, u oʻsha vaqtga qadar u oltinchi yirik jurnal nashriyotchisi boʻlgan edi<ref>{{Citation|surname1=Burkhard Riering|journal=Die Welt|title=Gruner + Jahr hat genug vom US-Markt|at=p.&nbsp;12|date=25 May 2005|language=German}}</ref>. Global moliyaviy inqiroz va jahon miqyosidagi iqtisodiy tanazzul tufayli 2007-yildan boshlab Gruner + Jahr bir nechta jurnallarni yopishga majbur bo'ldi<ref>{{Citation|journal=Der Tagesspiegel|title=Hamburger Schule|at=p.&nbsp;31|date=31 October 2008|language=German}}</ref><ref>{{Citation|surname1=David Denk, Steffen Grimberg|journal=Die Tageszeitung|title=Krise erreicht Kiosk|at=p.&nbsp;15|date=1 November 2008|language=German|url=http://www.taz.de/!5173436/|access-date=1 September 2016}}</ref> Kompaniya iqtisodiy jihatdan sog'lom va qarzsiz edi, lekin u reklama daromadlarining pasayishiga qarshi kurashdi<ref>{{Citation|journal=Sächsische Zeitung|title=Gruner + Jahr stemmt sich gegen die Krise|at=p.&nbsp;20|date=3 April 2009|language=German}}</ref>. Ushbu tendentsiyadan qat'i nazar, Gruner + Jahr bozorga yangi jurnallarni taqdim etaoldi<ref>{{Citation|surname1=Tim Klimeš|journal=Der Tagesspiegel|title=Rein in Nischen, ran an Männer|at=p.&nbsp;31|date=15 October 2009|language=German}}</ref>. O'tgan yilgi yo'qotishlardan so'ng kompaniya 2010-yilda foyda zonasiga qaytdi<ref>{{Citation|journal=Hamburger Morgenpost|title=Millionenverlust: Gruner + Jahr in der Krise|at=p.&nbsp;9|date=26 March 2010|language=German}}</ref><ref>{{Citation|journal=Westfalen-Blatt|title=Gruner + Jahr schreibt wieder schwarze Zahlen|date=1 April 2011|language=German}}</ref> Strategik transformatsiyalar doirasida ijroiya kengashi qayta tuzildi va 2013-yilda Julia Jakel [[BIM|bosh ijrochi direktor]] (bosh direktor) bo'ldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Johannes Ritter |date=11 September 2013 |title=Julia Jäkel übernimmt die Führung des Verlags |work=faz.net |url=https://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/gruner-jahr-baut-vorstand-um-julia-jaekel-uebernimmt-die-fuehrung-des-verlags-12144073.html}}</ref>. Raqamli biznes sektori tobora muhim ahamiyat kasb etayotgan bo'lsada<ref>{{Citation|journal=Der Tagesspiegel|title=Mit Websites zurück in die Gewinnzone|at=p.&nbsp;31|date=1 April 2011|language=German}}</ref><ref>{{Citation|journal=Frankfurter Rundschau|title=Investitionen ins Digitale|at=p.&nbsp;36|date=28 March 2014|language=German}}</ref>, bosib chiqarish operatsiyalari ahamiyatini yo'qotdi: Prinovis 2013-yilda Itzehoedagi sobiq Gruner matbaa kompaniyasi yopilishini e'lon qilgandan so'ng<ref>{{Citation|journal=Deutscher Drucker|title=Prinovis-Druckerei Itzehoe wird im August 2014 geschlossen|issue=4|at=p.&nbsp;4|date=2013|language=German}}</ref>, Gruner + Jahr o'zini o'zidan voz kechdi. 2014-yilda AQShdagi Brown Printing sho'ba korxonasi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Gruner + Jahr verkauft Druckerei in den USA|url=http://www.handelsblatt.com/unternehmen/it-medien/zeitschriftenverlag-gruner-jahr-verkauft-druckerei-in-den-usa/9728302.html|sana=7 April 2014}}</ref>, Bu kompaniya uchun "burilish nuqtasi" degani edi, chunki bu kompaniyaning Qo'shma Shtatlardagi so'nggi operativ biznesini sotishni belgiladi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha="Der Verkauf ist eine Zäsur": G+J trennt sich von US-Druckgeschäft BPC|url=https://kress.de/news/detail/beitrag/125803-der-verkauf-ist-eine-zaesur-g-j-trennt-sich-von-us-druckgeschaeft-bpc.html|muallif=Melanie Melzer|sana=7 April 2014}}</ref><ref>{{Citation|surname1=Roland Pimpl|journal=Horizont|title=G+J füllt die Kasse auf|issue=15|at=p.&nbsp;4|date=2014|language=German}}</ref>. === Bertelsman davri === 2014-yilda Bertelsmann Jon Jahrning merosxo'rlari bilan ularning qolgan 25,1% [[Aksiya|aktsiyalarini]] sotib olish bo'yicha kelishuvga erishdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Bertelsmann übernimmt Gruner + Jahr vollständig|url=http://www.spiegel.de/wirtschaft/unternehmen/bertelsmann-uebernimmt-verlag-gruner-jahr-vollstaendig-a-995491.html|sana=6 October 2014}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Bertelsmann übernimmt Gruner + Jahr komplett|url=http://www.zeit.de/wirtschaft/2014-10/bertelsmann-gruner-jahr-uebernahme|sana=6 October 2014}}</ref><ref>{{Citation|surname1=Kai-Hinrich Renner|journal=Handelsblatt Live|title=Bertelsmann übernimmt Gruner + Jahr komplett|date=6 October 2014|language=German}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Benedikt Fuest |date=6 October 2014 |title=Übernahme: Bertelsmann kann bei Gruner + Jahr jetzt durchregieren |work=Welt Online |url=http://www.welt.de/wirtschaft/article132982981/Bertelsmann-kann-bei-Gruner-Jahr-jetzt-durchregieren.html}}</ref><ref>{{Citation|journal=Reutlinger General-Anzeiger|title=Es gibt keine Zerschlagung|date=7 October 2014|language=German}}</ref>. Mulkni egallash maqsadi jurnalistikaga sodiqlikni anglatish uchun mo'ljallangan edi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Freie Bahn für die Sanierer|url=http://www.spiegel.de/wirtschaft/unternehmen/bertelsmann-fuer-gruner-jahr-brechen-harte-zeiten-an-a-995619.html|muallif=Isabell Hülsen|sana=6 October 2014}}</ref>. Bertelsmann shu tariqa [[Jurnalistika|jurnalistika biznesini]]<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Kurznachrichten|url=http://www.deutschlandradiokultur.de/bertelsmann-uebernimmt-verlag-gruner-jahr-komplett.265.de.html?drn:news_id=407965|sana=6 October 2014}}</ref> mustahkamladi, ayniqsa Gruner + Jahrning tashkil etilgan media brendlari orqali bu narsaga erishdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Diesmal ging der Riss tiefer|url=http://www.westfalen-blatt.de/Ueberregional/Meinung/1750223-Bertelsmann-und-Gruner-Jahr-Diesmal-ging-der-Riss-tiefer|muallif=Bernhard Hertlein|sana=7 October 2014}}</ref>. Gruner + Jahr ijroiya kengashi tasdiqlandi va kompaniya 1971-yilgacha ishlatilgan yuridik shaxsni qaytadan kiritdi (kommandit sheriklik)<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Bertelsmann verlängert Vertrag von Jäkel|url=http://www.handelsblatt.com/unternehmen/it-medien/gruner-jahr-bertelsmann-verlaengert-vertrag-von-jaekel/10982466.html|sana=14 November 2014|qaralgan sana=2022-08-10|arxivsana=2022-09-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220929144540/https://www.handelsblatt.com/unternehmen/it-medien/gruner-jahr-bertelsmann-verlaengert-vertrag-von-jaekel/10982466.html}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Gruner + Jahr vollzieht Wechsel der Rechtsform in GmbH & Co KG|url=http://www.buchmarkt.de/content/60873-gruner-jahr-vollzieht-wechsel-der-rechtsform-in-gmbh-co-kg.htm|sana=18 December 2014|kirish sanasi=2022-08-10|arxivsana=2015-05-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150510192334/http://www.buchmarkt.de/content/60873-gruner-jahr-vollzieht-wechsel-der-rechtsform-in-gmbh-co-kg.htm}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=G+J verändert Rechtsform und verlängert mit Julia Jäkel und Co|url=http://www.horizont.net/medien/nachrichten/Bertelsmann-Tochter-GJ-veraendert-Rechtsform-und-verlaengert-mit-Julia-Jaekel-und-Co-131461|muallif=Marco Saal|sana=14 November 2014}}</ref> Keyin Gruner + Jahr boshqa Bertelsmann kompaniyalari bilan hamkorlikni faollashtirdi<ref>{{Citation|journal=Bonner General-Anzeiger|title=Bertelsmann übernimmt Gruner + Jahr|at=p.&nbsp;6|date=7 October 2014|language=German}}</ref>. Hudud bu strategik siljish uchun namunadir<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Gruner + Jahr bläst mit Content-Agentur Territory zum Angriff|url=http://www.wuv.de/agenturen/gruner_jahr_blaest_mit_content_agentur_territory_zum_angriff|muallif=Markus Weber|sana=12 May 2016|qaralgan sana=2022-08-10|arxivsana=2022-04-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220404174830/http://www.wuv.de/agenturen/gruner_jahr_blaest_mit_content_agentur_territory_zum_angriff}}</ref>. So'nggi bir necha yil ichida Julia Jakel boshchiligidagi Gruner + Jahr juda o'zgardi va strategik jihatdan o'zgartirildi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Medienkonzern steckt Milliarden in neue Märkte|url=http://www.handelsblatt.com/unternehmen/it-medien/bertelsmann-medienkonzern-steckt-milliarden-in-neue-maerkte/19579586.html|sana=28 March 2017}}</ref><ref>{{Citation|journal=Hamburger Abendblatt|title=Gruner + Jahr will im Digitalgeschäft wachsen|at=p.&nbsp;32|date=21 January 2017|language=German}}</ref> 2016-yilda Gruner + Jahr Ispaniyadagi jurnal biznesini investorga sotdi va Avstriyadan chiqib ketdi<ref>{{Citation|journal=Börsen-Zeitung|title=Gruner + Jahr verkauft Tochter in Spanien|at=p.&nbsp;10|date=7 December 2016|language=German}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Gruner + Jahr zieht sich aus Österreich zurück|url=https://www.horizont.net/medien/nachrichten/Verlagsgruppe-News-Gruner--Jahr-zieht-sich-aus-oesterreich-zurueck-140869|muallif=David Hein|sana=20 June 2016}}</ref>. An'anaviy jurnallar sohasida raqamli faoliyat va innovatsiyalarni kengaytirish orqali Gruner + Jahr biznesi muvaffaqiyatli kengayishda davom etdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Was Gruner + Jahr richtig macht|url=https://www.wuv.de/medien/was_gruner_jahr_richtig_macht|muallif=Petra Schwegler|sana=29 March 2017|qaralgan sana=2022-08-10|arxivsana=2021-10-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211019192151/https://www.wuv.de/medien/was_gruner_jahr_richtig_macht}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Zeitschriftenverlag Gruner + Jahr schafft die Wende|url=http://www.abendblatt.de/kultur-live/article210097935/Zeitschriftenverlag-Gruner-Jahr-schafft-die-Wende.html|sana=30 March 2017}}</ref>. Kompaniya raqamli xizmatlarini kengaytirdi va [[raqamli marketing]] bo'yicha asosiy bozor o'yinchilaridan biriga aylandi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Gruner + Jahr baut Digitalgeschäft aus|url=http://www.abendblatt.de/hamburg/article207776487/Gruner-Jahr-baut-Digitalgeschaeft-aus.html|sana=4 July 2016}}</ref><ref name=":8">{{Citation|surname1=Götz Hamann|journal=Die Zeit|title=Das vergeig ich besser nicht|at=p.&nbsp;29|date=1 December 2016|language=German|url=http://www.zeit.de/2016/50/julia-jaekel-gruner-jahr-interview/komplettansicht|access-date=13 March 2017}}</ref>. Bundan tashqari, 2017-yilda Gruner + Jahr marketing bo'limi RTL sho'ba korxonasi IP Deutschland va Smartclip bilan hamkorlikda Ad Alliance ni tashkil etdi, uning ostida reklama beruvchilar va agentliklar uchun yangi xizmatlar ishlab chiqilgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=RTL und Gruner+Jahr verkaufen gemeinsam Werbung|ish=blogs.faz.net|url=http://blogs.faz.net/medienwirtschaft/2016/06/29/rtl-und-grunerjahr-starten-gemeinsamen-werbeverkauf-1117/|muallif=Jan Hauser|sana=29 June 2016|qaralgan sana=2022-08-10|arxivsana=2022-08-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220810185212/https://blogs.faz.net/medienwirtschaft/2016/06/29/rtl-und-grunerjahr-starten-gemeinsamen-werbeverkauf-1117/}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=RTL und G+J verbünden sich zu einer Vermarktungsallianz|url=http://www.horizont.net/medien/nachrichten/Bertelsmann-RTL-und-GJ-verbuenden-sich-zu-einer-Vermarktungsallianz-141094|sana=30 June 2016}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=IP und G+J EMS vermarkten Outstream-Werbung mit Smartclip|url=http://www.wuv.de/medien/ip_und_g_j_ems_vermarkten_outstream_werbung_mit_smartclip|muallif=Petra Schwengler|sana=11 October 2016|qaralgan sana=2022-08-10|arxivsana=2022-04-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220404174825/http://www.wuv.de/medien/ip_und_g_j_ems_vermarkten_outstream_werbung_mit_smartclip}}</ref>. Ad Alliancening kross-media platformasi har oy Germaniya aholisining 99% dan ortig'ini qamrab oladi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Ad Alliance: der neue Vermarktungsriese von RTL und Gruner + Jahr|url=http://www.absatzwirtschaft.de/ad-alliance-der-neue-crossmediale-vermarktungs-riesentanker-von-rtl-und-gruner-jahr-84851/|sana=30 June 2016}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Ad Alliance: der neue crossmediale Vermarktungs-Riesentanker von RTL und Gruner + Jahr|url=http://meedia.de/2016/06/30/ad-alliance-der-neue-crossmediale-vermarktungs-riesentanker-von-rtl-und-gruner-jahr/|sana=30 June 2016|qaralgan sana=2022-08-10|arxivsana=2020-11-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201123195354/http://meedia.de/2016/06/30/ad-alliance-der-neue-crossmediale-vermarktungs-riesentanker-von-rtl-und-gruner-jahr/}}</ref> va endi unga Spiegel Media va Media Impact ham bunga qo'shildi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Neuzugang bei Ad Alliance: Spiegel schlüpft unter das Dach des Supervermarkters von G+J und RTL|url=http://meedia.de/2017/09/01/neuzugang-bei-ad-alliance-spiegel-schluepft-unter-das-dach-des-supervermarkters-von-gj-und-rtl/|sana=1 September 2017|qaralgan sana=2022-08-10|arxivsana=2022-12-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221208060104/http://meedia.de/2017/09/01/neuzugang-bei-ad-alliance-spiegel-schluepft-unter-das-dach-des-supervermarkters-von-gj-und-rtl/}}</ref>. 2017-yilda Gruner + Jahr HafenCityga ko'chib o'tishini va yangi shtab-kvartirani qurishini e'lon qildi<ref name=":3">{{Citation|surname1=Ulrich Gassdorf|journal=Hamburger Abendblatt|title=Gruner + Jahr zieht in die HafenCity|at=p.&nbsp;14|date=9 December 2016|language=German}}</ref><ref>{{Citation|surname1=Peter-Matthias Gaede|journal=Die Zeit|title=Es war zum Dahinschmelzen|at=p.&nbsp;3|date=15 December 2016|language=German}}</ref>. Zamonaviy yangi bino Gruner + Jahr tomonidan olib borilayotgan innovatsion strategiyani aks ettiradi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Umzug bei G+J: Leinen los|url=https://www.sueddeutsche.de/medien/umzug-bei-g-j-leinen-los-1.3286173|muallif=Angelika Slavik|sana=8 December 2016}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Hafencity: Investor für neue Zentrale von Gruner+Jahr steht fest|url=https://www.abendblatt.de/hamburg/hamburg-mitte/article211519019/Investor-fuer-neue-Zentrale-von-Gruner-Jahr-steht-fest.html|sana=8 August 2017}}</ref>. Baumwalldagi matbuot binosi Gruner + Jahrning ko'chishi tugagandan so'ng uni o'z maqsadlari uchun ishlatmoqchi bo'lgan shaharga sotilgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Gruner + Jahr verlässt den Baumwall: Verlag wird in der Hafencity Nachbar des Spiegel|url=http://meedia.de/2016/12/08/gruner-jahr-verlaesst-den-baumwall-verlag-wird-in-der-hafencity-nachbar-des-spiegel/|muallif=Gregory Lipinski|sana=8 December 2016|qaralgan sana=2022-08-10|arxivsana=2021-07-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210725033755/https://meedia.de/2016/12/08/gruner-jahr-verlaesst-den-baumwall-verlag-wird-in-der-hafencity-nachbar-des-spiegel/}}</ref><ref name=":3" />. == Korporativ tuzilma == [[Fayl:Julia_Jäkel_2017-1.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/db/Julia_J%C3%A4kel_2017-1.jpg/220px-Julia_J%C3%A4kel_2017-1.jpg|thumb| Yuliya Yakel, 2017-yil]] Guruh xolding kompaniyasi Gamburgda joylashgan Gruner + Jahr GmbH hisoblanadi. Bu Germaniya qonunchiligiga muvofiq mas'uliyati cheklangan jamiyat (GmbH) bo'lib, uning aktsiyadorlari Bertelsmann SE & Co. KGaA, shuningdek, Bertelsmann Group tarkibiga kiradigan ikkita xolding kompaniyasidir<ref name=":0">{{Veb manbasi|sarlavha=Unternehmensregister|nashriyot=Bundesanzeiger Verlag|url=http://www.unternehmensregister.de/|format=|kirish sanasi=|arxivurl=|arxivsana=|muallif=|sana=|yil=|til=|sahifalar=|iqtibos=}}</ref>. Qonuniga ko'ra Gruner + Jahr GmbH ijroiya kengashida uch kishi o'tiradi: Julia Jakel - Bosh ijrochi direktor (bosh direktor), Oliver Radtke - Bosh operatsion direktor (COO) va Stefan Shefer - Bosh mahsulot direktori (CPO)<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Bertelsmann stärkt G+J-Management: Verträge von Jäkel, Radtke und Schäfer verlängert|url=https://kress.de/news/detail/beitrag/128728-bertelsmann-staerkt-g-j-management-vertraege-von-jaekel-radtke-und-schaefer-verlaengert.html|muallif=Marc Bartl|sana=17 November 2014}}</ref>. Ularning shartnomalari oxirgi marta 2018-ilda besh yilga uzaytirilgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Medienhaus Gruner + Jahr: Julia Jäkels Vertrag verlängert|url=http://www.spiegel.de/kultur/gesellschaft/julia-jaekel-verlaengert-ihren-vertrag-bei-gruner-jahr-a-1211688.html|sana=7 June 2018}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Gruner + Jahr verlängert Verträge der Geschäftsführung um fünf Jahre|url=https://www.horizont.net/medien/nachrichten/Julia-Jaekel--Co.-Gruner--Jahr-verlaengert-Vertraege-der-Geschaeftsfuehrung-um-fuenf-Jahre-167531|muallif=David Hein|sana=7 June 2018}}</ref>. Gruner + Jahr Bertelsmannning sakkizta korporativ bo'linmalaridan biridir<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Neue Geschäfte, höhere Ziele: Bertelsmann stellt sich breiter auf|url=http://www.tagesspiegel.de/wirtschaft/neue-geschaefte-hoehere-ziele-bertelsmann-stellt-sich-breiter-auf/13355618.html|muallif=Henrik Mortsiefer|sana=22 March 2016}}</ref>. Yillik moliyaviy hisobotlar konsolidatsiyalangan moliyaviy hisobotga kiritilgan va u alohida e'lon qilinmaydi. 2020 ish yilida Gruner + Jahr 1,1 milliard evro sotuvga erishdi<ref name=":2">{{Veb manbasi|sarlavha=Annual Report 2020|nashriyot=Bertelsmann|url=https://www.bertelsmann.com/media/investor-relations/annual-reports/bertelsmann-annual-report-2020-finance-engl-final.pdf|sana=30 March 2021|sahifalar=22, 138|qaralgan sana=2022-08-10|arxivsana=2022-06-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220618103132/https://www.bertelsmann.com/media/investor-relations/annual-reports/bertelsmann-annual-report-2020-finance-engl-final.pdf}}</ref>. Gruner + Jahr kompaniyalarga egalik qiladi va Germaniya va chet eldagi bir nechta kompaniyalarda, jumladan Prisma Mediada aktsiyadorlik hissasiga ega edi<ref name=":4">{{Veb manbasi|sarlavha=G+J Beteiligungen|nashriyot=Gruner + Jahr|url=https://www.guj.de/unternehmen/zahlen-und-fakten/beteiligungen/|format=|kirish sanasi=|arxivurl=|arxivsana=|muallif=|sana=|yil=|til=|sahifalar=|iqtibos=}}</ref>. == Mahsulotlar va xizmatlar == === Jurnallar === Gruner + Jahrning mashhurligi va ko'lami bo'yicha eng muhim nemis tilidagi jurnallari ''Brigitte'', ''Capital'', {{Tillararo havola|Eltern (Zeitschrift)|de|}} ., ''Eltern oilasi'', {{Tillararo havola|''Essen & Trinken''|de|}}, ''Essen & Trinken für jeden Tag'', ''National Geographic'' Deutschland, ''PM Magazin'', ''Schöner Wohnen'' va ''Stern''<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Quartalsauflagen|nashriyot=Informationsgemeinschaft zur Feststellung der Verbreitung von Werbeträgern|url=http://www.ivw.eu/print/quartalsauflagen/quartalsauflagen|format=|kirish sanasi=|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161028091641/http://www.ivw.eu/print/quartalsauflagen/quartalsauflagen|arxivsana=2016-10-28|muallif=|sana=|yil=|til=|sahifalar=|iqtibos=}}</ref>. 2013-yildan beri Gruner + Jahrning barcha nashrlari "Qiziqishlar hamjamiyatlari" deb nomlangan sakkizta bo'limga birlashtirilgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Verlagschefin Jäkel setzt jetzt auf "Communities"|url=http://www.spiegel.de/kultur/gesellschaft/gruner-jahr-umzug-von-neon-nido-und-p-m-nach-hamburg-a-921389.html|sana=10 September 2013}}</ref>. U yerda ham bosma, ham raqamli kross-media kontenti yaratiladi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Hamburger Kommune: Neue Strategie für Gruner + Jahr|url=http://www.tagesspiegel.de/medien/neue-strategie-und-struktur-fuer-gruner-jahr-hamburger-kommune/8769984.html|muallif=Sonja Álvarez|sana=10 September 2013}}</ref>. === Raqamli brendlar === So'nggi bir necha yil ichida Gruner + Jahr o'zining raqamli faoliyatini sezilarli darajada oshirdi<ref>{{Citation|surname1=Kai-Hinrich Renner|journal=Hamburger Abendblatt|title=Die neue G+J-Chefin Julia Jäkel räumt im Digitalgeschäft auf|at=p.&nbsp;20|date=8 September 2012|language=German}}</ref><ref>{{Citation|surname1=Kai-Hinrich Renner|journal=Hamburger Abendblatt|title=Julia Jäkel profitiert vom großen Umbau bei Gruner + Jahr|at=p.&nbsp;22|date=19 November 2011|language=German}}</ref>. Raqamli sohada sotuvlar o'tgan yillar davomida ajoyib o'sishni boshdan kechirdi. Uning asosiy bozorlarida raqamli savdo umumiy savdoning uchdan biridan ko'prog'ini tashkil qiladi<ref>{{Citation|journal=Handelsblatt|title=Bertelsmann: Ein ganzes halbes Rekordjahr|at=p.&nbsp;26|date=1 September 2016|language=German}}</ref>. Gruner + Jahr nafaqat o'z platformalariga, balki uchinchi shaxslarning xizmatlariga ham sarmoya kiritadi: Masalan, 2015-yilda [[startap]] fondi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Gruner + Jahr startet 50-Millionen-Fonds für Startups|url=http://www.gruenderszene.de/allgemein/gruner-jahr-50-millionen-fonds|muallif=Hannah Loeffler|sana=1 September 2015|qaralgan sana=2022-08-10|arxivsana=2020-10-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201020120747/http://www.gruenderszene.de/allgemein/gruner-jahr-50-millionen-fonds}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=G+J gründet 50-Millionen-Euro-Investitionsfonds|url=http://www.horizont.net/medien/nachrichten/Digitalgeschaeft-GJ-gruendet-50-Millionen-Euro-Investitionsfonds-134244|muallif=Roland Pimpl|sana=6 May 2015}}</ref> va 2016-yilda Schöner qoshida onlayn-do'kon Wohnen brendi bilan tashkil etilgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Gruner + Jahr startet E-Commerce im Wohn-Bereich|url=http://www.wuv.de/medien/gruner_jahr_startet_e_commerce_im_wohn_bereich|muallif=Petra Schwegler|sana=17 August 2016|qaralgan sana=2022-08-10|arxivsana=2022-04-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220404174831/http://www.wuv.de/medien/gruner_jahr_startet_e_commerce_im_wohn_bereich}}</ref>. 2016-yilda tashkil etilgan AppLike reklama-texnologiya kompaniyasi 2017-yilda kuchli oʻsishi tufayli oʻz faoliyatini toʻxtatdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha="Wir wollen auf jedes Telefon der Welt": Gruners große Ad-Tech-Hoffnung AppLike|url=https://meedia.de/2017/10/23/wir-wollen-auf-jedem-telefon-der-welt-gruners-grosse-ad-tech-hoffnung-applike/|muallif=Alexander Becker|sana=23 October 2017|kirish sanasi=2022-08-10|arxivsana=2018-08-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180814232710/https://meedia.de/2017/10/23/wir-wollen-auf-jedem-telefon-der-welt-gruners-grosse-ad-tech-hoffnung-applike/}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=AppLike von Gruner + Jahr wächst deutlich|url=http://www.turi2.de/aktuell/applike-von-gruner-jahr-waechst-deutlich/|muallif=Matthias Lauerer|sana=23 October 2017}}</ref>. == Havola == {{Portal|Companies}} == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Pages with unreviewed translations]] [[Turkum:Mukofotlar]] sv2g926qyucjegvg54d7eej479ikhse 0 774236 6272144 6109402 2026-09-16T14:19:53Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272144 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Gina Gershon|portret=Gina Gershon 2018 by Sachyn Mital (cropped 2).jpg|tavsif=Gershon 2018-yilda|tugʻilgan paytidagi ismi=Gina L. Gershon|tavallud sanasi={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1962|6|10}}|tavallud joyi=[[Los Angeles]], [[California]], [[AQSh]]|kasbi=[[Aktrisa]], [[xonanda]], [[muallif]]|faoliyat_yillari=1981-hozirgacha}} '''Gina L. Gershon''' ([[1962-yil]] [[10-iyun|10-iyunda]] tugʻilgan)<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.uselessdaily.com/news/15-facts-about-actress-gina-gershon/#.XbijJZpKhPY|sarlavha=15 facts about actress Gina Gershon|ish=Useless Daily|sana=25-sentabr 2018-yil|qaralgan sana=2022-08-12|arxivsana=2021-03-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210326184730/https://www.uselessdaily.com/news/15-facts-about-actress-gina-gershon/#.XbijJZpKhPY}}</ref> – [[amerikalik]] [[aktrisa]]. U ''[[Cocktail]]'' (1988), ''[[Red Heat]]'' (1988), ''[[Showgirls]]'' (1995), ''[[Bound]]'' (1996), ''[[Yuzsiz]]'' (1997), ''[[The Insider]]'' (1999), ''[[Demonlover]]'' (2002), ''[[P.S. I Love You]]'' (2007), ''[[Five Minarets in New York]]'' (2010), ''[[Killer Joe]]'' (2011) hamda ''[[House of Versace]]'' (2013) kabi filmlarda bir qancha rollarni ijro etgan. Aktrisa [[FX]] telekanali efirga uzatgan ''[[Rescue Me]]'' va [[HBO]]da efir yuzini koʻrgan ''[[How to Make It in America]]'' filmlarida yordamchi rollarni ijro etgan. Shuningdek, [[The CW]]da tomonidan efirga uzatilgan oʻsmirlar hayoti haqidagi ''[[Riverdale|Rivedale]]'' serialida Gladys Jones rolini tasvirlagan. == Yoshligi == Gina [[Los Anjeles|Los Angelesda]] [[interyer]] [[Dekoratsiya|dekorator]] Mickey Gershon ({{QF|Koppel}})<ref name="FamilySearch-CA-birthindex">{{Veb manbasi|sarlavha=Gina L Gersohn: California, Birth Index, 1905-1995|url=https://familysearch.org/pal:/MM9.1.1/VL5C-XVM|ish=[[FamilySearch]]|qaralgan sana=9-avgust 2014-yil|iqtibos=Gina L Gersohn [sic], June 10, 1962; citing Los Angeles, California, United States, Department of Health Services, Vital Statistics Department, Sacramento.}}</ref> va [[Xalqaro savdo|import-eksport]] bilan shugʻullanuvchi [[savdogar]] Stan Gershonlar oilasida tugʻilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.filmreference.com/film/31/Gina-Gershon.html|sarlavha=Gina Gershon Biography|nashriyot=Filmreference.com|qaralgan sana=12-aprel 2010-yil}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Gina Gershon|url=https://movies.yahoo.com/person/gina-gershon/biography.html|ish=Yahoo Movies|qaralgan sana=27-dekabr 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160124074200/https://movies.yahoo.com/person/gina-gershon/biography.html|arxivsana=January 24, 2016}}</ref>. U L. A.ning [[San Fernando (California)|San-Fernando vodiysida]] [[Yahudiylar|yahudiy]] oilasida katta boʻlgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Patrica Sheridan's Breakfast With ... Gina Gershon|url=http://www.post-gazette.com/stories/ae/breakfast/patrica-sheridans-breakfast-with-gina-gershon-705491/|ish=Pittsburgh Post-Gazette|qaralgan sana=27-dekabr 2015-yil}}</ref>. Aktrisaning akasi va opasi bor. Gina har doim [[aktrisa]] boʻlishni xohlaganini taʼkidlagan lekin uning faoliyati [[musiqa]] va [[raqs]] orqali boshlangan<ref name="LarryKingNow-Versace-2013">{{Veb manbasi|muallif=King|ism=Larry|sarlavha=Gina Gershon|url=http://www.ora.tv/larrykingnow/gina-gershon-0_fhep3bie|ish=Larry King Now|qaralgan sana=9-avgust 2014-yil|sana=30-sentabr 2013-yil|arxivsana=2016-03-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160311083704/http://www.ora.tv/larrykingnow/gina-gershon-0_fhep3bie}}</ref>. == Faoliyati == Gershon [[New York (shahar)|New Yorkdagi]] [[Square Professional teatr]] maktabiga qatnashib, avval [[David Mamet]] bilan, keyinroq [[Harold Guskin]] va [[Sandra Seacat]] bilan ishlagan. Aktrisa intervyularida ularning „taʼsiri katta“ deya taʼkidlab oʻtgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.cigaraficionado.com/webfeatures/show/id/7388/p/3|sarlavha=I Dream of Gina &#124; Celebrities|ish=Cigaraficionado.com|sana=1-oktabr 1998-yil|qaralgan sana=17-iyun 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161128052849/http://www.cigaraficionado.com/webfeatures/show/id/7388/p/3|arxivsana=November 28, 2016}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.cigaraficionado.com/webfeatures/show/id/7388/p/4|sarlavha=I Dream of Gina &#124; Celebrities|ish=Cigaraficionado.com|sana=1-oktabr 1998-yil|qaralgan sana=17-iyun 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170101091737/http://www.cigaraficionado.com/webfeatures/show/id/7388/p/4|arxivsana=January 1, 2017}}</ref>. Uning dastlabki professional rollari ''Camille'' va ''The Substance of Fire'' spektakllarida boʻlgan. U New Yorkda joylashgan [[Naked Angels]] teatr guruhining asoschilaridan biridir<ref name="Netglimse">{{Veb manbasi|sarlavha=Archived copy|url=http://www.netglimse.com/celebs/pages/gina_gershon/index.shtml|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080725171318/http://www.netglimse.com/celebs/pages/gina_gershon/index.shtml|arxivsana=July 25, 2008|qaralgan sana=2-avgust 2008-yil}}</ref>. Uning tanaffus ''Pretty in Pink'' (1986) filmida kichik bir epizodda koʻrinish beradi. Shundan keyin, [[Nancy Allen]] bilan ''[[Sweet Revenge]]'', [[Tom Cruise]] va [[Elisabeth Shue]] bilan ''[[Cocktail]]'' va John Saylesning ''[[City of Hope]]'' (1991) dramasida bir qator muhim rollarni ijro etadi. Shuningdek, 1991-yilda u [[Steven Seagal]] qarshisida [[Out for Justice|''Out for Justice'']] filmida suratga tushdi va u filmdagi yovuz qahramon Richi Madanoning ([[William Forsythe]]) singlisi Patti Madano rolini oʻynadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.popsugar.com/entertainment/Who-Gina-Gershon-From-Riverdale-45391262|sarlavha=Jughead's Mom Has Got It Going On, and Here's Where You've Seen Her Before|ish=[[PopSugar]]|ism=Corinne|muallif=Sullivan|sana=17-oktabr 2018-yil|qaralgan sana=1-iyul 2020-yil}}</ref>. == Shaxsiy hayoti == 2015-yilda Gershon belgiyalik futbolchilikdan mebel dizaynerligi sohasiga oʻtgan [[Bobby Dekeyser]] bilan ishqib munosabatlarni boshlagan<ref>{{Veb manbasi|url=https://pagesix.com/2015/12/21/gina-gershon-and-bobby-dekeyser-are-in-a-long-distance-relationship/|sarlavha=Gina Gershon and Bobby Dekeyser are in a long-distance relationship|sana=22-dekabr 2015-yil|qaralgan sana=6-oktabr 2018-yil}}</ref>. Ular 2018-yilning yanvar oyida munosabatlarini yakunlashdi. == Filmografiyasi == [[Fayl:GinaGershonMay10.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/GinaGershonMay10.jpg/220px-GinaGershonMay10.jpg|right|thumb| Gershon 2010-yilning may oyida]] {| class="wikitable sortable" |- ! YIIl ! Sarlavha ! Rol ! Rejissor |- |1981 |''Beatlemania'' | rowspan="2"| Dancer | Joseph Manduke |- |1985 |''[[Girls Just Want to Have Fun (film)|Girls Just Want to Have Fun]]'' | [[Alan Metter]] |- | rowspan="2"| 1986 |''[[Pretty in Pink]]'' |Trombley, Girl Friend / Gym Class | [[Howard Deutch]] |- | data-sort-value="Three Fifteen" | ''3:15 the Moment of Truth'' |Cobrettes | [[Larry Gross]] |- |1987 |''[[Sweet Revenge (1987 film)|Sweet Revenge]]'' |K. C. | Mark Sobel |- | rowspan="2"| 1988 |''[[Red Heat (1988 film)|Red Heat]]'' |Catherine 'Catʼ Manzetti | [[Walter Hill]] |- |''[[Cocktail (1988 film)|Cocktail]]'' |Coral | [[Roger Donaldson]] |- |1989 |''Suffering Bastards'' |Sharnetta | Bernard McWilliams |- |1990 |''[[Voodoo Dawn]]'' |Tina | Steven Fierberg |- | rowspan="3"| 1991 |''[[City of Hope (film)|City of Hope]]'' |Laurie Rinaldi | [[John Sayles]] |- |''[[Out for Justice]]'' |Patti Madano | [[John Flynn (rejissor)|John Flynn]] |- |''[[Jungle Fever]]'' |Angieʼs Neighbor | [[Spike Lee]] |- |1992 | data-sort-value="Player, The" |''[[The Player (1992 film)|The Player]]'' |Whitney Gersh | [[Robert Altman]] |- |1993 |''[[Joey Breaker]]'' |Jenny Chaser | [[Steven Starr]] |- | rowspan="2"| 1994 |''Flinch'' |Daphne James | George Erschbamer |- |''Black and White'' | Unknown | Marcell Iványi |- | rowspan="2"| 1995 |''[[Best of the Best 3: No Turning Back]]'' |Margo Preston | [[Phillip Rhee]] |- |''[[Showgirls]]'' |Cristal Connors | [[Paul Verhoeven]] |- |1996 |''[[Bound (1996 film)|Bound]]'' |Corky | [[The Wachowskis]] |- | rowspan="3"| 1997 |''[[This World, Then the Fireworks (1997 film)|This World, Then the Fireworks]]'' |Carol Lakewood Morton | [[Michael Oblowitz]] |- |''[[Touch (1997 film)|Touch]]'' |Debra Lusanne | [[Paul Schrader]] |- |''[[Yuzsiz]]'' |Sasha Hassler | [[John Woo]] |- | rowspan="5"| 1998 |''[[Palmetto (film)|Palmetto]]'' |Nina | [[Volker Schlondorff]] |- |''[[Lulu on the Bridge]]'' |Hannah | [[Paul Auster]] |- |''Prague Duet'' |Dr. Lauren Graham | [[Roger L. Simon]] |- |''[[I'm Losing You (film)|I’m Losing You]]'' |Lidia | [[Bruce Wagner]] |- |''[[One Tough Cop]]'' |Joey OʻHara | [[Bruno Barreto]] |- | rowspan="2"| 1999 |''[[Guinevere (1999 film)|Guinevere]]'' |Billie | [[Audrey Wells]] |- | data-sort-value="Insider, The" | ''[[The Insider (film)|The Insider]]'' |Helen Caperelli | [[Michael Mann]] |- | rowspan="2"| 2001 |''[[Driven (2001 film)|Driven]]'' |Cathy Heguy | [[Renny Harlin]] |- |''[[Picture Claire]]'' |Lily Warden | [[Bruce McDonald (rejissor)|Bruce McDonald]] |- | rowspan="2"| 2002 |''[[Slackers (film)|Slackers]]'' |Girl at Trendy Club | [[Dewey Nicks]] |- |''[[Demonlover]]'' |Elaine Si Gibril | [[Olivier Assayas]] |- |2003 |''[[Prey for Rock & Roll]]'' |Jacki | Alex Steyermark |- | rowspan="2"| 2004 |''[[Three Way]]'' |Florence DeCroix Hagen | [[Scott Ziehl]] |- |''Out of Season'' |Eileen Phillips | [[Jevon OʻNeill]] |- | 2005 |''[[One Last Thing...]]'' |Arlene | Alex Steyermark |- | rowspan="5"| 2006 |''[[Dreamland (2006 film)|Dreamland]]'' |Mary | Jason Matzner |- |''[[Man About Town (2006 film)|Man About Town]]'' |Arlene Kreiner | [[Mike Binder]] |- |''[[Kettle of Fish (film)|Kettle of Fish]]'' |Ginger | [[Claudia Myers]] |- | ''[[I Want Someone to Eat Cheese With]]'' | Martining onasi sifatida | [[Jeff Garlin]] |- |''[[Delirious (2006 film)|Delirious]]'' |Dana | [[Tom DiCillo]] |- | rowspan="2"| 2007 |''[[What Love Is]]'' |Rachel | |- |''[[P.S. I Love You (film)|P. S. I Love You]]'' |Sharon McCarthy | [[Richard LaGravenese]] |- | rowspan="3"| 2008 |''[[Just Business]]'' |Marty Jameson | |- |''[[Beer for My Horses (film)|Beer for My Horses]]'' |Cammie | [[Michael Salomon]] |- |''Gina Gershon Strips Down Sarah Palin'' |[[Sarah Palin]] | [[Jake Szymanski]] |- |2009 | data-sort-value="Goods: Live Hard, Sell Hard, The" |''[[The Goods: Live Hard, Sell Hard]]'' | Nomaʼlum | [[Neal Brennan]] |- | rowspan="3"| 2010 |''[[Love Ranch]]'' |Irene | [[Taylor Hackford]] |- |''[[Five Minarets in New York]]'' |Maria | [[Mahsun Kırmızıgül]] |- |''[[Across the Line: The Exodus of Charlie Wright]]'' |Mariel Garza | R. Ellis Frazier |- | rowspan="2"| 2011 |''Sarah Palin Media Addict'' |Sarah Palin | Christopher Farah |- |''[[Killer Joe (film)|Killer Joe]]'' |Sharla Smith | [[William Friedkin]] |- | rowspan="2"| 2012 |''[[LOL (2012 film)|LOL]]'' |Kathy | [[Lisa Azuelos]] |- |''[[Breathless (2012 film)|Breathless]]'' |Lorna | Jesse Baget |- | 2013 | ''[[Dealin' with Idiots]]'' | Sophie | [[Jeff Garlin]] |- | rowspan="5"| 2014 | data-sort-value="Scribbler, The" | ''[[The Scribbler (film)|The Scribbler]]'' | Cleo | John Suits |- |''[[Mall (film)|Mall]]'' |Donna | [[Joe Hahn]] |- | data-sort-value="Lookalike, The" | ''[[The Lookalike (2014 film)|The Lookalike]]'' | Lee Garner | [[Richard Gray (rejissor)|Richard Gray]] |- | ''Sharklumbo'' | Widow | Justin Nijm & Jack Bishop |- | ''Me'' | Gina Gershon | [[Jefery Levy]] |- |2015 |''[[Staten Island Summer]]'' | xonim Greeley | [[Rhys Thomas (rejissor)|Rhys Thomas]] |- | rowspan="2"| 2016 | ''A Message from Melania Trump'' | [[Melania Trump]] | Bryan Madole |- | ''[[My Dead Boyfriend]]'' | Helene | [[Anthony Edwards (aktyor)|Anthony Edwards]] |- | rowspan="5"| 2017 |''[[Bad Kids of Crestview Academy]]'' |Senator Wilkes | [[Ben Browder]] |- |''[[Lost Cat Corona]]'' |Connie | Anthony Tarsitano |- |''[[Permission (film)|Permission]]'' |Lydia | Brian Crano |- |''[[Inconceivable (2017 film)|Inconceivable]]'' |Angela | Jonathon Baker |- | data-sort-value="Nine Eleven" | ''[[9/11 (2017 film)|9/11]]'' |Eve Cage | Martin Guigui |- | rowspan="4"| 2018 | ''[[After Everything]]'' | Tracy | [[Hannah Marks]] & Joey Power |- | ''[[Blockers (film)|Blockers]]'' | Cathy | [[Kay Cannon]] |- | ''[[The Little Mermaid (2018 film)|The Little Mermaid]]'' | Peggy Gene | Blake Harris & [[Chris Bouchard]] |- | ''[[American Dresser]]'' | Sandra | Carmine Cangialosi |- | rowspan="2"| 2019 | ''[[The Investigation: A Search for the Truth in Ten Acts]]'' | [[K. T. McFarland]] / [[Rick Gates (political consultant)|Rick Gates]] | Scott Ellis |- | ''[[Red Shoes and the Seven Dwarfs]]'' | Regina (ovozi) | Sung-ho Hong |- | rowspan="4"| 2020 | ''[[The Mimic (2020 film)|The Mimic]]'' | The Woman at the Bar | Thomas F. Mazziotti |- | ''[[Cagefighter: Worlds Collide]]'' | Max Drake | Jesse Quinones |- | ''[[Rifkin's Festival]]'' | Sue | [[Woody Allen]] |- | ''People in Landscape'' | Alex’s Mother | Benjamin Rider |- | rowspan="2"| 2021 | ''[[With/In|With/In: Volume 2]]'' | Nomaʼlum | Oʻzi |- | ''[[Don't Look Up]]'' | Kathy Logolos | [[Adam McKay]] |- | 2022 | ''[[Emily the Criminal]]'' | Alice | John Patton Ford |- | Anons | ''[[Borderlands (film)|Borderlands]]'' | Moxxi | [[Eli Roth]] |} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons category|Gina Gershon}} * {{IMDbda kishi|153}} * {{webarxiv |title=Q&A from Entertainment Weekly (19-iyun, 2007-yil) |url=https://web.archive.org/web/20090317065115/http://www.ew.com/ew/article/0,,20041907,00.html |date=17-mart, 2009-yil}} * {{Twitter|RealGinaGershon}} {{DEFAULTSORT:Gershon, Gina}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Amerikalik ovoz aktrisalari]] [[Turkum:Amerikalik televideniye aktrisalari]] [[Turkum:Amerikalik ayol qoʻshiqchilar]] [[Turkum:1962-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Amerikalik aktrisalar]] [[Turkum:Amerikalik yozuvchilar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha aktrisalar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha qoʻshiqchilar]] 8rpu1wsm4hp0jiiee2fpvlzlxrc5jty 0 776425 6272137 5431483 2026-09-16T13:47:43Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272137 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Giang Nguyen 2013.jpg|thumb|Giang Nguyen]] '''Giang Thu Nguyen (''Nguyễn Thu Giang)''''' (1985-yil 2-oktabrda [[Xanoy|Xanoyda]] tugʻilgan) — <nowiki/>[[Avstraliyaliklar|avstraliyalik]] [[Shaxmat|shaxmatchi]] va matematik. U Adelaida universitetida amaliy matematika boʻyicha katta oʻqituvchi. Shaxmat boʻyicha u xalqaro ayollar shaxmat ustasi<ref name="fide">[http://ratings.fide.com/card.phtml?event=12400980 Nguyen, Thu Giang] FIDE Player Profile, [http://www.fide.com www.fide.com]</ref> va yettita shaxmat olimpiadasida Avstraliyani himoya qilgan. U toʻrt marta Janubiy Avstraliyaning ayollar chempionatida va bir marta [[Janubiy Avstraliya]] (ochiq) chempionligini qoʻlga kiritgan. == Faoliyati == Nguyen toʻqqiz yoshida shaxmat oʻynay boshlagan. U 1998-yilda 13 yoshgacha boʻlgan oʻsmir qizlar oʻrtasidagi Vetnam chempionatida oltin medal, 1999-yilda 15 yoshgacha boʻlgan oʻsmir qizlar oʻrtasidagi Vetnam chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi. Nguyen birinchi marta 1998-yilda 14 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida (Disneylend, Parij) Vetnamni himoya qilgan. Vetnam vakili sifatida 1999-yilda 14 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida oltin medal, 2000-yilda „Osiyo bolalari“ II xalqaro bolalar sport oʻyinlarida kumush, 2000-yilda 16 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi ASEAN chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2001-yilda Nguyen Avstraliyaning [[Adelaida]] shahriga koʻchib oʻtdi. 2002-yilda [[Sidney|Sidneyda]] oʻtkazilgan Avstraliya oʻsmirlar chempionatida u uchinchi oʻrinni egalladi. 2008-yildan beri Nguyen Avstraliya bayrogʻi ostida shaxmat oʻynab keladi. U [[Avstraliya|Avstraliyani]] yettita [[Shaxmat Olimpiadasi|shaxmat olimpiadalarida]]: 2008-yil, [[39-shaxmat Olimpiadasi|2010-yil]], [[40-shaxmat Olimpiadasi|2012-yil]], 2014-yil, [[42-shaxmat Olimpiadasi|2016-yil]], 2018-yil va [[44-shaxmat Olimpiadasi|2022]]-yillarda himoya qilgan<ref>[http://www.olimpbase.org/playersw/9jt7173g.html Nguyen Thu Giang] Chess Olympiad statistics, [http://www.olimpbase.org www.olimpbase.org]</ref>. 2012-yilda u 6/9 ball toʻpladi va oʻz natijasi uchun Ayollar FIDE ustasi (WFM) unvoniga sazovor boʻldi<ref name="fide"/>. U 2014-yilda (ochiq) Janubiy Avstraliya chempionatida va 2003-yil, 2006-yil, 2007-yil va 2008-yillarda ayollar chempionatida gʻolib chiqdi<ref>[https://sachess.org.au/honour-boards/ Honour Boards], South Australian Chess Association</ref>. == Matematikadagi yutuqlari == Nguyen 2009-yilda 23 yoshida Janubiy Avstraliya universitetida (UniSA) matematika boʻyicha doktorlik dissertatsiyasini tamomlagan<ref name="young" />. U Janubiy Avstraliya universitetining eng yosh PhD bitiruvchisi va Janubiy Avstraliya universitetining ikkinchi eng yosh bitiruvchisi boʻlgan<ref name="young">[http://w3.unisa.edu.au/unisanews/2009/August/mainstory.asp Our young Dr of Maths] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200611135215/http://w3.unisa.edu.au/unisanews/2009/August/mainstory.asp |date=2020-06-11 }} Alexandra Brown, UniSANews</ref>. Uning „''Gamilton sikli muammosi, Markov qaror jarayonlari va grafik spektrlari''“ nomli dissertatsiyasini Jerji Filar va Vlad Ejov birgalikda boshqargan. Nguyen — Adelaida universitetining amaliy matematika boʻyicha katta oʻqituvchisi va 2019-yilda Janubiy Avstraliyaning Tall Poppy Science boʻyicha mukofoti sovrindori<ref>{{veb manbasi|url=https://aips.net.au/tall-poppies/2019-south-australian-award-winner/dr-giang-nguyen/|sarlavha=Dr Giang Nguyen|qaralgan sana=2022-08-15|arxivsana=2020-06-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200611135215/https://aips.net.au/tall-poppies/2019-south-australian-award-winner/dr-giang-nguyen/}}</ref> hisoblanadi. == Manbalar == {{Manbalar}} {{DEFAULTSORT:Nyguyen, Giang}} [[Turkum:Ayol matematiklar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:1985-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Shaxmatchi ayollar]] [[Turkum:Avstraliyalik ayollar]] [[Turkum:WikiAyollar]] iix6tkwfj61l3ft7m8r5m5v9xplh12k 0 782006 6272379 6122181 2026-09-17T08:03:35Z Axadjon1 94673 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 6272379 wikitext text/x-wiki {{Basketbolchi bilgiqutisi | name = Slick Watts | image = | caption = | height_ft = 6 | height_in = 1 | weight_lb = 175 | nationality = Amerikalik | birth_date = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1951|07|22}} | birth_place = [[Rolling Fork, Mississippi]] | high_school = Henry Weather<br/>(Rolling Fork, Mississippi) | college = * [[Grand View Vikings men's basketball|Grand View]] (1969—1970) * [[Xavier Gold Rush basketball|Xavier (Louisiana)]] (1970—1973) | draft_year = 1973 | career_start = 1973 | career_end = 1979 | career_position = Himoyachi | career_number = 13, 14, 00 | highlights = * [[NBA All-Defensive First Team]] ({{nbay|1975|end}}) * [[List of Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi annual assists leaders|NBA assists leader]] ({{nbay|1975|end}}) * [[List of Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi annual steals leaders|NBA steals leader]] ({{nbay|1975|end}}) }} '''Donald Earl „Slick“ Watts''' (1951-yil 22-iyulda tugʻilgan) — amerikalik sobiq [[Basketbol|basketbolchi]]<ref name="br">{{veb manbasi|sarlavha=Slick Watts|nashriyot=Basketball-Reference|url=https://www.basketball-reference.com/players/w/wattssl01.html|kirish sanasi=19-aprel 2010-yil|arxivsana=13-may 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130513002717/http://www.basketball-reference.com/players/w/wattssl01.html}}</ref>. U 1976-yilda ham assistentlik, ham steal amalga oshirish boʻyicha ligani boshqargan birinchi [[Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi|NBA]] oʻyinchisi sifatida tanilgan<ref>[https://www.si.com/college/washington/.amp/basketball/slick-watts-beloved-sonic-and-husky-dad-deals-with-major-health-setback Slick Watts, Beloved Sonic and Husky Dad, Deals with Major Health Setback]</ref>. == Kollej == "Slick" Watts dastlab Grand View Junior kollejida oʻqigan, lekin 1970-yilda Luizianadagi Xavier universitetiga koʻchib oʻtgan va u yerda uch yil murabbiy Bob Xopkins va jamoadoshi, kelajakdagi ABA va [[Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi|NBA]] yulduzi Bryus Seals bilan kollej basketboli oʻynagan<ref>{{yangiliklar manbasi |date=1-dekabr 1970-yil |title='Slick' Picked Player of the Month |pages=8 |work=Xavier Herald Newspaper |url=https://xula.contentdm.oclc.org/digital/collection/p16948coll14/id/4429/rec/2 |access-date=13-iyul 2022-yil}}</ref>. 1972-yilgi mavsumda Watts and Seals Gold Rushni oʻzining birinchi NAIA District 30 erkaklar basketbol chempionatiga olib boradi. Nicholls State universitetini 85-83 hisobida magʻlub etadi, ammo 1972-yilgi NAIA erkaklar basketbol turnirining yarim finalida Vestmontga yutqazadi. Hiosb: 71- 59<ref name=":0">{{veb manbasi|sarlavha=NAIA District 30 Men's Basketball - Varsity Pride|url=http://www.jonfmorse.com/wiki/index.php?title=NAIA_District_30_Men%27s_Basketball|kirish sanasi=14-yanvar 2021-yil|ish=www.jonfmorse.com}}</ref>. Oʻzining soʻnggi mavsumida Watts Dillard universitetini 101-80 hisobida magʻlub etib, ketma-ket ikkinchi NAIA tumani 30 chempionatiga oltin Rushni olib keldi<ref name=":0"/> 1973-yilgi NAIA erkaklar basketbol turnirida Watts va uning jamoadoshlari ikkinchi turda Sem Xyuston shtat universitetini 67-60 hisobida magʻlub etishdi. Oʻsha paytda, Bearkats barcha kollej boʻlinmalari soʻrovlarida mamlakatda birinchi oʻrinni egallagan va ikki yil davomida 34 oʻyinda magʻlubiyatsiz oʻtgan. Xavier Gold Rush oxir-oqibat yarim finalda Merilend-Sharqiy Shorga 87-80 hisobida yutqazadi. == NBA == Watts 1973-yilgi NBA loyihasida hech qanday jamoa tomonidan tanlanmagan, ammo uning Xaver universitetidagi sobiq murabbiyi Bob Xopkins Seattle SuperSonics uchun murabbiy va bosh menejer boʻlgan [[Bill Rassell|Bill Russellning]] amakivachchasi edi. Russell Wattsni sinab koʻrdi va „''Vatts lagerdagi eng yaxshi koʻrinishdagi qoʻriqchi edi va koʻpincha boshqa oʻyinchilarni xijolat qildi''“ degani uchun taʼkidlangan<ref>{{yangiliklar manbasi |date=1-oktabr 1973-yil |title=Donald "Slick" Watts Makes Sonics Roster |pages=6 |work=Xavier Herald Newspaper |url=https://xula.contentdm.oclc.org/digital/collection/p16948coll14/id/4553 |access-date=14-iyul 2022-yil}}</ref>.. Watts SuperSonics bilan yangi boshlovchi erkin agent sifatida shartnoma imzoladi. 1973—1974-yilgi mavsum uchun zaxira sifatida qayd etilganidan soʻng, keyingi mavsumda u tez-tez oʻynadi. 1975-yilning 21-fevralida Watts [[Atlanta Hawks|Atlanta Xoks]] ustidan 110-108 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda 12 ochko, 10 ribaund va 11 golli uzatma hamda 4 ta toʻp oʻtkazib yuborish bilan birga oʻzining birinchi martabadagi tripl- dablini qayd etdi<ref>[https://www.statmuse.com/nba/ask?q=slick+watts+first+triple-double Slick Watts First Career Triple Double]</ref>. Ikki kundan soʻng, Watts Philadelphia 76ersga 114-10 hisobida magʻlub boʻlganida, 13 ochko toʻplagan va 14 ta golli uzatmani qoʻshgan holda, faoliyatidagi eng yuqori 9 ta oʻgʻirlikni qayd etdi<ref>[https://www.statmuse.com/nba/ask/slick-watts-career-high-steals Slick Watts Career High 9 Steals]</ref>. U 1975—1976-yilgi mavsumda asosiy tarkibga aylandi<ref>{{yangiliklar manbasi |date=4-mart 1976-yil |title=Watts Is Too Slick To Stay On SuperSonics' Bench Long |work=Sarasota Herald-Tribune |agency=Associated Press |url=https://news.google.com/newspapers?id=FwAkAAAAIBAJ&sjid=JmcEAAAAIBAJ&pg=4754,1329770 |access-date=19-aprel 2010-yil}}</ref>. Oʻsha mavsumda u NBAni jami assistentlar, har bir oʻyinga assistentlar, jami oʻgʻirlashlar, har bir oʻyinda oʻgʻirlashlar boʻyicha boshqargan va NBA All-Defence Birinchi jamoasiga aylantirgan. U xuddi shu mavsumda NBAni assistentlik va oʻgʻirlik boʻyicha boshqargan birinchi futbolchi edi<ref name="br"/> 1976-yilda Watts jamiyat oldidagi ajoyib xizmatlari uchun J. Valter Kennedi fuqarolik mukofotini ham oldi<ref name="youngest">{{yangiliklar manbasi |last=Vescey |first=George |date=8-fevral 1987-yil |title=Sports Of The Times; The Youngest Old-Timer |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1987/02/08/sports/sports-of-the-times-the-youngest-old-timer.html |access-date=19-aprel 2010-yil}}</ref>.. Vatt 1976—1977-yilgi mavsumda har bir oʻyinda oʻrtacha 8,0 golli uzatma va 2,7 toʻp oʻtkazib yuborgan yana bir samarali yilni kuzatdi. 1977—1978-yilgi mavsum boshida Watts Xopkins bilan yana birlashdi, u Sonicsning yangi bosh murabbiyi sifatida ishga qabul qilindi. Xopkins 5-17 startidan soʻng ishdan boʻshatildi va yangi murabbiy Lenni Uilkens tarkibda baʼzi oʻzgarishlar qildi, ulardan biri Wattsni Dennis Jonson bilan almashtirish edi. Vatt mavsum oʻrtalarida birinchi davra tanlovi uchun [[Utah Jazz|Nyu-Orlean Jazzga]] almashtirildi. U „Slick“ laqabini oldi, chunki u oʻsha paytda gʻayrioddiy boʻlgan birinchi oʻyinchilardan biri boʻlgandi. U, shuningdek, markazdan tashqarida oʻzining bosh bogʻichini taqib yurishi bilan mashhur edi.  SuperSonicsda biroz muddatga ega boʻlishiga qaramay, Watts Seattlening sport boʻyicha taniqli shaxslaridan biri sifatida qaraladi<ref>[https://www.si.com/college/washington/basketball/slick-watts-beloved-sonic-and-husky-dad-deals-with-major-health-setback Slick Watts, Beloved Sonic and Husky Dad]</ref>. == Shaxsiy hayoti == Oʻzining futbolchilik faoliyatidan soʻng Watts Dearborn Park boshlangʻich maktabida jismoniy tarbiya oʻqituvchisi va Seattle hududidagi Franklin oʻrta maktabida basketbol murabbiyi boʻldi va [[tennis]] bilan shugʻullandi<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Weaver |first=Mike |date=28-oktabr 1983-yil |title=Tennis helped 'Slick' Watts slide out of basketball |work=Tri City Herald |url=https://news.google.com/newspapers?id=vl0hAAAAIBAJ&sjid=A4YFAAAAIBAJ&pg=4419,7592388 |access-date=19-aprel 2010-yil }}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 2001-yilda Vatt sarkoidoz bilan kasalxonada 22 kun oʻtkazdi, bu uning vazni deyarli 50 funtga tushib ketishiga olib keldi, uning ahvoli yaxshilandi. U 2017-yilda nafaqaga chiqishdan oldin Seattledagi Martin Lyuter King, Jr. Elementary maktabida qariyb 20 yil davomida jismoniy tarbiya boʻyicha oʻqituvchilik qilgan basketboldan keyingi faoliyatini yakunlagan<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Jenks |first=Jayson |date=17-may 2017-yil |title=Slick Watts at 65: Forever a Sonic, famously accessible |work=The Seattle Times |url=http://www.seattletimes.com/sports/nba/slick-watts-at-65-forever-a-sonic-famously-accessible/ |access-date=8-may 2017-yil}}</ref>. 2021-yil aprel oyida, 70 yoshga toʻlishidan uch oy oldin, Watts katta insultni boshdan kechirdi<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Stone |first=Larry |date=13-aprel 2021-yil |title=Sending positive thoughts to Sonics great Slick Watts, who has 'long road to recovery' after stroke |work=The Seattle Times |url=https://www.seattletimes.com/sports/nba/sending-positive-thoughts-to-sonics-great-slick-watts-who-has-long-road-to-recovery-after-stroke/ |access-date=14-aprel 2021-yil}}</ref>. == NBA faoliyat statistikasi == {{NBA oʻyinchi statistikasi afsonasi}} === Muntazam mavsum === {{NBA oʻyinchisi statistikasi boshlanishi}} |- | style="text-align:left;"|{{NBA yili|1973}} | style="text-align:left;"|[[1973–74 Seattle SuperSonics season|Seattle]] | 62 || – || 23.0 ||.388 || – || '''.645''' || 2.9 || 5.7 || 1.9 || 0.2 || 8.0 |- | style="text-align:left;"| {{NBA yili|1974}} | style="text-align:left;"|[[1974–75 Seattle SuperSonics season|Seattle]] | '''82''' || – || 25.1 ||.421 || – ||.608 || 3.2 || 6.1 || 2.3 || 0.1 || 6.8 |- | style="text-align:left;"| {{NBA yili|1975}} | style="text-align:left;"|[[1975–76 Seattle SuperSonics season|Seattle]] | '''82''' || – || '''33.9''' || '''.427''' || – ||.578 || '''4.5''' ||style="background:#cfecec;"| '''8.1*''' ||style="background:#cfecec;"| '''3.2*''' || 0.2 || '''13.0''' |- | style="text-align:left;"| {{NBA yili|1976}} | style="text-align:left;"|[[1976–77 Seattle SuperSonics season|Seattle]] | 79 || – || 33.3 ||.422 || – ||.587 || 3.9 || 8.0 || 2.7 || 0.3 || '''13.0''' |- | style="text-align:left;"| {{NBA yili|1977}} | style="text-align:left;"|[[1977–78 Seattle SuperSonics season|Seattle]] | 32 || – || 25.3 ||.404 || – ||.566 || 2.5 || 4.2 || 1.7 || '''0.4''' || 7.8 |- | style="text-align:left;"| {{NBA yili|1977}} | style="text-align:left;"|[[1977–78 New Orleans Jazz season|New Orleans]] | 39 || – || 19.9 ||.381 || – ||.602 || 2.5 || 4.1 || 1.4 || '''0.4''' || 7.2 |- | style="text-align:left;"| {{NBA yili|1978}} | style="text-align:left;"|[[1978–79 Houston Rockets season|Houston]] | 61 || – || 17.1 ||.405 || – ||.612 || 1.7 || 4.0 || 1.2 || 0.2 || 3.7 |- class="sortbottom" | style="text-align:center;" colspan="2"| Career | 437 || – || 26.3 ||.413 || – ||.597 || 3.2 || 6.1 || 2.2 || 0.3 || 8.9 {{S-end}} === Pley-off === {{NBA oʻyinchisi statistikasi boshlanishi}} |- |style="text-align:left;"|[[1975 NBA Playoffs|1975]] |stye="text-align:left;"|[[1974—1975 Seattle SuperSonics season|Seattle]] |'''9'''||–||31.3||'''.462'''||–||.538||'''3.7'''||7.1||'''3.0'''||0.4||11.1 |- |style="text-align:left;"|[[1976 NBA Playoffs|1976]] |stye="text-align:left;"|[[1975—1976 Seattle SuperSonics season|Seattle]] |6||–||'''32.8'''||.435||–||.478||3.0||'''8.2'''||2.0||0.3||'''11.8''' |- |style="text-align:left;"|[[1979 NBA Playoffs|1979]] |stye="text-align:left;"|[[1978—1979 Houston Rockets season|Houston]] |2||–||21.5||.400||–||'''.667'''||3.5||3.5||2.0||'''0.5'''||7.0 |- class="sortbottom" | style="text-align:center;" colspan="2"| Career | 17 || – || 30.7 ||.446 || – ||.519 || 3.4 || 7.1 || 2.5 || 0.4 || 10.9 {{S-end}} == Yana qarang == * Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi bir oʻyinda eng koʻp oʻgʻirlik qilgan futbolchilar roʻyxati == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://iuhoosiers.com/roster.aspx?rp_id=4474&path=mbball Indiana Hoosiers bio] * [http://iuhoosiers.com/roster.aspx?rp_id=4474&path=mbball Indiana Hoosiers bio] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:1951-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:AQSh basketbolchilari]] [[Turkum:NBA basketbolchilari]] 0ug8332fj514lpybxnaxfjc4aeaub0f 6272382 6272379 2026-09-17T08:04:00Z Axadjon1 94673 /* Muntazam mavsum */ 6272382 wikitext text/x-wiki {{Basketbolchi bilgiqutisi | name = Slick Watts | image = | caption = | height_ft = 6 | height_in = 1 | weight_lb = 175 | nationality = Amerikalik | birth_date = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1951|07|22}} | birth_place = [[Rolling Fork, Mississippi]] | high_school = Henry Weather<br/>(Rolling Fork, Mississippi) | college = * [[Grand View Vikings men's basketball|Grand View]] (1969—1970) * [[Xavier Gold Rush basketball|Xavier (Louisiana)]] (1970—1973) | draft_year = 1973 | career_start = 1973 | career_end = 1979 | career_position = Himoyachi | career_number = 13, 14, 00 | highlights = * [[NBA All-Defensive First Team]] ({{nbay|1975|end}}) * [[List of Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi annual assists leaders|NBA assists leader]] ({{nbay|1975|end}}) * [[List of Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi annual steals leaders|NBA steals leader]] ({{nbay|1975|end}}) }} '''Donald Earl „Slick“ Watts''' (1951-yil 22-iyulda tugʻilgan) — amerikalik sobiq [[Basketbol|basketbolchi]]<ref name="br">{{veb manbasi|sarlavha=Slick Watts|nashriyot=Basketball-Reference|url=https://www.basketball-reference.com/players/w/wattssl01.html|kirish sanasi=19-aprel 2010-yil|arxivsana=13-may 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130513002717/http://www.basketball-reference.com/players/w/wattssl01.html}}</ref>. U 1976-yilda ham assistentlik, ham steal amalga oshirish boʻyicha ligani boshqargan birinchi [[Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi|NBA]] oʻyinchisi sifatida tanilgan<ref>[https://www.si.com/college/washington/.amp/basketball/slick-watts-beloved-sonic-and-husky-dad-deals-with-major-health-setback Slick Watts, Beloved Sonic and Husky Dad, Deals with Major Health Setback]</ref>. == Kollej == "Slick" Watts dastlab Grand View Junior kollejida oʻqigan, lekin 1970-yilda Luizianadagi Xavier universitetiga koʻchib oʻtgan va u yerda uch yil murabbiy Bob Xopkins va jamoadoshi, kelajakdagi ABA va [[Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi|NBA]] yulduzi Bryus Seals bilan kollej basketboli oʻynagan<ref>{{yangiliklar manbasi |date=1-dekabr 1970-yil |title='Slick' Picked Player of the Month |pages=8 |work=Xavier Herald Newspaper |url=https://xula.contentdm.oclc.org/digital/collection/p16948coll14/id/4429/rec/2 |access-date=13-iyul 2022-yil}}</ref>. 1972-yilgi mavsumda Watts and Seals Gold Rushni oʻzining birinchi NAIA District 30 erkaklar basketbol chempionatiga olib boradi. Nicholls State universitetini 85-83 hisobida magʻlub etadi, ammo 1972-yilgi NAIA erkaklar basketbol turnirining yarim finalida Vestmontga yutqazadi. Hiosb: 71- 59<ref name=":0">{{veb manbasi|sarlavha=NAIA District 30 Men's Basketball - Varsity Pride|url=http://www.jonfmorse.com/wiki/index.php?title=NAIA_District_30_Men%27s_Basketball|kirish sanasi=14-yanvar 2021-yil|ish=www.jonfmorse.com}}</ref>. Oʻzining soʻnggi mavsumida Watts Dillard universitetini 101-80 hisobida magʻlub etib, ketma-ket ikkinchi NAIA tumani 30 chempionatiga oltin Rushni olib keldi<ref name=":0"/> 1973-yilgi NAIA erkaklar basketbol turnirida Watts va uning jamoadoshlari ikkinchi turda Sem Xyuston shtat universitetini 67-60 hisobida magʻlub etishdi. Oʻsha paytda, Bearkats barcha kollej boʻlinmalari soʻrovlarida mamlakatda birinchi oʻrinni egallagan va ikki yil davomida 34 oʻyinda magʻlubiyatsiz oʻtgan. Xavier Gold Rush oxir-oqibat yarim finalda Merilend-Sharqiy Shorga 87-80 hisobida yutqazadi. == NBA == Watts 1973-yilgi NBA loyihasida hech qanday jamoa tomonidan tanlanmagan, ammo uning Xaver universitetidagi sobiq murabbiyi Bob Xopkins Seattle SuperSonics uchun murabbiy va bosh menejer boʻlgan [[Bill Rassell|Bill Russellning]] amakivachchasi edi. Russell Wattsni sinab koʻrdi va „''Vatts lagerdagi eng yaxshi koʻrinishdagi qoʻriqchi edi va koʻpincha boshqa oʻyinchilarni xijolat qildi''“ degani uchun taʼkidlangan<ref>{{yangiliklar manbasi |date=1-oktabr 1973-yil |title=Donald "Slick" Watts Makes Sonics Roster |pages=6 |work=Xavier Herald Newspaper |url=https://xula.contentdm.oclc.org/digital/collection/p16948coll14/id/4553 |access-date=14-iyul 2022-yil}}</ref>.. Watts SuperSonics bilan yangi boshlovchi erkin agent sifatida shartnoma imzoladi. 1973—1974-yilgi mavsum uchun zaxira sifatida qayd etilganidan soʻng, keyingi mavsumda u tez-tez oʻynadi. 1975-yilning 21-fevralida Watts [[Atlanta Hawks|Atlanta Xoks]] ustidan 110-108 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda 12 ochko, 10 ribaund va 11 golli uzatma hamda 4 ta toʻp oʻtkazib yuborish bilan birga oʻzining birinchi martabadagi tripl- dablini qayd etdi<ref>[https://www.statmuse.com/nba/ask?q=slick+watts+first+triple-double Slick Watts First Career Triple Double]</ref>. Ikki kundan soʻng, Watts Philadelphia 76ersga 114-10 hisobida magʻlub boʻlganida, 13 ochko toʻplagan va 14 ta golli uzatmani qoʻshgan holda, faoliyatidagi eng yuqori 9 ta oʻgʻirlikni qayd etdi<ref>[https://www.statmuse.com/nba/ask/slick-watts-career-high-steals Slick Watts Career High 9 Steals]</ref>. U 1975—1976-yilgi mavsumda asosiy tarkibga aylandi<ref>{{yangiliklar manbasi |date=4-mart 1976-yil |title=Watts Is Too Slick To Stay On SuperSonics' Bench Long |work=Sarasota Herald-Tribune |agency=Associated Press |url=https://news.google.com/newspapers?id=FwAkAAAAIBAJ&sjid=JmcEAAAAIBAJ&pg=4754,1329770 |access-date=19-aprel 2010-yil}}</ref>. Oʻsha mavsumda u NBAni jami assistentlar, har bir oʻyinga assistentlar, jami oʻgʻirlashlar, har bir oʻyinda oʻgʻirlashlar boʻyicha boshqargan va NBA All-Defence Birinchi jamoasiga aylantirgan. U xuddi shu mavsumda NBAni assistentlik va oʻgʻirlik boʻyicha boshqargan birinchi futbolchi edi<ref name="br"/> 1976-yilda Watts jamiyat oldidagi ajoyib xizmatlari uchun J. Valter Kennedi fuqarolik mukofotini ham oldi<ref name="youngest">{{yangiliklar manbasi |last=Vescey |first=George |date=8-fevral 1987-yil |title=Sports Of The Times; The Youngest Old-Timer |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1987/02/08/sports/sports-of-the-times-the-youngest-old-timer.html |access-date=19-aprel 2010-yil}}</ref>.. Vatt 1976—1977-yilgi mavsumda har bir oʻyinda oʻrtacha 8,0 golli uzatma va 2,7 toʻp oʻtkazib yuborgan yana bir samarali yilni kuzatdi. 1977—1978-yilgi mavsum boshida Watts Xopkins bilan yana birlashdi, u Sonicsning yangi bosh murabbiyi sifatida ishga qabul qilindi. Xopkins 5-17 startidan soʻng ishdan boʻshatildi va yangi murabbiy Lenni Uilkens tarkibda baʼzi oʻzgarishlar qildi, ulardan biri Wattsni Dennis Jonson bilan almashtirish edi. Vatt mavsum oʻrtalarida birinchi davra tanlovi uchun [[Utah Jazz|Nyu-Orlean Jazzga]] almashtirildi. U „Slick“ laqabini oldi, chunki u oʻsha paytda gʻayrioddiy boʻlgan birinchi oʻyinchilardan biri boʻlgandi. U, shuningdek, markazdan tashqarida oʻzining bosh bogʻichini taqib yurishi bilan mashhur edi.  SuperSonicsda biroz muddatga ega boʻlishiga qaramay, Watts Seattlening sport boʻyicha taniqli shaxslaridan biri sifatida qaraladi<ref>[https://www.si.com/college/washington/basketball/slick-watts-beloved-sonic-and-husky-dad-deals-with-major-health-setback Slick Watts, Beloved Sonic and Husky Dad]</ref>. == Shaxsiy hayoti == Oʻzining futbolchilik faoliyatidan soʻng Watts Dearborn Park boshlangʻich maktabida jismoniy tarbiya oʻqituvchisi va Seattle hududidagi Franklin oʻrta maktabida basketbol murabbiyi boʻldi va [[tennis]] bilan shugʻullandi<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Weaver |first=Mike |date=28-oktabr 1983-yil |title=Tennis helped 'Slick' Watts slide out of basketball |work=Tri City Herald |url=https://news.google.com/newspapers?id=vl0hAAAAIBAJ&sjid=A4YFAAAAIBAJ&pg=4419,7592388 |access-date=19-aprel 2010-yil }}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 2001-yilda Vatt sarkoidoz bilan kasalxonada 22 kun oʻtkazdi, bu uning vazni deyarli 50 funtga tushib ketishiga olib keldi, uning ahvoli yaxshilandi. U 2017-yilda nafaqaga chiqishdan oldin Seattledagi Martin Lyuter King, Jr. Elementary maktabida qariyb 20 yil davomida jismoniy tarbiya boʻyicha oʻqituvchilik qilgan basketboldan keyingi faoliyatini yakunlagan<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Jenks |first=Jayson |date=17-may 2017-yil |title=Slick Watts at 65: Forever a Sonic, famously accessible |work=The Seattle Times |url=http://www.seattletimes.com/sports/nba/slick-watts-at-65-forever-a-sonic-famously-accessible/ |access-date=8-may 2017-yil}}</ref>. 2021-yil aprel oyida, 70 yoshga toʻlishidan uch oy oldin, Watts katta insultni boshdan kechirdi<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Stone |first=Larry |date=13-aprel 2021-yil |title=Sending positive thoughts to Sonics great Slick Watts, who has 'long road to recovery' after stroke |work=The Seattle Times |url=https://www.seattletimes.com/sports/nba/sending-positive-thoughts-to-sonics-great-slick-watts-who-has-long-road-to-recovery-after-stroke/ |access-date=14-aprel 2021-yil}}</ref>. == NBA faoliyat statistikasi == {{NBA oʻyinchi statistikasi afsonasi}} === Pley-off === {{NBA oʻyinchisi statistikasi boshlanishi}} |- |style="text-align:left;"|[[1975 NBA Playoffs|1975]] |stye="text-align:left;"|[[1974—1975 Seattle SuperSonics season|Seattle]] |'''9'''||–||31.3||'''.462'''||–||.538||'''3.7'''||7.1||'''3.0'''||0.4||11.1 |- |style="text-align:left;"|[[1976 NBA Playoffs|1976]] |stye="text-align:left;"|[[1975—1976 Seattle SuperSonics season|Seattle]] |6||–||'''32.8'''||.435||–||.478||3.0||'''8.2'''||2.0||0.3||'''11.8''' |- |style="text-align:left;"|[[1979 NBA Playoffs|1979]] |stye="text-align:left;"|[[1978—1979 Houston Rockets season|Houston]] |2||–||21.5||.400||–||'''.667'''||3.5||3.5||2.0||'''0.5'''||7.0 |- class="sortbottom" | style="text-align:center;" colspan="2"| Career | 17 || – || 30.7 ||.446 || – ||.519 || 3.4 || 7.1 || 2.5 || 0.4 || 10.9 {{S-end}} == Yana qarang == * Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi bir oʻyinda eng koʻp oʻgʻirlik qilgan futbolchilar roʻyxati == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://iuhoosiers.com/roster.aspx?rp_id=4474&path=mbball Indiana Hoosiers bio] * [http://iuhoosiers.com/roster.aspx?rp_id=4474&path=mbball Indiana Hoosiers bio] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:1951-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:AQSh basketbolchilari]] [[Turkum:NBA basketbolchilari]] ggxbfnvmn09w6i11mnk9v253nhb1udg 6272384 6272382 2026-09-17T08:04:25Z Axadjon1 94673 6272384 wikitext text/x-wiki {{Basketbolchi bilgiqutisi | name = Slick Watts | image = | caption = | height_ft = 6 | height_in = 1 | weight_lb = 175 | nationality = Amerikalik | birth_date = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1951|07|22}} | birth_place = [[Rolling Fork, Mississippi]] | high_school = Henry Weather<br/>(Rolling Fork, Mississippi) | college = * [[Grand View Vikings men's basketball|Grand View]] (1969—1970) * [[Xavier Gold Rush basketball|Xavier (Louisiana)]] (1970—1973) | draft_year = 1973 | career_start = 1973 | career_end = 1979 | career_position = Himoyachi | career_number = 13, 14, 00 | highlights = * [[NBA All-Defensive First Team]] ({{nbay|1975|end}}) * [[List of Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi annual assists leaders|NBA assists leader]] ({{nbay|1975|end}}) * [[List of Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi annual steals leaders|NBA steals leader]] ({{nbay|1975|end}}) }} '''Donald Earl „Slick“ Watts''' (1951-yil 22-iyulda tugʻilgan) — amerikalik sobiq [[Basketbol|basketbolchi]]<ref name="br">{{veb manbasi|sarlavha=Slick Watts|nashriyot=Basketball-Reference|url=https://www.basketball-reference.com/players/w/wattssl01.html|kirish sanasi=19-aprel 2010-yil|arxivsana=13-may 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130513002717/http://www.basketball-reference.com/players/w/wattssl01.html}}</ref>. U 1976-yilda ham assistentlik, ham steal amalga oshirish boʻyicha ligani boshqargan birinchi [[Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi|NBA]] oʻyinchisi sifatida tanilgan<ref>[https://www.si.com/college/washington/.amp/basketball/slick-watts-beloved-sonic-and-husky-dad-deals-with-major-health-setback Slick Watts, Beloved Sonic and Husky Dad, Deals with Major Health Setback]</ref>. == Kollej == "Slick" Watts dastlab Grand View Junior kollejida oʻqigan, lekin 1970-yilda Luizianadagi Xavier universitetiga koʻchib oʻtgan va u yerda uch yil murabbiy Bob Xopkins va jamoadoshi, kelajakdagi ABA va [[Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi|NBA]] yulduzi Bryus Seals bilan kollej basketboli oʻynagan<ref>{{yangiliklar manbasi |date=1-dekabr 1970-yil |title='Slick' Picked Player of the Month |pages=8 |work=Xavier Herald Newspaper |url=https://xula.contentdm.oclc.org/digital/collection/p16948coll14/id/4429/rec/2 |access-date=13-iyul 2022-yil}}</ref>. 1972-yilgi mavsumda Watts and Seals Gold Rushni oʻzining birinchi NAIA District 30 erkaklar basketbol chempionatiga olib boradi. Nicholls State universitetini 85-83 hisobida magʻlub etadi, ammo 1972-yilgi NAIA erkaklar basketbol turnirining yarim finalida Vestmontga yutqazadi. Hiosb: 71- 59<ref name=":0">{{veb manbasi|sarlavha=NAIA District 30 Men's Basketball - Varsity Pride|url=http://www.jonfmorse.com/wiki/index.php?title=NAIA_District_30_Men%27s_Basketball|kirish sanasi=14-yanvar 2021-yil|ish=www.jonfmorse.com}}</ref>. Oʻzining soʻnggi mavsumida Watts Dillard universitetini 101-80 hisobida magʻlub etib, ketma-ket ikkinchi NAIA tumani 30 chempionatiga oltin Rushni olib keldi<ref name=":0"/> 1973-yilgi NAIA erkaklar basketbol turnirida Watts va uning jamoadoshlari ikkinchi turda Sem Xyuston shtat universitetini 67-60 hisobida magʻlub etishdi. Oʻsha paytda, Bearkats barcha kollej boʻlinmalari soʻrovlarida mamlakatda birinchi oʻrinni egallagan va ikki yil davomida 34 oʻyinda magʻlubiyatsiz oʻtgan. Xavier Gold Rush oxir-oqibat yarim finalda Merilend-Sharqiy Shorga 87-80 hisobida yutqazadi. == NBA == Watts 1973-yilgi NBA loyihasida hech qanday jamoa tomonidan tanlanmagan, ammo uning Xaver universitetidagi sobiq murabbiyi Bob Xopkins Seattle SuperSonics uchun murabbiy va bosh menejer boʻlgan [[Bill Rassell|Bill Russellning]] amakivachchasi edi. Russell Wattsni sinab koʻrdi va „''Vatts lagerdagi eng yaxshi koʻrinishdagi qoʻriqchi edi va koʻpincha boshqa oʻyinchilarni xijolat qildi''“ degani uchun taʼkidlangan<ref>{{yangiliklar manbasi |date=1-oktabr 1973-yil |title=Donald "Slick" Watts Makes Sonics Roster |pages=6 |work=Xavier Herald Newspaper |url=https://xula.contentdm.oclc.org/digital/collection/p16948coll14/id/4553 |access-date=14-iyul 2022-yil}}</ref>.. Watts SuperSonics bilan yangi boshlovchi erkin agent sifatida shartnoma imzoladi. 1973—1974-yilgi mavsum uchun zaxira sifatida qayd etilganidan soʻng, keyingi mavsumda u tez-tez oʻynadi. 1975-yilning 21-fevralida Watts [[Atlanta Hawks|Atlanta Xoks]] ustidan 110-108 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda 12 ochko, 10 ribaund va 11 golli uzatma hamda 4 ta toʻp oʻtkazib yuborish bilan birga oʻzining birinchi martabadagi tripl- dablini qayd etdi<ref>[https://www.statmuse.com/nba/ask?q=slick+watts+first+triple-double Slick Watts First Career Triple Double]</ref>. Ikki kundan soʻng, Watts Philadelphia 76ersga 114-10 hisobida magʻlub boʻlganida, 13 ochko toʻplagan va 14 ta golli uzatmani qoʻshgan holda, faoliyatidagi eng yuqori 9 ta oʻgʻirlikni qayd etdi<ref>[https://www.statmuse.com/nba/ask/slick-watts-career-high-steals Slick Watts Career High 9 Steals]</ref>. U 1975—1976-yilgi mavsumda asosiy tarkibga aylandi<ref>{{yangiliklar manbasi |date=4-mart 1976-yil |title=Watts Is Too Slick To Stay On SuperSonics' Bench Long |work=Sarasota Herald-Tribune |agency=Associated Press |url=https://news.google.com/newspapers?id=FwAkAAAAIBAJ&sjid=JmcEAAAAIBAJ&pg=4754,1329770 |access-date=19-aprel 2010-yil}}</ref>. Oʻsha mavsumda u NBAni jami assistentlar, har bir oʻyinga assistentlar, jami oʻgʻirlashlar, har bir oʻyinda oʻgʻirlashlar boʻyicha boshqargan va NBA All-Defence Birinchi jamoasiga aylantirgan. U xuddi shu mavsumda NBAni assistentlik va oʻgʻirlik boʻyicha boshqargan birinchi futbolchi edi<ref name="br"/> 1976-yilda Watts jamiyat oldidagi ajoyib xizmatlari uchun J. Valter Kennedi fuqarolik mukofotini ham oldi<ref name="youngest">{{yangiliklar manbasi |last=Vescey |first=George |date=8-fevral 1987-yil |title=Sports Of The Times; The Youngest Old-Timer |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1987/02/08/sports/sports-of-the-times-the-youngest-old-timer.html |access-date=19-aprel 2010-yil}}</ref>.. Vatt 1976—1977-yilgi mavsumda har bir oʻyinda oʻrtacha 8,0 golli uzatma va 2,7 toʻp oʻtkazib yuborgan yana bir samarali yilni kuzatdi. 1977—1978-yilgi mavsum boshida Watts Xopkins bilan yana birlashdi, u Sonicsning yangi bosh murabbiyi sifatida ishga qabul qilindi. Xopkins 5-17 startidan soʻng ishdan boʻshatildi va yangi murabbiy Lenni Uilkens tarkibda baʼzi oʻzgarishlar qildi, ulardan biri Wattsni Dennis Jonson bilan almashtirish edi. Vatt mavsum oʻrtalarida birinchi davra tanlovi uchun [[Utah Jazz|Nyu-Orlean Jazzga]] almashtirildi. U „Slick“ laqabini oldi, chunki u oʻsha paytda gʻayrioddiy boʻlgan birinchi oʻyinchilardan biri boʻlgandi. U, shuningdek, markazdan tashqarida oʻzining bosh bogʻichini taqib yurishi bilan mashhur edi.  SuperSonicsda biroz muddatga ega boʻlishiga qaramay, Watts Seattlening sport boʻyicha taniqli shaxslaridan biri sifatida qaraladi<ref>[https://www.si.com/college/washington/basketball/slick-watts-beloved-sonic-and-husky-dad-deals-with-major-health-setback Slick Watts, Beloved Sonic and Husky Dad]</ref>. == Shaxsiy hayoti == Oʻzining futbolchilik faoliyatidan soʻng Watts Dearborn Park boshlangʻich maktabida jismoniy tarbiya oʻqituvchisi va Seattle hududidagi Franklin oʻrta maktabida basketbol murabbiyi boʻldi va [[tennis]] bilan shugʻullandi<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Weaver |first=Mike |date=28-oktabr 1983-yil |title=Tennis helped 'Slick' Watts slide out of basketball |work=Tri City Herald |url=https://news.google.com/newspapers?id=vl0hAAAAIBAJ&sjid=A4YFAAAAIBAJ&pg=4419,7592388 |access-date=19-aprel 2010-yil }}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 2001-yilda Vatt sarkoidoz bilan kasalxonada 22 kun oʻtkazdi, bu uning vazni deyarli 50 funtga tushib ketishiga olib keldi, uning ahvoli yaxshilandi. U 2017-yilda nafaqaga chiqishdan oldin Seattledagi Martin Lyuter King, Jr. Elementary maktabida qariyb 20 yil davomida jismoniy tarbiya boʻyicha oʻqituvchilik qilgan basketboldan keyingi faoliyatini yakunlagan<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Jenks |first=Jayson |date=17-may 2017-yil |title=Slick Watts at 65: Forever a Sonic, famously accessible |work=The Seattle Times |url=http://www.seattletimes.com/sports/nba/slick-watts-at-65-forever-a-sonic-famously-accessible/ |access-date=8-may 2017-yil}}</ref>. 2021-yil aprel oyida, 70 yoshga toʻlishidan uch oy oldin, Watts katta insultni boshdan kechirdi<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Stone |first=Larry |date=13-aprel 2021-yil |title=Sending positive thoughts to Sonics great Slick Watts, who has 'long road to recovery' after stroke |work=The Seattle Times |url=https://www.seattletimes.com/sports/nba/sending-positive-thoughts-to-sonics-great-slick-watts-who-has-long-road-to-recovery-after-stroke/ |access-date=14-aprel 2021-yil}}</ref>. == Yana qarang == * Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi bir oʻyinda eng koʻp oʻgʻirlik qilgan futbolchilar roʻyxati == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://iuhoosiers.com/roster.aspx?rp_id=4474&path=mbball Indiana Hoosiers bio] * [http://iuhoosiers.com/roster.aspx?rp_id=4474&path=mbball Indiana Hoosiers bio] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:1951-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:AQSh basketbolchilari]] [[Turkum:NBA basketbolchilari]] annbxqj6dsspdzjjf8fcdl5rukkrad8 0 785388 6272098 6057997 2026-09-16T12:29:59Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272098 wikitext text/x-wiki {{Rassom|name=Georges Maroniez|image=G.Maroniez.jpg|imagesize=225px|caption=Jorj Maroniez oʻz studiyasida(1892)|birthname=|birthdate=1865- yil 17- yanvar|deathdate=1933- yil 11- dekabr ( 68 yoshda)|deathplace=Parij, Fransiya|nationality=Fransuz xalqi|training=Per Billet, Adrian Demont|movement=Realizm|patrons=|awards=Faxriy legion}} '''Georges Philibert Charlz Maroniez''' (1865-yil 17 yanvarda tavallud topgan) — fransuz rassomi. == Biografiya == === Taʼlim va birinchi ishlar === Maroniez Montigny-en-Ostreventdagi shakarni qayta ishlash zavodiga ega boʻlgan sanoatchining oʻgʻli boʻlgan. Georges Maroniez erta yoshda badiiy isteʼdodni namoyon eta boshlaydi, ammo tushkunlikka tushmasa ham, professionalroq martaba bilan shugʻullanishi kutilgan edi. Shunga koʻra, Georges Maroniez huquqni oʻrgangan va keyinchalik Bulon-syur-Mer (1891-yil), Avesnes-syur-Helpe (1894-yil) va Kambrada (1897-yil) magistratura lavozimlarida ishlagan. Huquq fakultetida oʻqiyotganda, Georges Maroniez Douai goʻzal sanʼat maktabida saboq oldi va Per Billet talabasi boʻldi. Georges Maroniez Jyul Bretonning kuyovi rassom Adrien Demont bilan uchrashdi. Bretonning tashabbusi bilan 22 yoshida Duay va Parijda dehqon janri, landshaft sahnalarini namoyish qila boshladi. Georges Maroniez Vissanda dam olishni boshladi, Demont va uning rafiqasi Virjiniya Demont-Breton bilan qoladi, qirgʻoq manzaralarini chiza boshlaydi. Anri va Mari Duhem tomonidan asos solingan „Ecole de Wissant“ bilan bogʻlandi. 1889 -yilda Georges Maroniez Fransiya Artistlar jamiyati aʼzosi boʻldi. [[Fayl:Les_ennemis_de_la_récolte_(Farmer_and_son_bird_hunting_in_a_winterly_landscape).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Les_ennemis_de_la_r%C3%A9colte_%28Farmer_and_son_bird_hunting_in_a_winterly_landscape%29.jpg/275px-Les_ennemis_de_la_r%C3%A9colte_%28Farmer_and_son_bird_hunting_in_a_winterly_landscape%29.jpg|left|thumb|275x275px| Hosilning dushmanlari (1894- yil)]] Har yili oʻtkaziladigan Salon des artistes françaisda Georges Maroniez 1891- yilda Faxriy yorliq bilan, 1905- yilda 3- darajali medal va 1906- yilda 2- darajali medal bilan taqdirlangan. „Dengiz rassomi“ yorligʻiga qarshi boʻlib, Georges Maroniez oʻzining janrdagi sahna rasmlarini Flamand realizmi bilan toʻldiradi. Yorqin, erkalovchi yorugʻlikdan foydalanib, Georges Maroniez oʻz tugʻilgan joyining kulrang yoʻllarini yorugʻlik bilan almashtiradi va qorli tabiat manzaralarini chizadi. Georges Maroniez Brittani, Fransiya, Belgiya va Gollandiya portlarini, shuningdek, baliqchining hayotining ko‘plab sahnalarini, ayniqsa, qorong‘u yoki tunda chizgan. Georges Maroniez okean quyosh botishining magnit goʻzalligini va goʻzallik va yorugʻlik keltiradigan osoyishtalikni qoʻlga kiritdi. === Ixtirolar === Maroniez fotografiyaga ham qiziqib qoladi va birinchi qoʻl kameralaridan birini <ref>{{Veb manbasi|url=http://brevetsphotographiques.fr/findexformulairedeposants.asp?deposants=Maroniez|sarlavha=Patent n° 212.790, 20 April 1891, à M. Maroniez|kirish sanasi=23 February 2011|arxivurl=http://archive.wikiwix.com/cache/20110223131312/http://brevetsphotographiques.fr/findexformulairedeposants.asp?deposants=Maroniez|arxivsana=23 February 2011}}</ref> ixtiro qiladi, bu qurilma tez orada soddalashtirib, „Sfinks“ deb nomlaydi. 1891- yilda patent oldi <ref>{{Veb manbasi|url=http://brevetsphotographiques.fr/machinesetprocedese2ete3/e3t79.pdf|sarlavha=Patent n° 215.659, 25 August 1891, à M. Maroniez|kirish sanasi=27 July 2011|arxivurl=http://archive.wikiwix.com/cache/20110727173652/http://brevetsphotographiques.fr/machinesetprocedese2ete3/e3t79.pdf|arxivsana=27 July 2011}}</ref>. Kamera Georges Maroniezning qarindoshi kimyogar Viktor Planchon tomonidan ixtiro qilingan film turidan foydalangan<ref>[http://www.bm-lyon.fr/spip.php?page=fabrik_portrait&id_article=504 Victor Planchon : les débuts du cinéma à Boulogne-sur-Mer]</ref>. Georges Maroniez oʻz qurilmasi yordamida Kembraydagi muzey kollektsiyasida saqlanayotgan 1600 dan ortiq tasvirni suratga olish uchun Oʻrta yer dengizi, Shimoliy Afrika va Yaqin Sharq boʻylab keng sayohat qiladi. Keyinchalik Georges Maroniez 1899- yilda Kembreydagi Fotosuratlar jamiyatida ochilgan Lyumyerlar <ref>[http://cinematographes.free.fr/maroniez-cinematographe.html Patent n° 284.824, 13 January 1899, à M. MARONIEZ]</ref> kinematograflari tomonidan ishlab chiqarilgan tebranish va tebranish harakatlarini bostirish usulini ishlab chiqadi va patentlaydi. 1905- yilda Georges Maroniezning rasmlari muvaffaqiyati va Kombs maʼmuriyatining antiklerikal munosabati Georges Maroniezning sudyalikdan isteʼfoga chiqishga va oʻzini butunlay sanʼatga bagʻishlashga olib keladi. === Birinchi jahon urushi va etuklik === 1914- yilda avgust oyida Maroniez harbiy adliyaga chaqiriladi. 1918- yilda Georges Maroniez [[Faxriy legion ordeni|Legion dʼhonneur]] ritsariga sazovor boʻldi<ref>[http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/leonore_fr?ACTION=RETROUVER&FIELD_1=NOM&VALUE_1=MARONIEZ&NUMBER=3&GRP=0&REQ=%28%28MARONIEZ%29%20%3aNOM%20%29&USRNAME=nobody&USRPWD=4 %24%2534P&SPEC=9&SYN=1&IMLY=&MAX1=1&MAX2=1&MAX3=100&DOM=All Dossier] @ the Base Léonore</ref>. Germaniyaning Fransiyaning shimoli-sharqiy qismini bosib olishi paytida Georges Maroniezning studiyasi talon-toroj qilingan. Georges Maroniezning rafiqasi yuzlab boshqa fransuz fuqarolari bilan birga Quyi Saksoniyadagi Holzminden internirlash lageriga surgun qilingan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=„Forced labour, hostages and deportees“ Claudine WALLART, Head Curator of Heritage at the Archives Départementales du Nord (Nord Records Office) |url=http://www.remembrancetrails-northernfrance.com/history/the-department-of-nord-and-the-coal-basin-under-german-occupation/forced-labour-hostages-and-deportees.html |qaralgan sana=2022-08-31 |arxivsana=2022-08-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220831020330/http://www.remembrancetrails-northernfrance.com/history/the-department-of-nord-and-the-coal-basin-under-german-occupation/forced-labour-hostages-and-deportees.html }}</ref>. Oila faqat sulhdan keyin birlashdi; 1919 -yilda ular Parijga koʻchib ketishadi.Keyinchalik Georges Maroniez ilhomining koʻp qismini [[Bretan (tarixiy viloyat)|Brittanidan]] oldi. Georges Maroniezning asarlari juda mashhur boʻlgan, lekin baʼzi tanqidchilarga koʻra, takroriy va juda tijorat boʻlib qoldi. Georges Maroniezga 800 dan ortiq rasmlar tegishli boʻlib, ularning aksariyati shaxsiy kolleksiyalarda. Georges Maroniez 1933- yilda yurak xurujidan vafot etdi va Kembraydagi oilaviy qabristonga dafn qilinadi. == Galereya == <gallery mode="packed" heights="200" caption="Georges Maroniez asarlari"> Fayl:Paysage rural (Rural landscape).jpg|alt=Rural landscape — Oil on canvas, 1893, Dahesh Museum of Art, NewYork, NY, USA|''Qishloq manzarasi'' (1893), tuvalga moy, [[New York City|Nyu-York]], Dahesh sanʼat muzeyi . Fayl:Jeunes filles en balade sur la jetée Est (Girls strolling on East wharf).jpg|alt=Girls strolling on East wharf, 1904 Photothèque de Cambrai|''Sharqiy iskala boʻylab sayr qilayotgan qizlar'' (1904), fotografik shisha plastinka, fototeka de Cambrai . Fayl:Tristes nouvelles (Wreckers off the Brittany Coast).jpg|''Achinarli xabar'' (1911) tuvaldagi moy, shaxsiy kolleksiya. Fayl:Le laboureur (The Ploughman).jpg|''Shudgorchi'', tuvalga moyli, shaxsiy kolleksiya. Fayl:Paix et abondance (Peace and plenty).jpg|''Tinchlik va farovonlik'', tuvalga moy, shaxsiy kolleksiya. Fayl:Coucher de soleil (Sunset).jpg|''Quyosh botishi'', tuvalga moyli boʻyalgan, shaxsiy kolleksiya. Fayl:Le retour des pêcheurs (The return of the fishermen).JPG|''Baliqchilarning qaytishi,'' tuvalga yogʻ, shaxsiy kolleksiya. Fayl:Pêche aux coques au crépuscule (Cockling at dusk).jpg|''Tuvalda xoʻroz'', tuvalga moy, shaxsiy kolleksiya. </gallery> == Manbalar == {{Manbalar}} == Adabiyotlar == * Jak Maroniez, ''Katalog raisonné des œuvres de Georges, Philibert, Charlz Maroniez (1865 −1933)'', 1999 (Qoʻshimcha, 2009) * Dominik Toneau Ryckelynck, Jeraldine Piveteau, Alen Deflesselles va Manuela Cortal, Instants ''des Forts — Georges Maroniez fotosurati le long du chenal, il ya un siècle'' (koʻrgazma katalogi, 2002-yil 26 aprel — 2 sentyabr), Musée de Gravelines2,{{ISBN|2-908566-14-1}} * Yann Gobert-Sergent, „Jorj Maroniez, Parcours pictural autour de la Côte d’Opale“, ''Revue Boulogne et la Mer'', 2008-yil oktyabr. * Yann Gobert-Sergent, ''Georges Maroniez, un peintre de marines de la Côte d’Opale'', Cercle Historique Portelois, Le Portel, 2022-yil, 90-95-betlar. * Manuela Kortal, „Jorj Maroniez, peintre va fotosurat“, ''Bononiyada'', № 27 va № 28, Boulogne-Sur-Mer assotsiatsiyasi, 1995 — 1996 * <bdi><cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFOxford_University_Press2011">[[Special:BookSources/9780199899913|9780199899913]]</cite></bdi> , [http://www.oxfordartonline.com/benezit/abstract/10.1093/benz/9780199773787.001.0001/acref-9780199773787-e-00117080?result=1&rskey=QHGT6v&mediaType=Article Maroniez, Georges Philibert Charlz] . == Havolalar == * [https://webmuseo.com/ws/musenor/app/collection?vc=ePkH4LF7w1I9geon4tOFPtEJLQWkDO4BUyNLJYVyYIoHRqRvYlF-XmZqFbjOxh81ACpjPOA$ Nord-Pas-de-Kale muzeylarida Maroniez asarlari] * [http://cinematographes.free.fr/maroniez.html Kinematograflar (veb-sayt)] : Georges Maroniez va ses appareils photographiques and ciématographique [[Turkum:1933-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:1865-yilda tugʻilganlar]] 3rvxuuybr3m6txz01nz7ky2b6suksf4 0 788701 6272262 6112418 2026-09-17T01:36:55Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272262 wikitext text/x-wiki {{Davlat arbobi bilgiqutisi|ismi=Hamro Mahmudov|lavozimi=Buxoro viloyati Ijroiya qoʻmitasi raisi|boshlanish davri=[[1950]]|tugash davri=[[1952]]|tavallud sanasi=[[1908-yil]] [[13-yanvar]]|tavallud joyi=[[Buxoro viloyati]] [[Shofirkon tumani]]|vafot sanasi={{Vafot sanasi va yoshi|1988|7|1|1908|1|13}}|partiyasi=[[KPSS]]|mukofotlari={{Lenin ordeni}} {{Lenin ordeni}} {{Oktabr Inqilobi ordeni}} {{Vatan urushi ordeni (2)}} {{Mehnat Qizil Bayroq ordeni}} {{Mehnat Qizil Bayroq ordeni}} {{Mehnat Qizil Bayroq ordeni}}|oʻtmishdoshi=[[Saʼdulla Nazarov]]|vorisi=[[Abdulhay Toirov]]}} '''Hamro Mahmudov''' — [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] xoʻjaligi, davlat va siyosiy arbobi, 1—6-chaqiriqlar Oʻzbekiston Oliy Kengashi deputati, Oʻzbekiston Kompartiyasi Markaziy Qoʻmitasi aʼzosi. == Tarjimai holi == Hamro Mahmudovich Mahmudov 1908-yilda Buxoro viloyati [[Shofirkon tumani]] Bogʻiafzal qishlogʻida tugʻilgan. Buxoro qishloq xoʻjaligi texnikumini dala xoʻjaligi ixtisosligi boʻyicha (1959), Bolsheviklar KP MK qoshidagi bir yillik kurslarni (1949) tugatgan. 1931-yildan KPSS aʼzosi. * 1925—1926-yillarda qumni mustahkamlash partiyasi ishchisi, komsomol tashkiloti kotibi. * 1927—1928-yillarda oʻrta maktab oʻquvchisi * 1928—1930-yillarda Sovet partiya maktabi kursanti * 1930—1931-yillarda Oʻzbekiston KP (b) Buxoro shahar qoʻmitasi targʻibotchisi. * 1931—1933-yillarda Oʻzbekiston KP (b) Toshkent okrug qoʻmitasi boʻlim mudiri. * 1933-yilda Sovet partiya xodimlarini qayta tayyorlash kurslari talabasi * 1933—1937-yillarda Oʻzbekiston KP (b) Shofirkon tuman qoʻmitasi boʻlim mudiri. * 1937—1939-yillarda Oʻzbekiston KP (b) Shofirkon tuman qoʻmitasi birinchi kotibi. * 1939—1940-yillarda Oʻzbekiston KP (b) Kalinin tuman qoʻmitasi birinchi kotibi. * 1940—1941-yillarda Oʻzbekiston KP (b) Surxondaryo tuman qoʻmitasi birinchi kotibi. * 1941-yilda Oʻzbekiston KP (b) Jomboy tuman qoʻmitasi birinchi kotibi. * 1941—1942-yillarda Oʻzbekiston KP (b) Yangiyoʻl tuman qoʻmitasi birinchi kotibi. * 1942—1948-yillarda Oʻzbekiston KP (b) Sverdlovsk tuman qoʻmitasi birinchi kotibi. * 1948—1950-yillarda Oʻzbekiston KP (b) Buxoro viloyat qoʻmitasi ikkinchi kotibi. * 1950—1952-yillarda [[Buxoro viloyati|Buxoro viloyat]] ijroiya qoʻmitasi raisi * 1952—1960-yillarda Oʻzbekiston Kompartiyasi Buxoro tuman qoʻmitasi birinchi kotibi. * 1960—1964-yillarda Buxoro viloyati kolxozlarda qurilish boshqarmasi boshligʻi * 1964—1971-yillarda Buxoro viloyat „Oʻzkolxozqurilish“ tresti boshqaruvchisi. * 1971—1977-yillarda Buxorodagi M. V. Frunze nomidagi sabzavot-sutchilik sovxozi direktorining oʻrinbosari. * 1977-yildan federal ahamiyatga ega faxriy nafaqaxoʻr 1988-yil 1-iyulda vafot etgan. Bogʻiafzal qishlogʻida dafn etilgan. == Oilasi == Nabirasi — rossiyalik milliarder [[Iskandar Mahmudov|Iskandar Qahramonovich Mahmudov]]. == Havolalar == * [https://pamyat-naroda.ru/heroes/kld-card_uchet_officer5461027/ UPK] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220907063119/https://pamyat-naroda.ru/heroes/kld-card_uchet_officer5461027/ |date=2022-09-07 }} * [https://newspaperarchive.com/politics-clipping-oct-24-1967-3574104/ Gazeta] * [https://centrasia.org/person2.php?st=1482561575 OTKZ] * GA RF R7523 105 152 „Ukazi Prezidiuma Verxovnogo Soveta SSSR, prinyatie s 26 po 27-avgusta 1971 goda, i materiali k nim /k protokolu № 14/ s № 2075-VIII po № 2078-VIII. Tom 7“ {{Oʻzbekiston viloyatlari hokimlari}} {{DEFAULTSORT:Mahmudov, Hamro}} [[Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari]] [[Turkum:Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari]] [[Turkum:Oktabr Inqilobi ordeni sohiblari]] [[Turkum:Lenin ordeni sohiblari]] [[Turkum:1988-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:1-iyulda vafot etganlar]] [[Turkum:1908-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:13-yanvarda tugʻilganlar]] [[Turkum:Pages with unreviewed translations]] [[Turkum:Shofirkonda tugʻilganlar]] [[Turkum:Shofirkon tumanida tugʻilganlar]] [[Turkum:Shofirkon tumani kishilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining 1-chaqiriq deputatlari]] [[Turkum:Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining 2-chaqiriq deputatlari]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]] o1y4vbnxxmi21i6qlwj8y5o575pvjn9 0 797200 6272272 6250962 2026-09-17T03:36:21Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272272 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Hayley Nolan|toʻliqism=Hayley Rebecca Nolan|tavallud_sana={{Birth date and age|df=yes|1997|3|7}}|tavallud_joyi=[[Co. Kildare]], Irlandiya|boʻyi={{height|m=1.73}}|tasvir=Hayley Nolan Lewes FC Women 2 London City 3 14 02 2021-235 (50944207431) (cropped).jpg|izoh=Nolan 2021-yilda|joriyklub=[[London City Lionesses]]|klubraqami=15|pozitsiya=Himoyachi, yarim himoyachi|yoshlikyillari1=2003-2009|yoshlikklublari1=[[Kill Celtic F.C.|Kill Celtic]]|yoshlikyillari2=2009-2015|yoshlikklublari2=[[Peamount United F.C.|Peamount United]]|yillar1=2013-2015|klublar1=[[Peamount United F.C.|Peamount United]]|isht1=16|gollar1=5|yillar2=2018-2019|klublar2=[[Connecticut Fusion]]|isht2=6|gollar2=3|yillar3=2020-|klublar3=[[London City Lionesses]]|isht3=18|gollar3=0|milliyyillar1=2013-2014|milliyjamoa1=Irlandiya U17|milliyisht1=12|milliygollar1=0|milliyyillar2=2014-2017|milliyjamoa2=Irlandiya U19|milliyisht2=13|milliygollar2=2|milliyyillar3=2021-|milliyjamoa3=Irlandiya|milliyisht3=1|milliygollar3=0|club-update=2 May 2021}} '''Hayley Nolan''' ({{Talaffuz|Heyli Nolan}}; 1997-yil 7-martda tugʻilgan) – [[Irlandiya|irlandiyalik]] professional [[Futbol|futbolchi]], Angliya ayollar chempionati London City Lionesses va Irlandiya Respublikasi milliy terma jamoasida [[yarim himoyachi]] sifatida oʻynaydi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.hartfordhawks.com/roster.aspx?rp_id=4149|sarlavha=Hayley Nolan - 2017|kirish sanasi=2017-08-11}}</ref>. == Klublardagi faoliyati == === Ilk faoliyat davri === Nolan Irlandiyaning Kildare okrugida oʻsgan. Ota-onasi Caroline Kelly va John Nolan. Otasi Johnstown United murabbiyi edi va Nolan oʻz salohiyatini namoyon qila boshlaganidan soʻng, uni olti yoshida mahalliy oʻgʻil bolalar klubi Kill Celtic bilan shartnoma imzolashga undadi. U oʻzining birinchi ayollar jamoasi Peamount United bilan shartnoma imzolashdan oldin 12 yoshgacha boʻlgan oʻgʻil bolalar jamoalarida oʻynadi. Nolan, shuningdek, U12, U14, U16 va kichik yoshdagi Kill GAA vakili boʻlgan gael futboli oʻynagan<ref>{{Veb manbasi|url=http://hoganstand.com/ladies/ArticleForm.aspx?ID=168313|sarlavha=Kildare ladies round-up - Hoganstand.com|ish=hoganstand.com|kirish sanasi=2017-08-11}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2009-05-18 |title=Leinster Minor Championship Shield Final |work=Ladies Gaelic Football |url=http://ladiesgaelic.ie/news/leinster-minor-championship-shield-final/ |access-date=2017-08-11}}</ref>. === Peamount United === [[Fayl:Hayley_Nolan_1.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Hayley_Nolan_1.jpg/220px-Hayley_Nolan_1.jpg|thumb| Nolan (oq) 2015-yilgi America East finalida.]] Hayley Hartford Hawks bilan toʻrt mavsum oʻynadi, shu jumladan 2017- va 2018-yillarda jamoa sardori sifatida. Birinchi kursdayoq Nolan Amerikaning Sharqiy All-Rookie jamoasiga tanlandi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.americaeast.com/news/2015/10/28/210457216.aspx?path=wsoc|sarlavha=2015 #AEWSOC All-Conference Teams & Major Award Winners Announced - America East Conference|kirish sanasi=2017-08-11}}</ref> va shuningdek, Amerika Sharqiy All-Championship Team faxriy unvoniga sazovor boʻldi, toʻrt marta ushbu mukofotni oldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.hartfordhawks.com/roster.aspx?rp_id=4149|sarlavha=Hayley Nolan - 2017|kirish sanasi=2017-08-11}}</ref>. U faoliyatidagi birinchi golini 2015-yil 1-oktabrda konferensiyadagi raqibi Stony Brookka qarshi oʻyinda urdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.hartfordhawks.com/news/2015/10/1/WSOC_1001152214.aspx|sarlavha=Nolan's First Career Goal Leads Hawks Past Stony Brook, 1-0|ish=University of Hartford|kirish sanasi=2017-08-11}}</ref>. [[Fayl:Hayley_Nolan.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Hayley_Nolan.jpg/220px-Hayley_Nolan.jpg|thumb| Nolan 2015-yil oktabr oyida Stony Brookka qarshi Hartford Hawksdagi birinchi golini nishonlamoqda.]] Nolan 2017-yilda sardor etib tayinlangan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.hartfordhawks.com/news/2017/8/9/womens-soccer-enters-second-week-of-preseason.aspx|sarlavha=Women's Soccer Continues Preseason Training|ish=University of Hartford|til=en|kirish sanasi=2017-08-11}}</ref>. Nolan pozitsiyani oʻzgartirdi: yarim himoyadan himoyaga oʻtdi. Nolan oʻzining kollejdagi faoliyatini oltita gol va uchta golli uzatma bilan yakunladi. === Connecticut Fusion === 2018-yilning 18-martida Nolan ikkinchi darajali UWSdagi ilk mavsumi oldidan [[Konnektikut|Connecticut]] Fusion bilan shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Connecticut Fusion add 6 players to its roster|url=https://www.frontrowsoccer.com/2018/03/13/first-signings-connecticut-fusion-add-6-players-to-its-roster/|ish=www.frontrowsoccer.com}}</ref>. U oltita oʻyinda maydonga tushib, uchta gol urdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Connecticut Fusion - 2018 Regular Season - Roster - #8 - Hayley Nolan - M|url=https://uwssoccer.sportngin.com/roster_players/23740989|ish=uwssoccer.sportngin.com|qaralgan sana=2022-09-21|arxivsana=2025-01-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250121221356/https://uwssoccer.sportngin.com/roster_players/23740989}}</ref>. === London City Lionesses === 2020-yil 28-avgust kuni Nolan Angliya chempionatining London City Lionessalari bilan shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Irish International Hayley Nolan joins The Pride|url=https://www.londoncitylionesses.com/post/irish-international-hayley-nolan-joins-the-pride|ish=Lionesses|sana=28 August 2020}}</ref>. == Xalqaro faoliyati == === Yoshlar safida === Nolan Irlandiya Respublikasini 15 yoshgacha, 16 yoshgacha, 17 yoshgacha va 19 yoshgacha boʻlgan darajalarda himoya qildi. U 2014-yilda 19 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi UEFA chempionatida yarim finalga qadar Irlandiya terma jamoasi yetib bordi va jamoasi yarim finalda Niderlandiyaga 4: 0 hisobida magʻlub boʻldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2014-07-21 |title=Ireland U19 women reach Euro semis |work=RTE.ie |url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2014/0721/632233-ireland-u19-women-reach-euro-semis/ |access-date=2017-08-11}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Dutch sink Ireland with Miedema masterclass|url=https://www.uefa.com/womensunder19/match/2014266--republic-of-ireland-vs-netherlands/postmatch/report/?referrer=%2Fwomensunder19%2Fseason%3D2014%2Fmatches%2Fround%3D2000420%2Fmatch%3D2014266%2Fpostmatch%2Freport%2Findex|ish=UEFA.com|til=en|sana=24 July 2014}}</ref>. Oʻsha yili FAI xalqaro futbol mukofotlarida 19 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasida yilning eng yaxshi xalqaro futbolchisi nominatsiyasiga nomzod boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.punditarena.com/irish-football/league-of-ireland/rlyons/nominees-announced-for-fai-international-football-awards/|sarlavha=Nominees Announced For FAI International Football Awards|ish=www.punditarena.com|kirish sanasi=2017-08-11|qaralgan sana=2022-09-21|arxivsana=2017-08-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170811182647/http://www.punditarena.com/irish-football/league-of-ireland/rlyons/nominees-announced-for-fai-international-football-awards/}}</ref>. === Kattalar safida === 2019-yil oktabr oyida Nolan yangi tayinlangan menejer [[Vera Pauw]] tomonidan kattalar jamoasiga birinchi chaqiruvini Ukrainaga qarshi UEFA ayollar oʻrtasidagi Yevro-2021 saralash oʻyiniga oldi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Ireland Calls Up Nolan|url=https://uwssoccer.com/international-update-ireland-calls-up-nolan/|ish=United Women's Soccer|sana=2 October 2019}}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Ireland's new women's soccer coach names her first squad|url=https://www.her.ie/sport/irelands-new-womens-soccer-coach-names-first-squad-want-support-483180|ish=Her.ie}}</ref>. Nolan saralash davomida oltita oʻyinda maydonga tushmadi. U 2021-yilning 11-aprelida Belgiyaga qarshi [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|oʻrtoqlik uchrashuvida]] Megan Konollining oʻrniga 74-daqiqada maydonga tushdi(1:0)<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Report: Belgium 1-0 WNT {{!}} Football Association of Ireland|url=https://www.fai.ie/ireland/news/report-belgium-1-0-wnt|ish=www.fai.ie}}</ref>. == Faoliyat statistikasi == === Klub === {{Updated|2-may, 2021-yilgi holat boʻyicha}}<ref>{{veb manbasi|url=https://int.soccerway.com/players/hayley-nolan/306159/|publisher=Soccerway|title=Hayley Nolan soccerway profile}}</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha koʻrinish va gollar ! rowspan="2" | Klub ! rowspan="2" | Mavsum ! colspan="3" | Liga ! colspan="2" | Mamlakat kubogi ! colspan="2" | Liga kubogi ! colspan="2" | Jami |- ! Liga ! Ishtirok ! Gollar ! Ishtirok ! Gollar ! Ishtirok ! Gollar ! Ishtirok ! Gollar |- | Connecticut Fusion | 2018 | UWS | 6 | 3 | colspan="2" | — | 0 | 0 | 6 | 3 |- | [[London shahar sherlari|London City Lionesses]] | 2020-2021 | Chempionat | 18 | 0 | 1 | 0 | 2 | 0 | 21 | 0 |- ! colspan="3" | Jami ! 24 ! 3 ! 1 ! 0 ! 2 ! 0 ! 27 ! 3 |} == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [https://www.hartfordhawks.com/roster.aspx?rp_id=3480 Hayley Nolan] Hartford Hawksda * [https://www.fai.ie/ireland/player/250063192 Hayley Nolan] Irlandiya futbol assotsiatsiyasida {{DEFAULTSORT:Nolan, Hayley}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Irlandiyalik ayol futbolchilar]] [[Turkum:Ayol futbolchilar]] 7mz9rdhbaqpls5b203yiszpfbiks5tw 0 798811 6272331 5919210 2026-09-17T06:13:46Z InternetArchiveBot 58913 2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272331 wikitext text/x-wiki [[Fayl:2011_Census_India_literacy_distribution_map_by_states_and_union_territories.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/2011_Census_India_literacy_distribution_map_by_states_and_union_territories.svg/330px-2011_Census_India_literacy_distribution_map_by_states_and_union_territories.svg.png|thumb| Hindistonning savodxonlik darajasi xaritasi, 2011<ref>[http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/india/Final_PPT_2011_chapter6.pdf Ranking of states and union territories by literacy rate: 2011] Census of India Report (2013)</ref>]] '''Hindistonda savodxonlik''' ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotning kalitidir<ref name="unesco2009sda">{{Citation|title=UNESCO: Literacy|publisher=UNESCO|url=http://portal.unesco.org/education/en/ev.php-URL_ID=40338&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20090520141505/http://portal.unesco.org/education/en/ev.php-URL_ID=40338&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html|archivedate=20 May 2009}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Number of literates and Literacy Rate by sex and residence|url=http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/india/Statement5_Literate&LitRate_State.xls|ish=censusindia.gov.in|kirish sanasi=18 February 2020}}</ref>. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda 2001-2011- yillarda savodxonlikning oʻsishi 9,2 % koʻrsatkichni koʻrsatdi, lekin bu avvalgi oʻn yillikdagi oʻsishdan sekinroq edi. 1990- yilgi eski tahliliy tadqiqot Hindistonga oʻsha paytdagi rivojlanish sur’atida umumbashariy savodxonlikka erishish uchun 2060-yilgacha vaqt ketishini taxmin qilgan edi<ref name="ewc1990gyq">{{Citation|title=How Female Literacy Affects Fertility: The Case of India|publisher=Population Institute, East-West Centre|date=December 1990|access-date=25 November 2009|url=http://www.eastwestcenter.org/fileadmin/stored/pdfs/p%26p015.pdf|archivedate=2010-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101225175210/http://www.eastwestcenter.org/fileadmin/stored/pdfs/p%26p015.pdf}}</ref>. Hindistonda aholini roʻyxatga olishda 2011-yilda oʻrtacha savodxonlik darajasini 73 % ni tashkil etgan boʻlsa, Milliy statistika komissiyasi 2017-2018-yillarda oʻtkazgan soʻrovda savodxonlik 77,7 % ni tashkil qildi. Shaharlarda savodxonlik darajasi qishloq joylarga qaraganda yuqori edi. [https://www.statista.com/statistics/271335/literacy-rate-in-india/ Hindistonda savodxonlik darajasida katta gender tafovut mavjud] va samarali savodxonlik koʻrsatkichlari (7 yosh va undan yuqori) erkaklar uchun 84,7 % va ayollar uchun 70,3 % ni tashkil etdi{{Sfn|NSO|2018}}. Ayollarning savodxonlik darajasining pastligi Hindistonda oilani rejalashtirish va aholini barqarorlashtirish harakatlariga keskin salbiy taʼsir koʻrsatadi. Aholini roʻyxatga olish 2001-2011-yillardagi oʻn yillikda ayollar savodxonligi darajasining oʻsishi (11,8 %) erkaklar savodxonlik darajasiga (6,9 %) nisbatan sezilarli darajada tezroq boʻlganini koʻrsatdi, bu esa gender tafovutining qisqarishini anglatadi<ref name="nlm2001jds">{{Citation|title=Literates and Literacy Rates – 2001 Census (Provisional)|publisher=National Literacy Mission|access-date=27 November 2009|url=http://www.nlm.nic.in/literacy01_nlm.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090619091802/http://nlm.nic.in/literacy01_nlm.htm|archivedate=19 June 2009}}</ref>. Savodxonlik insonga oʻz maqsadlariga erishish, bilim va salohiyatini rivojlantirish, oʻz jamiyatida va kengroq jamiyatda toʻliq ishtirok etish imkonini beradigan taʼlimning uzluksizligini oʻz ichiga oladi."<ref>UNESCO Education Sector, [http://unesdoc.unesco.org/images/0013/001362/136246e.pdf „The Plurality of Literacy and its Implications for Policies and Programmes: Position Paper“]. Paris: United National Educational, Scientific and Cultural Organisation, 2004, p. 13, citing an international expert meeting in June 2003 at UNESCO.</ref> Milliy savodxonlik missiyasi savodxonlikni oʻqish, yozish va arifmetika koʻnikmalariga ega boʻlish va ularni kundalik hayotda qoʻllash qobiliyati deb belgilaydi. Funksional savodxonlikka erishish (i) 3 ta oʻz-oʻziga ishonishni, (ii) rivojlanish jarayonida ishtirok etish orqali mahrumlik sabablarini bilish va ularning holatini yaxshilashga harakat qilish qobiliyatini, (iii) takomillashtirish koʻnikmalarini egallashni anglatadi. 1991-yildan beri Hindiston aholini roʻyxatga olishda savodxonlikning ishchi taʼrifi quyidagicha<ref>Preventive and social medicine by K. Park, 19th edition(2007), M/s Banarsidas Bhanot, Jabalpur, India</ref>: ; Savodxonlik darajasi : „Savodxonlikning samarali darajasi“ deb ham ataladi; maʼlum bir vaqtda yetti yosh va undan katta boʻlgan hudud aholisining tushunish bilan oʻqish va yozishni biladigan umumiy foizi. Bu yerda denominator yetti yosh va undan katta yoshdagi aholi hisoblanadi. : <math>\text{Savodxonlikning samarali ko'rsatkichi}=\frac{\text{7 yoshdan yuqori savodxon aholi soni}}{\text{7 yoshdan yuqori aholi soni}}\times 100</math> ; Past savodxonlik darajasi maʼlum bir vaqtda tushunib oʻqish va yozishni biladigan hudud aholisining umumiy foizi (shu jumladan yetti yoshgacha boʻlgan) hudud aholisining umumiy soni<ref name="censusindia.gov.in">{{Veb manbasi|url=http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/india/Final_PPT_2011_chapter6.pdf|sarlavha=State of Literacy}}</ref>. : <math>\text{Past savodxonlik darajasi}=\frac{\text{savodxon odamalar soni}}{\text{umumiy aholi soni}}\times 100</math> == Hindistonda savodxonlik darajasi == {| class="wikitable" |+2018-yilda eng yaxshi natijalarga erishgan davlatlar <ref name="mospi">{{Kitob manbasi|last=NSS 75th Round|title=Key Indicators of Household Social Consumption on Education in India|publisher=Ministry of Statistics and Programme Implementation|year=2022|url=http://www.mospi.gov.in/sites/default/files/NSS75252E/KI_Education_75th_Final.pdf|chapterurl=http://www.mospi.gov.in/sites/default/files/NSS75252E/KI_Education_75th_Final.pdf|access-date=2022-09-25|archive-date=2020-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20201001042002/http://www.mospi.gov.in/sites/default/files/NSS75252E/KI_Education_75th_Final.pdf}}</ref> ! Yoʻq ! Davlat ! Savodxonlik darajasi foizda |- | 1 | Kerala | 96,2 % |- | 2 | Dehli | 88,7 % |- | 3 | Uttarakxand | 87,6 % |- | 4 | Himachal Pradesh | 86,6 % |- | 5 | Assam | 85,9 % |- | 6 | Maxarashtra | 84,8 % |} == Mamlakat boʻyicha qiyosiy savodxonlik statistikasi == Quyidagi jadvalda Hindiston va baʼzi qoʻshni mamlakatlarda 2015-yilda kattalar va yoshlarning savodxonlik darajasi koʻrsatilgan<ref name="loclr">[[List of countries by literacy rate]]</ref>. Kattalar savodxonligi darajasi 15+ yosh guruhiga asoslanadi, yoshlar savodxonlik darajasi esa 15-24 yosh guruhiga (yaʼni, yoshlar kattalar guruhiga kiradi). {| class="wikitable" |+[[UNESCO|YuNESKO]] savodxonlik darajasi boʻyicha mamlakatlar roʻyxati (2015)<ref name="ulrc">{{Veb manbasi|url=http://stats.uis.unesco.org/unesco/TableViewer/document.aspx?ReportId=121&IF_Language=eng&BR_Country=1560|sarlavha=UNESCO Institute for Statistics|nashriyot=Stats.uis.unesco.org|kirish sanasi=15 August 2015|qaralgan sana=2022-09-25|arxivsana=2019-01-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190107231043/http://stats.uis.unesco.org/unesco/TableViewer/document.aspx?ReportId=121&IF_Language=eng&BR_Country=1560}}</ref> ! Mamlakat ! Kattalar savodxonligi darajasi ! Yoshlarning savodxonlik darajasi<br /> 15-24 yosh |- | [[Xitoy]] | 96,4 %<ref name="loclr">[[List of countries by literacy rate]]</ref> | 99,7 %<ref name="ulrc" /> |- | [[Shri Lanka|Shri-Lanka]] | 92,6 %<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sri-lanka/|sarlavha=The World Factbook: Sri Lanka|qaralgan sana=2022-09-25|arxivsana=2021-12-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211217185333/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sri-lanka/}}</ref> | 98,8 %<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.uis.unesco.org/DataCentre/Pages/country-profile.aspx?code=LKA&regioncode=40535|sarlavha=UNESCO Institute for Statistics|nashriyot=Stats.uis.unesco.org|kirish sanasi=15 August 2015|qaralgan sana=2022-09-25|arxivsana=2019-01-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190110075938/http://uis.unesco.org/}}</ref> |- | [[Myanma]] | 93,7 %<ref>{{Veb manbasi|muallif=UNICEF|sarlavha=At a glance: Myanmar|url=http://www.unicef.org/infobycountry/myanmar.html|kirish sanasi=27 November 2009|muallifhavola=UNICEF|arxivsana=2018-12-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181225050613/https://www.unicef.org/infobycountry/myanmar.html}}</ref> | 96,3 %<ref>{{Veb manbasi|muallif=UNESCO|sarlavha=Myanmar: Youth literacy rate|url=http://globalis.gvu.unu.edu/indicator_detail.cfm?IndicatorID=41&Country=MM|nashriyot=[[Globalis]]|yil=2015|kirish sanasi=15 August 2015|muallifhavola=UNESCO|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100719064154/http://globalis.gvu.unu.edu/indicator_detail.cfm?IndicatorID=41&Country=MM|arxivsana=19 July 2010}}</ref> |- | [[Hindiston]] | '''81 %'''<ref name="unesco">{{Veb manbasi|url=http://www.uis.unesco.org/DataCentre/Pages/country-profile.aspx?code=NPL&regioncode=40535|sarlavha=UNESCO Institute for Statistics|nashriyot=Stats.uis.unesco.org|kirish sanasi=15 August 2015|arxivsana=2016-01-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160117061256/http://www.uis.unesco.org/DataCentre/Pages/country-profile.aspx?code=NPL&regioncode=40535}}</ref> | '''91,66 %'''<ref name="unesco" /> |- | [[Nepal]] | 64,7 % | 86,9 %<ref name="unesco" /> |- | [[Bangladesh]] | 61,5 % | 83,2 %<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.uis.unesco.org/DataCentre/Pages/country-profile.aspx?code=BGD&regioncode=40535|sarlavha=UNESCO Institute for Statistics|nashriyot=Stats.uis.unesco.org|kirish sanasi=15 August 2015|qaralgan sana=2022-09-25|arxivsana=2019-01-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190106014147/http://uis.unesco.org/}}</ref> |- | [[Pokiston]] | 58 %<ref>{{Veb manbasi|url=https://tribune.com.pk/story/1419396/economic-survey-literacy-rate-pakistan-slips-2/]literacy|sarlavha=Literay rate in Pakistan slips by 2%}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | 80,3 %<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.uis.unesco.org/DataCentre/Pages/country-profile.aspx?code=PAK&regioncode=40535|sarlavha=UNESCO Institute for Statistics|nashriyot=Stats.uis.unesco.org|kirish sanasi=15 August 2015|qaralgan sana=2022-09-25|arxivsana=2018-12-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181225050612/http://uis.unesco.org/}}</ref> |} == Savodxonlik darajasining nomutanosibligi == Ushbu nisbatan past savodxonlik darajasiga taʼsir etuvchi asosiy omillardan biri bu taʼlimning foydaliligi va qishloq joylarida yaqin joylarda maktablarning mavjudligidir. 2006-2007-yillarda barcha talabalarni joylashtirish uchun sinf xonalari yetishmaydi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.scribd.com/doc/3484697/India-Education-Sector-Report|sarlavha=Educating India|kirish sanasi=15 September 2011|ish=Source: Scribd|arxivsana=2014-02-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140223223341/http://www.scribd.com/doc/3484697/India-Education-Sector-Report}}</ref>. Qolaversa, ko‘pchilik maktablarda tegishli sanitariya sharoitlari yo‘q. Hindistonning markaziy va shimolidagi 188 ta hukumatga qarashli boshlang‘ich maktabni o‘rganish shuni ko‘rsatdiki, maktablarning 59 foizida ichimlik suvi, 89 foizida hojatxona yo‘q<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Basu |first=Kaushik |date=29 November 2004 |title=Educating India |work=Source: Scribd |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4051353.stm |access-date=15 September 2011}}</ref>. 600 000 qishloqlarda va shaharlar xarobalarida yashash joylari koʻpayib bormoqda, „bepul va majburiy taʼlim“ deyarli malakali „para oʻqituvchilar“ tomonidan beriladigan asosiy savodxonlik yoʻriqnomasidir<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.chathamhouse.org/sites/default/files/public/Research/Asia/bpindiaeducation.pdf|sarlavha=The Challenges for India's Education System|kirish sanasi=15 September 2011|ish=Source: Chatham House}}</ref>. Butun Hindistonda oʻquvchilar oʻqituvchilarining oʻrtacha nisbati 42:1 ni tashkil etadi, bu esa oʻqituvchilar yetishmasligini bildiradi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.unicef.org/india/education_1551.htm|sarlavha=Global campaign for education- more teachers needed|kirish sanasi=15 September 2011|ish=Source: UNICEF India|arxivsana=2014-06-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140619222407/http://www.unicef.org/india/education_1551.htm}}</ref>. Bunday nomutanosiblik savodxonlik darajasi har xil boʻlishi mumkin boʻlgan standartlashtirilmagan maktab tizimini keltirib chiqardi. Bundan tashqari, Kothari komissiyasi tomonidan 6 % ga koʻrsatilganiga qaramay, taʼlimga ajratilgan xarajatlar 1951-yildan 2002-yilgacha hech qachon YaIMning 4,3 % dan oshmagan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.dise.in/Downloads/Use%20of%20Dise%20Data/Ajay%20Deshpande,Sayan%20Mitra.pdf|sarlavha=Primary Education in India: Key Problems|kirish sanasi=15 September 2011|ish=Source: Dise}}</ref>. Bu Hindistondagi savodxonlik muammosini yanada murakkablashtiradi. Qattiq kasta tafovutlari ham mavjud<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.chathamhouse.org/sites/default/files/public/Research/Asia/bpindiaeducation.pdf|sarlavha=The Challenges for India's Education System|kirish sanasi=15 September 2011|ish=Source: Chatham House}}</ref>. Quyi kastalarni kamsitish oʻqishni tashlab ketish va oʻqishga kirishning past koʻrsatkichlariga olib keldi. Milliy Namuna Tadqiqot Tashkiloti va Milliy Oila salomatligi tadqiqoti Hindistonda boshlangʻich maktabni tugatgan bolalar ulushi haqida maʼlumot toʻpladi, ular mos ravishda atigi 36,8 % va 37,7 %<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.unicef.org/files/Social_Exclusion_of_Scheduled_Caste_Children_from_Primary_Education_in_India.pdf|sarlavha=Social Exclusion of Scheduled Caste Children from Primary Education in India|kirish sanasi=15 September 2011|ish=Source: UNICEF|arxivsana=2020-11-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201124203747/https://www.unicef.org/files/Social_Exclusion_of_Scheduled_Caste_Children_from_Primary_Education_in_India.pdf}}</ref>. 2005-yil 21-fevralda Hindiston Bosh vaziri „I sinfda o‘qiyotgan 100 nafar boladan atigi 47 nafari VIII sinfga yetib borishini, bu esa maktabni tashlab ketish koeffitsienti 52,78 foizni tashkil etishini“ taʼkidlagandi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.unicef.org/india/education_1551.htm|sarlavha=Global campaign for education- more teachers needed|kirish sanasi=15 September 2011|ish=Source: UNICEF India|arxivsana=2014-06-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140619222407/http://www.unicef.org/india/education_1551.htm}}</ref>. Taxminlarga koʻra, kamida 35 million va ehtimol 60 millionga yaqin 6-14 yoshli bolalar maktabda emas. Savodsiz ayollarning katta qismi Hindistonda savodxonlik darajasi pastligining yana bir sababidir. Gender farqlariga asoslangan tengsizlik [[Savodlilik|ayollarning savodxonlik]] darajasi erkaklarnikiga qaraganda 65,46 foizga past boʻlib, 82,14 foizni tashkil etdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.educationforallinindia.com/page172.html|sarlavha=India's Literacy Panorama|kirish sanasi=15 September 2011|ish=Source: Education for all in India|qaralgan sana=2022-09-25|arxivsana=2010-03-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100329114126/http://www.educationforallinindia.com/page172.html}}</ref>. Ayol va erkak rollarining kuchli stereotiplari tufayli oʻgʻillar foydaliroq deb oʻylashadi va shuning uchun ular oʻqitiladi. Ayollar uydagi qishloq xoʻjalik fermalarida yordam berish uchun jalb qilinmoqda, chunki ular rasmiy taʼlimni talab qilmaydigan bunday faoliyatda erkaklarni almashtirmoqdalar<ref name="snap3.uas.mx">{{Veb manbasi|url=http://snap3.uas.mx/RECURSO1/unfpa/data/docs/unpf0022.pdf|sarlavha=Gender Inequalities and Demographic Behaviour|kirish sanasi=15 September 2011|ish=Source:Snap3|arxivsana=2012-04-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120402131543/http://snap3.uas.mx/RECURSO1/unfpa/data/docs/unpf0022.pdf}}</ref>. Qishloq xoʻjaligida ishlaydigan qizlarning 2 % dan kamrogʻi maktabga qatnaydi <ref name="snap3.uas.mx" />. == Savodxonlikning oʻsishi == === Mustamlakachilikdan oldingi davr === [[Fayl:Literacy_India_1901_2011_Detail.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Literacy_India_1901_2011_Detail.png/220px-Literacy_India_1901_2011_Detail.png|right|thumb| Hindistonda savodxonlik 1947 yilda Hindiston mustaqillikka erishgunga qadar juda sekin oʻsdi. Savodxonlikning oʻsish sur’ati 1991-2001 yillarda sodir boʻldi.]] Mustamlaka davridan oldin Hindistonda taʼlim odatda gurukullar deb ataladigan anʼanaviy maktablarda guru nazorati ostida amalga oshirildi. Gurukullar jamoat xayriyalari bilan qoʻllab-quvvatlangan va davlat maktab idoralarining eng qadimgi shakllaridan biri edi.  Tarixchi Dharampalning<ref>{{Citation|url=https://indictales.com/2017/09/18/in-pre-british-india-temples-were-premier-educational-institutes|title=xyz|access-date=2022-09-25|arxiv-sana=2022-09-29|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20220929105446/https://indictales.com/2017/09/18/in-pre-british-india-temples-were-premier-educational-institutes/|url-status=dead}}</ref> 1800-yillar boshidagi Britaniya hujjatlariga asoslanib yozishicha, Hindistonda mustamlakachilikdan oldingi taʼlim juda universal edi. Dharampalning taʼkidlashicha, har bir qishloqning hind ibodatxonasi yoki masjidida maktab boʻlgan va barcha kastalar va jamoalarning bolalari bu maktablarda oʻqishgan.  === Britaniya davri === Mustamlaka davrida jamoa tomonidan moliyalashtiriladigan gurukul tizimi va maʼbadga asoslangan xayriya taʼlimi pasaya boshladi, chunki Britaniya mustamlaka maʼmuriyati tomonidan targʻib qilingan markazlashtirilgan moliyalashtirilgan muassasalar asta-sekin oʻz zimmasiga ola boshladi.  1881 va 1947-yillarda ingliz tilidagi boshlangʻich maktablar soni 82 916 tadan 134 866 tagacha oʻsdi va oʻquvchilar soni 2 061 541 dan 10 525 943 tagacha oʻsdi. Hindiston jamoatchiligining savodxonlik darajasi, qayd etilganidek, 1872-yildagi 3,2 foizdan 1941-yilda 16,1 foizga koʻtarildi<ref>{{Kitob manbasi|title=A students' history of education in India (1800–1973)|last=Jayant Pandurang Nayaka|year=1974|edition=6|publisher=Macmillan|url=https://books.google.com/books?id=kNQLHQAACAAJ}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|chapterurl=http://indiabudget.nic.in/es2001-02/chapt2002/chap106.pdf|chapter=Literacy as seen in the 2001 census|title=''Union Budget''|access-date=2022-09-25|archive-date=2011-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20110413020835/http://indiabudget.nic.in/es2001-02/chapt2002/chap106.pdf}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=13 October 2016 |title=Census 2011: Literacy rate and sex ratio in India since 1901 to 2011 |work=Jagranjosh.com |url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/census-2011-literacy-rate-and-sex-ratio-in-india-since-1901-to-2011-1476359944-1 |access-date=27 July 2018 |archive-date=2025-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250308040956/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/census-2011-literacy-rate-and-sex-ratio-in-india-since-1901-to-2011-1476359944-1 |url-status=dead }}</ref>. 1944-yilda Britaniya mustamlaka maʼmuriyati Hindistonning taʼlim tizimini qayta qurish boʻyicha Sargent sxemasi deb nomlangan rejani taqdim etdi va bu reja mamlakatda 40 yil ichida, yaʼni 1984-yilgacha 100 % savodxonlikni yaratish maqsadi koʻzlangan<ref name="mwi2009jks">{{Citation|title=India Talks – Amartya Sen|publisher=MediaWeb India|access-date=20 September 2009|url=http://www.india50.com/abni/aksI09.html|quote=... would make India literate in 40 years, and the nationalist leaders rightly laughed it out of court, on the grounds that India did not have the patience to remain for 40 years without Universal Literacy. Now 50 years have gone by, and the country is still half illiterate, two-thirds of the women are illiterate ...|archivedate=2012-02-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120227054747/http://www.india50.com/abni/aksI09.html}}</ref> Garchi 40 yillik vaqt oraligʻi oʻsha paytda Hindiston mustaqillik harakati yetakchilari tomonidan universal savodxonlikka erishish uchun juda uzoq muddat deb masxara qilingan boʻlsa-da<ref name="mwi2009jks" />, Hindiston 2011-yilgi aholini roʻyxatga olish natijalariga koʻra 74 % darajasidan endigina oʻtgan edi. Britaniyalik hindlarning aholini roʻyxatga olishlari savodxonlik darajasidagi sezilarli farqni aniqlaydi: jins, din, tabaqa va yashash joyi<ref>Hunter, William Wilson, Sir, et al. (1908). ''[[Imperial Gazetteer of India]]'', 1908-1931; Clarendon Press, Oxford</ref>. {| class="wikitable" !1901-yilgi aholini roʻyxatga olish savodxonlik darajasi ! Erkak % ! Ayol % |- | Madras | 11.9 | 1.1 |- | Bombay | 11.6 | 0,9 |- | Bengal | 10.4 | 0,5 |- | Berar | 8.5 | 0.3 |- | Assam | 6.7 | 0.4 |- | Panjob | 6.4 | 0.3 |- | Birlashgan viloyatlar | 5.7 | 0,2 |- | Markaziy viloyatlar | 5.4 | 0,2 |} === Mustaqillikdan keyingi davr === 6 yoshdan 14 yoshgacha boʻlgan barcha bolalar uchun umumiy va majburiy taʼlimni taʼminlash ezgu milliy gʻoya boʻlib, Konstitutsiyaning 45-moddasida koʻrsatma siyosati sifatida [[Fayl:Hamirpur_-_Himachal_Pradesh.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/Hamirpur_-_Himachal_Pradesh.jpg/220px-Hamirpur_-_Himachal_Pradesh.jpg|alt=|thumb| Hukumatning kuchli harakati va jamiyatning yordami [[Ximachalpradesh|Himachal-Pradeshni]] 2001-yilga kelib Hindistonning eng savodli shtatlaridan biriga aylantirdi.]]birinchi oʻringa qoʻyilgan edi, ammo bunga hali erishish uchun koʻp harakat qilish kerak. 1949-yilda Konstitutsiya qabul qilinganidan beri yarim asrdan koʻproq vaqt oʻtdi. Parlament 2002-yilda Konstitutsiyaga 86-oʻzgartirish kiritish toʻgʻrisidagi qonunni qabul qilib, boshlangʻich taʼlimni 6 yoshdan 14 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun asosiy huquqqa aylantirdi<ref name="India 2005">''India 2005''</ref>. Taʼlimga koʻproq mablagʻ ajratish maqsadida 2004-yildagi Moliya (№ 2) qonuni orqali barcha toʻgʻridan-toʻgʻri va bilvosita markaziy soliqlarga 2 foizlik taʼlim toʻlovi oʻrnatildi<ref>''Economic Survey 2004-05''.</ref>. 2000-2001-yillarda 60840 ta boshlangʻich maktablar, 664041 ta boshlangʻich va oʻrta maktablar mavjud edi<ref name="statbook2003">Statistical Pocket Book India 2003</ref>. Boshlangʻich bosqichda jami qabul qilish 1950-1951-yillarda 19,200,000 dan 2001-2002-yillarda 109,800,000 gacha koʻtarildi<ref>''India 2005'' published by Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India.</ref>. 2000-2001-yillarda oʻrta maktablar soni mustaqillik davridagi boshlangʻich maktablar sonidan koʻp edi<ref>{{Kitob manbasi|title=A students' history of education in India (1800–1973)|last=Jayant Pandurang Nayaka|year=1974|edition=6|publisher=Macmillan|url=https://books.google.com/books?id=kNQLHQAACAAJ}}</ref><ref name="statbook2003" />. Savodxonlik darajasi 1951-yildagi 18,33 foizdan 2011-yilda 74,04 foizgacha oʻsdi<ref>{{Kitob manbasi|chapterurl=http://indiabudget.nic.in/es2001-02/chapt2002/chap106.pdf|chapter=Literacy as seen in the 2001 census|title=''Union Budget''|access-date=2022-09-25|archive-date=2011-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20110413020835/http://indiabudget.nic.in/es2001-02/chapt2002/chap106.pdf}}</ref>. Xuddi shu davrda aholi soni 361 milliondan 1210 milliongacha oshdi. {| class="wikitable" |+Hindiston aholini roʻyxatga olish — savodxonlik darajasi (7+ yosh)<ref>{{Kitob manbasi|chapterurl=http://indiabudget.nic.in/es2001-02/chapt2002/chap106.pdf|chapter=Literacy as seen in the 2001 census|title=''Union Budget''|access-date=2022-09-25|archive-date=2011-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20110413020835/http://indiabudget.nic.in/es2001-02/chapt2002/chap106.pdf}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=13 October 2016 |title=Census 2011: Literacy rate and sex ratio in India since 1901 to 2011 |work=Jagranjosh.com |url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/census-2011-literacy-rate-and-sex-ratio-in-india-since-1901-to-2011-1476359944-1 |access-date=27 July 2018 |archive-date=2025-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250308040956/https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/census-2011-literacy-rate-and-sex-ratio-in-india-since-1901-to-2011-1476359944-1 |url-status=dead }}</ref> ! Yil ! Erkak% ! Ayol% ! Birlashtirilgan% |- | 1872-yil<ref>{{Kitob manbasi|title=A students' history of education in India (1800–1973)|last=Jayant Pandurang Nayaka|year=1974|edition=6|publisher=Macmillan|url=https://books.google.com/books?id=kNQLHQAACAAJ}}</ref> | | | ~3,25 |- | 1881-yil | 8.1 | 0,35 | 4.32 |- | 1891-yil | 8.44 | 0,42 | 4.62 |- | 1901-yil | 9.8 | 0,6 | 5.4 |- | 1911-yil | 10.6 | 1.0 | 5.9 |- | 1921-yil | 12.2 | 1.8 | 7.2 |- | 1931-yil | 15.6 | 2.9 | 9.5 |- | 1941-yil | 24.9 | 7.3 | 16.1 |- | 1951-yil | 27.16 | 8.86 | 18.33 |- | 1961-yil | 40.4 | 15.35 | 28.3 |- | 1971-yil | 45,96 | 21.97 | 34.45 |- | 1981-yil | 56.38 | 29.76 | 43.57 |- | 1991-yil | 64.13 | 39.29 | 52.21 |- | 2001-yil | 75.26 | 53.67 | 64.83 |- | 2011-yil | 82.14 | 65.46 | 74.04 |- |} == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Hindiston]] 79yl5yjgciqk2j4jlk9no7n2wobokrk 0 809274 6272376 5319466 2026-09-17T08:02:49Z Axadjon1 94673 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|0|1 */ 6272376 wikitext text/x-wiki {{Bino bilgiqutisi | nomi = Xoʻjayevlar uyi | asl_nomi = | asl_nomi_til = | logo = | logo_size = | logo_alt = | logo_caption = | tasvir = Usmonxo'jayevning uyi.jpg | eni = 300px | tasvir_alt = <!-- yoki |alt= --> | izoh = Uyning hovli qismi | map_type = | map_alt = | map_dot_mark = | map_dot_label = | relief = | map_caption = | map_size = | coordinates = <!-- {{coord|latitude|longitude|type:landmark|display=inline,title}} --> | eski_nomlari = Poʻlatxoʻja uyi | muqobil_nomlari = Hovli poyon mehmonxonasi | etmologiya = | maqom = Xususiy mulk | boshlangan = 1860-yil | tugagan = tm. 1865—1870-yillar orasi | buzilgan_sana = | turi = xonadon | tasnif = | joylashuvi = | manzil = Xoʻja Gulrez koʻchasi, 13-uy (eski Govkushon mahallasi) | shahar = [[Buxoro]] | mamlakat = [[Oʻzbekiston]] | narx = | ren_cost = | mijoz = | egasi = | filial = | balandligi = | tip = | antenna_shpil = | tom = | eng_yuqori_qavati = | rasadxona = | diameter = | aylana_uzunligi = | vazni = | boshqa_oʻlchamlar = | material = pishgan gʻisht | qavatlar_soni = 1 | binoning_ichki_maydoni = | liftlar_soni = | yerlar = | meʼmor = | architecture_firm = | quruvchi = | muhandis = | boshqa_dizaynerlar = | main_contractor = | mukofotlar = | vebsayt = <!-- {{URL|namuna.com}} --> | modul = | manbalar = | havolalar = <mapframe zoom=17 latitude =39.771678207618336 longitude =64.41552007959518 align=center width=300 height=300 text="Xoʻjayevlar uyi xaritada">{ "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": { "marker-color": "#000000", "marker-size": "medium", "marker-symbol": "hotel" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 64.41552007959518, 39.771678207618336 ] } } ] }</mapframe> }} '''Xoʻjayevlar uyi''' yoki '''Poʻlat, Usmon va Otaulla Xoʻjaning uyi''' — XV asrdan buyon Labi Hovuz atrofida yashab kelgan Xoʻjalarga (Xoʻjayevlarga) qarashli uylardan biri<ref name=":0">{{Veb manbasi|url=https://web.archive.org/web/20221007113847/https://thediplomat.com/|sarlavha=The Rich Merchant and the Young Bukharans|arxivurl=https://thediplomat.com/|arxivsana=2022-10-07|sana=10.01.2019|kirish sanasi=06.10.2022}}</ref>. Bu uydan uch yuz metr narida Ubaydullaxoʻja 1865-yilda qurgan, keyinchalik oʻgʻli [[Fayzulla Xoʻjayev|Fayzulla Xoʻjayevga]] meros boʻlib oʻtgan uy joylashgan. Bu uy yaqinida hozirgi vaqtda [[Fayzulla Xo‘jayev uy-muzeyi|Fayzulla Xoʻjayev uy-muzeyi]] ham mavjud. == Tarixi == Uyni 1860—1870-yillarda Poʻlatxoʻja Gavkushon mahallasida qurdirgan<ref>{{Kitob manbasi|title=|author=Иноятов Сулаймон|year=2022|ref=|last=БУХОРOИ ШАРИФ ХЎЖАЛАРИ: УСМОН ХЎЖА, ОТАУЛЛA ХЎЖАЕВ, ФАЙЗУЛЛА ХЎЖАЕВ АЖДОДЛАРИ ВА АВЛОДЛАРИ ШАЖАРАСИ|isbn=978-9943-7994-8-6|authorlink=}}</ref>. Bu uy mahalliy xalq orasida „Hovli Poyon“ nomi bilan mashhur. Poʻlatxoʻjaning farzandlari [[Usmonxoʻja Poʻlatxoʻjayev|Usmonxoʻja]] va [[Otaulla Xoʻjayev|Otaullaxoʻjaning]] bolaligi aynan shu hovlida kechgan. Hovli 1878-yildan to 1922-yilgacha rasman Usmonxoʻjaga qarashli boʻlgan. [[Usmonxoʻja Poʻlatxoʻjayev|Usmonxoʻja]] surgun qilingach, hovli ukasi [[Otaulla Xoʻjayev|Otaullaxoʻjaga]] meros boʻlib qolgan. U 1922—1937-yillarda Otaullaxoʻjaga tegishli boʻlgan. 1937-yilda avjiga chiqqan qatagʻon davrida [[Otaulla Xoʻjayev|Otaullaxoʻja]] otib oʻldirilgach, uy [[Buxoro viloyati|Buxoro]] prokuraturasi ixtiyoriga oʻtgan. [[Buxoro viloyati|Buxoro]] prokuraturasi bu yerdan 1940-yildan to 1991-yilgacha foydalanib kelgan. Bundan tashqari, binoning bir qismi qamoqxona sifatida ham ishlatilgan. Hovlining yertoʻlasi (podvallarida) sudlanuvchi-jinoyatchilar saqlangan. [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] parchalangach, Xoʻjayevlar uyi bir muddat boʻsh qolgan. Keyinchalik hovli Buxoro shahar kommunal xoʻjaligi ixtiyoriga berilgan. 1997-yildan beri xususiy tadbirkor tomonidan mehmonxona sifatida foydalanib kelingan. Hovli joylashgan koʻchaning nomi bir necha marotaba oʻzgartirilgan va bugungi kunda Xoʻja Gulrez deb ataladi. Hozirgi kunda Xoʻja Gulrez koʻchasidagi 13-uy hisoblangan sobiq Xoʻjayevlar uyini samarqandlik tadbirkor sotib olgan va „Hovli Poyon“ mehmonxonasiga aylantirgan ([[2017]]). Ushbu turar-joy xususiy mulk boʻlib, Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilmagan<ref>{{veb manbasi |title=O`zbekiston hukumati tarixiy adolatni qachon tiklaydi? |url=https://rost24.uz/oz/news/1144 |website=rost24.uz |accessdate=23-iyul 2023-yil |date=27.08.2022}}</ref>. == Muzeyga aylantirish borasidagi talablar == Usmonxoʻja Poʻlatxoʻjayevning oʻgʻli, [[Michigan universiteti|Michigan Universiteti]] professori [[Timur Kocaoğlu|Temurxoʻja]] 2019-yilda [[Buxoro]]ga ota uyini koʻrgani kelgan. Unga amerikalik jurnalist Catherine Putz hamrohlik qilgan<ref name=":0" />. Buxorolik bir guruh tarixchi olimlar, ziyolilar, jumladan, professor [[Sulaymon Inoyatov]] bilan uchrashgan. Uchrashuv davomida [[Timur Kocaoğlu|Temurxoʻja]] uyni muzeyga aylantirish borasida oʻz taklifini bildirdi. Temurxoʻja, shuningdek, ixtiyoridagi 20 ming kitobni [[Muzey|muzeyga]] topshirish niyatida ekanini<ref name=":0" /><ref>{{Veb manbasi|url=https://web.archive.org/web/20180805232027/http://toshkentpost.com/|sarlavha=Tarixiy adolat tiklanishi kerak|arxivurl=https://web.archive.org|arxivsana=2018-08-05|sana=10.05.2020|kirish sanasi=07.10.2022}}</ref>, Buxorodagi birinchi jadidlar maktabi faoliyat yuritgan maskan mehmonxonaga aylantirilganidan norozi ekanligini bildirib oʻtgan. Bu borada oʻzbek ziyolilari va axborot vositalari turli maqolalar ham eʼlon qildi. Temurxoʻja uyning „Jadidlar va Usmonxoʻja Poʻlatxoʻjayevning uy muzeyi“ga aylantirilishini soʻrab, bir qancha oʻzbek amaldorlariga murojaat qildi. Bundan tashqari, u ushbu masala yuzasidan Turkiyaning Oʻzbekistondagi elchisi [[Mehmet Süreyya Er]] bilan ham uchrashdi. Temurxoʻja ota uyi haqida „Buxorodagi uy“ ({{lang-tr|Buharaʼdaki ev}}) nomli romani yozayotganini maʼlum qilgan. U 2019-yil avgustida [[Amerika ovozi]] radiosiga bergan intervyusida uy masalasidagi iltimosini yanz bir bora bildirib oʻtgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://web.archive.org/web/20221007115714/https://www.amerikaovozi.com/|sarlavha=Vashington choyxonasi: Buxoro respublikasini boshqargan Usmon Xo'jayevning o'g'li Timur Xo'jao'g'li bilan suhbat|arxivurl=https://www.amerikaovozi.com/|arxivsana=2022-10-07|sana=22.08.2019|kirish sanasi=07.10.2022}}</ref>. 2023-yil 7-iyul kuni [[Timur Kocaoğlu]] uyning muzeyga aylanish masalasi ijobiy hal boʻlayotganini eʼlon qildi. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Buxoro meʼmoriy yodgorliklari]] [[Turkum:Buxoro muzeylari]] hbk6zj6dkgigvmd0l6xse5fk6xi8paa 0 810503 6272138 5944821 2026-09-16T14:02:16Z Papel1971 42815 /* Faoliyati */ 6272138 wikitext text/x-wiki {{ism+familiya|Nodir|Xolboʻtayev}} {{Davlat arbobi bilgiqutisi | ismi = Nodir Jonuzoq | asl ismi = Nodirjon Xolboʻtaev Jonuzoqovich | tasvir = Nodir Jonuzoq (new).jpg | uzunlik = 280 | izoh = | tartib = | lavozim = | bayroq = | bayroq2 = | ismi ostida = | boshlanish davri = | tugash davri = | premyer = | prezident = | vitse-prezident = | gubernator = | vitse-gubernator = | vazir = | bosh vazir = | birinchi vazir = | monarx = | noib = | kansler = | parlament = | lider = | hokim = | hokim yordamchisi = | hukmdor = | hukmdor yordamchisi = | yordamchisi = | muvaqqat = | muxolif = | oʻrinbosar = | oʻtmishdoshi = | vorisi = | avvalgisi = | keyingisi = | toj kiydirish marosimi = | 1belginomi = | 1matnnomi = | 2belginomi = | 2matnnomi = | 3belginomi = | 3matnnomi = | 4belginomi = | 4matnnomi = | 5belginomi = | 5matnnomi = | tartib_2 = | lavozim_2 = | bayroq_2 = | bayroq2_2 = | ismi ostida_2 = | boshlanish davri_2 = | tugash davri_2 = | premyer_2 = | prezident_2 = | vitse-prezident_2 = | gubernator_2 = | vitse-gubernator_2 = | vazir_2 = | bosh vazir_2 = | birinchi vazir_2 = | monarx_2 = | noib_2 = | tugʻilgan paytidagi ismi = | tugʻilgan sanasi = {{birth date and age|1976|03|14}} | tugʻilgan joyi = {{TavalludJoyi|Bulungʻur tumani}}, [[Samarqand viloyati]] | vafot sanasi = | vafot joyi = | vafot sababi = | dafn etilgan joyi = | fuqaroligi = [[Tasvir:Flag of the Uzbek SSR.svg|25px]] [[O‘zbekiston SSR]]<br />{{UZB}} | millati = oʻzbek | partiya = | boshqa partiya = | boʻyi = | turmush_oʻrtogʻi = | bolalari = | otasi = | onasi = | nikohsiz jufti = | munosabatlar = | qarindoshlari = | istiqomat joyi = | dini = | taʼlim = | alma_mater = | kasbi = shoir | mashhur ishlari = | maoshi = | kabinet = | qoʻmitalar = | portfolio = | ilmiy unvoni = | unvoni = | maʼlumoti = | mukofotlari = {{Shuhrat medali}} {{Doʻstlik ordeni}} }} '''Nodir Jonuzoq''', toʻliq ismi '''Nodirjon Jonuzoqovich Xolboʻtayev''' ([[1976-yil]] [[15-may|14-mart]], [[Bulungʻur tumani|Bulungʻur]], [[Samarqand]], [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]]) — [[shoir]], [[muharrir]], [[Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi|Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasining]] aʼzosi, [[„Shuhrat“ medali]] hamda [[Doʻstlik ordeni]] sohibi. == Biografiyasi == Nodir Jonuzoq 1976-yilning 14-mart kuni Samarqand viloyati Bulungʻur tumanidagi „Sayiltepa“ fuqarolar yigʻiniga qarashli Sartyuzi qishlogʻida tugʻilgan. [[1998-yil]]i [[Samarqand davlat universiteti|Samarqand davlat universitetining]] o‘zbek filologiyasi fakultetini tamomlagan. == Faoliyati == Nodir Jonuzoq [[1998]]—[[1999|1999-yillarda]] [[Turkiston (gazeta)|Turkiston]] va „Respublika“ gazetalari tahririyatida ishlagan. [[1999]]—[[2012|2012-yillarda]] [[Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi|Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi]]<nowiki/>ning „O‘zbekiston“ telekanalida katta muharrir, bo‘lim boshlig‘i, bosh muharrir o‘rinbosari, bosh muharrir lavozimlarida faoliyat yuritgan. [[2012]]—[[2015|2015-yillarda]] „Madaniyat va maʼrifat“ telekanalida bosh muharrir va direktor oʻrinbosari lavozimlarida mehnat qilgan. [[2015]]—[[2018|2018-yillarda]] [[Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi|Yozuvchilar uyushmasi]] muassisligidagi „Yoshlik“ jurnalida bosh muharrir sifatida xizmat qilgan. [[2018]] — [[2019|2019-yillarda]] [[Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi|Yozuvchilar uyushmasi]] raisining yoshlar bilan ishlash bo‘yicha o‘rinbosari bo‘lib ishlagan. [[2019]] — [[2022|2022-yillarda]] [[Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi|Yozuvchilar uyushmasi]] raisining ijodiy ishlar bo‘yicha birinchi o‘rinbosari bo‘lgan. [[2022|2022-yilda]] [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti|O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti]]<nowiki/>ning yoshlar, fan, taʼlim, sog‘liqni saqlash, madaniyat va sport masalalari bo‘yicha maslahatchisi o‘rinbosari etib tayinlangan<ref>{{veb manbasi |title=Nodirjon Xolbo‘tayev O‘zbekiston Prezidenti maslahatchisi o‘rinbosari bo‘ldi |url=https://uzreport.news/society/nodirjon-xolbo-tayev-o-zbekiston-prezidenti-maslahatchisi-o-rinbosari-bo-ldi |website=uzreport.news |accessdate=23-iyun 2023-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=Nodir Jonuzoq Prezidentning maslahatchisiga o'rinbosar bo'ldi |url=https://hordiq.uz/2022/04/15/nodir-jonuzoq-prezidentning-maslahatchisiga-urinbosar-buldi/?lang=lat |website=hordiq.uz |accessdate=23-iyun 2023-yil |arxivsana=2023-06-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230623102618/https://hordiq.uz/2022/04/15/nodir-jonuzoq-prezidentning-maslahatchisiga-urinbosar-buldi/?lang=lat }}</ref>. [[2023|2023-yil]] boshidan buyon [[Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi|Yozuvchilar uyushmasi]] raisining ijodiy ishlar bo‘yicha birinchi o‘rinbosari boʻlib ishlagan<ref>{{veb manbasi |title=Nodir Jonuzoq yangi lavozimga tayinlandi |url=https://xabaruz.com/uz/jamiyat/nodir-jonuzoq-yangi-lavozimga-tayinlandi |website=xabar.uz |accessdate=23-iyun 2023-yil |arxivsana=2023-06-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230623102619/https://xabaruz.com/uz/jamiyat/nodir-jonuzoq-yangi-lavozimga-tayinlandi }}</ref>. [[2023|2023-yil]] [[22-iyun]] kuni Vazirlar Mahkamasining Davlat tilini rivojlantirish departamenti mudiri lavozimiga tayinlangan<ref>[https://t.me/xushnudbek/19957 Xushnudbek.uz] Huquqshunos Xushnudbek Xudoyberdiyevning Telegram kanali.</ref><ref>{{veb manbasi |title=Nodir Jonuzoq Davlat tili departamentiga mudir etib tayinlandi |url=https://kun.uz/uz/news/2023/06/22/davlat-tilini-rivojlantirish-departamentiga-mudir-tayinlandi?ysclid=lj8i9ue780300635784 |website=Kun.uz |accessdate=23-iyun 2023-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=Nodir Jonuzoq yangi lavozimga tayinlandi |url=https://qalampir.uz/uz/news/nodir-zhonuzok-yangi-lavozimga-tayinlandi-84819?ysclid=lj8idzgf2236624175 |website=Qalampir.uz |accessdate=23-iyun 2023-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=Nodir Jonuzoqning lavozimi o‘zgardi |url=https://xabar.uz/uz/jamiyat/nodir-jonuzoqning-lavozimi-ozgardi?ysclid=lj8iftt4lt479598601 |website=Xabar.uz |accessdate=23-iyun 2023-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=Nodir Jonuzoq Davlat tilini rivojlantirish departamenti mudiri etib tayinlandi |url=https://daryo.uz/2023/06/22/nodir-jonuzoq-davlat-tili-departamentiga-mudir-etib-tayinlandi?ysclid=lj8ih98pm488022654 |website=Daryo.uz |accessdate=23-iyun 2023-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=Davlat tilini rivojlantirish departamentiga yangi mudir tayinlandi |url=https://oz.sputniknews.uz/20230622/davlat-tilini-rivojlantirish-departamentiga-yangi-mudir-36219635.html?ysclid=lj8ikkw1t1136383425 |website=oz.sputniknews.uz}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=Nodirjon Xolbo‘tayev Davlat tilini rivojlantirish departamenti mudiri bo‘ldi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2023/06/22/department/ |website=gazeta.uz |accessdate=23-iyun 2023-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=Шоир Нодир Жонузоқ давлат тилини ривожлантиришга масъул бўлди |url=https://xs.uz/uzkr/99350 |website=Халқ сўзи |accessdate=23-iyun 2023-yil |arxivsana=2023-06-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230623102617/https://xs.uz/uzkr/99350 }}</ref><ref>{{veb manbasi |title=Назначен глава Департамента развития государственного языка |url=https://uznews.uz/posts/65914 |website=uznews.uz |accessdate=23-iyun 2023-yil}}</ref>. == Ijodi == {{Quote|text=Shoir kim? Sheʼr nima uchun yoziladi? Haqiqiy sheʼr qanday boʻlishi lozim? Bu savollarga oʻtgan yillar mobaynida koʻp javob izlaganman… Har gal javob topganday boʻlaman-u, biroz oʻtib, fikrimdan qoniqmayman… Harholda, sheʼr yozish shunchaki ermak ham, pand-nasihat yoki targʻibot quroli ham emas. Ijod — shoirning oʻziga ham boʻysunmaydigan favqulodda ziddiyatli jarayon. Bu holat osmonu-falakka oʻrlayotgan quyunga oʻxshaydi: shoirni bir lahza yuksakka olib chiqib, u bexabar boʻlgan ufqlarni koʻrsatadi.|sign=|source=Nodir Jonuzoqning „Oʻzim haqimda“ badiasidan<ref>{{veb manbasi |title=Nodir Jonuzoq. She’rlar. |url=https://kh-davron.uz/yangiliklar/muborak-kin/nodir-jonuzoq-sherlar.html |website=Xurshid Davron kutubxonasi |accessdate=23-iyun 2023-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=O’ZIM HAQIMDA |url=https://n.ziyouz.com/portal-haqida/xarita/uzbek-sheriyati/zamonaviy-o-zbek-she-riyati/nodir-jonuzoq-1976?ysclid=lj8i1k4wbc793672831 |website=ziyouz.com |accessdate=23-iyun 2023-yil}}</ref>.}} Nodir Jonuzoqning o‘quvchilik yillaridagi ilk ijodiy mashqlari „Bulung‘ur hayoti“ va „Zarafshon“ gazetalarida eʼlon qilingan. Talabalik paytida (1997) u respublika yosh ijodkorlarining Zomin seminari gʻolibi boʻlgan. „Tomchilar“ nomli ilk kitobi [[Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi|Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyoti]] tomonidan „Isteʼdod“ (1997) ruknida chop etilgan. Nodir Jonuzoqning keyinchalik „Sizni sevar edim“, „Mehribonim“, „So‘z chamani“ nomli sheʼriy toʻplamlari nashr etilgan. Shoirning „Oʻn yetti lahza“, „O‘zbek yo‘li“, „O‘zbekiston“, „So‘z“ kabi doston va manzumalarida xalqimizning ko‘p ming yillik shonli o‘tmishi, buyuk ajdodlarimizning matonati, istiqlol yillarida vatanimizda va yurtdoshlarimizning ong-shuurida ro‘y bergan yangilanishlar, ona tilimiz va so‘z oldidagi burch tuyg‘usi o‘ziga xos tarzda badiiy aks ettirilgan. Shuningdek, shoir ijodida ishq-muhabbat, mehr-oqibat, imon-eʼtiqod, qalb va ruh bedorligi kabi mavzular yetakchilik qiladi<ref>{{veb manbasi |title=Nodir Jonuzoq Asarlari |url=https://tafakkur.net/asarlar/nodir-jonuzoq |website=tafakkur.net |accessdate=23-iyun 2023-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=Dilimiz ve Edebiyatımız |url=https://www.edebi.net/index.php/oezbek-edebiyati-ozbek-adabiyoti/20-21-as-r/1019-nodir-jonuzoq-qariqiz |website=edebi.net}}</ref>. Shoirning sheʼrlari bir nechta tillarga tarjima qilingan<ref>{{veb manbasi |title=Надир Жанузак |url=https://stihi.ru/avtor/nodirjonuzoq |website=стихи.ру |accessdate=23-iyun 2023-yil}}</ref>. Nodir Jonuzoq telejurnalist sifatida „Sheʼr va shuur“, „Yozuvchi va zamon“, „Yonimizdagi odam“, „Gap chiqdi“, „Shaxsiy fikr“, „Oq va qora“, „Hayot goʻzal!“, „Fikrat“ kabi ko‘rsatuv va tokshoularga muallif hamda boshlovchilik qilgan. Tarjimon sifatida „Panda izidan“, „Bobbi“, „[[Tafakkur oʻyinlari]]“ singari chet el filmlarini hamda  <nowiki/>[[Aleksandr Blok|A.Blok]], [[Yevgeniy Yevtushenko|Y.Yevtushenko]], [[Yakub Kolas]] kabi taniqli shoirlarning sheʼrlarini [[Oʻzbek tili|oʻzbek tiliga]] o‘girgan. Maʼnaviy-maʼrifiy, adabiy-badiiy mavzulardagi maqolalari bilan matbuot sahifalarida faol ishtirok etib kelmoqda. Nodir Jonuzoq [[Shuhrat medali|„Shuhrat“ medali]] ([[2016]]) va [[Doʻstlik ordeni]] ([[2021]]) bilan mukofotlangan. == Manbalar == {{manbalar}} qqkoondn18va6d06h16tx6jd6t523sh 0 828271 6272145 6252372 2026-09-16T14:25:59Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272145 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Giorgi Chanturia | tasvir = Г. Чантурия.jpg | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|4|11|df=y}} | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Tbilisi}}, [[Gruziya]] | boʻyi = {{height|m=1.81}} | pozitsiya = [[Yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = 2004—2010 | yoshlikklublari1 = [[FC Saburtalo Tbilisi|Saburtalo Tbilisi]] | yoshlikyillari2 = 2009—2010 | yoshlikklublari2 = → [[FC Barcelona|Barcelona]] (ijara) | yoshlikyillari3 = 2010—2011 | yoshlikklublari3 = [[Vitesse Arnhem|Vitesse]] | yillar1 = 2011—2014 | klublar1 = [[Vitesse Arnhem|Vitesse]] | isht1 = 37 | gollar1 = 5 | yillar2 = 2012—2013 | klublar2 = → [[FC Alania Vladikavkaz|Alania Vladikavkaz]] (ijara) | isht2 = 6 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2014 | klublar3 = [[CFR Cluj]] | isht3 = 7 | gollar3 = 1 | yillar4 = 2014—2015 | klublar4 = [[Hellas Verona F.C.|Verona]] | isht4 = 0 | gollar4 = 0 | yillar5 = 2014—2015 | klublar5 = → [[CFR Cluj]] (ijara) | isht5 = 25 | gollar5 = 5 | yillar6 = 2015—2016 | klublar6 = [[MSV Duisburg]] | isht6 = 22 | gollar6 = 4 | yillar7 = 2016—2018 | klublar7 = [[FC Ural Yekaterinburg|Ural Yekaterinburg]] | isht7 = 30 | gollar7 = 5 | yillar8 = 2020 | klublar8 = [[FC Saburtalo Tbilisi|Saburtalo Tbilisi]] | isht8 = 0 | gollar8 = 0 | milliyyillar1 = 2008—2009 | milliyjamoa1 = Gruziya U17 | milliyisht1 = 9 | milliygollar1 = 5 | milliyyillar2 = 2010—2012 | milliyjamoa2 = Gruziya U19 | milliyisht2 = 6 | milliygollar2 = 4 | milliyyillar3 = 2011—2014 | milliyjamoa3 = Gruziya U21 | milliyisht3 = 14 | milliygollar3 = 5 | milliyyillar4 = 2014—2017 | milliyjamoa4 = [[Gruziya]] | milliyisht4 = 15 | milliygollar4 = 2 | club-update = 1-aprel 2018-yil }} '''Giorgiy Chanturia''' ({{Talaffuz|Giorgiy Chanturiya}}; 1993-yil 11-aprelda tugʻilgan) — gruziyalik [[Futbol|futbolchi]], [[Yarim himoyachi|oʻng qanot himoyachisi]]. == Faoliyati == === Ispaniya === Chanturia faoliyatini [[Saburtalo Tbilisi|Saburtalo Tbilisida]] boshlagan va 2009-yilning iyun oyida „[[FC Barcelona|Barselona]]“ ga ijaraga berildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.joinfutbol.com/es/giorgi_chanturia_15_anos_ya_es_nuevo_jugador_del_fc_barcelona_20467.php|sarlavha=Giorgi Chanturia (15 años) ya es nuevo jugador del FC Barcelona|nashriyot=joinFutbol|sana=23-iyun 2009-yil|til=ispancha|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090628164218/http://www.joinfutbol.com/es/giorgi_chanturia_15_anos_ya_es_nuevo_jugador_del_fc_barcelona_20467.php|arxivsana=28 June 2009}}</ref> „Barsa“ning „''Juvenil B''“ jamoasiga qoʻshildi va kataloniyaliklar safida 11 ta gol urdi. „Barsa“ liga chempioni boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.goal.com/en/news/462/netherlands/2011/08/20/2627163/introducing-giorgi-chanturia-the-georgian-lionel-messi-who|sarlavha=Introducing Giorgi Chanturia - 'The Georgian Lionel Messi' who left Barcelona for Vitesse|nashriyot=Goal.com|sana=20-avgust 2011-yil}}</ref>. === Vitesse === 2010-yilning avgustida, „[[Chelsea F.C.|Chelsea]]“ klubi bilan bogʻlanganidan soʻng<ref>[http://thechels.net/2010/08/chelsea-to-seal-chanturia-deal/ Chelsea To Seal Chanturia Deal?] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170110160556/http://thechels.net/2010/08/chelsea-to-seal-chanturia-deal/ |date=2017-01-10 }}; The Chels, 8 August 2010</ref>, Chanturia [[Vitesse Arnhem|Vitess Arnhem]] bilan shartnoma imzoladi. Chanturia [[2011–12 Eredivizion|2011—2012-yilgi Eredivizia mavsumining]] ochilish kunida, 7-avgust kuni ADO Den Haagga qarshi oʻyinda jamoa safida debyut qildi, oʻyin 0:0 hisobidagi golsiz durang bilan yakunlandi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=7-avgust 2011-yil |title=ADO Den Haag 0-0 Vitesse |work=Voetbal International |publisher=Weekbladpers Groep |url=http://www.vi.nl/Wedstrijden/Wedstrijd.htm?dbid=225692&typeofpage=84140 |access-date=7-avgust 2011-yil |archive-date=2012-09-19 |archive-url=https://archive.today/20120919154224/http://www.vi.nl/Wedstrijden/Wedstrijd.htm?dbid=225692&typeofpage=84140 |url-status=dead }}</ref>. Arnhem jamoasidagi birinchi golini ikkinchi rasmiy oʻyinida [[VVV-Venlo|VVV-Venloga]] qarshi oʻyinda (4:0) urdi. 2012-yilning dekabrida Chanturia [[FK Alaniya Vladikavkaz|Vladikavkazning Alaniya]] klubiga mavsum oxirigacha ijaraga berildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.gelderlander.nl/sport/vitesse/vitesse-verhuurt-chanturia-aan-alania-vladikavkaz-1.3577154|sarlavha=Vitesse verhuurt Chanturia aan Alania Vladikavkaz|nashriyot=de Gelderlander|sana=22-dekabr 2012-yil|til=niderlandcha}}</ref>. Mavsum oxirida Vitessga qaytdi va [[2013–14 Eredivizion|2013—2014-yilgi mavsumda]] asosiy jamoaga qaytarildi. === CFR Cluj === 2014-yilning 19-fevralida [[CFR Kluj|CFR Cluj]] „Vitess“ yarim himoyachisi Giorgi Chanturiani nomaʼlum toʻlov evaziga sotib olganini tasdiqladi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.cfr1907.ro/ro/stiri/3064/giorgi-chanturia-la-cfr/|sarlavha=Giorgi Chanturia la CFR|nashriyot=CFR Cluj Official Website|sana=19-fevral 2014-yil|til=rumincha|arxivurl=https://archive.today/20140219152246/http://www.cfr1907.ro/ro/stiri/3064/giorgi-chanturia-la-cfr/|arxivsana=19 February 2014}}</ref>. === Hellas Verona === 2014-yilning 12-iyunida Chanturia „Kluj“dan „[[Hellas Verona]]“ga oʻtdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Chanturia makes Verona switch|url=http://www.sportal.com.au/football/news/chanturia-makes-verona-switch/1918c7l3uqjik1sqk00i73lzwl|ish=sportal.com.au|qaralgan sana=25-sentabr 2015-yil|sana=12-iyun 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150926002020/http://www.sportal.com.au/football/news/chanturia-makes-verona-switch/1918c7l3uqjik1sqk00i73lzwl|arxivsana=26 September 2015}}</ref>. ==== Clujga ijaraga qaytish ==== Biroq, sentyabr oyida Chanturia Clujga ijara asosida qaytib keldi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Chanturia ancora non-si sente pronto per il Verona: andrà nuovamente in prestito al Cluj|url=http://www.goal.com/it/news/7/calciomercato/2014/09/06/5087762/chanturia-ancora-non-si-sente-pronto-per-il-verona-andrà|ish=goal.com/it|qaralgan sana=25-sentabr 2015-yil|til=italyancha|sana=6-sentabr 2015-yil}}</ref>. === MSV Duisburg === 2015-yil 25-sentyabrda, [[2. Bundesliga|2.]] [[2. Bundesliga|Bundesliganing]] „[[MSV Duisburg]]“ klubi erkin agent Chanturia bilan mavsum oxirigacha shartnoma imzolaganini eʼlon qildi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=MSV: Der neue Hoffnungsträger heißt Chanturia|url=http://www.kicker.de/news/fussball/2bundesliga/startseite/635870/artikel_msv_der-neue-hoffnungstraeger-heisst-chanturia.html|nashriyot=Kicker Online|qaralgan sana=25-sentabr 2015-yil|til=olmoncha|sana=25-sentabr 2015-yil}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Offensiv-Verstärkung: Giorgi Chanturia wird ein Zebra!|til=olmoncha|sana=25-sentabr 2015-yil|nashriyot=msv-duisburg.de|url=http://msv-duisburg.de/main.asp?reiter=aktuelles_p&mode=aktuell&aid=6749|qaralgan sana=2022-11-14|arxivsana=2016-03-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304193923/http://msv-duisburg.de/main.asp?reiter=aktuelles_p&mode=aktuell&aid=6749}}</ref>. === Ural Yekaterinburg === 2016-yil 5-iyulda Rossiyaga koʻchib oʻtdi va „[[Ural Yekaterinburg FK|Ural Yekaterinburg]]“ bilan shartnoma imzoladi. 2018-yil aprel oyida ACL jarohatini oldi<ref>{{Veb manbasi|nashriyot=Championat|url=https://www.championat.com/football/news-3392969-ural-u-chanturii-diagnostirovano-povrezhdenie-krestoobraznoj-svjazki-kolena.html|sarlavha="Урал": у Чантурии диагностировано повреждение крестообразной связки колена|sana=2-aprel 2018-yil}}</ref>, tiklanishi uchun 6 oy kerak boʻldi. Ammo keyin oʻz tarkibidagi oʻrnini tiklay olmadi. 2019-yilning 18-yanvarida oʻzaro kelishuvga koʻra „Ural“ bilan shartnomasini bekor qildi<ref>{{Veb manbasi|nashriyot=[[FC Ural Yekaterinburg]]|url=http://fc-ural.ru/novosti/glavnaya-komanda/georgij-chanturiya-pokidaet-ural|sarlavha=Георгий Чантурия покидает "Урал"|sana=18-yanvar 2019-yil|til=ruscha}}</ref>. == Xalqaro faoliyati == Chanturia [[Gruziya milliy futbol jamoasi|Gruziya]] terma jamoasi safida ilk bor 2014-yilning 5-martida [[Lixtenshteyn milliy futbol jamoasi|Lixtenshteynga]] qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida maydonga tushgan. Debyutidagi oʻyinning atigi 25-daqiqasida gol urdi. == Faoliyat statistikasi == {{Updated|9-dekabr, 2018-yilgi holat boʻyicha}} {| class="wikitable" style="text-align:center" ! rowspan="2" |Klub ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="2" |Liga ! colspan="2" |Kubok ! colspan="2" |Qitʼa ! colspan="2" |Jami |- !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar |- | rowspan="4" align="center" valign="center" |Vitesse Arnhem |2011—2012 |28 |4 |3 |0 |0 |0 |31 |4 |- |2012—2013 |1 |0 |0 |0 |3 |0 |4 |0 |- |2013—2014 |8 |1 |2 |1 |2 |0 |12 |2 |- !Jami !37 !5 !5 !1 !5 !0 !47 !6 |- | align="center" valign="center" |Alania Vladikavkaz (ijara) |2012—2013 |6 |0 |0 |0 |0 |0 |6 |0 |- | rowspan="4" align="center" valign="center" |CFR Cluj |- |2013—2014 |7 |1 |0 |0 | colspan="2" |— |7 |1 |- |2014—2015 |22 |4 |4 |2 | colspan="2" |— |26 |6 |- !Jami !29 !5 !4 !2 !0 !0 !33 !7 |- |Verona |2014—2015 |0 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |0 |0 |- |MSV Duisburg |2015—2016 |22 |4 |0 |0 | colspan="2" |— |22 |4 |- | rowspan="4" |Ural Yekaterinburg |2016—2017 |12 |2 |2 |2 | colspan="2" |— |14 |4 |- |2017—2018 |18 |3 |0 |0 | colspan="2" |— |18 |3 |- |2018—2019 |0 |0 |1 |0 | colspan="2" |— |1 |0 |- !Jami !30 !5 !3 !2 !0 !0 !33 !7 |- ! colspan="2" |Jami faoliyati !124 !19 !12 !5 !5 !0 !141 !24 |} === Xalqaro gollari === : ''Ballar va natijalar birinchi navbatda Gruziyaning gollari roʻyxatini koʻrsatadi''<ref name="NFT">{{Veb manbasi|url=http://www.national-football-teams.com/player/54765/Giorgi_Chanturia.html|sarlavha=Chanturia, Giorgi|nashriyot=National Football Teams|qaralgan sana=11-aprel 2017-yil}}</ref>. {| class="wikitable" !# ! Sana ! Joy ! Raqib ! Hisob ! Natija ! Musobaqa |- | 1. | 2014-yil 5-mart | [[Mixail Mesxi nomidagi stadion|Mixail Mesxi stadioni]], [[Tbilisi]], [[Gruziya]] |{{Fb|LIE}} | align="center" | '''1''' — 0 | align="center" | 2 — 0 | [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|Doʻstona]] |- | 2. | 2015-yil 16-noyabr | Qemal Stafa stadioni, [[Tirana]], [[Albaniya]] |{{Fb|ALB}} | align="center" | '''2''' — 0 | align="center" | 2 — 2 | Doʻstona |} == Manbalar == {{Manbalar}} {{DEFAULTSORT:Chanturia, Giorgi}} [[Turkum:Futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:FC Barcelona futbolchilari]] [[Turkum:Gruziyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbolchilar]] [[Turkum:SBV Vitesse futbolchilar]] [[Turkum:FC Spartak Vladikavkaz futbolchilari]] [[Turkum:CFR Cluj futbolchilari]] [[Turkum:Gruziyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Hellas Verona FC futbolchilar]] [[Turkum:MSV Duisburg futbolchilar]] [[Turkum:FC Ural Yekaterinburg futbolchilari]] [[Turkum:Rossiya Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:Gruziyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Rossiyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Italiyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Germaniyadagi muhojir erkak futbolchilar]] 97ucl74h9jpxtxw9gx635uy7zautyyf 0 831904 6272146 6255314 2026-09-16T14:47:09Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272146 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Giuseppe Signori|tasvir=|izoh=Signori [[S.S. Lazio|Lazio]] klubida 1994-yil|boʻyi=1.70 m|tavallud_sana={{Birth date and age|1968|2|17|df=y}}|tavallud_joyi=[[Alzano Lombardo]], [[Italiya]]|pozitsiya=[[hujumchi]]|yoshlikyillari1=1981—1984|yoshlikklublari1=[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]]|yillar1=1984—1986|klublar1=[[U.C. AlbinoLeffe|Leffe]]|isht1=38|gollar1=8|yillar2=1986—1989|klublar2=[[Piacenza Calcio|Piacenza]]|isht2=46|gollar2=6|yillar3=1987—1988|klublar3=→ [[Trentino Calcio Trento|Trento]] (ijara)|isht3=31|gollar3=3|yillar4=1989—1992|klublar4=[[U.S. Foggia|Foggia]]|isht4=100|gollar4=37|yillar5=1992—1997|klublar5=[[S.S. Lazio|Lazio]]|isht5=152|gollar5=107|yillar6=1998|klublar6=[[U.C. Sampdoria|Sampdoria]]|isht6=17|gollar6=3|yillar7=1998—2004|klublar7=[[Bologna F.C. 1909|Bologna]]|isht7=142|gollar7=66|yillar8=2004—2005|klublar8=[[Iraklis Thessaloniki F.C.|Iraklis]]|isht8=5|gollar8=0|yillar9=2005—2006|klublar9=[[MFC Sopron|Sopron]]|isht9=10|gollar9=3|milliyyillar1=1992—1995|milliyjamoa1=[[Italiya milliy futbol terma jamoasi]]|milliyisht1=28|milliygollar1=7}} '''Giuseppe „Beppe“ Signori ({{talaffuz|Juzeppe "Beppe" Signori}})''' ({{IPA-it|dʒuˈzɛppe siɲˈɲoːri}}) (1968-yil 17-fevralda tugʻilgan)—italiyalik sobiq professional [[futbolchi]]. Giuseppe Signori [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] sifatida oʻynagan. == Klublardagi oʻyin faoliyati == Giuseppe Signori [[Bergamo (provinsiya)|Bergamoning]] [[Alzano Lombardo]] shahrida tugʻilgan. Yoshligida Giuseppe Signori [[Internazionale Milano (futbol klubi)|"Internazionale"]] futbol klubining yoshlar jamoasida oʻynagan<ref>{{Veb manbasi|muallif=Matt Vincent|sarlavha=The forgotten legends of football: Giuseppe Signori|url=http://www.sportskeeda.com/football/the-forgotten-legends-of-football-giuseppe-signori|nashriyot=Sports Keeda|qaralgan sana=20 May 2015|sana=22 January 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151004143247/http://www.sportskeeda.com/football/the-forgotten-legends-of-football-giuseppe-signori|arxivsana=4 October 2015}}</ref>. Shundan soʻng, Giuseppe Signori [[Leffe F.C|"Leffe"]] (1984—1986), undan keyin [[Piacenza F.C|"Piacenza"]] (1986—1987 va 1988—1989), [[Trento|"Trento"]] (1987—1988), [[Foggia F.C|"Foggia"]] (1989—1992), [[Lazio (futbol klubi)|"Lazio"]] (1992—1997), [[Sampdoria|"Sampdoria"]] (1998-yil yanvar-iyun) va [[Bologna|"Bologna"]] (1998—2004) futbol klublari safida oʻzining professional oʻyinlarini oʻtkazdi. Keyin Giuseppe Signori 2004-yilda Gretsiyada [[Iraklis Thessaloniki|"Iraklis Thessaloniki"]] futbol klubi bilan, 2005-yil oktyabr oyida esa Vengriyaning [[MFC Sopron|"MFC Sopron"]] futbol klubi jamoalari bilan bir yillik shartnoma imzoladi. Giuseppe Signori „Lazio“ futbol klubi safida 3 marta (1993, 1994 va 1996-yillarda) A Seriyada eng yaxshi toʻpurar boʻlgan. 1998-yilda Giuseppe Signori „Lazio“ futbol klubi murabbiyi [[Sven-Göran Eriksson]] tomonidan „[[Sampdoria]]“ futbol klubiga nomaʼlum toʻlov evaziga sotilgan. Keyin Giuseppe Signori „Bologna“ futbol klubi safiga qoʻshilgan. U klub safida [[1998-yilgi UEFA Intertoto kubogini]] qo‘lga kiritdi. Giuseppe Signori klubga 1998—1999-yilgi UEFA kubogi saralashi bosqichi oʻyinlarida yordam berdi. 1992-yilning 17-mayidan 1993-yilning 28-fevraliga qadar Giuseppe Signori A Seriyada ketma-ket 10 ta safar o‘yinida (1991—1992-yilda „Foggia“ bilan, 1992—1993-yilda „Lazio“ futbol klubi bilan) gol urdi<ref name="9 trasferte di fila con gol in Serie A">{{Yangiliklar manbasi |date=11 February 2019 |title=Juve, CR7 da record: 9 trasferte di fila con gol in Serie A. E nel mirino c'è Messi |language=it |work=La Gazzetta dello Sport |url=https://www.gazzetta.it/calcio/fantanews/11-02-2019/cr7-record-juve-9-trasferte-fila-gol-serie-a-mirino-c-messi-3201193050934.shtml |access-date=11 February 2019 |archive-date=2019-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190212174049/https://www.gazzetta.it/calcio/fantanews/11-02-2019/cr7-record-juve-9-trasferte-fila-gol-serie-a-mirino-c-messi-3201193050934.shtml |url-status=dead }}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.marca.com/futbol/futbol-internacional/2019/02/10/5c60740b468aeb377c8b45a9.html|sarlavha=Así está la Bota de Oro: Cristiano Ronaldo empata con Mbappé y se sitúa a tres goles de Messi|nashriyot=www.marca.com|til=es|sana=10 February 2019|qaralgan sana=11 February 2019}}</ref>. == Xalqaro oʻyinlardagi faoliyati == Giuseppe Signori 1992—1995-yillarda milliy terma jamoa safida 28 marta maydonga tushib, 7 ta gol urgan. Signori oʻynagan yagona yirik turnir [[1994-yilgi FIFA Jahon chempionati]] boʻlib, u yerda [[Italiya milliy futbol terma jamoasi]] ikkinchi oʻrinni egallagan ([[Braziliya milliy futbol terma jamoasi|Braziliya milliy futbol terma jamoasiga]] qarshi final oʻyinida yutqazgan). Turnir davomida Giuseppe Signori [[Italiya milliy futbol terma jamoasi|Italiya milliy futbol terma jamoasining]] guruhdagi ikkinchi oʻyini [[Norvegiya milliy futbol terma jamoasi|Norvegiya milliy futbol terma jamoasiga]] qarshi oʻyinda va chorak finalda [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya milliy futbol terma jamoasiga]] qarshi oʻyinlarda maydonga tushgan<ref>{{Veb manbasi|muallif=Giancarlo Padovan|sarlavha=Spagna Adios, l'Italia avanza|url=http://www.storiedicalcio.altervista.org/mondiali_1994_spagna.html|nashriyot=Il Corriere della Sera|qaralgan sana=20 May 2015|til=it|sana=10 July 1994|arxivsana=2016-11-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161103175548/http://www.storiedicalcio.altervista.org/mondiali_1994_spagna.html}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Nazionale in cifre: Signori, Giuseppe|url=http://www.figc.it/nazionali/DettaglioConvocato?codiceConvocato=17&squadra=1|ish=www.figc.it|nashriyot=FIGC|qaralgan sana=22 April 2015|til=it|arxivsana=2015-12-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151222103751/http://www.figc.it/nazionali/DettaglioConvocato?codiceConvocato=17&squadra=1}}</ref>. == Faoliyat statistikasi == {| class="wikitable" style="text-align: center" |+ ! rowspan="2" |Klub ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="3" |Liga ! colspan="2" |Kubok ! colspan="2" |Mintaqa ! colspan="2" |Boshqa ! colspan="2" |Jami |- !Diviziya !Oʻyin !Gollar !Oʻyin !Gollar !Oʻyin !Gollar !Oʻyin !Gollar !Oʻyin !Gollar |- | rowspan="3" |Leffe Calcio |1984—1985 | rowspan="2" |D Seriya |8 |5 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |8 |5 |- |1985—1986 |30 |3 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |30 |3 |- ! colspan="2" |Jami !38 !8 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !38 !8 |- |Piacenza |1986—1987 |C Seriya |14 |1 |3 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |17 |1 |- |Trento |1987—1988 |C Seriya |31 |3 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |31 |3 |- |Piacenza |1988—1989 |B Seriya |32 |5 |5 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |37 |5 |- | rowspan="4" |Foggia |1989—1990 | rowspan="2" |B Seriya |34 |15 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |34 |15 |- |1990—1991 |34 |11 |3 |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |37 |12 |- |1991—1992 |A Seriya |32 |11 |2 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |34 |11 |- ! colspan="2" |Jami !100 !37 !5 !1 !0 !0 !0 !0 !105 !38 |- | rowspan="7" |[[Lazio (futbol klubi)|Lazio]] |1992—1993 | rowspan="6" |A Seriya |32 |26 |6 |6 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |38 |32 |- |1993—1994 |24 |23 |1 |0 |3 |0 | colspan="2" |— |28 |23 |- |1994—1995 |27 |17 |5 |4 |7 |0 | colspan="2" |— |39 |21 |- |1995—1996 |31 |24 |4 |1 |3 |1 | colspan="2" |— |38 |26 |- |1996—1997 |32 |15 |4 |0 |3 |0 | colspan="2" |— |39 |15 |- |1997—1998 |6 |2 |4 |5 |3 |2 | colspan="2" |— |13 |9 |- ! colspan="2" |Jami !152 !107 !24 !16 !19 !3 !0 !0 !195 !126 |- |Sampdoria |1997—1998 |A Seriya |17 |3 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |17 |3 |- | rowspan="7" |Bologna |1998—1999 | rowspan="6" |A Seriya |28 |15 |5 |1 |11 |6 |2 |1 |46 |23 |- |1999—2000 |31 |15 |1 |0 |6 |4 | colspan="2" |— |38 |19 |- |2000—2001 |23 |15 |2 |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |25 |16 |- |2001—2002 |14 |3 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |15 |3 |- |2002—2003 |24 |12 | colspan="2" |— |3 |2 | colspan="2" |— |27 |14 |- |2003—2004 |22 |6 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |23 |6 |- ! colspan="2" |Jami !142 !66 !10 !2 !20 !12 !0 !0 !174 !81 |- ! colspan="3" |Jami !526 !230 !47 !19 !39 !15 !2 !1 !614 !265 |} === Xalqaro === {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Terma jamoa va yil boʻyicha oʻyinlar va gollar<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Nazionale in cifre: Signori, Giuseppe|url=http://www.figc.it/nazionali/DettaglioConvocato?codiceConvocato=17&squadra=1|ish=www.figc.it|nashriyot=FIGC|qaralgan sana=22 April 2015|til=it|arxivsana=2015-12-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151222103751/http://www.figc.it/nazionali/DettaglioConvocato?codiceConvocato=17&squadra=1}} [[Turkum:CS1 Italian-language sources (it)]]</ref> !Milliy terma jamoa ! Yil ! Oʻyinlar ! Gollar |- | rowspan="4" | [[Italiya milliy futbol terma jamoasi|Italiya]] | 1992-yil | 6 | 2 |- | 1993-yil | 6 | 2 |- | 1994-yil | 13 | 3 |- | 1995-yil | 3 | 0 |- ! colspan="2" | Jami ! 28 ! 7 |} == Manbalar == {{manbalar}} {{Italiya Kubogi toʻpurarlari}} {{DEFAULTSORT:Signori, Giuseppe}} [[Turkum:Serie A futbolchilari]] [[Turkum:Futbol assotsiatsiyasi hujumchilari]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Italiyalik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Category:UC AlbinoLeffe futbolchilari]] [[Category:Piacenza Calcio 1919 futbolchilari]] [[Category:Calcio Foggia 1920 futbolchilari]] [[Category:SS Lazio futbolchilari]] [[Category:UC Sampdoria futbolchilari]] [[Category:Bologna FC 1909 futbolchilari]] [[Category:Iraklis F.C. (Thessaloniki) futbolchilari]] [[Category:FC Sopron futbolchilari]] [[Category:Serie A futbolchilari]] [[Category:Serie B futbolchilari]] [[Category:Serie C futbolchilari]] [[Category:Serie D futbolchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 1994 oʻyinchilari]] goqlfrqhgx07vah7qb0mvdwkeejgvio 0 837137 6272261 5801545 2026-09-17T01:03:39Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272261 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Hallam Hope|tasvir=|izoh=Hope Angliya U19 bilan 2012-yil|toʻliqism=Hallam Robert Hope<ref>{{cite web |url=https://www.efl.com/siteassets/efl-documents/202021/efl-squad-numbering-11.09.2020.pdf |title=Notification of shirt numbers: Swindon Town |publisher=English Football League |page=70 |access-date=26 September 2020}}</ref>|tavallud_sana={{birth date and age|df=y|1994|3|17}}<ref name="11v11">{{cite web |url=https://www.11v11.com/players/hallam-hope-236527/ |title=Hallam Hope|website=11v11.com |publisher=AFS Enterprises |access-date=16 July 2018}}</ref>|tavallud_joyi=[[Manchester]], Angliya|boʻyi=1.79 m<ref>{{cite web |url=http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.html/hallam-hope |title=Barclays Premier League Player Profile Hallam Hope |date=2014 |work=web page |publisher=Premier League |access-date=6 November 2012 |arxivsana=2022-05-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220515114637/https://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.html/hallam-hope }}</ref>|pozitsiya=Hujumchi|joriyklub=[[Oldham Athletic A.F.C.|Oldham Athletic]]|klubraqami=11|yoshlikyillari1=2005–2013|yoshlikklublari1=[[Everton F.C. Reserves and Academy|Everton]]|yillar1=2013–2015|klublar1=[[Everton F.C.|Everton]]|isht1=0|gollar1=0|yillar2=2014|klublar2=→ [[Northampton Town F.C.|Northampton Town]] (ijara)|isht2=3|gollar2=1|yillar3=2014|klublar3=→ [[Bury F.C.|Bury]] (ijara)|isht3=8|gollar3=5|yillar4=2014|klublar4=→ [[Sheffield Wednesday F.C.|Sheffield Wednesday]] (ijara)|isht4=4|gollar4=0|yillar5=2014–2015|klublar5=→ [[Bury F.C.|Bury]] (ijara)|isht5=4|gollar5=0|yillar6=2015–2017|klublar6=[[Bury F.C.|Bury]]|isht6=54|gollar6=3|yillar7=2015–2016|klublar7=→ [[Carlisle United F.C.|Carlisle United]] (ijara)|isht7=21|gollar7=4|yillar8=2017–2020|klublar8=[[Carlisle United F.C.|Carlisle United]]|isht8=104|gollar8=25|yillar9=2020–2021|klublar9=[[Swindon Town F.C.|Swindon Town]]|isht9=37|gollar9=7|yillar10=2021–|klublar10=[[Oldham Athletic A.F.C.|Oldham Athletic]]|isht10=46|gollar10=8|milliyyillar1=20??–20??|milliyjamoa1=[[England national under-16 football team|Angliya U16]]|milliyisht1=7|milliygollar1=2|milliyyillar2=2010–2011|milliyjamoa2=[[England national under-17 football team|Angliya U17]]|milliyisht2=17|milliygollar2=12|milliyyillar3=2011–2012|milliyjamoa3=[[England national under-18 football team|Angliya U18]]|milliyisht3=2|milliygollar3=2|milliyyillar4=2012–2013|milliyjamoa4=[[England national under-19 football team|Angliya U19]]|milliyisht4=6|milliygollar4=2|milliyyillar5=2018–|milliyjamoa5=[[Barbados national football team|Barbados]]|milliyisht5=6|milliygollar5=4|club-update=15:25, 8 October 2022 (UTC)}} [[Fayl:Hallam_Hope.jpg|thumb|Hallam Hope]] '''Hallam Robert Hope''' (talaffuzi: ''Halam Robert Hope'' 1994-yil 17-martda tug'ilgan) - [[Angliya]]lik professional [[Futbol|futbolchi]], Milliy liga klubi "Oldham Athletic" da [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] sifatida o'ynaydi. Angliyada tug'ilgan Hope, Angliyani 19 yoshgacha bo'lgan darajalarda himoya qilib, keyingi faoliyatida Barbadosni xalqaro miqyosda himoya qilib kelmoqda. U 2005-yilda "[[Everton F.C.|Everton]]" akademiyasiga qo'shilgan. U hech qachon klub uchun katta o'yinlarda o'ynamagan, garchi 2014-yilda Northampton Town, [[Bury F.C.|Bury]] va Sheffield Wednesdayda qisqa muddatli ijarada o'ynagan bo'lsa-da. U 2015-yilning yanvarida doimiy ravishda Buryga qo'shildi va 2014-15-yilgi mavsumda Ikkinchi Ligadan ko'tariladi. Hope 2015-16-yilgi mavsumning ko'p qismini "Carlisle United" da ijarada o'tkazdi va 2017-yil iyun oyida "Carlisle United" ga doimiy asosda qo'shildi. U 2020-yilning yanvarida "Swindon Town"ga qo'shildi. Swindon 2019-20-yilgi mavsum oxirida Ikkinchi liga chempioni sifatida ko'tarilishda davom etdi. == Klub faoliyati == === Everton === Hope 12 yoshida [[Manchester|Manchesterdagi]] turnirda o'ynagan va [[Manchester City|Manchester Citydagi]] sinovdan so'ng [[Everton F.C.|Evertonga]] o'tishni tanlagan<ref name="intv">{{Yangiliklar manbasi |date=2 July 2017 |title=INTERVIEW: I've come to a place where I feel wanted |language=en-gb |work=www.carlisleunited.co.uk |url=https://www.carlisleunited.co.uk/news/2017/july/hopeinterview3jul17/ |access-date=3 September 2020}}</ref>. U 2010-yilda klub bilan to'liq vaqtli stipendiya imzoladi<ref name="evertone">{{Veb manbasi|sarlavha=ToffeeWeb - Everton Players|url=https://www.toffeeweb.com/players/profiles/Hope.php|ish=www.toffeeweb.com|qaralgan sana=3 September 2020}}</ref>. Hope 2011-12-yilgi mavsumda Akademiyaning eng yaxshi futbolchisi deb topildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Awards Winners |language=en |work=www.evertonfc.com |url=https://www.evertonfc.com/club/history/players-and-managers/awards-winners |access-date=3 September 2020}}</ref>. 2013-yil sentyabrida u klub bilan ikki yillik shartnoma imzoladi va unga 37-raqam berildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Hallam Hope pens new Everton deal - Tribal Football |work=www.tribalfootball.com |url=https://www.tribalfootball.com/articles/hallam-hope-pens-new-everton-deal-3981069#.UshdavRdXdc |access-date=2 September 2020 |archive-date=2022-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221124181406/https://www.tribalfootball.com/articles/hallam-hope-pens-new-everton-deal-3981069#.UshdavRdXdc |url-status=dead }}</ref>. 2014-yilning 2-yanvarida Hope bir oylik ijara asosida ikkinchi liga vakili Northampton Townga qo‘shildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2 January 2014 |title=Northampton seal double loan signing |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/25568734 |access-date=2 September 2020}}</ref>. U 4-yanvar kuni debyutini o'tkazib, "Newport County"da 2:1 hisobida g'alaba qozondi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Newport County vs. Northampton Town - 4 January 2014 - Soccerway|url=https://int.soccerway.com/matches/2014/01/04/england/league-two/newport-county-afc/northampton-town-fc/1485560/|ish=int.soccerway.com|qaralgan sana=2 September 2020}}</ref>. U 30-yanvar kuni Evertonga qaytgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Willsher |first=Gareth |date=30 January 2014 |title=German stays but Hope returns |language=en-gb |work=www.ntfc.co.uk |url=https://www.ntfc.co.uk/news/2014/january/german-stays-but-hope-returns/ |access-date=2 September 2020}}</ref>. 2014-yilning 27-martida Hope 2013-14-yilgi mavsum oxirigacha ijara asosida 2-liga vakili [[Bury F.C.|Bury]] jamoasiga qo‘shildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=27 March 2014 |title=Bury bring in Hope and Rose on loan |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/26777604 |access-date=2 September 2020}}</ref>. U 29-mart kuni Sixfieldsda sobiq klubi Northampton Townga qarshi o'yinda (3:0) debyut go'lini urib, Buryda darhol yaxshi natija ko'rsatdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=29 March 2014 |title=Northampton Town 0-3 Bury |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/26694177 |access-date=3 September 2020}}</ref>. Uch kundan keyin u Gigg Laneda [[Bristol Rovers F.C.|Bristol Rovers]] ustidan 2:1 hisobida g'alaba qozondi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=1 April 2014 |title=Bury 2-1 Bristol Rovers |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/26318948 |access-date=3 September 2020}}</ref>. 26-aprel kuni u Portsmut bilan 4:4 hisobidagi durang o'yinda xet-trik qayd etdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=26 April 2014 |title=Bury 4-4 Portsmouth |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/27084534 |access-date=2 September 2020}}</ref>. Bu uni 1999-yilda Ian Lawsondan keyin xet-trik qayd etgan birinchi Bury futbolchisiga aylandi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Collins |first=Ben |date=29 April 2014 |title=Flitcroft wants Bury to have Hope |work=Manchester Evening News |url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/david-flitcroft-wants-bury-hallam-7046062 |access-date=3 September 2020}}</ref>. 2014-yilning 29-avgustida Hope Chempionshipning “Sheffield Wendesday” klubiga 1-yanvargacha ijara asosida qo‘shildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=29 August 2014 |title=Owls take Everton's Hope on loan |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/28981408 |access-date=2 September 2020}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.swfc.co.uk/news/article/everton-striker-hallam-hope-signs-owls-loan-deal-1882515.aspx|sarlavha=Everton striker Hallam Hope signs Owls loan deal|nashriyot=Sheffield Wednesday F.C.|sana=29 August 2014|qaralgan sana=4 April 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141030185131/http://www.swfc.co.uk/news/article/everton-striker-hallam-hope-signs-owls-loan-deal-1882515.aspx|arxivsana=30 October 2014}}</ref>. Ertasi kuni u "Hillsborough" da debyut qilib, 85-daqiqada Joe Mattocning o'rniga "Nottingham Forestt" ga 1:0 hisobida mag'lub bo'ldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=30 November 2014 |title=Sheffield Wednesday 0–1 Nottingham Forest |publisher=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/28906075 |access-date=4 April 2015}}</ref>. U bor-yo'g'i besh daqiqadan ko'proq o'ynaganiga qaramay, bosh murabbiy Stuart Grayni hayratda qoldirdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=1 September 2014 |title=Stuart Gray impressed with Hallam Hope - News - Sheffield Wednesday |language=en-gb |work=www.swfc.co.uk |url=https://www.swfc.co.uk/news/2014/september/stuart-gray-impressed-with-hallam-hope/ |access-date=3 September 2020}}</ref>. Biroq "Boyo'g'lilar" safida bor-yo'g'i to'rtta o'yinda maydonga tushib, "Everton" tomonidan chaqirib olingandan so'ng 29-oktyabr kuni Goodison Parkga qaytdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.evertonfc.com/news/2014/10/29/hope-returns-from-owls|sarlavha=Hope Returns From Owls|nashriyot=Everton F.C.|sana=29 October 2014|qaralgan sana=4 April 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141031041017/http://www.evertonfc.com/news/2014/10/29/hope-returns-from-owls|arxivsana=31 October 2014}}</ref>. == Faoliyat statistikasi == {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha oʻyinlar va go'llar statistikasi ! rowspan="2" |Klub ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="3" |Liga ! colspan="2" |[[Angliya kubogi|FA Kubogi]] ! colspan="2" |EFL Kubogi ! colspan="2" |Boshqa ! colspan="2" |Jami |- !Boʻlim !Oʻyinlar !Goʻllar !Oʻyinlar !Goʻllar !Oʻyinlar !Goʻllar !Oʻyinlar !Goʻllar !Oʻyinlar !Goʻllar |- | rowspan="3" |[[Everton F.C.|Everton]] |2013–14 |[[Angliya Premyer-ligasi|Premyer-liga]] |0 |0 |0 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |0 |0 |- |2014–15<ref name="HH14" /> |Premyer-liga |0 |0 |0 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |0 |0 |- ! colspan="2" |Jami !0 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !0 |- |Northampton Town (ijara) |2013–14<ref name="HH13">{{Soccerbase season|70728|2013|access-date=12 July 2017}}</ref> |Ikkinchi Liga |3 |1 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |3 |1 |- |[[Bury F.C.|Bury]] (ijara) |2013–14<ref name="HH13" /> |Ikkinchi liga |8 |5 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |8 |5 |- |Sheffield Wednesday (ijara) |2014–15<ref name="HH14">{{Soccerbase season|70728|2014|access-date=12 July 2017}}</ref> |Championship |4 |0 |0 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |4 |0 |- |Bury (ijara) |2014–15<ref name="HH14" /> |Ikkinchi liga |4 |0 |2 |0 |0 |0 |1 |0 |7 |0 |- | rowspan="4" |Bury |2014–15 |Ikkinchi liga |15 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |15 |0 |- |2015–16<ref name="HH15">{{Soccerbase season|70728|2015|access-date=12 July 2017}}</ref> |Birinchi liga |6 |0 |0 |0 |2 |0 |2 |1 |10 |1 |- |2016–17<ref name="HH16">{{Soccerbase season|70728|2016|access-date=12 July 2017}}</ref> |Birinchi liga |33 |3 |2 |2 |1 |0 |3 |0 |39 |5 |- ! colspan="2" |Jami !58 !3 !4 !2 !3 !0 !6 !1 !71 !6 |- |Carlisle United (ijara) |2015–16 |Ikkinchi liga |21 |4 |4 |1 |0 |0 |0 |0 |25 |5 |- | rowspan="4" |Carlisle United |2017–18<ref name="HH17">{{Soccerbase season|70728|2017|access-date=12 September 2017}}</ref> |Ikkinchi liga |41 |9 |5 |3 |2 |0 |1 |1 |49 |13 |- |2018–19<ref name="HH18">{{Soccerbase season|70728|2018|access-date=12 September 2018}}</ref> |Ikkinchi liga |40 |14 |2 |0 |1 |1 |1 |0 |44 |15 |- |2019–20<ref name="HH19">{{Soccerbase season|70728|2019|access-date=12 September 2019}}</ref> |Ikkinchi liga |23 |2 |4 |0 |2 |0 |1 |1 |30 |3 |- ! colspan="2" |Jami !104 !25 !11 !3 !5 !1 !3 !2 !123 !31 |- | rowspan="3" |Swindon Town |2019–20<ref name="HH19" /> |Ikkinchi liga |5 |2 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |5 |2 |- |2020–21<ref name="HH20">{{Soccerbase season|70728|2020|access-date=12 September 2019}}</ref> |Birinchi liga |32 |5 |1 |0 |1 |0 |2 |0 |36 |5 |- ! colspan="2" |Jami !37 !7 !1 !0 !1 !0 !2 !0 !41 !7 |- ! colspan="3" |Jami faoliyat !235 !45 !20 !6 !9 !1 !11 !3 !275 !55 |} === Xalqaro === {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Terma jamoa va yil bo'yicha o'yinlar va go'llar ! Milliy terma jamoa ! Yil ! O'yinlar ! Go'llar |- | rowspan="2" | Barbados | 2018 | 2 | 2 |- | 2019 | 4 | 2 |- ! colspan="2" | Umumiy faoliyat ! 6 ! 4 |} : ''Ballar va natijalar birinchi navbatda Barbadosning gollari ro'yxatini ko'rsatadi, ballar ustuni har bir Hope golidan keyin ochkoni ko'rsatadi.'' <ref name="NFT">{{Veb manbasi|url=https://www.national-football-teams.com/player/71759/Hallam_Hope.html|sarlavha=Hope, Hallam|nashriyot=National Football Teams|qaralgan sana=9 September 2018}}</ref> {| class="wikitable sortable" |+Hallam Hope tomonidan kiritilgan xalqaro go'llar ro'yxati ! scope="col" | Yo'q ! scope="col" | Sana ! scope="col" | Joy ! scope="col" | Raqib ! scope="col" | Hisob ! scope="col" | Natija ! scope="col" | Musobaqa |- | align="center" | 1 | rowspan="2" | 2018-yil 6-sentyabr | rowspan="2" | Sintetik yengil atletika zavodi, Leonora, [[Gayana]] | rowspan="2" |{{Fb|GUY}} | align="center" | 1–1 | rowspan="2" style="text-align:center;" | 2–2 | rowspan="2" | 2019–20 KONKAKAF Millatlar ligasi saralashi |- | align="center" | 2 | align="center" | 2–1 |- | align="center" | 3 | rowspan="2" | 2019-yil 19-noyabr | rowspan="2" | Wildey Turf, [[Brijtaun|Bridjtaun]], [[Barbados]] | rowspan="2" |{{Fb|CAY}} | align="center" | 1–0 | rowspan="2" style="text-align:center;" | 3–0 | rowspan="2" | 2019–20 KONKAKAF Millatlar ligasi C |- | align="center" | 4 | align="center" | 3–0 |} == Manbalar == {{manbalar}} {{UEFA Yevropa chempionati (17 yoshgacha) mukofotlari}} {{DEFAULTSORT:Hope, Hallam}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Angliyalik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Barbadoslik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] bbprlkkklfovcq4nl10f7u8vjj31ase 0 837783 6272420 6186995 2026-09-17T08:30:03Z Sherzod11W 273619 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 6272420 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 200px; font-size: 100%" ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Qalampirmunchoq |- | colspan="2" style="text-align: center" |[[File:Syzygium_aromaticum_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-030.jpg|frameless]] |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |- ! colspan="2" style="min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Ilmiy tasniflash |- | |O‘simliklar |- | |Yuksak oʻsimliklar |- | |Gulli oʻsimliklar |- | |Ikki urugʻpallalilar |- | |[[Rosids]] |- | |[[Myrtales]] |- | |[[Mirtadoshlar]] |- | |''[[Syzygium]]'' |- | |<div class="species" style="display:inline">'''''S.&nbsp;aromaticum'''''</div> |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Binar nomi |- | colspan="2" style="text-align: center" |'''<span class="binomial">''Syzygium aromaticum''</span>'''<br /><br /><div style="font-size: 85%;">([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Elmer Drew Merrill|Merr.]] & [[L.M.Perry]]</div> |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Sinonimlar |- | colspan="2" style="text-align: left" | * ''Caryophyllus aromaticus'' <small>L.</small> * ''Eugenia aromatica'' <small>(L.) Baill.</small> * ''Eugenia caryophyllata'' <small>Thunb.</small> * ''Eugenia caryophyllus'' <small>(Spreng.) Bullock & S.G.Harrison</small> * ''Jambosa caryophyllus'' <small>(Thunb.) Nied.</small> |} '''Syzygium aromaticum''' - [[Mirtadoshlar]], oilasiga mansub gulli o'simlik. Vatani [[Indoneziya|Indoneziyadagi]] [[Molukka orollari|Maluku orollari]] (yoki ''Molukkas''), odatda, tish pastasi, [[sovun]], kosmetika vositasi, ziravor, xushbo'y hid beruvchi sifatida ishlatiladi<ref name="kew">{{Veb manbasi|sarlavha=''Syzygium aromaticum'' (L.) Merr. and L.M. Perry|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:601421-1|nashriyot=Kew Science, Plants of the World Online|qaralgan sana=28 February 2021|sana=2021}}</ref><ref name="drugs">{{Veb manbasi|sarlavha=Clove|url=https://www.drugs.com/mtm/clove.html|nashriyot=Drugs.com|qaralgan sana=9 November 2018|sana=5 March 2018}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Yun |first=Wonjung |date=13 August 2018 |title=Tight Stocks of Quality Cloves Lead to a Price Surge |work=Tridge |url=https://www.tridge.com/stories/tridge-market-update-tight-stocks-of-quality-cloves-lead-to-a-price-surge |url-status=dead |access-date=13 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180814103405/https://www.tridge.com/stories/tridge-market-update-tight-stocks-of-quality-cloves-lead-to-a-price-surge |archive-date=14 August 2018}}</ref>. == Etimologiya == ''Clove'' so'zi lotincha ''clavus'' "tirnoq" so'zidan kelib chiqqan<ref name="uch">{{Cite journal|last=Uchibayashi|first1=M.|date=2001|title=[Etymology of clove]|journal=Yakushigaku Zasshi|volume=36|issue=2|pages=167–170|issn=0285-2314|pmid=11971288}}</ref>. == Botanik xususiyatlari == Qalampirmunchoq bo‘yi 8-12 metrgacha o'sadigan [[Doim yashil oʻsimliklar|doimiy yashil]] daraxt, barglari katta. Gullari qizil rangda, to‘pgullarda ochiladi. [[Gul]] kurtaklari dastlab och rangga ega bo'lib, asta-sekin yashil rangga aylanadi, so'ngra hosilga tayyor boʻlganda yorqin qizil rangga kiradi. Qalampirmunchoq kurtaklari uzunligi 1,5-2 sm ga yetganda yig‘ib olinadi. == Foydalanadi == [[Fayl:ClovesDried.jpg|left|thumb| Quritilgan qalampirmunchoq ]] [[Fayl:The_flowers_of_clove_tree_in_Pemba_island.JPG|thumb| Qalampirmunchoq daraxti gul kurtaklari]] Qalampirmunchoq Osiyo, Afrika, O'rta yer dengizi, Yaqin va O'rta Sharq mamlakatlari oshxonasida go'sht (pishirilgan jambon kabi), kori va marinadlarga, shuningdek mevalarga ([[olma]], nok va rovon kabi) ta‘m berish uchun ishlatiladi. Qalampirmunchoq ko'pincha limon va [[Qand|shakar]] kabi boshqa ingredientlar bilan birlashtirilgan issiq ichimliklarga hid va maza berish uchun ishlatilishi mumkin. Meksika oshxonasida qalampirmunchoqlar ko'pincha [[zira]] va doljin bilan birga ishlatiladi<ref>Dorenburg, Andrew and Page, Karen. </ref>. Ular, shuningdek, [[Peru]] oshxonasida, ''karapulkra'' va ''[[Guruch pudingi|arroz kon leche]]'' kabi turli xil taomlarda ishlatiladi. Chinnigullar ta'mi kimyoviy evgenol<ref name="eugenol">{{Cite journal|journal=Molecules|year=2012|volume=17|issue=6|pages=6953–81|doi=10.3390/molecules17066953|pmid=22728369|pmc=6268661|title=Eugenol--from the remote Maluku Islands to the international market place: a review of a remarkable and versatile molecule|last=Kamatou, G. P.|last2=Vermaak, I.|last3=Viljoen, A. M.}}</ref> tomonidan ta'minlanadi. U doljin, xushbo'y qalampir, [[vanil]], qizil sharob, [[Rayhon (oʻsimlik)|rayhan]], [[piyoz]], sitrus qobig'i, yulduzcha qizilmiya va [[Murch|qalampir no'xatlari]] bilan yaxshi mos keladi. === Pazandachilikdan tashqari foydalanish === Ziravorlar Indoneziyada ''kretek'' deb nomlangan sigaretada ishlatiladi<ref name="GRIN"><cite class="citation cs1">[https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=50069 <span class="cx-segment" data-segmentid="340">"''Syzygium aromaticum'' (L.) Merr. </span>]<span class="cx-segment" data-segmentid="341">[https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=50069 & L.M.Perry"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="342">''[[Germplasm Resources Information Network]] (GRIN)''. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="344">[[Agricultural Research Service]] (ARS), [[United States Department of Agriculture]] (USDA)<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="347"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">June 9,</span> 2011</span>.</span></cite></ref>. Qalampirmunchoq sigaretlari butun [[Yevropa]], [[Osiyo]] va Qo'shma Shtatlarda chekilgan. Qalampirmunchoq [[Efir moylari|efir moyi]] har xil turdagi oziq-ovqatlarda mog'or o'sishini oldini olish uchun ishlatilishi mumkin<ref>{{Cite journal|last=Ju|first1=Jian|last2=Xu|first2=Xiaomiao|last3=Xie|first3=Yunfei|last4=Guo|first4=Yahui|last5=Cheng|first5=Yuliang|last6=Qian|first6=He|last7=Yao|first7=Weirong|date=2018|title=Inhibitory effects of cinnamon and clove essential oils on mold growth on baked foods|url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0308814617312736|journal=Food Chemistry|language=en|volume=240|pages=850–855|doi=10.1016/j.foodchem.2017.07.120}}</ref>. Undan madaniy merosni saqlash tizimida yog'ochni himoya qilish uchun foydalanish mumkin<ref>{{Cite journal|last=Pop|first1=Dana-Mihaela|last2=Timar|first2=Maria Cristina|last3=Varodi|first3=Anca Maria|last4=Beldean|first4=Emanuela Carmen|date=December 2021|title=An evaluation of clove (''Eugenia caryophyllata'') essential oil as a potential alternative antifungal wood protection system for cultural heritage conservation|url=http://www.scielo.cl/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0718-221X2022000100411&lng=es&nrm=iso&tlng=es|journal=Maderas. Ciencia y tecnología|language=en|volume=24|doi=10.4067/S0718-221X2022000100411|issn=0718-221X}}</ref>. Qalampirmunchoq apelsin bilan aralashtirilib xushbo'y pomander qilish uchun ishlatilishi mumkin. Viktoriya davridagi Angliyada sovg'a sifatida berilgan, bunday pomander tuyg'uning iliqligini ko'rsatgan. [[Fayl:Seasonal_clove_buds_drying_on_Pemba1.jpg|thumb| Chinnigullar quyoshda quritiladi]] === Potentsial dorivor foydalanish va salbiy ta'sirlar === Qalampirmunchoqni dorivor maqsadlarda ishlatish AQSh [[oziq-ovqat va farmatsevtika idorasi]] tomonidan tasdiqlanmagan va uni jigar kasalligi, [[Koagulyatsiya|qon ivishi]], [[Immun sistemasi|immun tizimi]] kasalliklari yoki oziq-ovqat allergiyasi boʻlgan odamlar og'iz orqali qabul qilsalar, nojo‘ya ta'sir ko'rsatishi mumkin<ref name="drugs"/>. Qalampirmunchoqlar an'anaviy tibbiyotda efir moyi ko‘rinishida ishlatiladi, u [[Analgetiklar|analgetik]] sifatida, asosan, stomatologik favqulodda vaziyatlarda va boshqa kasalliklar uchun ishlatiladi<ref>Balch, Phyllis and Balch, James. </ref>. Evgenolni o'z ichiga olgan qalampirmunchoq yog'i tish og'rig'i va boshqa og'riqlar uchun samarali foyda berishi haqida dalillar mavjud<ref name="drugs"/><ref name="nih">{{Veb manbasi|url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/natural/251.html|sarlavha=Clove|nashriyot=MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine and National Institutes of Health|sana=2014|qaralgan sana=August 18, 2014}}</ref><ref>{{Cite journal|pmc=4598935|year=2015|last=Taberner-Vallverdú|first1=M.|title=Efficacy of different methods used for dry socket management: A systematic review|journal=Medicina Oral Patología Oral y Cirugia Bucal|volume=20|issue=5|pages=e633–e639|last2=Nazir|first2=M.|last3=Sanchez-Garces|first3=M. Á.|last4=Gay-Escoda|first4=C.|doi=10.4317/medoral.20589|pmid=26116842}}</ref>. Qalsmpormunchoq efir moyi Enterococcus faecalis bakteriyalarining ko'payishiga to'sqinlik qilishi mumkin<ref>{{Cite journal|date=2022|title=Effectiveness of Mixed Clove Flower Extract (Syzygium Aromaticum) And Sweet Wood (Cinnamon Burmanni) on the Growth of Enterococcus Faecalis|url=https://medicopublication.com/index.php/ijfmt/article/view/17639|journal=Indian Journal of Forensic Medicine & Toxicology|volume=16|issue=1|doi=10.37506/ijfmt.v16i1.17639}}</ref>. Uning ustida o‘tkazilgan isitmani pasaytirish, [[Chivinlar|chivinlarga]] qarshi vosita sifatida samaradorligini aniqlash va erta eyakulyatsiyani oldini olishi bo‘yicha tadqiqotlar natijasiz bo'ldi<ref name="drugs"/><ref name="nih"/>. Qondagi qand miqdori qalampirmunchoq yoki qalampirmunchoq yog'i bilan kamayadimi, bu isbotlanmagan<ref name="nih" />. Efir moyi aromaterapiyada ishlatilishi mumkin<ref name="drugs" />. == Tarix == [[Fayl:Austronesian_maritime_trade_network_in_the_Indian_Ocean.png|thumb| [[Hind okeani|Hind okeanidagi]] avstroneziya proto-tarixiy va tarixiy dengiz savdo tarmog'i <ref name="Manguin2016">{{Kitob manbasi|first=Pierre-Yves|last=Manguin|editor=Campbell|title=Early Exchange between Africa and the Wider Indian Ocean World|chapter=Austronesian Shipping in the Indian Ocean: From Outrigger Boats to Trading Ships|publisher=Palgrave Macmillan|year=2016|pages=51–76|isbn=9783319338224|chapterurl=https://books.google.com/books?id=XsvDDQAAQBAJ&pg=PA50}}</ref>]] Mustamlaka davrigacha qalampirmunchoq faqat [[Molukka orollari|Molukkadagi]] (tarixda [[Molukka orollari|ziravorlar orollari]] deb ataladigan) bir nechta orollarda, jumladan Bakan, Makian, Moti, Ternate va Tidorda o'sgan<ref name="Turner">{{Kitob manbasi|last=Turner, Jack|title=Spice: The History of a Temptation|publisher=Vintage Books|year=2004|isbn=978-0-375-70705-6|pages=xxvii–xxviii}}</ref>. Mutaxassislarning fikricha, ''Ternatedagi'' dunyodagi eng qadimgi qalampirmunchoq Afo laqabli daraxt 350-400 yoshda bo'lishi mumkin<ref name="BBC">{{Yangiliklar manbasi |last=Worrall, Simon |date=23 June 2012 |title=The world's oldest clove tree |publisher=BBC News Magazine |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-18551857 |access-date=June 24, 2012}}</ref>. [[File:Clove trees North Sulawesi.JPG|thumb|Qalampirmunchoq daraxti]] Qalampirmunchoqlar dastlab avstroneziya xalqlari tomonidan Avstroneziya dengiz savdo tarmog'ida sotilgan (bu miloddan avvalgi 1500-yillarda boshlangan, keyinchalik Dengiz ipak yo'li va ziravorlar savdosining bir qismiga aylangan). Zamonaviy qalampirmunchoq yetishtirishning birinchi mashhur namunasi [[Madagaskar|Madagaskarning]] sharqiy qirg'og'ida rivojlangan<ref>{{Cite journal|last=Arimalala|first1=Natacha|last2=Penot|first2=Eric|last3=Michels|first3=Thierry|last4=Rakotoarimanana|first4=Vonjison|last5=Michel|first5=Isabelle|last6=Ravaomanalina|first6=Harisoa|last7=Roger|first7=Edmond|last8=Jahiel|first8=Michel|last9=Leong Pock Tsy|first9=Jean-Michel|date=August 2019|title=Clove based cropping systems on the east coast of Madagascar: how history leaves its mark on the landscape|url=http://link.springer.com/10.1007/s10457-018-0268-9|journal=Agroforestry Systems|language=en|volume=93|issue=4|pages=1577–1592|doi=10.1007/s10457-018-0268-9|issn=0167-4366}}</ref>. [[File:Syzygium aromaticum (5288803347).jpg|thumb|Syzygium aromaticum]] Arxeolog Giorgio Buccellati Suriyaning Terqa shahrida miloddan avvalgi 1720-yilga tegishli boʻlgan yonib ketgan uyda qalampirmunchoqlarni topdi. Bu qalampirmunchoq Rim davridan oldin g'arbda ishlatilganligining birinchi dalili edi. Bu kashfiyot haqida birinchi marta 1978-yilda xabar berilgan<ref>Buccellati, G., M. Kelly-Buccellati, The Terqa Archaeological Project: First Preliminary Report., Les Annales Archeologiques Arabes Syriennes 27-28, 1977-78, 71-96</ref><ref>Buccellati, G., M. Kelly-Buccellati, Terqa: The First Eight Seasons, Les Annales Archeologiques Arabes Syriennes 33(2), 1983, 47-67</ref><ref>[https://www.terqa.org/pages/10.html Terqa - A Narrative] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20211109102048/https://www.terqa.org/pages/10.html |date=2021-11-09 }} terqa.org</ref>. Ular eramizning birinchi asrida [[Rim|Rimda]] tarqalgan<ref name="Mahdi">{{Kitob manbasi|last=Mahdi|first=Waruno|editor=Blench|title=Archaeology and Language IV: Language Change and Cultural Transformation|date=2003|publisher=Routledge|isbn=9781134816248|pages=160–240|chapter=Linguistic and philological data towards a chronology of Austronesian activity in India and Sri Lanka}}</ref><ref name="Ardika">{{Kitob manbasi|last=Ardika|first=I Wayan|editor=Prasetyo|title=Austronesian Diaspora: A New Perspective|date=2021|publisher=UGM Press|isbn=9786023862023|page=196|chapter=Bali in the Global Contacts and the Rise of Complex Society}}</ref><ref name=":0">{{Veb manbasi|sarlavha=Cloves|url=https://iwp.uiowa.edu/silkroutes/cloves|ish=Silk Routes|nashriyot=The University of Iowa|qaralgan sana=24 January 2022|arxivsana=2023-06-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230614120142/https://iwp.uiowa.edu/silkroutes/cloves}}</ref>. Qalampirmunchoqning yana bir arxeologik topilmasi [[Shri Lanka|Shri-Lankadagi]] savdo portida eramizdan avvalgi 900-1100 yillarga oid buyumlar orasida topilgan<ref name="Kingwell-Banham">{{Veb manbasi|muallif=Kingwell-Banham|ism=Eleanor|sarlavha=World's oldest clove? Here's what our find in Sri Lanka says about the early spice trade|url=http://theconversation.com/worlds-oldest-clove-heres-what-our-find-in-sri-lanka-says-about-the-early-spice-trade-109686|ish=The Conversation|til=en}}</ref>. Song sulolasi davrida (milodiy 960-1279 yillar) Xitoy yozuvlaridan qalampirmunchoq asosan [[Yava]], Shrivijaya, Champa va Butuan, Molukkadan olib kelingan<ref name="Ptak">{{Cite journal|last=Ptak|first1=Roderich|title=China and the Trade in Cloves, Circa 960-1435|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-the-american-oriental-society_january-march-1993_113_1/page/n8|journal=Journal of the American Oriental Society|date=January 1993|volume=113|issue=1|pages=1–13|doi=10.2307/604192|jstor=604192}}</ref>. Qalampirmunchoqlar [[Xitoy]], [[Shri Lanka|Shri-Lanka]], Janubiy Hindiston, [[Eron|Fors]] va [[Ummon Sultonligi|Ummonda]] miloddan avvalgi III asrdan II asrgacha boʻlgan yozuvlarda ham mavjud edi<ref name="Mahdi"/><ref name="Ardika"/><ref name=":0"/>. Xitoy, [[Janubiy Osiyo]] va [[Yaqin Sharq|Yaqin Sharqda]] aytilgan "qalampirmunchoq" haqidagi bu eslatmalar Janubi-Sharqiy Osiyo dengiz savdosi paydo bo'lishidan oldin qayd etilgan. Ammo bularning barchasi boshqa o'simliklarga tegishli noto'g'ri identifikatsiyalardir (masalan, [[dolchin]] yoki [[Muskat yong‘og‘i|muskat yong'og'i]] )<ref name="Ptak"/>. Mustamlaka davrida qalampirmunchoq neft kabi sotilgan va eksportga cheklov qo'yilgan<ref name="BBC"/>. Gollandiyaning Sharqiy Hindiston kompaniyasi XVII asrda ziravorlar savdosi ustidan nazoratni mustahkamlaganligi sababli, ular muskat yong'og'ida boʻlgani kabi, qalampirmunchoq uchun ham [[Monopoliya|monopoliyaga]] ega bo'lishga intilishdi. Biroq, " Bandas hududi bilan chegaralangan muskat yong'og'i va macedan farqli o'laroq, qalampirmunchoq daraxtlari butun Moluccas bo'ylab o'sgan"<ref>Krondl, Michael. </ref>. Sayyohlarga aytilishicha, aynan shu daraxtning ko'chatlari 1770-yilda Per Poivre ismli fransuz tomonidan o'g'irlangan, keyinroq esa bir vaqtlar qalampirmunchoq yetishtiruvchi dunyodagi eng yirik eksportchi boʻlgan [[Zanjibar|Zanzibarga]] ko'chirilgan<ref name="BBC" />. Qalampirmunchoq ishlab chiqarishda hozirgi yetakchilar [[Indoneziya]], [[Madagaskar]], [[Tanzaniya]], [[Shri Lanka|Shri-Lanka]] va [[Komorlar|Komor orollaridir]]<ref name=":1">{{Cite journal|last=Pratama|first1=Adnan Putra|last2=Darwanto|first2=Dwidjono Hadi|last3=Masyhuri|first3=Masyhuri|date=2020-02-01|title=Indonesian Clove Competitiveness and Competitor Countries in International Market|url=https://journal.unnes.ac.id/sju/index.php/edaj/article/view/38075|journal=Economics Development Analysis Journal|volume=9|issue=1|pages=39–54|doi=10.15294/edaj.v9i1.38075|issn=2252-6560|access-date=2022-11-25|archivedate=2024-05-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240519055858/https://journal.unnes.ac.id/sju/index.php/edaj/article/view/38075}}</ref>. Indoneziya eng yirik qalampirmunchoq ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi, lekin ular ishlab chiqaradigan qalampirmunchoqning faqat kichik bir qismini eksport qiladi, bu mamlakat qalampirmunchoq ishlab chiqarishining taxminan 10-15% ni tashkil qiladi<ref name=":1" />. == Fitokimyoviy moddalar == [[Fayl:Eugenol_acsv.svg|right|thumb| Eugenol birikmasi qalampirmunchoqning xarakterli xushbo'yligi uchun javobgardir]] Eugenol chinnigullardan olingan efir moyining 72-90% ni tashkil qiladi va chinnigullar aromati uchun eng mas'ul boʻlgan birikma hisoblanadi<ref name="eugenol"/><ref name="pubchem">{{Veb manbasi|sarlavha=Eugenol|url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/3314|nashriyot=PubChem, US National Library of Medicine|qaralgan sana=10 November 2019|sana=2 November 2019}}</ref>. To'liq ekstraktsiya {{Convert|125|C}} da bosimli suvda 80 daqiqada sodir bo'ladi<ref>{{Cite journal|doi=10.1002/(SICI)1099-1026(199911/12)14:6<399::AID-FFJ851>3.0.CO;2-A|title=Extraction of clove using pressurized hot water|journal=Flavour and Fragrance Journal|volume=14|issue=6|date=7 February 2000|last=Rovio, S.|last2=Hartonen, K.|last3=Holm, Y.|last4=Hiltunen, R.|last5=Riekkola, M.‐L.|pages=399–404}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Khalil, A.A.|last2=ur Rahman, U.|last3=Khan, M.R.|last4=Sahar, A.|last5=Mehmood, T.|last6=Khan, M.|title=Essential oil eugenol: sources, extraction techniques and nutraceutical perspectives|journal=RSC Advances|date=2017|volume=7|issue=52|pages=32669–32681|doi=10.1039/C7RA04803C}}</ref>. [[File:Syzygium aromaticum (5288802743).jpg|thumb|Syzygium aromaticum mevalari]] [[File:Packet, food product (AM 2015.4.14-5).jpg|thumb|Ovqat uchun ishlatiladigan qalampirmunchoq ]] Qalampirmunchoq yog'ining boshqa fitokimyoviy moddalariga atsetil evgenol, beta- karyofilin, [[vanilin]], krategol kislotasi, [[Tannin|taninlar]], bikornin<ref name="eugenol"/><ref>{{Cite journal|last=Li-Ming Bao, Eerdunbayaer|last2=Nozaki, Akiko|last3=Takahashi, Eizo|last4=Okamoto, Keinosuke|last5=Ito, Hideyuki|last6=Hatano, Tsutomu|title=Hydrolysable tannins isolated from ''Syzygium aromaticum'': Structure of a new c-glucosidic ellagitannin and spectral features of tannins with a tergalloyl group|journal=Heterocycles|year=2012|volume=85|issue=2|pages=365–381|doi=10.3987/COM-11-12392}}</ref>, gallotanik kislota, metil salitsilat, flavonoidlar, eugenin, kaempferin, eugenin, terpenni, eugenin, oleanolik kislota, stigmasterol va campesterol kiradi<ref name="drugs"/><ref>{{Cite journal|last=Gueretz|first1=Juliano Santos|last2=Somensi|first2=Cleder Alexandre|last3=Martins|first3=Maurício Laterça|last4=Souza|first4=Antonio Pereira de|date=2017-12-07|title=Evaluation of eugenol toxicity in bioassays with test-organisms|url=http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0103-84782017001200403&lng=en&tlng=en|journal=Ciência Rural|volume=47|issue=12|doi=10.1590/0103-8478cr20170194|issn=1678-4596}}</ref>. == Galereya == <gallery> Fayl:Djarum-blacks-kretek.jpg|[[Kretek]], [[Indonesia|Indoneziyada]] mashhur qalampirmunchoq sigaretasi. Fayl:Orange pomander.jpg|Apelsinda pomander sifatida ishlatiladigan qalampirmunchoq Fayl:Cloves fresh in hand.JPG|Gul kurtaklari quritilishdan oldin Fayl:Clove 01.jpg|Qalampirmunchoq Fayl:Menjemur Cengkih.jpg|Quritilayotgan gul kurtaklari </gallery> == Yana qarang == * ''[[Dolchin|Cinnamomum cassia]]'' * [[Gallat kislota|Gallik kislota]] * [[Dorivor oʻsimliklar|Dorivor o'simlik]] == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Ziravorlar]] [[Turkum:Hindiston ziravorlari]] [[Turkum:Fan]] [[Turkum:Botanika]] [[Turkum:Oʻsimliklar]] q728myjdhw7uoeegbuo5rxh04plujxg 6272421 6272420 2026-09-17T08:30:30Z Sherzod11W 273619 6272421 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 200px; font-size: 100%" ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Qalampirmunchoq |- | colspan="2" style="text-align: center" |[[File:Syzygium_aromaticum_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-030.jpg|frameless]] |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |- ! colspan="2" style="min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Ilmiy tasniflash |- | |O‘simliklar |- | |Yuksak oʻsimliklar |- | |Gulli oʻsimliklar |- | |Ikki urugʻpallalilar |- | |[[Rosids]] |- | |[[Myrtales]] |- | |[[Mirtadoshlar]] |- | |''[[Syzygium]]'' |- | |<div class="species" style="display:inline">'''''S.&nbsp;aromaticum'''''</div> |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Binar nomi |- | colspan="2" style="text-align: center" |'''<span class="binomial">''Syzygium aromaticum''</span>'''<br /><br /><div style="font-size: 85%;">([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Elmer Drew Merrill|Merr.]] & [[L.M.Perry]]</div> |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Sinonimlar |- | colspan="2" style="text-align: left" | * ''Caryophyllus aromaticus'' <small>L.</small> * ''Eugenia aromatica'' <small>(L.) Baill.</small> * ''Eugenia caryophyllata'' <small>Thunb.</small> * ''Eugenia caryophyllus'' <small>(Spreng.) Bullock & S.G.Harrison</small> * ''Jambosa caryophyllus'' <small>(Thunb.) Nied.</small> |} '''Syzygium aromaticum''' - [[Mirtadoshlar]], oilasiga mansub gulli [[Oʻsimliklar|o'simlik]]. Vatani [[Indoneziya|Indoneziyadagi]] [[Molukka orollari|Maluku orollari]] (yoki ''Molukkas''), odatda, tish pastasi, [[sovun]], kosmetika vositasi, ziravor, xushbo'y hid beruvchi sifatida ishlatiladi<ref name="kew">{{Veb manbasi|sarlavha=''Syzygium aromaticum'' (L.) Merr. and L.M. Perry|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:601421-1|nashriyot=Kew Science, Plants of the World Online|qaralgan sana=28 February 2021|sana=2021}}</ref><ref name="drugs">{{Veb manbasi|sarlavha=Clove|url=https://www.drugs.com/mtm/clove.html|nashriyot=Drugs.com|qaralgan sana=9 November 2018|sana=5 March 2018}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Yun |first=Wonjung |date=13 August 2018 |title=Tight Stocks of Quality Cloves Lead to a Price Surge |work=Tridge |url=https://www.tridge.com/stories/tridge-market-update-tight-stocks-of-quality-cloves-lead-to-a-price-surge |url-status=dead |access-date=13 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180814103405/https://www.tridge.com/stories/tridge-market-update-tight-stocks-of-quality-cloves-lead-to-a-price-surge |archive-date=14 August 2018}}</ref>. == Etimologiya == ''Clove'' so'zi lotincha ''clavus'' "tirnoq" so'zidan kelib chiqqan<ref name="uch">{{Cite journal|last=Uchibayashi|first1=M.|date=2001|title=[Etymology of clove]|journal=Yakushigaku Zasshi|volume=36|issue=2|pages=167–170|issn=0285-2314|pmid=11971288}}</ref>. == Botanik xususiyatlari == Qalampirmunchoq bo‘yi 8-12 metrgacha o'sadigan [[Doim yashil oʻsimliklar|doimiy yashil]] daraxt, barglari katta. Gullari qizil rangda, to‘pgullarda ochiladi. [[Gul]] kurtaklari dastlab och rangga ega bo'lib, asta-sekin yashil rangga aylanadi, so'ngra hosilga tayyor boʻlganda yorqin qizil rangga kiradi. Qalampirmunchoq kurtaklari uzunligi 1,5-2 sm ga yetganda yig‘ib olinadi. == Foydalanadi == [[Fayl:ClovesDried.jpg|left|thumb| Quritilgan qalampirmunchoq ]] [[Fayl:The_flowers_of_clove_tree_in_Pemba_island.JPG|thumb| Qalampirmunchoq daraxti gul kurtaklari]] Qalampirmunchoq Osiyo, Afrika, O'rta yer dengizi, Yaqin va O'rta Sharq mamlakatlari oshxonasida go'sht (pishirilgan jambon kabi), kori va marinadlarga, shuningdek mevalarga ([[olma]], nok va rovon kabi) ta‘m berish uchun ishlatiladi. Qalampirmunchoq ko'pincha limon va [[Qand|shakar]] kabi boshqa ingredientlar bilan birlashtirilgan issiq ichimliklarga hid va maza berish uchun ishlatilishi mumkin. Meksika oshxonasida qalampirmunchoqlar ko'pincha [[zira]] va doljin bilan birga ishlatiladi<ref>Dorenburg, Andrew and Page, Karen. </ref>. Ular, shuningdek, [[Peru]] oshxonasida, ''karapulkra'' va ''[[Guruch pudingi|arroz kon leche]]'' kabi turli xil taomlarda ishlatiladi. Chinnigullar ta'mi kimyoviy evgenol<ref name="eugenol">{{Cite journal|journal=Molecules|year=2012|volume=17|issue=6|pages=6953–81|doi=10.3390/molecules17066953|pmid=22728369|pmc=6268661|title=Eugenol--from the remote Maluku Islands to the international market place: a review of a remarkable and versatile molecule|last=Kamatou, G. P.|last2=Vermaak, I.|last3=Viljoen, A. M.}}</ref> tomonidan ta'minlanadi. U doljin, xushbo'y qalampir, [[vanil]], qizil sharob, [[Rayhon (oʻsimlik)|rayhan]], [[piyoz]], sitrus qobig'i, yulduzcha qizilmiya va [[Murch|qalampir no'xatlari]] bilan yaxshi mos keladi. === Pazandachilikdan tashqari foydalanish === Ziravorlar Indoneziyada ''kretek'' deb nomlangan sigaretada ishlatiladi<ref name="GRIN"><cite class="citation cs1">[https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=50069 <span class="cx-segment" data-segmentid="340">"''Syzygium aromaticum'' (L.) Merr. </span>]<span class="cx-segment" data-segmentid="341">[https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=50069 & L.M.Perry"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="342">''[[Germplasm Resources Information Network]] (GRIN)''. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="344">[[Agricultural Research Service]] (ARS), [[United States Department of Agriculture]] (USDA)<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="347"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">June 9,</span> 2011</span>.</span></cite></ref>. Qalampirmunchoq sigaretlari butun [[Yevropa]], [[Osiyo]] va Qo'shma Shtatlarda chekilgan. Qalampirmunchoq [[Efir moylari|efir moyi]] har xil turdagi oziq-ovqatlarda mog'or o'sishini oldini olish uchun ishlatilishi mumkin<ref>{{Cite journal|last=Ju|first1=Jian|last2=Xu|first2=Xiaomiao|last3=Xie|first3=Yunfei|last4=Guo|first4=Yahui|last5=Cheng|first5=Yuliang|last6=Qian|first6=He|last7=Yao|first7=Weirong|date=2018|title=Inhibitory effects of cinnamon and clove essential oils on mold growth on baked foods|url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0308814617312736|journal=Food Chemistry|language=en|volume=240|pages=850–855|doi=10.1016/j.foodchem.2017.07.120}}</ref>. Undan madaniy merosni saqlash tizimida yog'ochni himoya qilish uchun foydalanish mumkin<ref>{{Cite journal|last=Pop|first1=Dana-Mihaela|last2=Timar|first2=Maria Cristina|last3=Varodi|first3=Anca Maria|last4=Beldean|first4=Emanuela Carmen|date=December 2021|title=An evaluation of clove (''Eugenia caryophyllata'') essential oil as a potential alternative antifungal wood protection system for cultural heritage conservation|url=http://www.scielo.cl/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0718-221X2022000100411&lng=es&nrm=iso&tlng=es|journal=Maderas. Ciencia y tecnología|language=en|volume=24|doi=10.4067/S0718-221X2022000100411|issn=0718-221X}}</ref>. Qalampirmunchoq apelsin bilan aralashtirilib xushbo'y pomander qilish uchun ishlatilishi mumkin. Viktoriya davridagi Angliyada sovg'a sifatida berilgan, bunday pomander tuyg'uning iliqligini ko'rsatgan. [[Fayl:Seasonal_clove_buds_drying_on_Pemba1.jpg|thumb| Chinnigullar quyoshda quritiladi]] === Potentsial dorivor foydalanish va salbiy ta'sirlar === Qalampirmunchoqni dorivor maqsadlarda ishlatish AQSh [[oziq-ovqat va farmatsevtika idorasi]] tomonidan tasdiqlanmagan va uni jigar kasalligi, [[Koagulyatsiya|qon ivishi]], [[Immun sistemasi|immun tizimi]] kasalliklari yoki oziq-ovqat allergiyasi boʻlgan odamlar og'iz orqali qabul qilsalar, nojo‘ya ta'sir ko'rsatishi mumkin<ref name="drugs"/>. Qalampirmunchoqlar an'anaviy tibbiyotda efir moyi ko‘rinishida ishlatiladi, u [[Analgetiklar|analgetik]] sifatida, asosan, stomatologik favqulodda vaziyatlarda va boshqa kasalliklar uchun ishlatiladi<ref>Balch, Phyllis and Balch, James. </ref>. Evgenolni o'z ichiga olgan qalampirmunchoq yog'i tish og'rig'i va boshqa og'riqlar uchun samarali foyda berishi haqida dalillar mavjud<ref name="drugs"/><ref name="nih">{{Veb manbasi|url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/natural/251.html|sarlavha=Clove|nashriyot=MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine and National Institutes of Health|sana=2014|qaralgan sana=August 18, 2014}}</ref><ref>{{Cite journal|pmc=4598935|year=2015|last=Taberner-Vallverdú|first1=M.|title=Efficacy of different methods used for dry socket management: A systematic review|journal=Medicina Oral Patología Oral y Cirugia Bucal|volume=20|issue=5|pages=e633–e639|last2=Nazir|first2=M.|last3=Sanchez-Garces|first3=M. Á.|last4=Gay-Escoda|first4=C.|doi=10.4317/medoral.20589|pmid=26116842}}</ref>. Qalsmpormunchoq efir moyi Enterococcus faecalis bakteriyalarining ko'payishiga to'sqinlik qilishi mumkin<ref>{{Cite journal|date=2022|title=Effectiveness of Mixed Clove Flower Extract (Syzygium Aromaticum) And Sweet Wood (Cinnamon Burmanni) on the Growth of Enterococcus Faecalis|url=https://medicopublication.com/index.php/ijfmt/article/view/17639|journal=Indian Journal of Forensic Medicine & Toxicology|volume=16|issue=1|doi=10.37506/ijfmt.v16i1.17639}}</ref>. Uning ustida o‘tkazilgan isitmani pasaytirish, [[Chivinlar|chivinlarga]] qarshi vosita sifatida samaradorligini aniqlash va erta eyakulyatsiyani oldini olishi bo‘yicha tadqiqotlar natijasiz bo'ldi<ref name="drugs"/><ref name="nih"/>. Qondagi qand miqdori qalampirmunchoq yoki qalampirmunchoq yog'i bilan kamayadimi, bu isbotlanmagan<ref name="nih" />. Efir moyi aromaterapiyada ishlatilishi mumkin<ref name="drugs" />. == Tarix == [[Fayl:Austronesian_maritime_trade_network_in_the_Indian_Ocean.png|thumb| [[Hind okeani|Hind okeanidagi]] avstroneziya proto-tarixiy va tarixiy dengiz savdo tarmog'i <ref name="Manguin2016">{{Kitob manbasi|first=Pierre-Yves|last=Manguin|editor=Campbell|title=Early Exchange between Africa and the Wider Indian Ocean World|chapter=Austronesian Shipping in the Indian Ocean: From Outrigger Boats to Trading Ships|publisher=Palgrave Macmillan|year=2016|pages=51–76|isbn=9783319338224|chapterurl=https://books.google.com/books?id=XsvDDQAAQBAJ&pg=PA50}}</ref>]] Mustamlaka davrigacha qalampirmunchoq faqat [[Molukka orollari|Molukkadagi]] (tarixda [[Molukka orollari|ziravorlar orollari]] deb ataladigan) bir nechta orollarda, jumladan Bakan, Makian, Moti, Ternate va Tidorda o'sgan<ref name="Turner">{{Kitob manbasi|last=Turner, Jack|title=Spice: The History of a Temptation|publisher=Vintage Books|year=2004|isbn=978-0-375-70705-6|pages=xxvii–xxviii}}</ref>. Mutaxassislarning fikricha, ''Ternatedagi'' dunyodagi eng qadimgi qalampirmunchoq Afo laqabli daraxt 350-400 yoshda bo'lishi mumkin<ref name="BBC">{{Yangiliklar manbasi |last=Worrall, Simon |date=23 June 2012 |title=The world's oldest clove tree |publisher=BBC News Magazine |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-18551857 |access-date=June 24, 2012}}</ref>. [[File:Clove trees North Sulawesi.JPG|thumb|Qalampirmunchoq daraxti]] Qalampirmunchoqlar dastlab avstroneziya xalqlari tomonidan Avstroneziya dengiz savdo tarmog'ida sotilgan (bu miloddan avvalgi 1500-yillarda boshlangan, keyinchalik Dengiz ipak yo'li va ziravorlar savdosining bir qismiga aylangan). Zamonaviy qalampirmunchoq yetishtirishning birinchi mashhur namunasi [[Madagaskar|Madagaskarning]] sharqiy qirg'og'ida rivojlangan<ref>{{Cite journal|last=Arimalala|first1=Natacha|last2=Penot|first2=Eric|last3=Michels|first3=Thierry|last4=Rakotoarimanana|first4=Vonjison|last5=Michel|first5=Isabelle|last6=Ravaomanalina|first6=Harisoa|last7=Roger|first7=Edmond|last8=Jahiel|first8=Michel|last9=Leong Pock Tsy|first9=Jean-Michel|date=August 2019|title=Clove based cropping systems on the east coast of Madagascar: how history leaves its mark on the landscape|url=http://link.springer.com/10.1007/s10457-018-0268-9|journal=Agroforestry Systems|language=en|volume=93|issue=4|pages=1577–1592|doi=10.1007/s10457-018-0268-9|issn=0167-4366}}</ref>. [[File:Syzygium aromaticum (5288803347).jpg|thumb|Syzygium aromaticum]] Arxeolog Giorgio Buccellati Suriyaning Terqa shahrida miloddan avvalgi 1720-yilga tegishli boʻlgan yonib ketgan uyda qalampirmunchoqlarni topdi. Bu qalampirmunchoq Rim davridan oldin g'arbda ishlatilganligining birinchi dalili edi. Bu kashfiyot haqida birinchi marta 1978-yilda xabar berilgan<ref>Buccellati, G., M. Kelly-Buccellati, The Terqa Archaeological Project: First Preliminary Report., Les Annales Archeologiques Arabes Syriennes 27-28, 1977-78, 71-96</ref><ref>Buccellati, G., M. Kelly-Buccellati, Terqa: The First Eight Seasons, Les Annales Archeologiques Arabes Syriennes 33(2), 1983, 47-67</ref><ref>[https://www.terqa.org/pages/10.html Terqa - A Narrative] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20211109102048/https://www.terqa.org/pages/10.html |date=2021-11-09 }} terqa.org</ref>. Ular eramizning birinchi asrida [[Rim|Rimda]] tarqalgan<ref name="Mahdi">{{Kitob manbasi|last=Mahdi|first=Waruno|editor=Blench|title=Archaeology and Language IV: Language Change and Cultural Transformation|date=2003|publisher=Routledge|isbn=9781134816248|pages=160–240|chapter=Linguistic and philological data towards a chronology of Austronesian activity in India and Sri Lanka}}</ref><ref name="Ardika">{{Kitob manbasi|last=Ardika|first=I Wayan|editor=Prasetyo|title=Austronesian Diaspora: A New Perspective|date=2021|publisher=UGM Press|isbn=9786023862023|page=196|chapter=Bali in the Global Contacts and the Rise of Complex Society}}</ref><ref name=":0">{{Veb manbasi|sarlavha=Cloves|url=https://iwp.uiowa.edu/silkroutes/cloves|ish=Silk Routes|nashriyot=The University of Iowa|qaralgan sana=24 January 2022|arxivsana=2023-06-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230614120142/https://iwp.uiowa.edu/silkroutes/cloves}}</ref>. Qalampirmunchoqning yana bir arxeologik topilmasi [[Shri Lanka|Shri-Lankadagi]] savdo portida eramizdan avvalgi 900-1100 yillarga oid buyumlar orasida topilgan<ref name="Kingwell-Banham">{{Veb manbasi|muallif=Kingwell-Banham|ism=Eleanor|sarlavha=World's oldest clove? Here's what our find in Sri Lanka says about the early spice trade|url=http://theconversation.com/worlds-oldest-clove-heres-what-our-find-in-sri-lanka-says-about-the-early-spice-trade-109686|ish=The Conversation|til=en}}</ref>. Song sulolasi davrida (milodiy 960-1279 yillar) Xitoy yozuvlaridan qalampirmunchoq asosan [[Yava]], Shrivijaya, Champa va Butuan, Molukkadan olib kelingan<ref name="Ptak">{{Cite journal|last=Ptak|first1=Roderich|title=China and the Trade in Cloves, Circa 960-1435|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-the-american-oriental-society_january-march-1993_113_1/page/n8|journal=Journal of the American Oriental Society|date=January 1993|volume=113|issue=1|pages=1–13|doi=10.2307/604192|jstor=604192}}</ref>. Qalampirmunchoqlar [[Xitoy]], [[Shri Lanka|Shri-Lanka]], Janubiy Hindiston, [[Eron|Fors]] va [[Ummon Sultonligi|Ummonda]] miloddan avvalgi III asrdan II asrgacha boʻlgan yozuvlarda ham mavjud edi<ref name="Mahdi"/><ref name="Ardika"/><ref name=":0"/>. Xitoy, [[Janubiy Osiyo]] va [[Yaqin Sharq|Yaqin Sharqda]] aytilgan "qalampirmunchoq" haqidagi bu eslatmalar Janubi-Sharqiy Osiyo dengiz savdosi paydo bo'lishidan oldin qayd etilgan. Ammo bularning barchasi boshqa o'simliklarga tegishli noto'g'ri identifikatsiyalardir (masalan, [[dolchin]] yoki [[Muskat yong‘og‘i|muskat yong'og'i]] )<ref name="Ptak"/>. Mustamlaka davrida qalampirmunchoq neft kabi sotilgan va eksportga cheklov qo'yilgan<ref name="BBC"/>. Gollandiyaning Sharqiy Hindiston kompaniyasi XVII asrda ziravorlar savdosi ustidan nazoratni mustahkamlaganligi sababli, ular muskat yong'og'ida boʻlgani kabi, qalampirmunchoq uchun ham [[Monopoliya|monopoliyaga]] ega bo'lishga intilishdi. Biroq, " Bandas hududi bilan chegaralangan muskat yong'og'i va macedan farqli o'laroq, qalampirmunchoq daraxtlari butun Moluccas bo'ylab o'sgan"<ref>Krondl, Michael. </ref>. Sayyohlarga aytilishicha, aynan shu daraxtning ko'chatlari 1770-yilda Per Poivre ismli fransuz tomonidan o'g'irlangan, keyinroq esa bir vaqtlar qalampirmunchoq yetishtiruvchi dunyodagi eng yirik eksportchi boʻlgan [[Zanjibar|Zanzibarga]] ko'chirilgan<ref name="BBC" />. Qalampirmunchoq ishlab chiqarishda hozirgi yetakchilar [[Indoneziya]], [[Madagaskar]], [[Tanzaniya]], [[Shri Lanka|Shri-Lanka]] va [[Komorlar|Komor orollaridir]]<ref name=":1">{{Cite journal|last=Pratama|first1=Adnan Putra|last2=Darwanto|first2=Dwidjono Hadi|last3=Masyhuri|first3=Masyhuri|date=2020-02-01|title=Indonesian Clove Competitiveness and Competitor Countries in International Market|url=https://journal.unnes.ac.id/sju/index.php/edaj/article/view/38075|journal=Economics Development Analysis Journal|volume=9|issue=1|pages=39–54|doi=10.15294/edaj.v9i1.38075|issn=2252-6560|access-date=2022-11-25|archivedate=2024-05-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240519055858/https://journal.unnes.ac.id/sju/index.php/edaj/article/view/38075}}</ref>. Indoneziya eng yirik qalampirmunchoq ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi, lekin ular ishlab chiqaradigan qalampirmunchoqning faqat kichik bir qismini eksport qiladi, bu mamlakat qalampirmunchoq ishlab chiqarishining taxminan 10-15% ni tashkil qiladi<ref name=":1" />. == Fitokimyoviy moddalar == [[Fayl:Eugenol_acsv.svg|right|thumb| Eugenol birikmasi qalampirmunchoqning xarakterli xushbo'yligi uchun javobgardir]] Eugenol chinnigullardan olingan efir moyining 72-90% ni tashkil qiladi va chinnigullar aromati uchun eng mas'ul boʻlgan birikma hisoblanadi<ref name="eugenol"/><ref name="pubchem">{{Veb manbasi|sarlavha=Eugenol|url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/3314|nashriyot=PubChem, US National Library of Medicine|qaralgan sana=10 November 2019|sana=2 November 2019}}</ref>. To'liq ekstraktsiya {{Convert|125|C}} da bosimli suvda 80 daqiqada sodir bo'ladi<ref>{{Cite journal|doi=10.1002/(SICI)1099-1026(199911/12)14:6<399::AID-FFJ851>3.0.CO;2-A|title=Extraction of clove using pressurized hot water|journal=Flavour and Fragrance Journal|volume=14|issue=6|date=7 February 2000|last=Rovio, S.|last2=Hartonen, K.|last3=Holm, Y.|last4=Hiltunen, R.|last5=Riekkola, M.‐L.|pages=399–404}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Khalil, A.A.|last2=ur Rahman, U.|last3=Khan, M.R.|last4=Sahar, A.|last5=Mehmood, T.|last6=Khan, M.|title=Essential oil eugenol: sources, extraction techniques and nutraceutical perspectives|journal=RSC Advances|date=2017|volume=7|issue=52|pages=32669–32681|doi=10.1039/C7RA04803C}}</ref>. [[File:Syzygium aromaticum (5288802743).jpg|thumb|Syzygium aromaticum mevalari]] [[File:Packet, food product (AM 2015.4.14-5).jpg|thumb|Ovqat uchun ishlatiladigan qalampirmunchoq ]] Qalampirmunchoq yog'ining boshqa fitokimyoviy moddalariga atsetil evgenol, beta- karyofilin, [[vanilin]], krategol kislotasi, [[Tannin|taninlar]], bikornin<ref name="eugenol"/><ref>{{Cite journal|last=Li-Ming Bao, Eerdunbayaer|last2=Nozaki, Akiko|last3=Takahashi, Eizo|last4=Okamoto, Keinosuke|last5=Ito, Hideyuki|last6=Hatano, Tsutomu|title=Hydrolysable tannins isolated from ''Syzygium aromaticum'': Structure of a new c-glucosidic ellagitannin and spectral features of tannins with a tergalloyl group|journal=Heterocycles|year=2012|volume=85|issue=2|pages=365–381|doi=10.3987/COM-11-12392}}</ref>, gallotanik kislota, metil salitsilat, flavonoidlar, eugenin, kaempferin, eugenin, terpenni, eugenin, oleanolik kislota, stigmasterol va campesterol kiradi<ref name="drugs"/><ref>{{Cite journal|last=Gueretz|first1=Juliano Santos|last2=Somensi|first2=Cleder Alexandre|last3=Martins|first3=Maurício Laterça|last4=Souza|first4=Antonio Pereira de|date=2017-12-07|title=Evaluation of eugenol toxicity in bioassays with test-organisms|url=http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0103-84782017001200403&lng=en&tlng=en|journal=Ciência Rural|volume=47|issue=12|doi=10.1590/0103-8478cr20170194|issn=1678-4596}}</ref>. == Galereya == <gallery> Fayl:Djarum-blacks-kretek.jpg|[[Kretek]], [[Indonesia|Indoneziyada]] mashhur qalampirmunchoq sigaretasi. Fayl:Orange pomander.jpg|Apelsinda pomander sifatida ishlatiladigan qalampirmunchoq Fayl:Cloves fresh in hand.JPG|Gul kurtaklari quritilishdan oldin Fayl:Clove 01.jpg|Qalampirmunchoq Fayl:Menjemur Cengkih.jpg|Quritilayotgan gul kurtaklari </gallery> == Yana qarang == * ''[[Dolchin|Cinnamomum cassia]]'' * [[Gallat kislota|Gallik kislota]] * [[Dorivor oʻsimliklar|Dorivor o'simlik]] == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Ziravorlar]] [[Turkum:Hindiston ziravorlari]] [[Turkum:Fan]] [[Turkum:Botanika]] [[Turkum:Oʻsimliklar]] a2rkpwssnhoe46o11s09sncorvzqtn1 6272422 6272421 2026-09-17T08:30:43Z Sherzod11W 273619 /* */ 6272422 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 200px; font-size: 100%" ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Qalampirmunchoq |- | colspan="2" style="text-align: center" |[[File:Syzygium_aromaticum_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-030.jpg|frameless]] |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |- ! colspan="2" style="min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Ilmiy tasniflash |- | |O‘simliklar |- | |Yuksak oʻsimliklar |- | |Gulli oʻsimliklar |- | |Ikki urugʻpallalilar |- | |[[Rosids]] |- | |[[Myrtales]] |- | |[[Mirtadoshlar]] |- | |''[[Syzygium]]'' |- | |<div class="species" style="display:inline">'''''S.&nbsp;aromaticum'''''</div> |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Binar nomi |- | colspan="2" style="text-align: center" |'''<span class="binomial">''Syzygium aromaticum''</span>'''<br /><br /><div style="font-size: 85%;">([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Elmer Drew Merrill|Merr.]] & [[L.M.Perry]]</div> |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Sinonimlar |- | colspan="2" style="text-align: left" | * ''Caryophyllus aromaticus'' <small>L.</small> * ''Eugenia aromatica'' <small>(L.) Baill.</small> * ''Eugenia caryophyllata'' <small>Thunb.</small> * ''Eugenia caryophyllus'' <small>(Spreng.) Bullock & S.G.Harrison</small> * ''Jambosa caryophyllus'' <small>(Thunb.) Nied.</small> |} '''Syzygium aromaticum''' - [[Mirtadoshlar]], oilasiga mansub gulli [[Oʻsimliklar|o'simlik]]. Vatani [[Indoneziya|Indoneziyadagi]] [[Molukka orollari|Maluku orollari]] (yoki ''Molukkas''), odatda, tish pastasi, [[sovun]], kosmetika vositasi, ziravor, xushbo'y hid beruvchi sifatida ishlatiladi<ref name="kew">{{Veb manbasi|sarlavha=''Syzygium aromaticum'' (L.) Merr. and L.M. Perry|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:601421-1|nashriyot=Kew Science, Plants of the World Online|qaralgan sana=28 February 2021|sana=2021}}</ref><ref name="drugs">{{Veb manbasi|sarlavha=Clove|url=https://www.drugs.com/mtm/clove.html|nashriyot=Drugs.com|qaralgan sana=9 November 2018|sana=5 March 2018}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Yun |first=Wonjung |date=13 August 2018 |title=Tight Stocks of Quality Cloves Lead to a Price Surge |work=Tridge |url=https://www.tridge.com/stories/tridge-market-update-tight-stocks-of-quality-cloves-lead-to-a-price-surge |url-status=dead |access-date=13 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180814103405/https://www.tridge.com/stories/tridge-market-update-tight-stocks-of-quality-cloves-lead-to-a-price-surge |archive-date=14 August 2018}}</ref>. == Etimologiya == ''Clove'' so'zi lotincha ''clavus'' "tirnoq" so'zidan kelib chiqqan<ref name="uch">{{Cite journal|last=Uchibayashi|first1=M.|date=2001|title=[Etymology of clove]|journal=Yakushigaku Zasshi|volume=36|issue=2|pages=167–170|issn=0285-2314|pmid=11971288}}</ref>. == Botanik xususiyatlari == Qalampirmunchoq bo‘yi 8-12 metrgacha o'sadigan [[Doim yashil oʻsimliklar|doimiy yashil]] daraxt, barglari katta. Gullari qizil rangda, to‘pgullarda ochiladi. [[Gul]] kurtaklari dastlab och rangga ega bo'lib, asta-sekin yashil rangga aylanadi, so'ngra hosilga tayyor boʻlganda yorqin qizil rangga kiradi. Qalampirmunchoq kurtaklari uzunligi 1,5-2 sm ga yetganda yig‘ib olinadi. == Foydalanadi == [[Fayl:ClovesDried.jpg|left|thumb| Quritilgan qalampirmunchoq ]] [[Fayl:The_flowers_of_clove_tree_in_Pemba_island.JPG|thumb| Qalampirmunchoq daraxti gul kurtaklari]] Qalampirmunchoq Osiyo, Afrika, O'rta yer dengizi, Yaqin va O'rta Sharq mamlakatlari oshxonasida go'sht (pishirilgan jambon kabi), kori va marinadlarga, shuningdek mevalarga ([[olma]], nok va rovon kabi) ta‘m berish uchun ishlatiladi. Qalampirmunchoq ko'pincha limon va [[Qand|shakar]] kabi boshqa ingredientlar bilan birlashtirilgan issiq ichimliklarga hid va maza berish uchun ishlatilishi mumkin. Meksika oshxonasida qalampirmunchoqlar ko'pincha [[zira]] va doljin bilan birga ishlatiladi<ref>Dorenburg, Andrew and Page, Karen. </ref>. Ular, shuningdek, [[Peru]] oshxonasida, ''karapulkra'' va ''[[Guruch pudingi|arroz kon leche]]'' kabi turli xil taomlarda ishlatiladi. Chinnigullar ta'mi kimyoviy evgenol<ref name="eugenol">{{Cite journal|journal=Molecules|year=2012|volume=17|issue=6|pages=6953–81|doi=10.3390/molecules17066953|pmid=22728369|pmc=6268661|title=Eugenol--from the remote Maluku Islands to the international market place: a review of a remarkable and versatile molecule|last=Kamatou, G. P.|last2=Vermaak, I.|last3=Viljoen, A. M.}}</ref> tomonidan ta'minlanadi. U doljin, xushbo'y qalampir, [[vanil]], qizil sharob, [[Rayhon (oʻsimlik)|rayhan]], [[piyoz]], sitrus qobig'i, yulduzcha qizilmiya va [[Murch|qalampir no'xatlari]] bilan yaxshi mos keladi. === Pazandachilikdan tashqari foydalanish === Ziravorlar Indoneziyada ''kretek'' deb nomlangan sigaretada ishlatiladi<ref name="GRIN"><cite class="citation cs1">[https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=50069 <span class="cx-segment" data-segmentid="340">"''Syzygium aromaticum'' (L.) Merr. </span>]<span class="cx-segment" data-segmentid="341">[https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=50069 & L.M.Perry"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="342">''[[Germplasm Resources Information Network]] (GRIN)''. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="344">[[Agricultural Research Service]] (ARS), [[United States Department of Agriculture]] (USDA)<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="347"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">June 9,</span> 2011</span>.</span></cite></ref>. Qalampirmunchoq sigaretlari butun [[Yevropa]], [[Osiyo]] va Qo'shma Shtatlarda chekilgan. Qalampirmunchoq [[Efir moylari|efir moyi]] har xil turdagi oziq-ovqatlarda mog'or o'sishini oldini olish uchun ishlatilishi mumkin<ref>{{Cite journal|last=Ju|first1=Jian|last2=Xu|first2=Xiaomiao|last3=Xie|first3=Yunfei|last4=Guo|first4=Yahui|last5=Cheng|first5=Yuliang|last6=Qian|first6=He|last7=Yao|first7=Weirong|date=2018|title=Inhibitory effects of cinnamon and clove essential oils on mold growth on baked foods|url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0308814617312736|journal=Food Chemistry|language=en|volume=240|pages=850–855|doi=10.1016/j.foodchem.2017.07.120}}</ref>. Undan madaniy merosni saqlash tizimida yog'ochni himoya qilish uchun foydalanish mumkin<ref>{{Cite journal|last=Pop|first1=Dana-Mihaela|last2=Timar|first2=Maria Cristina|last3=Varodi|first3=Anca Maria|last4=Beldean|first4=Emanuela Carmen|date=December 2021|title=An evaluation of clove (''Eugenia caryophyllata'') essential oil as a potential alternative antifungal wood protection system for cultural heritage conservation|url=http://www.scielo.cl/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0718-221X2022000100411&lng=es&nrm=iso&tlng=es|journal=Maderas. Ciencia y tecnología|language=en|volume=24|doi=10.4067/S0718-221X2022000100411|issn=0718-221X}}</ref>. Qalampirmunchoq apelsin bilan aralashtirilib xushbo'y pomander qilish uchun ishlatilishi mumkin. Viktoriya davridagi Angliyada sovg'a sifatida berilgan, bunday pomander tuyg'uning iliqligini ko'rsatgan. [[Fayl:Seasonal_clove_buds_drying_on_Pemba1.jpg|thumb| Chinnigullar quyoshda quritiladi]] === Potentsial dorivor foydalanish va salbiy ta'sirlar === Qalampirmunchoqni dorivor maqsadlarda ishlatish AQSh [[oziq-ovqat va farmatsevtika idorasi]] tomonidan tasdiqlanmagan va uni jigar kasalligi, [[Koagulyatsiya|qon ivishi]], [[Immun sistemasi|immun tizimi]] kasalliklari yoki oziq-ovqat allergiyasi boʻlgan odamlar og'iz orqali qabul qilsalar, nojo‘ya ta'sir ko'rsatishi mumkin<ref name="drugs"/>. Qalampirmunchoqlar an'anaviy tibbiyotda efir moyi ko‘rinishida ishlatiladi, u [[Analgetiklar|analgetik]] sifatida, asosan, stomatologik favqulodda vaziyatlarda va boshqa kasalliklar uchun ishlatiladi<ref>Balch, Phyllis and Balch, James. </ref>. Evgenolni o'z ichiga olgan qalampirmunchoq yog'i tish og'rig'i va boshqa og'riqlar uchun samarali foyda berishi haqida dalillar mavjud<ref name="drugs"/><ref name="nih">{{Veb manbasi|url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/natural/251.html|sarlavha=Clove|nashriyot=MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine and National Institutes of Health|sana=2014|qaralgan sana=August 18, 2014}}</ref><ref>{{Cite journal|pmc=4598935|year=2015|last=Taberner-Vallverdú|first1=M.|title=Efficacy of different methods used for dry socket management: A systematic review|journal=Medicina Oral Patología Oral y Cirugia Bucal|volume=20|issue=5|pages=e633–e639|last2=Nazir|first2=M.|last3=Sanchez-Garces|first3=M. Á.|last4=Gay-Escoda|first4=C.|doi=10.4317/medoral.20589|pmid=26116842}}</ref>. Qalsmpormunchoq efir moyi Enterococcus faecalis bakteriyalarining ko'payishiga to'sqinlik qilishi mumkin<ref>{{Cite journal|date=2022|title=Effectiveness of Mixed Clove Flower Extract (Syzygium Aromaticum) And Sweet Wood (Cinnamon Burmanni) on the Growth of Enterococcus Faecalis|url=https://medicopublication.com/index.php/ijfmt/article/view/17639|journal=Indian Journal of Forensic Medicine & Toxicology|volume=16|issue=1|doi=10.37506/ijfmt.v16i1.17639}}</ref>. Uning ustida o‘tkazilgan isitmani pasaytirish, [[Chivinlar|chivinlarga]] qarshi vosita sifatida samaradorligini aniqlash va erta eyakulyatsiyani oldini olishi bo‘yicha tadqiqotlar natijasiz bo'ldi<ref name="drugs"/><ref name="nih"/>. Qondagi qand miqdori qalampirmunchoq yoki qalampirmunchoq yog'i bilan kamayadimi, bu isbotlanmagan<ref name="nih" />. Efir moyi aromaterapiyada ishlatilishi mumkin<ref name="drugs" />. == Tarix == [[Fayl:Austronesian_maritime_trade_network_in_the_Indian_Ocean.png|thumb| [[Hind okeani|Hind okeanidagi]] avstroneziya proto-tarixiy va tarixiy dengiz savdo tarmog'i <ref name="Manguin2016">{{Kitob manbasi|first=Pierre-Yves|last=Manguin|editor=Campbell|title=Early Exchange between Africa and the Wider Indian Ocean World|chapter=Austronesian Shipping in the Indian Ocean: From Outrigger Boats to Trading Ships|publisher=Palgrave Macmillan|year=2016|pages=51–76|isbn=9783319338224|chapterurl=https://books.google.com/books?id=XsvDDQAAQBAJ&pg=PA50}}</ref>]] Mustamlaka davrigacha qalampirmunchoq faqat [[Molukka orollari|Molukkadagi]] (tarixda [[Molukka orollari|ziravorlar orollari]] deb ataladigan) bir nechta orollarda, jumladan Bakan, Makian, Moti, Ternate va Tidorda o'sgan<ref name="Turner">{{Kitob manbasi|last=Turner, Jack|title=Spice: The History of a Temptation|publisher=Vintage Books|year=2004|isbn=978-0-375-70705-6|pages=xxvii–xxviii}}</ref>. Mutaxassislarning fikricha, ''Ternatedagi'' dunyodagi eng qadimgi qalampirmunchoq Afo laqabli daraxt 350-400 yoshda bo'lishi mumkin<ref name="BBC">{{Yangiliklar manbasi |last=Worrall, Simon |date=23 June 2012 |title=The world's oldest clove tree |publisher=BBC News Magazine |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-18551857 |access-date=June 24, 2012}}</ref>. [[File:Clove trees North Sulawesi.JPG|thumb|Qalampirmunchoq daraxti]] Qalampirmunchoqlar dastlab avstroneziya xalqlari tomonidan Avstroneziya dengiz savdo tarmog'ida sotilgan (bu miloddan avvalgi 1500-yillarda boshlangan, keyinchalik Dengiz ipak yo'li va ziravorlar savdosining bir qismiga aylangan). Zamonaviy qalampirmunchoq yetishtirishning birinchi mashhur namunasi [[Madagaskar|Madagaskarning]] sharqiy qirg'og'ida rivojlangan<ref>{{Cite journal|last=Arimalala|first1=Natacha|last2=Penot|first2=Eric|last3=Michels|first3=Thierry|last4=Rakotoarimanana|first4=Vonjison|last5=Michel|first5=Isabelle|last6=Ravaomanalina|first6=Harisoa|last7=Roger|first7=Edmond|last8=Jahiel|first8=Michel|last9=Leong Pock Tsy|first9=Jean-Michel|date=August 2019|title=Clove based cropping systems on the east coast of Madagascar: how history leaves its mark on the landscape|url=http://link.springer.com/10.1007/s10457-018-0268-9|journal=Agroforestry Systems|language=en|volume=93|issue=4|pages=1577–1592|doi=10.1007/s10457-018-0268-9|issn=0167-4366}}</ref>. [[File:Syzygium aromaticum (5288803347).jpg|thumb|Syzygium aromaticum]] Arxeolog Giorgio Buccellati Suriyaning Terqa shahrida miloddan avvalgi 1720-yilga tegishli boʻlgan yonib ketgan uyda qalampirmunchoqlarni topdi. Bu qalampirmunchoq Rim davridan oldin g'arbda ishlatilganligining birinchi dalili edi. Bu kashfiyot haqida birinchi marta 1978-yilda xabar berilgan<ref>Buccellati, G., M. Kelly-Buccellati, The Terqa Archaeological Project: First Preliminary Report., Les Annales Archeologiques Arabes Syriennes 27-28, 1977-78, 71-96</ref><ref>Buccellati, G., M. Kelly-Buccellati, Terqa: The First Eight Seasons, Les Annales Archeologiques Arabes Syriennes 33(2), 1983, 47-67</ref><ref>[https://www.terqa.org/pages/10.html Terqa - A Narrative] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20211109102048/https://www.terqa.org/pages/10.html |date=2021-11-09 }} terqa.org</ref>. Ular eramizning birinchi asrida [[Rim|Rimda]] tarqalgan<ref name="Mahdi">{{Kitob manbasi|last=Mahdi|first=Waruno|editor=Blench|title=Archaeology and Language IV: Language Change and Cultural Transformation|date=2003|publisher=Routledge|isbn=9781134816248|pages=160–240|chapter=Linguistic and philological data towards a chronology of Austronesian activity in India and Sri Lanka}}</ref><ref name="Ardika">{{Kitob manbasi|last=Ardika|first=I Wayan|editor=Prasetyo|title=Austronesian Diaspora: A New Perspective|date=2021|publisher=UGM Press|isbn=9786023862023|page=196|chapter=Bali in the Global Contacts and the Rise of Complex Society}}</ref><ref name=":0">{{Veb manbasi|sarlavha=Cloves|url=https://iwp.uiowa.edu/silkroutes/cloves|ish=Silk Routes|nashriyot=The University of Iowa|qaralgan sana=24 January 2022|arxivsana=2023-06-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230614120142/https://iwp.uiowa.edu/silkroutes/cloves}}</ref>. Qalampirmunchoqning yana bir arxeologik topilmasi [[Shri Lanka|Shri-Lankadagi]] savdo portida eramizdan avvalgi 900-1100 yillarga oid buyumlar orasida topilgan<ref name="Kingwell-Banham">{{Veb manbasi|muallif=Kingwell-Banham|ism=Eleanor|sarlavha=World's oldest clove? Here's what our find in Sri Lanka says about the early spice trade|url=http://theconversation.com/worlds-oldest-clove-heres-what-our-find-in-sri-lanka-says-about-the-early-spice-trade-109686|ish=The Conversation|til=en}}</ref>. Song sulolasi davrida (milodiy 960-1279 yillar) Xitoy yozuvlaridan qalampirmunchoq asosan [[Yava]], Shrivijaya, Champa va Butuan, Molukkadan olib kelingan<ref name="Ptak">{{Cite journal|last=Ptak|first1=Roderich|title=China and the Trade in Cloves, Circa 960-1435|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-the-american-oriental-society_january-march-1993_113_1/page/n8|journal=Journal of the American Oriental Society|date=January 1993|volume=113|issue=1|pages=1–13|doi=10.2307/604192|jstor=604192}}</ref>. Qalampirmunchoqlar [[Xitoy]], [[Shri Lanka|Shri-Lanka]], Janubiy Hindiston, [[Eron|Fors]] va [[Ummon Sultonligi|Ummonda]] miloddan avvalgi III asrdan II asrgacha boʻlgan yozuvlarda ham mavjud edi<ref name="Mahdi"/><ref name="Ardika"/><ref name=":0"/>. Xitoy, [[Janubiy Osiyo]] va [[Yaqin Sharq|Yaqin Sharqda]] aytilgan "qalampirmunchoq" haqidagi bu eslatmalar Janubi-Sharqiy Osiyo dengiz savdosi paydo bo'lishidan oldin qayd etilgan. Ammo bularning barchasi boshqa o'simliklarga tegishli noto'g'ri identifikatsiyalardir (masalan, [[dolchin]] yoki [[Muskat yong‘og‘i|muskat yong'og'i]] )<ref name="Ptak"/>. Mustamlaka davrida qalampirmunchoq neft kabi sotilgan va eksportga cheklov qo'yilgan<ref name="BBC"/>. Gollandiyaning Sharqiy Hindiston kompaniyasi XVII asrda ziravorlar savdosi ustidan nazoratni mustahkamlaganligi sababli, ular muskat yong'og'ida boʻlgani kabi, qalampirmunchoq uchun ham [[Monopoliya|monopoliyaga]] ega bo'lishga intilishdi. Biroq, " Bandas hududi bilan chegaralangan muskat yong'og'i va macedan farqli o'laroq, qalampirmunchoq daraxtlari butun Moluccas bo'ylab o'sgan"<ref>Krondl, Michael. </ref>. Sayyohlarga aytilishicha, aynan shu daraxtning ko'chatlari 1770-yilda Per Poivre ismli fransuz tomonidan o'g'irlangan, keyinroq esa bir vaqtlar qalampirmunchoq yetishtiruvchi dunyodagi eng yirik eksportchi boʻlgan [[Zanjibar|Zanzibarga]] ko'chirilgan<ref name="BBC" />. Qalampirmunchoq ishlab chiqarishda hozirgi yetakchilar [[Indoneziya]], [[Madagaskar]], [[Tanzaniya]], [[Shri Lanka|Shri-Lanka]] va [[Komorlar|Komor orollaridir]]<ref name=":1">{{Cite journal|last=Pratama|first1=Adnan Putra|last2=Darwanto|first2=Dwidjono Hadi|last3=Masyhuri|first3=Masyhuri|date=2020-02-01|title=Indonesian Clove Competitiveness and Competitor Countries in International Market|url=https://journal.unnes.ac.id/sju/index.php/edaj/article/view/38075|journal=Economics Development Analysis Journal|volume=9|issue=1|pages=39–54|doi=10.15294/edaj.v9i1.38075|issn=2252-6560|access-date=2022-11-25|archivedate=2024-05-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240519055858/https://journal.unnes.ac.id/sju/index.php/edaj/article/view/38075}}</ref>. Indoneziya eng yirik qalampirmunchoq ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi, lekin ular ishlab chiqaradigan qalampirmunchoqning faqat kichik bir qismini eksport qiladi, bu mamlakat qalampirmunchoq ishlab chiqarishining taxminan 10-15% ni tashkil qiladi<ref name=":1" />. == Fitokimyoviy moddalar == [[Fayl:Eugenol_acsv.svg|right|thumb| Eugenol birikmasi qalampirmunchoqning xarakterli xushbo'yligi uchun javobgardir]] Eugenol chinnigullardan olingan efir moyining 72-90% ni tashkil qiladi va chinnigullar aromati uchun eng mas'ul boʻlgan birikma hisoblanadi<ref name="eugenol"/><ref name="pubchem">{{Veb manbasi|sarlavha=Eugenol|url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/3314|nashriyot=PubChem, US National Library of Medicine|qaralgan sana=10 November 2019|sana=2 November 2019}}</ref>. To'liq ekstraktsiya {{Convert|125|C}} da bosimli suvda 80 daqiqada sodir bo'ladi<ref>{{Cite journal|doi=10.1002/(SICI)1099-1026(199911/12)14:6<399::AID-FFJ851>3.0.CO;2-A|title=Extraction of clove using pressurized hot water|journal=Flavour and Fragrance Journal|volume=14|issue=6|date=7 February 2000|last=Rovio, S.|last2=Hartonen, K.|last3=Holm, Y.|last4=Hiltunen, R.|last5=Riekkola, M.‐L.|pages=399–404}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Khalil, A.A.|last2=ur Rahman, U.|last3=Khan, M.R.|last4=Sahar, A.|last5=Mehmood, T.|last6=Khan, M.|title=Essential oil eugenol: sources, extraction techniques and nutraceutical perspectives|journal=RSC Advances|date=2017|volume=7|issue=52|pages=32669–32681|doi=10.1039/C7RA04803C}}</ref>. [[File:Syzygium aromaticum (5288802743).jpg|thumb|Syzygium aromaticum mevalari]] [[File:Packet, food product (AM 2015.4.14-5).jpg|thumb|Ovqat uchun ishlatiladigan qalampirmunchoq ]] Qalampirmunchoq yog'ining boshqa fitokimyoviy moddalariga atsetil evgenol, beta- karyofilin, [[vanilin]], krategol kislotasi, [[Tannin|taninlar]], bikornin<ref name="eugenol"/><ref>{{Cite journal|last=Li-Ming Bao, Eerdunbayaer|last2=Nozaki, Akiko|last3=Takahashi, Eizo|last4=Okamoto, Keinosuke|last5=Ito, Hideyuki|last6=Hatano, Tsutomu|title=Hydrolysable tannins isolated from ''Syzygium aromaticum'': Structure of a new c-glucosidic ellagitannin and spectral features of tannins with a tergalloyl group|journal=Heterocycles|year=2012|volume=85|issue=2|pages=365–381|doi=10.3987/COM-11-12392}}</ref>, gallotanik kislota, metil salitsilat, flavonoidlar, eugenin, kaempferin, eugenin, terpenni, eugenin, oleanolik kislota, stigmasterol va campesterol kiradi<ref name="drugs"/><ref>{{Cite journal|last=Gueretz|first1=Juliano Santos|last2=Somensi|first2=Cleder Alexandre|last3=Martins|first3=Maurício Laterça|last4=Souza|first4=Antonio Pereira de|date=2017-12-07|title=Evaluation of eugenol toxicity in bioassays with test-organisms|url=http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0103-84782017001200403&lng=en&tlng=en|journal=Ciência Rural|volume=47|issue=12|doi=10.1590/0103-8478cr20170194|issn=1678-4596}}</ref>. == Galereya == <gallery> Fayl:Djarum-blacks-kretek.jpg|[[Kretek]], [[Indonesia|Indoneziyada]] mashhur qalampirmunchoq sigaretasi. Fayl:Orange pomander.jpg|Apelsinda pomander sifatida ishlatiladigan qalampirmunchoq Fayl:Cloves fresh in hand.JPG|Gul kurtaklari quritilishdan oldin Fayl:Clove 01.jpg|Qalampirmunchoq Fayl:Menjemur Cengkih.jpg|Quritilayotgan gul kurtaklari </gallery> == Yana qarang == * ''[[Dolchin|Cinnamomum cassia]]'' * [[Gallat kislota|Gallik kislota]] * [[Dorivor oʻsimliklar|Dorivor o'simlik]] == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Ziravorlar]] [[Turkum:Hindiston ziravorlari]] [[Turkum:Fan]] [[Turkum:Botanika]] [[Turkum:Oʻsimliklar]] 2z50s829fgzihvxivwblxtl5lrk4pyr 0 849163 6272154 5311187 2026-09-16T15:22:53Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272154 wikitext text/x-wiki {{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}} {{Bilgiquti aholi punkti | mavqe = | nomi = | asl nomi = | tasvir = | qaram = | mamlakat = Ukraina | gerb = | bayroq = | gerb tarifi = | bayroq tarifi = | gerb eni = | bayroq eni = | lat_dir = | lat_deg = | lat_min = | lat_sec = | lon_dir = | lon_deg = | lon_min = | lon_sec = | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mintaqa turi = | mintaqa = | jadvalda mintaqa = | tuman turi = | tuman = | tuman 2 = | tuman 3 = | tuman 4 = | tuman 5 = | jadvalda tuman = | jadvalda tuman 2 = | jadvalda tuman 3 = | jadvalda tuman 4 = | jadvalda tuman 5 = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | ichki bolinishi = | rahbar turi = | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = | balandlik turi = | AP markazi balandligi = | iqlim = | rasmiy til = | aholi = | sanalgan yil = | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxoronim = | vaqt mintaqasi = | DST = | telefon kodi = | pochta indekslari = | avtomobil kodi = | identifikator turi = | raqamli identifikator = | vebsayt = | sayt tili = }} Glinyani ({{Lang-uk|Глиня́ни}} '''Glinyáni''', {{Lang-pl|Gliniany}}; {{Lang-yi|גלינא Glina}}) – [[Ukraina|Ukrainaning]] [[Lvov viloyati]] Lvov tumanidagi kichik shahar<ref name="admreform_2020_hlyniany">{{Veb manbasi|sarlavha=Глинянская городская громада|url=https://gromada.info/ru/obschina/glynyanska/|nashriyot=Портал об'єднаних громад України|til=ru}}</ref>. Aholisi: 3,005 kishidan iborat. == Tarixi == [[Fayl:Глиняни._Костел_Святого_Духа.jpg|left|thumb| Glinyani shahridagi sobor]] Yahudiylar soni 1910-yilda 2418 kishi boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=JewishGen.org |url=http://data.jewishgen.org/wconnect/wc.dll?jg~jgsys~shtetm~-1039042 |qaralgan sana=2022-11-26 |arxivsana=2012-02-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120229194535/http://data.jewishgen.org/wconnect/wc.dll?jg~jgsys~shtetm~-1039042 }}</ref>. 2020-yilning 18-iyuliga qadar Glinyani Zolochiv tumaniga tegishli boʻlgan. 2020-yil iyul oyida Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida Lvov viloyatining tumanlari soni yettitaga qisqartirilgan, Glinyani Lvov tumaniga oʻtkazilgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2020-07-18 |title=Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ. |language=uk |work=Голос України |url=http://www.golos.com.ua/article/333466 |access-date=2020-10-03}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Нові райони: карти + склад|url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|nashriyot=Міністерство розвитку громад та територій України|til=Ukrainian}}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} {{Ukraina viloyatlarining hududiy bo`linmalari}} [[Turkum:Ukraina]] [[Turkum:Ukraina shaharlari]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] afssjtc2f0ypbcfwwkjikm8qngi2ryf 0 859982 6272417 6140174 2026-09-17T08:29:28Z Sherzod11W 273619 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 6272417 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{turkumsiz|sana=2023-12}} {{ichki havolasiz|sana=2023-12}} }} '''Umid (oʻquv fregati)''' — uch ustunli oʻquv kemasi (reestrda fregat sifatida roʻyxatga olingan toʻliq yelkanli uskunalarga ega kema)<ref name="register">{{Veb manbasi|muallif=|muallifhavola=|sana=|url=http://www.rs-head.spb.ru/ru/regbook/file_shipr/jdbc/fleet/reg_book/controller_reg_book?index=901139&type=book1&language=rus|sarlavha=«Надежда»|format=|ish=|nashriyot=Российский морской регистр судоходства|qaralgan sana=2010-02-09|til=рус.|arxivurl=https://www.webcitation.org/65sXGQ6tS?url=http://www.rs-head.spb.ru/ru/regbook/file_shipr/jdbc/fleet/reg_book/controller_reg_book?index=901139|arxivsana=2012-03-03}}</ref>. Hozirgi vaqtda „Rosmorport“ [[Uzoq Sharq]] havzasi filialining Federal davlat unitar korxonasiga tegishli. IMO 8811986, UABA chaqiruv belgisi. Beshinchi „Doʻstlik“ sinfidagi yelkanli oʻquv kemasi<ref name="автоссылка1">Mitrofanov V. P. Mitrofanov P. S. Shkoli pod parusami. Uchebniy parusniy flot XVII—XX vv. „Sudostroenie“ 1989 g. s.192</ref>. == Qurilish == Umid kemasi [[Polsha]]da Gdansk kemasozlik zavodida 1991-yilda <nowiki>XX</nowiki> asr boshidagi yelkanli kemalar prototipi boʻyicha qurilgan. Kemada [[Rossiya bayrogʻi|Rossiya Federatsiyasi bayrogʻi]] 1992-yil 5-iyunda koʻtarilgan<ref name="register"/><ref name="автоссылка1"/>. [[Yelkanli kema sporti|Yelkanli]] kemaning nomi afsonaviy „Umid“ sharafiga berilgan boʻlib, uning bortida [[Ivan Kruzenshtern]] va [[Yuriy Lisyanskiy]] qoʻmondonligi ostida rus dengizchilari Rossiya floti tarixida birinchi marta dunyoni aylanib chiqishgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.msun.ru/ru/nadezda_nadezhda|sarlavha=Парусное учебное судно «Надежда»|qaralgan sana=2017-02-13|arxivsana=2017-02-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170213090623/http://www.msun.ru/ru/nadezda_nadezhda}}</ref>. Asosiy harakatlantiruvchi qurilma sifatida Umid kemasi faqat qoʻlda boshqariladigan 26 yelkandan iborat toʻliq „kema“ tipidagi yelkanli qurilmaga ega. Yordamchi pervanel sifatida ikkita dizel dvigatel tomonidan boshqariladigan ikkita pervanel mavjud. Ular asosan boʻronli sharoitlarda suzib yurish uchun, shuningdek, portga kirish va chiqishda ishlatiladi<ref name="msun.ru">{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.msun.ru/ru/nadezda_nadezhda |qaralgan sana=2022-11-28 |arxivsana=2022-03-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220320093406/https://www.msun.ru/ru/nadezda_nadezhda/ }}</ref>. == Xizmat == Ilgari „Umid“ [[Vladivostok]] dengiz davlat universitetiga tegishli edi<ref name="msun.ru"/>. „Umid“ kemasi xalqaro regatalarda gʻalabalarni qoʻlga kiritgan: „Sail Korea-2002“, „Tall Ship 2007“ va „SKF [[Qora dengiz]] katta yelkanli qayiqlar regatasi 2014“, shuningdek, boshqa musobaqalarda faxrli oʻrinlarni egallagan<ref name="msun.ru"/><ref>{{Veb manbasi|url=http://proboating.ru/articles/design/fregat-nadezhda/|sarlavha=«Надежда»: фрегат, оправдывающий надежды|nashriyot=proboating.ru|qaralgan sana=2016-10-24|arxivsana=2016-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161024152214/http://proboating.ru/articles/design/fregat-nadezhda/}}</ref>. 2016-yilda [https://ru.wikinews.org/wiki/SKF%20Chernomorskaya%20regata%20bolshix%20parusnikov%202016,%20Sochi,%20den%20vtoroy Novorossiyskdan Sochiga oʻtish]{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} paytida fregat shikastlangan. Natijada, old ustun kesilib, vilka oʻrnatildi. 2016-yil noyabr oyidan 2017-yil apreligacha ustunni tiklash uchun taʼmirlash ishlari olib borildi<ref name="msun.ru"/>. == Manbalar == {{Manbalar}} 0guzw3xdxsapxmgd5kzovez37bfw6xh 6272418 6272417 2026-09-17T08:29:39Z Sherzod11W 273619 6272418 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{turkumsiz|sana=2023-12}} {{ichki havolasiz|sana=2023-12}} }} '''Umid (''oʻquv fregati'')''' — uch ustunli oʻquv kemasi (reestrda fregat sifatida roʻyxatga olingan toʻliq yelkanli uskunalarga ega kema)<ref name="register">{{Veb manbasi|muallif=|muallifhavola=|sana=|url=http://www.rs-head.spb.ru/ru/regbook/file_shipr/jdbc/fleet/reg_book/controller_reg_book?index=901139&type=book1&language=rus|sarlavha=«Надежда»|format=|ish=|nashriyot=Российский морской регистр судоходства|qaralgan sana=2010-02-09|til=рус.|arxivurl=https://www.webcitation.org/65sXGQ6tS?url=http://www.rs-head.spb.ru/ru/regbook/file_shipr/jdbc/fleet/reg_book/controller_reg_book?index=901139|arxivsana=2012-03-03}}</ref>. Hozirgi vaqtda „Rosmorport“ [[Uzoq Sharq]] havzasi filialining Federal davlat unitar korxonasiga tegishli. IMO 8811986, UABA chaqiruv belgisi. Beshinchi „Doʻstlik“ sinfidagi yelkanli oʻquv kemasi<ref name="автоссылка1">Mitrofanov V. P. Mitrofanov P. S. Shkoli pod parusami. Uchebniy parusniy flot XVII—XX vv. „Sudostroenie“ 1989 g. s.192</ref>. == Qurilish == Umid kemasi [[Polsha]]da Gdansk kemasozlik zavodida 1991-yilda <nowiki>XX</nowiki> asr boshidagi yelkanli kemalar prototipi boʻyicha qurilgan. Kemada [[Rossiya bayrogʻi|Rossiya Federatsiyasi bayrogʻi]] 1992-yil 5-iyunda koʻtarilgan<ref name="register"/><ref name="автоссылка1"/>. [[Yelkanli kema sporti|Yelkanli]] kemaning nomi afsonaviy „Umid“ sharafiga berilgan boʻlib, uning bortida [[Ivan Kruzenshtern]] va [[Yuriy Lisyanskiy]] qoʻmondonligi ostida rus dengizchilari Rossiya floti tarixida birinchi marta dunyoni aylanib chiqishgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.msun.ru/ru/nadezda_nadezhda|sarlavha=Парусное учебное судно «Надежда»|qaralgan sana=2017-02-13|arxivsana=2017-02-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170213090623/http://www.msun.ru/ru/nadezda_nadezhda}}</ref>. Asosiy harakatlantiruvchi qurilma sifatida Umid kemasi faqat qoʻlda boshqariladigan 26 yelkandan iborat toʻliq „kema“ tipidagi yelkanli qurilmaga ega. Yordamchi pervanel sifatida ikkita dizel dvigatel tomonidan boshqariladigan ikkita pervanel mavjud. Ular asosan boʻronli sharoitlarda suzib yurish uchun, shuningdek, portga kirish va chiqishda ishlatiladi<ref name="msun.ru">{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.msun.ru/ru/nadezda_nadezhda |qaralgan sana=2022-11-28 |arxivsana=2022-03-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220320093406/https://www.msun.ru/ru/nadezda_nadezhda/ }}</ref>. == Xizmat == Ilgari „Umid“ [[Vladivostok]] dengiz davlat universitetiga tegishli edi<ref name="msun.ru"/>. „Umid“ kemasi xalqaro regatalarda gʻalabalarni qoʻlga kiritgan: „Sail Korea-2002“, „Tall Ship 2007“ va „SKF [[Qora dengiz]] katta yelkanli qayiqlar regatasi 2014“, shuningdek, boshqa musobaqalarda faxrli oʻrinlarni egallagan<ref name="msun.ru"/><ref>{{Veb manbasi|url=http://proboating.ru/articles/design/fregat-nadezhda/|sarlavha=«Надежда»: фрегат, оправдывающий надежды|nashriyot=proboating.ru|qaralgan sana=2016-10-24|arxivsana=2016-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161024152214/http://proboating.ru/articles/design/fregat-nadezhda/}}</ref>. 2016-yilda [https://ru.wikinews.org/wiki/SKF%20Chernomorskaya%20regata%20bolshix%20parusnikov%202016,%20Sochi,%20den%20vtoroy Novorossiyskdan Sochiga oʻtish]{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} paytida fregat shikastlangan. Natijada, old ustun kesilib, vilka oʻrnatildi. 2016-yil noyabr oyidan 2017-yil apreligacha ustunni tiklash uchun taʼmirlash ishlari olib borildi<ref name="msun.ru"/>. == Manbalar == {{Manbalar}} oc0iw68mfkipfn2l186hmkgktnt4ovg 6272419 6272418 2026-09-17T08:29:48Z Sherzod11W 273619 6272419 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{turkumsiz|sana=2023-12}} {{ichki havolasiz|sana=2023-12}} }} '''Umid (''oʻquv fregati'')''' — uch ustunli oʻquv kemasi (reestrda fregat sifatida roʻyxatga olingan toʻliq yelkanli uskunalarga ega kema)<ref name="register">{{Veb manbasi|muallif=|muallifhavola=|sana=|url=http://www.rs-head.spb.ru/ru/regbook/file_shipr/jdbc/fleet/reg_book/controller_reg_book?index=901139&type=book1&language=rus|sarlavha=«Надежда»|format=|ish=|nashriyot=Российский морской регистр судоходства|qaralgan sana=2010-02-09|til=рус.|arxivurl=https://www.webcitation.org/65sXGQ6tS?url=http://www.rs-head.spb.ru/ru/regbook/file_shipr/jdbc/fleet/reg_book/controller_reg_book?index=901139|arxivsana=2012-03-03}}</ref>. Hozirgi vaqtda „Rosmorport“ [[Uzoq Sharq]] havzasi filialining Federal davlat unitar korxonasiga tegishli. IMO 8811986, UABA chaqiruv belgisi. Beshinchi „Doʻstlik“ sinfidagi yelkanli oʻquv kemasi<ref name="автоссылка1">Mitrofanov V. P. Mitrofanov P. S. Shkoli pod parusami. Uchebniy parusniy flot XVII—XX vv. „Sudostroenie“ 1989 g. s.192</ref>. == Qurilish == Umid kemasi [[Polsha]]da Gdansk kemasozlik zavodida 1991-yilda <nowiki>XX</nowiki> asr boshidagi yelkanli kemalar prototipi boʻyicha qurilgan. Kemada [[Rossiya bayrogʻi|Rossiya Federatsiyasi bayrogʻi]] 1992-yil 5-iyunda koʻtarilgan<ref name="register"/><ref name="автоссылка1"/>. [[Yelkanli kema sporti|Yelkanli]] kemaning nomi afsonaviy „Umid“ sharafiga berilgan boʻlib, uning bortida [[Ivan Kruzenshtern]] va [[Yuriy Lisyanskiy]] qoʻmondonligi ostida rus dengizchilari Rossiya floti tarixida birinchi marta dunyoni aylanib chiqishgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.msun.ru/ru/nadezda_nadezhda|sarlavha=Парусное учебное судно «Надежда»|qaralgan sana=2017-02-13|arxivsana=2017-02-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170213090623/http://www.msun.ru/ru/nadezda_nadezhda}}</ref>. Asosiy harakatlantiruvchi qurilma sifatida Umid kemasi faqat qoʻlda boshqariladigan 26 yelkandan iborat toʻliq „kema“ tipidagi yelkanli qurilmaga ega. Yordamchi pervanel sifatida ikkita dizel dvigatel tomonidan boshqariladigan ikkita pervanel mavjud. Ular asosan boʻronli sharoitlarda suzib yurish uchun, shuningdek, portga kirish va chiqishda ishlatiladi<ref name="msun.ru">{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.msun.ru/ru/nadezda_nadezhda |qaralgan sana=2022-11-28 |arxivsana=2022-03-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220320093406/https://www.msun.ru/ru/nadezda_nadezhda/ }}</ref>. == Xizmat == Ilgari „Umid“ [[Vladivostok]] dengiz davlat universitetiga tegishli edi<ref name="msun.ru"/>. „Umid“ kemasi xalqaro regatalarda gʻalabalarni qoʻlga kiritgan: „Sail Korea-2002“, „Tall Ship 2007“ va „SKF [[Qora dengiz]] katta yelkanli qayiqlar regatasi 2014“, shuningdek, boshqa musobaqalarda faxrli oʻrinlarni egallagan<ref name="msun.ru"/><ref>{{Veb manbasi|url=http://proboating.ru/articles/design/fregat-nadezhda/|sarlavha=«Надежда»: фрегат, оправдывающий надежды|nashriyot=proboating.ru|qaralgan sana=2016-10-24|arxivsana=2016-10-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161024152214/http://proboating.ru/articles/design/fregat-nadezhda/}}</ref>. 2016-yilda [https://ru.wikinews.org/wiki/SKF%20Chernomorskaya%20regata%20bolshix%20parusnikov%202016,%20Sochi,%20den%20vtoroy Novorossiyskdan Sochiga oʻtish]{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} paytida fregat shikastlangan. Natijada, old ustun kesilib, vilka oʻrnatildi. 2016-yil noyabr oyidan 2017-yil apreligacha ustunni tiklash uchun taʼmirlash ishlari olib borildi<ref name="msun.ru"/>. == Manbalar == {{manbalar}} fk1ctominztftqoudc8uh6kwr7uey7a 0 861015 6272190 5764470 2026-09-16T18:35:22Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272190 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Grischa Prömel|tasvir=Grischa Prömel - Rio 2016.jpg|tavallud_sana={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1995|1|9|df=y}}|tavallud_joyi=Stuttgart, [[Germaniya]]|boʻyi=1.80 m<ref>{{veb manbasi | url = https://www.tsg-hoffenheim.de/en/teams/first-team/team-en-us/einzelportraet/show/grischa-proemel | title = Grischa Prömel | publisher = TSG 1899 Hoffenheim | access-date = 3 August 2022 | arxivsana = 2022-08-03 | arxivurl = https://web.archive.org/web/20220803220935/https://www.tsg-hoffenheim.de/en/teams/first-team/team-en-us/einzelportraet/show/grischa-proemel }}</ref>|joriyklub=[[TSG 1899 Hoffenheim|1899 Hoffenheim]]|klubraqami=6|pozitsiya=[[yarim himoyachi]]|yoshlikyillari1=2012—2013|yoshlikklublari1=[[Stuttgarter Kickers]]|yoshlikyillari2=2013—2014|yoshlikklublari2=[[TSG 1899 Hoffenheim|1899 Hoffenheim]]|yillar1=2014—2015|klublar1=[[TSG 1899 Hoffenheim II|1899 Hoffenheim II]]|isht1=24|gollar1=5|yillar2=2015—2017|klublar2=[[Karlsruher SC]]|isht2=44|gollar2=2|yillar3=2017—2022|klublar3=[[1. FC Union Berlin|Union Berlin]]|isht3=123|gollar3=19|yillar4=2022—|klublar4=[[TSG 1899 Hoffenheim|1899 Hoffenheim]]|isht4=7|gollar4=1|milliyyillar1=2016|milliyjamoa1=[[Germaniya Olimpiya]]|milliyisht1=4|milliygollar1=0|milliyyillar2=2016|milliyjamoa2=[[Germaniya]] U21|milliyisht2=3|milliygollar2=1|pcupdate=1614, 03 October 2021 (UTC)|ntupdate=11 October 2016|medallar={{MedalCompetition |[[Football at the Summer Olympics|Olympic Games]]}} {{MedalSilver|[[2016 Summer Olympics|2016 Rio de Janeiro]]|[[Football at the 2016 Summer Olympics – Men's tournament|Team]]}}}} '''Grischa Prömel''' ({{Talaffuz|Grisha Premel}}; 1995-yil 9-yanvarda [[Germaniya]]ning [[Shtutgart]] shtatida tugʻilgan) — [[Germaniya|nemis]] [[futbol]]chisi, „Hoffenheim“ futbol klubi [[yarim himoyachi]]si. 2016-yilda [[Rio-de-Janeyro]]da boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi. == Jamoalardagi faoliyati == Grischa Prömel „Stuttgarter Kickers“ va „Hoffenheim“ futbol klublari tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. 2014-yilda u klubning zaxira jamoasida oʻynay boshlagan. 2015-yilning yozida Grischa Prömel oʻyin amaliyotiga ega boʻlishi uchun jamoani tark etgan va „Karlsruhe“ futbol klubi bilan shartnoma imzolagan. 14-avgust kuni „Frankfurt“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u Ikkinchi Bundesligada debyut qilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://int.soccerway.com/matches/2015/08/14/germany/2-bundesliga/fsv-frankfurt/karlsruher-sc/2054522/|sarlavha=Франкфурт VS. Карлсруэ 1:2|nashriyot=soccerway.com|sana=2014-08-14|til=en|qaralgan sana=2016-08-05|arxivsana=2016-05-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160531053639/http://int.soccerway.com/matches/2015/08/14/germany/2-bundesliga/fsv-frankfurt/karlsruher-sc/2054522/}}</ref>. 24-oktyabr kuni „<nowiki/>[[Kaiserslautern]]<nowiki/>“ futbol klubiga qarshi bahsda Grischa Prömel „Karlsruhe“ futbol klubi safidagi birinchi golini urgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://int.soccerway.com/matches/2015/10/24/germany/2-bundesliga/karlsruher-sc/1-fc-kaiserslautern/2054596/|sarlavha=Карлсруэ VS. Кайзерслаутерн 2:0|nashriyot=soccerway.com|sana=2014-10-24|til=en|qaralgan sana=2016-08-05|arxivsana=2016-04-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160429115327/http://int.soccerway.com/matches/2015/10/24/germany/2-bundesliga/karlsruher-sc/1-fc-kaiserslautern/2054596/}}</ref>. Prömel 2017—2018-yilgi mavsumda „Union Berlin“ futbol klubiga o'tgan. 2018—2019-yilgi mavsumda Prömel „Union Berlin“ futbol klubi safida markaziy yarim himoyachi sifatida toʻp surgan. Jumladan, u 29 ta o'yin o'tkazib, 7 ta gol urgan. 2022-yilning 21-fevralida u „Union“ futbol klubi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.tsg-hoffenheim.de/aktuelles/news/2022/02/proemel-kehrt-zur-tsg-zurueck|sarlavha=Prömel kehrt zur TSG zurück.|nashriyot=''tsg-hoffenheim.de''|til=de|qaralgan sana=2022-05-18|arxivsana=2022-03-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220317060632/https://www.tsg-hoffenheim.de/aktuelles/news/2022/02/proemel-kehrt-zur-tsg-zurueck/}}</ref>. == Xalqaro faoliyati == 2015-yilda Germaniya yoshlar terma jamoasi tarkibida Grischa Prömel [[Yangi Zelandiya]]da boʻlib [[FIFA U-20 Jahon chempionati 2015|oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida]] ishtirok etgan. Turnirda Fiji, Oʻzbekiston, Gonduras, Nigeriya va Mali terma jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2015-06-01 |title=Германия (до 20) VS. Фиджи (до 20) 8:1 |language=ru |publisher=soccerway.com |url=http://int.soccerway.com/matches/2015/06/01/world/u20-world-cup/germany-youth/fiji-under-20/2000866/ |access-date=2016-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160603232855/http://int.soccerway.com/matches/2015/06/01/world/u20-world-cup/germany-youth/fiji-under-20/2000866/ |archive-date=2016-06-03}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2015-06-04 |title=Германия (до 20) VS. Узбекистан (до 20) 3:0 |language=ru |publisher=soccerway.com |url=http://int.soccerway.com/matches/2015/06/04/world/u20-world-cup/germany-youth/uzbekistan-u20/2000868/ |access-date=2016-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160514060244/http://int.soccerway.com/matches/2015/06/04/world/u20-world-cup/germany-youth/uzbekistan-u20/2000868/ |archive-date=2016-05-14}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2015-06-07 |title=Гондурас (до 20) VS. Германия (до 20) 1:5 |language=ru |publisher=soccerway.com |url=http://int.soccerway.com/matches/2015/06/07/world/u20-world-cup/honduras-youth/germany-youth/2000870/ |access-date=2016-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160427085329/http://int.soccerway.com/matches/2015/06/07/world/u20-world-cup/honduras-youth/germany-youth/2000870/ |archive-date=2016-04-27}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2015-06-11 |title=Германия (до 20) VS. Нигерия (до 20) 1:0 |language=ru |publisher=soccerway.com |url=http://int.soccerway.com/matches/2015/06/11/world/u20-world-cup/germany-youth/nigeria-youth/2036024/ |access-date=2016-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307145941/http://int.soccerway.com/matches/2015/06/11/world/u20-world-cup/germany-youth/nigeria-youth/2036024/ |archive-date=2016-03-07}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2015-06-14 |title=Мали (до 20) VS. Германия (до 20) 1:1 |language=ru |publisher=soccerway.com |url=http://int.soccerway.com/matches/2015/06/14/world/u20-world-cup/mali-under-21/germany-youth/2036029/ |access-date=2016-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307064405/http://int.soccerway.com/matches/2015/06/14/world/u20-world-cup/mali-under-21/germany-youth/2036029/ |archive-date=2016-03-07}}</ref>. 2016-yilda Germaniya Olimpiya terma jamoasi tarkibida Grischa Prömel [[Rio-de-Janeyro]]dagi Olimpiya oʻyinlarining kumush medali sovrindori boʻlgan. Turnirda u Fiji, Portugaliya, Nigeriya va [[Braziliya]] jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://int.soccerway.com/matches/2016/08/10/world/olympics/germany-u23/fiji-u23/2167932/|sarlavha=Германия (до 23) VS. Фиджи (до 23) 10:0|nashriyot=soccerway.com|sana=2016-08-10|til=en|qaralgan sana=2016-08-23|arxivsana=2016-08-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160828200837/http://int.soccerway.com/matches/2016/08/10/world/olympics/germany-u23/fiji-u23/2167932/}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://int.soccerway.com/matches/2016/08/13/world/olympics/portugal-under-23/germany-u23/2167941/|sarlavha=Португалия (до 23) VS. Германия (до 23) 0:4|nashriyot=soccerway.com|sana=2016-08-13|til=en|qaralgan sana=2016-08-23|arxivsana=2016-08-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160827075838/http://int.soccerway.com/matches/2016/08/13/world/olympics/portugal-under-23/germany-u23/2167941/}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://int.soccerway.com/matches/2016/08/17/world/olympics/nigeria-under-23/germany-u23/2167945/|sarlavha=Нигерия (до 23) VS. Германия (до 23) 0:2|nashriyot=soccerway.com|sana=2016-08-17|til=en|qaralgan sana=2016-08-23|arxivsana=2016-08-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160822032837/http://int.soccerway.com/matches/2016/08/17/world/olympics/nigeria-under-23/germany-u23/2167945/}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://int.soccerway.com/matches/2016/08/20/world/olympics/brazil--under-23/germany-u23/2167947/|sarlavha=Бразилия (до 23) VS. Германия (до 23) 1:1|nashriyot=soccerway.com|sana=2016-08-20|til=en|qaralgan sana=2016-08-23|arxivsana=2016-08-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160824001837/http://int.soccerway.com/matches/2016/08/20/world/olympics/brazil--under-23/germany-u23/2167947/}}</ref>. == Jamoalari == {| class="wikitable center" style="text-align:center" !Jamoa !Mamlakat !Mavsum |- |TSG 1899 Hoffenheim II | rowspan="4" |{{GER}} |2014—2015 |- |Karlsruher S. C. |2015—2017 |- |1. F. C. Union Berlin |2017—2022 |- |TSG 1899 Hoffenheim |2022— |} == Manbalar == {{Manbalar|3}} {{DEFAULTSORT:Prömel, Grischa}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Germaniyalik erkak futbolchilar]] n8hpouuv8ehcei8eteroo84y38vaibp 0 866208 6272270 6129473 2026-09-17T02:54:55Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272270 wikitext text/x-wiki '''Hasan Nachish''' ( hijriy 1354-yil 2-avgustda, [[Yazd|Yazdda]] tugʻilgan) — eronlik [[yozuvchi]], [[Ilmiy tadqiqot|tadqiqotchi]], [[Film rejissor|rejissyor]] va [[Hujjatli film|hujjatli film muallifi]] . Uning aksariyat filmlari mavzusi Yazd madaniyati va xalqi hamda islomdan oldingi Eron mifologiyasi. Uning bir qancha filmlari mahalliy va xorijiy festivallarda mukofotlarga sazovor bo‘lgan. == filmografiya == === Zavash ( hijriy 1378-yil) === === Xudoning qo'shig'i ( hijriy 1379-yil) === === Suchios ( hijriy 1384-yil) === Ushbu film cho'l odamlarining suvni saqlash va himoya qilishga bo'lgan marosimi va e'tiqodini tasvirlaydi. 2004-yilda ushbu film Ruminiyadagi Stanita kinofestivalida eng yaxshi film mukofotiga sazovor bo'ldi. === Da ( hijriy 1383-yil) === === Meshi va Mashianeh ( hijriy 1385-yil) === Ushbu film cho'l aholisining qadimgi afsonalaridan biri bo'lgan Erondagi Odam Ato va Momo Havoning hikoyasini tasvirlaydi. Mashi va Mashianeh ko'plab mukofotlarga sazovor bo'lishdi: * Ruminiya etnik millatlar va ommaviy madaniyat festivalida pul mukofoti va faxriy diplom * 2006-yilda Vankuverdagi ZIFF [[Film festival|kinofestivalining]] beshinchi nashrida eng yaxshi film uchun mukofotlandi va haykal va faxriy yorliq oldi. * 6-Kish xalqaro hujjatli filmlar festivalining eng yaxshi tadqiqotchisi va ssenariy muallifi uchun mukofoti * Hujjatli filmlar bo'limidagi eng yaxshi film uchun mukofot, ikkinchi Hamgadham kinofestivalining Parij Sorbonna universiteti, 2010-yil * 2005-yilda Serbiya va Chernogoriya BAR xalqaro kinofestivalining eng yaxshi ssenariy muallifi mukofoti === Parsik daraxti (1385) === Ushbu film Eronning 5000 yillik tarixini dunyodagi eng qadimgi tirik mavjudot sifatida tanilgan Yazddagi [[Sarvi Abarkuh|Abarkoeh sarv]] daraxti nuqtai nazaridan hikoya qiladi. * 2006-yilda Vankuverdagi ZIFF kinofestivalining beshinchi nashrida eng yaxshi film uchun mukofotlandi va haykal va faxriy yorliq oldi. * "Go'zal diyorimiz manzarasi" bo'limidagi eng yaxshi film uchun mukofot (23-Tehron xalqaro qisqa metrajli filmlar festivali) 1385 * 2-Rahmat Tabriz xalqaro qisqa metrajli filmlar festivalining tadqiqot va tadqiqot bo‘limining faxriy diplomi va pul mukofoti sovrindori === Tishtar (1386) === === Mana siri (1386) === === Zarvon (1386) === === Ettinchi mintaqa (2008) === === Baj va Bersem (2008) === Ushbu hujjatli film Yazd viloyatidagi an'anaviy va marosim taomlari haqida bo'lib, [[Zardushtiylik|zardushtiylarning]] an'anaviy va marosim taomlarini tasvirlaydi. === Hoshider (2008) === === Uy (1389) === === Mehra (1390) === “Mehr” filmi Yazd Jome masjidini madh etuvchi film bo‘lib, uning xususiyatlarini Ahamoniylar ibodatxonalari va Sosoniylarning olovli ibodatxonalaridan qolganlari bilan taqqoslaydi. * 1390-yil 5-Xalqaro haqiqat kinofestivalining tarixiy qismining faxriy yorlig'i * 2011-yil 42- Roshd xalqaro kinofestivalining hujjatli qismining oltin haykali va faxriy yorlig'i * Tobay Zarin haykali va 2011-yil 5-Fajr xalqaro [[tasviriy sanʼat]] festivalining eng yaxshi hujjatli film rejissyori uchun faxriy yorliq * 2010-yilda Eron qisqa metrajli filmlarining birinchi mustaqil festivalining hujjatli filmlar bo'limining ikkinchi mukofoti * 2010-yil 15-Mustaqil Eron kinosi festivalida Mehraning hujjatli filmi uchun eng yaxshi rejissyor mukofoti === Shirin kun (1390) === === Jomdan uchta rivoyat (1390) === === Mehrgiya (1390) === === Soya (1390) === === Fors Navro'zi (2019) === === Xosravoniy (2011) === === Yemoq va ichmoq (1391) === === Altair mantiqi (2019) === === Shohjahon (1392) === Ushbu filmda Parviz Shohjahonning Eron konstitutsiyaviy inqilobidagi roli va uning Eronda konstitutsiyaviylikning kuchayishi uchun qilgan faoliyati ko'rib chiqiladi. Ushbu film Eronning konstitutsiyaviy tarixini yangi nuqtai nazar bilan tasvirlaydi. * 16- Simay Eron hujjatli filmlari festivalida ushbu film uchta mukofotga sazovor bo'ldi: eng yaxshi yarim metrajli hujjatli film, rejissyor va eng yaxshi tadqiqot. * Ushbu film 2013-yilda “Haqirat” kinofestivalida “Eng yaxshi tarixiy hujjatli film” nominatsiyasida g‘olib bo‘lgan. === Parsi boshlang'ich maktabi (2014) === Ushbu film Hindistonning forslari tomonidan qurilgan Yazddagi boshlang'ich maktablar haqida hujjatli film bo'lib, ularning 1257-yildan 1357- quyosh yiligacha bo'lgan faoliyatini tasvirlaydi. Erondagi ilk maktablardan biri boʻlgan va 1256-yilda tashkil etilgan Ki Xosraviy boshlangʻich va oʻrta maktabi ushbu faoliyatning asosiy yoʻnalishi hisoblanadi. 2015-yil Navro'zda uning "Jamak" va "Esfandi" nomli ikkita hujjatli filmi Sima [[IRIB Mostanad|Documentary Network]] telekanalida namoyish etildi. == Bog'liq so'rovlar == * Shohjahon (film) * [[hujjatli film]] * Eron mifologiyasi * Mashi va Mishyaneh {{Manbalar|۲}}Manba * [https://web.archive.org/web/20150629134130/http://sarvyazd.com/content/3829/%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%B3%D9%87-%D8%AA%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D8%B4%D8%AF https://web.archive.org/web/20150629134130/http://sarvyazd.com/content/3829/%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%86%D9%82%D8% A7%D8%B4%DB%8C-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8 %A7%D9%81%D8%AA-%D8%B3%D9%87-%D8%AA%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D8%B4%D8%AF] * http://defc.ir/fa/festival/SelectedFilmDetails.php?id=134&fid=1&yearId=25 {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160305120241/http://defc.ir/fa/festival/SelectedFilmDetails.php?id=134&fid=1&yearId=25 |date=2016-03-05 }} * http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13900901000852 * [http://www.kafart.com/تاریخچه-مدارس-پارسی-یزد-در-مستندی-از-حس/ http://www.kafart.com/Tarikhcheh-Madaras-Persi-Yazd-in-Mustandi-az-Hes/] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160307080731/http://www.kafart.com/%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae%da%86%d9%87-%d9%85%d8%af%d8%a7%d8%b1%d8%b3-%d9%be%d8%a7%d8%b1%d8%b3%db%8c-%db%8c%d8%b2%d8%af-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d8%b3%d8%aa%d9%86%d8%af%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d8%ad%d8%b3/ |date=2016-03-07 }} * [http://www.mehrnews.com/news/2390953/شاه-جهان-چگونه-اولین-بانک-ایرانی-را-تاسیس-کرد-ترور-توسط-شاه http://www.mehrnews.com/news/2390953/Shah-Jahan-how-the-first-Iranian-bank-was-astablished-by-the-shah-] * http://www.cinematajrobi.ir/vdcf.cdeiw6dmvgiaw.html {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140410082556/http://www.cinematajrobi.ir/vdcf.cdeiw6dmvgiaw.html |date=2014-04-10 }} * http://www.alef.ir/vdcjmhevauqe8az.fsfu.html?12wml * http://tnews.ir/news/6BFB38806849.html {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160305013753/http://tnews.ir/news/6BFB38806849.html |date=2016-03-05 }} * [https://web.archive.org/web/20160304234624/http://yazdhonar.ir/-/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D9%88-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF https://web.archive.org/web/20160304234624/http://yazdhonar.ir/-/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AF% D9%88-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%B3 %D9%86-%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9% 87-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF] * http://yazdfarda.com/news/1394/03/34977.html {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221203144229/http://yazdfarda.com/news/1394/03/34977.html |date=2022-12-03 }} mi3qe4dhsmu1z3277vlvyhp55v6jgff 0 866823 6272300 5365651 2026-09-17T04:49:40Z Quwanishbaev Berdiyar 201944 /* Umumiy tavsif */ 6272300 wikitext text/x-wiki {{Davlat bilgiqutisi | davlat_nomi = Yaponiya iqtisodiyoti | tasvir_bayroq = Flag of Japan (bordered).svg|Flag_of_Japan_(bordered) | tasvir_gerb = Imperial Seal of Japan.svg|Imperial_Seal_of_Japan | poytaxt = [[Tokio]] | rasmiy_tillar = [[Yapon tili|yapon]] | YIM_XQT = {{increase}}$5,615 [[trln]] (XQP) ([[YaIM bo'yicha mamlakatlar ro'yxati (XQP)|4-oʻrin]], 2021)<ref name = imf_data>[https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=158,299,&s=NGDP_RPCH,NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,PCPIPCH,LUR,LP,GGXWDG_NGDP,&sy=2018&ey=2027&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 Report for Selected Countries and Subjects<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref> | YIM_XQT_yil = 2021 | YIM_nominal = {{increase}}$4,937 trln (Nominal) ([[YaIM bo'yicha mamlakatlar ro'yxati (nominal)|3-oʻrin]], 2021)<ref name = imf_data/> | YIM_nominal_yil = 2021 }} '''Yaponiya iqtisodiyoti''' yuqori darajada rivojlangan mamlakat.[[YIM]][[(XQP)]] ning umumiy hajmiga ko‘ra dunyoda [[AQSH]], [[Xitoy]] va [[Hindiston]]dan keyingi to‘rtinchi o‘rinni egallaydi.<ref name="Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi">{{kitob manbasi |last1=A.Qayumov, I.Safarov, V.Fedorko |title=Yaponiya |publisher=O'zbekiston |isbn=978-9943-01-563-0 |pages=128 |url=https://drive.google.com/uc?authuser=0&id=1p-JP-_z1hosBWQz2XotTQOP5PyRzce45&export=downloadhttps://drive.google.com/uc?authuser=0&id=1p-JP-_z1hosBWQz2XotTQOP5PyRzce45&export=download |ref=eduportal uz}}</ref> == Umumiy tavsif == [[Yaponiya]] [[Yevroosiyo]] qitʼasining sharqiy qismida joylashgan mamlakat. Umumiy maydoni 378,000 kv.km.ga teng. Mamlakat toʻrtta asosiy orol — [[Honshyu]], [[Hokkaido]], [[Kyushu]], [[Shikoku]] va 6800 dan ortiq mayda orollardan iborat. Yaponiya jahon mamlakatlari orasida yetakchi igtisodiyotga ega, uning jahon [[YalM]]sidagi ulushi 6,2 foizni tashkil qilmoqda. Jahon xoʻjaligida [[XXR]] va boshqa rivojlanayotgan mamlakatlar jahon iqtisodiyotiga [[integratsiya]]lashuvining kuchayishi ortidan Yaponiya iqtisodiyotining oʻsish sur’atlari tushib ketmoqda. O‘rta va [[kichik biznes]] barcha sohalarda samarali faoliyat ko‘rsatib kelmoqda. Bu raqobatni rivojlantirishda, [[tovar]]larning [[raqobatbardosh]]ligini oshirishda bozorning asosiy elementi hisoblanadi. Yaponiya kompaniyalarining 99 foizi kichik va oʻrta bizneslardir. [[Avtomobilsozlik]], [[elektron]] va [[elektrotexnika]] sanoatida katta roʻl egallaydi. [[Eksport]] tarkibi: [[transport vositalar]]i, [[avtomobillar]], [[mototsikllar]], [[elektronika]], [[elektrotexnika]] va boshqalar. [[Import]] tarkibi: [[mashina]] va [[uskunalar]], [[yoqilgʻi]], [[oziq-ovqat]], [[xom ashyo]] va boshqalar. == Statistika == Quyidagi jadvalda 1980-2020 yillar iqtisodiy ko‘rsatkichlari keltirilgan. 2% dan kam inflyatsiya yashil strelka bilan koʻrsatilgan<ref>{{veb manbasi |title=World Economic Outlook Database |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=158,299,&s=NGDP_RPCH,NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,PCPIPCH,LUR,LP,GGXWDG_NGDP,&sy=2018&ey=2027&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |website=imf.org}}</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center;" !Yill ![[YaIM bo'yicha mamlakatlar ro'yxati (XQP)|YaIM (XQP)]]<br /><small>(milliard AQSH dollariga)</small> ![[Aholi jon boshiga YaIM (XQP) bo'yicha mamlakatlar ro'yxati|Aholi jon boshiga YaIM (XQP) boʻyicha]]<br /><small href="Paris">(milliard AQSH dollariga)</small> !YaIM oʻsishi <br /> !Inflyatsiya darajasi<br /><small>(%)</small> !Ishsizlik<br /><small>(%)</small> !Davlat qarzi <br /><small>(YaIMga nisbatan foiz sifatida)</small> |- |1980 |1 068,1 |9 147 |{{Increase}}3,2 % |{{increaseNegative}}7,8 % |2,0 % |47,8 % |- |1981 |{{Increase}}1 218,4 |{{Increase}}10 358,1 |{{Increase}}4,2 % |{{increaseNegative}}4,9 % |{{increaseNegative}}2,2 % |{{increaseNegative}}52,9 % |- |1982 |{{Increase}}1 336,5 |{{Increase}}11 283,0 |{{Increase}}3,3 % |{{increaseNegative}}2,7 % |{{increaseNegative}}2,4 % |{{increaseNegative}}57,8 % |- |1983 |{{Increase}}1 437.8 |{{Increase}}12 054.5 |{{Increase}}3,5 % |{{increase}}1,9 % |{{increaseNegative}}2,7 % |{{increaseNegative}}63,6 % |- |1984 |{{Increase}}1 556,7 |{{Increase}}12 967,1 |{{Increase}}4,5 % |{{increaseNegative}}2,3 % |{{Steady}}2,7 % |{{increaseNegative}}65,6 % |- |1985 |{{Increase}}1 690,0 |{{Increase}}13 989,8 |{{Increase}}5,2 % |{{increase}}2,0 % |{{decreasePositive}}2,6 % |{{increaseNegative}}68,3 % |- |1986 |{{Increase}}1 781,4 |{{Increase}}14 667,9 |{{Increase}}3,3 % |{{increase}}0,6 % |{{increaseNegative}}2,8 % |{{increaseNegative}}74,0 % |- |1987 |{{Increase}}1 911,8 |{{Increase}}15 666,3 |{{Increase}}4,7 % |{{Increase}}0,1 % |{{increaseNegative}}2,9 % |{{increaseNegative}}75,7 % |- |1988 |{{Increase}}2 113,5 |{{Increase}}17 246,0 |{{Increase}}6,8 % |{{Increase}}0,7 % |{{decreasePositive}}2,5 % |{{decreasePositive}}71,8 % |- |1989 |{{Increase}}2 303,0 |{{Increase}}18 719,6 |{{Increase}}4,9 % |{{increaseNegative}}2,3 % |{{decreasePositive}}2,3 % |{{decreasePositive}}65,5 % |- |1990 |{{Increase}}2 506,1 |{{Increase}}20 302,7 |{{Increase}}4,9 % |{{increaseNegative}}3,1 % |{{decreasePositive}}2,1 % |{{decreasePositive}}63,0 % |- |1991 |{{Increase}}2 679,4 |{{Increase}}21 620,8 |{{Increase}}3,4 % |{{increaseNegative}}3,3 % |{{Steady}}2,1 % |{{decreasePositive}}62,2 % |- |1992 |{{Increase}}2 763,7 |{{Increase}}22 222,4 |{{Increase}}0,8 % |{{increase}}1,7 % |{{increaseNegative}}2,2 % |{{increaseNegative}}66,6 % |- |1993 |{{Increase}}2 814,6 |{{Increase}}22 558,2 |{{Decrease}}−0,5 % |{{increase}}1,3 % |{{increaseNegative}}2,5 % |{{increaseNegative}}72,7 % |- |1994 |{{Increase}}2 899,9 |{{Increase}}23 177,4 |{{Increase}}0,9 % |{{increaseNegative}}0,7 % |{{increaseNegative}}2,9 % |{{increaseNegative}}84,4 % |- |1995 |{{Increase}}3 038,6 |{{Increase}}24 224,1 |{{Increase}}2,6 % |{{decreasePositive}}−0,1 % |{{increaseNegative}}3,2 % |{{increaseNegative}}92,5 % |- |1996 |{{Increase}}3 191,2 |{{Increase}}25 385,0 |{{Increase}}3,1 % |{{Increase}}0,1 % |{{increaseNegative}}3,4 % |{{increaseNegative}}98,1 % |- |1997 |{{Increase}}3 278,1 |{{Increase}}26 014,1 |{{Increase}}1,0 % |{{Increase}}1,7 % |{{Steady}}3,4 % |{{increaseNegative}}105,0 % |- |1998 |{{Decrease}}3 272,8 |{{Decrease}}25 903,3 |{{decrease}}−1,3 % |{{Increase}}0,7 % |{{increaseNegative}}4,1 % |{{increaseNegative}}116,0 % |- |1999 |{{Increase}}3 307,9 |{{Increase}}26 131,3 |{{decrease}}−0,3 % |{{decreasePositive}}−0,3 % |{{increaseNegative}}4,7 % |{{increaseNegative}}130,0 % |- |2000 |{{Increase}}3 476,3 |{{Increase}}27 409,2 |{{Increase}}2,8 % |{{decreasePositive}}−0,7 % |{{Steady}}4,7 % |{{increaseNegative}}135,6 % |- |2001 |{{Increase}}3 568,4 |{{Increase}}28 068,3 |{{Increase}}0,4 % |{{decreasePositive}}−0,7 % |{{increaseNegative}}5,0 % |{{increaseNegative}}145,1 % |- |2002 |{{Increase}}3 625,5 |{{Increase}}28 457,7 |{{Increase}}0,04 % |{{decreasePositive}}−0,9 % |{{increaseNegative}}5,4 % |{{increaseNegative}}154,1% |- |2003 |{{Increase}}3 753,8 |{{Increase}}29,410,9 |{{Increase}}1,5 % |{{decreasePositive}}−0,3 % |{{increaseNegative}}5,2 % |{{increaseNegative}}160,0 % |- |2004 |{{Increase}}3 938,9 |{{Increase}}30 836,4 |{{Increase}}2,2 % |{{Increase}}−0,01 % |{{decreasePositive}}4,7 % |{{increaseNegative}}169,5 % |- |2005 |{{Increase}}4 135,7 |{{Increase}}32 372,7 |{{Increase}}1,8 % |{{decreasePositive}}−0,3 % |{{decreasePositive}}4,4 % |{{increaseNegative}}174,3 % |- |2006 |{{Increase}}4 321,8 |{{Increase}}33 831,1 |{{Increase}}1,4 % |{{Increase}}0,3 % |{{decreasePositive}}4,1 % |{{decreasePositive}}174,0 % |- |2007 |{{Increase}}4 504,5 |{{Increase}}35 257,9 |{{Increase}}1,5 % |{{increase}}0,05 % |{{decreasePositive}}3,8 % |{{decreasePositive}}172,8 % |- |2008 |{{Increase}}4 534,6 |{{Increase}}35 512,2 |{{Decrease}}−1,2 % |{{Increase}}1,4 % |{{increaseNegative}}4,0 % |{{increaseNegative}}180,7 % |- |2009 |{{Decrease}}4 303,9 |{{Decrease}}33 742,5 |{{Decrease}}−5,7 % |{{decreasePositive}}−1,3 % |{{increaseNegative}}5,1 % |{{increaseNegative}}198,7 % |- |2010 |{{Increase}}4 534,1 |{{Increase}}35 535,2 |{{Increase}}4,1 % |{{decreasePositive}}−0,7 % |{{Steady}}5,1 % |{{increaseNegative}}205,7 % |- |2011 |{{Increase}}4 629,4 |{{Increase}}36 215,1 |{{Decrease}}0,02 % |{{decreasePositive}}−0,3 % |{{decreasePositive}}4,6 % |{{increaseNegative}}219,1 % |- |2012 |{{Increase}}4 799,6 |{{Increase}}37 628,8 |{{Increase}}1,4 % |{{decreasePositive}}−0,05 % |{{decreasePositive}}4,3 % |{{increaseNegative}}226,1 % |- |2013 |{{Increase}}5 021,6 |{{Increase}}39 436,8 |{{Increase}}2,0 % |{{Increase}}0,3 % |{{decreasePositive}}4,0 % |{{increaseNegative}}229,6 % |- |2014 |{{Increase}}5 034,5 |{{Increase}}39 604,1 |{{Increase}}0,3 % |{{increaseNegative}}2,8 % |{{decreasePositive}}3,6 % |{{increaseNegative}}233,5 % |- |2015 |{{Increase}}5 200,9 |{{Increase}}40 959,3 |{{Increase}}1,6 % |{{Increase}}0,8 % |{{decreasePositive}}3,4 % |{{decreasePositive}}228,4 % |- |2016 |{{Increase}}5 159,7 |{{Increase}}40 640,5 |{{Increase}}0,8 % |{{decreasePositive}}−0,1 % |{{decreasePositive}}3,1 % |{{increaseNegative}}232,5% |- |2017 |{{Increase}}5 248,4 |{{Increase}}41 409,0 |{{Increase}}1,7 % |{{increase}}0,5 % |{{decreasePositive}}2,8 % |{{decreasePositive}}231,4 % |- |2018 |{{Increase}}5 403,8 |{{Increase}}42 719,6 |{{Increase}}0,6 % |{{increase}}1,0 % |{{decreasePositive}}2,4 % |{{increaseNegative}}232,5 % |- |2019 |{{Increase}}5 501,3 |{{Increase}}43 584,8 |{{Increase}}0,02 % |{{increase}}0,5 % |{{Steady}}2,4 % |{{increaseNegative}}235,4% |- |2020 |{{Decrease}}5 312,3 |{{Decrease}}42 211,7 |{{Decrease}}−4,6 % |{{decreasePositive}}−0,03 % |{{increaseNegative}}2,8 % |{{increaseNegative}}254,1% |} {| class="wikitable" == Sanoat == Yaponiya sanoati eng [[zamonaviy texnologiyalar]]ga asoslangan tarmoqlar — [[elektronika]], [[elektrotexnika]], [[dastgohsozlik]], [[kemasozlik]], [[avtomobilsozlik]], [[asbobsozlik]], [[kimyo]] va [[neft-kimyo]] [[sanoati]]ga ixtisoslashgan. Yaponiyaning eng mashhur [[transmilliy]] kompaniyalar toifasiga „[[Toyota]]“, „[[Honda]]“, „[[Sony]]“, „[[Mitsubishi]]“ va boshqalar kiradi. == Qishloq xoʻjaligi == Yaponiya dehqonchiligining yetakchi tarmog‘i sholikorlik. [[Sholi]] jami ekin maydonlarining yarmiga ekiladi. Shuningdek, [[bug‘doy]], [[soya]], turli sabzavot va mevalar ham yetishtiriladi.2000-yilda 9,490 ming tonna [[guruch]], 688 ming tonna [[bug'doy]] yetishtirilgan, 2016-yilda 8,044 ming tonna guruch va 791 tonna bugʻdoy yetishtirilgan. Yaponiya sabzavotlardan [[kartoshka]], [[batat]], [[soya]], [[bodring]], [[pomidor]], [[karam]], xitoy karami, [[piyoz]], [[latuk]], yapon rediskasi va sabzi kabilar yetishtiriladi. Mevalardan [[mandarin]], olma, [[uzum]] va yapon noki keng targalgan. Yaponiyada [[tovuq]] va [[cho'chqa go'shti]] asosiy [[go'sht mahsulotlari]] hisoblanadi. Mamlakat mol va goʻy goʻshtini katta gismini asosan [[Avstraliya]] va [[AQSh]]dan import qiladi. Yaponiya hududining 20,08 mIn. gektari (mamlakatning 70 foiz hududi) [[o'rmonli hudud]]lardan iborat. [[O'rmon]]larning 54 foiz tabiiy oʻrmon hududlari hisoblanadi, 41 foizi inson qoʻli bilan yaratilgan. == Xizmat koʻrsatish sohasi == Yaponiyada [[xizmat ko'rsatish]] sohasi sanoatni rivojlanishi taʼminlovchi sektor sifatida shakllanib kelgan. Chakana va ulgurji savdoning ulushi xizmat koʻrsatishda ustuvor, 1980 yillardan reklama, maʼlumotlarni qayta ishlash, nashriyot,turizm, dam olish sohalari, koʻngilochar va boshqa sohalar jadal rivojlandi. Xizmat koʻrsatish sohalarining aksariyati dastlab kichik hajmda faoliyat yurituvchi va mehnat sigʻimkorligi yuqori bo’lgan, hukumat tomonidan kompyuter va elektron mahsulotlarning xizmat koʻrsatish sohasida qoʻllanishi yoʻlga qoʻllanishi qoʻyilib texnologik jihatdan rivojlanib bordi. Xizmat koʻrsatish sohasida bandlar ulushi, 75%ni tashkil etadi. Yaponiyada nomoddiy ishlab chiqarish tarmoqlari ichida savdo,moliyaviy va sugʻurta xizmatlari hamda bank xizmatlarini koʻrsatish yuqori oʻrin egallaydi. Yaponiya igtisodiyotida axborot, turizm, aloqa xizmatlarining roli oshmoqda. '''Savdo''' Yaponiya savdosi qoʻshilgan qiymatyaratilgan tovarlar savdosiga asoslanadi. Mamlakat xom-ashyoni import qilib, soʻngra uni qayta ishlaydi va qoʻshilgan qiymat yaratilgan sanoat tovorlarini eksport qiladi. Yaponiya imperiyasi davrida Yaponiyada savdo yengil sanoatga ixtisoslashgan edi. Ikkinchi jahon urushidan soʻng mamlakat, neft va yoqilgʻi mahsulotlarini import qilib, mashinasozlik, avtomobilsozlik, yarimoʻtkazgichlar, yugori texnologik uskunalarni eksport qila boshladi. Bu davrda savdo ogʻir sanoat va kimyo sanoati mahsulotlariga ixtisoslashdi. 1980 yildan Yaponiya savdo balansi ijobiy boʻla boshladi. AQSH va Yaponiya oʻrtasida bir necha bor savdo nizolari kelib chiqa boshladi. Yaponiya kompaniyalari 1990 yillardan boshlab qator ishlab chigarish zavodlarni Osiyo mamlakatlariga koʻchira boshladi. Osiyo mamkatalrida ishlab chiqilgan tovarlarni esa import qilishga oʻtdi. '''Moliya''' Yaponiyada moliya bozori rivojlangan, xizmatlar [[diversifikatsiyalashgan]] va avtomatlashtirilgan. Mamlakat iqtisodiyoti [[moliya]] bozorining infrastrukturasining rivojlanganligi oʻz zaxiralarini va mavjud resurslarini samarali ishlata olgan. Mamlakatda faoliyat yurituvchi eng yirik [[konglomeratlar]]ham aynan markazi bank boʻlgan [[moliya-sanoat]] guruhlari. 2019 moliya yilida boshlangʻich umumiy hisoblar byudjetidan asosiy xarajatlar ijtimoiy taʼminot (34,2 foiz), davlat qarziga xizmat koʻrsatish (23,6 foiz); mahalliy ajratmalar, soliq imtiyozlari va boshqalar (16,1 foiz), jamoat ishlari (6,1 foiz), taʼlim va fan (5,4 foiz) va milliy mudofaa (5,2 foiz) uchun ajratilgan. '''Transport''' Yaponiyada transportning barcha turlari yuqori darajada rivojlangan. Ayniqsa, mamlakatning yirik shaharlarini bog‘lovchi „Sinkansen“ tezyurar poyezdlari alohida eʼtiborga sazovor. Yaponiyada ayrim orollar orasida suvosti tunnellar ham o‘tkazilgan. Ulardan eng uzuni Xonsyu va Hokkaydo orollarini bog‘laydigan Seykan tunnelidir (54 km). '''Turizm''' Yaponiyada turizmning deyarli barcha turi yaxshi rivojlangan. Har yili Yaponiyaga 30 mln. atrofida xorijiy sayyohlar tashrif buyuradi. Yaponiyaning eng muhim turistik resursi uning boy va betakror tarixiy-madaniy merosi hisoblanadi. Mamlakatda turizm iqisodiyotning yetakchi tarmogʻiga aylantirilgan. Yaponiyada turistlar uchun 1600ta muzey, 357 ta milliy va prefektura parklari, 290 ta hayvonot bogʻi va botanika bogʻlari, 76 ta akvarium va „[[Tokio Disneylendi]]“ qatorida 227 ta koʻngilochar majmualar faoliyat yuritadi. Turizm xizmatlari hajmi yildan-yilga oshmoqda. == Yana qarang == * [[Yaponiya iqtisodiy mo'jizasi]] * [[Sanoat bo'yicha Yaponiyaning eng yirik kompaniyalari]] * [[Abenomika ]] == Manbalar == {{Manbalar}} == Adabiyotlar == * G. P. Gulyamova, Oʻ.H.Choriyev. Yaponiya iqtisodiyoti 1-qism. Oʻquv qoʻllanma:TDSHU.-T.:2020; * S.Baxramova, N.Abdulazizova. Yaponiya iqtisodiyoti 2-qism. Oʻquv qoʻllanma:TDSHU.-T.:2020; * N. S. Ismailova. Jahon Iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar.-T.:2021; == Havolalar == * [http://japan.polpred.com/ Delovaya Yaponiya] v proekte „Polpred“ * [http://www.finmarket.ru/main/article/3409073 Yaponskoe chudo: kak spasti ekonomiku, kotoraya provela v kome 20 let] // finmarket.ru * [http://www.vestifinance.ru/articles/tag/Yaponiya Novosti o yaponskoy ekonomike]{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} na vestifinance.ru [[Turkum:Yaponiya iqtisodiyoti| ]] ska4moyk68ajtb4bs785xubia428v99 6272303 6272300 2026-09-17T04:54:08Z Quwanishbaev Berdiyar 201944 /* Qishloq xoʻjaligi */ 6272303 wikitext text/x-wiki {{Davlat bilgiqutisi | davlat_nomi = Yaponiya iqtisodiyoti | tasvir_bayroq = Flag of Japan (bordered).svg|Flag_of_Japan_(bordered) | tasvir_gerb = Imperial Seal of Japan.svg|Imperial_Seal_of_Japan | poytaxt = [[Tokio]] | rasmiy_tillar = [[Yapon tili|yapon]] | YIM_XQT = {{increase}}$5,615 [[trln]] (XQP) ([[YaIM bo'yicha mamlakatlar ro'yxati (XQP)|4-oʻrin]], 2021)<ref name = imf_data>[https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=158,299,&s=NGDP_RPCH,NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,PCPIPCH,LUR,LP,GGXWDG_NGDP,&sy=2018&ey=2027&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 Report for Selected Countries and Subjects<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref> | YIM_XQT_yil = 2021 | YIM_nominal = {{increase}}$4,937 trln (Nominal) ([[YaIM bo'yicha mamlakatlar ro'yxati (nominal)|3-oʻrin]], 2021)<ref name = imf_data/> | YIM_nominal_yil = 2021 }} '''Yaponiya iqtisodiyoti''' yuqori darajada rivojlangan mamlakat.[[YIM]][[(XQP)]] ning umumiy hajmiga ko‘ra dunyoda [[AQSH]], [[Xitoy]] va [[Hindiston]]dan keyingi to‘rtinchi o‘rinni egallaydi.<ref name="Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi">{{kitob manbasi |last1=A.Qayumov, I.Safarov, V.Fedorko |title=Yaponiya |publisher=O'zbekiston |isbn=978-9943-01-563-0 |pages=128 |url=https://drive.google.com/uc?authuser=0&id=1p-JP-_z1hosBWQz2XotTQOP5PyRzce45&export=downloadhttps://drive.google.com/uc?authuser=0&id=1p-JP-_z1hosBWQz2XotTQOP5PyRzce45&export=download |ref=eduportal uz}}</ref> == Umumiy tavsif == [[Yaponiya]] [[Yevroosiyo]] qitʼasining sharqiy qismida joylashgan mamlakat. Umumiy maydoni 378,000 kv.km.ga teng. Mamlakat toʻrtta asosiy orol — [[Honshyu]], [[Hokkaido]], [[Kyushu]], [[Shikoku]] va 6800 dan ortiq mayda orollardan iborat. Yaponiya jahon mamlakatlari orasida yetakchi igtisodiyotga ega, uning jahon [[YalM]]sidagi ulushi 6,2 foizni tashkil qilmoqda. Jahon xoʻjaligida [[XXR]] va boshqa rivojlanayotgan mamlakatlar jahon iqtisodiyotiga [[integratsiya]]lashuvining kuchayishi ortidan Yaponiya iqtisodiyotining oʻsish sur’atlari tushib ketmoqda. O‘rta va [[kichik biznes]] barcha sohalarda samarali faoliyat ko‘rsatib kelmoqda. Bu raqobatni rivojlantirishda, [[tovar]]larning [[raqobatbardosh]]ligini oshirishda bozorning asosiy elementi hisoblanadi. Yaponiya kompaniyalarining 99 foizi kichik va oʻrta bizneslardir. [[Avtomobilsozlik]], [[elektron]] va [[elektrotexnika]] sanoatida katta roʻl egallaydi. [[Eksport]] tarkibi: [[transport vositalar]]i, [[avtomobillar]], [[mototsikllar]], [[elektronika]], [[elektrotexnika]] va boshqalar. [[Import]] tarkibi: [[mashina]] va [[uskunalar]], [[yoqilgʻi]], [[oziq-ovqat]], [[xom ashyo]] va boshqalar. == Statistika == Quyidagi jadvalda 1980-2020 yillar iqtisodiy ko‘rsatkichlari keltirilgan. 2% dan kam inflyatsiya yashil strelka bilan koʻrsatilgan<ref>{{veb manbasi |title=World Economic Outlook Database |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=158,299,&s=NGDP_RPCH,NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,PCPIPCH,LUR,LP,GGXWDG_NGDP,&sy=2018&ey=2027&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |website=imf.org}}</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center;" !Yill ![[YaIM bo'yicha mamlakatlar ro'yxati (XQP)|YaIM (XQP)]]<br /><small>(milliard AQSH dollariga)</small> ![[Aholi jon boshiga YaIM (XQP) bo'yicha mamlakatlar ro'yxati|Aholi jon boshiga YaIM (XQP) boʻyicha]]<br /><small href="Paris">(milliard AQSH dollariga)</small> !YaIM oʻsishi <br /> !Inflyatsiya darajasi<br /><small>(%)</small> !Ishsizlik<br /><small>(%)</small> !Davlat qarzi <br /><small>(YaIMga nisbatan foiz sifatida)</small> |- |1980 |1 068,1 |9 147 |{{Increase}}3,2 % |{{increaseNegative}}7,8 % |2,0 % |47,8 % |- |1981 |{{Increase}}1 218,4 |{{Increase}}10 358,1 |{{Increase}}4,2 % |{{increaseNegative}}4,9 % |{{increaseNegative}}2,2 % |{{increaseNegative}}52,9 % |- |1982 |{{Increase}}1 336,5 |{{Increase}}11 283,0 |{{Increase}}3,3 % |{{increaseNegative}}2,7 % |{{increaseNegative}}2,4 % |{{increaseNegative}}57,8 % |- |1983 |{{Increase}}1 437.8 |{{Increase}}12 054.5 |{{Increase}}3,5 % |{{increase}}1,9 % |{{increaseNegative}}2,7 % |{{increaseNegative}}63,6 % |- |1984 |{{Increase}}1 556,7 |{{Increase}}12 967,1 |{{Increase}}4,5 % |{{increaseNegative}}2,3 % |{{Steady}}2,7 % |{{increaseNegative}}65,6 % |- |1985 |{{Increase}}1 690,0 |{{Increase}}13 989,8 |{{Increase}}5,2 % |{{increase}}2,0 % |{{decreasePositive}}2,6 % |{{increaseNegative}}68,3 % |- |1986 |{{Increase}}1 781,4 |{{Increase}}14 667,9 |{{Increase}}3,3 % |{{increase}}0,6 % |{{increaseNegative}}2,8 % |{{increaseNegative}}74,0 % |- |1987 |{{Increase}}1 911,8 |{{Increase}}15 666,3 |{{Increase}}4,7 % |{{Increase}}0,1 % |{{increaseNegative}}2,9 % |{{increaseNegative}}75,7 % |- |1988 |{{Increase}}2 113,5 |{{Increase}}17 246,0 |{{Increase}}6,8 % |{{Increase}}0,7 % |{{decreasePositive}}2,5 % |{{decreasePositive}}71,8 % |- |1989 |{{Increase}}2 303,0 |{{Increase}}18 719,6 |{{Increase}}4,9 % |{{increaseNegative}}2,3 % |{{decreasePositive}}2,3 % |{{decreasePositive}}65,5 % |- |1990 |{{Increase}}2 506,1 |{{Increase}}20 302,7 |{{Increase}}4,9 % |{{increaseNegative}}3,1 % |{{decreasePositive}}2,1 % |{{decreasePositive}}63,0 % |- |1991 |{{Increase}}2 679,4 |{{Increase}}21 620,8 |{{Increase}}3,4 % |{{increaseNegative}}3,3 % |{{Steady}}2,1 % |{{decreasePositive}}62,2 % |- |1992 |{{Increase}}2 763,7 |{{Increase}}22 222,4 |{{Increase}}0,8 % |{{increase}}1,7 % |{{increaseNegative}}2,2 % |{{increaseNegative}}66,6 % |- |1993 |{{Increase}}2 814,6 |{{Increase}}22 558,2 |{{Decrease}}−0,5 % |{{increase}}1,3 % |{{increaseNegative}}2,5 % |{{increaseNegative}}72,7 % |- |1994 |{{Increase}}2 899,9 |{{Increase}}23 177,4 |{{Increase}}0,9 % |{{increaseNegative}}0,7 % |{{increaseNegative}}2,9 % |{{increaseNegative}}84,4 % |- |1995 |{{Increase}}3 038,6 |{{Increase}}24 224,1 |{{Increase}}2,6 % |{{decreasePositive}}−0,1 % |{{increaseNegative}}3,2 % |{{increaseNegative}}92,5 % |- |1996 |{{Increase}}3 191,2 |{{Increase}}25 385,0 |{{Increase}}3,1 % |{{Increase}}0,1 % |{{increaseNegative}}3,4 % |{{increaseNegative}}98,1 % |- |1997 |{{Increase}}3 278,1 |{{Increase}}26 014,1 |{{Increase}}1,0 % |{{Increase}}1,7 % |{{Steady}}3,4 % |{{increaseNegative}}105,0 % |- |1998 |{{Decrease}}3 272,8 |{{Decrease}}25 903,3 |{{decrease}}−1,3 % |{{Increase}}0,7 % |{{increaseNegative}}4,1 % |{{increaseNegative}}116,0 % |- |1999 |{{Increase}}3 307,9 |{{Increase}}26 131,3 |{{decrease}}−0,3 % |{{decreasePositive}}−0,3 % |{{increaseNegative}}4,7 % |{{increaseNegative}}130,0 % |- |2000 |{{Increase}}3 476,3 |{{Increase}}27 409,2 |{{Increase}}2,8 % |{{decreasePositive}}−0,7 % |{{Steady}}4,7 % |{{increaseNegative}}135,6 % |- |2001 |{{Increase}}3 568,4 |{{Increase}}28 068,3 |{{Increase}}0,4 % |{{decreasePositive}}−0,7 % |{{increaseNegative}}5,0 % |{{increaseNegative}}145,1 % |- |2002 |{{Increase}}3 625,5 |{{Increase}}28 457,7 |{{Increase}}0,04 % |{{decreasePositive}}−0,9 % |{{increaseNegative}}5,4 % |{{increaseNegative}}154,1% |- |2003 |{{Increase}}3 753,8 |{{Increase}}29,410,9 |{{Increase}}1,5 % |{{decreasePositive}}−0,3 % |{{increaseNegative}}5,2 % |{{increaseNegative}}160,0 % |- |2004 |{{Increase}}3 938,9 |{{Increase}}30 836,4 |{{Increase}}2,2 % |{{Increase}}−0,01 % |{{decreasePositive}}4,7 % |{{increaseNegative}}169,5 % |- |2005 |{{Increase}}4 135,7 |{{Increase}}32 372,7 |{{Increase}}1,8 % |{{decreasePositive}}−0,3 % |{{decreasePositive}}4,4 % |{{increaseNegative}}174,3 % |- |2006 |{{Increase}}4 321,8 |{{Increase}}33 831,1 |{{Increase}}1,4 % |{{Increase}}0,3 % |{{decreasePositive}}4,1 % |{{decreasePositive}}174,0 % |- |2007 |{{Increase}}4 504,5 |{{Increase}}35 257,9 |{{Increase}}1,5 % |{{increase}}0,05 % |{{decreasePositive}}3,8 % |{{decreasePositive}}172,8 % |- |2008 |{{Increase}}4 534,6 |{{Increase}}35 512,2 |{{Decrease}}−1,2 % |{{Increase}}1,4 % |{{increaseNegative}}4,0 % |{{increaseNegative}}180,7 % |- |2009 |{{Decrease}}4 303,9 |{{Decrease}}33 742,5 |{{Decrease}}−5,7 % |{{decreasePositive}}−1,3 % |{{increaseNegative}}5,1 % |{{increaseNegative}}198,7 % |- |2010 |{{Increase}}4 534,1 |{{Increase}}35 535,2 |{{Increase}}4,1 % |{{decreasePositive}}−0,7 % |{{Steady}}5,1 % |{{increaseNegative}}205,7 % |- |2011 |{{Increase}}4 629,4 |{{Increase}}36 215,1 |{{Decrease}}0,02 % |{{decreasePositive}}−0,3 % |{{decreasePositive}}4,6 % |{{increaseNegative}}219,1 % |- |2012 |{{Increase}}4 799,6 |{{Increase}}37 628,8 |{{Increase}}1,4 % |{{decreasePositive}}−0,05 % |{{decreasePositive}}4,3 % |{{increaseNegative}}226,1 % |- |2013 |{{Increase}}5 021,6 |{{Increase}}39 436,8 |{{Increase}}2,0 % |{{Increase}}0,3 % |{{decreasePositive}}4,0 % |{{increaseNegative}}229,6 % |- |2014 |{{Increase}}5 034,5 |{{Increase}}39 604,1 |{{Increase}}0,3 % |{{increaseNegative}}2,8 % |{{decreasePositive}}3,6 % |{{increaseNegative}}233,5 % |- |2015 |{{Increase}}5 200,9 |{{Increase}}40 959,3 |{{Increase}}1,6 % |{{Increase}}0,8 % |{{decreasePositive}}3,4 % |{{decreasePositive}}228,4 % |- |2016 |{{Increase}}5 159,7 |{{Increase}}40 640,5 |{{Increase}}0,8 % |{{decreasePositive}}−0,1 % |{{decreasePositive}}3,1 % |{{increaseNegative}}232,5% |- |2017 |{{Increase}}5 248,4 |{{Increase}}41 409,0 |{{Increase}}1,7 % |{{increase}}0,5 % |{{decreasePositive}}2,8 % |{{decreasePositive}}231,4 % |- |2018 |{{Increase}}5 403,8 |{{Increase}}42 719,6 |{{Increase}}0,6 % |{{increase}}1,0 % |{{decreasePositive}}2,4 % |{{increaseNegative}}232,5 % |- |2019 |{{Increase}}5 501,3 |{{Increase}}43 584,8 |{{Increase}}0,02 % |{{increase}}0,5 % |{{Steady}}2,4 % |{{increaseNegative}}235,4% |- |2020 |{{Decrease}}5 312,3 |{{Decrease}}42 211,7 |{{Decrease}}−4,6 % |{{decreasePositive}}−0,03 % |{{increaseNegative}}2,8 % |{{increaseNegative}}254,1% |} {| class="wikitable" == Sanoat == Yaponiya sanoati eng [[zamonaviy texnologiyalar]]ga asoslangan tarmoqlar — [[elektronika]], [[elektrotexnika]], [[dastgohsozlik]], [[kemasozlik]], [[avtomobilsozlik]], [[asbobsozlik]], [[kimyo]] va [[neft-kimyo]] [[sanoati]]ga ixtisoslashgan. Yaponiyaning eng mashhur [[transmilliy]] kompaniyalar toifasiga „[[Toyota]]“, „[[Honda]]“, „[[Sony]]“, „[[Mitsubishi]]“ va boshqalar kiradi. == Qishloq xoʻjaligi == Yaponiya dehqonchiligining yetakchi tarmog‘i sholikorlik. [[Sholi]] jami ekin maydonlarining yarmiga ekiladi. Shuningdek, [[bug‘doy]], [[soya]], turli sabzavot va mevalar ham yetishtiriladi.2000-yilda 9,490 ming tonna [[guruch]], 688 ming tonna [[bug'doy]] yetishtirilgan, 2016-yilda 8,044 ming tonna guruch va 791 tonna bugʻdoy yetishtirilgan. Yaponiya sabzavotlardan [[kartoshka]], [[batat]], [[soya]], [[bodring]], [[pomidor]], [[karam]], xitoy karami, [[piyoz]], [[latuk]], yapon rediskasi va sabzi kabilar yetishtiriladi. Mevalardan [[mandarin]], olma, [[uzum]] va yapon noki keng targalgan. Yaponiyada [[tovuq]] va [[cho'chqa go'shti]] asosiy [[go'sht mahsulotlari]] hisoblanadi. Mamlakat mol va qoʻy goʻshtini katta gismini asosan [[Avstraliya]] va [[AQSh]]dan import qiladi. Yaponiya hududining 20,08 mIn. gektari (mamlakatning 70 foiz hududi) [[o'rmonli hudud]]lardan iborat. [[O'rmon]]larning 54 foiz tabiiy oʻrmon hududlari hisoblanadi, 41 foizi inson qoʻli bilan yaratilgan. == Xizmat koʻrsatish sohasi == Yaponiyada [[xizmat ko'rsatish]] sohasi sanoatni rivojlanishi taʼminlovchi sektor sifatida shakllanib kelgan. Chakana va ulgurji savdoning ulushi xizmat koʻrsatishda ustuvor, 1980 yillardan reklama, maʼlumotlarni qayta ishlash, nashriyot,turizm, dam olish sohalari, koʻngilochar va boshqa sohalar jadal rivojlandi. Xizmat koʻrsatish sohalarining aksariyati dastlab kichik hajmda faoliyat yurituvchi va mehnat sigʻimkorligi yuqori bo’lgan, hukumat tomonidan kompyuter va elektron mahsulotlarning xizmat koʻrsatish sohasida qoʻllanishi yoʻlga qoʻllanishi qoʻyilib texnologik jihatdan rivojlanib bordi. Xizmat koʻrsatish sohasida bandlar ulushi, 75%ni tashkil etadi. Yaponiyada nomoddiy ishlab chiqarish tarmoqlari ichida savdo,moliyaviy va sugʻurta xizmatlari hamda bank xizmatlarini koʻrsatish yuqori oʻrin egallaydi. Yaponiya igtisodiyotida axborot, turizm, aloqa xizmatlarining roli oshmoqda. '''Savdo''' Yaponiya savdosi qoʻshilgan qiymatyaratilgan tovarlar savdosiga asoslanadi. Mamlakat xom-ashyoni import qilib, soʻngra uni qayta ishlaydi va qoʻshilgan qiymat yaratilgan sanoat tovorlarini eksport qiladi. Yaponiya imperiyasi davrida Yaponiyada savdo yengil sanoatga ixtisoslashgan edi. Ikkinchi jahon urushidan soʻng mamlakat, neft va yoqilgʻi mahsulotlarini import qilib, mashinasozlik, avtomobilsozlik, yarimoʻtkazgichlar, yugori texnologik uskunalarni eksport qila boshladi. Bu davrda savdo ogʻir sanoat va kimyo sanoati mahsulotlariga ixtisoslashdi. 1980 yildan Yaponiya savdo balansi ijobiy boʻla boshladi. AQSH va Yaponiya oʻrtasida bir necha bor savdo nizolari kelib chiqa boshladi. Yaponiya kompaniyalari 1990 yillardan boshlab qator ishlab chigarish zavodlarni Osiyo mamlakatlariga koʻchira boshladi. Osiyo mamkatalrida ishlab chiqilgan tovarlarni esa import qilishga oʻtdi. '''Moliya''' Yaponiyada moliya bozori rivojlangan, xizmatlar [[diversifikatsiyalashgan]] va avtomatlashtirilgan. Mamlakat iqtisodiyoti [[moliya]] bozorining infrastrukturasining rivojlanganligi oʻz zaxiralarini va mavjud resurslarini samarali ishlata olgan. Mamlakatda faoliyat yurituvchi eng yirik [[konglomeratlar]]ham aynan markazi bank boʻlgan [[moliya-sanoat]] guruhlari. 2019 moliya yilida boshlangʻich umumiy hisoblar byudjetidan asosiy xarajatlar ijtimoiy taʼminot (34,2 foiz), davlat qarziga xizmat koʻrsatish (23,6 foiz); mahalliy ajratmalar, soliq imtiyozlari va boshqalar (16,1 foiz), jamoat ishlari (6,1 foiz), taʼlim va fan (5,4 foiz) va milliy mudofaa (5,2 foiz) uchun ajratilgan. '''Transport''' Yaponiyada transportning barcha turlari yuqori darajada rivojlangan. Ayniqsa, mamlakatning yirik shaharlarini bog‘lovchi „Sinkansen“ tezyurar poyezdlari alohida eʼtiborga sazovor. Yaponiyada ayrim orollar orasida suvosti tunnellar ham o‘tkazilgan. Ulardan eng uzuni Xonsyu va Hokkaydo orollarini bog‘laydigan Seykan tunnelidir (54 km). '''Turizm''' Yaponiyada turizmning deyarli barcha turi yaxshi rivojlangan. Har yili Yaponiyaga 30 mln. atrofida xorijiy sayyohlar tashrif buyuradi. Yaponiyaning eng muhim turistik resursi uning boy va betakror tarixiy-madaniy merosi hisoblanadi. Mamlakatda turizm iqisodiyotning yetakchi tarmogʻiga aylantirilgan. Yaponiyada turistlar uchun 1600ta muzey, 357 ta milliy va prefektura parklari, 290 ta hayvonot bogʻi va botanika bogʻlari, 76 ta akvarium va „[[Tokio Disneylendi]]“ qatorida 227 ta koʻngilochar majmualar faoliyat yuritadi. Turizm xizmatlari hajmi yildan-yilga oshmoqda. == Yana qarang == * [[Yaponiya iqtisodiy mo'jizasi]] * [[Sanoat bo'yicha Yaponiyaning eng yirik kompaniyalari]] * [[Abenomika ]] == Manbalar == {{Manbalar}} == Adabiyotlar == * G. P. Gulyamova, Oʻ.H.Choriyev. Yaponiya iqtisodiyoti 1-qism. Oʻquv qoʻllanma:TDSHU.-T.:2020; * S.Baxramova, N.Abdulazizova. Yaponiya iqtisodiyoti 2-qism. Oʻquv qoʻllanma:TDSHU.-T.:2020; * N. S. Ismailova. Jahon Iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar.-T.:2021; == Havolalar == * [http://japan.polpred.com/ Delovaya Yaponiya] v proekte „Polpred“ * [http://www.finmarket.ru/main/article/3409073 Yaponskoe chudo: kak spasti ekonomiku, kotoraya provela v kome 20 let] // finmarket.ru * [http://www.vestifinance.ru/articles/tag/Yaponiya Novosti o yaponskoy ekonomike]{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} na vestifinance.ru [[Turkum:Yaponiya iqtisodiyoti| ]] 0u8reykmao5aw7el1txrl1bxmarxvuv 6272304 6272303 2026-09-17T04:54:46Z Quwanishbaev Berdiyar 201944 /* Qishloq xoʻjaligi */ 6272304 wikitext text/x-wiki {{Davlat bilgiqutisi | davlat_nomi = Yaponiya iqtisodiyoti | tasvir_bayroq = Flag of Japan (bordered).svg|Flag_of_Japan_(bordered) | tasvir_gerb = Imperial Seal of Japan.svg|Imperial_Seal_of_Japan | poytaxt = [[Tokio]] | rasmiy_tillar = [[Yapon tili|yapon]] | YIM_XQT = {{increase}}$5,615 [[trln]] (XQP) ([[YaIM bo'yicha mamlakatlar ro'yxati (XQP)|4-oʻrin]], 2021)<ref name = imf_data>[https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=158,299,&s=NGDP_RPCH,NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,PCPIPCH,LUR,LP,GGXWDG_NGDP,&sy=2018&ey=2027&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 Report for Selected Countries and Subjects<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref> | YIM_XQT_yil = 2021 | YIM_nominal = {{increase}}$4,937 trln (Nominal) ([[YaIM bo'yicha mamlakatlar ro'yxati (nominal)|3-oʻrin]], 2021)<ref name = imf_data/> | YIM_nominal_yil = 2021 }} '''Yaponiya iqtisodiyoti''' yuqori darajada rivojlangan mamlakat.[[YIM]][[(XQP)]] ning umumiy hajmiga ko‘ra dunyoda [[AQSH]], [[Xitoy]] va [[Hindiston]]dan keyingi to‘rtinchi o‘rinni egallaydi.<ref name="Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi">{{kitob manbasi |last1=A.Qayumov, I.Safarov, V.Fedorko |title=Yaponiya |publisher=O'zbekiston |isbn=978-9943-01-563-0 |pages=128 |url=https://drive.google.com/uc?authuser=0&id=1p-JP-_z1hosBWQz2XotTQOP5PyRzce45&export=downloadhttps://drive.google.com/uc?authuser=0&id=1p-JP-_z1hosBWQz2XotTQOP5PyRzce45&export=download |ref=eduportal uz}}</ref> == Umumiy tavsif == [[Yaponiya]] [[Yevroosiyo]] qitʼasining sharqiy qismida joylashgan mamlakat. Umumiy maydoni 378,000 kv.km.ga teng. Mamlakat toʻrtta asosiy orol — [[Honshyu]], [[Hokkaido]], [[Kyushu]], [[Shikoku]] va 6800 dan ortiq mayda orollardan iborat. Yaponiya jahon mamlakatlari orasida yetakchi igtisodiyotga ega, uning jahon [[YalM]]sidagi ulushi 6,2 foizni tashkil qilmoqda. Jahon xoʻjaligida [[XXR]] va boshqa rivojlanayotgan mamlakatlar jahon iqtisodiyotiga [[integratsiya]]lashuvining kuchayishi ortidan Yaponiya iqtisodiyotining oʻsish sur’atlari tushib ketmoqda. O‘rta va [[kichik biznes]] barcha sohalarda samarali faoliyat ko‘rsatib kelmoqda. Bu raqobatni rivojlantirishda, [[tovar]]larning [[raqobatbardosh]]ligini oshirishda bozorning asosiy elementi hisoblanadi. Yaponiya kompaniyalarining 99 foizi kichik va oʻrta bizneslardir. [[Avtomobilsozlik]], [[elektron]] va [[elektrotexnika]] sanoatida katta roʻl egallaydi. [[Eksport]] tarkibi: [[transport vositalar]]i, [[avtomobillar]], [[mototsikllar]], [[elektronika]], [[elektrotexnika]] va boshqalar. [[Import]] tarkibi: [[mashina]] va [[uskunalar]], [[yoqilgʻi]], [[oziq-ovqat]], [[xom ashyo]] va boshqalar. == Statistika == Quyidagi jadvalda 1980-2020 yillar iqtisodiy ko‘rsatkichlari keltirilgan. 2% dan kam inflyatsiya yashil strelka bilan koʻrsatilgan<ref>{{veb manbasi |title=World Economic Outlook Database |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=158,299,&s=NGDP_RPCH,NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,PCPIPCH,LUR,LP,GGXWDG_NGDP,&sy=2018&ey=2027&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |website=imf.org}}</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center;" !Yill ![[YaIM bo'yicha mamlakatlar ro'yxati (XQP)|YaIM (XQP)]]<br /><small>(milliard AQSH dollariga)</small> ![[Aholi jon boshiga YaIM (XQP) bo'yicha mamlakatlar ro'yxati|Aholi jon boshiga YaIM (XQP) boʻyicha]]<br /><small href="Paris">(milliard AQSH dollariga)</small> !YaIM oʻsishi <br /> !Inflyatsiya darajasi<br /><small>(%)</small> !Ishsizlik<br /><small>(%)</small> !Davlat qarzi <br /><small>(YaIMga nisbatan foiz sifatida)</small> |- |1980 |1 068,1 |9 147 |{{Increase}}3,2 % |{{increaseNegative}}7,8 % |2,0 % |47,8 % |- |1981 |{{Increase}}1 218,4 |{{Increase}}10 358,1 |{{Increase}}4,2 % |{{increaseNegative}}4,9 % |{{increaseNegative}}2,2 % |{{increaseNegative}}52,9 % |- |1982 |{{Increase}}1 336,5 |{{Increase}}11 283,0 |{{Increase}}3,3 % |{{increaseNegative}}2,7 % |{{increaseNegative}}2,4 % |{{increaseNegative}}57,8 % |- |1983 |{{Increase}}1 437.8 |{{Increase}}12 054.5 |{{Increase}}3,5 % |{{increase}}1,9 % |{{increaseNegative}}2,7 % |{{increaseNegative}}63,6 % |- |1984 |{{Increase}}1 556,7 |{{Increase}}12 967,1 |{{Increase}}4,5 % |{{increaseNegative}}2,3 % |{{Steady}}2,7 % |{{increaseNegative}}65,6 % |- |1985 |{{Increase}}1 690,0 |{{Increase}}13 989,8 |{{Increase}}5,2 % |{{increase}}2,0 % |{{decreasePositive}}2,6 % |{{increaseNegative}}68,3 % |- |1986 |{{Increase}}1 781,4 |{{Increase}}14 667,9 |{{Increase}}3,3 % |{{increase}}0,6 % |{{increaseNegative}}2,8 % |{{increaseNegative}}74,0 % |- |1987 |{{Increase}}1 911,8 |{{Increase}}15 666,3 |{{Increase}}4,7 % |{{Increase}}0,1 % |{{increaseNegative}}2,9 % |{{increaseNegative}}75,7 % |- |1988 |{{Increase}}2 113,5 |{{Increase}}17 246,0 |{{Increase}}6,8 % |{{Increase}}0,7 % |{{decreasePositive}}2,5 % |{{decreasePositive}}71,8 % |- |1989 |{{Increase}}2 303,0 |{{Increase}}18 719,6 |{{Increase}}4,9 % |{{increaseNegative}}2,3 % |{{decreasePositive}}2,3 % |{{decreasePositive}}65,5 % |- |1990 |{{Increase}}2 506,1 |{{Increase}}20 302,7 |{{Increase}}4,9 % |{{increaseNegative}}3,1 % |{{decreasePositive}}2,1 % |{{decreasePositive}}63,0 % |- |1991 |{{Increase}}2 679,4 |{{Increase}}21 620,8 |{{Increase}}3,4 % |{{increaseNegative}}3,3 % |{{Steady}}2,1 % |{{decreasePositive}}62,2 % |- |1992 |{{Increase}}2 763,7 |{{Increase}}22 222,4 |{{Increase}}0,8 % |{{increase}}1,7 % |{{increaseNegative}}2,2 % |{{increaseNegative}}66,6 % |- |1993 |{{Increase}}2 814,6 |{{Increase}}22 558,2 |{{Decrease}}−0,5 % |{{increase}}1,3 % |{{increaseNegative}}2,5 % |{{increaseNegative}}72,7 % |- |1994 |{{Increase}}2 899,9 |{{Increase}}23 177,4 |{{Increase}}0,9 % |{{increaseNegative}}0,7 % |{{increaseNegative}}2,9 % |{{increaseNegative}}84,4 % |- |1995 |{{Increase}}3 038,6 |{{Increase}}24 224,1 |{{Increase}}2,6 % |{{decreasePositive}}−0,1 % |{{increaseNegative}}3,2 % |{{increaseNegative}}92,5 % |- |1996 |{{Increase}}3 191,2 |{{Increase}}25 385,0 |{{Increase}}3,1 % |{{Increase}}0,1 % |{{increaseNegative}}3,4 % |{{increaseNegative}}98,1 % |- |1997 |{{Increase}}3 278,1 |{{Increase}}26 014,1 |{{Increase}}1,0 % |{{Increase}}1,7 % |{{Steady}}3,4 % |{{increaseNegative}}105,0 % |- |1998 |{{Decrease}}3 272,8 |{{Decrease}}25 903,3 |{{decrease}}−1,3 % |{{Increase}}0,7 % |{{increaseNegative}}4,1 % |{{increaseNegative}}116,0 % |- |1999 |{{Increase}}3 307,9 |{{Increase}}26 131,3 |{{decrease}}−0,3 % |{{decreasePositive}}−0,3 % |{{increaseNegative}}4,7 % |{{increaseNegative}}130,0 % |- |2000 |{{Increase}}3 476,3 |{{Increase}}27 409,2 |{{Increase}}2,8 % |{{decreasePositive}}−0,7 % |{{Steady}}4,7 % |{{increaseNegative}}135,6 % |- |2001 |{{Increase}}3 568,4 |{{Increase}}28 068,3 |{{Increase}}0,4 % |{{decreasePositive}}−0,7 % |{{increaseNegative}}5,0 % |{{increaseNegative}}145,1 % |- |2002 |{{Increase}}3 625,5 |{{Increase}}28 457,7 |{{Increase}}0,04 % |{{decreasePositive}}−0,9 % |{{increaseNegative}}5,4 % |{{increaseNegative}}154,1% |- |2003 |{{Increase}}3 753,8 |{{Increase}}29,410,9 |{{Increase}}1,5 % |{{decreasePositive}}−0,3 % |{{increaseNegative}}5,2 % |{{increaseNegative}}160,0 % |- |2004 |{{Increase}}3 938,9 |{{Increase}}30 836,4 |{{Increase}}2,2 % |{{Increase}}−0,01 % |{{decreasePositive}}4,7 % |{{increaseNegative}}169,5 % |- |2005 |{{Increase}}4 135,7 |{{Increase}}32 372,7 |{{Increase}}1,8 % |{{decreasePositive}}−0,3 % |{{decreasePositive}}4,4 % |{{increaseNegative}}174,3 % |- |2006 |{{Increase}}4 321,8 |{{Increase}}33 831,1 |{{Increase}}1,4 % |{{Increase}}0,3 % |{{decreasePositive}}4,1 % |{{decreasePositive}}174,0 % |- |2007 |{{Increase}}4 504,5 |{{Increase}}35 257,9 |{{Increase}}1,5 % |{{increase}}0,05 % |{{decreasePositive}}3,8 % |{{decreasePositive}}172,8 % |- |2008 |{{Increase}}4 534,6 |{{Increase}}35 512,2 |{{Decrease}}−1,2 % |{{Increase}}1,4 % |{{increaseNegative}}4,0 % |{{increaseNegative}}180,7 % |- |2009 |{{Decrease}}4 303,9 |{{Decrease}}33 742,5 |{{Decrease}}−5,7 % |{{decreasePositive}}−1,3 % |{{increaseNegative}}5,1 % |{{increaseNegative}}198,7 % |- |2010 |{{Increase}}4 534,1 |{{Increase}}35 535,2 |{{Increase}}4,1 % |{{decreasePositive}}−0,7 % |{{Steady}}5,1 % |{{increaseNegative}}205,7 % |- |2011 |{{Increase}}4 629,4 |{{Increase}}36 215,1 |{{Decrease}}0,02 % |{{decreasePositive}}−0,3 % |{{decreasePositive}}4,6 % |{{increaseNegative}}219,1 % |- |2012 |{{Increase}}4 799,6 |{{Increase}}37 628,8 |{{Increase}}1,4 % |{{decreasePositive}}−0,05 % |{{decreasePositive}}4,3 % |{{increaseNegative}}226,1 % |- |2013 |{{Increase}}5 021,6 |{{Increase}}39 436,8 |{{Increase}}2,0 % |{{Increase}}0,3 % |{{decreasePositive}}4,0 % |{{increaseNegative}}229,6 % |- |2014 |{{Increase}}5 034,5 |{{Increase}}39 604,1 |{{Increase}}0,3 % |{{increaseNegative}}2,8 % |{{decreasePositive}}3,6 % |{{increaseNegative}}233,5 % |- |2015 |{{Increase}}5 200,9 |{{Increase}}40 959,3 |{{Increase}}1,6 % |{{Increase}}0,8 % |{{decreasePositive}}3,4 % |{{decreasePositive}}228,4 % |- |2016 |{{Increase}}5 159,7 |{{Increase}}40 640,5 |{{Increase}}0,8 % |{{decreasePositive}}−0,1 % |{{decreasePositive}}3,1 % |{{increaseNegative}}232,5% |- |2017 |{{Increase}}5 248,4 |{{Increase}}41 409,0 |{{Increase}}1,7 % |{{increase}}0,5 % |{{decreasePositive}}2,8 % |{{decreasePositive}}231,4 % |- |2018 |{{Increase}}5 403,8 |{{Increase}}42 719,6 |{{Increase}}0,6 % |{{increase}}1,0 % |{{decreasePositive}}2,4 % |{{increaseNegative}}232,5 % |- |2019 |{{Increase}}5 501,3 |{{Increase}}43 584,8 |{{Increase}}0,02 % |{{increase}}0,5 % |{{Steady}}2,4 % |{{increaseNegative}}235,4% |- |2020 |{{Decrease}}5 312,3 |{{Decrease}}42 211,7 |{{Decrease}}−4,6 % |{{decreasePositive}}−0,03 % |{{increaseNegative}}2,8 % |{{increaseNegative}}254,1% |} {| class="wikitable" == Sanoat == Yaponiya sanoati eng [[zamonaviy texnologiyalar]]ga asoslangan tarmoqlar — [[elektronika]], [[elektrotexnika]], [[dastgohsozlik]], [[kemasozlik]], [[avtomobilsozlik]], [[asbobsozlik]], [[kimyo]] va [[neft-kimyo]] [[sanoati]]ga ixtisoslashgan. Yaponiyaning eng mashhur [[transmilliy]] kompaniyalar toifasiga „[[Toyota]]“, „[[Honda]]“, „[[Sony]]“, „[[Mitsubishi]]“ va boshqalar kiradi. == Qishloq xoʻjaligi == Yaponiya dehqonchiligining yetakchi tarmog‘i sholikorlik. [[Sholi]] jami ekin maydonlarining yarmiga ekiladi. Shuningdek, [[bug‘doy]], [[soya]], turli sabzavot va mevalar ham yetishtiriladi.2000-yilda 9,490 ming tonna [[guruch]], 688 ming tonna [[bug'doy]] yetishtirilgan, 2016-yilda 8,044 ming tonna guruch va 791 tonna bugʻdoy yetishtirilgan. Yaponiya sabzavotlardan [[kartoshka]], [[batat]], [[soya]], [[bodring]], [[pomidor]], [[karam]], xitoy karami, [[piyoz]], [[latuk]], yapon rediskasi va sabzi kabilar yetishtiriladi. Mevalardan [[mandarin]], olma, [[uzum]] va yapon noki keng targalgan. Yaponiyada [[tovuq]] va [[cho'chqa go'shti]] asosiy [[go'sht mahsulotlari]] hisoblanadi. Mamlakat mol va qoʻy goʻshtini katta qismini asosan [[Avstraliya]] va [[AQSh]]dan import qiladi. Yaponiya hududining 20,08 mIn. gektari (mamlakatning 70 foiz hududi) [[o'rmonli hudud]]lardan iborat. [[O'rmon]]larning 54 foiz tabiiy oʻrmon hududlari hisoblanadi, 41 foizi inson qoʻli bilan yaratilgan. == Xizmat koʻrsatish sohasi == Yaponiyada [[xizmat ko'rsatish]] sohasi sanoatni rivojlanishi taʼminlovchi sektor sifatida shakllanib kelgan. Chakana va ulgurji savdoning ulushi xizmat koʻrsatishda ustuvor, 1980 yillardan reklama, maʼlumotlarni qayta ishlash, nashriyot,turizm, dam olish sohalari, koʻngilochar va boshqa sohalar jadal rivojlandi. Xizmat koʻrsatish sohalarining aksariyati dastlab kichik hajmda faoliyat yurituvchi va mehnat sigʻimkorligi yuqori bo’lgan, hukumat tomonidan kompyuter va elektron mahsulotlarning xizmat koʻrsatish sohasida qoʻllanishi yoʻlga qoʻllanishi qoʻyilib texnologik jihatdan rivojlanib bordi. Xizmat koʻrsatish sohasida bandlar ulushi, 75%ni tashkil etadi. Yaponiyada nomoddiy ishlab chiqarish tarmoqlari ichida savdo,moliyaviy va sugʻurta xizmatlari hamda bank xizmatlarini koʻrsatish yuqori oʻrin egallaydi. Yaponiya igtisodiyotida axborot, turizm, aloqa xizmatlarining roli oshmoqda. '''Savdo''' Yaponiya savdosi qoʻshilgan qiymatyaratilgan tovarlar savdosiga asoslanadi. Mamlakat xom-ashyoni import qilib, soʻngra uni qayta ishlaydi va qoʻshilgan qiymat yaratilgan sanoat tovorlarini eksport qiladi. Yaponiya imperiyasi davrida Yaponiyada savdo yengil sanoatga ixtisoslashgan edi. Ikkinchi jahon urushidan soʻng mamlakat, neft va yoqilgʻi mahsulotlarini import qilib, mashinasozlik, avtomobilsozlik, yarimoʻtkazgichlar, yugori texnologik uskunalarni eksport qila boshladi. Bu davrda savdo ogʻir sanoat va kimyo sanoati mahsulotlariga ixtisoslashdi. 1980 yildan Yaponiya savdo balansi ijobiy boʻla boshladi. AQSH va Yaponiya oʻrtasida bir necha bor savdo nizolari kelib chiqa boshladi. Yaponiya kompaniyalari 1990 yillardan boshlab qator ishlab chigarish zavodlarni Osiyo mamlakatlariga koʻchira boshladi. Osiyo mamkatalrida ishlab chiqilgan tovarlarni esa import qilishga oʻtdi. '''Moliya''' Yaponiyada moliya bozori rivojlangan, xizmatlar [[diversifikatsiyalashgan]] va avtomatlashtirilgan. Mamlakat iqtisodiyoti [[moliya]] bozorining infrastrukturasining rivojlanganligi oʻz zaxiralarini va mavjud resurslarini samarali ishlata olgan. Mamlakatda faoliyat yurituvchi eng yirik [[konglomeratlar]]ham aynan markazi bank boʻlgan [[moliya-sanoat]] guruhlari. 2019 moliya yilida boshlangʻich umumiy hisoblar byudjetidan asosiy xarajatlar ijtimoiy taʼminot (34,2 foiz), davlat qarziga xizmat koʻrsatish (23,6 foiz); mahalliy ajratmalar, soliq imtiyozlari va boshqalar (16,1 foiz), jamoat ishlari (6,1 foiz), taʼlim va fan (5,4 foiz) va milliy mudofaa (5,2 foiz) uchun ajratilgan. '''Transport''' Yaponiyada transportning barcha turlari yuqori darajada rivojlangan. Ayniqsa, mamlakatning yirik shaharlarini bog‘lovchi „Sinkansen“ tezyurar poyezdlari alohida eʼtiborga sazovor. Yaponiyada ayrim orollar orasida suvosti tunnellar ham o‘tkazilgan. Ulardan eng uzuni Xonsyu va Hokkaydo orollarini bog‘laydigan Seykan tunnelidir (54 km). '''Turizm''' Yaponiyada turizmning deyarli barcha turi yaxshi rivojlangan. Har yili Yaponiyaga 30 mln. atrofida xorijiy sayyohlar tashrif buyuradi. Yaponiyaning eng muhim turistik resursi uning boy va betakror tarixiy-madaniy merosi hisoblanadi. Mamlakatda turizm iqisodiyotning yetakchi tarmogʻiga aylantirilgan. Yaponiyada turistlar uchun 1600ta muzey, 357 ta milliy va prefektura parklari, 290 ta hayvonot bogʻi va botanika bogʻlari, 76 ta akvarium va „[[Tokio Disneylendi]]“ qatorida 227 ta koʻngilochar majmualar faoliyat yuritadi. Turizm xizmatlari hajmi yildan-yilga oshmoqda. == Yana qarang == * [[Yaponiya iqtisodiy mo'jizasi]] * [[Sanoat bo'yicha Yaponiyaning eng yirik kompaniyalari]] * [[Abenomika ]] == Manbalar == {{Manbalar}} == Adabiyotlar == * G. P. Gulyamova, Oʻ.H.Choriyev. Yaponiya iqtisodiyoti 1-qism. Oʻquv qoʻllanma:TDSHU.-T.:2020; * S.Baxramova, N.Abdulazizova. Yaponiya iqtisodiyoti 2-qism. Oʻquv qoʻllanma:TDSHU.-T.:2020; * N. S. Ismailova. Jahon Iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar.-T.:2021; == Havolalar == * [http://japan.polpred.com/ Delovaya Yaponiya] v proekte „Polpred“ * [http://www.finmarket.ru/main/article/3409073 Yaponskoe chudo: kak spasti ekonomiku, kotoraya provela v kome 20 let] // finmarket.ru * [http://www.vestifinance.ru/articles/tag/Yaponiya Novosti o yaponskoy ekonomike]{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} na vestifinance.ru [[Turkum:Yaponiya iqtisodiyoti| ]] 6y4ap6rbvfcu0tmfu4ksl5i1e3nrksp 6272306 6272304 2026-09-17T04:57:39Z Quwanishbaev Berdiyar 201944 /* Xizmat koʻrsatish sohasi */ 6272306 wikitext text/x-wiki {{Davlat bilgiqutisi | davlat_nomi = Yaponiya iqtisodiyoti | tasvir_bayroq = Flag of Japan (bordered).svg|Flag_of_Japan_(bordered) | tasvir_gerb = Imperial Seal of Japan.svg|Imperial_Seal_of_Japan | poytaxt = [[Tokio]] | rasmiy_tillar = [[Yapon tili|yapon]] | YIM_XQT = {{increase}}$5,615 [[trln]] (XQP) ([[YaIM bo'yicha mamlakatlar ro'yxati (XQP)|4-oʻrin]], 2021)<ref name = imf_data>[https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=158,299,&s=NGDP_RPCH,NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,PCPIPCH,LUR,LP,GGXWDG_NGDP,&sy=2018&ey=2027&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 Report for Selected Countries and Subjects<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref> | YIM_XQT_yil = 2021 | YIM_nominal = {{increase}}$4,937 trln (Nominal) ([[YaIM bo'yicha mamlakatlar ro'yxati (nominal)|3-oʻrin]], 2021)<ref name = imf_data/> | YIM_nominal_yil = 2021 }} '''Yaponiya iqtisodiyoti''' yuqori darajada rivojlangan mamlakat.[[YIM]][[(XQP)]] ning umumiy hajmiga ko‘ra dunyoda [[AQSH]], [[Xitoy]] va [[Hindiston]]dan keyingi to‘rtinchi o‘rinni egallaydi.<ref name="Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi">{{kitob manbasi |last1=A.Qayumov, I.Safarov, V.Fedorko |title=Yaponiya |publisher=O'zbekiston |isbn=978-9943-01-563-0 |pages=128 |url=https://drive.google.com/uc?authuser=0&id=1p-JP-_z1hosBWQz2XotTQOP5PyRzce45&export=downloadhttps://drive.google.com/uc?authuser=0&id=1p-JP-_z1hosBWQz2XotTQOP5PyRzce45&export=download |ref=eduportal uz}}</ref> == Umumiy tavsif == [[Yaponiya]] [[Yevroosiyo]] qitʼasining sharqiy qismida joylashgan mamlakat. Umumiy maydoni 378,000 kv.km.ga teng. Mamlakat toʻrtta asosiy orol — [[Honshyu]], [[Hokkaido]], [[Kyushu]], [[Shikoku]] va 6800 dan ortiq mayda orollardan iborat. Yaponiya jahon mamlakatlari orasida yetakchi igtisodiyotga ega, uning jahon [[YalM]]sidagi ulushi 6,2 foizni tashkil qilmoqda. Jahon xoʻjaligida [[XXR]] va boshqa rivojlanayotgan mamlakatlar jahon iqtisodiyotiga [[integratsiya]]lashuvining kuchayishi ortidan Yaponiya iqtisodiyotining oʻsish sur’atlari tushib ketmoqda. O‘rta va [[kichik biznes]] barcha sohalarda samarali faoliyat ko‘rsatib kelmoqda. Bu raqobatni rivojlantirishda, [[tovar]]larning [[raqobatbardosh]]ligini oshirishda bozorning asosiy elementi hisoblanadi. Yaponiya kompaniyalarining 99 foizi kichik va oʻrta bizneslardir. [[Avtomobilsozlik]], [[elektron]] va [[elektrotexnika]] sanoatida katta roʻl egallaydi. [[Eksport]] tarkibi: [[transport vositalar]]i, [[avtomobillar]], [[mototsikllar]], [[elektronika]], [[elektrotexnika]] va boshqalar. [[Import]] tarkibi: [[mashina]] va [[uskunalar]], [[yoqilgʻi]], [[oziq-ovqat]], [[xom ashyo]] va boshqalar. == Statistika == Quyidagi jadvalda 1980-2020 yillar iqtisodiy ko‘rsatkichlari keltirilgan. 2% dan kam inflyatsiya yashil strelka bilan koʻrsatilgan<ref>{{veb manbasi |title=World Economic Outlook Database |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=158,299,&s=NGDP_RPCH,NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,PCPIPCH,LUR,LP,GGXWDG_NGDP,&sy=2018&ey=2027&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |website=imf.org}}</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center;" !Yill ![[YaIM bo'yicha mamlakatlar ro'yxati (XQP)|YaIM (XQP)]]<br /><small>(milliard AQSH dollariga)</small> ![[Aholi jon boshiga YaIM (XQP) bo'yicha mamlakatlar ro'yxati|Aholi jon boshiga YaIM (XQP) boʻyicha]]<br /><small href="Paris">(milliard AQSH dollariga)</small> !YaIM oʻsishi <br /> !Inflyatsiya darajasi<br /><small>(%)</small> !Ishsizlik<br /><small>(%)</small> !Davlat qarzi <br /><small>(YaIMga nisbatan foiz sifatida)</small> |- |1980 |1 068,1 |9 147 |{{Increase}}3,2 % |{{increaseNegative}}7,8 % |2,0 % |47,8 % |- |1981 |{{Increase}}1 218,4 |{{Increase}}10 358,1 |{{Increase}}4,2 % |{{increaseNegative}}4,9 % |{{increaseNegative}}2,2 % |{{increaseNegative}}52,9 % |- |1982 |{{Increase}}1 336,5 |{{Increase}}11 283,0 |{{Increase}}3,3 % |{{increaseNegative}}2,7 % |{{increaseNegative}}2,4 % |{{increaseNegative}}57,8 % |- |1983 |{{Increase}}1 437.8 |{{Increase}}12 054.5 |{{Increase}}3,5 % |{{increase}}1,9 % |{{increaseNegative}}2,7 % |{{increaseNegative}}63,6 % |- |1984 |{{Increase}}1 556,7 |{{Increase}}12 967,1 |{{Increase}}4,5 % |{{increaseNegative}}2,3 % |{{Steady}}2,7 % |{{increaseNegative}}65,6 % |- |1985 |{{Increase}}1 690,0 |{{Increase}}13 989,8 |{{Increase}}5,2 % |{{increase}}2,0 % |{{decreasePositive}}2,6 % |{{increaseNegative}}68,3 % |- |1986 |{{Increase}}1 781,4 |{{Increase}}14 667,9 |{{Increase}}3,3 % |{{increase}}0,6 % |{{increaseNegative}}2,8 % |{{increaseNegative}}74,0 % |- |1987 |{{Increase}}1 911,8 |{{Increase}}15 666,3 |{{Increase}}4,7 % |{{Increase}}0,1 % |{{increaseNegative}}2,9 % |{{increaseNegative}}75,7 % |- |1988 |{{Increase}}2 113,5 |{{Increase}}17 246,0 |{{Increase}}6,8 % |{{Increase}}0,7 % |{{decreasePositive}}2,5 % |{{decreasePositive}}71,8 % |- |1989 |{{Increase}}2 303,0 |{{Increase}}18 719,6 |{{Increase}}4,9 % |{{increaseNegative}}2,3 % |{{decreasePositive}}2,3 % |{{decreasePositive}}65,5 % |- |1990 |{{Increase}}2 506,1 |{{Increase}}20 302,7 |{{Increase}}4,9 % |{{increaseNegative}}3,1 % |{{decreasePositive}}2,1 % |{{decreasePositive}}63,0 % |- |1991 |{{Increase}}2 679,4 |{{Increase}}21 620,8 |{{Increase}}3,4 % |{{increaseNegative}}3,3 % |{{Steady}}2,1 % |{{decreasePositive}}62,2 % |- |1992 |{{Increase}}2 763,7 |{{Increase}}22 222,4 |{{Increase}}0,8 % |{{increase}}1,7 % |{{increaseNegative}}2,2 % |{{increaseNegative}}66,6 % |- |1993 |{{Increase}}2 814,6 |{{Increase}}22 558,2 |{{Decrease}}−0,5 % |{{increase}}1,3 % |{{increaseNegative}}2,5 % |{{increaseNegative}}72,7 % |- |1994 |{{Increase}}2 899,9 |{{Increase}}23 177,4 |{{Increase}}0,9 % |{{increaseNegative}}0,7 % |{{increaseNegative}}2,9 % |{{increaseNegative}}84,4 % |- |1995 |{{Increase}}3 038,6 |{{Increase}}24 224,1 |{{Increase}}2,6 % |{{decreasePositive}}−0,1 % |{{increaseNegative}}3,2 % |{{increaseNegative}}92,5 % |- |1996 |{{Increase}}3 191,2 |{{Increase}}25 385,0 |{{Increase}}3,1 % |{{Increase}}0,1 % |{{increaseNegative}}3,4 % |{{increaseNegative}}98,1 % |- |1997 |{{Increase}}3 278,1 |{{Increase}}26 014,1 |{{Increase}}1,0 % |{{Increase}}1,7 % |{{Steady}}3,4 % |{{increaseNegative}}105,0 % |- |1998 |{{Decrease}}3 272,8 |{{Decrease}}25 903,3 |{{decrease}}−1,3 % |{{Increase}}0,7 % |{{increaseNegative}}4,1 % |{{increaseNegative}}116,0 % |- |1999 |{{Increase}}3 307,9 |{{Increase}}26 131,3 |{{decrease}}−0,3 % |{{decreasePositive}}−0,3 % |{{increaseNegative}}4,7 % |{{increaseNegative}}130,0 % |- |2000 |{{Increase}}3 476,3 |{{Increase}}27 409,2 |{{Increase}}2,8 % |{{decreasePositive}}−0,7 % |{{Steady}}4,7 % |{{increaseNegative}}135,6 % |- |2001 |{{Increase}}3 568,4 |{{Increase}}28 068,3 |{{Increase}}0,4 % |{{decreasePositive}}−0,7 % |{{increaseNegative}}5,0 % |{{increaseNegative}}145,1 % |- |2002 |{{Increase}}3 625,5 |{{Increase}}28 457,7 |{{Increase}}0,04 % |{{decreasePositive}}−0,9 % |{{increaseNegative}}5,4 % |{{increaseNegative}}154,1% |- |2003 |{{Increase}}3 753,8 |{{Increase}}29,410,9 |{{Increase}}1,5 % |{{decreasePositive}}−0,3 % |{{increaseNegative}}5,2 % |{{increaseNegative}}160,0 % |- |2004 |{{Increase}}3 938,9 |{{Increase}}30 836,4 |{{Increase}}2,2 % |{{Increase}}−0,01 % |{{decreasePositive}}4,7 % |{{increaseNegative}}169,5 % |- |2005 |{{Increase}}4 135,7 |{{Increase}}32 372,7 |{{Increase}}1,8 % |{{decreasePositive}}−0,3 % |{{decreasePositive}}4,4 % |{{increaseNegative}}174,3 % |- |2006 |{{Increase}}4 321,8 |{{Increase}}33 831,1 |{{Increase}}1,4 % |{{Increase}}0,3 % |{{decreasePositive}}4,1 % |{{decreasePositive}}174,0 % |- |2007 |{{Increase}}4 504,5 |{{Increase}}35 257,9 |{{Increase}}1,5 % |{{increase}}0,05 % |{{decreasePositive}}3,8 % |{{decreasePositive}}172,8 % |- |2008 |{{Increase}}4 534,6 |{{Increase}}35 512,2 |{{Decrease}}−1,2 % |{{Increase}}1,4 % |{{increaseNegative}}4,0 % |{{increaseNegative}}180,7 % |- |2009 |{{Decrease}}4 303,9 |{{Decrease}}33 742,5 |{{Decrease}}−5,7 % |{{decreasePositive}}−1,3 % |{{increaseNegative}}5,1 % |{{increaseNegative}}198,7 % |- |2010 |{{Increase}}4 534,1 |{{Increase}}35 535,2 |{{Increase}}4,1 % |{{decreasePositive}}−0,7 % |{{Steady}}5,1 % |{{increaseNegative}}205,7 % |- |2011 |{{Increase}}4 629,4 |{{Increase}}36 215,1 |{{Decrease}}0,02 % |{{decreasePositive}}−0,3 % |{{decreasePositive}}4,6 % |{{increaseNegative}}219,1 % |- |2012 |{{Increase}}4 799,6 |{{Increase}}37 628,8 |{{Increase}}1,4 % |{{decreasePositive}}−0,05 % |{{decreasePositive}}4,3 % |{{increaseNegative}}226,1 % |- |2013 |{{Increase}}5 021,6 |{{Increase}}39 436,8 |{{Increase}}2,0 % |{{Increase}}0,3 % |{{decreasePositive}}4,0 % |{{increaseNegative}}229,6 % |- |2014 |{{Increase}}5 034,5 |{{Increase}}39 604,1 |{{Increase}}0,3 % |{{increaseNegative}}2,8 % |{{decreasePositive}}3,6 % |{{increaseNegative}}233,5 % |- |2015 |{{Increase}}5 200,9 |{{Increase}}40 959,3 |{{Increase}}1,6 % |{{Increase}}0,8 % |{{decreasePositive}}3,4 % |{{decreasePositive}}228,4 % |- |2016 |{{Increase}}5 159,7 |{{Increase}}40 640,5 |{{Increase}}0,8 % |{{decreasePositive}}−0,1 % |{{decreasePositive}}3,1 % |{{increaseNegative}}232,5% |- |2017 |{{Increase}}5 248,4 |{{Increase}}41 409,0 |{{Increase}}1,7 % |{{increase}}0,5 % |{{decreasePositive}}2,8 % |{{decreasePositive}}231,4 % |- |2018 |{{Increase}}5 403,8 |{{Increase}}42 719,6 |{{Increase}}0,6 % |{{increase}}1,0 % |{{decreasePositive}}2,4 % |{{increaseNegative}}232,5 % |- |2019 |{{Increase}}5 501,3 |{{Increase}}43 584,8 |{{Increase}}0,02 % |{{increase}}0,5 % |{{Steady}}2,4 % |{{increaseNegative}}235,4% |- |2020 |{{Decrease}}5 312,3 |{{Decrease}}42 211,7 |{{Decrease}}−4,6 % |{{decreasePositive}}−0,03 % |{{increaseNegative}}2,8 % |{{increaseNegative}}254,1% |} {| class="wikitable" == Sanoat == Yaponiya sanoati eng [[zamonaviy texnologiyalar]]ga asoslangan tarmoqlar — [[elektronika]], [[elektrotexnika]], [[dastgohsozlik]], [[kemasozlik]], [[avtomobilsozlik]], [[asbobsozlik]], [[kimyo]] va [[neft-kimyo]] [[sanoati]]ga ixtisoslashgan. Yaponiyaning eng mashhur [[transmilliy]] kompaniyalar toifasiga „[[Toyota]]“, „[[Honda]]“, „[[Sony]]“, „[[Mitsubishi]]“ va boshqalar kiradi. == Qishloq xoʻjaligi == Yaponiya dehqonchiligining yetakchi tarmog‘i sholikorlik. [[Sholi]] jami ekin maydonlarining yarmiga ekiladi. Shuningdek, [[bug‘doy]], [[soya]], turli sabzavot va mevalar ham yetishtiriladi.2000-yilda 9,490 ming tonna [[guruch]], 688 ming tonna [[bug'doy]] yetishtirilgan, 2016-yilda 8,044 ming tonna guruch va 791 tonna bugʻdoy yetishtirilgan. Yaponiya sabzavotlardan [[kartoshka]], [[batat]], [[soya]], [[bodring]], [[pomidor]], [[karam]], xitoy karami, [[piyoz]], [[latuk]], yapon rediskasi va sabzi kabilar yetishtiriladi. Mevalardan [[mandarin]], olma, [[uzum]] va yapon noki keng targalgan. Yaponiyada [[tovuq]] va [[cho'chqa go'shti]] asosiy [[go'sht mahsulotlari]] hisoblanadi. Mamlakat mol va qoʻy goʻshtini katta qismini asosan [[Avstraliya]] va [[AQSh]]dan import qiladi. Yaponiya hududining 20,08 mIn. gektari (mamlakatning 70 foiz hududi) [[o'rmonli hudud]]lardan iborat. [[O'rmon]]larning 54 foiz tabiiy oʻrmon hududlari hisoblanadi, 41 foizi inson qoʻli bilan yaratilgan. == Xizmat koʻrsatish sohasi == Yaponiyada [[xizmat ko'rsatish]] sohasi sanoatni rivojlanishi taʼminlovchi sektor sifatida shakllanib kelgan. Chakana va ulgurji savdoning ulushi xizmat koʻrsatishda ustuvor, 1980 yillardan reklama, maʼlumotlarni qayta ishlash, nashriyot,turizm, dam olish sohalari, koʻngilochar va boshqa sohalar jadal rivojlandi. Xizmat koʻrsatish sohalarining aksariyati dastlab kichik hajmda faoliyat yurituvchi va mehnat sigʻimkorligi yuqori bo’lgan, hukumat tomonidan kompyuter va elektron mahsulotlarning xizmat koʻrsatish sohasida qoʻllanishi yoʻlga qoʻllanishi qoʻyilib texnologik jihatdan rivojlanib bordi. Xizmat koʻrsatish sohasida bandlar ulushi, 75%ni tashkil etadi. Yaponiyada nomoddiy ishlab chiqarish tarmoqlari ichida savdo,moliyaviy va sugʻurta xizmatlari hamda bank xizmatlarini koʻrsatish yuqori oʻrin egallaydi. Yaponiya iqtisodiyotida axborot, turizm, aloqa xizmatlarining roli oshmoqda. '''Savdo''' Yaponiya savdosi qoʻshilgan qiymatyaratilgan tovarlar savdosiga asoslanadi. Mamlakat xom-ashyoni import qilib, soʻngra uni qayta ishlaydi va qoʻshilgan qiymat yaratilgan sanoat tovorlarini eksport qiladi. Yaponiya imperiyasi davrida Yaponiyada savdo yengil sanoatga ixtisoslashgan edi. Ikkinchi jahon urushidan soʻng mamlakat, neft va yoqilgʻi mahsulotlarini import qilib, mashinasozlik, avtomobilsozlik, yarimoʻtkazgichlar, yugori texnologik uskunalarni eksport qila boshladi. Bu davrda savdo ogʻir sanoat va kimyo sanoati mahsulotlariga ixtisoslashdi. 1980 yildan Yaponiya savdo balansi ijobiy boʻla boshladi. AQSH va Yaponiya oʻrtasida bir necha bor savdo nizolari kelib chiqa boshladi. Yaponiya kompaniyalari 1990 yillardan boshlab qator ishlab chigarish zavodlarni Osiyo mamlakatlariga koʻchira boshladi. Osiyo mamkatalrida ishlab chiqilgan tovarlarni esa import qilishga oʻtdi. '''Moliya''' Yaponiyada moliya bozori rivojlangan, xizmatlar [[diversifikatsiyalashgan]] va avtomatlashtirilgan. Mamlakat iqtisodiyoti [[moliya]] bozorining infrastrukturasining rivojlanganligi oʻz zaxiralarini va mavjud resurslarini samarali ishlata olgan. Mamlakatda faoliyat yurituvchi eng yirik [[konglomeratlar]]ham aynan markazi bank boʻlgan [[moliya-sanoat]] guruhlari. 2019 moliya yilida boshlangʻich umumiy hisoblar byudjetidan asosiy xarajatlar ijtimoiy taʼminot (34,2 foiz), davlat qarziga xizmat koʻrsatish (23,6 foiz); mahalliy ajratmalar, soliq imtiyozlari va boshqalar (16,1 foiz), jamoat ishlari (6,1 foiz), taʼlim va fan (5,4 foiz) va milliy mudofaa (5,2 foiz) uchun ajratilgan. '''Transport''' Yaponiyada transportning barcha turlari yuqori darajada rivojlangan. Ayniqsa, mamlakatning yirik shaharlarini bog‘lovchi „Sinkansen“ tezyurar poyezdlari alohida eʼtiborga sazovor. Yaponiyada ayrim orollar orasida suvosti tunnellar ham o‘tkazilgan. Ulardan eng uzuni Xonsyu va Hokkaydo orollarini bog‘laydigan Seykan tunnelidir (54 km). '''Turizm''' Yaponiyada turizmning deyarli barcha turi yaxshi rivojlangan. Har yili Yaponiyaga 30 mln. atrofida xorijiy sayyohlar tashrif buyuradi. Yaponiyaning eng muhim turistik resursi uning boy va betakror tarixiy-madaniy merosi hisoblanadi. Mamlakatda turizm iqisodiyotning yetakchi tarmogʻiga aylantirilgan. Yaponiyada turistlar uchun 1600ta muzey, 357 ta milliy va prefektura parklari, 290 ta hayvonot bogʻi va botanika bogʻlari, 76 ta akvarium va „[[Tokio Disneylendi]]“ qatorida 227 ta koʻngilochar majmualar faoliyat yuritadi. Turizm xizmatlari hajmi yildan-yilga oshmoqda. == Yana qarang == * [[Yaponiya iqtisodiy mo'jizasi]] * [[Sanoat bo'yicha Yaponiyaning eng yirik kompaniyalari]] * [[Abenomika ]] == Manbalar == {{Manbalar}} == Adabiyotlar == * G. P. Gulyamova, Oʻ.H.Choriyev. Yaponiya iqtisodiyoti 1-qism. Oʻquv qoʻllanma:TDSHU.-T.:2020; * S.Baxramova, N.Abdulazizova. Yaponiya iqtisodiyoti 2-qism. Oʻquv qoʻllanma:TDSHU.-T.:2020; * N. S. Ismailova. Jahon Iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar.-T.:2021; == Havolalar == * [http://japan.polpred.com/ Delovaya Yaponiya] v proekte „Polpred“ * [http://www.finmarket.ru/main/article/3409073 Yaponskoe chudo: kak spasti ekonomiku, kotoraya provela v kome 20 let] // finmarket.ru * [http://www.vestifinance.ru/articles/tag/Yaponiya Novosti o yaponskoy ekonomike]{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} na vestifinance.ru [[Turkum:Yaponiya iqtisodiyoti| ]] kevmc46ootkfp46j50gh9d2nhmkw4mv 0 874515 6272273 6253572 2026-09-17T03:42:04Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272273 wikitext text/x-wiki '''Hayril Anvar —'''Indonez adabiyoti kashshofi. Hayril Anvar hayoti va oʻlimini zamonaviy Indoneziya sheʼriyatidan ajratib boʻlmaydigan shoir sifatida tanilgan, shuning uchun u Indoneziya adabiyotida 45-avlodning kashshofi boʻldi. U [[1922]]-yil 22-iyulda Shimoliy Sumatraning Medan shahrida tug‘ilgan. Hayril Anvar asosiy taʼlimni Gollandiya davridagi boshlangʻich maktabda, yaʼni Medandagi Neytrale Hollands Inlandsche maktabida (HIS) olgan. HISni tugatgandan soʻng, Hayril Anvar Medan shahridagi Meer Uitgebreid Lager Onderwijs (MULO) maktabida, oʻrta maktab bilan bir xil darajadagi maktabda oʻqishni davom ettirdi. U Medan MULO ni yakunlamadi. U faqat birinchi sinfga bordi. Keyinchalik u Jakartaga koʻchib oʻtdi va Jakartadagi MULOga qayta kirdi. U hali ham MULOda oʻqiyotgan boʻlsa ham, HBS (Hogere Burger School) darajasi uchun kitoblarni oʻqigan. Jakartada Hayril Anvar MULOga faqat ikkinchi sinfgacha qatnasha oldi. Shundan so‘ng Hayril Anvar mustaqil ravishda o‘qidi (o‘z-o‘zidan o‘qidi). U golland, ingliz va nemis tillarini faol oʻrgandi, shuning uchun u nihoyat ushbu chet tillarida yozilgan jahon adabiyotini oʻqib, oʻrganishga muvaffaq boʻldi. Hayril Anvar shunchaki shoir, qo‘shiqchilik bilan yashaydi. Sheʼr yozib pul topadi. 1948 yil yanvardan martgacha u Gema Mood jurnalida muharrir boʻlib ishlagan. Biroq, u oʻzidan norozi boʻlib, ishdan ketdi. Soʻng „Siasat“ jurnalida muharrir boʻlib, Ida Nasution, Asrul Sani va Rivai Apin bilan birga „Gelanggang“ madaniyat boʻlimida qorovul boʻlib ishladi. „Air Pasang“ va „Arena“ nomli madaniy jurnal tashkil etishni rejalashtirgan. Biroq bu reja rais Anvar vafot etguniga qadar amalga oshmadi. Hayril Anvarning ota-onasi Payakumbuhdan kelgan. Uning otasi Teoloes bin Hoji Manan edi, u Gollandiya davrida ambtenar boʻlib ishlagan va 1948 yilda Respublika davrida Rengat regenti boʻlgan. Uning onasining ismi Salexa edi, uni Mak Lexa deb atashgan. Toeloes Mak Lexaga uylanganida, u bir bolali beva edi. Mak Lexa Hayril bilan Jakartaga borganidan soʻng, Toeloes Ramadhanaga uylandi yoki Mak Dona ham bir bolali beva. Ramadhana shahridan Hayril Anvarning otasining Nini Toeraiza, Toehilva, Toehilvi va Toechairiyah ismli toʻrtta qizi bor edi. Nini Toeraizaning so‘zlariga ko‘ra, uning otasi farzandlarini tarbiyalashda juda qattiqqo‘l edi. Hayril Jakartaga borganida, otasi oʻqish uchun pul toʻlashini aniq aytdi. Biroq, agar Hayril maktabga bormasa, uning taqdimotlari toʻxtatiladi. Hamka bir marta Hayrilning otasini uchratib qoldi va Hamka uning yolg‘iz o‘g‘li Hayril shoir sifatida buyuk inson bo‘lib qolganini aytdi. Buni eshitgan Hayrilning otasi g‘urur va hissiyot ko‘z yoshlarini to‘kdi. 1949-yil 5-yanvarda Rengatda Gollandiya politsiyasi harakati bo‘lib o‘tganda Hayrilning otasi gollandlar tomonidan otib o‘ldirilgan. Uch oy oʻtgach, 1949 yil 28 aprelda Raisi Anvar Jakartada vafot etdi. Hayril Anvar 1946-yil 6-sentyabrda Keravangda Hoji Wiriaredjoning qizi Xapsahga turmushga chiqdi. Bundan oldin Hayril Sumirat ismli yavalik qizni (Paron, Ngawi, Sharqiy Java) sevib qolgan edi. Biroq, Sumiratning ota-onasi Sumiratning Hayril bilan turmush qurishini maʼqullamadilar, chunki Hayrilning doimiy ishi yoʻq edi. Hayril Anvar Xapsaga uylanganidan boshlab, Eva ismli Evavani Alissa ismli bolaga ega boʻldi. Uning oʻgʻli 1947 yil 17 iyunda tugʻildi. Hayril Anvar nima uchunligini bilmay, nihoyat, Hapsah bilan ajrashdi. Hapsah Evani olib ketadi. 8 yoshida Eva Hayril Anvar uning otasi ekanligini bilib oldi. Bu yolgʻiz bola keyinchalik huquq boʻyicha oliy maʼlumotga ega boʻlib, huquqshunos boʻlib ishlagan. Hapsah bilan ajrashganidan beri Chairil Anvarning sogʻligʻi yomonlashdi. 1949 yil 23 aprelda u oʻpka kasalligi tufayli CBZ (hozirgi Cipto Mangunkusumo kasalxonasi) ga yotqizilgan. 1949 yil 28 aprelda Hayril Anvar soat 14.30 da vafot etdi. Uning jasadi 1949-yil 29-aprelda Janubiy Jakartadagi Karet jamoat qabristoniga dafn qilindi va jamoatchilikning katta eʼtiboriga sazovor bo‘ldi. == Manbalar == <nowiki>{{</nowiki>http://ensiklopedia.kemdikbud.go.id/sastra/artikel/Chairil_Anwar}{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<nowiki/>} == Adabiyotlar == <nowiki>{{</nowiki>http://ensiklopedia.kemdikbud.go.id/sastra/artikel/Chairil_Anwar}{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Oʻlikhavola|date=mart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Oʻlikhavola|date=fevral 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<nowiki/>} {{Turkumsiz|date=Aprel 2024}} g0bc7nb3j4shz9q4ibpesacfo2qipm4 0 882876 6272404 4476292 2026-09-17T08:26:02Z Sherzod11W 273619 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 6272404 wikitext text/x-wiki <gallery> Fayl:Sultan Khalil of the Aq Qoyunlu 1478.jpg|'''Sulton Xalil saroy a’yonlari bilan.''' </gallery>'''Sulton Xalil''' yoki toʻliq ismi '''Abul-Fath Sulton Xalil''' ( [[Ozarbayjon turkchasi|ozarbayjoncha]] : ''Əbülfəth Sultan Xəlil'' ; [[Fors tili|forscha]] :سلطان خلیل بن اوزون حسن ) — [[Oq qoʻyunlilar davlati]]<nowiki/>ning 2-hukmdori. 1478-yil 6-yanvardan 1478-yil 15-iyungacha davlatni boshqargan. == Hayoti == U [[Uzun Hasan|Uzun Hasanning]] to‘ng‘ich o‘g‘li edi. U shahzodalik yillarida Fors hududigaga [[hokim]] etib tayinlangan. Otasi Uzun Hasan 1478-yilning 6-yanvarida vafot etgandan so‘ng Xalil [[taxt]]<nowiki/>ni egalladi. Biroq, ilk yillarida u akalari va amakisi bilan taxt uchun kurash olib bordi. U ukasi shahzoda Maqsutni tutib, qatl qildirdi. Uning boshqa ukalari shahzoda Yoqub va Yusuf surgun qilindi. O‘sha yili u amakisi Murod Bey Bayandurni mag‘lub etib, haqiqiy hokimiyatga erishdi. Hukmronligi davrida davlatda markaziy siyosat olib bordi. Biroq uning amalga oshirgan bu siyosati ayrim [[Turkmanlar|turkman]] amirlariga yoqmadi. Xalil 1478-yil iyul oyida u [[Xoy]] shahri yaqinida surgunda yashagan 14 yoshli ukasi shahzoda Yoqubni taxtga nomzod qilib ko‘rsatayotgan [[Turkmanlar|turkmanlarga qarshi]] kurashdi. U urushda magʻlubiyatga uchragach, ukasi tomonidan asirga olindi va yangi hukmdor deb eʼlon qilingan Sulton Yoqubning buyrugʻi bilan Sulton Xalil 14 Robiul-avval (Milodiy 15 iyun 1478) yili dushanba kuni qatl qilindi. == Oilasi == Uning ismi noma’lum bo‘lgan xotinidan ikki o‘g‘li borligi ma’lum. O‘g‘illari: * Abul Maali Ali Mirzo * Elvend Mirzo == Manbalar == # Quiring-Zoche, R. (1986) „Aq Qoyunlu“ Encyclopedia Iranica, online edition, Vol. II, Fasc.2 New York. pp. 163-168 # Roemer,H.R. (1986).„ The Turkmen dynasties“. In Lockhart, Laurence; Jackson, Peter. The Cambridge History of Iran, Vol6: The Timurid and Safavid Periods. ISBN 0-521-20094-6 . * [[Turkum:1478-yilda vafot etganlar]] clkdt2dujjiqpvoh5xg2q4uwspi0grt 6272405 6272404 2026-09-17T08:26:13Z Sherzod11W 273619 /* */ 6272405 wikitext text/x-wiki <gallery> Fayl:Sultan Khalil of the Aq Qoyunlu 1478.jpg|'''Sulton Xalil saroy a’yonlari bilan.''' </gallery> '''Sulton Xalil''' yoki toʻliq ismi '''Abul-Fath Sulton Xalil''' ( [[Ozarbayjon turkchasi|ozarbayjoncha]] : ''Əbülfəth Sultan Xəlil'' ; [[Fors tili|forscha]] :سلطان خلیل بن اوزون حسن ) — [[Oq qoʻyunlilar davlati]]<nowiki/>ning 2-hukmdori. 1478-yil 6-yanvardan 1478-yil 15-iyungacha davlatni boshqargan. == Hayoti == U [[Uzun Hasan|Uzun Hasanning]] to‘ng‘ich o‘g‘li edi. U shahzodalik yillarida Fors hududigaga [[hokim]] etib tayinlangan. Otasi Uzun Hasan 1478-yilning 6-yanvarida vafot etgandan so‘ng Xalil [[taxt]]<nowiki/>ni egalladi. Biroq, ilk yillarida u akalari va amakisi bilan taxt uchun kurash olib bordi. U ukasi shahzoda Maqsutni tutib, qatl qildirdi. Uning boshqa ukalari shahzoda Yoqub va Yusuf surgun qilindi. O‘sha yili u amakisi Murod Bey Bayandurni mag‘lub etib, haqiqiy hokimiyatga erishdi. Hukmronligi davrida davlatda markaziy siyosat olib bordi. Biroq uning amalga oshirgan bu siyosati ayrim [[Turkmanlar|turkman]] amirlariga yoqmadi. Xalil 1478-yil iyul oyida u [[Xoy]] shahri yaqinida surgunda yashagan 14 yoshli ukasi shahzoda Yoqubni taxtga nomzod qilib ko‘rsatayotgan [[Turkmanlar|turkmanlarga qarshi]] kurashdi. U urushda magʻlubiyatga uchragach, ukasi tomonidan asirga olindi va yangi hukmdor deb eʼlon qilingan Sulton Yoqubning buyrugʻi bilan Sulton Xalil 14 Robiul-avval (Milodiy 15 iyun 1478) yili dushanba kuni qatl qilindi. == Oilasi == Uning ismi noma’lum bo‘lgan xotinidan ikki o‘g‘li borligi ma’lum. O‘g‘illari: * Abul Maali Ali Mirzo * Elvend Mirzo == Manbalar == # Quiring-Zoche, R. (1986) „Aq Qoyunlu“ Encyclopedia Iranica, online edition, Vol. II, Fasc.2 New York. pp. 163-168 # Roemer,H.R. (1986).„ The Turkmen dynasties“. In Lockhart, Laurence; Jackson, Peter. The Cambridge History of Iran, Vol6: The Timurid and Safavid Periods. ISBN 0-521-20094-6 . * [[Turkum:1478-yilda vafot etganlar]] 0rjtculkjdy477g71xaqj2xqno3nkq0 6272406 6272405 2026-09-17T08:26:21Z Sherzod11W 273619 /* */ 6272406 wikitext text/x-wiki <gallery> Fayl:Sultan Khalil of the Aq Qoyunlu 1478.jpg|'''Sulton Xalil saroy a’yonlari bilan.''' </gallery> '''Sulton Xalil''' yoki toʻliq ismi '''Abul-Fath Sulton Xalil''' ( [[Ozarbayjon turkchasi|ozarbayjoncha]] : ''Əbülfəth Sultan Xəlil'' ; [[Fors tili|forscha]] :سلطان خلیل بن اوزون حسن ) — [[Oq qoʻyunlilar davlati]]ning 2-hukmdori. 1478-yil 6-yanvardan 1478-yil 15-iyungacha davlatni boshqargan. == Hayoti == U [[Uzun Hasan|Uzun Hasanning]] to‘ng‘ich o‘g‘li edi. U shahzodalik yillarida Fors hududigaga [[hokim]] etib tayinlangan. Otasi Uzun Hasan 1478-yilning 6-yanvarida vafot etgandan so‘ng Xalil [[taxt]]<nowiki/>ni egalladi. Biroq, ilk yillarida u akalari va amakisi bilan taxt uchun kurash olib bordi. U ukasi shahzoda Maqsutni tutib, qatl qildirdi. Uning boshqa ukalari shahzoda Yoqub va Yusuf surgun qilindi. O‘sha yili u amakisi Murod Bey Bayandurni mag‘lub etib, haqiqiy hokimiyatga erishdi. Hukmronligi davrida davlatda markaziy siyosat olib bordi. Biroq uning amalga oshirgan bu siyosati ayrim [[Turkmanlar|turkman]] amirlariga yoqmadi. Xalil 1478-yil iyul oyida u [[Xoy]] shahri yaqinida surgunda yashagan 14 yoshli ukasi shahzoda Yoqubni taxtga nomzod qilib ko‘rsatayotgan [[Turkmanlar|turkmanlarga qarshi]] kurashdi. U urushda magʻlubiyatga uchragach, ukasi tomonidan asirga olindi va yangi hukmdor deb eʼlon qilingan Sulton Yoqubning buyrugʻi bilan Sulton Xalil 14 Robiul-avval (Milodiy 15 iyun 1478) yili dushanba kuni qatl qilindi. == Oilasi == Uning ismi noma’lum bo‘lgan xotinidan ikki o‘g‘li borligi ma’lum. O‘g‘illari: * Abul Maali Ali Mirzo * Elvend Mirzo == Manbalar == # Quiring-Zoche, R. (1986) „Aq Qoyunlu“ Encyclopedia Iranica, online edition, Vol. II, Fasc.2 New York. pp. 163-168 # Roemer,H.R. (1986).„ The Turkmen dynasties“. In Lockhart, Laurence; Jackson, Peter. The Cambridge History of Iran, Vol6: The Timurid and Safavid Periods. ISBN 0-521-20094-6 . * [[Turkum:1478-yilda vafot etganlar]] q0vdb26adlzl28mfe0x2y7e4bnf6gav 6272407 6272406 2026-09-17T08:26:37Z Sherzod11W 273619 6272407 wikitext text/x-wiki <gallery> Fayl:Sultan Khalil of the Aq Qoyunlu 1478.jpg|'''Sulton Xalil saroy a’yonlari bilan.''' </gallery> '''Sulton Xalil''' yoki toʻliq ismi '''Abul-Fath Sulton Xalil''' ( [[Ozarbayjon turkchasi|ozarbayjoncha]] : ''Əbülfəth Sultan Xəlil'' ; [[Fors tili|forscha]] :سلطان خلیل بن اوزون حسن ) — [[Oq qoʻyunlilar davlati]]ning 2-hukmdori. 1478-yil 6-yanvardan 1478-yil 15-iyungacha davlatni boshqargan. == Hayoti == U [[Uzun Hasan|Uzun Hasanning]] to‘ng‘ich o‘g‘li edi. U shahzodalik yillarida Fors hududigaga [[hokim]] etib tayinlangan. Otasi Uzun Hasan 1478-yilning 6-yanvarida vafot etgandan so‘ng Xalil [[taxt]]<nowiki/>ni egalladi. Biroq, ilk yillarida u akalari va amakisi bilan taxt uchun kurash olib bordi. U ukasi shahzoda Maqsutni tutib, qatl qildirdi. Uning boshqa ukalari shahzoda Yoqub va Yusuf surgun qilindi. O‘sha yili u amakisi Murod Bey Bayandurni mag‘lub etib, haqiqiy hokimiyatga erishdi. Hukmronligi davrida davlatda markaziy siyosat olib bordi. Biroq uning amalga oshirgan bu siyosati ayrim [[Turkmanlar|turkman]] amirlariga yoqmadi. Xalil 1478-yil iyul oyida u [[Xoy]] shahri yaqinida surgunda yashagan 14 yoshli ukasi shahzoda Yoqubni taxtga nomzod qilib ko‘rsatayotgan [[Turkmanlar|turkmanlarga qarshi]] kurashdi. U urushda magʻlubiyatga uchragach, ukasi tomonidan asirga olindi va yangi hukmdor deb eʼlon qilingan Sulton Yoqubning buyrugʻi bilan Sulton Xalil 14 Robiul-avval (Milodiy 15 iyun 1478) yili dushanba kuni qatl qilindi. == Oilasi == Uning ismi noma’lum bo‘lgan xotinidan ikki o‘g‘li borligi ma’lum. O‘g‘illari: * Abul Maali Ali Mirzo * Elvend Mirzo == Manbalar == {{manbalar}} # Quiring-Zoche, R. (1986) „Aq Qoyunlu“ Encyclopedia Iranica, online edition, Vol. II, Fasc.2 New York. pp. 163-168 # Roemer,H.R. (1986).„ The Turkmen dynasties“. In Lockhart, Laurence; Jackson, Peter. The Cambridge History of Iran, Vol6: The Timurid and Safavid Periods. ISBN 0-521-20094-6 . * [[Turkum:1478-yilda vafot etganlar]] 75igkoglxixbc7hmf4bm4b6hppyr822 6272408 6272407 2026-09-17T08:26:45Z Sherzod11W 273619 6272408 wikitext text/x-wiki <gallery> Fayl:Sultan Khalil of the Aq Qoyunlu 1478.jpg|'''Sulton Xalil saroy a’yonlari bilan.''' </gallery> '''Sulton Xalil''' yoki toʻliq ismi '''Abul-Fath Sulton Xalil''' ( [[Ozarbayjon turkchasi|ozarbayjoncha]] : ''Əbülfəth Sultan Xəlil'' ; [[Fors tili|forscha]] :سلطان خلیل بن اوزون حسن ) — [[Oq qoʻyunlilar davlati]]ning 2-hukmdori. 1478-yil 6-yanvardan 1478-yil 15-iyungacha davlatni boshqargan. == Hayoti == U [[Uzun Hasan|Uzun Hasanning]] to‘ng‘ich o‘g‘li edi. U shahzodalik yillarida Fors hududigaga [[hokim]] etib tayinlangan. Otasi Uzun Hasan 1478-yilning 6-yanvarida vafot etgandan so‘ng Xalil [[taxt]]<nowiki/>ni egalladi. Biroq, ilk yillarida u akalari va amakisi bilan taxt uchun kurash olib bordi. U ukasi shahzoda Maqsutni tutib, qatl qildirdi. Uning boshqa ukalari shahzoda Yoqub va Yusuf surgun qilindi. O‘sha yili u amakisi Murod Bey Bayandurni mag‘lub etib, haqiqiy hokimiyatga erishdi. Hukmronligi davrida davlatda markaziy siyosat olib bordi. Biroq uning amalga oshirgan bu siyosati ayrim [[Turkmanlar|turkman]] amirlariga yoqmadi. Xalil 1478-yil iyul oyida u [[Xoy]] shahri yaqinida surgunda yashagan 14 yoshli ukasi shahzoda Yoqubni taxtga nomzod qilib ko‘rsatayotgan [[Turkmanlar|turkmanlarga qarshi]] kurashdi. U urushda magʻlubiyatga uchragach, ukasi tomonidan asirga olindi va yangi hukmdor deb eʼlon qilingan Sulton Yoqubning buyrugʻi bilan Sulton Xalil 14 Robiul-avval (Milodiy 15 iyun 1478) yili dushanba kuni qatl qilindi. == Oilasi == Uning ismi noma’lum bo‘lgan xotinidan ikki o‘g‘li borligi ma’lum. O‘g‘illari: * Abul Maali Ali Mirzo * Elvend Mirzo == Manbalar == {{manbalar}} # Quiring-Zoche, R. (1986) „Aq Qoyunlu“ Encyclopedia Iranica, online edition, Vol. II, Fasc.2 New York. pp. 163-168 # Roemer,H.R. (1986).„ The Turkmen dynasties“. In Lockhart, Laurence; Jackson, Peter. The Cambridge History of Iran, Vol6: The Timurid and Safavid Periods. ISBN 0-521-20094-6 . * [[Turkum:1478-yilda vafot etganlar]] k2q5drube86nfulowdgnr7mxxm8knw3 6272409 6272408 2026-09-17T08:26:58Z Sherzod11W 273619 6272409 wikitext text/x-wiki <gallery> Fayl:Sultan Khalil of the Aq Qoyunlu 1478.jpg|'''Sulton Xalil saroy a’yonlari bilan.''' </gallery> '''Sulton Xalil''' yoki toʻliq ismi '''Abul-Fath Sulton Xalil''' ( [[Ozarbayjon turkchasi|ozarbayjoncha]] : ''Əbülfəth Sultan Xəlil'' ; [[Fors tili|forscha]] :سلطان خلیل بن اوزون حسن ) — [[Oq qoʻyunlilar davlati]]ning 2-hukmdori. 1478-yil 6-yanvardan 1478-yil 15-iyungacha davlatni boshqargan. == Hayoti == U [[Uzun Hasan|Uzun Hasanning]] to‘ng‘ich o‘g‘li edi. U shahzodalik yillarida Fors hududigaga [[hokim]] etib tayinlangan. Otasi Uzun Hasan 1478-yilning 6-yanvarida vafot etgandan so‘ng Xalil [[taxt]]<nowiki/>ni egalladi. Biroq, ilk yillarida u akalari va amakisi bilan taxt uchun kurash olib bordi. U ukasi shahzoda Maqsutni tutib, qatl qildirdi. Uning boshqa ukalari shahzoda Yoqub va Yusuf surgun qilindi. O‘sha yili u amakisi Murod Bey Bayandurni mag‘lub etib, haqiqiy hokimiyatga erishdi. Hukmronligi davrida davlatda markaziy siyosat olib bordi. Biroq uning amalga oshirgan bu siyosati ayrim [[Turkmanlar|turkman]] amirlariga yoqmadi. Xalil 1478-yil iyul oyida u [[Xoy]] shahri yaqinida surgunda yashagan 14 yoshli ukasi shahzoda Yoqubni taxtga nomzod qilib ko‘rsatayotgan [[Turkmanlar|turkmanlarga qarshi]] kurashdi. U urushda magʻlubiyatga uchragach, ukasi tomonidan asirga olindi va yangi hukmdor deb eʼlon qilingan Sulton Yoqubning buyrugʻi bilan Sulton Xalil 14 Robiul-avval (Milodiy 15 iyun 1478) yili dushanba kuni qatl qilindi. == Oilasi == Uning ismi noma’lum bo‘lgan xotinidan ikki o‘g‘li borligi ma’lum. O‘g‘illari: * Abul Maali Ali Mirzo * Elvend Mirzo == Manbalar == {{manbalar}} # Quiring-Zoche, R. (1986) „Aq Qoyunlu“ Encyclopedia Iranica, online edition, Vol. II, Fasc.2 New York. pp. 163-168 # Roemer,H.R. (1986).„ The Turkmen dynasties“. In Lockhart, Laurence; Jackson, Peter. The Cambridge History of Iran, Vol6: The Timurid and Safavid Periods. ISBN 0-521-20094-6. [[Turkum:1478-yilda vafot etganlar]] 2mhcplcxqntgjeaq7iutwngpt2zsvlp 0 917240 6272143 6271426 2026-09-16T14:14:05Z ~2026-49769-72 307131 6272143 wikitext text/x-wiki {{Telekanal bilgiqutisi|kanal_nomi=Acasă|logotip=Acasa 2022 flat.png|mamlakat=[[Ruminiya]]|davlat=[[Ruminiya]]|namoyish vaqti=24/7|tili=Rumin tili|formati=[[16:9]] ([[576i]], [[SDTV]]) <br />[[1080i]] ([[High-definition television|HDTV]])|efirgachiqqan=2-fevral 1998-yil|Vorisi=Pro 2 (2017–2022)|image=Logo Acasă TV (2016).svg}} '''Acasă''' (maʼnosi: „Uyda“) — 2017 va 2022 yillar orasida ''Pro 2'' nomi bilan tanilgan, [[Ruminiya]]da efirga uzatiladigan Markaziy Yevropa Media tashkiloti tomonidan ([[Warner Bros.|Warner Bros. Discovery]] orqali) boshqariladigan telekanal. Bu koʻngilochar kanal hisoblanib, birinchi navbatda kunduzgi seriallar, oilaviy filmlar, tok-shoular va yangiliklar kabi dasturlarga bagʻishlangan. Uning yonloyihasi 2012-yil 15-aprelda ochilgan ''Acasă Gold'' telekanalidir. Unda Acasăda efirga uzatilgan telenovellalar, klassik telenovellalarning, shu jumladan baʼzi pullik telekoʻrsatuvlarining takrorlari namoyish etiladi. 2022-yil 7-martda Pro 2 nomi Acasăga qaytarilishi eʼlon qilindi. Telekanal nomi oʻzgartirilishi 2022-yil 4-aprel kuni soat 07:00 da boʻlib oʻtdi. == Koʻrsatuvlar == Acasă TV asosan quyidagi koʻrsatuvlarni efirga uzatadi: * Poveștiri adevărate (2007—2014); * Casa Ibacka (2013—2014); * Doctorul casei (2006—2014); * Poveștiri de Noapte (2007-2014, reruns in 2014-2019); * Dincolo de Poveștiri (2014-2019 yillari qayta efirga uzatildi); * În al 9-lea cer; * CanCan TV; * Corazon Latino. Kundalik dasturlar: * Știrile de Acasă; * Muzica de Acasă; * Rețeta de Acasă; * Zodiacul de Acasă; * Vremea de Acasă; * Vești bune de Acasă. Ushbu dasturlar efirga uzatilishi 2013-yilda toʻxtatildi, ammo Muzica de Acasă keyinchalik uning moldovancha versiyasi ''Acasă în Moldova''da paydo boʻldi. 2014-yil 9-mayda dasturlar qayta tuzildi. Endilikda Acasă TV faqat takroriy efirlarni va telenovellalarni namoyish qila boshladi. == Dasturlari == === Hamkorlik telenovellalari === {| class="wikitable sortable wikitabl" ! Yili!! Asl nomi !! Hududi!! Rumin tilida |- | 1992 || ''[[Antonella (teleserial)|Antonella]]'' || [[Argentina]] || ''Antonella'' |- | 1992 || ''[[Marielena]]'' || [[AQSh]] || ''Marielena'' |- | 1996-1997 || ''[[Nada personal (1996-yilgi teleserial)|Nada personal]]'' || [[AQSh]]|| ''Nimic personal'' |- | 1997 || ''[[Hombre de mar]]'' || [[Argentina]] || ''Omul mării'' |- | 1993 || ''[[Celeste (telenovella)|Celeste siempre Celeste]]'' || [[Argentina]] || ''Celeste se întoarce'' |- | 1985 || ''[[María de nadie]]'' || [[Argentina]] || ''Maria'' |- | 1989 || ''[[La extraña dama]]'' || [[Argentina]] || ''Misterioasa doamnă'' |- | 1992 || ''[[Soy Gina]]'' || [[Argentina]] || ''Gina'' |- | 1993-1994 || ''[[Guadalupe (telenovella)|Guadalupe]]'' || [[AQSh]] || ''Guadalupe'' |- | 1997-1998 || ''[[De corazón (telenovella)|De corazón]]'' || [[Argentina]] || ''Din toată inima'' |- | 1994 || ''[[Marimar (Meksika telenovella)|Marimar]]'' || [[Meksika]] || ''Marimar'' |- | 1995-1996 || ''[[María la del barrio]]'' || [[Meksika]] || ''Sărmana Maria'' |- | 1995-1996 || ''[[Lazos de amor]]'' || [[Meksika]] || ''Lanțurile iubirii'' |- | 1995-1996 || ''[[Sangue do Meu Sangue]]'' || [[Braziliya]] || ''Sânge din sângele meu'' |- | 1995-1996 || ''[[Flor de oro]]'' || [[Kolumbiya]] || ''Floare de aur'' |- | 1996 || ''[[Mujercitas (1996 telenovella)|Mujercitas]]'' || [[Venesuela]] || ''Micuțele doamne'' |- | 1996 || ''[[Amor sagrado]]'' || [[Argentina]] || ''Iubire sfântă'' |- | 1996 || ''[[El último verano]]'' || [[Argentina]] || ''Ultima vară'' |- | 1996-1997 || ''[[Te sigo amando]]'' || [[Meksika]] || ''Dragostea nu moare'' |- | 1996-1997 || ''[[Luz Clarita]]'' || [[Meksika]] || ''Luz Clarita'' |- | 1996-1997 || ''[[90-60-90 modelos]]'' || [[Argentina]] || ''90-60-90 fotomodele'' |- | 1996-1997 || ''[[O Rei do Gado]]'' || [[Braziliya]] || ''Războiul pasiunilor'' |- | 1996-2000 || ''[[Donkey Kong Country]]'' || [[Fransiya]] || ''Donkey Kong Country'' |- | 1997 || ''[[Alguna vez tendremos alas]]'' || [[Meksika]] || ''Uneori avem aripi'' |- | 1997-1998 || ''[[Milady, la historia continúa]]'' || [[Argentina]] || ''Milady'' |- | 1997-1998 || ''[[María Isabel (1997 telenovella)|María Isabel]]'' || [[Meksika]] || ''Maria Isabel'' |- | 1997-1998 || ''[[Por Amor (1997 telenovella)|Por Amor]]'' || [[Braziliya]] || ''Iubire fără limite'' |- | 1998-1999 || ''[[Muñeca brava]]'' || [[Argentina]] || ''Înger sălbatic'' |- | 1998 || ''[[La mentira (1998 telenovella)|La mentira]]'' || [[Meksika]] || ''Minciuna'' |- | 1998 || ''[[Preciosa (telenovella)|Preciosa]]'' || [[Meksika]] || ''Preciosa'' |- | 1998-1999 || ''[[Ángela (telenovella)|Ángela]]'' || [[Meksika]] || ''Angela'' |- | 1998-1999 || ''[[La mujer de mi vida (Venesuela teleseriali)|La mujer de mi vida]]'' || [[AQSh]]<br />[[Venesuela]] || ''Femeia vieții mele'' |- | 1998 || ''[[Travesuras del corazón]]'' || [[Peru]] || ''Miracolul iubirii'' |- | 1998-1999 || ''[[Perro amor (1998 telenovella)|Perro amor]]'' || [[Kolumbiya]] || ''Amor de cățel'' |- | 1999 || ''[[Rosalinda (telenovella)|Rosalinda]]'' || [[Meksika]] || ''Rosalinda'' |- | 1999 || ''[[Amor gitano (Teleserial)|Amor gitano]]'' || [[Meksika]] || ''Renzo și Adriana'' |- | 1999 || ''[[Por tu amor]]'' || [[Meksika]] || ''Pentru iubirea ta'' |- | 1999-2000 || ''[[Tres mujeres]]'' || [[Meksika]] || ''Trei femei'' |- | 1999 || ''[[El niño que vino del mar]]'' || [[Meksika]] || ''Copilul adus de mare'' |- | 1999-2000 || ''[[Cuento de Navidad]]'' || [[Meksika]] || ''Poveste de Crăciun'' |- | 1999-2001 || ''[[Yo soy Betty, la fea]]'' || [[Kolumbiya]] || ''Betty cea urâtă'' |- | 1999 || ''[[Luisa Fernanda (telenovella)|Luisa Fernanda]]'' || [[Venesuela]] || ''Luisa Fernanda'' |- | 1999-2000 || ''[[Mujeres engañadas]]'' || [[Meksika]] || ''Femei înșelate'' |- | 1999-2000 || ''[[Terra Nostra (telenovella)|Terra Nostra]]'' || [[Braziliya]] || ''Terra Nostra'' |- | 2000 || ''[[Ramona (telenovella)|Ramona]]'' || [[Meksika]] || ''Ramona'' |- | 2000 || ''[[Locura de amor (telenovella)|Locura de amor]]'' || [[Meksika]] || ''Dragoste nebună'' |- | 2000-2001 || ''[[Carita de ángel]]'' || [[Meksika]] || ''Îngerașul'' |- | 2000-2001 || ''[[Amantes de luna llena]]'' || [[Venesuela]] || ''Seducție'' |- | 2000 || ''[[Amor latino]]'' || [[Argentina]] || ''Amor latino'' |- | 2000-2001 || ''[[Pobre Diabla (2000 telenovella)|Pobre Diabla]]'' || [[Peru]] || ''Fiorella'' |- | 2000-2001 || ''[[Primer amor, a mil por hora]]'' || [[Meksika]] || ''Prima dragoste'' |- | 1999-2000 || ''[[Mariú]]'' || [[Venesuela]] || ''Mariú'' |- | 2000-2001 || ''[[Rayito de luz]]'' || [[Meksika]] || ''Rază de lumină'' |- | 2000 || ''[[A Muralha (2000 Teleserial)|A Muralha]]'' || [[Braziliya]] || ''Cucerirea'' |- | 2000-2001 || ''[[Laços de Família]]'' || [[Braziliya]] || ''Legături de familie'' |- | 2001 || ''[[El derecho de nacer (2001 telenovella)|El derecho de nacer]]'' || [[Meksika]] || ''Dreptul la viață'' |- | 2001-2002 || ''[[Salomé (telenovella)|Salomé]]'' || [[Meksika]] || ''Salomé'' |- | 2001 || ''[[La intrusa (Meksika telenovella)|La intrusa]]'' || [[Meksika]] || ''Intrusa'' |- | 2001-2002 || ''[[Cuando seas mía]]'' || [[Meksika]] || ''Vei fi a mea, Paloma'' |- | 2001 || ''[[Ecomoda]]'' || [[Kolumbiya]] || ''Ecomoda'' |- | 2001-2002 || ''[[El manantial]]'' || [[Meksika]] || ''Taina din adâncuri'' |- | 2001 || ''[[María Belén]]'' || [[Meksika]] || ''María Belén'' |- | 2001 || ''[[Sin pecado concebido]]'' || [[Meksika]] || ''Iubire fără de păcat'' |- | 2001-2002 || ''[[Secreto de amor]]'' || [[AQSh]]<br />[[Venesuela]] || ''Secretul iubirii'' |- | 2001-2002 || ''[[O Clone]]'' || [[Braziliya]] || ''Clona'' |- | 2001 || ''[[Solterita y a la orden]]'' || [[Kolumbiya]] || ''Singură și disponibilă'' |- | 2002 || ''[[Kachorra]]'' || [[Argentina]] || ''Kachorra, micuța impostoare'' |- | 2002 || ''[[Franco Buenaventura, el profe]]'' || [[Argentina]] || ''Profu<nowiki>'</nowiki>'' |- | 2002 || ''[[Entre el amor y el odio]]'' || [[Meksika]] || ''Între iubire și ură'' |- | 1993-1994 || ''[[Corazón salvaje (1993 telenovella)|Corazón salvaje]]'' || [[Meksika]] || ''Inimă sălbatică'' |- | 2002-2003 || ''[[¡Vivan los niños!]]'' || [[Meksika]] || ''Îngerașii'' |- | 2002-2003 || ''[[Las vías del amor]]'' || [[Meksika]] || ''Perla, cărările iubirii'' |- | 2002-2003 || ''[[Gata salvaje]]'' || [[AQSh]]<br />[[Venesuela]] || ''Pisica sălbatică'' |- | 2002 || ''[[Juana la virgen]]'' || [[Venesuela]] || ''Juana'' |- | 2002 || ''[[La otra]]'' || [[Meksika]] || ''Cealaltă femeie'' |- | 2002-2003 || ''[[La venganza (Kolumbiya telenovellasi)|La venganza]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]]|| ''Răzbunarea'' |- | 2002 || ''[[Mi pequeña mamá]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]]|| ''Micuța mea mamă'' |- | 2003 || ''[[Todo sobre Camila]]'' || [[Peru]]<br />[[Venesuela]] || ''Totul despre Camila'' |- | 2002-2003 || ''[[Mi gorda bella]]'' || [[Venesuela]] || ''Valentina, grăsuța mea frumoasă'' |- | 2002 || ''[[La duda]]'' || [[Meksika]] || ''Îndoiala'' |- | 1998-1999 || ''[[Luz María]]'' || [[Peru]] || ''Luz María'' |- | 2003 || ''[[Amor real]]'' || [[Meksika]] || ''Amor real'' |- | 2003 || ''[[Ladrón de corazones]]'' || [[Meksika]]<br />[[AQSh]] || ''Hoțul de inimi'' |- | 2003 || ''[[Niña amada mía]]'' || [[Meksika]] || ''Amazoana'' |- | 2003-2004 || ''[[Amor descarado]]'' || [[AQSh]] || ''Iubire cu două fețe'' |- | 2003-2004 || ''[[Mariana de la noche]]'' || [[Meksika]] || ''Îngerul nopții'' |- | 2003 || ''[[Pasión de Gavilanes|Pasión de gavilanes]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Jurământul'' |- | 2003 || ''[[A Casa das Sete Mulheres]]'' || [[Braziliya]] || ''Șapte femei'' |- | 2003-2004 || ''[[Olá Pai]]'' || [[Portugaliya]] || ''Ola tati'' |- | 2003-2004 || ''[[Bajo la misma piel]]'' || [[Meksika]] || ''Suflete pereche'' |- | 2004 || ''[[Amar otra vez]]'' || [[Meksika]] || ''Să iubești din nou'' |- | 2003 || ''[[Mulheres Apaixonadas]]'' || [[Braziliya]] || ''Femei îndrăgostite'' |- | 2003 || ''[[Morangos com Açúcar]]'' || [[Portugal]] || ''Căpșune cu zahăr'' |- | 2003-2004 || ''[[Ángel rebelde]]'' || [[AQSh]]<br />[[Venesuela]] || ''Înger rebel'' |- | 2003-2004 || ''[[Luciana y Nicolás]]'' || [[Peru]] || ''Luciana și Nicolas'' |- | 2003-2004 || ''[[Chocolate com Pimenta]]'' || [[Braziliya]] || ''Ciocolată cu piper'' |- | 2003-2004 || ''[[Celebridade]]'' || [[Braziliya]] || ''Celebritate'' |- | 2004 || ''[[Prisionera]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Prizoniera'' |- | 2004-2005 || ''[[Mujer de madera]]'' || [[Meksika]] || ''Pădurea blestemată'' |- | 2004 || ''[[El deseo (telenovella)|El deseo]]'' || [[Argentina]] || ''Dorința'' |- | 2004 || ''[[Estrambótica Anastasia]]'' || [[Venesuela]] || ''Extravaganta Anastasia'' |- | 2004-2005 || ''Gitanas'' || [[Meksika]] || ''Gitanas'' |- | 2004 || ''[[Rubí (2004 telenovella)|Rubí]]'' || [[Meksika]] || ''Rubi'' |- | 2004 || ''[[Amarte es mi pecado]]'' || [[Meksika]] || ''Iubirea mea, păcatul'' |- | 2004-2005 || ''[[Te voy a enseñar a querer]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Te voi învăța să iubești'' |- | 2004 || ''[[Jesús, el heredero]]'' || [[Argentina]] || ''Jesus'' |- | 2004-2005 || ''[[Luna, la heredera]]'' || [[Kolumbiya]] || ''Luna'' |- | 2004 || ''[[Da Cor do Pecado]]'' || [[Braziliya]] || ''Culoarea păcatului'' |- | 2004-2005 || ''[[Anita, no te rajes]]'' || [[AQSh]] || ''Anita'' |- | 2004-2005 || ''[[Apuesta por un amor]]'' || [[Meksika]] || ''Pariul iubirii'' |- | 2004-2005 || ''[[Inocente de ti]]'' || [[Meksika]]<br />[[AQSh]] || ''Inocență furată'' |- | 2004 || ''[[Amy, la niña de la mochila azul]]'' || [[Meksika]] || ''Amy, fetița cu ghiozdanul albastru'' |- | 2004-2005 || ''[[Senhora do Destino]]'' || [[Braziliya]] || ''Stăpâna destinului'' |- | 2005 || ''[[Piel de otoño]]'' || [[Meksika]] || ''Iubire târzie'' |- | 2004-2006 || ''[[Rebelde (Meksika telenovellasi)|Rebelde]]'' || [[Meksika]] || ''Rebelde'' |- | 2005 || ''[[La madrastra (2005 telenovella)|La madrastra]]'' || [[Meksika]] || ''Mama vitregă'' |- | 1998 || ''[[La usurpadora (1998 Teleserial)|La usurpadora]]'' || [[Meksika]] || ''Uzurpatoarea'' |- | 2005 || ''[[Amarte así]]'' || [[Argentina]]<br />[[AQSh]] || ''Micuțul Frijolito'' |- | 2005-2006 || ''[[El cuerpo del deseo]]'' || [[AQSh]] || ''Trupul dorit'' |- | 2005 || ''[[Contra viento y marea (Meksika teleseriali)|Contra viento y marea]]'' || [[Meksika]] || ''Împotriva destinului'' |- | 2005 || ''[[Los plateados]]'' || [[AQSh]] || ''Bandiții'' |- | 2005-2006 || ''[[Alborada (telenovella)|Alborada]]'' || [[Meksika]] || ''Cântec de iubire'' |- | 2005-2006 || ''[[La Tormenta]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''La Tormenta'' |- | 2005-2006 || ''[[Peregrina (Meksika Teleserial)|Peregrina]]'' || [[Meksika]]<br />[[AQSh]] || ''Peregrina'' |- | 2005-2007 || ''[[Soñar no Cuesta Nada|Soñar no cuesta nada]]'' || [[AQSh]]<br />[[Venesuela]] || ''Visuri fără preț'' |- | 2005-2006 || ''[[Amor a palos]]'' || [[Venesuela]] || ''Bărbatul visurilor mele'' |- | 2005-2006 || ''[[Corazón partido]]'' || [[Meksika]]<br />[[AQSh]]|| ''Iubire de mamă'' |- | 2005-2006 || ''[[Olvidarte jamás]]'' || [[AQSh]]<br />[[Venesuela]] || ''Răzbunarea Victoriei'' |- | 2005-2006 || ''[[Belíssima]]'' || [[Braziliya]] || ''Belissima'' |- | 2006 || ''[[Tierra de pasiones]]'' || [[AQSh]] || ''Tărâmul pasiunii'' |- | 2006-2007 || ''[[Sos mi vida]]'' || [[Argentina]] || ''SOS, viața mea!'' |- | 2006-2007 || ''[[Mundo de fieras (Meksika teleseriali)|Mundo de fieras]]'' || [[Meksika]] || ''O lume a fiarelor'' |- | 2006 || ''[[Heridas de amor]]'' || [[Meksika]] || ''Suflete rănite'' |- | 2006 || ''[[Duelo de pasiones]]'' || [[Meksika]] || ''Duelul pasiunilor'' |- | 2006-2007 || ''[[Amores de mercado (2006 teleserial)|Amores de mercado]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Iubiri'' |- | 2006 || ''[[Montecristo (Argentine telenovella)|Montecristo]]'' || [[Argentina]] || ''Montecristo'' |- | 2006-2007 || ''[[La viuda de Blanco (2006 telenovella)|La viuda de Blanco]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Văduva Blanco'' |- | 2006-2007 || ''[[Las dos caras de Ana]]'' || [[Meksika]]<br />[[AQSh]] || ''Cele două fețe ale Anei'' |- | 2007 || ''[[Acorralada]]'' || [[AQSh]]<br />[[Venesuela]] || ''Destine furate'' |- | 2006-2007 || ''[[Páginas da Vida]]'' || [[Braziliya]] || ''Pagini de viață'' |- | 2006-2007 || ''[[Marina (2006 telenovella)|Marina]]'' || [[Meksika]]<br />[[AQSh]] || ''Marina'' |- | 2006-2007 || ''[[En los tacones de Eva]]'' || [[Kolumbiya]] || ''Pe tocurile Evei'' |- | 2006 || ''[[Sinhá Moça]]'' || [[Braziliya]] || ''Micuța domnișoară'' |- | 2006 || ''[[Cobras & Lagartos]]'' || [[Braziliya]] || ''Cuibul de vipere'' |- | 2006 || ''[[Hannah Montana]]'' || [[AQSh]] || ''Hannah Montana'' |- | 2007 || ''[[Amazônia, de Galvez a Chico Mendes]]'' || [[Braziliya]] || ''Amazonia'' |- | 2007 || ''[[El Zorro, la espada y la rosa]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Zorro'' |- | 2007 || ''[[Destilando Amor|Destilando amor]]'' || [[Meksika]] || ''Tequila cu suflet de femeie'' |- | 2007 || ''[[Patito feo]]'' || [[Argentina]] || ''Rățușca cea urâtă'' |- | 2007-2008 || ''[[Pasión (telenovella)|Pasión]]'' || [[Meksika]] || ''Pasiune'' |- | 2007 || ''[[RBD: La familia]]'' || [[Meksika]] || ''RBD, familia'' |- | 2007 || ''[[Amor sin maquillaje]]'' || [[Meksika]] || ''Iubire fără machiaj'' |- | 2007-2008 || ''[[Victoria (Kolumbiya telenovellasi)|Victoria]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Victoria'' |- | 2007-2008 || ''[[Nuevo rico, nuevo pobre]]'' || [[Kolumbiya]] || ''Totul sau nimic'' |- | 2007-2008 || ''[[Madre Luna]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Luna fermecată'' |- | 2007-2008 || ''[[Pura sangre (Kolumbiyan telenovella)|Pura sangre]]'' || [[Kolumbiya]] || ''Onoare și noblețe'' |- | 2007-2008 || ''[[Palabra de mujer (telenovella)|Palabra de mujer]]'' || [[Meksika]] || ''Pe cuvânt de femeie'' |- | 2007-2008 || ''[[Pecados ajenos]]'' || [[AQSh]] || ''Umbrele trecutului'' |- | 2007-2008 || ''[[Tormenta en el paraíso]]'' || [[Meksika]] || ''Paradisul blestemat'' |- | 2007-2008 || ''[[Sete Pecados]]'' || [[Braziliya]] || ''Șapte păcate'' |- | 2008 || ''[[La traición (2008 Teleserial)|La traición]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Trădarea'' |- | 2008-2009 || ''[[Cuidado con el ángel]]'' || [[Meksika]] || ''Iubire cu chip rebel'' |- | 2008 || ''[[Las tontas no van al cielo]]'' || [[Meksika]] || ''Toantele nu merg în Rai'' |- | 2008 || ''[[Amanda O]]'' || [[Argentina]] || ''Amanda O'' |- | 2008 || ''[[Fuego en la sangre (telenovella)|Fuego en la sangre]]'' || [[Meksika]] || ''Focul iubirii'' |- | 2008-2009 || ''[[Valeria (2008 Teleserial)|Valeria]]'' || [[AQSh]]<br />[[Venesuela]] || ''Valeria'' |- | 2008-2009 || ''[[Sin senos no hay paraíso]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[Meksika]]<br />[[AQSh]] || ''Fără sâni nu există Paradis'' |- | 2008-2009 || ''[[Doña Bárbara (2008 telenovella)|Doña Bárbara]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Doña Bárbara'' |- | 2008-2009 || ''[[En nombre del amor]]'' || [[Meksika]] || ''În numele iubirii'' |- | 2008-2009 ||''[[Mañana es para siempre]]'' || [[Meksika]] || ''Împreună pentru totdeauna'' |- | 2008-2009 || ''[[El Frostro de Analía]]'' || [[AQSh]] || ''Cealaltă față a Analiei'' |- | 2008 || ''[[El juramento]]'' || [[AQSh]] || ''Legământul'' |- | 2009 || ''[[Caminho das Índias]]'' || [[Braziliya]] || ''Hindiston'' |- | 2009-2010 || ''[[Camaleones]]'' || [[Meksika]] || ''Cameleonii'' |- | 2009 || ''[[Sortilegio]]'' || [[Meksika]] || ''Predestinați'' |- | 1992-1993 || ''[[María Mercedes (telenovella)|María Mercedes]]'' || [[Meksika]] || ''Maria Mercedes'' |- | 2009-2010 || ''[[Niños ricos, pobres padres]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Săracii tineri bogați'' |- | 2009-2010 ||''[[Mar de amor]]'' || [[Meksika]] || ''O mare de pasiune'' |- | 2009 || ''[[Mi pecado]]'' || [[Meksika]] || ''Fructul oprit'' |- | 1997 || ''[[Esmeralda (Meksika Teleserial)|Esmeralda]]'' || [[Meksika]] || ''Esmeralda'' |- | 2002-2003 ||''[[Clase 406]]'' || [[Meksika]] || ''Clase 406'' |- | 2009-2010 || ''[[Más sabe el diablo]]'' || [[AQSh]] || ''Demon și înger'' |- | 2010 || ''[[¿Dónde está Elisa? (American telenovella)|¿Dónde está Elisa?]]'' || [[AQSh]] || ''Căutând-o pe Elisa'' |- | 2010 || ''[[Bella calamidades]]'' || [[Kolumbiya]] || ''Suflet rătăcit'' |- | 2010-2011 || ''[[Teresa (2010 telenovella)|Teresa]]'' || [[Meksika]] || ''Teresa'' |- | 2011 || ''[[Los herederos del Monte]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Moștenitorii'' |- | 2008 || ''[[Querida enemiga]]'' || [[Meksika]] || ''Impostoarea'' |- | 1992-1993 || ''[[Kassandra (telenovella)|Kassandra]]'' || [[Venesuela]] || ''Kassandra'' |- | 2010-2011 || ''[[Aurora (telenovella)|Aurora]]'' || [[AQSh]] || ''Aurora'' |- | 2009-2010 || ''[[Corazón salvaje (2009 telenovella)|Corazón salvaje]]'' || [[Meksika]] || ''Inimă sălbatică'' |- | 2011 || ''[[Cielo rojo]]'' || [[Meksika]] || ''Sub cerul în flăcări'' |- | 2010-2011 || ''[[Triunfo del amor]]'' || [[Meksika]] || ''Triumful dragostei'' |- | 2010 || ''[[Soy tu dueña]]'' || [[Meksika]] || ''Stăpâna'' |- | 2010 || ''[[Perro amor (American Teleserial)|Perro amor]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Jocul seducției'' |- | 2011 || ''[[Mi corazón insiste en Lola Volcán]]'' || [[AQSh]] || ''Lola'' |- | 2000-2001 || ''[[Abrázame muy fuerte (telenovella)|Abrázame muy fuerte]]'' || [[Meksika]] || ''Îmbrățișări pătimașe'' |- | 2010-2011 || ''[[Eva Luna (telenovella)|Eva Luna]]'' || [[AQSh]]<br />[[Venesuela]] || ''Eva Luna'' |- | 2010 || ''[[El fantasma de Elena]]'' || [[AQSh]] || ''Iubire blestemată'' |- | 2010-2011 || ''[[Cuando me enamoro (telenovella)|Cuando me enamoro]]'' || [[Meksika]] || ''Secrete din trecut'' |- | 2011-2012 || ''[[La que no podía amar]]'' || [[Meksika]] || ''Suflet vândut'' |- | 2011 || ''[[La fuerza del destino (telenovella)|La fuerza del destino]]'' || [[Meksika]] || ''Forța destinului'' |- | 2012 || ''[[Relaciones peligrosas]]'' || [[AQSh]] || ''Legături riscante'' |- | 2011 || ''[[Emperatriz (Meksika Teleserial)|Emperatriz]]'' || [[Meksika]] || ''Emperatriz'' |- | 2011 || ''[[Larin izbor]]'' || [[Xorvatiya]] || ''Lara'' |- | 2012 || ''[[Un refugio para el amor]]'' || [[Meksika]] || ''Refugiul'' |- | 2011 || ''[[Dos hogares]]'' || [[Meksika]] || ''Dragoste la indigo'' |- | 2012 || ''[[Abismo de pasión]]'' || [[Meksika]] || ''Abisul pasiunii'' |- | 2011 || ''[[La reina del Sur (telenovella)|La reina del Sur]]'' || [[AQSh]] || ''Regina sudului'' |- | 2012 || ''[[Cachito de cielo]]'' || [[Meksika]] || ''Un colț de rai'' |- | 2012 ||''[[Amor bravío]]'' || [[Meksika]] || ''Dragoste și luptă'' |- | 2011-2012 || ''[[Corazón apasionado]]'' || [[AQSh]]<br />[[Venesuela]] || ''Patimile inimii'' |- | 2012-2013 || ''[[Rosa Diamante]]'' || [[AQSh]] || ''Rosa Diamante'' |- | 2012-2013 || ''[[Porque el amor manda]]'' || [[Meksika]] || ''Îți ordon să mă iubești!'' |- | 2010 || ''[[Yer Gök Aşk]]'' || [[Turkiya]]|| ''Intrigi și seducție'' |- | 2012-2013 || ''[[Qué bonito amor]]'' || [[Meksika]] || ''Que bonito amor'' |- | 1999 || ''[[Nunca te olvidaré (telenovella)|Nunca te olvidaré]]'' || [[Meksika]] || Dragostea învinge |- | 2012-2013 || ''[[Amores verdaderos]]'' || [[Meksika]] || ''Iubiri vinovate'' |- | 2013 || ''[[Corazón indomable (telenovella)|Corazón indomable]]'' || [[Meksika]] || ''Maricruz'' |- | 2012-2013 || ''[[La otra cara del alma]]'' || [[Meksika]] || ''Suflet de gheață'' |- | 2013 || ''[[La patrona]]'' || [[AQSh]] || ''Diamantul nopții'' |- | 2002 || ''[[Winter Sonata]]'' (겨울 연가) || [[Janubiy Koreya]] || ''Cântec de iarnă'' |- | 2013 || ''[[La tempestad]]'' || [[Meksika]] || ''Furtuna din adâncuri'' |- | 2013 || ''[[Mentir para vivir]]'' || [[Meksika]] || ''Viață de împrumut'' |- | 2013-2014 || ''[[Santa diabla]]'' || [[Meksika]]<br />[[AQSh]] || ''Santa Diabla'' |- | 2013 || ''[[Corona de lágrimas (2012 telenovella)|Corona de lágrimas]]'' || [[Meksika]] || ''Cununa de lacrimi'' |- | 2013 || ''[[Dama y obrero (American telenovella)|Dama y obrero]]'' || [[AQSh]] || ''Chemarea inimii'' |- | 2013-2014 || ''[[De que te quiero, te quiero]] '' || [[Meksika]] || ''Pentru că te iubesc'' |- | 2013-2014 || ''[[Marido en alquiler]] '' || [[AQSh]] || ''Soț de închiriat'' |- | 2013-2014 || ''[[Lo que la vida me robó]]'' || [[Meksika]] || ''Spune-mi că ești a mea'' |- | 2011 || ''[[La casa de al lado]]'' || [[AQSh]] || ''Casa de alături'' |- | 2014 || ''[[El color de la pasión]]'' || [[Meksika]] || ''Culorile iubirii'' |- | 2013 || ''[[Pasión prohibida]]'' || [[AQSh]] || ''Pasiune interzisă'' |- | 2014 || ''[[La impostora]]'' || [[AQSh]] || ''Complicea'' |- | 2014 || ''[[Reina de corazones (Amerika telenovellasi)|Reina de corazones]]'' || [[AQSh]] || ''Regina inimilor'' |- | 2012 || ''[[Corazón valiente]]'' || [[AQSh]] || ''Îngeri păzitori'' |- | 2014 || ''[[Las Bravo]]'' || [[Meksika]] || ''Las bravo'' |- | 2013 || ''[[Amor à Vida]]'' || [[Braziliya]] || ''Dragoste de viață'' |- | 2006 || ''[[Sıla (Teleserial)|Sıla]]'' || [[Turkiya]] || ''Puterea destinului'' |- | 2013 || ''[[Karagül]]'' || [[Turkiya]] || ''Trandafirul negru'' |- | 2014-2015 || ''[[Los miserables (2014 telenovella)|Los miserables]]'' || [[AQSh]] || ''Fugara'' |- | 2014 || ''[[En otra piel]]'' || [[AQSh]] || ''Suflet călător'' |- | 2014 || ''[[La gata (2014 telenovella)|La gata]]'' || [[Meksika]] || ''Singură pe lume'' |- | 2011 || ''[[Kuzey Güney]]'' || [[Turkiya]] || ''Inimă de frate'' |- | 2005 || ''[[Bitter Life (Teleserial)|Bitter Life]]'' || [[Turkiya]] || ''Viață nedreaptă'' |- | 2014 || ''[[Tierra de reyes]]'' || [[AQSh]] || ''Tărâmul răzbunării'' |- | 2013 || ''[[Flor do Caribe]]'' || [[Braziliya]] || ''Floarea din Caraibe'' |- | 2013 || ''[[Rosario (American telenovella)|Rosario]]'' || [[AQSh]] || ''Rosario'' |- | 2013 || ''[[Merhamet]]'' || [[Turkiya]] || ''Iertare'' |- | 2014 || ''[[Corazón esmeralda]]'' || [[Venesuela]] || ''Vise de smarald'' |- | 2013-2014 || ''[[Saraswatichandra (Teleserial)|Saraswatichandra]]'' (सरस्वतीचन्द्र) || [[Hindiston]] || ''Sufletul meu pereche'' |- | 2013 || ''[[Bugünün Saraylısı]]'' || [[Turkiya]] || ''Îngeri și nobili'' |- | 2012 || ''[[Avenida Brasil (telenovella)|Avenida Brasil]]'' || [[Braziliya]] || ''Avenida Brasil'' |- | 2015-2016 || ''[[Güllerin Savaşı]]'' || [[Turkiya]] || ''Lupta rozelor'' |- | 2014-2015 || ''[[La sombra del pasado]]'' || [[Meksika]] || ''În umbra trecutului'' |- | 2014-2015 || ''[[Hasta el fin del mundo]]'' || [[Meksika]] || ''Până la capătul lumii'' |- | 2013-2014 || ''[[Tumhari Paakhi]]'' (तुम्हारी पाखी) || [[Hindiston]] || ''În așteptarea dragostei'' |- | 2013-2014 || ''[[Quiero amarte]]'' || [[Meksika]] || ''Intrigi în paradis'' |- | 2016 || ''[[Kış Güneşi]]'' || [[Turkiya]] || ''Iarna răzbunării'' |- | 2015 || ''[[Kara Ekmek]]'' || [[Turkiya]] || ''Vieți schimbate'' |- | 2015 || ''[[İlişki Durumu: Karışık]]'' || [[Turkiya]] || ''Stadiul relației: complicat'' |- | 2015 || ''[[Aşk Yeniden]]'' || [[Turkiya]] || ''Dragoste cu împrumut'' |- | 2014 || ''[[Meri Aashiqui Tum Se Hi]]'' (मेरी आशिकी तुम से ही) || [[Hindiston]] || ''Totul Pentru Tine'' |- | 2015 || ''[[Kırgın Çiçekler]]'' || [[Turkiya]] || ''Petale de singurătate'' |- | 2014 || ''[[Señora Acero]]'' || [[AQSh]] || ''Señora'' |- | 2015-2016 || ''[[Pasión y poder (2015 telenovella)|Pasion Y Poder]]'' || [[Meksika]] || ''Pasiune şi Putere'' |- | 2015-2017 || ''[[Kıralık Aşk]]'' || [[Turkiya]] || ''Prețul dragostei'' |- | 2016 || ''[[Las Amazonas (2016 telenovella)|Las Amazonas]]'' || [[Meksika]] || ''Amazoanele: Lupta Pentru fericire'' |- | 2015-2016 || ''[[¿Quién es quién?|¿Quién Es Quién?]]'' || [[AQSh]] || ''Cine-i Cine?'' |- | 2015-2016 || ''[[Inadina Aşk]]'' || [[Turkiya]] || ''Parola: Te Iubesc'' |- | 2016-2017 || ''[[Despertar contigo|Despertar Contigo]]'' || [[Meksika]] || ''Dimineți Lângă Tine'' |- | 2015-2016 || ''[[Tashan-e-Ishq]]'' (टशन-ए-इश्क़) || [[Hindiston]] || ''Inimi Rătăcite'' |- | 2016 || ''[[Babam ve Ailesi]]'' || [[Turkiya]] || ''Secrete În Familie'' |- | 2016-2017 || ''[[Silvana Sin Lana]]'' || [[AQSh]] || ''Silvana'' |- | 2016-2017 || ''[[Kördüğüm]]'' || [[Turkiya]] || ''Vieți La Răscruce'' |- | 2016-2017 || ''[[Hayat Şarkısı]]'' || [[Turkiya]] || ''În Numele Fericirii'' |- | 2016 || ''[[Eva la trailera|Eva La Trailera]]'' || [[AQSh]] || ''Destinul Evei'' |- | 2013-2014 || ''[[Do Dil Bandhe Ek Dori Se]]'' || [[Hindiston]] || ''E Scris În Stele'' |- | 2016-2017 || ''La Doña'' || [[Meksika]] || ''La Doña'' |- | 2017 || ''[[Enamorándome de Ramón]]'' || [[Meksika]] || ''Cum M-am Îndrăgostit'' |- | 2018 || ''Always Been With You'' || [[Buyuk Britaniya]] || „Întotdeauna a fost cu tine“ |- | 2019 || ''[[Bepannah]]'' || [[Hindiston]] || ''Umbre Din Trecut'' |- | 2020 || ''{{ill|Kuzgun (Teleserial)|lt=Kuzgun|tr|Kuzgun (dizi, 2019)}}'' || [[Turkiya]] || „Intre tine si rau“ |} === Rumin telenovellalari === {|class="wikitable sortable" |- ! Yili !! Asl nomi !! Oʻzbekcha maʼnosi !! Rollarda |- | 2004 || ''Numai iubirea'' || ''Faqat sevgi'' || [[Corina Dănilă]], [[Alexandru Papadopol]] |- | 2005 || ''Lacrimi de iubire'' || '' Sevgi koʻz yoshlari '' || [[Dan Bordeianu]], [[Adela Popescu]] |- | 2005 || ''Păcatele Evei'' || '' Havvoning gunohlari '' || [[Alexandru Papadopol]], [[Oana Zăvoranu]] |- | 2006 || ''Iubire ca în filme'' || '' Kinoga oʻxshash romantika '' || [[Dan Bordeianu]], [[Adela Popescu]] |- | 2006 || ''Daria, iubirea mea'' || ''Daria, sevgilim'' || [[Victoria Răileanu]], [[Adrian Ștefan]] |- | 2007 || ''Inimă de țigan'' || '' Loʻli yuragi '' || [[Andreea Pătrașcu]], [[Denis Ștefan]] |- | 2007 || ''Războiul sexelor'' || ''Jinslar jangi'' || [[Diana Dumitrescu]], [[Alexandru Papadopol]] |- | 2008 || ''Regina'' || ''Regina'' || [[Bogdan Albulescu]], [[Diana Dumitrescu]] |- | 2008 || ''Îngerașii'' || ''Kichik farishtalar'' || [[Ioan Isaiu]], [[Adela Popescu]] |- | 2008 || ''Doctori de mame'' || ''Ona va doktor'' || [[Medeea Marinescu]], [[Vlad Zamfiresu]] |- | 2009 || ''Aniela'' || ''Aniela'' || [[Mihai Petre]], [[Adela Popescu]] |- | 2010 || ''Iubire și onoare'' || „Shon-sharaf nomi bilan“ || [[Mădălina Drăghici]], [[Radu Vâlcan]] |- | 2013 || ''Îngeri pierduți'' || ''Yoʻqolgan farishta'' || [[Diana Dumitrescu]], [[Ioan Isaiu]] |- | 2014 || ''O nouă viață'' || ''Yangi hayot'' || [[Cristina Ciobănașu]], [[Vlad Gherman]] |} == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Ruminiya Madaniyati]] [[Turkum:Ruminiya loyihasi maqolalari]] [[Turkum:Ruminiya televideniyesi]] 3zwvocylp80mrhlmpujb4azqs8evgjr 6272184 6272143 2026-09-16T18:05:22Z LNTG 143868 [[Special:Contributions/~2026-49769-72|~2026-49769-72]] ([[User talk:~2026-49769-72|munozara]]) tomonidan qilingan [[Special:Diff/6272143|6272143]]-sonli tahrir qaytarildi 6272184 wikitext text/x-wiki {{Telekanal bilgiqutisi|kanal_nomi=Acasă|logotip=Acasa 2022 flat.png|mamlakat=[[Ruminiya]]|davlat=[[Ruminiya]]|namoyish vaqti=24/7|tili=Rumin tili|formati=[[16:9]] ([[576i]], [[SDTV]]) <br />[[1080i]] ([[High-definition television|HDTV]])|efirgachiqqan=2-fevral 1998-yil|Vorisi=Pro 2 (2017–2022)|image=Logo Acasă TV (2016).svg}} '''Acasă''' (maʼnosi: „Uyda“) — 2017 va 2022 yillar orasida ''Pro 2'' nomi bilan tanilgan, [[Ruminiya]]da efirga uzatiladigan Markaziy Yevropa Media tashkiloti tomonidan ([[Warner Bros.|Warner Bros. Discovery]] orqali) boshqariladigan telekanal. Bu koʻngilochar kanal hisoblanib, birinchi navbatda kunduzgi seriallar, oilaviy filmlar, tok-shoular va yangiliklar kabi dasturlarga bagʻishlangan. Uning yonloyihasi 2012-yil 15-aprelda ochilgan ''Acasă Gold'' telekanalidir. Unda Acasăda efirga uzatilgan telenovellalar, klassik telenovellalarning, shu jumladan baʼzi pullik telekoʻrsatuvlarining takrorlari namoyish etiladi. 2022-yil 7-martda Pro 2 nomi Acasăga qaytarilishi eʼlon qilindi. Telekanal nomi oʻzgartirilishi 2022-yil 4-aprel kuni soat 07:00 da boʻlib oʻtdi. == Koʻrsatuvlar == Acasă TV asosan quyidagi koʻrsatuvlarni efirga uzatadi: * Poveștiri adevărate (2007—2014); * Casa Ibacka (2013—2014); * Doctorul casei (2006—2014); * Poveștiri de Noapte (2007-2014, reruns in 2014-2019); * Dincolo de Poveștiri (2014-2019 yillari qayta efirga uzatildi); * În al 9-lea cer; * CanCan TV; * Corazon Latino. Kundalik dasturlar: * Știrile de Acasă; * Muzica de Acasă; * Rețeta de Acasă; * Zodiacul de Acasă; * Vremea de Acasă; * Vești bune de Acasă. Ushbu dasturlar efirga uzatilishi 2013-yilda toʻxtatildi, ammo Muzica de Acasă keyinchalik uning moldovancha versiyasi ''Acasă în Moldova''da paydo boʻldi. 2014-yil 9-mayda dasturlar qayta tuzildi. Endilikda Acasă TV faqat takroriy efirlarni va telenovellalarni namoyish qila boshladi. == Dasturlari == === Hamkorlik telenovellalari === {| class="wikitable sortable wikitabl" ! Yili!! Asl nomi !! Hududi!! Rumin tilida |- | 1992 || ''[[Antonella (teleserial)|Antonella]]'' || [[Argentina]] || ''Antonella'' |- | 1992 || ''[[Marielena]]'' || [[AQSh]] || ''Marielena'' |- | 1996-1997 || ''[[Nada personal (1996-yilgi teleserial)|Nada personal]]'' || [[AQSh]]|| ''Nimic personal'' |- | 1997 || ''[[Hombre de mar]]'' || [[Argentina]] || ''Omul mării'' |- | 1993 || ''[[Celeste (telenovella)|Celeste siempre Celeste]]'' || [[Argentina]] || ''Celeste se întoarce'' |- | 1985 || ''[[María de nadie]]'' || [[Argentina]] || ''Maria'' |- | 1989 || ''[[La extraña dama]]'' || [[Argentina]] || ''Misterioasa doamnă'' |- | 1992 || ''[[Soy Gina]]'' || [[Argentina]] || ''Gina'' |- | 1993-1994 || ''[[Guadalupe (telenovella)|Guadalupe]]'' || [[AQSh]] || ''Guadalupe'' |- | 1997-1998 || ''[[De corazón (telenovella)|De corazón]]'' || [[Argentina]] || ''Din toată inima'' |- | 1994 || ''[[Marimar (Meksika telenovella)|Marimar]]'' || [[Meksika]] || ''Marimar'' |- | 1995-1996 || ''[[María la del barrio]]'' || [[Meksika]] || ''Sărmana Maria'' |- | 1995-1996 || ''[[Lazos de amor]]'' || [[Meksika]] || ''Lanțurile iubirii'' |- | 1995-1996 || ''[[Sangue do Meu Sangue]]'' || [[Braziliya]] || ''Sânge din sângele meu'' |- | 1995-1996 || ''[[Flor de oro]]'' || [[Kolumbiya]] || ''Floare de aur'' |- | 1996 || ''[[Mujercitas (1996 telenovella)|Mujercitas]]'' || [[Venesuela]] || ''Micuțele doamne'' |- | 1996 || ''[[Amor sagrado]]'' || [[Argentina]] || ''Iubire sfântă'' |- | 1996 || ''[[El último verano]]'' || [[Argentina]] || ''Ultima vară'' |- | 1996-1997 || ''[[Te sigo amando]]'' || [[Meksika]] || ''Dragostea nu moare'' |- | 1996-1997 || ''[[Luz Clarita]]'' || [[Meksika]] || ''Luz Clarita'' |- | 1996-1997 || ''[[90-60-90 modelos]]'' || [[Argentina]] || ''90-60-90 fotomodele'' |- | 1996-1997 || ''[[O Rei do Gado]]'' || [[Braziliya]] || ''Războiul pasiunilor'' |- | 1997 || ''[[Alguna vez tendremos alas]]'' || [[Meksika]] || ''Uneori avem aripi'' |- | 1997-1998 || ''[[Milady, la historia continúa]]'' || [[Argentina]] || ''Milady'' |- | 1997-1998 || ''[[María Isabel (1997 telenovella)|María Isabel]]'' || [[Meksika]] || ''Maria Isabel'' |- | 1997-1998 || ''[[Por Amor (1997 telenovella)|Por Amor]]'' || [[Braziliya]] || ''Iubire fără limite'' |- | 1998-1999 || ''[[Muñeca brava]]'' || [[Argentina]] || ''Înger sălbatic'' |- | 1998 || ''[[La mentira (1998 telenovella)|La mentira]]'' || [[Meksika]] || ''Minciuna'' |- | 1998 || ''[[Preciosa (telenovella)|Preciosa]]'' || [[Meksika]] || ''Preciosa'' |- | 1998-1999 || ''[[Ángela (telenovella)|Ángela]]'' || [[Meksika]] || ''Angela'' |- | 1998-1999 || ''[[La mujer de mi vida (Venesuela teleseriali)|La mujer de mi vida]]'' || [[AQSh]]<br />[[Venesuela]] || ''Femeia vieții mele'' |- | 1998 || ''[[Travesuras del corazón]]'' || [[Peru]] || ''Miracolul iubirii'' |- | 1998-1999 || ''[[Perro amor (1998 telenovella)|Perro amor]]'' || [[Kolumbiya]] || ''Amor de cățel'' |- | 1999 || ''[[Rosalinda (telenovella)|Rosalinda]]'' || [[Meksika]] || ''Rosalinda'' |- | 1999 || ''[[Amor gitano (Teleserial)|Amor gitano]]'' || [[Meksika]] || ''Renzo și Adriana'' |- | 1999 || ''[[Por tu amor]]'' || [[Meksika]] || ''Pentru iubirea ta'' |- | 1999-2000 || ''[[Tres mujeres]]'' || [[Meksika]] || ''Trei femei'' |- | 1999 || ''[[El niño que vino del mar]]'' || [[Meksika]] || ''Copilul adus de mare'' |- | 1999-2000 || ''[[Cuento de Navidad]]'' || [[Meksika]] || ''Poveste de Crăciun'' |- | 1999-2001 || ''[[Yo soy Betty, la fea]]'' || [[Kolumbiya]] || ''Betty cea urâtă'' |- | 1999 || ''[[Luisa Fernanda (telenovella)|Luisa Fernanda]]'' || [[Venesuela]] || ''Luisa Fernanda'' |- | 1999-2000 || ''[[Mujeres engañadas]]'' || [[Meksika]] || ''Femei înșelate'' |- | 1999-2000 || ''[[Terra Nostra (telenovella)|Terra Nostra]]'' || [[Braziliya]] || ''Terra Nostra'' |- | 2000 || ''[[Ramona (telenovella)|Ramona]]'' || [[Meksika]] || ''Ramona'' |- | 2000 || ''[[Locura de amor (telenovella)|Locura de amor]]'' || [[Meksika]] || ''Dragoste nebună'' |- | 2000-2001 || ''[[Carita de ángel]]'' || [[Meksika]] || ''Îngerașul'' |- | 2000-2001 || ''[[Amantes de luna llena]]'' || [[Venesuela]] || ''Seducție'' |- | 2000 || ''[[Amor latino]]'' || [[Argentina]] || ''Amor latino'' |- | 2000-2001 || ''[[Pobre Diabla (2000 telenovella)|Pobre Diabla]]'' || [[Peru]] || ''Fiorella'' |- | 2000-2001 || ''[[Primer amor, a mil por hora]]'' || [[Meksika]] || ''Prima dragoste'' |- | 1999-2000 || ''[[Mariú]]'' || [[Venesuela]] || ''Mariú'' |- | 2000-2001 || ''[[Rayito de luz]]'' || [[Meksika]] || ''Rază de lumină'' |- | 2000 || ''[[A Muralha (2000 Teleserial)|A Muralha]]'' || [[Braziliya]] || ''Cucerirea'' |- | 2000-2001 || ''[[Laços de Família]]'' || [[Braziliya]] || ''Legături de familie'' |- | 2001 || ''[[El derecho de nacer (2001 telenovella)|El derecho de nacer]]'' || [[Meksika]] || ''Dreptul la viață'' |- | 2001-2002 || ''[[Salomé (telenovella)|Salomé]]'' || [[Meksika]] || ''Salomé'' |- | 2001 || ''[[La intrusa (Meksika telenovella)|La intrusa]]'' || [[Meksika]] || ''Intrusa'' |- | 2001-2002 || ''[[Cuando seas mía]]'' || [[Meksika]] || ''Vei fi a mea, Paloma'' |- | 2001 || ''[[Ecomoda]]'' || [[Kolumbiya]] || ''Ecomoda'' |- | 2001-2002 || ''[[El manantial]]'' || [[Meksika]] || ''Taina din adâncuri'' |- | 2001 || ''[[María Belén]]'' || [[Meksika]] || ''María Belén'' |- | 2001 || ''[[Sin pecado concebido]]'' || [[Meksika]] || ''Iubire fără de păcat'' |- | 2001-2002 || ''[[Secreto de amor]]'' || [[AQSh]]<br />[[Venesuela]] || ''Secretul iubirii'' |- | 2001-2002 || ''[[O Clone]]'' || [[Braziliya]] || ''Clona'' |- | 2001 || ''[[Solterita y a la orden]]'' || [[Kolumbiya]] || ''Singură și disponibilă'' |- | 2002 || ''[[Kachorra]]'' || [[Argentina]] || ''Kachorra, micuța impostoare'' |- | 2002 || ''[[Franco Buenaventura, el profe]]'' || [[Argentina]] || ''Profu<nowiki>'</nowiki>'' |- | 2002 || ''[[Entre el amor y el odio]]'' || [[Meksika]] || ''Între iubire și ură'' |- | 1993-1994 || ''[[Corazón salvaje (1993 telenovella)|Corazón salvaje]]'' || [[Meksika]] || ''Inimă sălbatică'' |- | 2002-2003 || ''[[¡Vivan los niños!]]'' || [[Meksika]] || ''Îngerașii'' |- | 2002-2003 || ''[[Las vías del amor]]'' || [[Meksika]] || ''Perla, cărările iubirii'' |- | 2002-2003 || ''[[Gata salvaje]]'' || [[AQSh]]<br />[[Venesuela]] || ''Pisica sălbatică'' |- | 2002 || ''[[Juana la virgen]]'' || [[Venesuela]] || ''Juana'' |- | 2002 || ''[[La otra]]'' || [[Meksika]] || ''Cealaltă femeie'' |- | 2002-2003 || ''[[La venganza (Kolumbiya telenovellasi)|La venganza]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]]|| ''Răzbunarea'' |- | 2002 || ''[[Mi pequeña mamá]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]]|| ''Micuța mea mamă'' |- | 2003 || ''[[Todo sobre Camila]]'' || [[Peru]]<br />[[Venesuela]] || ''Totul despre Camila'' |- | 2002-2003 || ''[[Mi gorda bella]]'' || [[Venesuela]] || ''Valentina, grăsuța mea frumoasă'' |- | 2002 || ''[[La duda]]'' || [[Meksika]] || ''Îndoiala'' |- | 1998-1999 || ''[[Luz María]]'' || [[Peru]] || ''Luz María'' |- | 2003 || ''[[Amor real]]'' || [[Meksika]] || ''Amor real'' |- | 2003 || ''[[Ladrón de corazones]]'' || [[Meksika]]<br />[[AQSh]] || ''Hoțul de inimi'' |- | 2003 || ''[[Niña amada mía]]'' || [[Meksika]] || ''Amazoana'' |- | 2003-2004 || ''[[Amor descarado]]'' || [[AQSh]] || ''Iubire cu două fețe'' |- | 2003-2004 || ''[[Mariana de la noche]]'' || [[Meksika]] || ''Îngerul nopții'' |- | 2003 || ''[[Pasión de Gavilanes|Pasión de gavilanes]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Jurământul'' |- | 2003 || ''[[A Casa das Sete Mulheres]]'' || [[Braziliya]] || ''Șapte femei'' |- | 2003-2004 || ''[[Olá Pai]]'' || [[Portugaliya]] || ''Ola tati'' |- | 2003-2004 || ''[[Bajo la misma piel]]'' || [[Meksika]] || ''Suflete pereche'' |- | 2004 || ''[[Amar otra vez]]'' || [[Meksika]] || ''Să iubești din nou'' |- | 2003 || ''[[Mulheres Apaixonadas]]'' || [[Braziliya]] || ''Femei îndrăgostite'' |- | 2003 || ''[[Morangos com Açúcar]]'' || [[Portugal]] || ''Căpșune cu zahăr'' |- | 2003-2004 || ''[[Ángel rebelde]]'' || [[AQSh]]<br />[[Venesuela]] || ''Înger rebel'' |- | 2003-2004 || ''[[Luciana y Nicolás]]'' || [[Peru]] || ''Luciana și Nicolas'' |- | 2003-2004 || ''[[Chocolate com Pimenta]]'' || [[Braziliya]] || ''Ciocolată cu piper'' |- | 2003-2004 || ''[[Celebridade]]'' || [[Braziliya]] || ''Celebritate'' |- | 2004 || ''[[Prisionera]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Prizoniera'' |- | 2004-2005 || ''[[Mujer de madera]]'' || [[Meksika]] || ''Pădurea blestemată'' |- | 2004 || ''[[El deseo (telenovella)|El deseo]]'' || [[Argentina]] || ''Dorința'' |- | 2004 || ''[[Estrambótica Anastasia]]'' || [[Venesuela]] || ''Extravaganta Anastasia'' |- | 2004-2005 || ''Gitanas'' || [[Meksika]] || ''Gitanas'' |- | 2004 || ''[[Rubí (2004 telenovella)|Rubí]]'' || [[Meksika]] || ''Rubi'' |- | 2004 || ''[[Amarte es mi pecado]]'' || [[Meksika]] || ''Iubirea mea, păcatul'' |- | 2004-2005 || ''[[Te voy a enseñar a querer]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Te voi învăța să iubești'' |- | 2004 || ''[[Jesús, el heredero]]'' || [[Argentina]] || ''Jesus'' |- | 2004-2005 || ''[[Luna, la heredera]]'' || [[Kolumbiya]] || ''Luna'' |- | 2004 || ''[[Da Cor do Pecado]]'' || [[Braziliya]] || ''Culoarea păcatului'' |- | 2004-2005 || ''[[Anita, no te rajes]]'' || [[AQSh]] || ''Anita'' |- | 2004-2005 || ''[[Apuesta por un amor]]'' || [[Meksika]] || ''Pariul iubirii'' |- | 2004-2005 || ''[[Inocente de ti]]'' || [[Meksika]]<br />[[AQSh]] || ''Inocență furată'' |- | 2004 || ''[[Amy, la niña de la mochila azul]]'' || [[Meksika]] || ''Amy, fetița cu ghiozdanul albastru'' |- | 2004-2005 || ''[[Senhora do Destino]]'' || [[Braziliya]] || ''Stăpâna destinului'' |- | 2005 || ''[[Piel de otoño]]'' || [[Meksika]] || ''Iubire târzie'' |- | 2004-2006 || ''[[Rebelde (Meksika telenovellasi)|Rebelde]]'' || [[Meksika]] || ''Rebelde'' |- | 2005 || ''[[La madrastra (2005 telenovella)|La madrastra]]'' || [[Meksika]] || ''Mama vitregă'' |- | 1998 || ''[[La usurpadora (1998 Teleserial)|La usurpadora]]'' || [[Meksika]] || ''Uzurpatoarea'' |- | 2005 || ''[[Amarte así]]'' || [[Argentina]]<br />[[AQSh]] || ''Micuțul Frijolito'' |- | 2005-2006 || ''[[El cuerpo del deseo]]'' || [[AQSh]] || ''Trupul dorit'' |- | 2005 || ''[[Contra viento y marea (Meksika teleseriali)|Contra viento y marea]]'' || [[Meksika]] || ''Împotriva destinului'' |- | 2005 || ''[[Los plateados]]'' || [[AQSh]] || ''Bandiții'' |- | 2005-2006 || ''[[Alborada (telenovella)|Alborada]]'' || [[Meksika]] || ''Cântec de iubire'' |- | 2005-2006 || ''[[La Tormenta]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''La Tormenta'' |- | 2005-2006 || ''[[Peregrina (Meksika Teleserial)|Peregrina]]'' || [[Meksika]]<br />[[AQSh]] || ''Peregrina'' |- | 2005-2007 || ''[[Soñar no Cuesta Nada|Soñar no cuesta nada]]'' || [[AQSh]]<br />[[Venesuela]] || ''Visuri fără preț'' |- | 2005-2006 || ''[[Amor a palos]]'' || [[Venesuela]] || ''Bărbatul visurilor mele'' |- | 2005-2006 || ''[[Corazón partido]]'' || [[Meksika]]<br />[[AQSh]]|| ''Iubire de mamă'' |- | 2005-2006 || ''[[Olvidarte jamás]]'' || [[AQSh]]<br />[[Venesuela]] || ''Răzbunarea Victoriei'' |- | 2005-2006 || ''[[Belíssima]]'' || [[Braziliya]] || ''Belissima'' |- | 2006 || ''[[Tierra de pasiones]]'' || [[AQSh]] || ''Tărâmul pasiunii'' |- | 2006-2007 || ''[[Sos mi vida]]'' || [[Argentina]] || ''SOS, viața mea!'' |- | 2006-2007 || ''[[Mundo de fieras (Meksika teleseriali)|Mundo de fieras]]'' || [[Meksika]] || ''O lume a fiarelor'' |- | 2006 || ''[[Heridas de amor]]'' || [[Meksika]] || ''Suflete rănite'' |- | 2006 || ''[[Duelo de pasiones]]'' || [[Meksika]] || ''Duelul pasiunilor'' |- | 2006-2007 || ''[[Amores de mercado (2006 teleserial)|Amores de mercado]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Iubiri'' |- | 2006 || ''[[Montecristo (Argentine telenovella)|Montecristo]]'' || [[Argentina]] || ''Montecristo'' |- | 2006-2007 || ''[[La viuda de Blanco (2006 telenovella)|La viuda de Blanco]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Văduva Blanco'' |- | 2006-2007 || ''[[Las dos caras de Ana]]'' || [[Meksika]]<br />[[AQSh]] || ''Cele două fețe ale Anei'' |- | 2007 || ''[[Acorralada]]'' || [[AQSh]]<br />[[Venesuela]] || ''Destine furate'' |- | 2006-2007 || ''[[Páginas da Vida]]'' || [[Braziliya]] || ''Pagini de viață'' |- | 2006-2007 || ''[[Marina (2006 telenovella)|Marina]]'' || [[Meksika]]<br />[[AQSh]] || ''Marina'' |- | 2006-2007 || ''[[En los tacones de Eva]]'' || [[Kolumbiya]] || ''Pe tocurile Evei'' |- | 2006 || ''[[Sinhá Moça]]'' || [[Braziliya]] || ''Micuța domnișoară'' |- | 2006 || ''[[Cobras & Lagartos]]'' || [[Braziliya]] || ''Cuibul de vipere'' |- | 2007 || ''[[Amazônia, de Galvez a Chico Mendes]]'' || [[Braziliya]] || ''Amazonia'' |- | 2007 || ''[[El Zorro, la espada y la rosa]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Zorro'' |- | 2007 || ''[[Destilando Amor|Destilando amor]]'' || [[Meksika]] || ''Tequila cu suflet de femeie'' |- | 2007 || ''[[Patito feo]]'' || [[Argentina]] || ''Rățușca cea urâtă'' |- | 2007-2008 || ''[[Pasión (telenovella)|Pasión]]'' || [[Meksika]] || ''Pasiune'' |- | 2007 || ''[[RBD: La familia]]'' || [[Meksika]] || ''RBD, familia'' |- | 2007 || ''[[Amor sin maquillaje]]'' || [[Meksika]] || ''Iubire fără machiaj'' |- | 2007-2008 || ''[[Victoria (Kolumbiya telenovellasi)|Victoria]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Victoria'' |- | 2007-2008 || ''[[Nuevo rico, nuevo pobre]]'' || [[Kolumbiya]] || ''Totul sau nimic'' |- | 2007-2008 || ''[[Madre Luna]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Luna fermecată'' |- | 2007-2008 || ''[[Pura sangre (Kolumbiyan telenovella)|Pura sangre]]'' || [[Kolumbiya]] || ''Onoare și noblețe'' |- | 2007-2008 || ''[[Palabra de mujer (telenovella)|Palabra de mujer]]'' || [[Meksika]] || ''Pe cuvânt de femeie'' |- | 2007-2008 || ''[[Pecados ajenos]]'' || [[AQSh]] || ''Umbrele trecutului'' |- | 2007-2008 || ''[[Tormenta en el paraíso]]'' || [[Meksika]] || ''Paradisul blestemat'' |- | 2007-2008 || ''[[Sete Pecados]]'' || [[Braziliya]] || ''Șapte păcate'' |- | 2008 || ''[[La traición (2008 Teleserial)|La traición]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Trădarea'' |- | 2008-2009 || ''[[Cuidado con el ángel]]'' || [[Meksika]] || ''Iubire cu chip rebel'' |- | 2008 || ''[[Las tontas no van al cielo]]'' || [[Meksika]] || ''Toantele nu merg în Rai'' |- | 2008 || ''[[Amanda O]]'' || [[Argentina]] || ''Amanda O'' |- | 2008 || ''[[Fuego en la sangre (telenovella)|Fuego en la sangre]]'' || [[Meksika]] || ''Focul iubirii'' |- | 2008-2009 || ''[[Valeria (2008 Teleserial)|Valeria]]'' || [[AQSh]]<br />[[Venesuela]] || ''Valeria'' |- | 2008-2009 || ''[[Sin senos no hay paraíso]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[Meksika]]<br />[[AQSh]] || ''Fără sâni nu există Paradis'' |- | 2008-2009 || ''[[Doña Bárbara (2008 telenovella)|Doña Bárbara]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Doña Bárbara'' |- | 2008-2009 || ''[[En nombre del amor]]'' || [[Meksika]] || ''În numele iubirii'' |- | 2008-2009 ||''[[Mañana es para siempre]]'' || [[Meksika]] || ''Împreună pentru totdeauna'' |- | 2008-2009 || ''[[El Frostro de Analía]]'' || [[AQSh]] || ''Cealaltă față a Analiei'' |- | 2008 || ''[[El juramento]]'' || [[AQSh]] || ''Legământul'' |- | 2009 || ''[[Caminho das Índias]]'' || [[Braziliya]] || ''Hindiston'' |- | 2009-2010 || ''[[Camaleones]]'' || [[Meksika]] || ''Cameleonii'' |- | 2009 || ''[[Sortilegio]]'' || [[Meksika]] || ''Predestinați'' |- | 1992-1993 || ''[[María Mercedes (telenovella)|María Mercedes]]'' || [[Meksika]] || ''Maria Mercedes'' |- | 2009-2010 || ''[[Niños ricos, pobres padres]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Săracii tineri bogați'' |- | 2009-2010 ||''[[Mar de amor]]'' || [[Meksika]] || ''O mare de pasiune'' |- | 2009 || ''[[Mi pecado]]'' || [[Meksika]] || ''Fructul oprit'' |- | 1997 || ''[[Esmeralda (Meksika Teleserial)|Esmeralda]]'' || [[Meksika]] || ''Esmeralda'' |- | 2002-2003 ||''[[Clase 406]]'' || [[Meksika]] || ''Clase 406'' |- | 2009-2010 || ''[[Más sabe el diablo]]'' || [[AQSh]] || ''Demon și înger'' |- | 2010 || ''[[¿Dónde está Elisa? (American telenovella)|¿Dónde está Elisa?]]'' || [[AQSh]] || ''Căutând-o pe Elisa'' |- | 2010 || ''[[Bella calamidades]]'' || [[Kolumbiya]] || ''Suflet rătăcit'' |- | 2010-2011 || ''[[Teresa (2010 telenovella)|Teresa]]'' || [[Meksika]] || ''Teresa'' |- | 2011 || ''[[Los herederos del Monte]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Moștenitorii'' |- | 2008 || ''[[Querida enemiga]]'' || [[Meksika]] || ''Impostoarea'' |- | 1992-1993 || ''[[Kassandra (telenovella)|Kassandra]]'' || [[Venesuela]] || ''Kassandra'' |- | 2010-2011 || ''[[Aurora (telenovella)|Aurora]]'' || [[AQSh]] || ''Aurora'' |- | 2009-2010 || ''[[Corazón salvaje (2009 telenovella)|Corazón salvaje]]'' || [[Meksika]] || ''Inimă sălbatică'' |- | 2011 || ''[[Cielo rojo]]'' || [[Meksika]] || ''Sub cerul în flăcări'' |- | 2010-2011 || ''[[Triunfo del amor]]'' || [[Meksika]] || ''Triumful dragostei'' |- | 2010 || ''[[Soy tu dueña]]'' || [[Meksika]] || ''Stăpâna'' |- | 2010 || ''[[Perro amor (American Teleserial)|Perro amor]]'' || [[Kolumbiya]]<br />[[AQSh]] || ''Jocul seducției'' |- | 2011 || ''[[Mi corazón insiste en Lola Volcán]]'' || [[AQSh]] || ''Lola'' |- | 2000-2001 || ''[[Abrázame muy fuerte (telenovella)|Abrázame muy fuerte]]'' || [[Meksika]] || ''Îmbrățișări pătimașe'' |- | 2010-2011 || ''[[Eva Luna (telenovella)|Eva Luna]]'' || [[AQSh]]<br />[[Venesuela]] || ''Eva Luna'' |- | 2010 || ''[[El fantasma de Elena]]'' || [[AQSh]] || ''Iubire blestemată'' |- | 2010-2011 || ''[[Cuando me enamoro (telenovella)|Cuando me enamoro]]'' || [[Meksika]] || ''Secrete din trecut'' |- | 2011-2012 || ''[[La que no podía amar]]'' || [[Meksika]] || ''Suflet vândut'' |- | 2011 || ''[[La fuerza del destino (telenovella)|La fuerza del destino]]'' || [[Meksika]] || ''Forța destinului'' |- | 2012 || ''[[Relaciones peligrosas]]'' || [[AQSh]] || ''Legături riscante'' |- | 2011 || ''[[Emperatriz (Meksika Teleserial)|Emperatriz]]'' || [[Meksika]] || ''Emperatriz'' |- | 2011 || ''[[Larin izbor]]'' || [[Xorvatiya]] || ''Lara'' |- | 2012 || ''[[Un refugio para el amor]]'' || [[Meksika]] || ''Refugiul'' |- | 2011 || ''[[Dos hogares]]'' || [[Meksika]] || ''Dragoste la indigo'' |- | 2012 || ''[[Abismo de pasión]]'' || [[Meksika]] || ''Abisul pasiunii'' |- | 2011 || ''[[La reina del Sur (telenovella)|La reina del Sur]]'' || [[AQSh]] || ''Regina sudului'' |- | 2012 || ''[[Cachito de cielo]]'' || [[Meksika]] || ''Un colț de rai'' |- | 2012 ||''[[Amor bravío]]'' || [[Meksika]] || ''Dragoste și luptă'' |- | 2011-2012 || ''[[Corazón apasionado]]'' || [[AQSh]]<br />[[Venesuela]] || ''Patimile inimii'' |- | 2012-2013 || ''[[Rosa Diamante]]'' || [[AQSh]] || ''Rosa Diamante'' |- | 2012-2013 || ''[[Porque el amor manda]]'' || [[Meksika]] || ''Îți ordon să mă iubești!'' |- | 2010 || ''[[Yer Gök Aşk]]'' || [[Turkiya]]|| ''Intrigi și seducție'' |- | 2012-2013 || ''[[Qué bonito amor]]'' || [[Meksika]] || ''Que bonito amor'' |- | 1999 || ''[[Nunca te olvidaré (telenovella)|Nunca te olvidaré]]'' || [[Meksika]] || Dragostea învinge |- | 2012-2013 || ''[[Amores verdaderos]]'' || [[Meksika]] || ''Iubiri vinovate'' |- | 2013 || ''[[Corazón indomable (telenovella)|Corazón indomable]]'' || [[Meksika]] || ''Maricruz'' |- | 2012-2013 || ''[[La otra cara del alma]]'' || [[Meksika]] || ''Suflet de gheață'' |- | 2013 || ''[[La patrona]]'' || [[AQSh]] || ''Diamantul nopții'' |- | 2002 || ''[[Winter Sonata]]'' (겨울 연가) || [[Janubiy Koreya]] || ''Cântec de iarnă'' |- | 2013 || ''[[La tempestad]]'' || [[Meksika]] || ''Furtuna din adâncuri'' |- | 2013 || ''[[Mentir para vivir]]'' || [[Meksika]] || ''Viață de împrumut'' |- | 2013-2014 || ''[[Santa diabla]]'' || [[Meksika]]<br />[[AQSh]] || ''Santa Diabla'' |- | 2013 || ''[[Corona de lágrimas (2012 telenovella)|Corona de lágrimas]]'' || [[Meksika]] || ''Cununa de lacrimi'' |- | 2013 || ''[[Dama y obrero (American telenovella)|Dama y obrero]]'' || [[AQSh]] || ''Chemarea inimii'' |- | 2013-2014 || ''[[De que te quiero, te quiero]] '' || [[Meksika]] || ''Pentru că te iubesc'' |- | 2013-2014 || ''[[Marido en alquiler]] '' || [[AQSh]] || ''Soț de închiriat'' |- | 2013-2014 || ''[[Lo que la vida me robó]]'' || [[Meksika]] || ''Spune-mi că ești a mea'' |- | 2011 || ''[[La casa de al lado]]'' || [[AQSh]] || ''Casa de alături'' |- | 2014 || ''[[El color de la pasión]]'' || [[Meksika]] || ''Culorile iubirii'' |- | 2013 || ''[[Pasión prohibida]]'' || [[AQSh]] || ''Pasiune interzisă'' |- | 2014 || ''[[La impostora]]'' || [[AQSh]] || ''Complicea'' |- | 2014 || ''[[Reina de corazones (Amerika telenovellasi)|Reina de corazones]]'' || [[AQSh]] || ''Regina inimilor'' |- | 2012 || ''[[Corazón valiente]]'' || [[AQSh]] || ''Îngeri păzitori'' |- | 2014 || ''[[Las Bravo]]'' || [[Meksika]] || ''Las bravo'' |- | 2013 || ''[[Amor à Vida]]'' || [[Braziliya]] || ''Dragoste de viață'' |- | 2006 || ''[[Sıla (Teleserial)|Sıla]]'' || [[Turkiya]] || ''Puterea destinului'' |- | 2013 || ''[[Karagül]]'' || [[Turkiya]] || ''Trandafirul negru'' |- | 2014-2015 || ''[[Los miserables (2014 telenovella)|Los miserables]]'' || [[AQSh]] || ''Fugara'' |- | 2014 || ''[[En otra piel]]'' || [[AQSh]] || ''Suflet călător'' |- | 2014 || ''[[La gata (2014 telenovella)|La gata]]'' || [[Meksika]] || ''Singură pe lume'' |- | 2011 || ''[[Kuzey Güney]]'' || [[Turkiya]] || ''Inimă de frate'' |- | 2005 || ''[[Bitter Life (Teleserial)|Bitter Life]]'' || [[Turkiya]] || ''Viață nedreaptă'' |- | 2014 || ''[[Tierra de reyes]]'' || [[AQSh]] || ''Tărâmul răzbunării'' |- | 2013 || ''[[Flor do Caribe]]'' || [[Braziliya]] || ''Floarea din Caraibe'' |- | 2013 || ''[[Rosario (American telenovella)|Rosario]]'' || [[AQSh]] || ''Rosario'' |- | 2013 || ''[[Merhamet]]'' || [[Turkiya]] || ''Iertare'' |- | 2014 || ''[[Corazón esmeralda]]'' || [[Venesuela]] || ''Vise de smarald'' |- | 2013-2014 || ''[[Saraswatichandra (Teleserial)|Saraswatichandra]]'' (सरस्वतीचन्द्र) || [[Hindiston]] || ''Sufletul meu pereche'' |- | 2013 || ''[[Bugünün Saraylısı]]'' || [[Turkiya]] || ''Îngeri și nobili'' |- | 2012 || ''[[Avenida Brasil (telenovella)|Avenida Brasil]]'' || [[Braziliya]] || ''Avenida Brasil'' |- | 2015-2016 || ''[[Güllerin Savaşı]]'' || [[Turkiya]] || ''Lupta rozelor'' |- | 2014-2015 || ''[[La sombra del pasado]]'' || [[Meksika]] || ''În umbra trecutului'' |- | 2014-2015 || ''[[Hasta el fin del mundo]]'' || [[Meksika]] || ''Până la capătul lumii'' |- | 2013-2014 || ''[[Tumhari Paakhi]]'' (तुम्हारी पाखी) || [[Hindiston]] || ''În așteptarea dragostei'' |- | 2013-2014 || ''[[Quiero amarte]]'' || [[Meksika]] || ''Intrigi în paradis'' |- | 2016 || ''[[Kış Güneşi]]'' || [[Turkiya]] || ''Iarna răzbunării'' |- | 2015 || ''[[Kara Ekmek]]'' || [[Turkiya]] || ''Vieți schimbate'' |- | 2015 || ''[[İlişki Durumu: Karışık]]'' || [[Turkiya]] || ''Stadiul relației: complicat'' |- | 2015 || ''[[Aşk Yeniden]]'' || [[Turkiya]] || ''Dragoste cu împrumut'' |- | 2014 || ''[[Meri Aashiqui Tum Se Hi]]'' (मेरी आशिकी तुम से ही) || [[Hindiston]] || ''Totul Pentru Tine'' |- | 2015 || ''[[Kırgın Çiçekler]]'' || [[Turkiya]] || ''Petale de singurătate'' |- | 2014 || ''[[Señora Acero]]'' || [[AQSh]] || ''Señora'' |- | 2015-2016 || ''[[Pasión y poder (2015 telenovella)|Pasion Y Poder]]'' || [[Meksika]] || ''Pasiune şi Putere'' |- | 2015-2017 || ''[[Kıralık Aşk]]'' || [[Turkiya]] || ''Prețul dragostei'' |- | 2016 || ''[[Las Amazonas (2016 telenovella)|Las Amazonas]]'' || [[Meksika]] || ''Amazoanele: Lupta Pentru fericire'' |- | 2015-2016 || ''[[¿Quién es quién?|¿Quién Es Quién?]]'' || [[AQSh]] || ''Cine-i Cine?'' |- | 2015-2016 || ''[[Inadina Aşk]]'' || [[Turkiya]] || ''Parola: Te Iubesc'' |- | 2016-2017 || ''[[Despertar contigo|Despertar Contigo]]'' || [[Meksika]] || ''Dimineți Lângă Tine'' |- | 2015-2016 || ''[[Tashan-e-Ishq]]'' (टशन-ए-इश्क़) || [[Hindiston]] || ''Inimi Rătăcite'' |- | 2016 || ''[[Babam ve Ailesi]]'' || [[Turkiya]] || ''Secrete În Familie'' |- | 2016-2017 || ''[[Silvana Sin Lana]]'' || [[AQSh]] || ''Silvana'' |- | 2016-2017 || ''[[Kördüğüm]]'' || [[Turkiya]] || ''Vieți La Răscruce'' |- | 2016-2017 || ''[[Hayat Şarkısı]]'' || [[Turkiya]] || ''În Numele Fericirii'' |- | 2016 || ''[[Eva la trailera|Eva La Trailera]]'' || [[AQSh]] || ''Destinul Evei'' |- | 2013-2014 || ''[[Do Dil Bandhe Ek Dori Se]]'' || [[Hindiston]] || ''E Scris În Stele'' |- | 2016-2017 || ''La Doña'' || [[Meksika]] || ''La Doña'' |- | 2017 || ''[[Enamorándome de Ramón]]'' || [[Meksika]] || ''Cum M-am Îndrăgostit'' |- | 2018 || ''Always Been With You'' || [[Buyuk Britaniya]] || „Întotdeauna a fost cu tine“ |- | 2019 || ''[[Bepannah]]'' || [[Hindiston]] || ''Umbre Din Trecut'' |- | 2020 || ''{{ill|Kuzgun (Teleserial)|lt=Kuzgun|tr|Kuzgun (dizi, 2019)}}'' || [[Turkiya]] || „Intre tine si rau“ |} === Rumin telenovellalari === {|class="wikitable sortable" |- ! Yili !! Asl nomi !! Oʻzbekcha maʼnosi !! Rollarda |- | 2004 || ''Numai iubirea'' || ''Faqat sevgi'' || [[Corina Dănilă]], [[Alexandru Papadopol]] |- | 2005 || ''Lacrimi de iubire'' || '' Sevgi koʻz yoshlari '' || [[Dan Bordeianu]], [[Adela Popescu]] |- | 2005 || ''Păcatele Evei'' || '' Havvoning gunohlari '' || [[Alexandru Papadopol]], [[Oana Zăvoranu]] |- | 2006 || ''Iubire ca în filme'' || '' Kinoga oʻxshash romantika '' || [[Dan Bordeianu]], [[Adela Popescu]] |- | 2006 || ''Daria, iubirea mea'' || ''Daria, sevgilim'' || [[Victoria Răileanu]], [[Adrian Ștefan]] |- | 2007 || ''Inimă de țigan'' || '' Loʻli yuragi '' || [[Andreea Pătrașcu]], [[Denis Ștefan]] |- | 2007 || ''Războiul sexelor'' || ''Jinslar jangi'' || [[Diana Dumitrescu]], [[Alexandru Papadopol]] |- | 2008 || ''Regina'' || ''Regina'' || [[Bogdan Albulescu]], [[Diana Dumitrescu]] |- | 2008 || ''Îngerașii'' || ''Kichik farishtalar'' || [[Ioan Isaiu]], [[Adela Popescu]] |- | 2008 || ''Doctori de mame'' || ''Ona va doktor'' || [[Medeea Marinescu]], [[Vlad Zamfiresu]] |- | 2009 || ''Aniela'' || ''Aniela'' || [[Mihai Petre]], [[Adela Popescu]] |- | 2010 || ''Iubire și onoare'' || „Shon-sharaf nomi bilan“ || [[Mădălina Drăghici]], [[Radu Vâlcan]] |- | 2013 || ''Îngeri pierduți'' || ''Yoʻqolgan farishta'' || [[Diana Dumitrescu]], [[Ioan Isaiu]] |- | 2014 || ''O nouă viață'' || ''Yangi hayot'' || [[Cristina Ciobănașu]], [[Vlad Gherman]] |} == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Ruminiya Madaniyati]] [[Turkum:Ruminiya loyihasi maqolalari]] [[Turkum:Ruminiya televideniyesi]] rg2hy8n1n88y9kyxr11v9ijdzfrbt6j 0 922676 6272375 6226860 2026-09-17T08:02:24Z Axadjon1 94673 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */ 6272375 wikitext text/x-wiki   '''Ziravorlar''' - bu [[Urugʻlik|urugʻ]], meva, [[Ildiz (oʻsimlik)|ildiz]] [[Poʻstloq|poʻstlogʻi]] yoki boshqa [[Oʻsimliklar|oʻsimlik]] moddasi boʻlib, asosan oziq-ovqatga xush boʻylik taratish yoki [[Rang|rang berish]] uchun ishlatiladi.Ular oʻsimliklardan ajralib turadi, yaʼni oʻsimliklarning barglari, gullari yoki poyalari taʼm berish yoki bezak sifatida ishlatiladi. Ziravorlar ayrim vaqtlarda [[Tibbiyot|tibbiyotda]], diniy marosimlarda, kosmetika yoki [[Atir|parfyumeriya]] ishlab chiqarishda ishlatiladi. Masalan, [[vanil]] odatda atirlar ishlab chiqarishda ishlatiladi<ref>{{Kitob manbasi|doi=10.1016/B978-0-08-102659-5.00048-3|chapter=Vanilla|title=Medicinal Plants of South Asia|year=2020|last=Ahmad|first=Hafsa|pages=657–669|isbn=978-0-08-102659-5}}</ref>. Ziravorlarning bir nechta xillari mavjud: yangi, toʻliq quritilgan yoki oldindan quruq. Odatda, ziravorlar quritiladi. Qulay boʻlishi uchun ular kukunga aylantiriladi. Butun quritilgan ziravorlarni uzoq muddatga saqlash mumkin, shuning uchun uni koʻproq miqdorda sotib olishga boʻladi va bu har bir xizmat uchun arzonroq boʻladi. Masalan, ziravorlardan [[zanjabil]] quritilganiga qaraganda yangisi koʻproq mazali boʻladi, lekin yangi ziravorlar qimmatroq va saqlash muddati ancha qisqaroq. Baʼzi ziravorlar har doim ham yangi yoki butunlay topish oson emas masalan, zerdechal koʻpincha tabiiy shaklida sotib olinishi kerak. Arpabodiyon va xantal urugʻlari kabi mayda urugʻlar koʻpincha toʻliq va kukun shaklida qoʻllanadi. 2019-yil holatiga qaraganda, ziravorlarni isteʼmol qilish inson salomatligiga taʼsir qilishini koʻrsatadigan klinik dalillar yetarli emas<ref name=":3">{{Cite journal|display-authors=3|last=Vázquez-Fresno|first1=Rosa|last2=Rosana|first2=Albert Remus R.|last3=Sajed|first3=Tanvir|last4=Onookome-Okome|first4=Tuviere|last5=Wishart|first5=Noah A.|last6=Wishart|first6=David S.|title=Herbs and Spices - Biomarkers of Intake Based on Human Intervention Studies – A Systematic Review|journal=Genes and Nutrition|volume=14|issue=18|doi=10.1186/s12263-019-0636-8|pmid=31143299|pmc=6532192|date=22 May 2019}}</ref>. == Etimologiya == ''Spice'' soʻzi oʻrta ingliz tilidan<ref name=":1">{{Veb manbasi|sarlavha=Definition of SPICE|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/spice|qaralgan sana=August 12, 2022|ish=www.merriam-webster.com|til=en}}</ref> kelib chiqqan boʻlib, qadimgi fransuzcha {{Lang|fro|espece}} soʻzlaridan kelib chiqqan ''{{Lang|fro|espis(c)e}}''.<ref name=":2">{{Veb manbasi|sarlavha=spice - Middle English Compendium|url=https://quod.lib.umich.edu/m/middle-english-dictionary/dictionary/MED42182|qaralgan sana=August 12, 2022|ish=quod.lib.umich.edu}}</ref>{{Lang|fro|espis(c)e}} ''Oʻrta inglizcha lugʻatga'' koʻra, qadimgi fransuz soʻzlari ingliz-fransuz ''tilidan'' kelgan;<ref name=":2" /> Merriam Websterga koʻra, eski-fransuzcha soʻzlar ingliz-fransuz ''espece'' va ''espis'' dan kelgan<ref name=":1" />. Ikkala nashr ham ingliz-fransuzcha soʻzlarning [[Lotin tili|lotin]] {{Lang|la|species}} olinganligiga rozi<ref name=":1" /><ref name=":2" />. Oʻrta ingliz {{Lang|enm|spice}} birinchi marta XIII asrda ot sifatida ishlatilgan<ref name=":1" />. == Tarix == === Qadimgi tarix === Ziravorlar savdosi butun Hindiston yarim orolida<ref name="Sidebotham2019">{{Kitob manbasi|last=Steven E. Sidebotham|title=Berenike and the Ancient Maritime Spice Route|url=https://books.google.com/books?id=Tw6LDwAAQBAJ|date=May 7, 2019|publisher=Univ of California Press|isbn=978-0-520-30338-6}}</ref> va [[Oʻrta Sharq|Yaqin Sharqda]] miloddan avvalgi 2000-yilga kelib dolchin va [[Murch|qora qalampir]], [[Sharqiy Osiyo|Sharqiy Osiyoda]] esa oʻtlar va qalampir bilan rivojlangan. Misrliklar oshxona va mumiyalash uchun oʻtlardan foydalanganlar. Ularning ekzotik ziravorlar va oʻtlarga boʻlgan talabi jahon savdosini ragʻbatlantirishga yordam berdi. [[Syzygium aromaticum|Chinni gullar]] [[Mesopotamiya|Mesopotamiyada]] miloddan avvalgi 1700-yilga kelib ishlatilgan&nbsp;{{Refn|A team of archaeologists led by [[Giorgio Buccellati]] excavating the ruins of a burned-down house at the site of [[Terqa]], in modern-day [[Syria]], found a ceramic pot containing a handful of cloves. The house had burned down around 1720 BC and this was the first evidence of cloves being used in the west before Roman times.<ref>Daniel T. Potts (1997), [https://books.google.com/books?id=O_aFGKPsWwcC&pg=PA269 Mesopotamian Civilization: The Material Foundations.] A&C Black publishers, p. 269</ref><ref>Buccellati, G., M. Kelly-Buccellati, Terqa: The First Eight Seasons, Les Annales Archeologiques Arabes Syriennes 33(2), 1983, 47-67</ref><ref>{{cite book |last=O'Connell |first=John |title=The Book of Spice: From Anise to Zedoary |publisher=Pegasus Books |year=2016 |isbn=978-1-68177-152-6|url=https://archive.org/details/bookofspicefroma0000ocon_t5u6}}</ref>|group=note}}. Ziravorlar haqidagi eng qadimgi yozma maʼlumotlar qadimgi Misr, Xitoy va Hindiston madaniyatlariga tegishli. Miloddan avvalgi 1550-yilga oid Ebers papirusida sakkiz yuzga yaqin turli xil oʻsimlik dori vositalari va koʻplab dorivor muolajalar tasvirlangan<ref>{{Kitob manbasi|title=Encyclopedia of Food and Culture|url=https://archive.org/details/encyclopediaoffo0003unse_a8c9|last=Woodward|first=Penny|publisher=Charles Scribner's Sons|year=2003|editor=Katz|pages=[https://archive.org/details/encyclopediaoffo0003unse_a8c9/page/187 187]–195|chapter=Herbs and Spices}}</ref>. Miloddan avvalgi 1000-yilgacha &nbsp;oʻtlarga asoslangan tibbiy tizimlarni [[Xitoy]], [[Koreya]] va [[Hindiston|Hindistonda]] topish mumkin edi. Ilk foydalanish sehr, tibbiyot, din, urf-odat va saqlash bilan bogʻliq edi<ref name="ABCp14">{{Kitob manbasi|last=Murdock|first=Linda|title=A Busy Cook's Guide to Spices: How to Introduce New Flavors to Everyday Meals|publisher=Bellwether Books|year=2001|isbn=978-0-9704285-0-9|page=14}}</ref>. Indoneziya savdogarlari Xitoy, Hindiston, Yaqin Sharq va Afrikaning sharqiy qirgʻoqlari boʻylab sayohat qilishdi. [[Arablar|Arab]] savdogarlari Yaqin Sharq va Hindistondan oʻtish yoʻllarini osonlashtirdilar. Bu Misrning [[Iskandariya]] port shahrining ziravorlar uchun asosiy savdo markazi boʻlishiga olib keldi. Yevropa ziravorlar savdosidan oldingi eng muhim kashfiyot [[Mussonlar|musson]] shamollari edi (milodiy 40-yil). Sharqiy ziravorlar yetishtiruvchilardan Gʻarbiy Yevropa isteʼmolchilariga suzib borish, bir paytlar Yaqin Sharq arab karvonlari tomonidan osonlashtirilgan quruqlikdagi ziravorlar yoʻllarini asta-sekinlik bilan almashtirdi<ref name="ABCp14">{{Kitob manbasi|last=Murdock|first=Linda|title=A Busy Cook's Guide to Spices: How to Introduce New Flavors to Everyday Meals|publisher=Bellwether Books|year=2001|isbn=978-0-9704285-0-9|page=14}}</ref>. Ziravorlar qadimgi dunyoda yetarlicha mashhur boʻlib, ular [[Qadimgi Ahd|Eski Ahdda]] aytib oʻtilgan. [[Ibtido kitobi|Ibtido]] kitobida [[Yusuf (paygʻambar)|Yusuf]]<nowiki/>ning akalari tomonidan ziravorlar savdogarlariga qullikka sotilgan. Chiqishda manna tashqi koʻrinishida korianderga oʻxshashligi tasvirlangan. Sulaymonning qoʻshigʻida erkak hikoyachi oʻz sevgilisini koʻplab zaʼfaron, doljin va boshqa ziravorlar bilan taqqoslaydi. Qadimgi hind eposi [[Ramayana]]<nowiki/>da chinni gullar haqida gapiradi. Tarixchilarning fikriga qaraganda, [[Janubi-Sharqiy Osiyo|Janubi-Sharqiy Osiyodagi]] Banda orollaridan kelib chiqqan [[Muskat yong‘og‘i|muskat yongʻogʻi]] Yevropaga miloddan avvalgi VI asrda kiritilgan<ref>{{Kitob manbasi|last=Burkill|first=I.H.|title=A Dictionary of the Economic Products of the Malay Peninsula|publisher=Ministry of Agriculture and Co-Operatives|location=Kuala Lumpur|year=1966}}</ref>. Milodiy I asrda [[Qadimgi Rim|rimliklarda]] chinni gullar bor ekanligini oqsoqol Pliniy yozgan<ref name="Duke 2002 p. 7">{{Kitob manbasi|last=Duke|first=J.A.|title=CRC Handbook of Medicinal Spices|publisher=CRC Press|year=2002|isbn=978-1-4200-4048-7|url=https://books.google.com/books?id=vPTLBQAAQBAJ&pg=PA7|accessdate=May 9, 2017|page=7}}</ref>. === Oʻrta yosh === [[Fayl:Le_livre_des_merveilles_de_Marco_Polo-pepper.jpg|thumb| "Mullus" qalampir yigʻmoqda. ''[[Dunyo mo‘jizalari kitobi|Marko Poloning sayohatlari]]'' fransuz nashridan olingan rasm.]] Ziravorlar [[Oʻrta asr|Oʻrta asrlarda]] Yevropada mavjud boʻlgan eng koʻp talab qilinadigan va qimmatbaho mahsulotlardan biri boʻlgan^[5] eng keng tarqalganlari [[Murch|qora qalampir]], doljin (va arzonroq alternativ [[Dolchin|kassiya]] ), [[zira]], [[Muskat yong‘og‘i|muskat]] yongʻogʻi zanjabil va [[Syzygium aromaticum|chinni gullar]] edi. Oʻrta asrda tibbiyotining asosiy yumorizm nazariyasini hisobga olsak, ziravorlar va oʻtlar oziq-ovqatdagi "hazillar" ni muvozanatlash uchun zarur boʻlgan, ^[6] takrorlanuvchi [[pandemiya]] davrida sogʻliq uchun har kuni isteʼmol qilingan. Oʻrta asr tibbiyotidan foydalanadiganlar tomonidan orzu qilinganidan tashqari, Yevropa elitasi ham Oʻrta asrlarda ziravorlar boʻlgan va "jannat" bilan aloqasi borligiga ishonishgan<ref>{{Kitob manbasi|last=Schivelbusch, Wolfgang|url=http://worldcat.org/oclc/24702170|title=Tastes of paradise : a social history of spices, stimulants, and intoxicants|date=1992|publisher=Pantheon Books|isbn=0-394-57984-4|oclc=24702170}}</ref>. Yevropa aristokratiyasining ziravorlarga boʻlgan talabiga misol XII asrda ziravorlarni [[Ispaniya|Ispaniyaga]] olib kelish uchun Aragon qiroli katta mablagʻ sarflagan. U, ayniqsa, [[Sharob|sharobga]] qoʻyish uchun ziravorlar qidirgan va oʻsha paytda Yevropa monarxlari orasida ziravorlarga degen talab borligi aniqlangan<ref name=":0">{{Cite journal|last=Freedman|first1=Paul|date=June 5, 2015|title=Health, wellness and the allure of spices in the Middle Ages|journal=Journal of Ethnopharmacology|series=Potent Substances: On the Boundaries of Food and Medicine|volume=167|pages=47–53|doi=10.1016/j.jep.2014.10.065|pmid=25450779}}</ref>. Ziravorlar Osiyo va Afrikadagi plantatsiyalardan olib kelinganligi sababli qimmat boʻlgan. VIII asrdan XV asrgacha Venetsiya Respublikasi Yaqin Sharq bilan ziravorlar savdosida monopoliyaga ega boʻlib, bu mavqeidan foydalanib, qoʻshni Italiya dengiz respublikalari va shahar-davlatlarida hukmronlik qildi. Savdo hududni boy qildi. Taxminan 1000 tonna qalampir va 1000 tonnaga yaqin ekanligi taxmin qilingan&nbsp; boshqa umumiy ziravorlar kech oʻrta asrlarda har yili Gʻarbiy Yevropaga import qilingan. Bu tovarlarning qiymati 1,5 million kishining yillik don zaxirasiga teng edi<ref>{{Kitob manbasi|last=Adamson, Melitta Weiss|title=Food in Medieval Times|url=https://archive.org/details/foodinmedievalti0000adam|publisher=Greenwood Press|location=Westport, Conn|year=2004|isbn=978-0-313-32147-4|page=[https://archive.org/details/foodinmedievalti0000adam/page/64 65]}}</ref>. Eng eksklyuzivi zaʼfaron boʻlib, u oʻzining yorqin sariq-qizil rangi uchun ham, taʼmi uchun ham ishlatilgan. Yevropa oshxonasida endi nomaʼlum boʻlib qolgan ziravorlar qatoriga jannat donalari kiradi, bu kardamonning qarindoshi boʻlib, u asosan oʻrta asrlarda shimoliy fransuz oshxonasida qalampir oʻrnini bosgan, uzun qalampir, [[Muskat yong‘og‘i|soyma]], boshoq, galangal va kub<ref name="freedman">Paul Freedman, ''Out of the East: Spices and the Medieval Imagination'', 2008, {{ISBN|9780300151350}}, p. 2-3</ref>. === Qadimgi zamonaviy davr === [[Ispaniya]] va [[Portugaliya]] Osiyodan ziravorlar va boshqa qimmatbaho mahsulotlar bilan savdo qilishning yangi yoʻllarini izlashdan manfaatdor edi. Savdo yoʻllari va ziravorlar ishlab chiqaradigan hududlarni nazorat qilish [[Portugaliya|portugaliyalik]] dengizchi [[Vasco da Gama|Vasko da Gamaning]] 1499-yilda [[Hindiston|Hindistonga]] suzib ketishining asosiy sabablaridan biri edi^[8]. Vasko Da Gama Hindistonda qalampir bozorini kashf qilganda narxi [[Venesiya|Venetsiya]] tomonidan talab qilinganidan koʻra u qalampirni arzonga sotib olishga muvaffaq boʻldi<ref name=":0">{{Cite journal|last=Freedman|first1=Paul|date=June 5, 2015|title=Health, wellness and the allure of spices in the Middle Ages|journal=Journal of Ethnopharmacology|series=Potent Substances: On the Boundaries of Food and Medicine|volume=167|pages=47–53|doi=10.1016/j.jep.2014.10.065|pmid=25450779}}</ref>. Taxminan bir vaqtning oʻzida [[Christopher Columbus|Kristofer Kolumb]] [[Yangi dunyo|Yangi Dunyodan]] qaytib keldi. U investorlarga u yerda mavjud boʻlgan yangi ziravorlarni tasvirlab berdi.  XV-XVI asrlarda ziravorlar savdosidagi raqobatning yana bir manbai Xorvatiya janubidagi Dubrovnik dengiz respublikasidan kelgan [[Dubrovnik respublikasi|Ragusanlar]] edi<ref>Encyclopedia of Jewish Food, p. 453, Gil Marks, John Wiley & Sons, 2010. {{ISBN|978-0-470-39130-3}}</ref>. [[Afonso de Albuquerque|Afonso de Albukerkening]] (1453—1515) harbiy mahorati portugallarga Hindistonga boradigan dengiz yoʻllarini oʻz nazoratiga olish imkonini berdi. 1506-yilda [[Qizil dengiz]] ogʻzidagi Sokotra orolini, 1507-yilda [[Fors koʻrfazi|Fors koʻrfazidagi]] Ormuz orolini egalladi. [[Ost-indiya|Hindiston]] vitse-qiroli boʻlganidan keyin u 1510-yilda Hindistondagi [[Goa|Goani]] va 1511-yilda [[Malakka|Malay yarim orolidagi]] Malakkani egalladi. Portugaliyaliklar endi [[Tailand|Siam,]] [[Xitoy]] va [[Molukka orollari|Maluku orollari]] bilan bevosita savdo qilishlari mumkin edi. Yangi dunyoning ochilishi bilan yangi ziravorlar, shu jumladan, xushboʻy qalampir, [[chili qalampiri]], [[vanil]] va [[shokolad]] paydo boʻldi. Ushbu rivojlanish ziravorlar savdosini saqlab qoldi, Amerika oʻzining yangi ziravorlari bilan kechikib kelgan va XIX asrgacha yaxshi daromad keltirdi.  == Funktsiya == [[Fayl:Common_Indian_spices.jpg|alt=Chili powder, mustard seeds, turmeric powder, cumin seeds|thumb| Zerdechal kukuni, xantal urugʻi, chili kukuni, zira urugʻi]] Ziravorlar birinchi navbatda oziq-ovqat taʼmi yoki xilma-xillik yaratish uchun ishlatiladi<ref name=":4">{{Yangiliklar manbasi |last=Dennett |first=Carrie |date=January 26, 2017 |title=How a full spice cabinet can keep you healthy |work=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/lifestyle/wellness/spices-and-herbs-do-more-than-add-flavor-to-food--they-are-nutritional-powerhouses/2017/01/25/79dbedb4-e24c-11e6-a453-19ec4b3d09ba_story.html}}</ref>. Shuningdek ular kosmetika va tutatqi parfyumeriya uchun ishlatiladi. Turli davrlarda koʻplab ziravorlar oʻsimlik tibbiyotida ishlatilgan. Va nihoyat, ular qimmat, noyob va ekzotik tovarlar boʻlgani sababli, ularning koʻzga koʻringan isteʼmoli koʻpincha boylik va ijtimoiy sinfning ramzi boʻlib kelgan<ref name="freedman">Paul Freedman, ''Out of the East: Spices and the Medieval Imagination'', 2008, {{ISBN|9780300151350}}, p. 2-3</ref>. Koʻpincha ziravorlar oziq-ovqat konservantlari sifatida yoki buzilgan goʻshtning taʼmini maskalash uchun, ayniqsa, Yevropa [[Oʻrta asr|oʻrta asrlarida]] ishlatilgan deb daʼvo qilinadi<ref name="freedman">Paul Freedman, ''Out of the East: Spices and the Medieval Imagination'', 2008, {{ISBN|9780300151350}}, p. 2-3</ref><ref name="ThomasDaoust2012">{{Cite journal|last=Thomas|first1=Frédéric|last2=Daoust|first2=Simon P.|last3=Raymond|first3=Michel|title=Can we understand modern humans without considering pathogens?: Human evolution and parasites|journal=Evolutionary Applications|date=June 2012|volume=5|issue=4|pages=368–379|doi=10.1111/j.1752-4571.2011.00231.x|pmid=25568057|pmc=3353360}}</ref>. Bu yolgʻon<ref>Paul Freedman, "Food Histories of the Middle Ages", in Kyri W. Claflin, Peter Scholliers, ''Writing Food History: A Global Perspective'', {{ISBN|1847888097}}, p. 24</ref><ref>Andrew Jotischky, ''A Hermit's Cookbook: Monks, Food and Fasting in the Middle Ages'', 2011, {{ISBN|1441159916}}, p. 170</ref><ref name="freedman" />. Aslida, ziravorlar tuzlash, chekish yoki quritish bilan solishtirganda konservant sifatida samarasiz va buzilgan goʻshtning taʼmini qoplashda samarasiz<ref name="freedman" />. Bundan tashqari, ziravorlar har doim nisbatan qimmat boʻlgan: XV asrda Oksfordda butun choʻchqaning narxi bir funt eng arzon ziravorlar, qalampir bilan bir xil edi<ref name="freedman" />.Zamonaviy oshxona kitoblarida bunday foydalanish haqida hech qanday dalil yoʻq: "Eski oshxona kitoblari ziravorlar konservant sifatida ishlatilmaganligini aniq koʻrsatmoqda. Ular odatda pishirish jarayonining oxiriga kelib ziravorlar qoʻshishni taklif qilishadi, bu yerda ular hech qanday konservant taʼsirga ega boʻlmasligi mumkin"<ref name="krondl">Michael Krondl, ''The Taste of Conquest: The Rise and Fall of the Three Great Cities of Spice'', 2007, {{ISBN|9780345480835}}, p. 6</ref>. Darhaqiqat, Cristoforo di Messisbugo XVI asrda qalampir buzilishni tezlashtirishi mumkinligini aytdi<ref name="krondl" />. Baʼzi ziravorlar vitro mikroblarga qarshi xususiyatlarga ega boʻlsada, <ref>{{Cite journal|last=Shelef|first1=L.A.|title=Antimicrobial Effects of Spices|journal=Journal of Food Safety|volume=6|issue=1|year=1984|pages=29–44|doi=10.1111/j.1745-4565.1984.tb00477.x}}</ref> qalampir eng keng tarqalgan ziravorlarga nisbatan samarasiz va har qanday holatda ham ancha arzonroq boʻlgan tuz ham ancha samarali<ref name="krondl">Michael Krondl, ''The Taste of Conquest: The Rise and Fall of the Three Great Cities of Spice'', 2007, {{ISBN|9780345480835}}, p. 6</ref>.{{Clear}} == Tasnifi va turlari == [[Fayl:Indian_spices_with_labels_(garam_masala_components)_(49684333301).jpg|thumb| Hind oʻtlar va ziravorlar tovoq]] === Pazandalik oʻtlar va ziravorlar === [[Fayl:Spice-shelf.jpg|thumb| Kanada Qoʻshma Shtatlardagi uy oshxonasi uchun umumiy ziravorlar toʻplami]] [[Fayl:Peugeot_pepper_mill.jpg|left|thumb| Qalampir tegirmoni]] .{{Clear}}[[Oziq-ovqat va farmatsevtika idorasi]] tomonidan 2007–2009-moliyaviy yillar davomida Qoʻshma Shtatlarga ziravorlar joʻnatilishi boʻyicha oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, joʻnatilganlarning taxminan 7% ''salmonella'' bakteriyasi bilan ifloslangan, ularning baʼzilari antibiotiklarga chidamli<ref>{{Cite journal|last=Van Dorena|first1=Jane M.|last2=Daria Kleinmeiera|last3=Thomas S. Hammack|last4=Ann Westerman|title=Prevalence, serotype diversity, and antimicrobial resistance of Salmonella in imported shipments of spice offered for entry to the United States, FY2007–FY2009|journal=Food Microbiology|date=June 2013|volume=34|issue=2|pages=239–251|doi=10.1016/j.fm.2012.10.002|pmid=23541190|quote=Shipments of imported spices offered for entry to the United States were sampled during the fiscal years 2007–2009. The mean shipment prevalence for Salmonella was 0.066 (95% CI 0.057–0.076)|url=https://zenodo.org/record/1258953}}</ref>. Aksariyat ziravorlar xizmat qilishdan oldin pishirilganligi sababli, salmonella bilan zaharlanish koʻpincha taʼsir qilmaydi, lekin baʼzi ziravorlar, qalampir koʻpincha xom holda isteʼmol qilinadi va qulay foydalanish uchun stolga beriladi. Meksika va Hindistonning yirik ishlab chiqaruvchisi boʻlgan yuklar eng koʻp ifloslangan<ref name="NYT82713">{{Yangiliklar manbasi |last=Gardiner Harris |date=August 27, 2013 |title=Salmonella in Spices Prompts Changes in Farming |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2013/08/28/world/asia/farmers-change-over-spices-link-to-food-ills.html |access-date=August 28, 2013}}</ref>. Oziq-ovqat nurlanishi bu xavfni minimallashtirishi aytiladi<ref>{{Cite journal|title=Effects of gamma-irradiation on the free radical and antioxidant contents in nine aromatic herbs and spices.|year=2003|pmid=12568551|last=Calucci|first1=L.|last2=Pinzino|first2=C.|last3=Zandomeneghi|first3=M.|last4=Capocchi|first4=A.|last5=Ghiringhelli|first5=S.|last6=Saviozzi|first6=F.|last7=Tozzi|first7=S.|last8=Galleschi|first8=L.|journal=Journal of Agricultural and Food Chemistry|volume=51|issue=4|pages=927–34|doi=10.1021/jf020739n}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sana=June 28, 2017|sarlavha=Myths about Food Irradiation|url=https://ccr.ucdavis.edu/food-irradiation/myths-about-food-irradiation|qaralgan sana=July 30, 2022|ish=Center for Consumer Research|til=en}}</ref>. == Ishlab chiqarish == [[Fayl:Spices_in_an_Indian_market.jpg|right|thumb| Hindistonning [[Goa]] shahridagi doʻkonda ziravorlar va oʻtlar]] {| class="sortable wikitable" style="float:left" |+Ziravorlar ishlab chiqaruvchi yetakchi mamlakatlar<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> (metrik tonnada) ! Daraja ! Mamlakat ! 2010 yil ! 2011 yil |- | 1 | Hindiston | 1 474 900 | 1 525 000 |- | 2 | Bangladesh | 128 517 | 139 775 |- | 3 | kurka | 107 000 | 113 783 |- | 4 | Xitoy | 90 000 | 95 890 |- | 5 | Pokiston | 53 647 | 53 620 |- | 6 | Eron | 18 028 | 21 307 |- | 7 | Nepal | 20 360 | 20 905 |- | 8 | Kolumbiya | 16 998 | 19 378 |- | 9 | Efiopiya | 27,122 | 17 905 |- | 10 | Shri-Lanka | 8293 | 8438 |- bgcolor="#cccccc" | — | ''[[Dunyo]]'' | 1 995 523 | 2 063 472 |- | colspan="4" | |} {{Clear}} == Yana qarang == {{Portal|Food|Medicine }} * Seasoning – Process of supplementing food via herbs, salts, or spices * Spice use in Antiquity == Manbalar == <references responsive="1"></references> {{Herbs & spices}}{{Cuisine}} [[Turkum:Ziravorlar]] b6lqr89lctagiuwifpooqp2305xdy1d 0 949632 6272147 6203653 2026-09-16T14:50:38Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272147 wikitext text/x-wiki {{bu yaxshi maqola}} {{Yozuvchi bilgiqutisi | ismi = Gjekë Marinaj | tasvir = Gjeke Marinaj Pic.JPG | izoh = | tavallud_paytidagi_ismi = | tavallud_sanasi = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1965|5|26}} | tavallud_joyi = [[Malësi e Madhe]], [[Albaniya]] | vafot_sanasi = | vafot_joyi = | kasbi = [[Shoir]], [[adabiy tanqidchi]], [[tarjimon]] | ijod_tili = [[Alban tili]] va [[ingliz tili]] | fuqaroligi = {{ALB}}<br />{{USA}} | yoʻnalish = [[Postmodern adabiyoti]] | magnum_opus = | mukofotlari = „The Golden Pen Award“ — 2003, <br />„The Sojurin“ — 2006, <br />„The Pjetër Arbnori Prize“ — 2008, <br />„Albanian BookerMan“ — 2011, <br />„National Insignia“ mukofoti — 2015 va 2019, <br />„International Author“ — 2019 <br />„World Poet“ — 2019 <br />„Xalqaro madaniyatlararo tadqiqotlar va tashviqotlar jamiyati“ — 2019, <br />"Poet of the World" — 2020, <br />„Salutation to the World Poet“ — 2020, <br />„Suwon KS Xalqaro Adabiyot Mukofoti“ — 2020, <br />„Changwon KC Xalqaro Adabiy Mukofoti“ — 2021 | imzosi = Signature3 of Gjekë Marinaj.webp | veb-sayt = {{URL|marinaj.info/}} }} '''Gjekë Marinaj''' (({{talaffuz|Jeke Marinay}}); [[1965-yil]] [[26-may]], [[Malësi e Madhe]] tumani ({{talaffuz|Malesi e made}}), [[Albaniya]]) — [[Ikki fuqarolik|alban-amerikalik]] [[shoir]], [[yozuvchi]], [[adabiy tanqidchi]], [[Noshirlik|noshir]], falsafa fanlari doktori<ref>{{kitob manbasi |last1=Marinaj |first1=Gjeke |title=46 Sahifa |date=06.01.2020. |publisher=Istiqlol |location=Toshkent |isbn=9789943572423 |page=3 |pages=198 |accessdate=14-iyul 2023-yil}}</ref> va [[tarjimon]]<ref name=DALLAS>{{veb manbasi | author=Shin Yu Pai | date=21-iyul 2007-yil | title=Editor's Note | publisher=Locuspoint | url=http://www.locuspoint.org/volume1/dallas/index.html | access-date=17-aprel 2012-yil | arxivsana=2022-02-20 | arxivurl=https://web.archive.org/web/20220220051150/http://www.locuspoint.org/volume1/dallas/index.html }}</ref>. Adib adabiy tanqidning bir shakli sifatida tinchlikni mustahkamlash va ijobiy fikrlashni rivojlantirishga qaratilgan oʻz falsafasi — [[Protonizm nazariyasi]]ga asos solgan<ref name="Dallas News">{{veb manbasi | author= Lindsey Bever | date=4-may 2012-yil | title= Power of a poem | publisher= Neighborgo | url= http://www.marinaj.info/pdf/2012_marinaj_the_dallas_morning_news.pdf | access-date=5-fevral 2013-yil }}</ref>. Bu nazariya beshta tamoyilga asoslangan. Marinaj [[2001-yil]]da tashkil etilgan [[Alban-Amerika yozuvchilari jamiyati]]ning birinchi prezidenti boʻlgan<ref name="Zemra Shqiptare">{{veb manbasi | author= Visar Zhiti| date=2-fevral 2022-yil | title= Me poetin Gjekë Marinaj dhe kuajt tanë | publisher= ZSH | url= http://www.zemrashqiptare.net/news/59592/visar-zhiti-me-poetin-gjeke-marinaj-dhe-kuajt-tane.html| access-date=21-avgust 2022-yil }}</ref>. Bir nechta sheʼriy, nasriy va adabiy tanqidga oid kitoblari nashr etilgan<ref name="Dallas News" /><ref>{{veb manbasi | author=Justin Stock | date=18-yanvar 2011-yil | title=Albanian-Americans Unite Through Love of the Written Word | publisher=StamfordPatch | url=http://stamford.patch.com/articles/albanian-americans-unite-through-love-of-the-written-word | access-date=17-aprel 2012-yil | url-status=dead | archive-url=https://archive.today/20120722021848/http://stamford.patch.com/articles/albanian-americans-unite-through-love-of-the-written-word | archive-date=22-iyul 2012-yil | df=mdy-all }}</ref>. Marinajning ''„Mos më ik larg“'' ({{talaffuz|Mos me ig lag}} — Mendan olis ketma), ''„Infinit“'' (Cheksizlik), ''„Lutje në ditën e tetë të javës“'' ({{talaffuz|Luche ne diten e tete te yaves}} — Haftaning sakkizinchi kunidagi ibodat), ''„Ana tjetër e pasqyrës“'' ({{talaffuz|Ana tyeter e paschures}} — Koʻzguning aks tomoni), ''„Ca gjëra nuk mund të mbeten sekret“'' ({{talaffuz|Sanjere nuk mun te mbeten sekret}} — Sir tutib boʻlmaydigan baʼzi narsalar), ''„46 Sahifa“'' nomli yigirmadan ortiq sheʼriy va nasriy kitoblari dunyoning oʻnlab davlatlarida, jumladan, [[Alban tili|alban]], [[Rumin tili|rumin]], [[Serb tili|serb]], [[Nemis tili|nemis]], [[Italyan tili|italyan]], [[Rus tili|rus]], [[Vyetnam tili|vyetnam]], [[Ozarbayjon tili|ozarbayjon]], [[Oʻzbek tili|oʻzbek]]<ref>{{veb manbasi |title=American's poetry inspires in Uzbekistan |url=https://www.issuewire.com/americans-poetry-inspires-in-uzbekistan-1662269440749328 |website=issuewire.com |accessdate=24-dekabr 2023-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=Gekyo Marinay. She’rlar. Mirzohid Muzaffar tarjimalari & Shoir, avvalo, shaxs bo’lmog’i lozim. Gekyo Marinay bilan suhbat |url=https://kh-davron.uz/kutubxona/jahon/gekyo-marinay-sherlar-mirzohid-muzaffar-tarjimalari.html |website=Xurshid Davron kutubxonasi |accessdate=12-iyul 2023-yil}}</ref>, [[Fransuz tili|fransuz]], [[Laos tili|lao]], [[Bengal tili|bengal]] va [[Ispan tili|ispan]] tillarida chop etilgan. U hozirda Amerika Qoʻshma Shtatlarida yashaydi. 2008-yilda Marinaj [[Albaniya]]ning Turizm, Madaniy aloqalar, Yoshlar va Sport vazirligi qoshidagi „Qendra Ndërkombëtare e Kulturës“ ({{talaffuz|Chendra derkombetare e kultures}}) tashkiloti tomonidan adabiyot boʻyicha „The Pjeter Arbnori Prize“ga loyiq koʻrilgan<ref>{{veb manbasi | date=23-iyun 2011-yil| title=Professor and Student Cross the Balkans for Poetry| publisher=The University of Texas at Dallas| url=http://www.utdallas.edu/news/2011/6/23-11471_Professor-and-Student-Cross-the-Balkans-for-Poetry_article.html| access-date=17-aprel 2012-yil }}</ref>. 2021-yilda u [[Janubiy Koreya]]ning „Changvon KC“ xalqaro adabiyot mukofotini qoʻlga kiritgan<ref name="IdominPrize">{{veb manbasi| author=Jeong Hyeon-soo | date=20-avgust 2021-yil | title=평화와 희망으로 인간 노래하는 저항 시인|language=koreyscha|publisher=idomin.com| url=https://www.idomin.com/news/articleView.html?idxno=770394| access-date=7-aprel 2022-yil}}</ref>. Uning asarlari va tinchlikparvarlik harakatlari [[Albaniya]] va [[Yevropa]]ning boshqa joylarida, shuningdek [[AQSh]] va [[Osiyo]]ning turli davlatlarida eʼtirofga sazovor boʻlgan<ref name="ProfilesReviews">{{veb manbasi| title=Profiles and Book Reviews on Marinaj in PDF|date=19-aprel 2020-yil |language=inglizcha |url=https://marinaj.info/all-in-pdf/| access-date=9-aprel 2022-yil}}</ref>. U „Kuvendi“ jurnali tomonidan har yili oʻtkaziladigan „Adabiyot haftaligi“ nomli sheʼriyat va nasr tanlovlari, shuningdek, Albaniya-Amerika yozuvchilar assotsiatsiyasining „Golden Pen Award“ va amerikalik yoki xalqaro muallifga beriladigan „Gjenima“ adabiy mukofoti hayʼati tarkibida faoliyat yuritadi<ref>{{kitob manbasi |last1=Marinaj |first1=Gjeke |title=46 Sahifa |date=06.01.2020. |publisher=Istiqlol |location=Toshkent |isbn=9789943572423 |page=6 |pages=198 |accessdate=9-iyul 2023-yil}}</ref>. Gjekë Marinaj [[1967 -yil|1967-yilda]] asos solingan va hozirda [[AQSh]]ning [[Texas universiteti]] tarjima tadqiqotlari markazi bilan hamkorlikda ishlaydigan jahon adabiyoti nashriyoti — „Mundus Artium Press“ning direktori sifatida faoliyat yuritadi<ref>{{kitob manbasi |last1=Marinaj |first1=Gjeke |title=46 Sahifa |date=06.01.2020. |publisher=Istiqlol |location=Toshkent |isbn=9789943572423 |page=3 |pages=198 |accessdate=10-iyul 2023-yil}}</ref>. == Hayoti va faoliyati == [[Fayl:Gjekë Marinaj6.jpg|thumb|left|[[1990-yil]] [[11-sentyabr]] [[Albaniya]] hukumati tomonidan hibsga olinmaslik uchun [[Yugoslaviya]]ga qochish oldidan olingan surati]] Gjekë Marinaj [[1965-yil]]da [[Albaniya]] shimolidagi [[Malësi e Madhe]] hududida tugʻilgan. Marinaj yozuvchilik faoliyatini [[Albaniya]]ning bir qator ommaviy axborot vositalarida faoliyati cheklangan muxbir sifatida boshlagan. Dastlab [[Shkodër]]dagi mahalliy gazetalarda, keyin bir qator alban milliy nashrlarida, shu jumladan „Zëri i Rinisë“ ({{talaffuz|Zeri i rinisa}} — Yoshlar ovozi), „Luftëtari“ ({{talaffuz|Luftetari}} — Jangchi), „Vullnetari“ ({{talaffuz|Vulnetari}} — Volontyor) va „Drita“ (Nur) kabilarda faoliyat olib borgan<ref name=Alta>{{veb manbasi| author=Gary Montgomery| title=Public Profile| publisher=Alta| url=http://www.utdallas.edu/alta/resources/public-profile-display?member=gmarinaj2005| access-date=5-fevral 2013-yil| url-status=dead| archive-url=https://web.archive.org/web/20121108092004/http://www.utdallas.edu/alta/resources/public-profile-display?member=gmarinaj2005| archive-date=8-noyabr 2012-yil| df=mdy-all}}</ref>. 1990-yil avgustda Marinaj „Horses“ nomli antikommunistik satirik sheʼrini nashr etgan (asli {{lang-sq|Kuajt}})<ref>{{veb manbasi |url=https://www.avvenire.it/rubriche/pagine/gjek-marinajil-fondo-senza-fondo-dell-amore |title=Gjekë Marinaj Il fondo senza fondo dell'amore |last=Cavalleri |first=Cesare |date=6-noyabr 2019-yil |website=avvenire.it |publisher=Avvenire |access-date=4-may 2022-yil |language=italyancha |arxivsana=2021-11-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211122172857/https://www.avvenire.it/rubriche/pagine/gjek-marinajil-fondo-senza-fondo-dell-amore }}</ref>. 1990-yil 12-sentyabrda Kommunistik tuzum tomonidan Marinaj hibsga olinishi mumkinligini bilib qoladi. Shundan keyin u noqonuniy yoʻl bilan [[Yugoslaviya]]ga qochib oʻtadi. Undan keyin [[AQSh]]dan boshpana topadi<ref name="Shkodra">{{veb manbasi | author=Shefqet Dibrani| date=15-dekabr 2003-yil | title=Sfidat e intelektualit| publisher=Bota Sot| url=http://www.shkoder.net/fjala/2003/gjm.htm| access-date=18-aprel 2012-yil |language=albancha }}</ref><ref name="Alblink">{{veb manbasi| title=I jepet çmimi "Pjetër Arbnori", poetit dhe përkthyesit Gjekë Marinaj| publisher=Alblink| url=http://alblink.com/?fq=brenda&m=shfaqart&aid=218| access-date=17-aprel 2012-yil| language=albancha| url-status=dead| archive-url=https://web.archive.org/web/20140112020401/http://alblink.com/?fq=brenda&m=shfaqart&aid=218| archive-date=12-yanvar 2014-yil| df=mdy-all}}</ref>. Marinaj 1991-yil iyul oyida [[San Diego]]ga, keyin [[Texas]]ning [[Richardson]] shahriga borgan. 2001-yilda adib Alban-Amerika Yozuvchilar Assotsatsiyasiga asos solgan<ref name="Illyria">{{veb manbasi | title= testimonials | publisher= Illyria | url= http://illyriapress.com/testimonials.php | access-date= 5-fevral 2013-yil | url-status= dead | archive-url= https://web.archive.org/web/20130309183132/http://www.illyriapress.com/testimonials.php | archive-date= 9-mart 2013-yil | df= mdy-all }}</ref> va [[2009-yil]]ga qadar Assotsatsiya prezidenti lavozimida ishlagan<ref name="The Dallas Morning News">{{veb manbasi | author= Brent Flynn | date= 18-avgust 2005-yil | title= Albanian writers recognize 2 from UTD for translating poet | publisher= The Dallas Morning News | url= http://www.dallasnews.com/incoming/20120706-albanian-writers-recognize-2-from-utd-for-translating-poet.ece | access-date= 5-fevral 2013-yil | arxivsana= 2017-10-01 | arxivurl= https://web.archive.org/web/20171001032015/http://www.dallasnews.com/incoming/20120706-albanian-writers-recognize-2-from-utd-for-translating-poet.ece }}</ref>. 2019-yilda Albaniya elchixonasida ishlagan<ref name=NationsAmbassador>{{yangiliklar manbasi| title=McKinney writer named home nation's ambassador| newspaper=Star Local| publisher=McKinney Courier-Gazette| url=https://starlocalmedia.com/mckinneycouriergazette/news/mckinney-writer-named-home-nations-ambassador/article_842e9c00-ec6f-11e9-b3ea-0baef79e845c.html| access-date=6-aprel 2022-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=Një nga shkrimtarët më të spikatur në botë, Gjekë Marinaj merr titullin Ambasadori i Kombit |url=https://politiko.al/nje-nga-shkrimtaret-me-te-spikatur-ne-bote-gjeke-marinaj-merr-titullin-ambasadori-i-kombit |access-date=23-avgust 2022-yil |website=politiko.al}}</ref>. Hozirda „Mundus Artium Press“ jahon adabiyoti nashriyotining direktori boʻlib ishlaydi<ref name="MundusArtium">{{veb manbasi| title=About Us| publisher=Mundus Artium Press| url=https://mundusartiumpress.us/about/| access-date=7-aprel 2022-yil}}</ref>. == Intervyulari == Amerikada yangi hayotini davom ettirar ekan, Marinaj [[Albaniya]] ommaviy axborot vositalarining amerikadagi vakili sifatida jurnalistlik faoliyatini davom ettirgan. Uning jurnalistik faoliyati asosan Amerikaning sobiq prezidenti [[George H. W. Bush]]<ref name="Shekulli">{{veb manbasi | author= Gjekë Marinaj| date= 26-yanvar 2008-yil| title=Këlliçi i mikorofonit sportiv bën 70 vjeç, në SHBA.|language=albancha|publisher= Gazeta Shekulli| url= http://www.marinaj.info/pdf/gazeta_shekulli_kellici.pdf| access-date=12-iyun 2013-yil }}</ref>, [[Isroil]]ning toʻqqizinchi prezidenti [[Shimon Peres]], mashhur futbolchi [[Pele]]<ref name="Dallas News" /> va boshqalar bilan boʻlgan intervyularni oʻz ichiga olgan. Marinajning „Ana tjetër e pasqyrës“ ({{talaffuz|Ana tyeter e paschures}} — Koʻzguning aks tomoni) kolleksiyasida ushbu intervyularning aksariyati keltirib oʻtilgan<ref name=Ana-Tjeter>{{veb manbasi| author=Arben Çokaj | date=26-noyabr 2003-yil | title=Ana tjetër e pasqyrës|language=albancha |publisher=Shkoder.net| url=https://shkoder.net/ana-tjeter/| access-date=9-aprel 2022-yil}}</ref>. == „Horses“ sheʼri == [[Fayl:Gjekë Marinaj5.jpg|thumb|[[1990-yil]] [[19-avgust]] „Horses“ sheʼri „Drita“ gazetasida chop etilishi oldidan olingan surat (ammo shaxsiyatini himoya qilish maqsadida eʼlon qilinmagan).]] „Horses“ sheʼri dastlab [[Albaniya]]ning „Drita“ gazetasida chop etilgan<ref>{{veb manbasi |title=Gjekë MARINAJ |url=http://www.albanianliterature.net/authors/modern/marinaj/index.html |access-date=23-avgust 2022-yil |website=www.albanianliterature.net}}</ref>. Bu bir qarashda uy hayvoni haqidagi oddiy sheʼr boʻlib koʻrinsada, aslida alban xalqining kommunistik tuzum tomonidan ezilgani bayon etilgan satirik ijtimoiy va siyosiy sheʼrdir<ref name="The Dallas Morning News" />. Ushbu sheʼr 1990-yil 19-avgustda ''„Drita“'' gazetasida eʼlon qilingan va gazetxonlar eʼtirofiga sazovor boʻlgan<ref>{{veb manbasi |title=The Ofi Press Magazine |url=https://www.ofipress.com/ |access-date=23-avgust 2022-yil |website=The Ofi Press Magazine |arxivsana=2004-04-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20040403174357/https://www.ofipress.com/ }}</ref>. Bunday gʻoyadagi sheʼr alban nashriyotida ochiqchasiga eʼlon qilinishi albanlarni va keyinchalik xalqaro hamjamiyatni ham hayratda qoldirganligi aytilgan<ref name= Shqip>{{veb manbasi | author= Eva Dore | date= 11-noyabr 2011-yil | title= Fenomeni "Gjekë Marinaj" | publisher= Shqip | url= http://gazeta-shqip.com/ndryshe/5667d722243cfccdc96f5f3ec50e7651.html | access-date= 5-fevral 2013-yil | language= albancha | arxivsana= 2022-03-28 | arxivurl= https://web.archive.org/web/20220328105837/https://www.gazeta-shqip.com/ndryshe/5667d722243cfccdc96f5f3ec50e7651.html }}</ref>. Nashrdan chiqqanidan keyin bir necha soat ichida ''„Drita“''ning barcha nusxalari butun mamlakat boʻylab sotilgan<ref>{{veb manbasi |title=30 VITE ME PAS – Poezia "Kuajt" e Gjekë Marinjat, kur arti ndeshej me diktaturën |url=https://www.zanimalsise.com/30-vite-me-pas-poezia-kuajt-e-gjeke-marinjat-kur-arti-ndeshej-me-diktaturen/ |access-date=23-avgust 2022-yil |language=inglizcha |arxivsana=2022-08-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220823023605/https://www.zanimalsise.com/30-vite-me-pas-poezia-kuajt-e-gjeke-marinjat-kur-arti-ndeshej-me-diktaturen/ }}</ref>. Odamlar sheʼrni qogʻoz parchalariga yozib olib, metro va koʻchalarda bir-birlariga ulashishgan. Bir necha oy oʻtgach, odamlar hukumatga qarshi namoyishlar paytida megafonlar orqali ushbu sheʼrni aytishgan<ref name="UTD Mercury">{{veb manbasi | author= Eric Nicholson| date= 28-fevral 2010-yil| title= Award carries poetic justice| publisher= UTD Mercury | url=http://www.marinaj.info/pdf/utd_mercury_award_carries_poetic_justice.pdf | access-date=5-fevral 2013-yil }}</ref>. Shu nuqtai nazardan qaraganda, Marinajning soʻzlari Albaniyada kommunizmni magʻlub etishga va ozodlik uchun kurashishga qaratilgan<ref>{{veb manbasi | author= Lindsey Bever | date=4-may 2012-yil | title= Power of a poem | publisher= The Dallas Morning News| url= http://www.marinaj.info/pdf/2012_marinaj_the_dallas_morning_news.pdf | access-date=5-fevral 2013-yil }}</ref>. Shunga qaramay, erkinlik va ozodlik gʻoyalarini ilgari surgani uchun shahar markazida osishga mahkum etilgan boshqa shoirlarni koʻrgan Marinaj darhol mamlakatni tark etishga qaror qilgan. U bir nechta sevimli kitoblarini olib, doʻstlari va oilasiga taʼtilga ketayotganini aytgan va togʻli yoʻllar orqali [[Yugoslaviya]]ga joʻnab ketgan<ref name="The Dallas Morning News" />. == Amerikadagi taʼlimi == Albaniyadagi taʼlimdan keyin, 2001-yilda Marinaj [[Brookhaven kolleji]]da fan boʻyicha dotsentlik darajasini olgan<ref>{{veb manbasi| date=10-fevral 2011-yil| title=News Note| publisher=Brookhaven College| url=http://www.brookhavencollege.edu/news/2012/2286.aspx| access-date=19-aprel 2012-yil| url-status=dead| archive-url=https://web.archive.org/web/20120724002338/http://www.brookhavencollege.edu/news/2012/2286.aspx| archive-date=24-iyul 2012-yil| df=mdy-all}}</ref>. U oʻqishini [[Dallas]]dagi [[Texas universiteti]]da davom ettiradi va u yerda 2006-yil adabiyotshunoslikda [[Magna cum laude]] (lotin iboralari toʻplami) boʻyicha [[bakalavr]] darajasini, 2008-yilda xuddi shu yoʻnalish boʻyicha [[magistr]] darajasini oladi. Uch yil oʻtgach, Marinajga Ackerman Holocaust tadqiqotlari markazi tomonidan [[Holokost]] tadqiqotlari boʻyicha sertifikat topshirilgan<ref name="The Dallas Morning News" />. === Falsafa fanlari doktori === 2012-yilda Marinaj Dallasdagi Texas universitetida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Uning [[Tarjima nazariyasi]] boʻyicha yozilgan [[dissertatsiya]]si [[Bolqon yarim oroli|Bolqondagi]] [[ogʻzaki adabiyot]] falsafasi va tarixiga qaratilgan. [[Dissertatsiya]] mavzusi — „Alban va boshqa Bolqon mamlakatlari madaniyatida ogʻzaki adabiyot: ayrim soʻzlar tarjimasidagi murakkabliklar“ („Oral Poetry in Albanian and Other Balkan Cultures: Translating the Labyrinths of Untranslatability“)<ref>{{veb manbasi|date=6-dekabr 2012-yil|title=Doctoral degrees awarded by U.T. Dallas|publisher=[[University of Texas at Dallas|University of Texas]]|url=http://www.utdallas.edu/dept/graddean/phds/phds1213.htm|access-date=February 2, 2013|arxivsana=2022-03-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220311105231/https://www.utdallas.edu/dept/graddean/phds/phds1213.htm}}</ref>. == Protonizm nazariyasi == [[The Dallas Morning News]] gazetasida yozilishicha Marinajning „Protonizm nazariya“si [[adabiy tanqid]] orqali „tinchlik va tiniq fikrlashni targʻib qiladi“<ref name="Dallas News" />. 2011-yilda Marinajning „Protonism Theory, in Protonism: Theory Into Practice“ (Protonizmda Protonizm nazariyasi: Nazariyadan amaliyotga) mavzusidagi<ref>{{Cite book |last=Marinaj |first=Gjeke |title=Protonizmi: Nga Teoria ne Praktike |publisher=Shtepia Botuese Nacional |year=2015 |isbn=978-99956-89-02-5 |location=Albania |pages=376 |language=sq}}</ref> ilk kitobi Albaniya poytaxti [[Tirana]]ning Milliy Media Jamoasi tomonidan Adabiyot uchun „Albaniya BookerMan Mukofoti“ga sazovor boʻlgan<ref name=BookerMan>{{cite web| author=Mujë Buçpapaj | date=January 29, 2012 | title=Marinaj merr Çmimin "Albanian BookerMan"|language=sq|publisher=Gazeta Nacional| url=https://marinaj.info/pdf/gazeta_nacional_132.pdf| access-date=April 9, 2022}}</ref>. Protonizm nazariyasiga koʻra, har bir tanqidchining shaxsiy manfaatlari va tarafkashliklari badiiy asardagi maʼlum bir kuchli va zaif tomonlarni tanqidiy baholashga qaratilgan eʼtibor darajasiga taʼsir qiladi<ref name="Prietenul Albanezului">{{cite web | author= Marius Dobrescu | date= August 2012 | title= Afinitatile culturale | publisher= Prietenul Albanezului | url= http://www.alar.ro/n65/literatura-c467/cauta.html?s_key=marinaj&x=0&y=0 | access-date= February 5, 2013 | language= ro | archive-url= https://web.archive.org/web/20131019060134/http://www.alar.ro/n65/literatura-c467/cauta.html?s_key=marinaj&x=0&y=0 | archive-date= October 19, 2013 | url-status= dead }}</ref>. Marinaj protonizm nazariyasini 2005-yilda kommunizmning qulashi ortidan Sharqiy Yevropa akademiyasida kuzatilgan haddan tashqari salbiy tanqidlar oqimiga javob sifatida shakllantirgan. Protonizmda asosan adabiy tanqidning muqobil shakli sifatida tanqidchilarning adabiy asarlarga xolisona baho berishi uchun umumiy asos yaratish maqsad qilingan<ref name= Spektar>{{cite web | author= Afrim A. Rexhepi | date=December 2012 | title= Haiku and the theory of Protonism | publisher= Spektar | url= http://www.marinaj.info/pdf/spekter_nr_60_2012.pdf | access-date=February 5, 2013 |language=mk}}</ref>. Protonizm nazariyasi beshta asosiy prinsipni oʻz ichiga oladi: protonizmiotika, restitutsiya (qayta tiklash), tadqiqot, haqiqat va axloq<ref name= Mapo>{{cite web | author= Preç Zogaj | date= December 3, 2012 | title= teoria që sheh bardhë dhe lart | publisher= Mapo | url= http://www.mapo.al/2012/12/03/teoria-qe-sheh-bardhe-dhe-lart | access-date= February 5, 2013 | language= sq | arxivsana= 2017-12-13 | arxivurl= https://web.archive.org/web/20171213011136/http://www.mapo.al/2012/12/03/teoria-qe-sheh-bardhe-dhe-lart }}</ref>. Protismiotika Protonizm va semiotikani birlashtirib, asarga salbiy baho berish, muallifga qarshi fikr bildirish yoki noprofessional tanqidni aniqlash vazifasini bajaradi. Marinajning [[plyuralizm|plyuralistik]] madaniy qarashlarining asosini tashkil etuvchi [[protonizm nazariyasi]] Amerika, Yevropa, Lotin Amerikasi va Osiyodagi universitetlarning oʻquv dasturlariga ham kiritilgan<ref>{{Cite web |last=admin |date=2020-06-20 |title=Inclusive Bio |url=https://marinaj.info/inclusive-bio/ |access-date=2023-02-28 |website=GJEKË MARINAJ |language=en-US}}</ref><ref name="auto1">{{Cite web |title=Изборни предмети од втор циклус – Институт за македонска литература |url=https://iml.edu.mk/%d0%b8%d0%b7%d0%b1%d0%be%d1%80%d0%bd%d0%b8-%d0%bf%d1%80%d0%b5%d0%b4%d0%bc%d0%b5%d1%82%d0%b8-ii-%d1%86%d0%b8%d0%ba%d0%bb%d1%83%d1%81/ |access-date=2023-02-28 |language=mk-MK}}</ref>. Protonizm nazariyasi professor Afrim A. Redzepi tomonidan Saint Cyril va Methodius (The University of Saint Cyril and Methodius) universitetida tanlov fani sifatida oʻqitiladi. Dars asosan uchta mavzuga qaratilgan: matn, kontekst va oʻzlashtirish. U madaniyatning turli jihatlarini, shu jumladan [[Gegel]]ning ruh [[fenomenologiya]]si, munosabat estetikasi va sanʼat asarlarini qamrab oladi<ref name="auto1" />. Bundan tashqari, John Dewey va Nicolas Rorty nazariyalarini, shuningdek Protonizm nazariyasini tatbiq qiladi<ref name="auto1" />. Asosiy darsliklar orasida Marinajning „Protonizm Theory“ (Protonizm nazariyasi), John McDermottning „The Philosophy of John Dewey“ (John Dewey falsafasi) va Kristen M. Walkerning „Hemisphere: Visual Culture of America, Protonism“ (Yarim shar: Amerikaning vizual madaniyati, protonizm) asarlari mavjud<ref name="auto1" />. [[Xitoy Xalq Respublikasi Taʼlim vazirligi]] protonizm nazariyasini oʻzining magistratura oʻquv dasturlariga kiritgan<ref name="China">{{cite web| title=Marinaj's Protonism is Accepted from the Ministry of Education of China|date=April 19, 2020 |language=zh |publisher=Ministry of Education of China| url=https://marinaj.info/chinese| access-date=April 9, 2022}}</ref>. Marinaj ilk marta 2021-yil oktyabr oyida [[Janubiy Koreya]]ning [[Dankook universiteti]]da „Protonizm nazariyasi: Adabiyotning ijtimoiy funktsiyasini rivojlantirish uchun yordam“ mavzusidagi maʼruzasini oʻqigan va bu dastlab koreys tilida nashr etilgan, shundan keyin dunyoning bir qancha tillarida nashr qilingan<ref name="Dankook">{{cite web| title=제20회 국제학술세미나 <접촉하는 예술들 : 기술과 예술의 공진화(共進化)>|language=ko|publisher=Dankook University| url=https://cms.dankook.ac.kr/web/dkcti/-8?p_p_id=Bbs_WAR_bbsportlet&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-2&p_p_col_count=1&_Bbs_WAR_bbsportlet_curPage=1&_Bbs_WAR_bbsportlet_action=view_message&_Bbs_WAR_bbsportlet_messageId=749104| access-date=April 7, 2022}}</ref><ref name="Fjala">{{cite web| title=Leksion Në Demokraci| date=January 10, 2022 |language=sq|publisher=Fjala| url=https://fjala.info/leksion-ne-demokraci/| access-date=April 7, 2022}}</ref><ref name="NguoiHaNoiProton">{{cite web| title='Thuyết Proton' của Gjeke – Marinaj|date=November 22, 2020 |language=vi|publisher=Nguoi HaNoi| url=https://nguoihanoi.com.vn/thuyet-proton-cua-gjeke-marinaj_263353.html| access-date=April 7, 2022}}</ref><ref name="VanVietProton">{{cite web| title=Khái lược về "thuyết proton" của Gjekë Marinaj|language=vi|publisher=VanViet| url=http://vanviet.info/tren-facebook/khi-luoc-ve-thuyet-proton-cua-gjek-marinaj/| access-date=April 7, 2022}}</ref>. == Adabiy etnografiya == Marinajning ''„Sung Across the Shoulder: Heroic Poetry of Illyria“''<ref>{{Cite book |last1=Marinaj |first1=Gjeke |title=Sung Across the Shoulder |last2=Turner |first2=Frederick |publisher=Mundus Artium Press |year=2011 |isbn=978-0-939378-11-1 |location=USA |pages=226 |language=en}}</ref> (Mundus Artium Press, 2011; [[Frederick Turner]] bilan birgalikda tahrirlangan, tarjima qilingan va tatbiq qilingan) va dissertatsiyaga asoslangan „''Oral Poetry in Albanian and Other Balkan Cultures: Translating the Labyrinths of Untranslatability''“ (UMI, 2012; Pro Quest, Michigan, USA 2020) kabi asarlari oʻzining etnografik tadqiqotlari natijasida yozilgan. Ikkala asar ham ogʻzaki adabiyot vakillarini lingvistik, tarixiy, geografik, madaniy, ijtimoiy va estetik nuqtai nazardan oʻrganib chiqib, ogʻzaki adabiyotni tarjima qilish muammolarini tahlil qiladi<ref name="auto">{{cite web | url=https://exlibris.al/gjovalin-shkurtaj-metaforika-origjinale-dhe-pasuria-ligjerimore-ne-poezine-e-gjeke-marinajt/ | title=Gjovalin Shkurtaj: Metaforika origjinale dhe pasuria ligjërimore në poezinë e Gjekë Marinajt | date=December 14, 2022 }}</ref>. Ushbu kitoblar alban ogʻzaki adabiyotining ingliz tilidagi antologiyasi hisoblanadi<ref name=FolkClassics>{{cite web| author=Frederick Turner | date=Winter 2012 | title=The Folk and the Classics|language=en|publisher=American Arts Quarterly| url=https://marinaj.info/the-folk-and-the-classics/| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name=WorldCat>{{cite web| title=Marinaj, Gjekë 1965-|language=en|publisher=WorldCat| url=http://www.worldcat.org/identities/lccn-n2017030194/| access-date=April 9, 2022}}</ref>. Marinaj alban tilshunosligiga, xususan, yangi soʻzlar va neologizmlarni yaratishda ham oʻz hissasini qoʻshgan. Ularning bir qanchasi „Lexico-phraseological and ethnolinguistic dictionary of the Malësi e Madhe“ga (Malësi e Madhening Leksiko-frazeologik va etnolingvistik lugʻati, albancha — „Fjalor leksiko — frazeologjik dhe etnoliguistik i Malësisë së Madhe“) kiritilgan<ref name="auto" />. == Madaniy aloqalar == [[Fayl:President Truong Tan Sang with Gjekë Marinaj.jpg|thumb|Gjekë Marinaj [[Vyetnam]] [[prezident]]i [[Truong Tan Sang]] bilan]] 2017-yildan boshlab, Marinaj Xalqaro Diplomatiya va Adliya Kengashida Madaniy va ilmiy aloqalar boʻyicha Oliy komissar lavozimida faoliyat yuritib kelmoqda<ref>{{Cite web |title=Consiglio Internazionale per la Diplomazia e la Giustizia-STRUTTURA-Consiglio Internazionale per la Diplomazia e la Giustizia |url=http://www.icdj.eu/delegazioni_10.html |access-date=2023-02-13 |website=www.icdj.eu |language=en-US |arxivsana=2023-02-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230213063112/http://www.icdj.eu/delegazioni_10.html }}</ref>. Ushbu kengash [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]]ning Iqtisodiy va Ijtimoiy masalalar (DESA) departamenti NGO (nodavlat tashkilotlar) boʻlimida roʻyxatdan oʻtgan<ref>{{Cite web |title=Home-Consiglio Internazionale per la Diplomazia e la Giustizia |url=http://www.icdj.eu/index.htm |access-date=2023-02-13 |website=www.icdj.eu |language=en-US |arxivsana=2023-02-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230213063108/http://www.icdj.eu/index.htm }}</ref>. Marinaj shuningdek, [[Albaniya]]ning „Nation's Ambassador“ unvoniga ega<ref name="NationsAmbassador" />. [[Albaniya]] va [[AQSh]] oʻrtasidagi madaniy aloqalarni yanada rivojlantirishdan tashqari u adabiyot va tinchlikni qoʻllab-quvvatlash maqsadida koʻplab davlatlarda safarda boʻlgan<ref name="A23Interview">{{cite web| title=A23 – Jeta e pazakontë e shqiptarit, një poezi, një arratisje dhe NOBEL-i – 26. Avgust 2021 ATV|language=sq|publisher=A23| url=https://www.youtube.com/watch?v=jxIXV-oFEhc| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name="AlbanianTV">{{cite web| title=Gjekë Marinaj, midis mallit dhe nderimit – Tom Therçaj (Telereportazh)|language=sq|publisher=Malësi e Madhe| url=https://www.youtube.com/watch?v=qRpU1yiOotI| access-date=April 9, 2022}}</ref>. Sobiq Yugoslaviya va Yevropaning tarixiy ahamiyatga ega boʻlgan [[Sharqiy blok]]i ([[Serbiya]], [[Xorvatiya]], [[Chernogoriya]], [[Kosovo]], [[Ruminiya]])<ref name="SerbiaIskra">{{cite web| author=Дејана Ивановић| date=March 30, 2015| title=Албански Књижевник:Да сам могао да бирам, живео бих у Србији|language=sh|publisher=Iskra| url=https://iskra.co/srbija/albanski-knjizevnikda-sam-mogao-da-biram-ziveo-bih-u-srbiji/| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name="SerbiaFB">{{cite web| author=Биљана Диковић | date=March 30, 2015 | title=Албански Књижевник: Да сам могао да бирам, живео бих у Србији|language=sh |publisher=Serbian FB Reporter| url=https://fbreporter.org/2015/03/30/%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D1%9A%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D0%BA-%D0%B4%D0%B0-%D1%81%D0%B0%D0%BC-%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D0%BE-%D0%B4%D0%B0-%D0%B1%D0%B8%D1%80/| access-date=April 9, 2022}}</ref>, shuningdek, AQShdan mafkuraviy boʻlinishlar tufayli ajratilgan xalqlar ([[Vyetnam]] va [[Xitoy]])<ref name="HNVHP">{{cite web| author=Dinh Thuong| date=August 17, 2020| title=Nói sao cho hết về người con gái Việt Nam – Gjekë Marinaj (Hoa Kỳ)| language=vi| publisher=Hoi Nha Van Hai Phong| url=http://vanhaiphong.com/noi-sao-cho-het-ve-nguoi-con-gai-viet-nam-gjeke-marinaj-hoa-ky/| access-date=April 9, 2022| arxivsana=2023-05-29| arxivurl=https://web.archive.org/web/20230529130234/http://vanhaiphong.com/noi-sao-cho-het-ve-nguoi-con-gai-viet-nam-gjeke-marinaj-hoa-ky/}}</ref><ref name="NguoiHaNoi-VN">{{cite web| date=October 7, 2020 | title=Grgjeke Marinaj (Hoa Kỳ - Anbani)|language=vi |publisher=Nguoi HaNoi| url=https://nguoihanoi.com.vn/grgjeke-marinaj-hoa-ky-anbani_262896.html| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name="NhuQuynhdePrelle">{{cite web| author=Nhu Quynh de Prelle | date=February 17, 2016 | title=Thơ Như Quỳnh de Prelle|language=vi |publisher=VanViet| url=http://vanviet.info/tho/tho-nhu-quynh-de-prelle/| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name="TinTuc-VN">{{cite web| author=Dong Thuy | date=February 19, 2019 | title=Ngày thơ Việt Nam lần thứ XVII với chủ đề 'Người Kinh Bắc'|language=vi |publisher=Tin Tuc| url=https://baotintuc.vn/doi-song-van-hoa/ngay-tho-viet-nam-lan-thu-xvii-voi-chu-de-nguoi-kinh-bac-20190219173725894.htm| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name="MaiVanPhan">{{cite web| title=Mai Văn Phấn – Gjekë Marinaj dịch sang Albania ngữ| language=vi| publisher=| url=http://vanhaiphong.com/mai-vn-phn-gjeke-marinaj-dch-sang-albania-ng/| access-date=April 7, 2022| arxivsana=2023-05-29| arxivurl=https://web.archive.org/web/20230529130229/http://vanhaiphong.com/mai-vn-phn-gjeke-marinaj-dch-sang-albania-ng/}}</ref><ref name="VNPoetryDay1">{{cite web| date=February 20, 2019 | title=17th Vietnam Poetry Day marked in Bac Giang|language=en |publisher=Vietnam Plus| url=https://en.vietnamplus.vn/17th-vietnam-poetry-day-marked-in-bac-giang/146872.vnp| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name="BacGiang">{{cite web| author=Kim Hieu, Do Quyen, Tuyet Mai| date=February 19, 2019| title=Ngày Thơ Việt Nam tại Bắc Giang: Xây dựng văn hóa, con người Việt Nam từ tinh hoa dân tộc và nhân loại| language=vi| publisher=Bac Giang| url=http://baobacgiang.com.vn/bg/tuan-van-hoa-du-lich-bac-giang/276566/ngay-tho-viet-nam-tai-bac-giang-xay-dung-van-hoa-con-nguoi-viet-nam-tu-tinh-hoa-dan-toc-va-nhan-loai.html| access-date=April 9, 2022| arxivsana=2023-05-29| arxivurl=https://web.archive.org/web/20230529131732/http://baobacgiang.com.vn/bg/tuan-van-hoa-du-lich-bac-giang/276566/ngay-tho-viet-nam-tai-bac-giang-xay-dung-van-hoa-con-nguoi-viet-nam-tu-tinh-hoa-dan-toc-va-nhan-loai.html}}</ref><ref name="China" /> yoki milliy, etnik va plyuralistik jihatdan oʻziga xosliklari bilan ajralib turadigan davlatlarga ([[Janubiy Koreya]], [[Hindiston]], [[Meksika]], [[Irlandiya]], [[Italiya]], [[Buyuk Britaniya]]) alohida eʼtibor qaratgan<ref name="Shinailbo">{{cite web| title=진해구, 제26회 김달진 문학제 비대면 행사 개최|date=October 5, 2021 |language=ko |publisher=| url=https://www.shinailbo.co.kr/news/articleView.html?idxno=1467238| access-date=April 7, 2022}}</ref><ref name="India" /><ref name="DaBitontoTour">{{cite web| author=Rosanna Procacci| date=September 11, 2019| title=Tour in Puglia (Bitonto inclusa) per il grande poeta americano Gjekë Marinaj della Secop edizioni| language=it| publisher=Da Bitonto| url=https://www.dabitonto.com/cultura-e-spettacolo/tour-in-puglia-bitonto-inclusa-per-il-grande-poeta-americano-gjek-marinaj-della-secop-edizioni.htm| access-date=April 9, 2022| arxivsana=2023-05-29| arxivurl=https://web.archive.org/web/20230529180008/https://www.dabitonto.com/cultura-e-spettacolo/tour-in-puglia-bitonto-inclusa-per-il-grande-poeta-americano-gjek-marinaj-della-secop-edizioni.htm}}</ref>. [[Fayl:Gjekë Marinaj at university of Alisher Navai.jpg|left|thumb|Gjekë Marinaj [[Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti]] talabalari bilan]] Bugunga qadar ham Marinaj [[Ozarbayjon]], [[Oʻzbekiston]]<ref name=" National University of Uzbekistan ">{{cite web| date= May 26, 2022| title= Albanian-American Poet, Writer, Translator, Literary Critic, Publisher and Philosopher Gekyo Marinay Met With Students at the Nuuz| publisher= National University of Uzbekistan| url= http://nuu.uz/en/o%ca%bczbekiston-milliy-universitetiga-%d0%b0lban-%d0%b0merika-shoiri-yozuvchi-tarjimon-adabiy-tanqidchi-noshir-va-faylasuf-gekyo-marinay-xorijiy-talabalar-bilan-uchrashdi/| access-date= August 20, 2022| arxivsana= 2023-05-30| arxivurl= https://web.archive.org/web/20230530042025/https://nuu.uz/en/o%CA%BCzbekiston-milliy-universitetiga-%D0%B0lban-%D0%B0merika-shoiri-yozuvchi-tarjimon-adabiy-tanqidchi-noshir-va-faylasuf-gekyo-marinay-xorijiy-talabalar-bilan-uchrashdi/}}</ref><ref>{{Cite web |title=Gekyo Marinay. She'rlar. Mirzohid Muzaffar tarjimalari & Shoir, avvalo, shaxs bo'lmog'i lozim. Gekyo Marinay bilan suhbat {{!}} Xurshid Davron kutubxonasi |url=https://kh-davron.uz/kutubxona/jahon/gekyo-marinay-sherlar-mirzohid-muzaffar-tarjimalari.html |access-date=2022-08-23 |website=kh-davron.uz}}</ref><ref>{{Cite web |title=Universitetimizga jahonga mashhur ijodkor tashrif buyurdi {{!}} Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti |url=https://tsuull.uz/uz/content/universitetimizga-jahonga-mashhur-ijodkor-tashrif-buyurdi |access-date=2022-08-23 |website=tsuull.uz}}</ref>, [[Laos]], [[Rossiya]]<ref>{{Cite web |title=Gjeke Marinaj Archives |url=https://www.apraksinblues.com/apk-author-tx/gjeke-marinaj/ |access-date=2022-08-23 |website=Апраксин Блюз |language=en-US |arxivsana=2022-08-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220823023258/https://www.apraksinblues.com/apk-author-tx/gjeke-marinaj/ }}</ref>, [[Efiopiya]]<ref>{{Cite web |last=admin |date=2022-04-01 |title=Libër i Ri në Etiopi: "Një spik mbi re" nga Gjekë Marinaj |url=https://fjala.info/liber-i-ri-ne-etiopi-nje-spik-mbi-re-nga-gjeke-marinaj/ |access-date=2022-08-23 |website=FJALA e LIRË |language=sq-AL}}</ref> va dunyoning boshqa mamlakatlaridagi yozuvchilar va madaniyat arboblari bilan inklyuziv professional hamkorlikni davom ettirmoqda. Uning faoliyatini nashrlarda, tarjimalarida va Mundus Artium Press jurnali sahifalarida kuzatish mumkin<ref name=MundusArtiumHome>{{cite web| title=Home |language=en|publisher=Mundus Artium Press| url=https://mundusartiumpress.us/| access-date=April 9, 2022}}</ref>. 2019-yilda [[Hindiston]]ning [[Kalkutta]] shahrida „Sayyoraviy inqiroz va inson ozodligi“ mavzusida boʻlib oʻtgan Jahon mutafakkirlari va yozuvchilari tinchlik uchrashuvida Xalqaro madaniyatlararo tadqiqotlar va tashviqotlar jamiyati Marinajning adabiyot orqali tinchlikka boʻlgan intilishini va umuminsoniy qarashlarini eʼtirof etgan<ref name=India>{{cite web| title=Literary Activist, Dr. Gjeke Marinaj, Awarded for Nurturing Peace|language=en|publisher=2 News| url=https://marinaj.info/pdf/marinaj-awarded-for-nurturing-peace-Sangram_Mitra-2020.pdf| access-date=April 9, 2022}}</ref>. == Hozirgi faoliyati == Hozirgi kunda Marinaj 1967-yilda [[Ogayo universiteti]]da tashkil etilgan nodavlat notijorat „Mundus Artium Press“ jahon adabiyoti jurnalining direktori. [[Dallas]]dagi [[Texas universiteti]] Erik Jonsson akademik markazida va [[Clayton (Oklahoma)|Claytonda]] ushbu matbuotning ofislari mavjud. Shu bilan birga u „Mundus Artium“ (xalqaro adabiyot va sanʼat jurnali) muharriri hamdir<ref name="MundusArtium" />. Marinaj har yili oʻtkaziladigan adabiyot boʻyicha „Gjenima mukofoti“ hakamlari hayʼati raisi etib tayinlangan. „Gjenima mukofoti“ mukofot homiysi „Mundus Artium Press“ jurnalida keltirilganidek „…bugungi kun tarixida tan olingan haqiqiy badiiy asar yoki bitta yirik adabiy yutuqning egasini tan oladi…“<ref name=Gjenima>{{cite web| title=Gjenima Prize|language=en |publisher=Mundus Artium Press| url=https://mundusartiumpress.us/prizes/gjenima-prize/| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name=GjenimaDailySmart>{{cite web| author=Bok Hyun-myung | date=October 5, 2021 | title=최동호 고려대 명예교수, 제18회 제니마 문학상 수상자 선정|language=ko |publisher=Daily Smart| url=http://www.dailysmart.co.kr/news/articleView.html?idxno=50581| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name=GjenimaLeader>{{cite web| author=Jung Min-kyu | date=October 6, 2021 | title=최동호 고려대 명예교수, 제18회 제니마 문학상 수상자로 선정 (The Gjenima prize for literature)|language=ko |publisher=The Leader| url=https://theleader.mt.co.kr/articleView.html?no=2021100520407844509| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name=GjenimaNewsis>{{cite web| date=October 6, 2021 | title=최동호 수원문화도시포럼 이사장, 제니마문학상 수상|language=ko |publisher=Newsis| url=https://mobile.newsis.com/view.html?ar_id=NISX20211006_0001605235 | access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name=GjenimaSuwonibo>{{cite web| author=Eun-seop Shin | date=October 6, 2021 | title=최동호 수원문화도시포럼 이사장, 국내 최초 미국 '제니마 문학상' 수상|language=ko |publisher=Suwonibo| url=https://www.suwonilbo.kr/news/articleView.html?idxno=217275| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name=GjenimaKUNews>{{cite web| date=October 10, 2021 | title=최동호 명예교수, 제18회 제니마 문학상 수상|language=ko |publisher=KU News| url=http://www.kunews.ac.kr/news/articleView.html?idxno=33033| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name="GjenimaGNNews">{{cite web| author=Hwang Yong-in | date=October 4, 2021 | title=박재규 경남대 총장 '창원KC국제문학상' 시상|language=ko |publisher=GN News| url=http://www.gnnews.co.kr/news/articleView.html?idxno=483959| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name=GjenimaCafe>{{cite web| date=October 6, 2021 | title=최동호 수원문화도시포럼 이사장, 제니마문학상 수상|language=ko |publisher=Cafe| url=https://m.cafe.daum.net/dongjum14/45O0/330?listURI=%2Fdongjum14%2F45O0| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.lagazzettadelmezzogiorno.it/news/italia/1402606/lincanto-della-poesia-tra-gelsi-fiori-e-ulivi.html | title=L'Incanto della poesia tra gelsi, fiori e ulivi }}</ref>. U 2001-yildan beri Dallas kollejida ingliz tili, xalqaro aloqalar va jahon adabiyoti fanlaridan dars beradi<ref>{{cite web | author=Jenni Gilmer | date=January 16, 2009 | title=This week's RLC update – Marinaj awarded literature prize | publisher=[[Richland College]] – Media & Newsroom | url=http://www.rlc8.dcccd.edu/media/?p=737 | access-date=April 19, 2012 | url-status=dead | archive-url=https://archive.today/20120805153035/http://www.rlc8.dcccd.edu/media/?p=737 | archive-date=August 5, 2012 | df=mdy-all }}</ref><ref>{{Cite web |title=Gjekë Marinaj receives the International Literary Award "Changwon" from South Korea |url=https://www.ocnal.com/2021/10/gjeke-marinaj-receives-international.html |access-date=2022-08-23 |website=Oculus News}}</ref><ref>{{Cite web |title=Gjekë Marinaj, Author at Diaspora Shqiptare |url=https://diasporashqiptare.al/author/gjeke-marinaj/ |access-date=2022-08-23 |website=Diaspora Shqiptare |language=sq |arxivsana=2022-08-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220823024802/https://diasporashqiptare.al/author/gjeke-marinaj/ }}</ref>. Professor sifatida doktor Marinaj dunyoning koʻplab universitetlarida doktorlik dissertatsiyalarining himoya qilinishini nazorat qiladi. Hozirda [[Oʻzbekiston Milliy universiteti]]da ham faoliyat olib bormoqda<ref>{{Cite web |title=National University of Uzbekistan named after Mirzo Ulugbek |url=https://nuu.uz/en/?s=Marinaj |access-date=2023-02-13 |website=nuu.uz}}</ref>. == Kitoblari == [[Fayl:Gjekë Marinaj's autograph2.jpg|thumb|left|Gjekë Marinajning dastxati]] Marinajning sheʼriy, jurnalistika va adabiy tanqidga oid kitoblari koʻplab mamlakatlarda, turli tillarda nashr etilgan. Uning ''„Mos më ik larg“''<ref>{{Cite book |last=Marinaj |first=Gjeke |title=Mos me ik larg |publisher=Shtepia Botuese e Lidhjes se Shkrimtareve |year=1995 |isbn= |location=Albania |pages=84 |language=sq}}</ref> ({{talaffuz|Mos me ig lag}} — Mendan olis ketma), ''„Infinit“''<ref>{{Cite book |last=Marinaj |first=Gjeke |title=Infinit |publisher=Orpheus Texts |year=2000 |isbn=978-0-9728521-1-1 |location=USA |pages=122 |language=sq}}</ref> (Cheksizlik), ''„Lutje në ditën e tetë të javës“''<ref>{{Cite book |last=Marinaj |first=Gjekë |title=Lutje në ditën e tetë të javës |publisher=Fair Konica |year=2008 |isbn=978-9951-06-185-8 |location=Kosovo |pages=160 |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |title=Poezia si fletë Bible e Gjekë Marinaj – Balli i Kombit në Internet |url=http://www.ballikombit.org/index.php?option=com_content&task=view&id=389&Itemid=9 |access-date=2022-08-23 |website=www.ballikombit.org |arxivsana=2022-08-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220823023558/http://www.ballikombit.org/index.php?option=com_content&task=view&id=389&Itemid=9 }}</ref><ref>{{Cite web |last=paultedeschini |date=2008-09-17 |title=Bota e pasur shpirtërore e poetit Gjekë Marinaj çfaqet në çdo fjalë |url=https://albemigrant2011.wordpress.com/2008/09/17/poeti-shqiptar-gjeke-marinaj/ |access-date=2022-08-23 |website=EuroEmigrant |language=sq-AL}}</ref> ({{talaffuz|Luche ne diten e tete te yaves}} — Haftaning sakkizinchi kunidagi ibodat), ''„Prizonierul Absentei“''<ref>{{Cite book |last=Marinaj |first=Gjekë |title=Prizonierul absentei |publisher=Primavara |year=2013 |location=Rumania |language=ro}}</ref> ({{talaffuz|Prizonerul Absentey}} — Yoʻqlik asiri), ''„Dolazim da pozelenim“''<ref>{{Cite book |last=Marinaj |first=Gjeke |title=Dolazim da pozelenim |publisher=Serbian Writers Association |year=2014 |isbn=978-86-81537-49-7 |location=Serbia |pages=142 |language=sr-el}}</ref> ({{talaffuz|Dolazim da pozelenim}} — Men yaproq toʻkishga keldim), ''„Nhung hy Vong Trong suot“''<ref>{{Cite book |last=Marinaj |first=Gjeke |title=Nhung hy Vong Trong suot |publisher=Vietnam Writers Association |year=2014 |isbn=978-604531-297-1 |location=Hanoi |pages=132 |language=vi}}</ref> ({{talaffuz|Nung ji vong jong souot}} — Shaffof umidlar), ''„Nhung Cay Lieu Ri Mau“''<ref>{{Cite book |last=Marinaj |first=Gjeke |title=Nhung Cay Lieu |publisher=Vietnam Writers Association |year=2016 |isbn=978-604-53-5956-3 |location=Hanoi |pages=206 |language=vi}}</ref> ({{talaffuz|Nung say Lyu ri mau}} — Qonayotgan tollar), ''„Sevginin 24 Saati“''<ref>{{Cite book |last=Marinaj |first=Gjeke |title=Sevginin 24 Saati |publisher=Seirlar |isbn=978-9952-476-82-8 |location=Baku |pages=93 |language=az}}</ref> (Sevgining 24 soati), ''„46 Sahifa“''<ref>{{Cite book |last=Marinaj |first=Gjeke |title=46 Sahifa |publisher=Istiqlol |year=2020 |isbn=978-9943--5724-2-3 |location=Tashkent |pages=197 |language=uz}}</ref>, ''„Schizzi Dʼimmaginazione“''<ref>{{Cite book |last=Marinaj |first=Gjeke |title=Schizzi D'immaginazione |publisher=Secop edizioni |year=2019 |isbn=978-88-94862-60-7 |location=Corato |pages=177 |language=it}}</ref> ({{talaffuz|Sizi dimajinazione}} —Tasavvurdagi chizmalar), ''„ການສາລະພາບຂອງທະເລ“'' (Dengiz olqishlari), ''„Humanizing Venus“'', ''„대서양 연안에서 네루다와 함께“''<ref>{{Cite book |last=Marinaj |first=Gjeke |title=대서양 연안에서 네루다와 함께 |publisher=Lyric Poetics |year=2020 |isbn=979-1-188-90352-8 |location=Seoul |pages=115 |language=ko}}</ref> (Atlantika sohilida Neruda bilan), ''„An Ell Above the Clouds“'' kabi sheʼriy toʻplamlari bor<ref name=Books>{{cite web| title=Books written by Marinaj|language=en|publisher=Dr. Gjekë Marinaj| url=https://marinaj.info/books/| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref>{{cite web| title=Public Profile| publisher=ALTA| url=http://www.utdallas.edu/alta/resources/public-profile-display?member=gmarinaj2005| access-date=May 1, 2012| url-status=dead| archive-url=https://web.archive.org/web/20121108092004/http://www.utdallas.edu/alta/resources/public-profile-display?member=gmarinaj2005| archive-date=November 8, 2012| df=mdy-all}}</ref><ref name=SerbianPolitika>{{cite web| title=Да сам могао да бирам, живео бих у Србији|language=sh |publisher=Politika| url=https://www.politika.rs/scc/clanak/323179/Da-sam-mogao-da-biram-ziveo-bih-u-Srbiji| access-date=April 7, 2022}}</ref><ref name=SerbianBook>{{cite web| title=Албанска Књижевност|language=sh |publisher=Bibliografije| url=http://bibliografije.nb.rs/bibliografija/cip/CM2014102/zapisi37.html| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name=Tiki-VN>{{cite web| title=Những cây liễu rỉ máu|language=vi|publisher=Tiki| url=https://tiki.vn/nhung-cay-lieu-ri-mau-p11445910.html| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name=DaBitontoBook>{{cite web| title=Il grande poeta americano Gjekë Marinaj a Bitonto per presentare il libro "Schizzi di immaginazione"| language=it| publisher=Da Bitonto| url=https://www.dabitonto.com/cronaca/il-grande-poeta-americano-gjek-marinaj-a-bitonto-per-presentare-il-libro-schizzi-di-immaginazione.htm| access-date=April 9, 2022| arxivsana=2023-06-28| arxivurl=https://web.archive.org/web/20230628210249/https://www.dabitonto.com/cronaca/il-grande-poeta-americano-gjek-marinaj-a-bitonto-per-presentare-il-libro-schizzi-di-immaginazione.htm}}</ref><ref name=KGNewsNeruda>{{cite web| title=미국 시인 잭 마리나이 시집 '대서양 연안에서 네루다와 함께' 한국 발간|language=ko |publisher=KG News| url=https://www.kgnews.co.kr/news/article.html?no=596882| access-date=April 7, 2022}}</ref>. Bundan tashqari, ''„Ana tjetër e pasqyrës“''<ref>{{Cite book |last=Marinaj |first=Gjeke |title=Ana tjeter e pasqyres |publisher=Orpheus Texts |year=2003 |isbn=0-9728521-2-3 |location=USA |pages=257 |language=Albanian}}</ref> ({{talaffuz|Ana tyeter e paschures}} — Koʻzguning aks tomoni) nomli intervyular toʻplami, ''„Ca gjëra nuk mund të mbeten sekret“''<ref name=Ana-Tjeter /> (Sir tutib boʻlmaydigan baʼzi narsalar) nomli tanlangan maqolalar va esselar toʻplami, ''„Protonizmi: nga teoria në praktikë“''<ref name="UTD Mercury" /> (Protonizm: nazariyadan amaliyotga) nomli adabiy tanqidga oid kitobi, ''„Inkshed: A poetʼs view on the Vietnam War“''<ref name=InkshedAtunis>{{cite web| author=Frederick Turner | date=September 24, 2021 | title=Inkshed: A poet's view on the Vietnam by Gjekë Marinaj is available on Amazon|language=en|publisher=Atunis Galaxy Poetry| url=https://atunispoetry.com/2021/09/24/inkshed-a-poets-view-on-the-vietnam-by-gjeke-marinaj-is-available-on-amazon/| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref>{{Cite web |last=agronsh |date=2021-09-24 |title=Inkshed: A poet's view on the Vietnam by Gjekë Marinaj is available on Amazon |url=https://atunispoetry.com/2021/09/24/inkshed-a-poets-view-on-the-vietnam-by-gjeke-marinaj-is-available-on-amazon/ |access-date=2022-08-23 |website=Atunis Galaxy Poetry|language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Marinaj |first=Gjeke |title=Inkshed: A poet's view on the Vietnam War |publisher=Orpheus Texts |year=2020 |isbn=978-0-939378-09-8 |location=USA |pages=192 |language=en}}</ref> nomli bir toʻplam ichidagi esse va sheʼriy kitoblari ham mavjud. 2025-yilda Marinajning „Nol va cheksizlik oʻrtasidagi protonizm: Falsafa, adabiyot va gʻoyalar tarjimasi“ nomli kitobi oʻzbek tilida chop etildi<ref>{{kitob manbasi |last1=Marinaj |first1=Gjeke |title=„Nol va cheksizlik o‘rtasidagi protonizm“ |date=11.02.2025 |publisher=Osiya Print Bizness |location=Toshkent |isbn=978-9910-1485-4-9 |page=191 |accessdate=5-aprel 2025-yil}}</ref>. === Tarjimalari === Gjekë Marinaj „Translation Review“ jurnalining muharriri boʻlib ishlagan<ref>{{cite web | date= Fall 2008| title= Guest Editor | publisher= Translation Review| url=http://www.marinaj.info/pdf/translation_review_76.pdf#search=| access-date=February 11, 2013 }}</ref>. Shu bilan birga bir qancha kitoblarni ingliz tilidan alban tiliga va alban tilidan ingliz tiliga tarjima qilgan<ref name=Zogaj>{{cite web| author=Preç Zogaj|title=Occurrence on Earth: Selected Poems|date=July 2021 |language=sq|publisher=Mundus Artium Press| url=https://mundusartiumpress.us/occurrence-on-earth/| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name="UTD Mercury" />. Ular orasida alban ogʻzaki dostonlari toʻplami hamda „[[Frederick Turner]]“ nomli dostoni alohida ajralib turadi. U ingliz va alban tillarida oʻndan ortiq kitoblarni tahrir qilgan. [[Vyetnam tili]]dan [[alban tili]]ga<ref>{{Cite web |title=Gjekë Marinaj sjell shqippoetin e shquar vietnamez – Shqiptarja |url=https://shqiptarja.com/lajm/gjeke-marinaj-sjell-shqip-br-poetin-e-shquar-vietnamez |access-date=2022-08-23 |website=shqiptarja.com |language=sq}}</ref> [[Mai Văn Phấn]]ning „''Vowels in the Dew''“<ref name=VowelsintheDew>{{cite web| title=Nhà văn Bão Vũ trò chuyện với nhà thơ Gjekë Marinaj| language=vi| publisher=Hoi Nha Van Hai Phong| url=http://vanhaiphong.com/nha-vn-bao-v-tro-chuyn/| access-date=April 7, 2022| arxivsana=2023-06-01| arxivurl=https://web.archive.org/web/20230601115931/http://vanhaiphong.com/nha-vn-bao-v-tro-chuyn/}}</ref><ref name=MaiVanPhan2>{{cite web| author=Mai Van Phan| date=December 4, 2014| title=Con đường khác tìm đến thơ Việt hiện đại| language=vi| publisher=| url=http://maivanphan.com/default.aspx?sname=MaiVanPhan&sid=32&pageid=398&catid=1102&id=2443&catname=Tho-tieng-ANBANI&title=Con-duong-khac-tim-den-tho-Viet-hien-dai---Nha-tho-tien-sy-Gjeke-Marinaj-thuc-hien-PV| access-date=April 9, 2022| arxivsana=2023-06-01| arxivurl=https://web.archive.org/web/20230601115940/http://maivanphan.com/default.aspx?sname=MaiVanPhan&sid=32&pageid=398&catid=1102&id=2443&catname=Tho-tieng-ANBANI&title=Con-duong-khac-tim-den-tho-Viet-hien-dai---Nha-tho-tien-sy-Gjeke-Marinaj-thuc-hien-PV}}</ref> nomli tanlangan sheʼrlar toʻplamini va [[Ho Chi Minh]]ning ''„Chess Lessons: Poetry from the Prison Diary“'' kabi kitoblarini tarjima qilgan<ref name=HoChiMinh1>{{cite web| title=Le „Carnet de prison“ de Hô Chi Minh traduit en albanais|language=fr|publisher=Musée National D'Histoire du Vietnam| url=http://baotanglichsu.vn/fr/Articles/3259/18725/le-carnet-de-prison-de-ho-chi-minh-traduit-en-albanais.html| access-date=April 7, 2022}}</ref><ref name=HoChiMinh2>{{cite web| date=October 22, 2015 | title=Le "Carnet de prison" de Hô Chi Minh traduit en albanais|language=vi |publisher=| url=https://fr.vietnamplus.vn/le-carnet-de-prison-de-ho-chi-minh-traduit-en-albanais/68223.vnp| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name=CLBN-VN>{{cite web| date=March 23, 2016| title=Mãy Suy Nghĩ Vẽ Dịch Thuật Hiện Nay| language=vi| publisher=Câu lạc bộ Người| url=http://clbnguoiyeusach.net/bai-viet/van-de-va-su-kien/van-de-va-su-kien/may-suy-nghi-ve-dich-thuat-hien-nay-558.html| access-date=April 9, 2022| arxivsana=2023-06-01| arxivurl=https://web.archive.org/web/20230601115929/http://clbnguoiyeusach.net/bai-viet/van-de-va-su-kien/van-de-va-su-kien/may-suy-nghi-ve-dich-thuat-hien-nay-558.html}}</ref><ref name=Translations>{{cite web| title=Books translated by Marinaj|language=en|publisher=Dr. Gjekë Marinaj| url=https://marinaj.info/books/books-translated-by-marinaj/| access-date=April 9, 2022}}</ref>. == Eʼtiroflar va tanqidlar == Marinaj 2008-yilda Albaniya Turizm, Madaniyat, Yoshlar ishlari va sport vazirligi qoshidagi Xalqaro madaniyat markazi tomonidan „[[Pjetër Arbnori]]“ mukofoti bilan taqdirlangan<ref name=Alblink />. Bundan tashqari yana koʻplab mukofotlarni qoʻlga kiritgan. Post-Kommunistik tuzumdagi Albaniya va uning diasporasida qoʻlga kiritilgan Albaniya-Amerika yozuvchilari jamiyatining „The Golden Pen Award“ (2003), adabiyot yoʻnalishi boʻyicha „Albanian Booker Man“ (2011), [[Tirana]] Milliy Media jamoasi tomonidan „Protonism: Theory Into Practice“<ref name=BookerMan /> nomli adabiy tanqidga oid kitobi uchun mukofot va „Malësi e Madhe's Honorary Citizen Award“ (2021) (Malësi e Madhening faxriy fuqarosi) kabilar shular jumlasidandir<ref name=MalesiMadheTV>{{cite web| title=Gjekë Marinaj – Qytetar Nderi "Malësi e Madhe"|language=sq|publisher=Malësi e Madhe| url=https://www.youtube.com/watch?v=jU19-dT769Q| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name=MalesiCeremony>{{cite web| title=Ceremonia e dhënies së titullit "Qytetar Nderi" për Gjekë Marinaj|language=sq|publisher=Zani Veriut| url=https://www.youtube.com/watch?v=uE2uD8lHDhs| access-date=April 9, 2022}}</ref>. Shuningdek, Amerikada avval „Reunion“<ref>{{cite web | url=https://ah.utdallas.edu/reunion/reunion-the-dallas-review/ | title=Reunion: The Dallas Review Reunion: The Dallas Review }}</ref> deb nomlangan va keyinchalik „The Sojourn“ nomiga oʻzgargan mukofot (2006) bilan taqdirlangan. [[Janubiy Koreya]]ning „Suvon KS“<ref name=2020SuwonKS>{{cite web| title=제3회 수원KS 세계 시 낭독회 열려|date=October 6, 2021 |language=ko |publisher=Jonghap News| url=https://www.jonghapnews.com/news/articleView.html?idxno=322476| access-date=April 7, 2022}}</ref> xalqaro adabiyot mukofoti (2020), „Changwon KS“ xalqaro adabiyot mukofoti<ref name="Idomin" /><ref name=JoonGang>{{cite web| date=September 1, 2021 | title=[사랑방] 잭 마리나이, KC국제문학상 수상|language=ko |publisher=The JoongAng| url=https://www.joongang.co.kr/article/25003232#home| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name=Hani>{{cite web| author=Choi Jae-bong | date=August 23, 2021 | title='케이시 국제문학상'에 잭 마리나이|language=ko |publisher=Hani.co.kr| url=https://www.hani.co.kr/arti/culture/book/1008765.html| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name=MunHwa>{{cite web| author=Park Dong-mi | date=August 31, 2021 | title=KC 국제문학상에 美 작가 잭 마리나이 선정|language=ko |publisher=Munhwa| url=http://www.munhwa.com/news/view.html?no=20210831MW102300914451| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name=NewsPaper-KR>{{cite web| author=Han Song-hee| date=October 28, 2021| title=잭 마리나이 제12회 창원KC국제문학상 수상| language=ko| publisher=news-paper.co.kr| url=http://www.news-paper.co.kr/news/articleView.html?idxno=76370| access-date=April 9, 2022| arxivsana=2023-06-03| arxivurl=https://web.archive.org/web/20230603135139/http://www.news-paper.co.kr/news/articleView.html?idxno=76370}}</ref><ref name=KNNews>{{cite web| author=Jeong Min-ju | date=August 23, 2021 | title=올해 창원KC문학상에 미국 시인 잭 마리나이 선정|language=ko |publisher=knnews.co.kr| url=http://www.knnews.co.kr/news/articleView.php?idxno=1358536| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name=NateKR>{{cite web| author=Choi Jae-bong | date=August 23, 2021 | title='케이시 국제문학상'에 잭 마리나이|language=ko |publisher=Nate| url=https://news.nate.com/view/20210823n28876| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name="GjenimaGNNews" /><ref name=KNDaily>{{cite web| author=Hwang Min-seong | date=October 5, 2021 |title=제26회 김달진문학제 비대면으로 열려|language=ko|publisher=KN Daily| url=http://www.kndaily.co.kr/news/articleView.html?idxno=208206| access-date=April 7, 2022}}</ref> (2021), [[Italiya]]da „The International Author Prize“ (2019), [[Oʻzbekiston]]da „Jahon shoiri“ mukofoti (2020)<ref name=UzbekPrize>{{cite web| date=August 19, 2020 | title=Poeti Bashkëkohor i Botës|language=uz |publisher=Kitob Dunyosi| url=https://marinaj.info/pdf/Kitob-Dunyosi-Poeti_Bashkekohor_i_Botes-190820.pdf| access-date=April 9, 2022}}</ref><ref name="Koha Jone">{{cite web | author= Nikoll Lesi| date=August 19, 2020 | title= Gjekë Marinaj- "Poeti Bashkëkohor i Botës"| publisher= Koha Jonë | url= https://kohajone.com/gjeke-marinaj-poeti-i-bashkekohor-i-botes| access-date=August 21, 2022 }}</ref>, [[Hindiston]]ning [[Gʻarbiy Bengaliya]] shtatida „World Poet Prize“ (2019), madaniyatlararo tadqiqotlar va tashviqotlari uchun topshirilgan mukofot (2019), „Underground Literature“ (Mahfiy adabiyot) harakati va adabiy jurnal platformasi<ref name=IndiaSalutation>{{cite web| title=A Salutation to the World Poet|language=en|publisher=Underground Literature| url=https://marinaj.info/pdf/Gjeke_Marinaj-A_Salution_from_India-2020.pdf| access-date=April 9, 2022}}</ref> tomonidan taʼsis etilgan „Salutation to the World Poet“ (Jahon shoiriga salom) (2020) kabilar Marinajning mukofotlar kolleksiyasidan oʻrin olgan. [[Vyetnam sanʼat va adabiyot assotsiatsiyalari ittifoqi|Vyetnam Yozuvchilar assotsiatsiyasi]] tomonidan ikki karra „National Insignia Prize“ bilan taqdirlangan (2015, 2019). Mukofotga „for the cause of Vietnamʼs Literature and Arts“ (Vyetnam adabiyoti va sanʼati uchun) deb maxsus jumla tushirilgan<ref name=VietnamPrize1>{{cite web| title=Ho Viet Chi Vi, Ho La Nha Van| language=vi| publisher=Van Nghe| url=https://cupdf.com/document/tinhthan-thep-va-the-h-tkm-gjeke-mrinaj-nns-tho-djch-gia.html| access-date=April 7, 2022| arxivsana=2023-06-03| arxivurl=https://web.archive.org/web/20230603135136/https://cupdf.com/document/tinhthan-thep-va-the-h-tkm-gjeke-mrinaj-nns-tho-djch-gia.html}}</ref>. U bir necha marta adabiyot yoʻnalishi boʻyicha Nobel mukofoti nominantlari roʻyxatiga kiritilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.dabitonto.com/ |sarlavha="Incontriamo la poesia" : Angela De Leo e Gjeke Marinaj svelano il segreto dei versi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230601033956/https://www.dabitonto.com/ |arxivsana=2023-06-01 |sana=May 30, 2023 |qaralgan sana=July 4, 2023 }}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://www.coratoviva.it/ |sarlavha=Il candidato Nobel Gjeke Marinaj illustre ospite per "Incontriamo la Poesia" |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230705014644/https://www.coratoviva.it/ |arxivsana=2023-07-05 |sana=May 30, 2023 |qaralgan sana=July 4, 2023 }}</ref><ref name="A23Interview" /><ref name=Idomin>{{cite web| title=작가 기본 의무는 진실을 말하는 것|date=October 5, 2021 |language=ko|publisher=idomin.com|url=http://www.idomin.com/news/articleView.html?idxno=774142| access-date=April 7, 2022}}</ref><ref name=Revista-Fjala>{{cite web| title=Prof. dr. Gjekë Marinaj merr titullin ; "Qytetarë Nderi " i Bashkisë M.Madhe| date=October 28, 2021| language=sq| publisher=Revista Fjala| url=https://revista-fjala.com/prof-dr-gjeke-marinaj-merr-titullin-qytetare-nderi-i-bashkise-m-madhe/| access-date=April 7, 2022}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=RadiandRadi>{{cite web| title=Poeti i talentuar Gjekë Marinaj përballë shkrimtarit të regjimit komunist Ismail Kadare|language=sq|publisher=Radi and Radi| url=http://www.radiandradi.com/poeti-i-talentuar-gjeke-marinaj-perballe-shkrimtarit-te-regjimit-komunist-ismail-kadare-ik-nga-klajd-kapinova/| access-date=April 7, 2022}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.ziareonline24.ro/cez-deschide-festivalul-portile-poeziei-2022-in-calitate-de-partener-traditional-201659 |title=CEZ deschide Festivalul Porțile Poeziei 2022 în calitate de partener tradițional |date=June 25, 2022 |qaralgan sana=2023-06-03 |arxivsana=2023-06-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230603151216/https://www.ziareonline24.ro/cez-deschide-festivalul-portile-poeziei-2022-in-calitate-de-partener-traditional-201659/ }}</ref><ref>{{cite web |url=https://olt-alert.ro/2022/06/23/cez-deschide-din-nou-festivalul-portile-poeziei-din-caras-severin-in-calitate-de-partener-traditional/ |title=CEZ a deschis, din nou, Festivalul "Porțile Poeziei" din Caraș-Severin, în calitate de partener tradițional |access-date=June 24, 2022 |arxivsana=2023-06-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230603155050/https://olt-alert.ro/2022/06/23/cez-deschide-din-nou-festivalul-portile-poeziei-din-caras-severin-in-calitate-de-partener-traditional/ }}</ref><ref>{{cite web |url=https://expressdebanat.ro/20-de-poeti-din-intreaga-lume-bat-anul-acesta-la-portile-poeziei-carasene/ |title=20 de poeți din întreaga lume bat anul acesta la "Porțile Poeziei" cărășene|date=June 23, 2022 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.jurnalulolteniei.ro/2022/06/23/cez-deschide-pentru-a-x-a-editie-consecutiv-festivalul-portile-poeziei-din-caras-severin-in-calitate-de-partener-traditional/ |title=CEZ deschide pentru a X-a ediție consecutiv Festivalul "Porțile Poeziei" din Caraș-Severin, în calitate de partener tradițional |date=June 23, 2022 |access-date=June 24, 2022 |language=ro |arxivsana=2023-06-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230603151218/https://www.jurnalulolteniei.ro/2022/06/23/cez-deschide-pentru-a-x-a-editie-consecutiv-festivalul-portile-poeziei-din-caras-severin-in-calitate-de-partener-traditional/ }}</ref><ref>{{cite web | url=https://stirilecs.ro/a-x-a-editie-consecutiva-a-festivalului-portile-poeziei-din-caras-severin/ | title=A X-a ediție consecutivă a Festivalului "Porțile Poeziei" din Caraș-Severin | qaralgan sana=2023-06-03 | arxivsana=2023-06-03 | arxivurl=https://web.archive.org/web/20230603152144/https://stirilecs.ro/a-x-a-editie-consecutiva-a-festivalului-portile-poeziei-din-caras-severin/ }}</ref><ref name=" Gazeta Telegraf ">{{cite web | author= Frank Shkreli | date= August 15, 2022| title= Gjekë Marinaj, poeti erudit malësor shqiptaro-amerikan po pushton botën me poezinë e tij | publisher= Gazeta Telegraf | url= https://telegraf.al/opinion/frank-shkreli-gjeke-marinaj-poeti-erudit-malesor-shqiptaro-amerikan-po-pushton-boten-me-poezine-e-tij | access-date=August 15, 2022 }}</ref><ref name="Work Haiku">{{cite web | author=Michael M. Core | date=July 15, 2022 | title=New textbook expands Gjekë Marinaj's role in diversity of world literature | publisher=WH | url=https://www.workhaiku.com/new-textbook-expands-gjeke-marinajs-role-in-diversity-of-world-literature | access-date=August 21, 2022 | arxivsana=2022-08-21 | arxivurl=https://web.archive.org/web/20220821071005/https://www.workhaiku.com/new-textbook-expands-gjeke-marinajs-role-in-diversity-of-world-literature/ }}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-10-28 |title=Prof. dr. Gjekë Marinaj merr titullin ; "Qytetarë Nderi " i Bashkisë M.Madhe |url=https://revista-fjala.com/prof-dr-gjeke-marinaj-merr-titullin-qytetare-nderi-i-bashkise-m-madhe/ |access-date=2022-08-23 |website=Revista FJALA |language=sq-AL }}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Mirzo Ulug'bek nomidagi O'zbekiston Milliy universiteti |url=https://nuu.uz/ozbekiston-milliy-universiteti-sayyoramizning-1000dan-ortiq-ommaviy-axborot-vositalari-sahifalarida-sayyoramizning-mingdan-ortiq-veb-sahifalarida-etirof-etilayotgan-universitet/ |access-date=2022-08-25 |website=nuu.uz |arxivsana=2022-08-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220825105133/https://nuu.uz/ozbekiston-milliy-universiteti-sayyoramizning-1000dan-ortiq-ommaviy-axborot-vositalari-sahifalarida-sayyoramizning-mingdan-ortiq-veb-sahifalarida-etirof-etilayotgan-universitet/ }}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-14 |title=Gjovalin Shkurtaj: Metaforika origjinale dhe pasuria ligjërimore në poezinë e Gjekë Marinajt |url=https://www.gazetaexpress.com/gjovalin-shkurtaj-metaforika-origjinale-dhe-pasuria-ligjerimore-ne-poezine-e-gjeke-marinajt/ |access-date=2022-12-15 |website=Gazeta Express |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://shqiptarja.com/lajm/speciale-gjeke-marinaj-sfidat-e-nje-arratie-nje-diell-i-poezise-shqipe-ne-amerike|title=SPECIALE/ Gjekë Marinaj, sfidat e një arratie, një diell i poezisë shqipe në Amerikë – Shqiptarja.com|website=shqiptarja.com|accessdate=March 27, 2023}}</ref>. Marinajning ijodiy faoliyati yuzasidan ilmiy ishlar ham olib borilgan. Senada Demushining „Shtigjeve letrare të Gjekë Marinaj“<ref>{{Cite web |last=P |first=Star Plus |date=2016-06-11 |title=Promovohet Libri "Shtigjeve Letrare Te Gjekë Marinaj" |url=https://www.starplus-tv.com/promovohet-libri-shtigjeve-letrare-te-gjeke-marinaj/ |access-date=2022-08-23 |website=Star Plus TV – Shkoder |language=en-US}}</ref> (Gjeke Marinajning ijod yoʻli. Tirana: Botimet Nacional. 2016), Adnan Mehmetining „Gjekë Marinaj, me shume se poet“ (Gjekë Marinaj, shoir emas, dengiz. New York, London: Adriatic Press. 2007), [[fan doktori]] Ramesh Mukhopadhyayaning „Hidden in the Light of Thought: 22 of Gjeke Marinajʼs Poems Decoded“ (Oklahoma: Orpheus Texts, 2019) nomli ilmiy ishlari shular jumlasidandir<ref name=AboutMarinaj>{{cite web| title=Books about Marinaj|language=en|publisher=Dr. Gjekë Marinaj| url=https://marinaj.info/books/books-about-marinaj/| access-date=April 9, 2022}}</ref>. Marinaj sheʼriyati va adabiy nazariyalari bir qancha tadqiqotchilar tomonidan tadqiq qilingan. Shefqet Dibranining ''„Libra dhe mbresa“'' (Kitoblar va taassurotlar. Switzerland: Albanisches Institut. 2005), Mikel Gojanining ''„Traditë dhe bashkëkohësi“'' (Milliylik va zamonaviylik. Kosovo. 2007), [[fan doktori]] Afrim A. Rexhepining ''„Aisthesis: studime nga estetika“'' (Estetika: estetika boʻyicha izlanishlar. Shkup. 2013), Mimoza Rexhvelajning „Vështrim mbi Poezinë e Diasporës“ (Diaspora sheʼriyati tahlili. Shkoder. 2013), Anton Gojçajning ''„Biblioteka e hirushes“'' (Zolushka kutubxonasi. USA: Art Club. 2011), Mai Văn Phấnning ''„Không Gian Khâc“'' (Boʻshliqlar. Hanoi, Vyetnam: Yozuvchilar assotsiatsiyasi nashriyot uyi. 2016), Besim Muhadrining ''„Esencat e mendimit letrar“'' (Badiiy fikr mohiyati. New York, London: Adriatic Press, 2020)<ref>{{Cite journal |last=Muhardi |first=Besim |date= |title=Gjekë Marinaj: Poeti I Shqar I Diasporës Shqiptare Në Amerikë |url=https://eprints.unite.edu.mk/541/1/34d7dfe6-bc42-45b8-b3e8-31b5b0aa1f5e_145-152.pdf |journal= |pages=145–152 |via=UDC: 821.18.09 |access-date=2023-06-04 |archivedate=2023-07-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230725140524/https://eprints.unite.edu.mk/541/1/34d7dfe6-bc42-45b8-b3e8-31b5b0aa1f5e_145-152.pdf }}</ref> va Giovanni Romanoning ''„Poesia: Lʼivincibile Presente“'' (Sheʼriyat: Yengilmas. Bari. [[Italiya]]: SECOP Edizioni. 2020) kabilar shular jumlasidandir<ref name=StrongEmphasis>{{cite web| title=Strong emphasis in books|language=en|publisher=Dr. Gjekë Marinaj| url=https://marinaj.info/books/strong-emphasis-in-books/| access-date=April 9, 2022}}</ref>. Alban yozuvchisi [[Ismail Kadare]] ([[Xalqaro Booker mukofoti]] sohibi, 2005.) Marinajni „…zamonamizning eng taniqli alban shoirlaridan biri…“ va „…Yevropaning eng yaxshi shoirlaridan biri…“ deb eʼtirof etgan<ref name="KGNewsNeruda" />. Italiyalik adabiyotshunoslardan biri „Marinaj Protonizm nazariyasining siyosatga, ijtimoiy hayotga, yosh avlod tarbiyasiga tatbiq etilishi favqulodda yangicha va muhim inqilobni yaratishi mumkin. Chunki hayot bor joyda goʻzallik, goʻzallik bor joyda sheʼriyat, sheʼriyat bor joyda erkinlik boʻladi. Erkinlik esa inson qatʼiyatining asosidir“, deb fikr bildirgan<ref name="DaBitontoTour" />. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Ovozli Vikipediya|sana=2023-06-23|Gjekë Marinaj.ogg}} * [https://www.youtube.com/watch?v=HeFdyQoamiI Gjekë Marinaj RTV21 (Part II)] * [https://www.youtube.com/watch?v=6hPfnr0et80&t=43s GJEKË MARINAJ NË TIRANË] * [https://www.youtube.com/watch?v=3nqexSM_Xng&t=25s Hanoi TV Gjekë Marinaj] * [https://www.youtube.com/watch?v=vztX3KIrjQE Gjeke marinaj pa logo] * [https://www.youtube.com/watch?v=seZ3t0WAr8w La Cultura attraversa l’ Oceano – Gjeke Marinaj] * [https://yandex.ru/video/preview/499363224684015969 Gjekë Marinaj në RTV 21 (Part I)] * [https://www.youtube.com/watch?v=VqCPqMIPdJg Gjekë Marinaj në TV Arberia (Part I)] * [https://www.youtube.com/watch?v=w_YrDeCLVyo Intervistë:Intervistë me poetin shqiptaro-amerikan Gjekë Marinaj] * [https://www.youtube.com/watch?v=ZeueN3KYtLs Gjekë Marinaj "Horses"] * [https://www.youtube.com/watch?v=OjuvZyaeDJo ATV- Shkoder — MONOGRAFI DEDIKUAR GJEKE MARINAJ] * [https://www.youtube.com/watch?v=-ooGROKFZHk&t=2s Gjeke Marinaj published in Uzbekistan] * [https://www.youtube.com/watch?v=s2DmxDzoT8A&t=7s Gjekë Marinaj and Frederick Turner : TV BOIN] {{Tashqi havolalar}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:AQSh shoirlari]] [[Turkum:Amerikalik yozuvchilar]] [[Turkum:Tarjimonlar]] ig2woshqvr9tmlgfpsd6hkirdhlmmhj 0 953005 6272218 6002606 2026-09-16T23:32:06Z InternetArchiveBot 58913 3 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272218 wikitext text/x-wiki {{Harbiy arbob | ismi = Gʻani Valiyev | asl_ismi = | tasvir = [[Fayl:Valiev_Gani.jpg|200px]] | tasvir_tavsifi = | hayot_davri = | laqabi = | taxallusi = | tugʻilgan_sanasi = {{tugʻilgan sanasi|1924|07|17}} | tugʻilgan_joyi = [[Namangan viloyati|Namangan viloyatining]] [[Qurmoq qishlogʻi|Qurmoq qishlogʻida]] | vafot_sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|1998|03|26|1924|07|17}} | vafot_joyi = {{UZB}} | fuqaroligi = {{SSSR}}, <br /> {{UZB}} | qoshin_turlari = | xizmat_yillari = [[1942]]—[[1946]] | unvoni = | qism = 66-oʻqchi polki (61-oʻqchilar diviziyasi), 28-armiya (SSSR) 1-Ukraina fronti | qoʻmondonlik = 66-polkining miltiqchilar rotasi piyoda razvedkasi vzvod komandirining yordamchisi | lavozimi = | jang = Nikopol-Krivoy Rog jangi (1944-yil yanvar-fevral), Bereznegovato-Snigirevskaya jangi (1944 -yil mart), Odessa jangi(1944-yil mart-aprel), Gumbinnen-Goldap operatsiyasi (1944-yil oktyabr), Sharqiy Prussiya (1945-yil yanvar-mart) Berlin hujum operatsiyasi (1945-yil aprel-may). | mukofotlari = {{Vatan urushi ordeni (1v)}} {{Ulug‘ Vatan urushidagi g‘alabaning 25 yilligi nishoni}} {{Mehnat Qizil Bayroq ordeni}} {{Shon-sharaf belgisi (SSSR)}} {{Jasorat uchun medali (SSSR)}} {{Stalingrad mudofasi uchun}} {{Kavkaz mudofasi uchun}} {{Berlin olinganligi uchun}} {{Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan ta’sis etilgan medal}} {{1941-1945 yillardagi Ulug‘ Vatan Urushida qozonilgan G‘alabaning 30 yilligi medali}} {{Mehnat fahriysi}} {{Sovet armiyasi va flotining 30 yilligi yubiley medali}} {{SSSR qurolli kuchlarini 40-yilligi}} {{SSSR qurolli kuchlarini 50-yilligi}} {{SSSR qurolli kuchlarini 60-yilligi}} | bilimi = | otasi = | onasi = | turmush oʻrtogi = | bolalari = | aloqa = | istefoda = Namangan viloyat ijroiya qoʻmitasi xoʻjalik boʻlimi boshligʻi | dastxati = }} '''Gʻani Valiyev''' (1924-yil 17-iyul — 1998-yil 26-mart) — 66-polkining miltiqchilar rotasi piyoda razvedkasi vzvod komandirining yordamchisi, brigadir, [[Ikkinchi jahon urushi]] qatnashchisi. [[Shon-sharaf ordeni (SSSR)|Shuhrat ordeni (SSSR)]], [[Vatan urushi ordeni]], [[Mehnat Qizil Bayrogʻi Ordeni|Mehnat Qizil Bayroq ordeni]], [[„Jasorat uchun“ medali (SSSR)|Jasurlik uchun medali]], Stalingrad mudofaasi uchun medali, [[„Kavkaz mudofaasi uchun“ medali|Kavkaz mudofaasi uchun medali]] va [[„Berlinni egallab olgani uchun“ medali|Berlinni ozod qilganlik uchun medallari]] sohibi. SSSR Ichki ishlar vazirligining Toshkent maktabida tahsil olgan. 1942-yildan komsomol aʼzosi. 1945-yildan [[KPSS]] aʼzosi. Namangan viloyati urush va mehnat faxriylari kengashi sobiq raisi. Namangan viloyat ijroiya qoʻmitasi xoʻjalik boʻlimi sobiq boshligʻi<ref>{{Veb manbasi |url=https://encyclopedia.mil.ru/encyclopedia/gentlemens/hero.htm?id=11451043@morfHeroes |sarlavha=Валиев Гани биография}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=26456 |sarlavha=G’ani Valiyev biografiyasi}}</ref>. Gʻani Valiyev [[Ikkinchi jahon urushi]] vaqtida bir qancha hujum operatsiyalarida qatnashgan, jumladan: Nikopol-Krivoy Rog jangi (1944-yil yanvar-fevral), Bereznegovato-Snigirevskaya jangi (1944 -yil mart), Odessa jangi (1944-yil mart-aprel), Gumbinnen-Goldap operatsiyasi (1944-yil oktyabr), Sharqiy [[Prussiya]] (1945-yil yanvar-mart) Berlin hujum operatsiyasi (1945-yil aprel-may)<ref name="Герои страны" />. == Hayoti va faoliyati == 1924-yil 15-iyulda [[Turkiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi|Turkiston ASSRda]] (hozirgi [[Oʻzbekiston|O‘zbekiston]] [[Namangan viloyati]] [[Qurmoq]] qishlogʻi) dehqon oilasida tugʻilgan. Millati oʻzbek<ref name="Минобороны">{{Veb manbasi |url=http://encyclopedia.mil.ru/encyclopedia/gentlemens/hero.htm?id=11451043%40morfHeroes |sarlavha=Министерство обороны Российской Федерации. Валиев Гани |qaralgan sana=2020-01-11}}</ref>. 1940-yilda Namangan shahridagi 19-son oʻrta maktabni tamomlagan. Keyinchalik kolxozga ishga kirgan. 1942-yil iyun oyida [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]] Namangan viloyati Namangan harbiy komissarligi tomonidan [[Sovet Armiyasi|Qizil Armiya]] safiga chaqirilgan. 1942-yil dekabrdan [[Ulugʻ Vatan urushi (atama)|Ulugʻ Vatan urushi]] frontlarida xizmat qilgan. Stalingrad va Janubiy frontlarda jang qilgan, [[Stalingrad jangi]] qatnashchisi. 1943-yil 12-avgustda [[Donbass|Donbassni]] ozod qilish paytida va 1944-yil 11-avgust [[Polsha|Polshadagi]] janglarda ikki marta yaralangan<ref name="Герои страны">{{Warheroes|author=Антон Бочаров|name=Валиев Гани|id=26456}}</ref>. 1943-yilda tuzalib, urush tugaguniga qadar 28-armiyaning 66-piyoda polkida Ukraina frontida, 1944-yil iyundan Belarussiya frontida, 1944-yil oktyabrdan 1-Belarussiya frontida, 1945-yil apreldan boshlab yana 1-Ukraina frontida jang qila boshlagan. Nikopol-Krivoy Rog (1944-yil yanvar-fevral), Bereznegovato-Snigirevskaya (1944-yil mart), Odessa (1944-yil mart-aprel), Belarus (1944-yil iyun-avgust), Gumbinnen-Goldapskaya (1944—1945-yil mart)<ref>{{Veb manbasi |url=https://gusev-online.ru/news/obshestvo/20784-valiev-gani-valievich-maloizvestnyj-geroj-boev-za-gumbinnen.html |sarlavha=Валиев Гани Валиевич — малоизвестный герой боев за Гумбиннен}}</ref> va Berlin (1945-yil aprel-may) hujum operatsiyalarida qatnashgan<ref name="Герои страны" />. 66-piyoda polkining (61-piyoda diviziyasi, 128-piyoda korpusi, 28-armiya, 1-Belarussiya fronti) otuvchisi, [[Qizil armiya|Qizil Armiya]] askari Gʻani Valiyev [[Narew]] daryosi boʻyidagi [[Serotskiy]] koʻprigini muhofaza qilish janglarda jasorat koʻrsatgan. 1944-yil 8-sentyabrda u kuchli dushman hujumi ostida oʻz otryadi jangchilari bilan [[Serok]] shahri ([[Polsha]]) yaqinidagi [[Narew]] daryosini kesib oʻtadi va otryadi bilan suv qirgʻogʻidan hujumga oʻtadi. Ushbu harakatlari orqali u sektorda koʻprik boshini qoʻlga kiritishiga yordam beradi. 8 va 9-sentyabr kunlari Narew daryosining oʻng qirgʻogʻidagi koʻprik uchun boʻlgan janglarda u otryadi bilan dushmanning 4 ta qarshi hujumini qaytaradi. Oʻsha jangda Gʻani Valiyev 17 nemis askari va 1 zobitini yoʻq qiladi<ref name="Герои страны" />. Frontda nemis bosqinchilariga qarshi jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi va bir vaqtning oʻzida koʻrsatgan jasorati uchun 1944-yil 27-sentyabrda 61-piyoda diviziyasi boʻlinmasi 034/n-son buyrugʻi bilan<ref name="Минобороны2">{{Veb manbasi |url=http://encyclopedia.mil.ru/encyclopedia/gentlemens/hero.htm?id=11451043%40morfHeroes |sarlavha=Министерство обороны Российской Федерации. Валиев Гани |qaralgan sana=2020-01-11}}</ref> [[Sovet Armiyasi|Qizil Armiya]] askari Gʻani Valiyev 3-darajali [[Shuhrat ordeni (SSSR)]] bilan taqdirlangan<ref name="Минобороны" />. 1944-yil 9-noyabrda [[Gumbinnen]] shahri yaqinida (Sharqiy Prussiya, hozirgi [[Kaliningrad viloyati]] [[Gusev]] shahri) jangda u oʻz otryadi bilan nemis bunkeriga bostirib kirdi va 2 askarni yoʻq qildi. 9-noyabr kuni Shmulken qishlogʻi yaqinida uning otryadi dushman tomonidan toʻsatdan hujumga uchradi. Nemislar voqea joyida 8 nafar askarlarni yoʻq qildi. Gʻani Valiyevga qarshi hujumga oʻtgan 2 nafar dushman askarini voqea joyida oʻldirib, yana bir askarni qoʻlga oldi<ref name="Минобороны" />. Frontda nemis bosqinchilariga qarshi jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi va bir vaqtning oʻzida koʻrsatgan jasorat uchun 1944-yil 18-dekabrdagi 64/n-son buyrugʻi bilan kichik serjant Gʻani Valiyev 2-darajali [[Shuhrat ordeni (SSSR)]] bilan taqdirlangan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1946-yil 15-maydagi Farmoni bilan nemis bosqinchilariga qarshi kurash frontida qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi hamda bir vaqtning oʻzida koʻrsatgan jasorati uchun katta serjant Gʻani Valiyev 1-darajali [[Shuhrat ordeni (SSSR)]] bilan taqdirlangan<ref name="Герои страны" />. 1946-yil aprel oyida serjant Gʻani Valiyev demobilizatsiya qilindi. 1950-yilda SSSR Ichki ishlar vazirligining Toshkent maktabini tamomlagan. Namangan viloyat ijroiya qoʻmitasi ichki ishlar boʻlimida xizmat qilgan, oxirgi lavozim shu boshqarmaning xoʻjalik boʻlimi boshligʻi boʻlgan. 1998-yil 26-martda vafot etgan<ref name="Минобороны" />. == Mukofotlari == * [[Vatan urushi ordeni]] (1985-yil 6-aprel) * [[Mehnat Qizil Bayrogʻi Ordeni|Mehnat Qizil Bayroq ordeni]] (1981-yil 20-may) * 1-darajali [[Shon-sharaf ordeni (SSSR)|Shuhrat ordeni (SSSR)]] (1946-yil 15-may)<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie1561233714/?backurl=%2Fheroes%2F%3Flast_name%3D%D0%92%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%D0%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_vpp%26page%3D2 Строка в наградном списке к ордену Славы 1-й степени Наградной лист] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200111155924/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie1561233714/?backurl=%2Fheroes%2F%3Flast_name%3D%D0%92%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%D0%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_vpp%26page%3D2 |date=2020-01-11 }} в электронном банке документов «Подвиг народа».</ref> * 2-darajali [[Shon-sharaf ordeni (SSSR)|Shuhrat ordeni (SSSR)]] (1945-yil 23-aprel)<ref>[https://podvignaroda.ru/?#id=27848576&tab=navDetailDocument Наградной лист к ордену Славы 2-й степени Наградной лист] в электронном банке документов «Подвиг народа».</ref> * 3-darajali [[Shon-sharaf ordeni (SSSR)|Shuhrat ordeni (SSSR)]] (1944-yil 26-avgust)<ref>[https://podvignaroda.ru/?#id=33704578&tab=navDetailDocument Наградной лист к ордену Славы 3-й степени Наградной лист] в электронном банке документов «Подвиг народа».</ref> * „<nowiki/>[[„Jasorat uchun“ medali (SSSR)|Jasurlik uchun“ medali]] (1944-yil 25-avgust)<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie31286779/?backurl=%2Fheroes%2F%3Flast_name%3D%D0%92%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%D0%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8%26date_birth%3D1924%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_vpp%26page%3D1 Медаль «За отвагу» Наградной лист] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230720191455/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie31286779/?backurl=%2Fheroes%2F%3Flast_name%3D%D0%92%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%D0%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8%26date_birth%3D1924%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_vpp%26page%3D1 |date=2023-07-20 }} в электронном банке документов «Подвиг народа».</ref> * „Stalingrad mudofaasi uchun“ medali (1943-yil)<ref>Медаль [https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie1530084535/?backurl=%2Fheroes%2F%3Flast_name%3D%D0%92%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%D0%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_vpp%26page%3D1 «За оборону Сталинграда»] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230613232210/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie1530084535/?backurl=%2Fheroes%2F%3Flast_name%3D%D0%92%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2&first_name=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8&group=all&types=pamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_vpp&page=1 |date=2023-06-13 }}</ref> * „<nowiki/>[[„Kavkaz mudofaasi uchun“ medali|Kavkaz mudofaasi uchun“ medali]] (1943-yil) * „<nowiki/>[[„Berlinni egallab olgani uchun“ medali|Berlinni ozod qilganlik uchun“ medali]] (1944-yil 25-avgust) * „Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan“ medali (1970-yil 6-aprel) * „<nowiki/>[[„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali|1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali]] (1945-yil 9-may)<ref>Указ ПВС СССР от 09.05.1945 </ref> * „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning yigirma yilligi“ yubiley medali (1965-yil 7-may)<ref>Указ ПВС СССР от 07.05.1965</ref> * „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning oʻttiz yilligi“ yubiley medali"<ref>Указ ПВС СССР от 25.04.1975 </ref> * „Mehnat faxriysi“ medali * „<nowiki/>[[«Sovet armiyasi va flotining 30 yilligi» yubiley medali|Sovet armiyasi va dengiz flotiga 30 yil“ medali]]<ref>Указ ПВС СССР от 22.02.1948</ref> * „<nowiki/>[[„SSSR Qurolli Kuchlariga 40 yil“ yubiley medali|SSSR Qurolli Kuchlariga 40 yil“ yubiley medali]]<ref>Указ ПВС СССР от 18.12.1957</ref> * „<nowiki/>[[„SSSR Qurolli Kuchlariga 50 yil“ yubiley medali|SSSR Qurolli Kuchlariga 50 yil“ yubiley medali]] (1967-yil 26-dekabr)<ref>Указ ПВС СССР от 26.12.1967</ref> * „<nowiki/>[[„SSSR Qurolli Kuchlariga 60 yil“ yubiley medali|SSSR Qurolli Kuchlariga 60 yil“ yubiley medali]] (1978-yil 28-yanvar)<ref>Указ ПВС СССР от 28.01.1978</ref> * „<nowiki/>[[„Ulug‘ Vatan urushidagi g‘alabaning 25 yilligi“ belgisi|Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 25 yilligi“ belgisi]] (1970-yil) [[Fayl:Valiev_Gani_sculpture.jpg|250px|thumb|[[Ivanovo]] shahridagi qahramonlar yodgorligi.]] == Xotirasi == Qahramonning qabriga qabr toshi oʻrnatildi. Gʻani Valiyev va bir qancha [[Ikkinchi jahon urushi|ikkinchi jahon urishida]] qatnashganlar nomi [[Ivanovo]] shahridagi Qahramonlar yodgorligida abadiylashtirilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://ivgoradm.ru/news?nid=10181 |sarlavha=22 июня ивановцы почтили память погибших воинов минутой молчания у мемориала "Героям фронта и тыла" |qaralgan sana=2023-08-02 |arxivsana=2023-08-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230802110427/https://ivgoradm.ru/news?nid=10181 }}</ref>. == Adabiyotlar == * {{Kitob manbasi/Ruscha|title=Кавалеры ордена Славы трёх степеней: Краткий биографический словарь|url=|date=2000|isbn=5-203-01883-9|page=703}} * {{Kitob manbasi/Ruscha|title=Солдатская доблесть|url=|date=1970|isbn=|page=261|автор=Кургузов И. П|город=Ташкент}} * {{Kitob manbasi/Ruscha|title=Полные кавалеры ордена Славы|url=|date=2010|isbn=|page=|автор=Воениздат|город=Москва}} * {{Kitob manbasi/Ruscha|title=Askarlik shuhrati|url=https://newspaperarchive.com/military-clipping-may-04-1965-3571910/|date=4 май.|isbn=|page=|автор=Hamid Nuriy|город=Sovet O‘zbekistoni|год=1965}} == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Shuhrat ordeni bilan mukofotlanganlar]] [[Turkum:Ulug‘ Vatan urushidagi g‘alabaning 25 yilligi nishoni sohiblari]] [[Turkum:„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari]] [[Turkum:Stalingrad mudofaasi uchun medali sohiblari]] [[Turkum:Jasurlik uchun medali bilan mukofotlanganlar]] [[Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari]] [[Turkum:1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari]] [[Turkum:1998-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:26-martda vafot etganlar]] [[Turkum:1924-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:17-iyulda tugʻilganlar]] == Havolalar == * {{Warheroes|author=Антон Бочаров|name=Валиев, Гани|id=26456|star=Glory}} * Polnie kavaleri ordena [http://war-heroes.uz/ru/%D0%BD%D0%B0%D1%88%D0%B8-%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B8/%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BD%D1%8B%D0%B5-%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%8B-%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%8B/ „Slavi“] * {{cite web |url=http://encyclopedia.mil.ru/encyclopedia/gentlemens/hero.htm?id=11451043%40morfHeroes |title=Министерство обороны Российской Федерации. Валиев, Гани |accessdate=2020-01-11}} 8acpdzqchvvgi4fz0juqwv0e7k582po 0 955871 6272358 6073157 2026-09-17T07:36:04Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272358 wikitext text/x-wiki {{Davlat arbobi bilgiqutisi | mukofotlari = | asl ismi = Hoshim Holxonov }} '''Hoshim Holxonov''' — [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet]] iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi. == Biografiya == 1920-yilda Namanganda tug‘ilgan. KPSS aʼzosi. Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, 294-piyodalar diviziyasining 857-piyoda polkida leytenanti boʻlgan. [[1946]]-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda. [[1946|1946-1975]]-[[1975|yillarda]] O‘zbekiston SSR Namangan viloyatida xo‘jalik-partiya xodimi, O‘zbekiston Kompartiyasi Kosonsoy raykomining birinchi kotibi, O‘zbekiston Kompartiyasi Namangan tuman qo‘mitasining birinchi kotibi, Izboskan partiya komiteti kotibi. kolxoz-sovxoz ishlab chiqarish boshqarmasi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Izboskan tuman qoʻmitasi birinchi kotibi, Namangan viloyat ijroiya qoʻmitasi raisi. O‘zbekiston SSR Oliy Kengashining 5, 6 va 8-chaqiriqlari deputati etib saylangan. KPSS XXIV s’ezdi delegati. 1985-yil vafot etgan. == Havolalar == * [https://pamyat-naroda.ru/heroes/kld-card_uchet_officer7966488/ Xalq xotirasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230629100130/https://pamyat-naroda.ru/heroes/kld-card_uchet_officer7966488/ |date=2023-06-29 }} * [https://newspaperarchive.com/toshkent-qizil-uzbekistoni-mar-06-1959-p-2/ 5-chaqiriq] * [https://newspaperarchive.com/toshkent-qizil-uzbekistoni-mar-07-1963-p-2/ 6 chaqiriq] * [https://newspaperarchive.com/toshkent-qizil-uzbekistoni-jun-17-1971-p-3/ 8 chaqiriq] * GA RF R7523 105 152 "SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1971-yil 26 avgustdan 27 avgustgacha qabul qilingan qarorlari va ularga materiallar / 14-sonli bayonnomaga / No 2075-VIII dan 2078-VIII gacha. . 7-jild [[Turkum:Jangovar xizmatlari uchun medali sohiblari]] [[Turkum:Hurmat Belgisi ordeni sohiblari]] [[Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari]] [[Turkum:Lenin ordeni sohiblari]] [[Turkum:1920-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:25-iyunda tugʻilganlar]] 63xwsandvs6fwnwnpd17mmow2k64wdu 0 963805 6272368 5481034 2026-09-17T07:52:39Z Axadjon1 94673 [[Maxsus:Contributions/Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Janob Mirzaolim|munozara]]) tomonidan qilingan 5291296-sonli tahrir tiklandi: Maqola kodi buzilgan 6272368 wikitext text/x-wiki {{Urush bilgiqutisi |nomi= Xorazmga [[moʻgʻul]] bosqini |qismi= [[Moʻgʻullarning Markaziy Osiyoni bosib olishi]] va [[Moʻgʻullarning Forsni bosib olishi]]ning bir qismi |tasvir= {{Osiyo qitʼasi 1210-yilda|right|||Map of the Khwarazmian Empire and the Mongol Federation circa 1200 CE.png}} |izoh={{center|{{circa|1215}}-yillar, moʻgʻul bosqinidan besh yillar avval, [[Xorazmshohlar davlati]] va [[Xamag moʻgʻullari|Moʻgʻullar vatani]]ning Osiyo qitʼasi xaritasida joylashuvi}} |sana= 1219—1221 |yer=[[Markaziy Osiyo]], [[Katta Eron]] |sabab= |natija=Moʻgʻullar gʻalabasi | hududiy_oʻzgarishlar = Xorazmshohlar davlati Moʻgʻullar imperiyasiga qoʻshib olindi |holat= |oʻzgarishlar= |raqib1= [[Moʻgʻullar davlati]] |raqib2= [[Xorazmshohlar davlati]] |raqib3= |qomondon1={{plainlist| * [[Chingizxon]] * [[Joʻchi]] * [[Chigʻatoy]] * [[Oʻqtoyxon|Öqtoy]] * [[Tuli]] * [[Subutoy]] * [[Jebe]] }} |qomondon2={{plainlist| * [[Muhammad Xorazmshoh]] * [[Jaloliddin Manguberdi]]{{KIA}} * [[Inolchiq]]{{Qatl etildi}} * [[Temur Malik]]{{Qatl etildi}} * Qoracha{{Qatl etildi}} }} |qomondon3= |harbiy_birlik1={{plainlist| * [[Otda kamondan oʻq otish|Otliq kamonchi]]lar * [[Ogʻir kavaleriya]] [[nayzabardor]]lari * Yordamchi kuchlar, [[sapyor|muhandislar]] va boshqa mutaxassislar * [[Porox tarixi#Xitoyda boshlanishi|Xitoy poroxli qurollari]] bilan qurollangan [[qamal muhandislari]] * Xorazmning harbiy xizmatga jalb etilgan fuqarolari}} |harbiy_birlik2= Asosan shahar [[garnizon]]lari |harbiy_birlik3= |quvvat= |kuch1= Bahsli (quyiga qarang). Manbalardagi sonlar: * 75,000 * 100,000 * 120,000 * 150,000 * 700,000 * 800,000 |kuch2= Bahsli (quyiga qarang). Manbalardagi sonlar: * 40,000 * 200,000 * 400,000 |kuch3= |yoqotishlar1= Nomaʼlum |yoqotishlar2= Ehtimol, 10-15 million kishi<ref>{{cite book|title=Immortal: A Military History of Iran and Its Armed Forces |isbn=978-1-58901-587-6|url=https://books.google.com/books?id=8eUTLaaVOOQC&q=fifteen+million&pg=PA39|last1 = Ward|first1 = Steven R.|year = 2009}}</ref> |yoqotishlar3= |umumiy_yoʻqotishlar= |ilova= }} '''Xorazmshohlar imperiyasiga moʻgʻul bosqini''' ({{lang-fa|حمله مغول به خوارزمشاهیان}}) 1219—1221-yillar oraligʻida<ref>{{cite book |last1=May |first1=Timothy |title=The Mongol Empire: A Historical Encyclopedia |date=2016 |publisher=ABС-СLIO |location=Santa-Barbara, CA |page=162 |quote=...he (Genghis Khan) led his main army over 1,000 miles to invade the Khwarazmian Empire in 1219. Within two years, a once dynamic and powerful empire has been erased from the map and largely forgotten in history.}}</ref> [[Chingizxon]] boshchiligidagi [[Moʻgʻul imperiyasi]] qoʻshinlari [[Xorazmshohlar imperiyasi]]ning [[Oʻrta Osiyo]]dagi yerlariga bostirib kirishi natijasida sodir boʻldi. [[Qoraxitoylarning moʻgʻullar tomonidan zabt etilishi|Qoraxitoy xonligi qoʻshib olingan]]dan soʻng amalga oshirilgan yurish keng miqyosdagi [[Moʻgʻullar imperiyasi keltirgan vayronagarchilik|vayronagarchilik va vahshiyliklar bilan]] kechdi. Ushbu bosqin bilan moʻgʻullarning [[Moʻgʻullarning Markaziy Osiyoni bosib olishi|Oʻrta Osiyoni bosib olishi]] tugallanib, [[Moʻgʻullarning Forsni bosib olishi|Forsni bosib olish jarayoni]] boshlandi. == Mojaroning sabablari == [[Qoraxitoylar davlati|Qoraxitoy xonligi]] zabt etilgandan soʻng Chingizxonning Moʻgʻullar imperiyasi shoh [[Muhammad Xorazmshoh|Alovuddin Muhammad]] boshqargan Xorazmshohlar hokimiyati bilan chegaradosh boʻla boshladi. Fors tarixchisi [[Juzjoniy Abu Umar Minxojiddin Usmon ibn Sirojiddin|Juzjoniy]]ning yozishicha, Chingizxon dastlab Xorazm hukmdori Alovuddin Muhammadga xabar yuborib, uni qoʻshnisi sifatida kutib oladi: {{quote|„Men quyosh chiqayotgan yurtlarning xoniman, siz esa quyosh botgan yurtlarning sultonisiz. Doʻstlik va tinchlik toʻgʻrisida mustahkam shartnoma tuzaylik“<ref>Ratchnevsky, Paul. ''Genghis Khan: His Life and Legacy'', p. 120.</ref>.}} Chingizxonning dastlab barcha [[moʻgʻullar]] yoki „kigiz chodirlilar“ni, soʻngra boshqa [[koʻchmanchilik|koʻchmanchi]] xalqlarni birlashtirishida nisbatan kam qon toʻkilgan va deyarli moddiy yoʻqotishlarsiz sodir boʻlgan<ref>{{cite web |url=http://tratati.narod.ru/MongolBacklog.html |title=Монголами зовутся все те, кто живет в войлочных шатрах |website=tratati.narod.ru |lang=ru |accessdate=2019-03-11 |deadlink=no |archiveurl=https://archive.today/20190311141109/http://tratati.narod.ru/MongolBacklog.html |archivedate=2019-03-11 }}</ref>. Moʻgʻullarning [[Chjurchjenlar]] bilan olib borgan urushlari moʻgʻullarning naqadar shafqatsiz boʻlishi mumkinligini koʻrsatdi. Shoh Muhammad bu tinchlik shartnomasiga istamay rozi boʻldi, ammo bu uzoq davom etmadi. Urush bir yil oʻtmay, [[Xorazm]]ning [[O‘tror]] shahrida moʻgʻul elchilari oʻldirilganidan keyin boshlandi. 1218-yilda Chingizxon Muhammadni oʻzaro manfaatli savdo uchun [[ittifoq]] tuzishga taklif qildi<ref name="Soucek">Soucek, Svatopluk ''A History of Inner Asia''</ref>. Lekin shoh moʻgʻullarning [[shartnoma]] tuzish istagidan juda shubhalanardi, bunga uning Chjundudagi (oʻsha paytdagi [[Xitoy]] poytaxti) elchisining shaharni egallab olgan moʻgʻullarning shafqatsizligi tasvirlangan xabarlari sabab boʻlgan. Xorazmshoh „[[kofir]]lar“ bilan bitim tuzishdan bosh tortgan va Oʻtror hukmdori [[Inolchiq|Inolchiq Qayirxon]]ning taklifiga koʻra, savdogar elchilarni va ular bilan birga yuzta moʻgʻul [[zobit]]ini qatl qildirgan<ref name="Hildinger">Hildinger, Eric. ''Warriors of the Steppe: A Military History of Central Asia, 500 B. C. to A. D. 1700''</ref>. Shundan soʻng Chingizxon oʻzining elchilarini oʻldirishda aybdor deb bilgan Qayirxonni jazolashni talab qilish uchun uch [[elchi]]dan iborat ikkinchi guruhni (bir musulmon va ikkita moʻgʻul) yuboradi. Shoh ikkala moʻgʻulning [[soqol]]ini oldirib, [[musulmon]]larni Chingizxon huzuriga qaytarishdan oldin boshini oldiradi. Muhammad karvon bilan kelgan xizmatchilarni qatl qilishni ham buyuradi<ref name="Prawdin">Prawdin, Michael. ''The Mongol Empire''.</ref>. Buni elchilarni „muqaddas va daxlsiz“ shaxslar deb hisoblagan xon oʻziga nisbatan jiddiy haqorat sifatida baholagan. Vaziyat Chingizxonning Xorazmga hujum qilishiga sabab boʻldi. Moʻgʻullar [[Tyan-Shan]] togʻlarini kesib oʻtib, 1219-yilda Xorazmshohlar davlatiga kirgan<ref>Ratchnevsky 1994, 129-b.</ref>. == Urganchga hujum va Najmiddin Kubroning jasorati == 1220-yilda Chingizxon Toluiyni 70 minglik qoʻshin bilan [[Xuroson]]ni zabt etish uchun yuboradi va 1221-yil boshida [[Joʻji]], [[Chigʻatoy]] va [[Oʻgʻedey]]larning 50 minglik qoʻshini Xorazm poytaxti – [[Urganch]] shahriga yaqinlashadi<ref>{{Cite web |url=http://www.vostlit.info/Texts/rus16/Rasidaddin_5/text1.phtml?id=11333 |title=РАШИД АД-ДИН. СБОРНИК ЛЕТОПИСЕЙ. Рассказ об отправлении Чингиз-ханом сыновей своих — Джучи, Чагатая и Угедея — в Хорезм и о покорении ими той области |access-date=2020-09-20 |archive-date=2019-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191007063606/http://www.vostlit.info/Texts/rus16/Rasidaddin_5/text1.phtml?id=11333 |deadlink=no }}</ref>. Yetti oylik [[qamal]]dan soʻng moʻgʻullar uni egallab, magʻlub etib, aholisini asirga oldilar. Tarixchi [[Rashiduddin]] yozganidek: {{quote|„Moʻgʻullar shiddatli jang qildilar va mahalla-yu uylarni, saroy-u darvozalarni bosib oldilar, ularni buzib tashladilar va yoqib yubordilar, yetti kun ichida moʻgʻullar shu tarzda butun shaharni egallab olishdi." [Keyin] butun xalqni birdaniga dashtga haydab, ulardan yuz mingga yaqin hunarmandni ajratib, sharq mamlakatlariga [ularni] yubordilar. Yosh ayollar va bolalar asirga olindi, qolgan odamlar esa ularni oʻldirishlari uchun askarlar oʻrtasida taqsimlandi. Ularning aytishicha, har bir moʻgʻulga yigirma toʻrt kishi toʻgʻri kelgan, jangchilar [moʻgʻullar] soni esa ellik mingdan ortiq edi. Xulosa qilib aytganda, hamma halok boʻldi va qoʻshin [moʻgʻullar] shahar ustiga yopirilib, talon-taroj qila boshladi. Talanganidan keyin qolgan uylar va mahallalar birdaniga vayron qilingan“<ref name=":1">Рашид ад-Дин. Сборник летописей. Том 1. Книга 2. М.-Л. АН СССР. 1952, 217-218-b.</ref>.}} Chingizxon shayxlar shayxi [[Najmiddin Kubro]] haqida eshitib, unga: „''Xorazmni aholisini kaltaklashni va talon-taroj qilishni tark qilaman. Oʻz zamonasining avliyosi xorazmliklar muhitini tark etib, bizga qoʻshilishi kerak!''“, – deydi. Shayx bunga javoban: „''Mana yetmish yildirki, Xorazmdagi taqdirning achchiq-shiriniga shu xalq bilan qanoat qilib, chidab kelaman. Endi musibatlar tushish vaqti keldi, agar men qochib, uni tashlab ketsam, oliyjanoblik va saxovat yoʻlidan uzoq boʻlur!''“<ref name=":1" />. Najmiddin Kubro shaharga hujum paytida vafot etdi. [[Juvayniy (tarixchi)|Juvayniy]] yozganidek: „''Shahar aholisi koʻcha va mahallalarda mustahkam oʻrnashgan; Ular har bir koʻchada urush boshladilar, har bir oʻtish joyi yaqinida [[barrikada]]lar oʻrnatildi. [Moʻgʻullar] qoʻshini ularning uylari va mahallalarini moy solingan idishlar bilan yoqib yubordi, oʻq va toʻp bilan odamlarni bir-biriga tikib qoʻydi''“. Shahar qoʻlga kiritilganda, omon qolgan aholi dalalarga haydalgan. Ular hunarmandlarni (Juvayniy yozishiga koʻra, 100 mingdan ortiq), shuningdek, yosh ayollar va bolalarni ajratib olib, qullikka olishgan, qolgan aholi esa askarlar oʻrtasida boʻlingan va Juvayniyning fikriga koʻra, har bir jangchiga 24 kishidan iborat aholi toʻgʻri kelgan, keyin ular hammani „bolta, nayza, qilich, toʻqmoq“ bilan oʻldirishdi. Shundan soʻng moʻgʻullar [[toʻgʻon]]larni ochdilar, [[Amudaryo]]ning suvi toshib, butun shaharni suv bosdi, natijada turli boshpanalarda yashiringan odamlar ham halok boʻldi, „''birorta ham aholi omon qolmadi''“<ref>Tixvinskiy S. L. Tataro-mongoli v Azii i Yevrope – M.: Nauka, 1977, 129-b.</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} == Adabiyotlar == * Hildinger Erik. ''Warriors of the Steppe: A Military History of Central Asia, 500 B.C. to A.D. 1700'', Sarpedon Publishers, 1997. ({{ISBN|1-885119-43-7}}) * Morgan David. ''The Mongols'', 1986. ({{ISBN|0-631-17563-6}}) * Nicolle David. ''The Mongol Warlords: Genghis Khan, Kublai Khan, Hulegu, Tamerlane'', Brockhampton Press, 1998. ({{ISBN|1-853-14104-6}}) * Ratchnevsky Paul. ''Genghis Khan: His Life and Legacy''. Translated and edited by Thomas Nivison Haining. Oxford: Blackwell, 1994. ({{ISBN|978-0631189497}}) * Saunders J.J. ''The History of the Mongol Conquests'', Routledge & Kegan Paul Ltd, 1971. ({{ISBN|0-8122-1766-7}}) * Soucek Svat. ''A History of Inner Asia'', Cambridge, 2000. ({{ISBN|978-0521657044}}) * Stubbs Kim. Facing the Wrath of Khan. ''Military History'' (May 2006): 30-37. * France John. Journal of Medieval Military History, Volume 8. Nashr qilingan sanasi: 18-noyabr 2010. {{ISBN|9781843835967}}. [[Turkum:Xorazmshohlar davlatiga Moʻgʻul bosqini| ]] [[Turkum:Oʻzbekiston harbiy tarixi]] s7dsmserxjbjrz8qiek4jbsgpov4pdo 6272370 6272368 2026-09-17T07:52:55Z Axadjon1 94673 [[Turkum:Xorazm]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6272370 wikitext text/x-wiki {{Urush bilgiqutisi |nomi= Xorazmga [[moʻgʻul]] bosqini |qismi= [[Moʻgʻullarning Markaziy Osiyoni bosib olishi]] va [[Moʻgʻullarning Forsni bosib olishi]]ning bir qismi |tasvir= {{Osiyo qitʼasi 1210-yilda|right|||Map of the Khwarazmian Empire and the Mongol Federation circa 1200 CE.png}} |izoh={{center|{{circa|1215}}-yillar, moʻgʻul bosqinidan besh yillar avval, [[Xorazmshohlar davlati]] va [[Xamag moʻgʻullari|Moʻgʻullar vatani]]ning Osiyo qitʼasi xaritasida joylashuvi}} |sana= 1219—1221 |yer=[[Markaziy Osiyo]], [[Katta Eron]] |sabab= |natija=Moʻgʻullar gʻalabasi | hududiy_oʻzgarishlar = Xorazmshohlar davlati Moʻgʻullar imperiyasiga qoʻshib olindi |holat= |oʻzgarishlar= |raqib1= [[Moʻgʻullar davlati]] |raqib2= [[Xorazmshohlar davlati]] |raqib3= |qomondon1={{plainlist| * [[Chingizxon]] * [[Joʻchi]] * [[Chigʻatoy]] * [[Oʻqtoyxon|Öqtoy]] * [[Tuli]] * [[Subutoy]] * [[Jebe]] }} |qomondon2={{plainlist| * [[Muhammad Xorazmshoh]] * [[Jaloliddin Manguberdi]]{{KIA}} * [[Inolchiq]]{{Qatl etildi}} * [[Temur Malik]]{{Qatl etildi}} * Qoracha{{Qatl etildi}} }} |qomondon3= |harbiy_birlik1={{plainlist| * [[Otda kamondan oʻq otish|Otliq kamonchi]]lar * [[Ogʻir kavaleriya]] [[nayzabardor]]lari * Yordamchi kuchlar, [[sapyor|muhandislar]] va boshqa mutaxassislar * [[Porox tarixi#Xitoyda boshlanishi|Xitoy poroxli qurollari]] bilan qurollangan [[qamal muhandislari]] * Xorazmning harbiy xizmatga jalb etilgan fuqarolari}} |harbiy_birlik2= Asosan shahar [[garnizon]]lari |harbiy_birlik3= |quvvat= |kuch1= Bahsli (quyiga qarang). Manbalardagi sonlar: * 75,000 * 100,000 * 120,000 * 150,000 * 700,000 * 800,000 |kuch2= Bahsli (quyiga qarang). Manbalardagi sonlar: * 40,000 * 200,000 * 400,000 |kuch3= |yoqotishlar1= Nomaʼlum |yoqotishlar2= Ehtimol, 10-15 million kishi<ref>{{cite book|title=Immortal: A Military History of Iran and Its Armed Forces |isbn=978-1-58901-587-6|url=https://books.google.com/books?id=8eUTLaaVOOQC&q=fifteen+million&pg=PA39|last1 = Ward|first1 = Steven R.|year = 2009}}</ref> |yoqotishlar3= |umumiy_yoʻqotishlar= |ilova= }} '''Xorazmshohlar imperiyasiga moʻgʻul bosqini''' ({{lang-fa|حمله مغول به خوارزمشاهیان}}) 1219—1221-yillar oraligʻida<ref>{{cite book |last1=May |first1=Timothy |title=The Mongol Empire: A Historical Encyclopedia |date=2016 |publisher=ABС-СLIO |location=Santa-Barbara, CA |page=162 |quote=...he (Genghis Khan) led his main army over 1,000 miles to invade the Khwarazmian Empire in 1219. Within two years, a once dynamic and powerful empire has been erased from the map and largely forgotten in history.}}</ref> [[Chingizxon]] boshchiligidagi [[Moʻgʻul imperiyasi]] qoʻshinlari [[Xorazmshohlar imperiyasi]]ning [[Oʻrta Osiyo]]dagi yerlariga bostirib kirishi natijasida sodir boʻldi. [[Qoraxitoylarning moʻgʻullar tomonidan zabt etilishi|Qoraxitoy xonligi qoʻshib olingan]]dan soʻng amalga oshirilgan yurish keng miqyosdagi [[Moʻgʻullar imperiyasi keltirgan vayronagarchilik|vayronagarchilik va vahshiyliklar bilan]] kechdi. Ushbu bosqin bilan moʻgʻullarning [[Moʻgʻullarning Markaziy Osiyoni bosib olishi|Oʻrta Osiyoni bosib olishi]] tugallanib, [[Moʻgʻullarning Forsni bosib olishi|Forsni bosib olish jarayoni]] boshlandi. == Mojaroning sabablari == [[Qoraxitoylar davlati|Qoraxitoy xonligi]] zabt etilgandan soʻng Chingizxonning Moʻgʻullar imperiyasi shoh [[Muhammad Xorazmshoh|Alovuddin Muhammad]] boshqargan Xorazmshohlar hokimiyati bilan chegaradosh boʻla boshladi. Fors tarixchisi [[Juzjoniy Abu Umar Minxojiddin Usmon ibn Sirojiddin|Juzjoniy]]ning yozishicha, Chingizxon dastlab Xorazm hukmdori Alovuddin Muhammadga xabar yuborib, uni qoʻshnisi sifatida kutib oladi: {{quote|„Men quyosh chiqayotgan yurtlarning xoniman, siz esa quyosh botgan yurtlarning sultonisiz. Doʻstlik va tinchlik toʻgʻrisida mustahkam shartnoma tuzaylik“<ref>Ratchnevsky, Paul. ''Genghis Khan: His Life and Legacy'', p. 120.</ref>.}} Chingizxonning dastlab barcha [[moʻgʻullar]] yoki „kigiz chodirlilar“ni, soʻngra boshqa [[koʻchmanchilik|koʻchmanchi]] xalqlarni birlashtirishida nisbatan kam qon toʻkilgan va deyarli moddiy yoʻqotishlarsiz sodir boʻlgan<ref>{{cite web |url=http://tratati.narod.ru/MongolBacklog.html |title=Монголами зовутся все те, кто живет в войлочных шатрах |website=tratati.narod.ru |lang=ru |accessdate=2019-03-11 |deadlink=no |archiveurl=https://archive.today/20190311141109/http://tratati.narod.ru/MongolBacklog.html |archivedate=2019-03-11 }}</ref>. Moʻgʻullarning [[Chjurchjenlar]] bilan olib borgan urushlari moʻgʻullarning naqadar shafqatsiz boʻlishi mumkinligini koʻrsatdi. Shoh Muhammad bu tinchlik shartnomasiga istamay rozi boʻldi, ammo bu uzoq davom etmadi. Urush bir yil oʻtmay, [[Xorazm]]ning [[O‘tror]] shahrida moʻgʻul elchilari oʻldirilganidan keyin boshlandi. 1218-yilda Chingizxon Muhammadni oʻzaro manfaatli savdo uchun [[ittifoq]] tuzishga taklif qildi<ref name="Soucek">Soucek, Svatopluk ''A History of Inner Asia''</ref>. Lekin shoh moʻgʻullarning [[shartnoma]] tuzish istagidan juda shubhalanardi, bunga uning Chjundudagi (oʻsha paytdagi [[Xitoy]] poytaxti) elchisining shaharni egallab olgan moʻgʻullarning shafqatsizligi tasvirlangan xabarlari sabab boʻlgan. Xorazmshoh „[[kofir]]lar“ bilan bitim tuzishdan bosh tortgan va Oʻtror hukmdori [[Inolchiq|Inolchiq Qayirxon]]ning taklifiga koʻra, savdogar elchilarni va ular bilan birga yuzta moʻgʻul [[zobit]]ini qatl qildirgan<ref name="Hildinger">Hildinger, Eric. ''Warriors of the Steppe: A Military History of Central Asia, 500 B. C. to A. D. 1700''</ref>. Shundan soʻng Chingizxon oʻzining elchilarini oʻldirishda aybdor deb bilgan Qayirxonni jazolashni talab qilish uchun uch [[elchi]]dan iborat ikkinchi guruhni (bir musulmon va ikkita moʻgʻul) yuboradi. Shoh ikkala moʻgʻulning [[soqol]]ini oldirib, [[musulmon]]larni Chingizxon huzuriga qaytarishdan oldin boshini oldiradi. Muhammad karvon bilan kelgan xizmatchilarni qatl qilishni ham buyuradi<ref name="Prawdin">Prawdin, Michael. ''The Mongol Empire''.</ref>. Buni elchilarni „muqaddas va daxlsiz“ shaxslar deb hisoblagan xon oʻziga nisbatan jiddiy haqorat sifatida baholagan. Vaziyat Chingizxonning Xorazmga hujum qilishiga sabab boʻldi. Moʻgʻullar [[Tyan-Shan]] togʻlarini kesib oʻtib, 1219-yilda Xorazmshohlar davlatiga kirgan<ref>Ratchnevsky 1994, 129-b.</ref>. == Urganchga hujum va Najmiddin Kubroning jasorati == 1220-yilda Chingizxon Toluiyni 70 minglik qoʻshin bilan [[Xuroson]]ni zabt etish uchun yuboradi va 1221-yil boshida [[Joʻji]], [[Chigʻatoy]] va [[Oʻgʻedey]]larning 50 minglik qoʻshini Xorazm poytaxti – [[Urganch]] shahriga yaqinlashadi<ref>{{Cite web |url=http://www.vostlit.info/Texts/rus16/Rasidaddin_5/text1.phtml?id=11333 |title=РАШИД АД-ДИН. СБОРНИК ЛЕТОПИСЕЙ. Рассказ об отправлении Чингиз-ханом сыновей своих — Джучи, Чагатая и Угедея — в Хорезм и о покорении ими той области |access-date=2020-09-20 |archive-date=2019-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191007063606/http://www.vostlit.info/Texts/rus16/Rasidaddin_5/text1.phtml?id=11333 |deadlink=no }}</ref>. Yetti oylik [[qamal]]dan soʻng moʻgʻullar uni egallab, magʻlub etib, aholisini asirga oldilar. Tarixchi [[Rashiduddin]] yozganidek: {{quote|„Moʻgʻullar shiddatli jang qildilar va mahalla-yu uylarni, saroy-u darvozalarni bosib oldilar, ularni buzib tashladilar va yoqib yubordilar, yetti kun ichida moʻgʻullar shu tarzda butun shaharni egallab olishdi." [Keyin] butun xalqni birdaniga dashtga haydab, ulardan yuz mingga yaqin hunarmandni ajratib, sharq mamlakatlariga [ularni] yubordilar. Yosh ayollar va bolalar asirga olindi, qolgan odamlar esa ularni oʻldirishlari uchun askarlar oʻrtasida taqsimlandi. Ularning aytishicha, har bir moʻgʻulga yigirma toʻrt kishi toʻgʻri kelgan, jangchilar [moʻgʻullar] soni esa ellik mingdan ortiq edi. Xulosa qilib aytganda, hamma halok boʻldi va qoʻshin [moʻgʻullar] shahar ustiga yopirilib, talon-taroj qila boshladi. Talanganidan keyin qolgan uylar va mahallalar birdaniga vayron qilingan“<ref name=":1">Рашид ад-Дин. Сборник летописей. Том 1. Книга 2. М.-Л. АН СССР. 1952, 217-218-b.</ref>.}} Chingizxon shayxlar shayxi [[Najmiddin Kubro]] haqida eshitib, unga: „''Xorazmni aholisini kaltaklashni va talon-taroj qilishni tark qilaman. Oʻz zamonasining avliyosi xorazmliklar muhitini tark etib, bizga qoʻshilishi kerak!''“, – deydi. Shayx bunga javoban: „''Mana yetmish yildirki, Xorazmdagi taqdirning achchiq-shiriniga shu xalq bilan qanoat qilib, chidab kelaman. Endi musibatlar tushish vaqti keldi, agar men qochib, uni tashlab ketsam, oliyjanoblik va saxovat yoʻlidan uzoq boʻlur!''“<ref name=":1" />. Najmiddin Kubro shaharga hujum paytida vafot etdi. [[Juvayniy (tarixchi)|Juvayniy]] yozganidek: „''Shahar aholisi koʻcha va mahallalarda mustahkam oʻrnashgan; Ular har bir koʻchada urush boshladilar, har bir oʻtish joyi yaqinida [[barrikada]]lar oʻrnatildi. [Moʻgʻullar] qoʻshini ularning uylari va mahallalarini moy solingan idishlar bilan yoqib yubordi, oʻq va toʻp bilan odamlarni bir-biriga tikib qoʻydi''“. Shahar qoʻlga kiritilganda, omon qolgan aholi dalalarga haydalgan. Ular hunarmandlarni (Juvayniy yozishiga koʻra, 100 mingdan ortiq), shuningdek, yosh ayollar va bolalarni ajratib olib, qullikka olishgan, qolgan aholi esa askarlar oʻrtasida boʻlingan va Juvayniyning fikriga koʻra, har bir jangchiga 24 kishidan iborat aholi toʻgʻri kelgan, keyin ular hammani „bolta, nayza, qilich, toʻqmoq“ bilan oʻldirishdi. Shundan soʻng moʻgʻullar [[toʻgʻon]]larni ochdilar, [[Amudaryo]]ning suvi toshib, butun shaharni suv bosdi, natijada turli boshpanalarda yashiringan odamlar ham halok boʻldi, „''birorta ham aholi omon qolmadi''“<ref>Tixvinskiy S. L. Tataro-mongoli v Azii i Yevrope – M.: Nauka, 1977, 129-b.</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} == Adabiyotlar == * Hildinger Erik. ''Warriors of the Steppe: A Military History of Central Asia, 500 B.C. to A.D. 1700'', Sarpedon Publishers, 1997. ({{ISBN|1-885119-43-7}}) * Morgan David. ''The Mongols'', 1986. ({{ISBN|0-631-17563-6}}) * Nicolle David. ''The Mongol Warlords: Genghis Khan, Kublai Khan, Hulegu, Tamerlane'', Brockhampton Press, 1998. ({{ISBN|1-853-14104-6}}) * Ratchnevsky Paul. ''Genghis Khan: His Life and Legacy''. Translated and edited by Thomas Nivison Haining. Oxford: Blackwell, 1994. ({{ISBN|978-0631189497}}) * Saunders J.J. ''The History of the Mongol Conquests'', Routledge & Kegan Paul Ltd, 1971. ({{ISBN|0-8122-1766-7}}) * Soucek Svat. ''A History of Inner Asia'', Cambridge, 2000. ({{ISBN|978-0521657044}}) * Stubbs Kim. Facing the Wrath of Khan. ''Military History'' (May 2006): 30-37. * France John. Journal of Medieval Military History, Volume 8. Nashr qilingan sanasi: 18-noyabr 2010. {{ISBN|9781843835967}}. [[Turkum:Xorazmshohlar davlatiga Moʻgʻul bosqini| ]] [[Turkum:Oʻzbekiston harbiy tarixi]] [[Turkum:Xorazm]] 0ik8w0b626z550hkz0hnktqbh9xkqds 0 966398 6272334 6147116 2026-09-17T06:21:20Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272334 wikitext text/x-wiki {{Nixongo|'''Hiragana'''|[[wikt:平仮名|平仮名, ひらがな]]||{{IPA-ja|çiɾaɡaꜜna, çiɾaɡana(ꜜ)|IPA}}}} – [[yapon tili]] yozuv tizimining bir qismi boʻlgan [[sillabik yozuv]] uslubi. [[Katakana]] va [[kanji]] bilan birgalikda qoʻllanadi. Bu fonetik harf tizimi. ''Hiragana'' soʻzi soʻzma-soʻz „oddiy“ [[Kana (yapon alifbosi)|kana]] (murakkab kanjidan farqli oʻlaroq) degan maʼnoni anglatadi<ref>[http://daijirin.dual-d.net/extra/hiragana.html Dual 大辞林]<br />「平」とは平凡な、やさしいという意で、当時普通に使用する文字体系であったことを意味する。 漢字は書簡文や重要な文章などを書く場合に用いる公的な文字であるのに対して、 平仮名は漢字の知識に乏しい人々などが用いる私的な性格のものであった。<br />Translation: 平 [the „hira“ part of „hiragana“] means „ordinary“ or „simple“ since at that time [the time that the name was given] it was a writing system for everyday use. While kanji was the official system used for letter-writing and important texts, hiragana was for personal use by people who had limited knowledge of kanji</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://www.britannica.com/art/Japanese-calligraphy#ref1049371 |sarlavha=Japanese calligraphy |ish=Encyclopedia Britannica |qaralgan sana=2017-06-22 |til=en}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://soar-ir.repo.nii.ac.jp/record/21282/files/ShinshuStudiesinHumanities_7-2_13.pdf |sarlavha=平安期神楽歌謡文献からみる「平仮名」の位置 |muallif=山田 健三 (Yamada Kenzō) |til=Japanese |qaralgan sana=2022-04-18 |iqtibos= |arxivsana=2022-05-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220520231022/https://soar-ir.repo.nii.ac.jp/record/21282/files/ShinshuStudiesinHumanities_7-2_13.pdf }}</ref>. Hiragana va katakana [[Kana (yapon alifbosi)|kana]] tizimining ikki qismidir. Bir nechta istisnolardan tashqari, [[Yapon tili|yapon tilidagi]] har bir [[Mora (tilshunoslik)|boʻgʻin]] ikkala tizimda ham bitta belgi (yoki bitta [[digraf]]) bilan ifodalanadi. Bu /a/ (hiragana<nowiki/>[[wiktionary:あ|あ]]) kabi unli tovush; /ka/ ([[wiktionary:か|か]]) kabi undoshdan keyin unli; yoki /N/ ([[wiktionary:ん|ん]]), kontekstga qarab ''m'', ''n'' yoki ''ng'' ([ ŋ ]) burun [[Sonor undosh|sonoranti]] boʻlishi mumkin. Kana belgilari bir undoshlarni ifodalamaganligi sababli (yuqorida aytib oʻtilgan ん bundan mustasno), ''kana'' alifbo harflari emas, balki boʻgʻin belgilari deb ataladi<ref>{{Kitob manbasi |title=An Introduction to Modern Japanese: Book 1 |year=2004 |publisher=Cambridge University Press |location=United Kingdom |isbn=978-0521548878 |last=Richard Bowring |page=9}}</ref>. Hiragana ''[[okurigana]]'' (kanjidan foydalanib yoziluvchi feʼl va sifatlar ildizlarini toʻldirish uchun foydalaniladigan kana), turli grammatik vazifa bajaruvchi soʻzlarni, yuklama va kelishiklar, hamda muqobil kanjisi mavjud boʻlmagan mahalliy soʻzlarni yozish uchun ishlatiladi<ref>{{Cite journal|last=Liu|first1=Xuexin|title=Japanese Simplification of Chinese Characters in Perspective|journal=Southeast Review of Asian Studies|year=2009|volume=31}}</ref>. Bir xil kanji bilan ifodalanuvchi ammo turli xil maʼnoga ega boʻlgan soʻzlarni ham farqlab olish uchun hiraganada yozilishi mumkin. Shuningdek, hiragana kanji belgilarining toʻgʻri talaffuzini koʻrsatuvchi furigana vazifasini ham bajaradi. [[Kana (yapon alifbosi)|Hiragana]]<nowiki/>ning ikkita asosiy tartiblash tizimi mavjud: eski [[iroha]] tartibi va keng tarqalgan yangi [[gojuon]] tartibi. == Yozuv tizimi == {| align="right" border="0" cellpadding="0" style="padding:2px;margin-left:1em;" | {| class="wikitable" style="vertical-align:top; text-align:center;" |+ Hiragana harflari ! ! ''a'' ! ''i'' ! ''u'' ! ''e'' ! ''o'' |- ! title="No lead consonant" | ∅ |<big>あ</big> |<big>い</big> |<big>う</big> |<big>え</big> |<big>お</big> |- !''k'' |<big>か</big> |<big>き</big> |<big>く</big> |<big>け</big> |<big>こ</big> |- !''s'' |<big>さ</big> |<big>し</big> |<big>す</big> |<big>せ</big> |<big>そ</big> |- !''t'' |<big>た</big> |<big>ち</big> |<big>つ</big> |<big>て</big> |<big>と</big> |- !''n'' |<big>な</big> |<big>に</big> |<big>ぬ</big> |<big>ね</big> |<big>の</big> |- !''h'' |<big>は</big> |<big>ひ</big> |<big>ふ</big> |<big>へ</big> |<big>ほ</big> |- !''m'' |<big>ま</big> |<big>み</big> |<big>む</big> |<big>め</big> |<big>も</big> |- !''y'' |<big>や</big> |<ref name="obsolete">See [[Hiragana#Obsolete kana|obsolete kana]].</ref> |<big>ゆ</big> |<ref name="obsolete" /> |<big>よ</big> |- !''r'' |<big>ら</big> |<big>り</big> |<big>る</big> |<big>れ</big> |<big>ろ</big> |- !''w'' |<big>わ</big> | style="background:#DDDDF6" |<big>ゐ</big> |<ref name="obsolete" /> | style="background:#DDDDF6" |<big>ゑ</big> |<big>を</big> |- | colspan="6" |<big>ん</big>'''(''n'')''' |- ! colspan="6" | Asosiy funktsional belgilar<br /> va [[Diakritik belgilar|diakritika belgilar]] |- |<big>っ</big> |<big>ゝ</big> | colspan="2" |<big>゛</big> | colspan="2" |<big>゜</big> |} |- |Faqat baʼzi tegishli nomlarda ishlatiladi |} Yuzlab [[hentaigana|hentaiganalardan]] (hiragana belgilarining eski koʻrinishlari) voz kechilgan [[Yapon yozuvi islohoti|1900-yilgi yozuv islohotidan]] soʻng, hiragana yozuvi 48 ta belgilardan iborat boʻlib, ulardan ikkitasi ([[ゐ]]<nowiki/>va<nowiki/>[[ゑ]]) faqat baʼzi tegishli nomlarda qoʻllanadi: * 5 ta birlik unlilar:[[あ]]/a/,[[い]]/i/,[[う]]/u/,[[え]]/e/,[[お]]/o/ (mos ravishda talaffuz qilinadi [a], [i], [ɯ], [e] va [o]) * 42 undosh-unli birikmasi: masalan<nowiki/>[[き]]/ki/,[[て]]/te/,[[ほ]]/ho/,[[ゆ]]/ju/,[[わ]]/wa/ (mos ravishda talaffuz qilinadi: [ki], [te], [ho], [yu] va [wa]) * n shaklida lotinlashtirilgan 1 ta birlik undosh ([[ん]]) . Ular yuqoridagi jadvalda koʻrsatilganidek, 5×10 oʻlchamdagi jadval (''[[gojūon]]'', {{Nobr|{{lang|ja|五十音}}}}, „Ellik tovush“) shaklida tartiblangan. Oʻqilishi: {{Nobr|あ (''a''),}}{{Nobr|い (''i''),}}{{Nobr|う (''u''),}} {{Nobr|え (''e''),}} {{Nobr|お (''o''),}}{{Nobr|か (''ka''),}} {{Nobr|き (''ki''),}} {{Nobr|く (''ku''),}} {{Nobr|け (''ke''),}} {{Nobr|こ (''ko'')}} va boshqalar (lekin ''si'' → ''shi'', ''ti'' → ''chi'', ''tu'' → ''tsu'', ''hu'' → ''fu'', ''wi'' → ''i'', we → ''e'', ''wo'' → ''o''). Nazariy jihatdan mumkin boʻlgan 50 ta kombinatsiyadan ''yi'', ''ye'' va ''wu'' toʻliq ishlatilmaydi. ''w'' qatoridagi [[ゐ]] va [[ゑ]] zamonaviy yapon tilida kam uchraydi. wo [[を]] belgisi [o] deb talaffuz qilinadi va asosan [[kelishik]] sifatida qoʻllanadi. Birlik undosh {{Nobr|ん (''n'')}} esa ''gojūondan'' tashqarida hisoblanadi. Jadvaldagi asosiy hiragana bielgilar turli yoʻllar bilan oʻzgartirilishi mumkin. ''[[Dakuten]]''(゛) dikritik belgisini qoʻshish orqali , [[Obstruktiv|jarangsiz undosh]] [[Sonor undosh|jarangli undoshga]] aylanadi: ''k'' → ''g'', ''ts/s'' → ''z'', ''t'' → ''d'', ''h'' → ''b'' va ''ch''/''sh'' → ''j'' (shuningdek <nowiki><i id="mwAYg">u</i></nowiki> → ''v(u)''). Masalan, か(''ka'') – が(''ga'') ga aylanadi. ''h'' (yoki ''f'') tovushi bilan boshlanadigan hiragana belgisiga ''[[handakuten]]'' (゜) diaraktik belgisini qoʻshib ''h'' (''f'') ni ''p'' ga oʻzgartirish mumkin. Masalan, は(''ha'') belgisi talaffuzi ぱ(''pa'') ga aylanadi. ''Ya'', ''yu'' yoki ''yo (ゃ, ゅ yoki ょ)'' belgilari ''i'' (い）tovushi bilan tugaydigan boshqa hiragana belgilariga qoʻshilishi mumkin. Bu ''i'' unli tovushini siljitib ([[Palatalizatsiya (fonetika)|palatalizatsiya]]) ''a'', ''u'' yoki ''o'' ga oʻzgartiradi. Masalan, き (''ki'') + ゃ (kichik ''ya'') {{Nobr|きゃ}}(''kya'') ga aylanadi. Kichik ''y'' kana belgisining qoʻshilishi ''[[Yoon|yōon]]'' deb ataladi. ''[[Sokuon]]'' deb ataladigan kichik ''tsu'' っ belgisi oʻzidan keyin keluvchi undoshni ikkilantiradi. Yapon tilida bu talaffuzdagi muhim farqlanishga olib keladi; masalan,{{Nobr|さか}} (''saka)'' „tepalik“ bilan {{Nobr|さっか}} (''sakka)'' „muallif“ni solishtiring. Ammo sokuon ''n'' tovushini ikkilantira olmaydi. Bu maqsadda ''n'' tovushi bilan boshlanuvchi boʻgʻin oldiga ''n'' (ん) undoshi qoʻshiladi, masalan: みんな (''minna'', „barchasi“). ''Sokuon'' baʼzan soʻzlarning oxirida ham qoʻllanishi mumkin, bu yerda u [[Glottal to'xtash|glottal toʻxtashni]] bildiradi: {{Nobr|いてっ!}} ( [iteʔ], „Voy!“). Ikki hiragana belgilari kontekstga bogʻliq turli talaffuzlarga ega: * は (ha) yuklama sifatida ishlatilganda [wa] kabi; * [[へ]] [he] kelishik sifatida ishlatilganda [e] deya talaffuz qilinadi. Hiraganada choʻziq unlilarni ikkinchi kana unlisi qoʻshilishi bilan yoziladi; masalan, おかあさん (''o-ka-a-sa-n'', „ona“). Katakanada ishlatiladigan ''[[Chonpu|chōonpu]]'' (uzun unli belgisi) (ー) hiragana bilan kamdan-kam qoʻllanadi, masalan, ''[[Ramen|rāmen]]'' {{Nobr|らーめん}} soʻzida, lekin bu foydalanish yapon tilida nostandart hisoblanadi. Biroq, Okinava tilida choonpu hiragana bilan ham ishlatiladi. Norasmiy yozuvda besh unli kana belgilarining kichik versiyalari baʼzan choʻziq tovushlarni ifodalash uchun ishlatiladi ({{Nobr|はぁ}}, ''haa'', {{Nobr|ねぇ}}, ''nee''). == Tarixi == [[Fayl:Hiragana origin new.svg|right|thumb| Dastavval hiragana oʻxshash tovushli xitoycha ierogliflarning soddalashtirilgan shakllari sifatida paydo boʻlgan.]] [[Fayl:Treatise_on_calligraphy_1.png|alt=|thumb| Hiragana belgilarining shakllari Xitoy ierogliflarining kursiv yozuvidan (''sōsho'') olingan. Suratda 7-asr xattoti [[Sun Guoting|Sun Guotingning]] kursiv yozuvi namunasi koʻrsatilgan. Qizil oʻq bilan koʻrsatilgan 為 (''wei'') belgisi hiragana ゐ (''wi'') belgisiga juda oʻxshaydi.]] Hiragana 5-asrda qoʻllanila boshlangan ''[[Man'yogana|manʼyōgana]] -'' yapon tiliagi soʻzlar talaffuzi uchun qoʻllangan xitoy ierogliflaridan kelib chiqqan<ref>''Yookoso! An Invitation to Contemporary Japanese'' 1st edition McGraw-Hill, page 13 „Linguistic Note: The Origins of Hiragana and Katakana“</ref>. Manʼyōgananing eng qadimgi namunalari [[Inariyama qilichi|Inariyama Kofunda]] qazilgan temir qilich – [[Inariyama qilichi]]<nowiki/>da topilgan. Bu qilich {{Nobr|{{lang|ja|辛亥年}}}} yilda (milodiy 471-yil deb qabul qilingan) yasalgan deb taxmin qilinadi<ref>Seeley (2000:19–23)</ref>. Hiragana belgilarining shakllari [[Xitoy xattotligi|Xitoy xattotligining]] [[Kursiv yozuv (Sharqiy Osiyo)|kursiv yozuv]] uslubidan kelib chiqqan. Jadvalda hiragananing kursiv yozuv orqali manyōganadan kelib chiqqani koʻrsatilgan. Hiragana ishlab chiqilgan vaqti koʻpchilik tomonidan qabul qilinmagan. Ziyolilar va elita qatlami faqatgina kanjining oʻzidan foydalanishni afzal koʻrardi . Tarixan, Yaponiyada odatiy yozuv (''kaisho'') shakli erkaklar tomonidan ishlatilgan va {{Nixongo|''otokode''|[[wikt:男手|男手]]|}} „erkaklar yozuvi“ deb atalgan, kursiv yozuv (''sōsho'') shakli esa asosan ayollar tomonidan foydalanilgan. Shu sabab, hiragana dastavval erkaklar kabi taʼlim olish imkoniyatiga ega boʻlmagan ayollar orasida ommalashd va saroy ayollari orasida shaxsiy muloqot va adabiyot vositasi sifatida keng qoʻllandi<ref>{{Kitob manbasi |title=An Introduction to Modern Japanese: Book 1 |year=2004 |publisher=Cambridge University Press |location=United Kingdom |isbn=978-0521548878 |last=Richard Bowring |page=8}}</ref>. {{Nixongo|''Onnade''|[[wikt:女手|女手]]|}} „ayollar yozuvi“ nomi shundan kelib chiqadi<ref>{{Kitob manbasi |last=Hatasa |first=Yukiko Abe |title=Nakama 1: Introductory Japanese: Communication, Culture, Context 2nd ed. |year=2010 |publisher=Heinle |isbn=978-0495798187 |page=2}}</ref>. Masalan, ''[[Genji hikoyasi|"Genji ertagi"]]'' romani kabi ayol mualliflarning asarlarida hiraganadan keng foydalanilgan. Bugungi kunda ham hiragana ayollik xususiyatiga ega deb talqin qilinadi<ref>p. 108. Kataoka, Kuniyoshi. 1997. „Affect and letter writing: unconventional conventions in casual writing by young Japanese women“. ''Language in Society'' 26:103–136.</ref>. Keyinchalik erkak mualliflar ham hiraganada yozishni boshlaydi. Hiragana norasmiy yozishma va xatlar uchun ishlatilsa, katakana va kanji esa rasmiy hujjatlarda ishlatilardi. Hozirgi vaqtda hiraganadan foydalanish [[katakana]] yozuvi bilan aralashib ketgan. Katakana hozirda chet tillaridan kirib kelgan yangi soʻzlar (19-asrdan boshlab), [[transliteratsiya]] qilingan ismlar, hayvonlarning nomlari, telegrammalar va maxsus urgʻu berish kabi qoʻllanishlarga yoʻnaltirilgan. Dastlab, barcha boʻgʻinlar uchun bittadan koʻp muqobil hiragana belgilari mavjud edi. 1900-yilgi yapon yozuvi islohotida tizim soddalashtirilib, bir boʻgin uchun faqat bitta belgi qoldirildi. Foydalanilmay qoʻyilgan hiragana belgilari hozirda {{Nixongo|[[hentaigana]]|変体仮名|}} nomi bilan tanilgan. == Yozish tartibi va yoʻnalishi == Quyidagi jadvalda har bir hiragana belgisini yozish tartibi koʻrsatilgan. Jadval yuqori oʻngdan boshlanib va ustun boʻylab pastga oʻqiladigan anʼanaviy tarzda tuzilgan. Raqamlar va oʻqlar mos ravishda [[Qon tomir tartibi|yozish tartibini]] va yoʻnalishini koʻrsatadi. [[Fayl:Table_hiragana.svg|center]] == Shuningdek qarang == * [[Bopomofo]] (Zhùyīn fúhào, „fonetik belgilar“), 1900-yillarda ishlab chiqilgan va Tayvanda keng tarqalgan xitoycha yozish uchun 37 belgidan iborat fonetik tizim. * [[Takrorlash belgisi|Ikklantirish belgisi]] hiragana bilan ishlatiladigan ikkilantirish belgilarini tushuntiradi. * [[Yapon fonologiyasi]] yaponcha talaffuzni batafsil tushuntiradi. * [[Yapon tipografik belgilar|Yapon tipografik ramzlari]] boshqa kana boʻlmagan, kanji boʻlmagan belgilarni beradi. * [[Yapon yozuv tizimi]] * [[Katakana]] * [[Nushu|Nüshu]], Xitoyning [[Xunan]] provinsiyasidagi ayollar tomonidan ishlatiladigan boʻgʻinli yozuv tizimi * [[Shodo]], yapon xattotligi.<br /> == Manbalar == {{manbalar}} {{refbegin}} * Yujiro Nakata, ''Yapon xattotligi sanʼati'', {{ISBN|0-8348-1013-1}}, ''onode'' va ''onnade'' rivojlanishi tarixi haqida maʼlumot beradi. {{refend}} {{Reflist}} == Tashqi havolalar == * [https://www.unicode.org/charts/PDF/U3040.pdf Hiragana unicode diagrammasi] * [https://kanjikana.com/en/hiragana Xiragana jadvali animatsiyalar bilan]{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://learn-scripts.github.io/hiragana.html Hiraganani mashq qiling] [[Turkum:Yapon yozuvi]] [[Turkum:Kana (yozuv tizimi)]] [[Turkum:Yapon tilidagi matnni oʻz ichiga olgan maqolalar]] [[Turkum:Hiragana]] [[Turkum:Katakana]] [[Turkum:Kanji]] [[Turkum:Yaponiya]] [[Turkum:Yapon]] mqbi8okrfam4ipg9afbtwlpfcclt5m8 0 972283 6272327 5476774 2026-09-17T06:05:14Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272327 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Hindiston turnasi | image = Sarus.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = iucn3.1 | status_ref = 106002787 | regnum = [[Hayvonlar]] | phylum = | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | binar = | binomial_authority = }} {{Avtomatik taksonquti | diapazon_xaritasi = SarusMap.svg | diapazon_xaritasi_izohi = Hindiston turnasi tarqalgan hududlar }} '''Hindiston turnasi''' yoki '''antigon turnasi''' ({{Lang-la|Grus antigone}}) – turnalar oilasining eng yirik vakili. Janubiy [[Osiyo|Osiyoda]] – asosan [[Hindiston|Hindistonda]], shuningdek, [[Hindixitoy]] mamlakatlarida yashaydi. [[Avstraliya|Avstraliyada]] aniqlangan. Umumiy soni tahminan 15,5-20 mingga yetadi. == Tavsifi == Ushbu tur turnalar orasida eng katta turna hisoblanadi, uning oʻrtacha balandligi 176 sm, ogʻirligi 6,35 kg, qanotlari kengligi 240 smgacha yetadi. Patlarining rangi koʻk-kulrang. Bosh va boʻyinning yuqori qismida patlar deyarli yoʻq. Boshning tojida teri silliq va och yashil rangga ega. Bosh va yuqori boʻyinning qolgan qismi toʻq sariq-qizil teri bilan qoplangan. Katta yoshlilarning bosh va boʻyinining yalangʻoch qizil terisi naslchilik davrida yorqinroq boʻladi. Terisi qoʻpol boʻlib, boshining atrofi va orqasi qora rangli patlar bilan qoplangan. Quloq sohasida och kulrang patlardan mayda dogʻlari bor. Tumshugʻi juda uzun, och yashil rangga ega. Oyoqlari qizgʻish. [[Jinsiy dimorfizm]] (erkak va ayol oʻrtasidagi koʻrinadigan farqlar) aniq emas, juftlikda erkaklar biroz kattaroq koʻrinadi. Yosh qushlarning boshi och jigarrang patlar bilan qoplangan va quloqlar sohasidagi kulrang dogʻi zaif yoki sezilmaydigan tarzda ifodalangan. <gallery mode="packed"> fayl:Sarus Cranes (Grus antigone)- In Display near Hodal I Picture 2036.jpg fayl:Sarus Cranes.jpg fayl:Grus antigone Luc viatour.jpg </gallery> == Kichik turlari == Morfologik xususiyatlarida farq qiluvchi hindiston turnalarining '''uchta kichik turi''' mavjud: * ''G.a.antigon'' – eng boʻyi baland kichik tur. Boʻyinda oq patlar va oq rangli uchish patlari bilan ajralib turadi. * ''G.a.sharpii'' – biroz rangi toʻqroq kichik tur. Patlari rangi bir xilda boʻladi. * ''G.a.gilli'' – avstraliyalik kichik tur. Bundan tashqari, ushbu qushning yoʻqolib ketgan bir kichik turi ham maʼlum: * † ''G.a.luzonica'' – Filippin kichik turi. == Tarqalishi == [[Janubiy Osiyo|Janubiy]] va [[Janubi-Sharqiy Osiyo|Janubi-Sharqiy Osiyoda]] tarqalgan: [[Hindiston|Hindistonning]] shimoliy, shimoli-gʻarbiy va gʻarbiy tekisliklarida, Hindixitoy – [[Myanma]], [[Vyetnam|Vetnam]] va [[Kambodja]] mamlakatlarida uchratish mumkin. [[Pokiston|Pokistonda]] turnalarning kichik guruhlari qayd etilgan. Xitoyning [[Yunnan]] va [[Laos]] provinsiyasida hindiston turnalarining populyatsiyasi yoki butunlay yoʻq boʻlib ketdi yoki yoʻq boʻlib ketish arafasida. Hindiston turnasi turli xil tabiiy sharoitlarda yashaydi, ammo suv-botqoq yerlarning mavjudligi zarur va shartdir. Kichik turlar ''G.a.antigon'' aholi zich joylashgan joylarga oson moslashadi va kichik nam joylarda uyalar qurishadi. Shuningdek, baland oʻtlar va butalar boʻlgan balandroq ochiq landshaftlarda, ekinzorlar va boshqa qishloq xoʻjaligi yerlarida koʻproq uchraydi. == Koʻpayishi == Yosh qushlarning jinsiy yetukligi hayotning ikkinchi yoki uchinchi yilida sodir boʻladi. Ular [[Monogamiya|Monogamdir.]] Koʻpayish mavsumi asosan iqlim sharoitiga qarab oʻzgaradi, lekin asosan odatda yomgʻirli mavsumga bogʻliq. Hindiston turnalarining koʻpayish darajasi boshqa turlarga qaraganda yuqori hisoblanadi<ref name="Johnsgard1983">Johnsgard, P. A. 1983. Cranes of the World. Indiana University Press, Bloomington, Indiana. 257 pp.</ref>. Hindistonda koʻpayish davri asosan iyul-oktyabr oylarida, [[Mussonlar|musson]] yomgʻirlari tugaganidan keyin sodir boʻladi, ammo may-iyun oylaridan tashqari yil davomida davom etishi ham mumkin<ref name="Walkinshaw1973">Walkinshaw, L. H. 1973. Cranes of the World. Winchester Press, New York. 370 pp.</ref>. <gallery mode="packed" caption="Turnalarning juftlari bilan oʻzini tutishi"> fayl:Sarus Dance 02.jpg fayl:Sarus dance 03.jpg fayl:Sarus Call 04.jpg fayl:Sarus Call 01.jpg </gallery> Turnalarning boshqa turlari singari, muvaffaqiyatli juftlik oʻzlarining birlashishini juft ijroda, oʻziga xos xarakterli qoʻshiq bilan nishonlaydi, bu odatda boshni orqaga tashlab, tumshugʻini vertikal ravishda yuqoriga koʻtargan holda va yana bir qator murakkab ohangdor tovushlardan iborat ovoz chiqariladi. Bunday holda, erkak har doim qanotlarini yoyadi va urgʻochi ularni buklangan holda ushlab turadi. Ayol birinchi boʻlib qichqirishni boshlaydi va erkakning har bir undoviga ikki marta javob beradi. Uchrashuv sakrash, yugurish, qanot qoqish, oʻt tutamlarini tashlash va egilishni oʻz ichiga olgan xarakterli raqslar bilan birga davom etadi.<gallery mode="packed" heights="160"> fayl:Saras Cranes with a chick.jpg|Ikkita katta va yosh turna fayl:Grus antigone MHNT 226 Australie.jpg|Tuluz muzeyidagi Hindiston turnasi tuxumi </gallery> == Oziqlanishi == Hindiston turnalari – suv va yarim suv oʻsimliklarining kurtaklari, ildizpoyalari va piyozchalari; yer yongʻoqlari, araxis, donlar, [[Suvda va quruqlikda yashovchilar|amfibiyalar]] (asosan [[Qurbaqa|qurbaqalar]]), [[kaltakesaklar]], [[ilonlar]], [[hasharotlar]] (ayniqsa chigirtkalar), [[mollyuskalar]] bilan oziqlanadi.<gallery mode="packed" heights="130"> fayl:Grus antigone 2.jpg fayl:Grus antigone - 01.jpg </gallery> == Muhofazasi == Avvallari hindiston turnasi kengroq hududlarda tarqalgan va soni jihatdan ham koʻp boʻlgan boʻlsa, oxirgi yillarda uya qurishga yaroqli yerlarning kamayishi va aholi sonining koʻpayishi tufayli ushbu turning soni anchaga kamaydi. Biroq, bu turning turli iqlim sharoitlariga yaxshi moslashishi va mahalliy aholining maxsus homiyligi tufayli bir qator hududlarda uning soni barqaror boʻlib qolmoqda. Biroq, ushbu tur uchun asosiy xavf omillari sirasiga suv-botqoq yerlarini quritish, [[Qishloq xoʻjaligi|qishloq xoʻjaligi]] uchun yerlarni oʻzlashtirish, [[Ifloslanish|atrof-muhitning ifloslanishi]], [[Pestitsidlar|pestitsidlardan]] foydalanish va aholi zichligini oshirish kabi omillar kiradi. Ushbu qush hozirda yoʻqolib ketish xavfi ostidagi tur sifatida [[Qizil kitob|Xalqaro Qizil kitob]] roʻyxatiga kiritilgan. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [https://zooclub.org.ua/zhuravleobraznye/14020-indijskij-zhuravl.html Tavsifi va fotosuratlar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20231204122547/https://zooclub.org.ua/zhuravleobraznye/14020-indijskij-zhuravl.html |date=2023-12-04 }} * Archibald GW, Sundar KSG, Barzen J. 2003 yil. Sarus Crane Grus antigonining uchta turini koʻrib chiqish. Ekologik jamiyatning J. 16:5–15. * Jonsgard PA. 1983 yil. Dunyo kranlari. Bloomington: [[Indiana]] universiteti nashriyoti. * [https://web.archive.org/web/20070423053908/http://www.npwrc.usgs.gov/resource/birds/cranes/grusanti.htm IUCN/SSC: Kranlarning holatini koʻrib chiqish va saqlash rejasi] * [https://web.archive.org/web/20051025162221/http://www.savingcranes.org/species/sarus.cfm Xalqaro turnalarni saqlash jamgʻarmasi sayti] * [https://web.archive.org/web/20070928015052/http://www.rdb.or.id/view_html.php?id=58&op=grusanti Qizil kitob veb-saytida hind krani] [[Turkum:Avstraliya qushlari]] [[Turkum:Qushlar]] [[Turkum:Yo'qolib borayotgan turlarni saqlash]] [[Turkum:Xaqiqiy turnalar]] [[Turkum:Osiyo qushlari]] [[Turkum:Qushlar ekotizimi]] qm91zyjwgcstqwpbqdq9xrhaerhhypm 0 1000627 6272168 5288581 2026-09-16T16:39:58Z Mirishkorlik 75661 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */ 6272168 wikitext text/x-wiki {{Familiyadoshlar|Vohidov}}{{Olim bilgiqutisi |nomi = Shodmon Vohidov |tasvir = Shodmon_Vohidov.jpg |eni = |izoh = Shodmon Vohidov [[Buxoro arki|Buxoro arkida]] joylashgan [[Subhonqulixon jomeʼ masjidi]] oldida. 2023-yil |tugʻilgan_sanasi = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1961|12|19}} |tugʻilgan joyi = {{TavalludJoyi|Panjakent}}, [[Tojikiston SSR]], [[SSSR]] |vafot_sanasi = |vafot_joyi = |istiqomat_joylari = |fuqaroligi = {{flagcountry|Tajikistan|Tojikiston}} |vatani = |millati = [[Tojiklar|tojik]] |sohasi = [[tarix]], [[manbashunoslik]] |ish_joylari = [[Adabiyot muzeyi (Toshkent)|Alisher Navoiy nomidagi Adabiyot muzeyi]]<br/>[[Oʻzbekiston Milliy universiteti]] Tarix fakulteti<br/>[[Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti]]<br/>[[Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti|Toshkent davlat sharqshunoslik universitetida]]<br/>[[Panjikent pedagogika instituti]] |institutlar = |alma_mater = |tezis_sarlavhasi= |akademik_rahbarlari = |mashhur_shogirdlari = |mashhur_ishlari = |oʻtkazayotgan_taʼsiri = |koʻrsatgan_taʼsiri = |mukofotlari = |turmush_oʻrtogʻi= |dini = |vebsayt = }} '''Shodmon Huseyinovich Vohidov''' – ([[1961|1961-yil]], [[19-dekabr]], [[Panjakent|Panjikent]], [[Tojikiston SSR]], [[SSSR]]) – taniqli tojikistonlik manbashunos olim, tarix fanlari doktori ([[1998]]), professor. Shodmon Vohidov [[Buxoro amirligi]], [[Xiva xonligi|Xiva]] va [[Qoʻqon xonligi|Qoʻqon]] xonliklari tarixiga oid bir qator asarlar tarjimoni va [[Oʻrta Osiyo]] madaniyati hamda tarixiga oid asarlar muallifi<ref name="mirarab.uz">{{Veb manbasi|url=https://www.mirarab.uz/ruknlar/841|title=Мир Араб олий мадрасасида машҳур тарихчи олим Шодмон Воҳидов иштирокида маънавий-маърифий тадбир ўтказилди|website=mirarab.uz|accessdate=2023-12-29|deadlink=no}}</ref>. == Tarjimayi holi == Shodmon Vohidov 1961-yil 19-dekabrda [[Panjakent|Panjikent]] shahrida tugʻilgan{{sfn|Ўзбекистон тарихчилари|2012|p=69}}. 1984-yil [[Tojikiston davlat universiteti]] tarix fakultetini tamomlagan. 1984-yildan boshlab [[Toshkent]] shahrida yashab, uzoq yillar [[Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti|Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik institutida]] faoliyat yuritgan{{sfn|Ўзбекистон тарихчилари|2012|p=69}}. U 1984–1986-yillar SSSR qurolli kuchlari safida harbiy xizmatni oʻtagan. Toshkentdagi [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]] Ichki ishlar vazirligiga qarashli Oliy kurslarda ofitser-tarjimon sifatida faoliyat yuritgan. 1987–1990-yillarda Oʻzbekiston SSR FA Hamid Sulaymonov nomidagi qoʻlyozmalar institutida aspirant sifatida oʻqigan{{sfn|Ўзбекистон тарихчилари|2012|p=69}}. ==Ilmiy faoliyati == Shodmon Vohidov [[Buxoro amirligi]], [[Xiva xonligi|Xiva]] va [[Qoʻqon xonligi|Qoʻqon]] xonliklari tarixiga oid bir qator asarlar tarjimoni hamda [[Oʻrta Osiyo]] madaniyati va tarixiga oid asarlar muallifidir. Uning „Kitoblar, kutubxonalar, kataloglar“ (oʻzbek va rus tillarida) „Tarixiy meros“ (oʻzbek va rus tillarida), „Oʻzbekiston tarixi arab yozuvidagi manbalarda“ (oʻzbek, ingliz va rus tillarida) ilmiy turkumlaridagi bir nechta kitoblari nashr etilgan<ref name="mirarab.uz">{{Veb manbasi|url=https://www.mirarab.uz/ruknlar/841|title=Мир Араб олий мадрасасида машҳур тарихчи олим Шодмон Воҳидов иштирокида маънавий-маърифий тадбир ўтказилди|website=mirarab.uz|accessdate=2023-12-29|deadlink=no}}</ref>. Olim ilmiy faoliyati davomida 20 dan ortiq asarlarni tarjima qilib, ilmiy muomalaga kiritgan{{sfn|Ўзбекистон тарихчилари|2012|p=69}}. U 30 ga yaqin kitob, risola va monografiyalar, 100 dan ortiq ilmiy maqolalar yozgan<ref name="mirarab.uz">{{Veb manbasi|url=https://www.mirarab.uz/ruknlar/841|title=Мир Араб олий мадрасасида машҳур тарихчи олим Шодмон Воҳидов иштирокида маънавий-маърифий тадбир ўтказилди|website=mirarab.uz|accessdate=2023-12-29|deadlink=no}}</ref>. Shodmon Vohidov 1990-yilda „Avaz Muhammad Attor Xuqandiy va uning „Tarixi jahonnomayi“ asari (tadqiqot, tarjima va izohlar)“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini yoqlagan. U 1998-yilda esa „Qoʻqon xonligida tarixnavislikning rivojlanishi (XIX asr–XX asrning boshlari)“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan{{sfn|Ўзбекистон тарихчилари|2012|p=69}}. Shodmon Vohidov [[Adabiyot muzeyi (Toshkent)|Alisher Navoiy nomidagi Adabiyot muzeyi]], [[Oʻzbekiston Milliy universiteti]] Tarix fakulteti, [[Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti]], [[Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti|Toshkent davlat sharqshunoslik universitetida]] ilmiy faoliyat yuritgan. U [[Fransiya|Fransiyaning]] ITM (MSH) qoshidagi Denni Didro grantini qoʻlga kiritgan. [[Osiyo]] va [[Yevropa]] davlatlarida boʻlib oʻtgan bir qator ilmiy konferensiyalarda ishtirok etgan{{sfn|Ўзбекистон тарихчилари|2012|p=70}}. == Asosiy ilmiy ishlari va tarjimalari == # Қўқон тарихчилари Фазлий ва Мушриф. – Тошкент, 1996. – 24 б. # Низомулмулк. Сиёсатнома ёки Сияр ул-мулук. – Тошкент, 1997. (Ҳаммуаллиф). – 182 б. # Джамал ал-Карши. Ал-Мулхакат би-с-Сурах. Введение, перевод с арабского и персидского, текст, факсимиле и комментарии и указатели. – Алматы: Дайк-Пресс, 2005. (Ҳаммуаллиф).– 410 с. # Абд ал-Кадир ибн Мухаммад Амин. Маджма ал-ансаб ва-л-ашджар. Введение, перевод с арабского-персидского и тюркского, текст, факсимиле автографа, комментарии и указатели. – Алматы: Дайк-Пресс, 2005. (Ҳаммуаллиф). – 692 с. # Муизз ал-ансаб. Введение, перевод, факсимиле Парижского списка, комментарии и указатели. - Алматы: Дайк-Пресс, 2006. (Ҳаммуаллиф). – 670 с. # Марказий Осиё давлатларида бошқарув тарихидан. – Тошкент: Янги аср авлоди, 2006. (Ҳаммуаллиф).– 80 б. # Садр-и Зия и его библиотека. Из истории книги и книжной культуры в Бухаре начала ХХ века. Книги, библиотека, каталоги. Т.1. – Ташкент: Янги аср авлоди, 2007. – 352 с. # Исмоилхон Фақирий. Баёзи Фақирий. – Тошкент: Адолат, 2006. (Ҳаммуаллиф). – 200 б. # Фитрат. Раҳбари нажот. – Тошкент: Маънавият, 2001. # Фитрат. Оила ёки бошқариш тартиблари. – Тошкент: Маънавият, 1998, 2000. – 120 б. # Une sourse meconnue pour letude de la production de livres a la cour de Muhammad Rahim Khan II (Khiva, fin XIXe s/). In: A.Muminov. F.Richard et M.Szuppe (eds). Patrimoine manuscript et vie intellectuelle de l Asie centrale islamque. [Cahiers d Asie Centrale 7], IFEAC – Edisud. – Tachkent- Aix-en-Provence, 1999.-P.175-193. # Les particularizes paleographiques et codicologiques des fonds particuliers de Rawnaqi et Faqiri (Shahrisabx, Uzbekistan). // Manuckripta Orintalia. – St Peterburg, 2003. – P.52-56. # The histori of the Idhqiyya Brotherhoods Secred riliks. II. The katta Langar (New Fragments). // Manuckripta Orintalia. – St Peterburg, 2002. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * {{kitob manbasi|author=|title= Ўзбекистон тарихчилари. I жилд (биобиблиографик маълумотнома)|date=2012|publisher=Fan va texnologiya|location=Тошкент|pages=246||ref=Муртазаева}} == Havolalar == * {{Veb manbasi|url=https://www.mirarab.uz/ruknlar/841|sarlavha= Мир Араб олий мадрасасида машҳур тарихчи олим Шодмон Воҳидов иштирокида маънавий-маърифий тадбир ўтказилди|muallif=|ish=|sana=|nashriyot=|qaralgan sana=2023-12-29}} [[Turkum: Tarixchilar]] [[Turkum: Manbashunoslar]] 3dpal1n22ldt9of8o54xe1g983bgzgd 0 1001172 6272357 6265700 2026-09-17T07:35:27Z Makenzis 30481 6272357 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Anton Tolordava | toʻliqism = Anton Tolordava | tasvir = | tavallud_sana = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1996|08|02|df=yes}} | tavallud_joyi = [[Gruziya]] | boʻyi = {{height|meters=1.91}} | joriyklub = [[FK Kauno Žalgiris|Kauno Žalgiris]] | klubraqami = 3 | pozitsiya = [[Himoyachi]] | yoshlikyillari1 = 2014–2018 | yoshlikklublari1 = [[FC Tskhinvali]] | yillar1 = 2015–2016 | klublar1 = [[FC Tskhinvali]] | isht1 = 0 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2018–2020 | klublar2 = [[FC Telavi]] | isht2 = 69 | gollar2 = 5 | yillar3 = 2021 | klublar3 = [[FCI Levadia Tallinn|Levadia Tallinn]] | isht3 = 7 | gollar3 = 1 | yillar4 = 2021 | klublar4 = → Levadia Tallinn II | isht4 = 1 | gollar4 = 0 | yillar5 = 2021–2022 | klublar5 = [[FC Telavi|Telavi]] | isht5 = 32 | gollar5 = 3 | yillar6 = 2022 | klublar6 = [[FK Radnički Niš|Radnički Niš]] | isht6 = 6 | gollar6 = 0 | yillar7 = 2023 | klublar7 = [[FC Shakhter Karagandy|Shakhter Karagandy]] | isht7 = 23 | gollar7 = 0 | milliyyillar1 = | milliyjamoa1 = | milliyisht1 = | milliygollar1 = | pcupdate = 2025 | ntupdate = 7 September 2023 | yillar8 = 2024 | klublar8 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] | isht8 = 0 | gollar8 = 0 | yillar9 = 2025– | klublar9 = [[FK Kauno Žalgiris|«Kauno Žalgiris»]] | isht9 = 55 | gollar9 = 7 }} '''Anton Tolordava''' ([[Gruzin tili|gruz]]: ანტონ თოლორდავა; 1996-yil 2-avgust) – „<nowiki/>[[FK Kauno Žalgiris]]<nowiki/>“ klubida oʻynaydigan [[Gruzinlar|gruziyalik]] [[Himoyachi (futbol)|futbolchi]]. == Faoliyati == U FK Telaviga oʻtishdan oldin Tsxinvali bilan oʻynashni boshladi. Keyin Anton FCI Levadia Tallinn jamoasi tarkibida oʻynash uchun Estoniyaga koʻchib oʻtdi. 2021/2022-yilgi mavsumda Telavi klubiga qisqa vaqtga qaytganidan soʻng, 2022/2023 mavsumining birinchi yarmida Serbiya SuperLiga jamoasi FK Radnički Niš jamoasida oʻynagan. Serbiyadan soʻng u Qozogʻistonga koʻchib oʻtdi va u yerda Karagandining „Shaxtyor“ klubining himoyachisiga aylandi<ref name="soccerway">[https://int.soccerway.com/players/anton-tolordava/435809/ Anton Tolordava profile] at Soccerway</ref>. 2024-yilgi mavsum oldidan Samarqandning „Dinamo“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{Veb manbasi |url=https://sports.uz/news/view/dinamo-gruziyalik-himoyachi-bilan-kelishuvga-erishdi-04-01-2024 |sarlavha="Динамо" грузиялик ҳимоячи билан келишувга эришди |sana=2024/01/04}}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * {{Soccerway|id=435809}} * {{FootballFacts.ru|id=655125}} {{DEFAULTSORT:Tolordava, Anton}} [[Turkum:1996-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Gruziyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]] [[Turkum:Shaxtyor Qaragʻandi klubi futbolchilari]] [[Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari]] [[Turkum:FC Tsxinvali futbolchilari]] [[Turkum:FC Telavi futbolchilari]] [[Turkum:FCI Levadia Tallinn futbolchilari]] [[Turkum:FK Radnički Niš futbolchilari]] [[Turkum:FCI Levadia U21 futbolchilari]] [[Turkum:FK Kauno Žalgiris futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Qozogʻistondagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Estoniyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]] rwn74beec01lkly58ysw5rlpbjeq7oq 3 1017082 6272286 4202613 2026-09-17T04:26:25Z Mfield 234419 Mfield [[Foydalanuvchi munozarasi:J.pshine5t]] sahifasini [[Foydalanuvchi munozarasi:Renamed user c89221ac4ed1ac48def6c841bba1540b]]ga koʻchirdi: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/J.pshine5t|J.pshine5t]]" to "[[Special:CentralAuth/Renamed user c89221ac4ed1ac48def6c841bba1540b|Renamed user c89221ac4ed1ac48def6c841bba1540b]]" 4020252 wikitext text/x-wiki {{Hello}} [[Foydalanuvchi:ProgrammerBot|ProgrammerBot]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:ProgrammerBot|munozara]]) 20:42, 12-Yanvar 2024 (UTC) q5c0fwqcw69i665e6hm1x2idx52qj09 10 1024267 6272340 4056832 2026-09-17T06:35:46Z Oblakulova 111326 6272340 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Tarixiy arab qabilalari | title = Tarixiy [[Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar|arab qabilalari]] | above = Ushbu prefikslar alifbo tartibida inobatga olinmaydi: Al, Bani, Banu. | state = {{{state|autocollapse}}} | bodyclass = hlist | group1 = | list1 = <!-- These prefixes have been ignored in the alphabetical ordering: Al, Al-Bu, Albu, Bani, Banu. If there is a better way to sort, let's discuss on the Talk page. --> *[[Ād]] *[[Banu Akk|Akk]] *[[Banu Amila|Amila]] *[[Banu Amr]] *[[Anmar]] *[[Banu Asad]] *[[Banu Ashʼar|Ashʼar]] *[[Banu Aslam|Aslam]] *[[Azd]] **[[Ansor]] ***[[Banu Avs|Avs]] ***[[Banu Xazraj|Xazraj]] **[[Bariq]] **[[Banu Davs|Davs]] **[[Gʻamd]] **[[Zahran qabilasi|Zahran]] *[[Bajila]] *[[Banu Hamdan|Hamdan]] *[[Al-Haram (qabila)|Al-Haram]] *[[Banu Huzayl|Huzayl]] *[[Banu Juzam|Juzam]] *[[Banu Juʼfa|Juʼfa]] *[[Jurhum]] *[[Banu Kanz]] *[[Kahlan]] *[[Xasʼam]] *[[Banu Xuzaʼa|Xuzaʼa]] **[[Banu mustaliq|Mustaliq]] *[[Kinana]] **[[Banu Bakr ibn Abd Manat|Bakr ibn Abd Manat]] ***[[Banu Damra|Damra]] ****[[Banu Gʻifar|Gʻifar]] **[[Banu Jazima|Jazima]] **[[Quraysh]] ***[[Banu Abd-Shams|Abd-Shams]] ****[[Umaviylar|Umaviy]] ***[[Banu Adi|Adi]] ***[[Banu Hoshim|Hoshim]] ****[[Abbosiylar sulolasi|Abbosiylar]] ***[[Banu Juma|Juma]] ***[[Banu Sahm|Sahm]] ***[[Banu Taym|Taym]] ***[[Banu Zuhra|Zuhra]] *[[Kinda (qabila)|Kinda]] *Xusir *[[Banu Lahyan|Lihyan]] *[[Banu Laxm|Laxm]] *[[Madhhaj]] **[[Banu al-Hakam]] **[[Al-Ansi|Ans]] **[[Banu Avd|Avd]] **[[Nuxa (qabila)|Nuxa]] **[[Zubayd]] *[[Maqil]] *[[Banu Muzayna|Muzayna]] *[[Rabiʼa|Rabiʼa]] **[[Abdulqays]] **[[Anaza]] **[[Banu Bakr|Bakr ibn Vaʼil]] ***[[Banu Zuhl]] ***[[Banu Hanifa|Hanifa]] ***[[Banu Ijl|Ijl]] ***[[Banu Shaybon|Shaybon]] ***[[Taym Alloh]] ***[[Banu Yashkur]] **[[Tagʻlib]] *[[Qays]] **[[Gʻatafan]] ***[[Banu Zubyan|Zubyan]] ****[[Banu Fazara|Fazara]] ****[[Banu Murra|Murra]] ****[[Banu Salaba|Saʼlaba]] ***[[Banu Abs|Abs]] **[[Havazin]] ***[[Banu Saʼd|Saʼd ibn Nasr]] ***[[Banu Saqif|Saqif]] ***[[Banu Amir|Amir]] ****[[Banu Hilol|Hilol]] ****[[Banu Kaʼb|Kaʼb]] *****[[Banu Uqayl|Uqayl]] ****[[Xafaja]] ****[[Banu Kilab|Kilab]] ****[[Banu Qushayr|Qushayr]] **[[Banu Sulaym|Sulaym]] **[[Banu Gʻani|Gʻani]] **[[Bahila]] **[[Banu Muharib|Muharib]] *[[Kedar]] *[[Qudaʼa]] **[[Bahraʼ]] **[[Bali (qabila)|Bali]] **[[Banu al-Qayn|Balqayn]] **[[Jarm]] **[[Juhayna]] **[[Banu Kalb|Kalb]] **[[Solihiylar|Solih]] *[[Banu as-Samayda|as-Samayda]] *[[Banu Saʼida|Saʼida]] *[[Bani Shehr|Shehr]] *[[Banu Shuja|Shuja]] *[[Banu Tamim|Tamim]] **[[Banu Hanzala|Hanzala]] **[[Banu Saʼd ibn Zayd Manat|Saʼd ibn Zayd Manat]] *[[Tanuxiylar|Tanux]] *[[Tayy]] **[[Jarrohiylar|Jarroh]] ***[[Al Fadl]] *[[Samud]] *[[Yaman (qabilaviy guruh)|Yaman]] |below= [[Andoza:Arab qabilalari|Arab qabilalari]]ning bir qismi }}<noinclude> {{doc|content= {{collapsible option}} [[Turkum:Bahrayn navigatsiya qutilari]] [[Turkum:Iraq navigatsiya qutilari]] [[Turkum:Iordaniya navigatsiya qutilari]] [[Turkum:Quvayt navigatsiya qutilari]] [[Turkum:Marokash navigatsiya qutilari]] [[Turkum:Musulmonlar andozalari]] [[Turkum:Falastin davlati navigatsiya qutilari]] [[Turkum:Qatar navigatsiya qutilari]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni navigatsiya qutilari]] [[Turkum:Suriya navigatsiya qutilari]] [[Turkum:Birlashgan Arab Amirliklari navigatsiya qutilari]] [[Turkum:Yaman navigatsiya qutilari]] }} </noinclude> nkohibapo1usdl3p3dqu0u8ylwauj2v 6272342 6272340 2026-09-17T06:39:05Z Oblakulova 111326 6272342 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Tarixiy arab qabilalari | title = Tarixiy [[Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar|arab qabilalari]] | above = Ushbu prefikslar alifbo tartibida inobatga olinmaydi: Al, Bani, Banu. | state = {{{state|autocollapse}}} | bodyclass = hlist | group1 = | list1 = <!-- These prefixes have been ignored in the alphabetical ordering: Al, Al-Bu, Albu, Bani, Banu. If there is a better way to sort, let's discuss on the Talk page. --> *[[Ād]] *[[Banu Akk|Akk]] *[[Banu Amila|Amila]] *[[Banu Amr]] *[[Anmar]] *[[Banu Asad]] *[[Banu Ash’ar|Ashʼar]] *[[Banu Aslam|Aslam]] *[[Azd]] **[[Ansor]] ***[[Banu Avs|Avs]] ***[[Banu Xazraj|Xazraj]] **[[Bariq]] **[[Banu Davs|Davs]] **[[Gʻamd]] **[[Zahran qabilasi|Zahran]] *[[Bajila]] *[[Banu Hamdan|Hamdan]] *[[Al-Haram (qabila)|Al-Haram]] *[[Banu Huzayl|Huzayl]] *[[Banu Juzam|Juzam]] *[[Banu Juʼfa|Juʼfa]] *[[Jurhum]] *[[Banu Kanz]] *[[Kahlan]] *[[Xasʼam]] *[[Banu Xuzaʼa|Xuzaʼa]] **[[Banu mustaliq|Mustaliq]] *[[Kinona]] **[[Banu Bakr ibn Abd Manat|Bakr ibn Abd Manat]] ***[[Banu Damra|Damra]] ****[[Banu Gʻifar|Gʻifar]] **[[Banu Jazima|Jazima]] **[[Quraysh]] ***[[Banu Abd-Shams|Abd-Shams]] ****[[Umaviylar|Umaviy]] ***[[Banu Adi|Adi]] ***[[Banu Hoshim|Hoshim]] ****[[Abbosiylar sulolasi|Abbosiylar]] ***[[Banu Juma|Juma]] ***[[Banu Sahm|Sahm]] ***[[Banu Taym|Taym]] ***[[Banu Zuhra|Zuhra]] *[[Kinda (qabila)|Kinda]] *Xusir *[[Banu Lahyan|Lihyan]] *[[Banu Laxm|Laxm]] *[[Madhhaj]] **[[Banu al-Hakam]] **[[Al-Ansi|Ans]] **[[Banu Avd|Avd]] **[[Nuxa (qabila)|Nuxa]] **[[Zubayd]] *[[Maqil]] *[[Banu Muzayna|Muzayna]] *[[Rabiʼa|Rabiʼa]] **[[Abdulqays]] **[[Anaza]] **[[Banu Bakr|Bakr ibn Vaʼil]] ***[[Banu Zuhl]] ***[[Banu Hanifa|Hanifa]] ***[[Banu Ijl|Ijl]] ***[[Banu Shaybon|Shaybon]] ***[[Taym Alloh]] ***[[Banu Yashkur]] **[[Tagʻlib]] *[[Qays]] **[[Gʻatafan]] ***[[Banu Zubyan|Zubyan]] ****[[Banu Fazara|Fazara]] ****[[Banu Murra|Murra]] ****[[Banu Salaba|Saʼlaba]] ***[[Banu Abs|Abs]] **[[Havazin]] ***[[Banu Saʼd|Saʼd ibn Nasr]] ***[[Banu Saqif|Saqif]] ***[[Banu Amir|Amir]] ****[[Banu Hilol|Hilol]] ****[[Banu Kaʼb|Kaʼb]] *****[[Banu Uqayl|Uqayl]] ****[[Xafaja]] ****[[Banu Kilab|Kilab]] ****[[Banu Qushayr|Qushayr]] **[[Banu Sulaym|Sulaym]] **[[Banu Gʻani|Gʻani]] **[[Bahila]] **[[Banu Muharib|Muharib]] *[[Kedar]] *[[Qudaʼa]] **[[Bahraʼ]] **[[Bali (qabila)|Bali]] **[[Banu al-Qayn|Balqayn]] **[[Jarm]] **[[Juhayna]] **[[Banu Kalb|Kalb]] **[[Solihiylar|Solih]] *[[Banu as-Samayda|as-Samayda]] *[[Banu Saʼida|Saʼida]] *[[Bani Shehr|Shehr]] *[[Banu Shuja|Shuja]] *[[Banu Tamim|Tamim]] **[[Banu Hanzala|Hanzala]] **[[Banu Saʼd ibn Zayd Manat|Saʼd ibn Zayd Manat]] *[[Tanuxiylar|Tanux]] *[[Tayy]] **[[Jarrohiylar|Jarroh]] ***[[Al Fadl]] *[[Samud]] *[[Yaman (qabilaviy guruh)|Yaman]] |below= [[Andoza:Arab qabilalari|Arab qabilalari]]ning bir qismi }}<noinclude> {{doc|content= {{collapsible option}} [[Turkum:Bahrayn navigatsiya qutilari]] [[Turkum:Iraq navigatsiya qutilari]] [[Turkum:Iordaniya navigatsiya qutilari]] [[Turkum:Quvayt navigatsiya qutilari]] [[Turkum:Marokash navigatsiya qutilari]] [[Turkum:Musulmonlar andozalari]] [[Turkum:Falastin davlati navigatsiya qutilari]] [[Turkum:Qatar navigatsiya qutilari]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni navigatsiya qutilari]] [[Turkum:Suriya navigatsiya qutilari]] [[Turkum:Birlashgan Arab Amirliklari navigatsiya qutilari]] [[Turkum:Yaman navigatsiya qutilari]] }} </noinclude> 123iz7efxp4oyik1nm11kzrpxfip2kq 0 1077275 6272341 6099877 2026-09-17T06:37:06Z ~2026-50171-53 307635 6272341 wikitext text/x-wiki {{Yozuvchi bilgiqutisi | ismi = Antoine de Saint-Exupéry | tasvir = 11exupery-inline1-500.jpg | izoh = | tavallud_paytidagi_ismi = | tavallud_sanasi = [[1900-yil]], [[29-iyun]] | tavallud_joyi = [[Lion]], [[Fransiya]] | vafot_sanasi = [[1944-yil]], [[31-iyul]] (44 yoshda) | vafot_joyi = [[Fransiya]] | taʼlimi = [[Villa St. Jean International School]], [[Fransiya]] | janr = [[Bolalar adabiyoti]] | mukofotlari = {{plainlist| * [[Legion of Honour]] (1930, 1939){{sfnp|Commire|1980|p=158}} * [[Prix Femina]] (1929){{sfnp|Commire|1980|p=158}} * [[Grand Prix du roman de l'Académie française]] (1939) * U.S National Book Award (1940) }} | turmush_oʻrtogʻi = | imzosi = }} '''Kichkina Shahzoda''' ( 1900-yil 29-iyun – 1944-yil 31-iyul ) – fransiyalik [[yozuvchi]], [[shoir]], [[jurnalist]] va uchuvchi. „''[[Kichkina shahzoda (qissa)|Kichikina shahzoda“]]'' ({{Lang-fr|Le Petit Prince}}), ''Wind, „Sand and Stars“'' va „''Night Flight“'' ({{Lang-fr|Vol de nuit}}) asarlari uchun nufuzli adabiy mukofotlarni qoʻlga kiritgan{{Sfnp|Schiff|2006}}. Asarlari koʻplab tillarga tarjima qilingan. Saint-Exupéry [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika Qoʻshma Shtatlarida]] 28 oy davomida yashagan va bu davrda uchta asar yozgan. Yoshi ancha katta boʻlishiga qaramay [[Shimoliy Afrika|Shimoliy Afrikadagi]] Fransiya havo kuchlari safiga qoʻshilgan.1944-yil 31-iyul kuni boʻlgan parvozdan qaytib kelmagan<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Tagliabue |first=John |date=2008-04-11 |title=Clues to the Mystery of a Writer Pilot Who Disappeared |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/04/11/world/europe/11exupery.html |access-date=2022-01-06 |issn=0362-4331}}</ref>. Halokatga uchragan samolyot qoldiqlari 2000-yilda yana bir marta qidirilgan ammo natija chiqmagan<ref>{{Veb manbasi |muallif=Kocis |ism=Desiree |sarlavha=Mysteries of Flight: The Disappearance of Antoine de Saint-Exupéry |url=https://www.planeandpilotmag.com/article/the-disappearance-of-antoine-de-saint-exupery/ |qaralgan sana=2022-01-06 |ish=Plane & Pilot Magazine |sana=17 December 2019 |til=en-US}}</ref>.  == Manbalar == {{manbalar}} {{wikiquote}} {{Commons category|Antoine de Saint-Exupéry}} {{Writer-stub}} [[Turkum:Ekzistensialistlar]] [[Turkum:1944-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:1900-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha yozuvchilar]] 63wszgp9fwm2zuexa5axp126cbbi383 0 1105395 6272219 6196030 2026-09-16T23:37:18Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272219 wikitext text/x-wiki {{wikify}} [[Fayl:British Isles (orthographic projection).svg|thumb|Britaniya orollar guruhi]] '''Gʻarbiy Yevropa tabiiy geografik okrugi''' — [[Britaniya orollari|Britaniya orollarini]], Oʻrta Yevropa tekisligini, Markaziy Yevropa tekisligini, [[Alp togʻlari|Alp togʻlarini]], [[Karpat togʻlari|Karpat togʻlarini]] va Dunay tekisligini oʻz ichiga oladi. Ushbu hudud [[Yevropa|Yevropaning]] eng rivojlangan va tarixiy jihatdan muhim mintaqalaridan biridir<ref>{{Veb manbasi |url=https://geology.com/world/british-isles.shtml |sarlavha=United Kingdom, Great Britain, British Isles What's the Difference? A Primer in Terminology}}</ref>. Mintaqada turli xil iqlim sharoitlari va boy biologik xilma-xillik mavjud boʻlib, bu hududni oʻziga xos hududga aylantiradi. == Britaniya arxipelagi == Britaniya orollarining umumiy maydoni 325,000 km² ni tashkil etadi, shundan 244,000 km² qismi [[Buyuk Britaniya oroli|Buyuk Britaniya oroliga]] va 84,000 km² qismi [[Irlandiya oroli|Irlandiya oroliga]] toʻgʻri keladi<ref name="postwarculture">{{citation |last1=Davies |first1=Alistair |title=British Culture of the Postwar: An Introduction to Literature and Society, 1945–1999 |url=https://archive.org/details/britishcultureof00adav/page/9 |page=[https://archive.org/details/britishcultureof00adav/page/9 9] |year=2000 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-12811-7 |quote=Many of the Irish dislike the 'British' in 'British Isles', while the Welsh and Scottish are not keen on 'Great Britain'. ... In response to these difficulties, 'Britain and Ireland' is becoming preferred usage although there is a growing trend amounts some critics to refer to Britain and Ireland as 'the archipelago'. |last2=Sinfield |first2=Alan}}</ref>. Bu oʻlkalar materik yaqinida, shimolda Shimoliy dengiz, gʻarbda esa Atlantika okeani bilan oʻralgan. [[Irlandiya]] va Buyuk Britaniya Irlandiya dengizi bilan ajratilgan. Britaniya orollari qirgʻoqlarining chuqurligi 200 m boʻlib, bu sayoz qismlar tik jarliklar bilan chegaralangan. Ushbu mintaqada [[Atlantika|Atlantikaning]] kuchli taʼsiri, qirgʻoqlarning parchalanganligi va relyefning oʻyilganligi asosiy tabiiy xususiyatlardir. [[Paleozoy|Paleozoyda]] burmalangan togʻlar kuchli ravishda oʻyilgan, bu jarayon [[neogen]] va antropogen davrida davom etgan. Toʻrtlamchi davrda Buyuk Britaniyaning janubidan tashqari barcha qismlari muzlar bilan qoplangan va qalin [[morena yotqiziqlari]] qoldirgan<ref>Ireland’s 10 Most Fascinating [https://irelandwalkhikebike.com/top-10-islands/ Islands]</ref>. [[Fayl:View of the Rhine and Boppard (Summer).jpg|left|thumb|Reyn daryo havzasi]] Britaniya orollari relyefida past va tekislanib qolgan togʻ massivlari ustunlik qiladi. Eng baland choʻqqisi [[Bennevis|Ben-Nevis]] (1343 m) Shimoliy [[Shotlandiya|Shotlandiyada]] joylashgan. Irlandiya orolining ichki qismi Markaziy Irlandiya pastekisligidan iborat boʻlib, kuchli parchalangan va balandligi 1000 m dan oshmaydigan togʻ massivlari bilan oʻralgan. Iqlimi nam gʻarbiy shamollar bilan bogʻliq, gʻarbiy chekkalarda yillik yogʻin miqdori 1500–2000 mm ga yetadi. Irlandiya va Kornuell yarim orollarida qishloqda qor yogʻmaydi, boshqa joylarda esa qishda atigi 10–20 kun qor yogʻadi. Yozda harorat +20 °C dan +30 °C gacha koʻtariladi. Britaniya orollari daryo tarmoqlari zich va yil boʻyi sersuv boʻladi, eng yirik daryolari [[Severn]] (355 km) va [[Temza]] (332 km) hisoblanadi. Koʻplab kichik va goʻzal koʻllar mavjud, eng katta [[Lox-ness|Lox-Nes]] koʻli Irlandiyada joylashgan (400 km²). Oʻrmonlar orollar maydonining atigi 4–5% ini egallaydi, asosan qaragʻay, qayin, dub va buk-grab oʻrmonlari tarqalgan. Yirik hayvonlar deyarli yoʻqolgan, faqat Shotlandiya bugʻusi va boshqa ayrim turlar qoʻriqlanadi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.ireland.com/en-gb/destinations/regions/irelands-islands/ |sarlavha=Mysterious ocean isles, lake-locked havens, and isolated nature sanctuaries: Ireland's islands are a world of their own.}}</ref>. == Oʻrta Yevropa tekisligi == [[Fayl:Беловежская пуща 3.jpg|thumb|Belovej qoʻriqxonasidagi oʻrmon]] Oʻrta Yevropa tekisligi gʻarbda [[Reyn|Reyn daryosining]] quyi oqimidan boshlanib, sharqda [[Sharqiy Yevropa]] tekisligigacha kenglik boʻylab choʻzilgan. Shimolda Boltiq va [[Shimoliy dengiz|Shimoliy dengizlar]] bilan, janubda Markaziy Yevropa togʻlari bilan chegaralangan<ref name="down">{{cite web |last=Joyce |first=P.W. |title=Description of County Down |work=Atlas and Cyclopedia of Ireland |year=1900 |url=http://www.libraryireland.com/Atlas/Down.php |access-date=2 February 2008}}</ref>. Oʻrta Yevropa tekisligi Boltiq qalqoni va paleozoyda burmalangan togʻlar oraligʻida hosil boʻlgan. [[Perm davri|Perm davrida]] dengiz ostida boʻlib, kontinental rejim bilan almashib turgan. Boʻr va paleogen davrlarida ham suv ostida qolgan. Neogenning oxirida kontinental rejimga oʻtgan. Toʻrtlamchi davrda relyefining shakllanishiga materik muzliklari taʼsir koʻrsatgan. Soʻnggi muzlik tekislikning shimoli-sharqiy qismini qoplagan, bu muzlik izlari hozir ham saqlangan. Materik muzligidan keyin yangi tektonik harakatlar natijasida yer yuzasining qaytadan pasayishi va [[Transgressiya|transgressiyalar]] sodir boʻlgan, natijada Shimoliy va Boltiq dengizlari vujudga kelgan<ref>{{cite web |url=http://bialowiezaforest.eu/product-item/peaceful-out-of-season-time/ |title=Peaceful out of season time... « Białowieża Forest guide – Arek Szymura "Pygmy owl" Nature tours |work=bialowiezaforest.eu |access-date=22 January 2014 |archive-date=16 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131216195915/http://bialowiezaforest.eu/product-item/peaceful-out-of-season-time/ |url-status=live}}</ref>. [[Fayl:Mont Blanc oct 2004.JPG|thumb|Alp togʻlari]] Shimoliy German pastekisligining gʻarbiy qismi yassi pastekislik boʻlib, balandligi 100 metrgacha yetmaydi. Koʻpgina qirgʻoqboʻyi hududlari dengiz sathidan pastda joylashgan. Tekislikning muz bosgan shimoli-sharqiy qismi gʻarbiga nisbatan tepalik relyef shakllari bilan farq qiladi. Bu yerda oxirgi [[Morenali relyef|morenalar]] toʻplangan joylarda tepalik gryadalar va sayoz koʻllar hosil boʻlgan<ref>{{Cite web |date=2021-12-08 |title=USSR's death blow was struck 30 years ago in a hunting lodge |url=https://apnews.com/article/europe-russia-ukraine-poland-moscow-3dfb565a7e65ce7b110c806df12869f9 |access-date=2024-05-19 |website=AP News |language=en}}</ref>. [[Yutlandiya|Yutlandiya yarim orolining]] iqlimi moʻtadil dengiz iqlimiga ega. Yillik yogʻin miqdori gʻarbida 800 mm dan, sharqida 600 mm gacha oʻzgaradi. Maydonining 90% yem-xashak oʻtlar, [[qand lavlagi]] va don ekinlari bilan band. Oʻrmonlar asosan gʻarbda [[qaragʻay]], sharqda [[buk]] va [[Eman|emanlardan]] tarkib topgan<ref name="bp21.org">[http://bp21.org.by/ru/art/a060518.html The story of the White Tower of Kamyanyets.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120212142042/http://bp21.org.by/ru/art/a060518.html|date=12 February 2012}} Belavezhskaya Pushcha. {{in lang|ru}}.</ref>. Oʻrta Yevropa tekisligining iqlimi gʻarbdan sharqqa oʻzgarib boradi. Gʻarbda qishi yumshoq, sharqda sovuqroq boʻladi. Gʻarbda yillik yogʻin miqdori 700–800 mm boʻlsa, sharqda 500 mm gacha kamayadi. Gʻarbda qishi yumshoq boʻlib, sovuqli kunlar deyarli boʻlmaydi. Yanvarning oʻrtacha harorati +1°, −1 °C, minimal harorat −27 °C. Sharqda qishi sovuqroq, yozi nisbatan issiqroq boʻlib, yanvarning oʻrtacha harorati −4 °C, iyulniki +18°, +19 °C ni tashkil etadi<ref>{{cite book |last1=Massie |first1=Robert |title=Nicholas and Alexandria |url=https://archive.org/details/nicholasalexandr00robe_0 |date=1967 |publisher=Ballantine Books |location=New York |isbn=9780345438317 |pages=[https://archive.org/details/nicholasalexandr00robe_0/page/181 180]–181}}</ref>. == Alp-Karpat togʻlari == [[Fayl:Дорогою до озера Бребенескул 01.jpg|thumb|"Oʻrmonli karpat" togʻlari]] Alp-Karpat togʻlari Yevrosiyoning gʻarbidagi baland, uzun va ulkan togʻ tizimlaridan biri boʻlib, Gʻarbiy Yevropa janubida joylashgan. Alp-Karpat togʻ tizimi Markaziy Yevropa togʻ-tekisliklari, Markaziy massiv, [[Rona|Rona daryosi]], Sharqiy Yevropa tekisligi bilan chegaralanadi. Bu togʻlar Alp togʻ burmalanishida vujudga kelgan eng yosh va tektonik jihatdan serharakat togʻlardan tashkil topgan<ref>{{cite encyclopedia|title=Alps|encyclopedia=The Hutchinson unabridged encyclopedia with atlas and weather guide|date=2014|publisher=Helicon|place=Abington, United Kingdom|url=http://search.credoreference.com/content/entry/heliconhe/alps/0|url-access=subscription|access-date=March 7, 2015|archive-date=August 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180830110245/https://search.credoreference.com/content/entry/heliconhe/alps/0|url-status=live}}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Alp-Karpat togʻlarining iqlimi gʻarbdan sharqqa qarab kontinentallashib boradi. Gʻarbiy qismi [[Atlantika okeani|Atlantika okeaniga]] yaqinligi sababli moʻtadil va sernam, Sharqiy qismi esa nisbatan quruq va moʻtadil kontinentallikka ega. Alp togʻlari yoy shaklida 1200 km masofaga choʻzilgan. Gʻarbda Oʻrta dengiz qirgʻoqlaridan boshlanib, sharqda Oʻrta [[Dunay pastekisli|Dunay pastekisligigacha]] davom etadi. Uning kengligi 135 km dan 260 km gacha yetadi va bir necha davlatlar hududidan oʻtadi: Fransiya, [[Italiya]], Shveysariya, Avstriya, [[Germaniya]], [[Vengriya]], Sloveniya. [[Karpat togʻlari]] Alp togʻlaridan sharq tomon choʻzilgan va Oʻrta Dunay va Quyi Dunay pastekisliklari bilan chegaralanadi. Alp togʻlarining shimoliy qismida moʻtadil iqlim, janubida subtropik iqlim mavjud. Yiliga 2000–3000 mm yogʻin tushadi<ref name="otzi">{{cite web |url=https://www.iceman.it/en/the-iceman/ |title=Ötzi the Iceman |website=www.iceman.it |access-date=2023-05-24 |archive-date=October 1, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001033128/https://www.iceman.it/en/the-iceman/ |url-status=live}}</ref>. Alp togʻlarining 2000 m dan baland qismlarida yogʻin miqdori kamayadi. Alp togʻlaridan [[Rona]], [[Reyn]], [[Adije]], [[Drava]], [[Po|Po daryolari]] boshlanadi. Koʻllar asosan Alpning shimoliy va janubiy togʻ etaklarida joylashgan: [[Jeneva]], [[Boden]], [[Lago-Madjore]], [[Komo]], [[Garda]]. Balandlik mintaqalik va kenglik zonallik qonuniyatlar asosida vujudga kelgan. Alp togʻlarining tabiiy landshaftlarini muhofaza qilish maqsadida [[Shveysariya]], [[Vanuaz]], [[Gran-Paradizo]] milliy bogʻlari va boshqa qoʻriqxonalar tashkil etilgan<ref>Plašienka, D., 2002, [http://www.geologicacarpathica.sk/special/P/Plasienka.pdf ''Origin and growth of the Western Carpathian orogenetic wedge during the mesozoic.''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111007182210/http://www.geologicacarpathica.sk/special/P/Plasienka.pdf|date=7 October 2011}} (PDF) in Geologica Carpathica Special Issues 53 Proceedings of XVII. Congress of Carpathian-Balkan Geological Association Bratislava, 1–4 September 2002</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Yevropa mintaqalari]] eh38yqcn23lknj3086hsdsbgn9xspxf 0 1108081 6272187 5755107 2026-09-16T18:18:32Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272187 wikitext text/x-wiki {{Harbiy arbob | ismi = Grigoriy Belov | asl_ismi = {{lang-ru|Григорий Андреевич Белов}} | tasvir = [[Fayl:Grigoriy Belov.jpg]] | tasvir_tavsifi = | hayot_davri = | laqabi = | taxallusi = | tugʻilgan_sanasi = {{tugʻilgan sanasi|1901|10|12}} | tugʻilgan_joyi = [[Sara]], [[Sursk tumani]], [[Ulyanov viloyati]] | vafot_sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|1994|06|24|1901|10|12}} | vafot_joyi = [[Moskva]], [[Rossiya]] | fuqaroligi = {{SSSR}} | xizmat_yillari =1920-1962-yillar | unvoni = {{Sovet gvardiyasi}} {{General-leytenant (SSSR)}} | qism = | qoʻmondonlik = | qoʻshin turlari = [[kavaleriya]] | jang = [[Rossiyada fuqarolar urushi]]<br />[[Ikkinchi jahon urushi]] | mukofotlari = {{{!}} style="background:transparent" {{!}}{{Sovet Ittifoqi Qahramoni}} {{!}}} {{{!}} style="background: transparent" {{!}}{{Lenin ordeni}}{{!}}{{Lenin ordeni}}{{!}}{{Lenin ordeni}} {{!}}- {{!}}{{Qizil Bayroq ordeni}}{{!}}{{Qizil Bayroq ordeni}}{{!}}{{Qizil Bayroq ordeni}} {{!}}- {{!}}{{Vatan urushi ordeni}}{{!}}{{Qizil Bayroq ordeni}}{{!}}{{Qizil Yulduz ordeni}} {{!}}- {{!}}{{Hurmat Belgisi ordeni}}{{!}}{{Suvorov ordeni 2-darajali}}{{!}}{{Andoza:Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan ta’sis etilgan medal}} {{!}}- {{!}}{{„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali}}{{!}}{{Berlin olinganligi uchun}}{{!}}{{Varshava ozod qilinganligi uchun}} {{!}}- {{!}}{{SSSR qurolli kuchlari fahriysi}}{{!}}{{Ishchi-Dehqon Qizil Armiyasi XX yilligi}} {{!}}} | bilimi = | otasi = | onasi = | turmush oʻrtogi = | bolalari = | aloqa = | istefoda = | dastxati = }} '''Grigoriy Andreyevich Belov''' ({{lang-ru|Григорий Андреевич Белов}}; 1901-yil 12-oktyabr — 1994-yil 24-iyun) — [[Rossiyada fuqarolar urushi]] va [[Ikkinchi jahon urushi]] qatnashchisi, [[Sovet Ittifoqi Qahramoni]] (24.03.1945). == Hayoti == 1901-yil 12-oktyabrda [[Sara]] qishlogʻida (hozirgi [[Sursk tumani]], [[Ulyanov viloyati|Ulyanovsk viloyati]]) tugʻilgan. Boshlangʻich maktabni tugatgan. Erta yetim boʻlib qoʻlgan. 13 yoshidan [[Volga|Volga daryosida]] suzib yuruvchi [[Barja|barjalarda]] dengizchi boʻlib ishlagan. [[Sovet Armiyasi|Qizil Armiyada]] 1920-yil apreldan. 1920-yil avgustda Samara shahridagi Zavoljskiy harbiy okrugining tuman partiya-siyosiy kursini tugatgan va zaxira qoʻriqchi polkining siyosiy yoʻriqchisi etib tayinlangan. 1920-yil sentabrdan [[2-otliq armiya|2-otliq armiyaning]] 16-otliq diviziyasining 92-otliq polkiga qabul qilingandan beri Rossiya fuqarolar urushi qatnashchisi. Uning bir qismi sifatida u [[Shimoliy Tavriya hujum operatsiya|Shimoliy Tavriya]] va [[Perekop-Chongar hujum operatsiy|Perekop-Chongar hujum operatsiyalarida]], 1921 yilda esa Ukrainadagi [[Nestor Maxno]] otryadlariga va [[Shimoliy Kavkaz|Shimoliy Kavkazda]] banditizmga qarshi kurashda qatnashgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=2071 |sarlavha=Белов Григорий Андреевич |muallif=warheroes.ru}}</ref>. 1925-yilda Moskvadagi komissarlar va siyosiy rahbarlar tayyorlashning takroriy kurslarini tugatgan. 1927-yilda akademiyaga oʻqishga joʻnadi. 1930-yilda [[Leningrad|Leningraddagi]] (hozirgi Sankt-Peterburg) N. G. Tolmachev nomidagi Qizil Armiya harbiy-siyosiy akademiyasini tamomlagan. 1937-yil yanvaridan [[Mongoliya|Mongoliyaga]] xizmat safari bilan borgan, [[Mongoliya Xalq armiyasi|Mongoliya Xalq armiyasining]] 7-otliq diviziyasida yoʻriqchi boʻlgan. 1941-yil oktyabrda [[Moskva harbiy okrugi|Moskva harbiy okrugining]] 87-zaxira otliqlar polki qoʻmondoni ([[Kovrov]]). 1942-yil iyulda [[polkovnik]] Grigoriy Belov [[Bryansk fronti|Bryansk frontiga]] 112-koʻngilli Boshqird (1943-yil 14-fevraldan — 16-gvardiya) 8-otliqlar korpusning otliqlar diviziyasi qoʻmondoni oʻrinbosari sifatida yuboriladi. 3-armiya chizigʻida harakatlanib, Voronej-Voroshilovgrad mudofaa operatsiyasining ogʻir davrida diviziya [[Olim (daryo)|Olim daryosi]] boʻyida frontni ushlab turgan. Keyinchalik diviziya general [[Nikandr Chibisov|Nikandr Chibisovning]] tezkor guruhiga, soʻngra 38-armiyaga topshirilgan. 1942-yil oktyabrdan boshlab 8-otliqlar korpus qoʻmondonining oʻrinbosari boʻlib, Bryanskdan [[Janubi-G‘arbiy fronti|Janubi-Gʻarbiy frontga]] 600 kilometrlik ot korpusining yurishini taʼminladi, bu yerda korpus 5-tank armiyasi tarkibida Oʻrta Don hujum operatsiyasida muvaffaqiyatli ishtirok etadi, shu jumladan dushmanning chuqur orqa qismidagi uzoq reydlarida jang qilgan<ref>Geroi Sovetskogo Soyuza: Kratkiy biograficheskiy slovar / Pred. red. kollegii I. N. Shkadov. — <abbr>M.</abbr>: Voenizdat, 1987. — T. 1 /Abaev — Lyubichev/. — 911 s. — 100 000 ekz. — ISBN ots., Reg. № v RKP 87-95382.</ref>. 1943-yil yanvar-mart oylari qiyin kechgan, Voroshilovgrad operatsiyasida korpus boʻlinmalari nemislarning orqa qismiga, yangi uzoq masofali reyd uyushtiradi va Xarkovning mudofaa operatsiyasida ular kutilmaganda oldingi front chiziqdan yuzlab kilometr uzoqlikda yordamsiz qolib ketadi. Jangda 1943-yil 23-fevralda Voroshilovograd viloyatida ortga yorib chiqishda 16-gvardiya otliq diviziyasi qoʻmondoni general-mayor [[Minigali Shaymuratov]] halok boʻladi, shundan keyin diviziyaga polkovnik Grigoriy Belov boshchilik qiladi. Qurshovdan chiqqach, shu boʻlinmaning komandirligiga tasdiqlanadi va urush tugaguniga qadar unga komandirlik qiladi. Mart-aprel oylarida diviziya 3-gvardiya armiyasi tarkibida boʻlgan, soʻngra Oliy qoʻmondonlik zaxirasiga olinadi. Sentyabrda toʻldirilgandan soʻng, diviziya 7-gvardiya kavaleriya korpusi bilan [[Markaziy fronti|Markaziy frontning]] 61-armiyasi tarkibiga keladi<ref>{{Veb manbasi |url=https://16bachkav.ucoz.ru/publ/istorija/komandiry/belov_grigorij_andreevich/7-1-0-24 |sarlavha=БЕЛОВ Григорий Андреевич |muallif=сайт 112-й Башкирской кавалерийской дивизии}}</ref>. 1943-yil sentyabrda Dnepr uchun jangda diviziya qoʻmondoni gvardiya polkovnigi Belov jonbozlik koʻrsatadi. Chernigov-Pripyat operatsiyasining birinchi bosqichida, boʻlinma birin-ketin [[Desna]] va Snov daryolarini kechib oʻtadi, soʻngra yangi uzoq masofali reydga boradi va toʻliq avtonom sharoitida nemislarning front ortida 150 kilometrdan koʻproq masofa bosib oʻtadi. Gʻarbiy tomondan [[Chernigov|Chernigov shahrini]] chuqur qamrab olgan Belovning boʻlinishi shahrni 13 va 61-armiya qoʻshinlari tomonidan imkon qadar tezroq ozod qilinishiga yordam beradi. Shu gʻalaba uchun diviziyaga „Chernigov“ faxriy nomi berilgan. Hujumni davom ettirib, otliq askarlar Dnepr daryosidan oʻtadi, [[Belorussiya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Belarus SSR]] [[Gomel viloyati|Gomel viloyatining]] [[Bragin tumani|Bragin tumanidagi]] Dimarka Nedanchichi gʻarbiy sohilda, platsdarmi egallab olishadi. Shu operatsiyada 1943-yil oktyabr oyining boshiga kelib, diviziya dushmanning 2000 ga yaqin askar va ofitserlarini, 5 ta [[Tank|tankni]], 18 ta [[artilleriya]] orudiyasini, 22 ta [[minomyot]] va boshqa koʻplab qurollarni yoʻq qiladi, dushmanning 1362 ta askarini asirga oladi, 7 ta orudiya va boshqa harbiy oʻljalarni qoʻlga kiritib, 47 aholi yashash punktini ozod qiladi<ref>{{Veb manbasi |url=http://war-heroes.uz/bizning-qahramonlarimiz-2/sovet-ittifoqi-qahramonlari/belov-grigoriy-andreyevich/ |sarlavha=BELOV GRIGORIY ANDREYEVICH |muallif=war-heroes.uz}}</ref>. Erishgan yutuqlari uchun 1943-yil 29-oktyabrda Belovga [[general-mayor]] harbiy unvoni beriladi va unga [[Sovet Ittifoqi Qahramoni]] unvoni berilishga taqdimnoma junatiladi. [[SSSR Oliy Kengashi]] Prezidiumining 1944-yil 15-yanvardagi farmoni bilan „Frontda nemis-fashist bosqinchilariga qarshi kurashda qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi hamda koʻrsatilgan jasorati va qahramonligi uchun“, gvardiya general-mayori Grigoriy Belov [[Sovet Ittifoqi Qahramoni]] unvoni bilan tardirlanadi<ref>{{Veb manbasi |url=https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie150002846/?backurl=%2Fheroes%2F%3Flast_name%3D%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%26first_name%3D%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B9%26middle_name%3D%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_vpp%26page%3D6 |sarlavha=Наградной лист на присвоение Г. А. Белову звания Героя Советского Союза. |qaralgan sana=2024-05-18 |arxivsana=2024-05-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240519001726/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie150002846/?backurl=%2Fheroes%2F%3Flast_name%3D%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%26first_name%3D%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B9%26middle_name%3D%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_vpp%26page%3D6 }}</ref>. Diviziya Gomel-Rechitsa, Kalinkovichi-Mozir, Belorusiya (shu qatorda, Minsk operatsiyalari va Lublin-Brest operatsiyalarini oʻz ichiga olgan holda), Visla-Oder, Sharqiy Pomeraniya va Berlin hujum operatsiyalarida muvaffaqiyatli ishtirok etadi. Uning qoʻmondonligi ostida diviziya Qizil Armiyada eng koʻp mukofotlangan boʻlinmalardan biriga aylanadi. 1945-yil 24-iyunda Moskvada Qizil maydondagi Gʻalaba paradida general-mayor Belov otliq qoʻshinlar boʻlinmasini boshqargan. 1954-1958 yillarda [[Xitoy Xalq-ozodlik armiyasi|Xitoy xalq ozodlik armiyasi]] harbiy okrugi qoʻmondonligining katta harbiy maslahatchisi boʻlgan. 1962-yil noyabrdan — zaxirada. Moskvada yashagan. 1994-yil 23-iyunda vafot etgan, [[Vostryakovskiy qabristoni|Vostryakovskiy qabristoniga]] dafn qilingan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining 3-chaqiriq deputatlari]] 620ni10mk4zzfyzhaisl2uueg8zxwbh 0 1117788 6272211 6247869 2026-09-16T19:44:34Z BoburmirzoTolanov 307529 Lugano sahida 0 ta goll yozilgan, lekin 16/09/26 kuni uchrashuvda goll kriitdi 6272211 wikitext text/x-wiki {{ism+familiya|Behruz|Karimov}} {{Futbolchi | ism = Behruz Karimov | tasvir = Behruz Karimov.jpg | izoh = 2025-yilda | tavallud_sana = {{birth date and age|2007|8|7}} | tavallud_joyi = {{TavalludJoyi|Kosonsoy tumani}},<br/>[[Namangan viloyati]],<br/>[[Oʻzbekiston]] | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = {{boʻy|m=1.79}} | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]] | joriyklub = [[Lugano (futbol klubi)|Lugano]] | klubraqami = 2 | yoshlikyillari1 = 2021—2024 | yoshlikklublari1 = [[Ahmedov (futbol klubi)|Ahmedov]] | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2023 | klublar1 = [[Ahmedov (futbol klubi)|Ahmedov]] | isht1 = | gollar1 = | yillar2 = 2024 | klublar2 = [[Olimpik (futbol klubi)|Olimpik]] | isht2 = 1 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2025—2026 | klublar3 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] | isht3 = 31 | gollar3 = 3 | yillar4 = 2026— | klublar4 = [[Lugano (futbol klubi)|Lugano]] | isht4 = | gollar4 = | yillar5 = | klublar5 = | isht5 = | gollar5 = Lugano va Sank-Gallena uchrashuvida goll kiritdi | yillar6 = | klublar6 = | isht6 = | gollar6 = | milliyyillar1 = 2023—2024 | milliyjamoa1 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Oʻzbekiston U17]] | milliyisht1 = 15 | milliygollar1 = 0 | milliyyillar2 = 2025— | milliyjamoa2 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U23]] | milliyisht2 = 7 | milliygollar2 = 1 | milliyyillar3 = 2026— | milliyjamoa3 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] | milliyisht3 = 4 | milliygollar3 = 0 }} '''Behruz Karimov''' (2007-yil 7-avgust, Kosonsoy tumani, Namangan viloyati) — oʻzbekistonlik futbolchi. [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi]] va Shveytsariyaning [[Lugano (futbol klubi)|Lugano]] klubi [[himoyachi (futbol)|himoyachi]]si<ref>{{Cite web|url=https://t.me/uzpfl/79228|title=UzPFL|website=Telegram|access-date=2026-08-10}}</ref><ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/behruz-karimov/903953/|title=B. KARIMOV|publisher=[[Soccerway]]}}</ref>. == Faoliyati == === Klub === Ahmedov futbol akademiyasi tarbiyalanuvchisi. Faoliyatini [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning [[Olimpik (futbol klubi)|Olimpik]] klubida boshlagan. 2025-yilda [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] klubiga oʻtgan. 2026-yil may oyida uning oyogʻida jarrohlik amaliyoti oʻtkazildi<ref>{{Cite web|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/540596|title=Behruz Karimov: «Maqsadim — yetarlicha tajriba to‘plab, Yevropa klublari va milliy terma jamoamizning eng muhim o‘yinchilaridan biri bo‘lish»|website=stadion.uz}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://championat.asia/news/behruz-karimov-ibrohimhalil-yoldoshev-va-lazizbek-mirzaevni-davolayotgan-shifokor-bilan-suhbat|title=Behruz Karimov, Ibrohimhalil Yo'ldoshev va Lazizbek Mirzaevni davolayotgan shifokor bilan suhbat|website=championat.asia}}</ref>. 2026-yil avgust oyida Shveytsariyaning [[Lugano (futbol klubi)|Lugano]] klubiga oʻtgan. === Xalqaro === [[AFC U-17 Osiyo kubogi 2023|2023-yilgi U-17 Osiyo Kubogida]] Oʻzbekiston U17 terma jamoasi tarkibida boʻlgan<ref>{{cite web |title=Oʻzbekiston U-17 terma jamoasining Osiyo Kubogida ishtirok etadigan tarkibi maʼlum. |url=https://www.facebook.com/UzbekistanFA/photos/a.1256360527816960/6069835586469406/ |access-date=17 June 2023 |website=Facebook |publisher=Uzbekistan Football Association |date=4 June 2023 |language=Uzbek}}</ref>. [[AFC U-23 Osiyo kubogi 2024|2024-yilgi U-23 Osiyo Kubogi]] va [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi U-23 Osiyo kubogi|2026-yilgi U-23 Osiyo Kubogi]] uchun Oʻzbekiston U23 jamoasi tarkibida maydonga tushgan<ref>{{cite web|url=https://www.uzdaily.uz/en/khaydarov-announces-uzbekistan-u23-squad-for-afc-u23-asian-cup/|title=Khaydarov announces Uzbekistan U23 squad for AFC U23 Asian Cup|date=1 January 2026|publisher=UzDaily}}</ref>. 2026-yil mart oyida [[2026-yilgi FIFA seriyasi|FIFA Series]] oʻyinlari uchun Oʻzbekiston terma jamoasiga chaqiruvini olgan. [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati]] uchun [[Oʻzbekiston futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionatida|Oʻzbekiston terma jamoasi qaydnomasidan]] oʻrin olgan<ref>{{Cite web|url=https://t.me/uzpfl/77948|title=UzPFL|website=Telegram|access-date=2026-05-29}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar|2}} {{uzbekistan-footy-bio-stub}} {{FC Lugano tarkibi}} {{Navboxes | title = Oʻzbekiston tarkibi | bg = #0099B5 | fg = white | bordercolor = #CE1126 | list = {{Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha) 2023-yilgi jahon chempionati tarkibi}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{DEFAULTSORT:Karimov, Behruz}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]] [[Turkum:Olimpik jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Surxon klubi futbolchilari]] [[Turkum:FC Lugano futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Birinchi ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Shveysariya Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]] [[Turkum:Shveysariyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston 23 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]] 9yhm80k9cgfjk8ivtgtsqfs04y63kot 0 1118609 6272207 6268074 2026-09-16T19:19:21Z Umarxon III 18267 +image 6272207 wikitext text/x-wiki {{familiyadoshlar|Saidnurullayev}} {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Saidumarxon Saidnurullayev | tasvir = Saidumarxon Saidnurullayev.webp | toʻliqism = Saidumarxon Saidnurullayev | tavallud_sana = {{Birth date and age|df=yes|2005|4|13}} | tavallud_joyi = {{TavalludJoyi|Andijon}}, Oʻzbekiston | boʻyi = {{height|m=1.85}} | pozitsiya = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]] | joriyklub = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]] | klubraqami = | yoshlikyillari1 = {{0|0000}}—2023 | yoshlikklublari1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | yillar1 = 2023— | klublar1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | isht1 = 9 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2025 | klublar2 = {{ijara}} [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] | isht2 = 10 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2026— | klublar3 = {{ijara}} [[Metallurg Bekobod|Metallurg]] | isht3 = 0 | gollar3 = 0 | milliyyillar1 = 2022—2023 | milliyjamoa1 = Oʻzbekiston U18 | milliyisht1 = 6 | milliygollar1 = 0 | milliyyillar2 = 2024—2025 | milliyjamoa2 = Oʻzbekiston U20 | milliyisht2 = 17 | milliygollar2 = 7 | milliyyillar3 = 2025—2026 | milliyjamoa3 = Oʻzbekiston U21 | milliyisht3 = 4 | milliygollar3 = 0 | milliyyillar4 = 2026— | milliyjamoa4 = Oʻzbekiston U23 | milliyisht4 = | milliygollar4 = | milliyyillar5 = | milliyjamoa5 = | milliyisht5 = | milliygollar5 = }} '''Saidumarxon Saidnurullayev''' (<nowiki>Саидумархон Саиднуруллаев</nowiki>) — oʻzbekistonlik futbolchi. [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] klubi va Oʻzbekiston U23 terma jamoasi [[hujumchi (futbol)|hujumchisi]]. == Futbolchilik faoliyati == === Klub === 2005-yil 13-aprelda Andijon viloyatida tugʻilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/eslab-qoling-saidumarxon-saidnurullaev |sarlavha=Eslab qoling - Saidumarxon Saidnurullaev |sana=16.02.2024}}</ref>. Paxtakor futbol akademiyasi bitiruvchisi hisoblanadi. Paxtakor tarkibida Superligada debyut qilgan va klub bilan shartnomasi 2027-yil oxirigacha amal qiladi. 2023-yilda Paxtakor tarkibida Oʻzbekiston chempioni va Kubok sohibiga aylangan. 2025-yilgi mavsumda Andijon jamoasida ijara asosida toʻp surdi va 10 ta oʻyinda maydonga tushdi. 2026-yilning fevral oyidan boshlab yil yakuniga qadar ijara huquqi asosida Bekobodning „Metallurg“ klubiga oʻtdi<ref>{{cite web|url=https://tribuna.uz/news/saidumarxon-saidnurullayev-biz-sizlarni-hali-xursand-qilamiz-1040999/|title= Saidumarxon Saidnurullayev: «Biz sizlarni hali xursand qilamiz» }}</ref>. === Terma jamoa === Saidumarxon Oʻzbekistonning turli yoshlar terma jamoalarida faol ishtirok etib kelmoqda. U-20 terma jamoasi safida 17 ta oʻyinda maydonga tushib, 7 ta gol urishga muvaffaq boʻlgan. Hozirda Oʻzbekiston U-23 terma jamoasi aʼzosi hisoblanadi<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.co.uk/saidumarkhon-saidnurullaev/profil/spieler/1082390|title=#18 Saidumarkhon Saidnurullaev|publisher=[[Transfermarkt]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://uk.soccerway.com/players/saidumarkhon-saidnurullayev/895820/|title=S. SAIDNURULLAYEV|publisher=[[Soccerway]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://daryo.uz/2024/05/07/superliga-paxtakor-gollarga-boy-oyinda-metallurgni-maglub-etdi-video|title=Superliga. “Paxtakor” gollarga boy o‘yinda “Metallurg”ni mag‘lub etdi (video)|publisher=[[Daryo.uz]]}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Havolalar == * {{UzPFL player|id=347}} {{uzbekistan-footy-bio-stub}} {{Metallurg futbol klubi tarkibi}} {{DEFAULTSORT:Saidnurullayev, Saidumarxon}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Futboldagi erkak qanot yarim himoyachilari]] [[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]] [[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] sdagep91b9cz7seuashn3ypt8w64694 0 1126550 6272104 4736003 2026-09-16T12:33:07Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272104 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=avgust 2024}} {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Georgi Aleksandrov | toʻliqism = {{nowrap|Georgi Krasimirov Aleksandrov}} | tavallud_sana = {{birth date and age|2001|5|21|df=yes}} | tasvir = | tavallud_joyi = [[Sofia]], Bolgariya | boʻyi = 1.84 m<ref>{{cite web|url=http://fpleague.bg/bg/statistics/player?teamID=1004&playerID=3028&sortID=|title=Статистика - Футболисти - Георги Красимиров Александров|website=fpleague.bg|accessdate=28 January 2021|language=Bulgarian|arxivsana=2021-02-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210213223644/http://fpleague.bg/bg/statistics/player?teamID=1004&playerID=3028&sortID=}}</ref> | pozitsiya = Markaziy lhimoyachi | joriyklub = [[SFC Etar Veliko Tarnovo|Etar Veliko Tarnovo]] | klubraqami = 4 | yoshlikyillari1 = 2011–2020 | yoshlikklublari1 = [[PFC Levski Sofia|Levski Sofia]] | yillar1 = 2020 | klublar1 = [[FC Vitosha Bistritsa|Vitosha Bistritsa]] | isht1 = 7 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2020–2022 | klublar2 = [[PFC Levski Sofia|Levski Sofia]] | isht2 = 18 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2022– | klublar3 = [[SFC Etar Veliko Tarnovo|Etar Veliko Tarnovo]] | isht3 = 64 | gollar3 = 2 | club-update = 13 June 2024 }} '''Georgiy Aleksandrov''' ( {{Lang-bg|Георги Александров}}, 2001-yil 21-mayda tugʻilgan) — Bolgariyalik professional [[Futbol|futbolchi]], Etar Veliko Tarnovo klubining [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachisi]]. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * {{Soccerway|georgi-krasimirov-aleksandrov/663742}} * [https://levskisofia.info/player/georgi-krasimirov-aleksandrov/ LevskiSofia.info saytida profil] * [https://etarvt.bg/player/georgi-aleksandrov/ Etarvt.bg-da profil] [[Turkum:Erkaklar futbol markaziy himoyachilari]] [[Turkum:Bolgariyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:2001-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] mpglsruchat95f8hx2852z5anezvni6 2 1222810 6272502 5447380 2026-09-17T10:31:02Z ~2026-50131-97 307690 e-mail yangilandi 6272502 wikitext text/x-wiki {{Vikipediyachi |tasvir = |eni = |caption = |toliqismi = |ismi = Ramazon |sharifi = Hikmat oʻgʻli |familiyasi = Hamidov |nickname = Ramazon Hamidov |tavallud sanasi = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|2004|11|08}} |taʼlim = [[Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti]] |kasbi = Talaba |mamlakat = [[Oʻzbekiston]] |yashash joyi = |fuqaroligi = {{UZB}} |millati = [[Oʻzbek]] |dini = [[Islom]] |siyosiy qarashlari = |viki-ideologiyasi = Hammasi oʻzbekzabon insonlar internetdan maʻlumot qidirishsa, Vikipediyadan topishsin uchun |e-mail = ramazonhamidov8902@gmail.com }}== Yuzerboxlar == {| |{{User uz}} |{{User en-3}} |{{Hozirgi yoshi|kun=08|oy=11|yil=2004}} |{{User_Uzbekistan}} |- |} [[Turkum:8-noyabrda tugʻilganlar]] [[Turkum:2004-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Qashqadaryoda tugʻilganlar]] 0iid9eaargmbgqwu3iz28s06os19na7 0 1225970 6272135 6253023 2026-09-16T13:33:09Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272135 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition (new) | name = Gestatsion diabet | image = Blue circle for diabetes.svg | caption = Qandli diabet uchun universal ko‘k doira belgisi<ref>{{Cite web |date=17 March 2006 |title=Diabetes Blue Circle Symbol |url=http://www.diabetesbluecircle.org |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070805042346/http://www.diabetesbluecircle.org/ |archive-date=5 August 2007 |publisher=International Diabetes Federation}}</ref> | mutaxassislik = [[akusherlik]] va [[endokrinologiya]] | belgilari = bir nechta [[belgilar]]i<ref name=NIH2014/> | asoratlari = [[preeklampsiya]], [[o‘lik tug‘ilish]]i, [[depressiya]], [[kesarcha kesish]] xavfini oshiradi<ref name=NIH2014/> | boshlanishi = Koʻpincha homiladorlikning [[uchinchi trimestri|oxirgi uch oyi]]da<ref name=NIH2014/> | davomiyligi = | turlari = | sabablari = [[insulin]] yetishmovchiligi<ref name=NIH2014/> | xavf omillari = [[ortiqcha vazn]], avvalgi homiladorlikda ham gestatsion diabet boʻlganligi, naslida 2-tip qandli diabet borligi, [[tuxumdon polikistoz sindromi]]<ref name=NIH2014/> | tashxis = qon tahlili<ref name=NIH2014/> | differential = | profilaktika = homiladorlikdan avval jismoniy mashqlar bilan shugʻullanish va vazn saqlash<ref name=NIH2014/> | davolash = [[parhez]], jismoniy mashqlar, [[insulin]] inyeksiyasi<ref name=NIH2014/> | medication = | prognosis = | uchrash ehtimoli = homiladorlarning ~6%ida<ref name=AP2010/> | deaths = }} <!-- Definition and symptoms --> '''Gestatsion diabet''' (Gestatsion [[qandli diabet]] – ''GQD'') – diabet mavjud boʻlmagan ayollarning [[homiladorlik]] davrida qonda shakar miqdori ortib ketadigan ([[giperglikemiya]]) holati<ref name="NIH2014">{{Cite web |date=September 2014 |title=Gestational Diabetes |url=https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/types/gestational |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160816190744/https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/types/gestational |archive-date=16 August 2016 |access-date=31 July 2016 |website=NIDDK}}</ref>. Gestatsion diabet odatda bir nechta asoratlarga olib keladi<ref name=NIH2014/>, jumladan, [[preeklampsiya]] xavfini oshiradi, [[depressiya]]ni oshiradi, tugʻruq [[kesarcha kesish]] orqali oʻtkaziladi<ref name=NIH2014/>. Homiladorlik davrida yaxshi davolanmagan gestatsion qandli diabet bilan tugʻilgan chaqaloqlarda [[makrosomiya]], tugʻilgandan keyin [[gipoglikemiya]] va patologik [[sariqlik]] xavfi yuqori boʻladi<ref name=NIH2014/>. Shuningdek, davolanmasa bolaning [[o`lik tug`ilish]]iga olib keladi<ref name=NIH2014/>. Kelajakda bolalarda ortiqcha vazn va qandli diabetning 2-turi rivojlanishiga moyilligi yuqori boʻladi<ref name=NIH2014/>. == Sabablari va tashxis qoʻyish == Gestatsion diabet homiladorlik davrida insulin yetishmovchiligi natijasida kelib chiqadi<ref name=NIH2014/>. Xavf omillariga [[ortiqcha vazn]]lilik, avvalgi homiladorlikda ham gestatsion diabet boʻlganligi, naslida 2-tip qandli diabet borligi, tuxumdon polikistoz sindromi kabilar kiradi<ref name=NIH2014/>. Tashxis qoʻyish uchun qon tahlili olinadi<ref name=NIH2014/>. Xavf omillari kam boʻlganda gestatsiyaning 24-28-haftalari orasida tekshirilish tavsiya qilinadi<ref name=NIH2014/><ref name=AP2010/>. Kasallik ogʻir darajada boʻlganda birinchi prenatal davrdanoq tekshirtirish kerak<ref name=NIH2014/>. == Profilaktikasi va davolash == Homiladorlikdan avval jismoniy mashqlar bilan muntazam shugʻullanish, vazn saqlash kasallikni oldini olishga yordam beradi<ref name=NIH2014/>. Gestatsion diabet [[parhez]], jismoniy mashqlar, dori vositalari (masalan, [[metformin]]) va insulin inyeksiyalari yordamida davolanadi<ref name=NIH2014/>. Qondagi qand miqdorini tekshirish kuniga toʻrt marta amalga oshirilishi kerak<ref name=AP2010/>. Bola tugʻilganidan keyin tezroq emizish ([[koʻkrak suti bilan boqish]]) tavsiya etiladi<ref name=NIH2014/>. == Epidemiologiyasi va prognozi == Gestatsion diabet homiladorlarning 3-9% ida uchraydi<ref name=AP2010/>. Bu ayniqsa [[uchinchi trimester]]da rivojlanadi<ref name=NIH2014/>. Ularning 1% i 20 yoshdan past va 1-3% i 44 yoshdan baland boʻladi<ref name=AP2010/>. Bir qator etnik guruhlar, jumladan osiyoliklar, amerikalik hindular, Avstraliyaning tub aholisi va Tinch okeani orollari aholisida bu kasallik uchrash ehtimoli yuqori<ref name=AP2010/><ref name=NIH2014/>. 90% hollarda gestatsion diabet chaqaloq tugʻilgandan keyin oʻtib ketadi<ref name=NIH2014/>. Baʼzan 2-tip qandli diabetni rivojlantiradi<ref name="AP2010">{{Cite journal |vauthors=Donovan PJ, McIntyre HD |date=October 2010 |title=Drugs for gestational diabetes |journal=Australian Prescriber |volume=33 |issue=5 |pages=141–144 |doi=10.18773/austprescr.2010.066 |doi-access=free}}</ref>. == Turlari == Gestatsion diabet „homiladorlikning boshlanishida glyukozananing har qanday darajada oshib ketishi“ deya izohlanadi<ref name="definition">{{Cite journal |vauthors=Metzger BE, Coustan DR |date=August 1998 |title=Summary and recommendations of the Fourth International Workshop-Conference on Gestational Diabetes Mellitus. The Organizing Committee |journal=Diabetes Care |volume=21 |issue=Suppl 2 |pages=B161-7 |pmid=9704245}} And the rest of the issue B1–B167.</ref>. Bu taʼrif ayolda avvaldan mavjud boʻlgan tashxislanmagan diabet yoki homiladorlikda vaqtincha paydo boʻlgan diabetligini tasdiqlaydi<ref name="ADA2004">{{Cite journal |last=American Diabetes Association |date=January 2004 |title=Gestational diabetes mellitus |journal=Diabetes Care |volume=27 Suppl 1 |issue=Supplement 1 |pages=S88-90 |doi=10.2337/diacare.27.2007.s88 |pmid=14693936 |doi-access=free}}</ref>. Ayolga gestatsion diabet tashxisi homiladorlikning 24-28-haftalari oraligʻida qondagi glyukozaning miqdori oshib ketganda qoʻyiladi. Vait klassifikatsiyasi (fizik olim Preskella Vait)<ref name="PWhite">{{cite journal | pmid = 15396063 | volume=7 | issue=5 | title=Pregnancy complicating diabetes | url = https://archive.org/details/sim_american-journal-of-medicine_1949-11_7_5/page/n74 |date=November 1949 | author=White P | journal=Am. J. Med. | pages=609–16 | doi=10.1016/0002-9343(49)90382-4}}</ref> onada va homilada xavf omillarini baholash uchun keng qoʻllaniladi. Bu homiladorlikdagi gestatsion diabet va homiladorlikdan avval mavjud boʻlgan (pregestatsion) diabetlarni farqlash imkonini beradi. Bu ikki guruh kasallik xavf omillari va davolashga koʻra turlarga ajratilgan<ref name="OBSTETRICS">Gabbe S. G., Niebyl J. R., Simpson J. L. OBSTETRICS: Normal and Problem Pregnancies. Fourth edition. Churchill Livingstone, New York, 2002. {{ISBN|0-443-06572-1}}</ref>. Gestatsion diabetning 2 ta turi bor: * A₁ sinf: parhez orqali nazorat qilinadigan gestatsion diabet; * A₂ sinf: dorilar yordamida nazorat qilinadigan gestatsion diabet. Pregestatsion diabetni quyidagi turlarga ajratishimiz mumkin: * B sinf: 20 va undan katta yoshda yoki 10 yildan kam davom etadigan; * C sinf: 10-19 yoshda boshlanishi yoki davomiyligi 10-19 yil; * D sinf: 10 yoshdan oldin yoki 20 yildan ortiq davom etishi; * E sinf: tos tomirlari kalsiylashgan qandli diabet; * F sinf: [[diabetik nefropatiya]]; * R sinf: proliferativ [[retinopatiya]]; * RF sinf: [[retinopatiya]] va [[nefropatiya]]; * H sinf: [[koronar arteriya kasalligi]]; * T sinf: [[buyrak transplantatsiyasi]]. Kasallikning erta boshlanishi yoki uzoq davom etishi katta xavf tugʻdiradi. Gestatsion qandli diabetni tashxislash uchun qondagi qand miqdoriga qarab yana ikkita mezon toʻplami mavjud<ref name="ADA_2017">{{Cite journal |last=American Diabetes Association |date=January 2017 |title=2. Classification and Diagnosis of Diabetes |journal=Diabetes Care |volume=40 |issue=Suppl 1 |pages=S11–S24 |doi=10.2337/dc17-S005 |pmid=27979889 |doi-access=free}}</ref>. Karpanter va Koustan boʻyicha 100 gramm glyukozaga tolerantlik testi yordamida gestatsion diabetni tashxislash mezonlari<ref name="NCBI2">{{Cite journal |vauthors=Carpenter MW, Coustan DR |date=December 1982 |title=Criteria for screening tests for gestational diabetes |url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-obstetrics-and-gynecology_1982-12-01_144_7/page/n57 |journal=American Journal of Obstetrics and Gynecology |volume=144 |issue=7 |pages=768–73 |doi=10.1016/0002-9378(82)90349-0 |pmid=7148898}}</ref>: * Ochlik 95&nbsp;mg/dl; * 1 soatda 180&nbsp;mg/dl; * 2 soatda 155&nbsp;mg/dl; * 3 soatda 140&nbsp;mg/dl. Diabet boʻyicha Milliy Maʼlumotlar guruhiga koʻra gestatsion diabet tashxisi mezonlari<ref name="ADA_2017" /><ref>{{Cite journal |last=Committee on Practice Bulletins—Obstetrics |date=February 2018 |title=ACOG Practice Bulletin No. 190: Gestational Diabetes Mellitus |journal=Obstetrics and Gynecology |volume=131 |issue=2 |pages=e49–e64 |doi=10.1097/AOG.0000000000002501 |pmid=29370047 |s2cid=3395229}}</ref>: * Ochlik 105&nbsp;mg/dl; * 1 soatda 190&nbsp;mg/dl; * 2 soatda 165&nbsp;mg/dl; * 3 soatda 145&nbsp;mg/dl. == Xavf omillari == Gestatsion diabetni rivojlanishidagi xavf omillari quyidagilardan iborat<ref name="ACHOISreview">{{Cite journal |vauthors=Ross G |date=June 2006 |title=Gestational diabetes |journal=Australian Family Physician |volume=35 |issue=6 |pages=392–6 |pmid=16751853}}</ref>: * [[Tuxumdon polikistoz sindromi]]<ref name="controversial">{{Cite journal |vauthors=Toulis KA, Goulis DG, Kolibianakis EM, Venetis CA, Tarlatzis BC, Papadimas I |date=August 2009 |title=Risk of gestational diabetes mellitus in women with polycystic ovary syndrome: a systematic review and a meta-analysis |journal=Fertility and Sterility |volume=92 |issue=2 |pages=667–77 |doi=10.1016/j.fertnstert.2008.06.045 |pmid=18710713 |doi-access=free}}</ref>; * [[Prediabet]], [[glyukozaga tolerantlikning buzilishi]]; * Naslida [[ikkinchi tip qandli diabet]]ning boʻlishi; * Ona yoshi – bu xavf omili ayolning yoshi ulgʻaygan sari ortib boradi (ayniqsa 35 yoshdan oshgan ayollar uchun); * Ota yoshi – bir tadqiqotda, otaning yoshi 55 yoshdan oshishi xavf omili sifatida keltirilgan<ref>{{Cite journal |author-link4=David K. Stevenson |vauthors=Khandwala YS, Baker VL, Shaw GM, Stevenson DK, Lu Y, Eisenberg ML |date=October 2018 |title=Association of paternal age with perinatal outcomes between 2007 and 2016 in the United States: population based cohort study |journal=BMJ |volume=363 |pages=k4372 |doi=10.1136/bmj.k4372 |pmc=6207919 |pmid=30381468}}</ref>; * Etnik kelib chiqishi (afrikan-amerikaliklar, afrikan-kariblar, Amerikaning tubjoy aholisi, ispanlar, Tinch okeani orollari va Janubiy Osiyoliklar); * [[Ortiqcha vazn]], [[semizlik]] yoki ogʻir darajada semizlik xavf omilini mos ravishda 2,1, 3,6 va 8,6 ga oshiradi<ref name="obesity">{{Cite journal |vauthors=Chu SY, Callaghan WM, Kim SY, Schmid CH, Lau J, England LJ, Dietz PM |date=August 2007 |title=Maternal obesity and risk of gestational diabetes mellitus |url=https://archive.org/details/sim_diabetes-care_2007-08_30_8/page/2070 |journal=Diabetes Care |volume=30 |issue=8 |pages=2070–6 |doi=10.2337/dc06-2559a |pmid=17416786 |doi-access=free}}</ref>; * [[Makrosomiya]] bilan bola tugʻilishiga olib kelgan oldingi homiladorlik ([[yuqori tana vazni bilan tug‘ilish]]: >4000 g); * Avvalgi akusherlik anamnezining yomon boʻlganligi; * Boshqa genetik xavf omillari: gestatsion diabetning xavfini oshirib yuboradigan, ularda maʼlum bir [[polimorfizm (biologiya)]] bilan bogʻliq boʻlgan kamida 10 ta gen mavjud boʻlsa, xususan, [[TCF7L2]]<ref>{{Cite journal |vauthors=Zhang C, Bao W, Rong Y, Yang H, Bowers K, Yeung E, Kiely M |year=2013 |title=Genetic variants and the risk of gestational diabetes mellitus: a systematic review |journal=Human Reproduction Update |volume=19 |issue=4 |pages=376–90 |doi=10.1093/humupd/dmt013 |pmc=3682671 |pmid=23690305}}</ref>. MTNR1B geni organizmning insulin va glyukozani qanday boshqarishi bilan bogʻliq boʻlgan gen hisoblanadi. Agar bu gen toʻgʻri ishlamasa, insulin ishlab chiqarilishining kamayishi va qondagi glyukoza darajasining oshishiga olib kelishi mumkin<ref>{{Cite journal |vauthors=Yahaya TO, Salisu T, Abdulrahman YB, Umar AK |date=2020-03-23 |title=Update on the genetic and epigenetic etiology of gestational diabetes mellitus: a review |journal=Egyptian Journal of Medical Human Genetics |volume=21 |issue=1 |pages=13 |arxiv=2101.07350 |doi=10.1186/s43042-020-00054-8 |issn=2090-2441 |doi-access=free}}</ref>. Shuningdek, chekuvchilarda bu xavf omillari ikki barobar oshishi aniqlangan<ref name="smoking">{{Cite journal |vauthors=Bjørge T, Tretli S, Engeland A |date=December 2004 |title=Relation of height and body mass index to renal cell carcinoma in two million Norwegian men and women |journal=American Journal of Epidemiology |volume=160 |issue=12 |pages=1168–76 |doi=10.1093/aje/kwh345 |pmid=15583369 |doi-access=free}}</ref>. Baʼzi tadqiqotlarda [[bo`yning kaltaligi]] ham xavf omili sifatida koʻrsatilgan<ref name="short">{{Cite journal |vauthors=Ma RM, Lao TT, Ma CL, Liao SJ, Lu YF, Du MY, Xiao H, Zhang L, Yang MH, Xiao X |date=November 2007 |title=Relationship between leg length and gestational diabetes mellitus in Chinese pregnant women |url=https://archive.org/details/sim_diabetes-care_2007-11_30_11/page/2960 |journal=Diabetes Care |volume=30 |issue=11 |pages=2960–1 |doi=10.2337/dc07-0763 |pmid=17666468 |doi-access=free}}</ref>. Gestatsion diabetli ayollarning taxminan 40-60% ida aniq xavf omili aniqlanmagan<ref name="precis">{{Cite book |last=ACOG |author-link=American Congress of Obstetricians and Gynecologists |title=Precis V. An Update on Obstetrics and Gynecology. |url=https://archive.org/details/isbn_0915473224 |date=December 1994 |publisher=ACOG (1994) |isbn=978-0-915473-22-9 |page=[https://archive.org/details/isbn_0915473224/page/170 170]}}</ref>. Odatda, gestatsion diabetli ayollarda hech qanday alomatlar sezilmaydi, ammo baʼzi ayollarda tez [[chanqash]], siydik chiqarishning kuchayishi, charchoq, koʻngil aynishi va [[qusish]], [[siydik yo`llari infeksiyasi]], qon infeksiyalari va koʻzning xiralashishi mumkin<ref>{{Cite web |date=27 April 2020 |title=Gestational Diabetes |url=https://americanpregnancy.org/healthy-pregnancy/pregnancy-complications/gestational-diabetes-855/ |access-date=14 October 2020 |publisher=American Pregnancy Association |arxivsana=2021-05-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210512231544/https://americanpregnancy.org/healthy-pregnancy/pregnancy-complications/gestational-diabetes-855/ }}</ref>. Ushbu xavf omillari boʻlgan homilador ayollar odatiy skrining tekshiruvlaridan tashqari erta skrining tekshiruvlardan oʻtishlari kerak boʻladi<ref>https://www.uwmedicine.org/sites/stevie/files/2020-11/Gestational-Diabetes-Screening-Strategies%2C-Glycemic-Targets-and-Pharmacologic-Management-OB-Consensus-Conference.pdf {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210225004730/https://www.uwmedicine.org/sites/stevie/files/2020-11/Gestational-Diabetes-Screening-Strategies%2C-Glycemic-Targets-and-Pharmacologic-Management-OB-Consensus-Conference.pdf |date=2021-02-25 }} {{Bare URL PDF|date=August 2024}}</ref>. == Patofiziologiyasi == [[File:insulin glucose metabolism.jpg|thumbnail|Insulinning glyukozani soʻrilishi va metabolizmiga taʼsiri. Insulin hujayra membranasida oʻzining retseptorlari (1) bilan bogʻlanadi, bu esa oʻz navbatida koʻplab oqsillarning faollashuvini (2) boshlaydi. Bularga quyidagilar kiradi: Glut-4 transporterining [[plazmatik membrana]]ga translokatsiyasi va [[glyukoza]] (3), [[glikogen]] sintezi (4), [[glikoliz]] (5) va [[yog‘ kislotalar]]i sintezi (6).]] Gestatsion diabetning aniq mexanizmlari haligacha nomaʼlum. Uning belgisi [[insulin qarshiligi]]ning yuqori boʻlishi hisoblanadi. Homiladorlik gormonlari va boshqa omillar insulinning taʼsiriga xalaqit beradi, chunki u [[insulin retseptorlari]]ga bogʻlanadi. Interferensiya, ehtimol, insulin retseptoridan tashqaridagi [[hujayra signalizatsiyasi]] yoʻlida sodir boʻladi<ref name="clinicaldiabetes">{{Cite journal |vauthors=Carr DB, Gabbe S |year=1998 |title=Gestational Diabetes: Detection, Management, and Implications |url=http://journal.diabetes.org/clinicaldiabetes/v16n1J-F98/pg4.htm |url-status=live |journal=Clin Diabetes |volume=16 |issue=1 |page=4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010144040/http://journal.diabetes.org/clinicaldiabetes/v16n1J-F98/pg4.htm |archive-date=2007-10-10 |access-date=2024-11-06 |archivedate=2007-10-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071010144040/http://journal.diabetes.org/clinicaldiabetes/v16n1J-F98/pg4.htm }}</ref>. Insulin aksariyat hujayralarga glyukozaning kirishiga yordam bergani sababli, insulinga rezistentlik glyukozaning hujayralarga toʻgʻri kirishiga toʻsqinlik qiladi. Natijada, glyukoza qonda qoladi, bu yerda glyukoza darajasi oshadi. Ushbu qarshilikni yengish uchun koʻproq insulin kerak boʻladi, normal homiladorlikka qaraganda taxminan 1,5-2,5 baravar koʻp insulin ishlab chiqariladi<ref name="clinicaldiabetes" />. Insulinga rezistentlik homiladorlikning ikkinchi trimestrida paydo boʻladigan meʼyoriy hodisa boʻlib, GQDda keyinchalik 2-tur qandli diabet bilan ogʻrigan homilador boʻlmagan ayolda kuzatiladigan darajagacha rivojlanadi. Bu rivojlanayotgan homila uchun glyukoza manbai boʻlib xizmat qiladi. GQDli ayollarda insulinga rezistentlik mavjud, shuning uchun oshqozon osti bezining β-hujayralari funksiyasining kuchayishi uning oʻrnini bosa olmaydi. [[Yo‘ldosh]] [[gormon]]lari va kamroq darajada [[yog‘]] toʻplanishining koʻpayishi homiladorlik paytida insulinga rezistentlikni taʼminlaydi. Bu asosan, [[kortizol]] va [[progesteron]], qisman, yoʻldosh laktogeni, [[prolaktin]] va [[estradiol]] orqali amalga oshadi. Shuningdek, boshqa yoʻldosh gormonlari bilan birgalikda [[leptin]], alfa oʻsma nekrozi omili va [[rezistin]] homiladorlik paytida yuzaga keladigan insulinga sezuvchanlikning pasayishida ishtirok etadi, bular orasida eng kuchlisi – alfa oʻsma nekrozi omili hisoblanadi<ref>{{Cite journal |vauthors=Xu J, Zhao YH, Chen YP, Yuan XL, Wang J, Zhu H, Lu CM |date=2014 |title=Maternal circulating concentrations of tumor necrosis factor-alpha, leptin, and adiponectin in gestational diabetes mellitus: a systematic review and meta-analysis |journal=TheScientificWorldJournal |volume=2014 |pages=926932 |doi=10.1155/2014/926932 |pmc=4151523 |pmid=25202741 |doi-access=free}}</ref>. Haligacha homiladorlik vaqtida organizmning insulinga boʻlgan ehtiyoji va GQD ning bir-biriga nomuvofiqligining sababi aniqlanmagan. Lekin bir nechta tahminlar mavjud, bular: avtoimmunitet, yagona gen [[mutatsiya]]si, semizlik va boshqa mexanizmlar<ref name="pathophysiology">{{Cite journal |vauthors=Buchanan TA, Xiang AH |date=March 2005 |title=Gestational diabetes mellitus |journal=The Journal of Clinical Investigation |volume=115 |issue=3 |pages=485–91 |doi=10.1172/JCI24531 |pmc=1052018 |pmid=15765129}}</ref>. == Tekshirish == {| class="wikitable" style = "float: right; margin-left:15px; text-align:center" |+Gestatsion diabet uchun tekshiruv |- |Qonda glyukoza miqdorini aniqlashning oddiy usuli * Och qoringa glyukoza testi * Ovqatlanib boʻlgandan 2 soat soʻngra sinama qilish * Tasodifiy glyukoza tekshiruvi |- |Glyukozaning skrining testi |- |[[Glyukozaga tolerantlik testi]] (GTT) |- |} Muayyan sharoitlarda qon plazmasi yoki qon zardobida glyukozaning yuqori darajasini aniqlash uchun bir qator skrining va diagnostika testlari ishlatiladi. Ulardan biri bosqichli tekshiruv boʻlib, bunda bola yoki ona uchun xavf-xatar boʻlgan homilador ayolning birinchi tekshiruvidanoq diagnostik test oʻtkaziladi (misol uchun, tuxumdonlar polikistoz sindromi). Qonda glyukoza miqdorini aniqlashning oddiy usuliga qon namunalarida glyukoza miqdorini oʻlchash kiradi. Glyukoza miqdori jami 3 marta: och holatda, ovqatlanishdan 2 soat oʻtib va tasodifan istalgan vaqtda oʻlchanadi, diabetli bemorlarda bu koʻrsatkichlar yuqori chiqadi. Glyukoza haddan tashqari shirin taʼmga ega boʻlganligi tufayli aksariyat ayollarning bu testni oʻtkazayotganda koʻngli ayniydi, shu sababli unga qoʻshimcha taʼmini yaxshilaydigan mahsulotlar qoʻshiladi<ref name="taste">{{Cite journal |vauthors=Sievenpiper JL, Jenkins DJ, Josse RG, Vuksan V |date=February 2001 |title=Dilution of the 75-g oral glucose tolerance test improves overall tolerability but not reproducibility in subjects with different body compositions |url=https://archive.org/details/sim_diabetes-research-and-clinical-practice_2001-02_51_2/page/n12 |journal=Diabetes Research and Clinical Practice |volume=51 |issue=2 |pages=87–95 |doi=10.1016/S0168-8227(00)00209-6 |pmid=11165688}}</ref><ref name="notaste">{{Cite journal |vauthors=Reece EA, Holford T, Tuck S, Bargar M, O'Connor T, Hobbins JC |date=January 1987 |title=Screening for gestational diabetes: one-hour carbohydrate tolerance test performed by a virtually tasteless polymer of glucose |url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-obstetrics-and-gynecology_1987-01_156_1/page/n187 |journal=American Journal of Obstetrics and Gynecology |volume=156 |issue=1 |pages=132–4 |doi=10.1016/0002-9378(87)90223-7 |pmid=3799747}}</ref>. Hozirgi vaqtda gestatsion diabetni tashxislashda qaysi usul eng yaxshi ekanligini koʻrsatadigan tadqiqotlar yetarli emas<ref>{{Cite journal |vauthors=Farrar D, Duley L, Dowswell T, Lawlor DA |date=August 2017 |title=Different strategies for diagnosing gestational diabetes to improve maternal and infant health |url=https://research-information.bristol.ac.uk/en/publications/different-strategies-for-diagnosing-gestational-diabetes-to-improve-maternal-and-infant-health(a5865eb5-a667-46dc-a61b-2d86ce67b7d5).html |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |volume=2017 |issue=8 |pages=CD007122 |doi=10.1002/14651858.CD007122.pub4 |pmc=6483546 |pmid=28832911}}</ref>. Gemoglobin A^1c (HbA1c) gestatsion diabetni tashxislash uchun tavsiya etilmaydi, chunki u homiladorlik davrida glikemiyaning GTT ga qaraganda kamroq ishonchli hisoblanadi<ref>{{Cite web |date=2020-05-27 |title=HbA1c Can Underestimate Maternal Glycemia During Pregnancy |url=https://advances.massgeneral.org/obgyn/journal.aspx?id=1557 |website=Massachusetts General Hospital |vauthors=Powe CE, Edelson PK}}</ref>. Homiladorlik paytida gestatsion diabet tashxisi qoʻyilgan ayollarda homiladorlikdan keyin qandli diabetning 2-turi rivojlanish xavfi yuqori boʻlganligi sababli, homiladorlikdan keyin glyukozaga tolerantlik testini oʻtkazish zarur<ref>Noctor, E., & Dunne, F. P. (2015). Type 2 diabetes after gestational diabetes: The influence of changing diagnostic criteria. ''World journal of diabetes'', ''6''(2), 234–244. https://doi.org/10.4239/wjd.v6.i2.234.</ref>. === Qonda glyukoza miqdorini aniqlashning oddiy usuli === Plazmada glyukoza darajasi ochlikdan keyin 126 mg/dl (7,0 mmol/l) dan yuqori yoki har qanday holatda 200 mg/dl (11,1 mmol/l) dan yuqori boʻlsa va bu keyingi kunda tasdiqlangan boʻlsa, GQD tashxisi qoʻyiladi va boshqa testlar talab qilinmaydi<ref name="ADA2004" />. Ushbu testlar odatda birinchi tashrif paytida oʻtkaziladi. Ularni davolash oson va arzon, ammo boshqa test natijalariga qaraganda sifati pastroq: sezgirligi oʻrtacha, oʻziga xosligi past va soxta ijobiy koʻrsatkichlari yuqori<ref name="FGTreview">{{Cite journal |vauthors=Agarwal MM, Dhatt GS |date=February 2007 |title=Fasting plasma glucose as a screening test for gestational diabetes mellitus |journal=Archives of Gynecology and Obstetrics |volume=275 |issue=2 |pages=81–7 |doi=10.1007/s00404-006-0245-9 |pmid=16967273 |s2cid=32300456}}</ref><ref name="FGT">{{Cite journal |vauthors=Sacks DA, Chen W, Wolde-Tsadik G, Buchanan TA |date=June 2003 |title=Fasting plasma glucose test at the first prenatal visit as a screen for gestational diabetes |url=https://archive.org/details/sim_obstetrics-and-gynecology_2003-06_101_6/page/n83 |journal=Obstetrics and Gynecology |volume=101 |issue=6 |pages=1197–203 |doi=10.1016/s0029-7844(03)00049-8 |pmid=12798525 |s2cid=12056832}}</ref><ref name="fasting">{{Cite journal |vauthors=Agarwal MM, Dhatt GS, Punnose J, Zayed R |date=April 2007 |title=Gestational diabetes: fasting and postprandial glucose as first prenatal screening tests in a high-risk population |journal=The Journal of Reproductive Medicine |volume=52 |issue=4 |pages=299–305 |pmid=17506370}}</ref>. === Glyukozaning skrining testi === Glyukozaning skrining testi (baʼzan Sullivan testi deb ham ataladi) homiladorlikning 24-28 haftasigacha amalga oshiriladi va GTT ning soddalashtirilgan turi hisoblanadi. GTTdan farqli ravishda bu skrining testi uchun och holatda boʻlish talab qilinmaydi<ref>[http://www.ddeamc.amedd.army.mil/clinical/pathology/DPALSGTT.aspx GLUCOSE TOLERANCE TEST] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130219091418/http://www.ddeamc.amedd.army.mil/clinical/pathology/DPALSGTT.aspx |date=2013-02-19 }} at the [[Dwight D. Eisenhower Army Medical Center]]. Last Modified November 25, 2009</ref>. Sallivan testida tarkibida 50 gramm glyukoza boʻlgan eritma ichiladi va bir soatdan keyin qaytadan test oʻtkaziladi<ref name="niddk">{{Cite web |year=2006 |title=What I need to know about Gestational Diabetes |url=http://diabetes.niddk.nih.gov/dm/pubs/gestational/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20061126044339/http://diabetes.niddk.nih.gov/dm/pubs/gestational/ |archive-date=2006-11-26 |access-date=2006-11-27 |website=National Diabetes Information Clearinghouse |vauthors=Metzger BE, Biastre SA, Gardner B}}</ref>. === Glyukozaga tolerantlik testi === [[Glyukozaga tolerantlik testi]] (GTT)<ref name="MedlinePlus_preg_glucose">{{Cite web |title=Glucose screening tests during pregnancy |url=https://medlineplus.gov/ency/article/007562.htm |access-date=8 November 2018 |website=Medline Plus |publisher=U.S. National Library of Medicine}}</ref> 8-14 soat ochlikdan soʻng ertalab oʻtkazilishi kerak. Testdan oldingi 3 kun davomida [[parhez]] (bir kunda kamida 150 gr [[uglevodlar]] qabul qilish) va jismoniy mashqlar buyuriladi. Tekshiriluvchi test vaqtida oʻtirgan holatda boʻlishi kerak va chekish man etiladi. Homiladorlikning istalgan davrida 75 gramm glyukoza bilan oʻtkaziladigan GTT yordamida gestatsion qandli diabet tashxisi qoʻyilishi lozim: * Och holatda glyukoza darajasi ≥92&nbsp;mg/dL (5.1&nbsp;mmol/L); * Ovqatlangan 1 soat oʻtib, glyukoza darajasi ≥180&nbsp;mg/dL (10&nbsp;mmol/L); * Ovqatlangandan 2 soat oʻtib, glyukoza darajasi ≥153&nbsp;mg/dL (8.5&nbsp;mmol/L). === Siydikdagi glyukozani tekshirish === Gestatsion diabetli ayollarning siydigida glyukoza miqdori yuqori boʻladi ([[glikozuriya]]). Dipstik testi keng qoʻllanilsa-da, u yetarlicha samarali emas<ref name="routine">{{Cite journal |vauthors=Rhode MA, Shapiro H, Jones OW |date=March 2007 |title=Indicated vs. routine prenatal urine chemical reagent strip testing |journal=The Journal of Reproductive Medicine |volume=52 |issue=3 |pages=214–9 |pmid=17465289}}</ref>. Homiladorlik davrida koptokchalar filtratsiya tezligining oshishi natijasida ayollarning taxminan 50 foizida siydik tahlilida glyukoza aniqlanadi. Homiladorlikning birinchi ikki trimestrida glikozuriyaning gestatsion qandli diabet uchun sezgirligi 10 foiz atrofida boʻladi<ref name="glucosuria">{{Cite journal |vauthors=Alto WA |date=November 2005 |title=No need for glycosuria/proteinuria screen in pregnant women |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-family-practice_2005-11_54_11/page/978 |journal=The Journal of Family Practice |volume=54 |issue=11 |pages=978–83 |pmid=16266604}}</ref><ref name="ascorbicacid">{{Cite journal |vauthors=Ritterath C, Siegmund T, Rad NT, Stein U, Buhling KJ |year=2006 |title=Accuracy and influence of ascorbic acid on glucose-test with urine dip sticks in prenatal care |journal=Journal of Perinatal Medicine |volume=34 |issue=4 |pages=285–8 |doi=10.1515/JPM.2006.054 |pmid=16856816 |s2cid=7177148}}</ref>. == Profilaktikasi == Homiladorlik paytida [[D vitamini]]ni qabul qilish gestatsion diabetning oldini olishga yordam beradi<ref>{{Cite journal |display-authors=6 |vauthors=Palacios C, Trak-Fellermeier MA, Martinez RX, Lopez-Perez L, Lips P, Salisi JA, John JC, Peña-Rosas JP |date=October 2019 |title=Regimens of vitamin D supplementation for women during pregnancy |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |volume=2019 |issue=10 |pages=CD013446 |doi=10.1002/14651858.CD013446 |pmc=6776191 |pmid=31581312}}</ref>. 2014-yilda oʻtkazilgan tadqiqotlarda homiladorlik paytida oʻrtacha jismoniy faollik gestatsion diabetning oldini olishda sezilarli taʼsiri aniqlanmadi. Bundan tashqari parhez gestatsion diabetning xavfini kamaytirishga foyda berishi ham aniq emas<ref>{{Cite journal |vauthors=Yin YN, Li XL, Tao TJ, Luo BR, Liao SJ |date=February 2014 |title=Physical activity during pregnancy and the risk of gestational diabetes mellitus: a systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials |journal=British Journal of Sports Medicine |volume=48 |issue=4 |pages=290–5 |doi=10.1136/bjsports-2013-092596 |pmid=24037671 |s2cid=13168801}}</ref>. Lekin, 2015-yilgi qaydlar bu koʻrsatkichlar aksini isbotladi<ref>{{Cite journal |vauthors=Sanabria-Martínez G, García-Hermoso A, Poyatos-León R, Álvarez-Bueno C, Sánchez-López M, Martínez-Vizcaíno V |date=August 2015 |title=Effectiveness of physical activity interventions on preventing gestational diabetes mellitus and excessive maternal weight gain: a meta-analysis |journal=BJOG |volume=122 |issue=9 |pages=1167–74 |doi=10.1111/1471-0528.13429 |pmid=26036300 |s2cid=36297578}}</ref>. Yana oʻsimlik mahsulotlariga asoslangan parhez qilgan homilador ayollarda bu kasallikka uchrash xavfi kamayganligi aniqlangan<ref>{{Cite journal |display-authors=6 |vauthors=Chen Z, Qian F, Liu G, Li M, Voortman T, Tobias DK, Ley SH, Bhupathiraju SN, Li LJ, Chavarro JE, Sun Q, Hu FB, Zhang C |date=December 2021 |title=Prepregnancy plant-based diets and the risk of gestational diabetes mellitus: a prospective cohort study of 14,926 women |journal=The American Journal of Clinical Nutrition |volume=114 |issue=6 |pages=1997–2005 |doi=10.1093/ajcn/nqab275 |pmc=8634573 |pmid=34510175}}</ref>. Gestatsiya davrida parhez va jismoniy faollik homiladorlikda gestatsion diabetni oʻtkazish ehtimolini kamaytiradi. Ammo, bu omillar tana vazni indeksiga va tadqiqot oʻtkazilgan hududga qarab turlicha boʻladi<ref name="pmid29698713">{{Cite journal |display-authors=6 |vauthors=Bennett CJ, Walker RE, Blumfield ML, Gwini SM, Ma J, Wang F, Wan Y, Dickinson H, Truby H |date=July 2018 |title=Interventions designed to reduce excessive gestational weight gain can reduce the incidence of gestational diabetes mellitus: A systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials |journal=Diabetes Research and Clinical Practice |type=Review |volume=141 |pages=69–79 |doi=10.1016/j.diabres.2018.04.010 |pmid=29698713 |s2cid=13660089}}</ref>. Homiladorlik paytida kombinatsiyalangan parhez va jismoniy mashqlar birgalikda qoʻllanilganda gestatsion qandli diabet va [[kesar kesish]] xavfi kamayadi, shuningdek, gestatsion vazn ortishining pasayishi kuzatiladi<ref>{{Cite journal |vauthors=Shepherd E, Gomersall JC, Tieu J, Han S, Crowther CA, Middleton P |date=November 2017 |title=Combined diet and exercise interventions for preventing gestational diabetes mellitus |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |volume=2017 |issue=11 |pages=CD010443 |doi=10.1002/14651858.cd010443.pub3 |pmc=6485974 |pmid=29129039}}</ref>. 2023-yilgi tadqiqot natijalariga koʻra, oʻzida kimyoviy moddalarni kam saqlaydigan oʻsimlik mahsulotlariga asoslangan parhez (shuningdek, meva-sabzavot, donli mahsulotlar, yongʻoq, choy) qilish GQD xavfini kamaytiradi<ref>{{Cite journal |vauthors=Jaworsky K, DeVillez P, Basu A |date=February 2023 |title=The Role of Phytochemicals and Plant-Based Diets in Gestational Diabetes: Evidence from Clinical Trials |journal=International Journal of Environmental Research and Public Health |volume=20 |issue=5 |pages=4188 |doi=10.3390/ijerph20054188 |pmc=10001985 |pmid=36901197 |doi-access=free}}</ref>. == Davolash == {{main|Diabetni davolash}} [[File:Gestational diabetes kit.jpg|thumb|Gestatsion diabetli ayol tomonidan yuritiladigan kundalik va glyukozometer toʻplami]] GQD parhez va insulinni kamaytirish orqali davolanadi<ref name="Al2009">{{Cite journal |vauthors=Alwan N, Tuffnell DJ, West J |date=July 2009 |title=Treatments for gestational diabetes |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |volume=2009 |issue=3 |pages=CD003395 |doi=10.1002/14651858.CD003395.pub2 |pmc=7154381 |pmid=19588341}}</ref>. Qandli diabet bartaraf boʻlganini tasdiqlash uchun tugʻruqdan 6 hafta oʻtgach, takroriy GTT oʻtkazilishi kerak. Shundan soʻng 2-tur qandli diabet uchun muntazam skrining qilinadi<ref name="ACHOISreview" />. Bundan tashqari ayol oʻz vaqtida dam olishi, glyukoza miqdorini doimiy nazorat qilib turishi kerak<ref name=":1">{{Cite journal |vauthors=Brown J, Alwan NA, West J, Brown S, McKinlay CJ, Farrar D, Crowther CA |date=May 2017 |title=Lifestyle interventions for the treatment of women with gestational diabetes |url=https://eprints.soton.ac.uk/385050/1/2015_GDM_Protocol_The_Cochrane_Library.pdf |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |volume=2017 |issue=5 |pages=CD011970 |doi=10.1002/14651858.CD011970.pub2 |pmc=6481373 |pmid=28472859 |hdl=10292/10707}}</ref>. Baʼzi GQD li ayollar [[probiotiklar]]dan foydalanadilar, lekin uning qondagi glyukoza darajasiga taʼsirining foydasi tasdiqlanmagan<ref>{{Cite journal |vauthors=Okesene-Gafa KA, Moore AE, Jordan V, McCowan L, Crowther CA |date=June 2020 |title=Probiotic treatment for women with gestational diabetes to improve maternal and infant health and well-being |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |volume=2020 |issue=6 |pages=CD012970 |doi=10.1002/14651858.CD012970.pub2 |pmc=7386668 |pmid=32575163}}</ref>. Homiladorlik vaqtida [[makrosomiya]] rivojlanishini [[sonografiya|UTT]] orqali tekshirib turish mumkin. Agar ayolda [[gipertenziya]] yoki avvalgi homiladorliklarida oʻlik tugʻilish kuzatilgan boʻlsa, bunday bemorlar 1- va 2-tip qandli diabet kabi davolanadi<ref name=precis/>. === Hayot tarzi === Homiladorlikdan avval [[folat kislota]]sini qabul qilish va qoʻshimcha davolash olib borish homiladorlikni oson oʻtishiga yordam beradi<ref name="diabetespregnancy">{{Cite journal |vauthors=Kapoor N, Sankaran S, Hyer S, Shehata H |date=December 2007 |title=Diabetes in pregnancy: a review of current evidence |journal=Current Opinion in Obstetrics & Gynecology |volume=19 |issue=6 |pages=586–90 |doi=10.1097/GCO.0b013e3282f20aad |pmid=18007138 |s2cid=19468297}}</ref>. Koʻp ayollar parhez va jismoniy faollik orqali GQD ni nazorat qiladi, glyukoza darajasini doimiy tekshirib turadi. Baʼzi ayollar [[antidiabetik dorilar]], koʻpincha [[insulin]] terapiyasini oladi{{cn|date=April 2023}}. Homilador ayollardagi har qanday parhez 2,000–2,500&nbsp;kkal energiyani oʻz ichiga olishi kerak<ref name=precis/>. Parhez qilishdan asosiy maqsad qondagi qand miqdorini oshib ketishiga yoʻl qoʻymaslik.<ref name="ACHOISreview" />. Muntazam ravishda jismoniy mashqlar bilan shugʻullanish tavsiy etiladi<ref name="ACHOISreview" /><ref name="exercise">{{Cite journal |vauthors=Mottola MF |date=December 2007 |title=The role of exercise in the prevention and treatment of gestational diabetes mellitus |journal=Current Sports Medicine Reports |volume=6 |issue=6 |pages=381–6 |doi=10.1097/01.csmr.0000305617.87993.51 |pmid=18001611 |s2cid=220572575 |doi-access=free}}</ref>. Jismoniy mashqlar bilan shugʻullanadigan homilador ayollarda ertalab va ovqatdan keyin qondagi qand miqdori jismoniy mashqlar bilan muntazam shugʻullanmaydiganlarga nisbatan past boʻladi<ref name=":2">{{Cite journal |vauthors=Brown J, Ceysens G, Boulvain M |date=June 2017 |title=Exercise for pregnant women with gestational diabetes for improving maternal and fetal outcomes |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |volume=2017 |issue=6 |pages=CD012202 |doi=10.1002/14651858.CD012202.pub2 |pmc=6481507 |pmid=28639706}}</ref>. Homilador ayollar uchun qaysi mashq turlari koʻproq foydali ekanligi hali aniqlanmagan<ref name=":2" />. Qonda glyukoza miqdorini oʻlchashning oddiy sharoitda olib boriladigan usuli mavjud. Lekin bunda glyukometerdan notoʻgʻri foydalanish mumkin<ref name="Langer1994" />. GQD li ayollarning qonida qand miqdorini oʻlchash usullari ustidagi tadqiqotlar koʻp emas<ref name=":4">{{Cite journal |vauthors=Hofer OJ, Martis R, Alsweiler J, Crowther CA |date=October 2023 |title=Different intensities of glycaemic control for women with gestational diabetes mellitus |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |volume=2023 |issue=10 |pages=CD011624 |doi=10.1002/14651858.CD011624.pub3 |pmc=10563388 |pmid=37815094 }}</ref>. Avstraliyada Homiladorlik Diabeti Jamiyati tomonidan tavsiya etilgan maqsadli koʻrsatkichlar quyidagicha<ref name="ACHOISreview" />: * och holatda kapillyarlarda glyukoza darajasi <5.5&nbsp;mmol/L; * ovqatlangandan 1 soat o`tib kapillyarlarda glyukoza darajasi <8.0&nbsp;mmol/L; * ovqatlangandan 2 soat o`tib kapillyarlarda glyukoza darajasi<6.7&nbsp;mmol/L. Qonda muntazam ravishda [[HbA1c]] darajasini aniqlash kerak, bu uzoqroq vaqt davomida glyukozani nazorat qilish imkonini beradi<ref name="ACHOISreview" />. Bundan tashqari, ham ona ham bola uchun keyinchalik qandli diabet va uning asoratlari xavfini kamaytirishda bolani [[koʻkrak suti bilan boqish]]ning ahamiyati katta<ref name="breastfeeding">{{Cite journal |vauthors=Taylor JS, Kacmar JE, Nothnagle M, Lawrence RA |date=October 2005 |title=A systematic review of the literature associating breastfeeding with type 2 diabetes and gestational diabetes |journal=Journal of the American College of Nutrition |volume=24 |issue=5 |pages=320–6 |doi=10.1080/07315724.2005.10719480 |pmid=16192255 |s2cid=24794632}}</ref>. == Prognozi == Gestatsion diabetda bola tugʻilishi bilan barcha belgilari oʻtib ketadi. 1-homiladorlikda gestatsion diabet rivojlanish xavfi 30% ni, 2-sida esa 84% ni tashkil qiladi. Homiladorliklar oʻrtasida vaqtning bir yil boʻlishi ham GQD rivojlanish xavfini oshirib yuboradi<ref name="recurrence">{{Cite journal |vauthors=Kim C, Berger DK, Chamany S |date=May 2007 |title=Recurrence of gestational diabetes mellitus: a systematic review |url=https://archive.org/details/sim_diabetes-care_2007-05_30_5/page/n317 |journal=Diabetes Care |volume=30 |issue=5 |pages=1314–9 |doi=10.2337/dc06-2517 |pmid=17290037 |doi-access=free}}</ref>. GQD tashxisi qoʻyilgan ayollar keyinchalik qandli diabet rivojlanishiga moyil boʻlib qoladi. Qandli diabet bilan bogʻliq boʻlgan antitanachalar ([[glutamat dikarboksilaza]], [[insulinoma antigen-2]]) boʻlgan ayollar, ikkitadan ortiq tugʻruq, semizlarda rivojlanish xavfi yuqori<ref name="rsikfactors">{{Cite journal |vauthors=Löbner K, Knopff A, Baumgarten A, Mollenhauer U, Marienfeld S, Garrido-Franco M, Bonifacio E, Ziegler AG |date=March 2006 |title=Predictors of postpartum diabetes in women with gestational diabetes mellitus |url=https://archive.org/details/sim_diabetes_2006-03_55_3/page/n249 |journal=Diabetes |volume=55 |issue=3 |pages=792–7 |doi=10.2337/diabetes.55.03.06.db05-0746 |pmid=16505245 |doi-access=free}}</ref><ref name="antibodies">{{Cite journal |vauthors=Järvelä IY, Juutinen J, Koskela P, Hartikainen AL, Kulmala P, Knip M, Tapanainen JS |date=March 2006 |title=Gestational diabetes identifies women at risk for permanent type 1 and type 2 diabetes in fertile age: predictive role of autoantibodies |url=https://archive.org/details/sim_diabetes-care_2006-03_29_3/page/606 |journal=Diabetes Care |volume=29 |issue=3 |pages=607–12 |doi=10.2337/diacare.29.03.06.dc05-1118 |pmid=16505514 |doi-access=fre}}</ref>. Gestatsion diabetni insulin bilan davolagan ayollarda keyingi besh yil ichida diabet rivojlanish xavfi 50% ni tashkil qiladi<ref name="AMN">{{Cite web |year=2006 |title=Gestational Diabetes |url=http://www.health.am/pregnancy/gestational-diabetes/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070105021030/http://www.health.am/pregnancy/gestational-diabetes/ |archive-date=2007-01-05 |access-date=2006-11-27 |website=Diabetes Mellitus & Pregnancy – Gestational Diabetes |publisher=Armenian Medical Network |vauthors=Janzen C, Greenspoon JS}}</ref>. Xavf omillari hozirgi kunda juda koʻp<ref name="DM2">{{Cite journal |vauthors=Kim C, Newton KM, Knopp RH |date=October 2002 |title=Gestational diabetes and the incidence of type 2 diabetes: a systematic review |url=https://archive.org/details/sim_diabetes-care_2002-10_25_10/page/1862 |journal=Diabetes Care |volume=25 |issue=10 |pages=1862–8 |doi=10.2337/diacare.25.10.1862 |pmid=12351492 |doi-access=free}}</ref>. Xavf birinchi 5 yil ichida eng yuqori boʻlib, keyinchalik kamayib boradi<ref name="DM2" />. Massashutes shtatining Boston shahrida yashovchi ayollarda qandli diabet 6 yoshdan keyin 50% ida, 28 yoshdan keyin 70% ida aniqlangan<ref name="DM2" />. Navajo hududida yashovchi GQD oʻtkazgan ayollarda 11 yildan soʻng, 50-70% qandli diabetga chalingan<ref name="Navajo">{{Cite journal |vauthors=Steinhart JR, Sugarman JR, Connell FA |date=June 1997 |title=Gestational diabetes is a herald of NIDDM in Navajo women. High rate of abnormal glucose tolerance after GDM |url=https://archive.org/details/sim_diabetes-care_1997-06_20_6/page/n66 |journal=Diabetes Care |volume=20 |issue=6 |pages=943–7 |doi=10.2337/diacare.20.6.943 |pmid=9167104 |s2cid=24755395}}</ref>. Boshqa tadqiqotlarda GQD dan 15 yil oʻtib bu kasallik rivojlanish xavfi 25% ga oshishi aniqlangan<ref name="Lee2007">{{Cite journal |vauthors=Lee AJ, Hiscock RJ, Wein P, Walker SP, Permezel M |date=April 2007 |title=Gestational diabetes mellitus: clinical predictors and long-term risk of developing type 2 diabetes: a retrospective cohort study using survival analysis |url=https://archive.org/details/sim_diabetes-care_2007-04_30_4/page/n129 |journal=Diabetes Care |volume=30 |issue=4 |pages=878–83 |doi=10.2337/dc06-1816 |pmid=17392549 |doi-access=free}}</ref>. Qandli diabet 2-turi rivojlanishiga moyilligi kam boʻlgan aholida: ozgʻin va avtoantitanalarga ega boʻlsa qandli diabetning 1-turi rivojlanadi<ref name="antibodies" />. GQD bilan ogʻrigan ayollarda semizlik, glyukoza intolerantligi va 2-toifa diabet rivojlanish xavfi yuqori boʻladi<ref name="Metabolicsyndrome">{{Cite journal |vauthors=Boney CM, Verma A, Tucker R, Vohr BR |date=March 2005 |title=Metabolic syndrome in childhood: association with birth weight, maternal obesity, and gestational diabetes mellitus |journal=Pediatrics |volume=115 |issue=3 |pages=e290-6 |doi=10.1542/peds.2004-1808 |pmid=15741354 |doi-access=free}}</ref>. Bu xavf omillari homiladorlikda glyukozaning qanday darajada koʻtarilishiga bogʻliq<ref name="imprinting">{{Cite journal |vauthors=Hillier TA, Pedula KL, Schmidt MM, Mullen JA, Charles MA, Pettitt DJ |date=September 2007 |title=Childhood obesity and metabolic imprinting: the ongoing effects of maternal hyperglycemia |url=https://archive.org/details/sim_diabetes-care_2007-09_30_9/page/2286 |journal=Diabetes Care |volume=30 |issue=9 |pages=2287–92 |doi=10.2337/dc06-2361 |pmid=17519427 |doi-access=free}}</ref>. Hozirgi vaqtda genetik sezuvchanlik va atrof-muhit omillari ushbu xavfga qanchalik hissa qoʻshishi va GQDni davolash ushbu natijaga qanchalik taʼsir qilishi mumkinligi nomaʼlum<ref name="long-term">{{Cite journal |vauthors=Metzger BE |date=December 2007 |title=Long-term outcomes in mothers diagnosed with gestational diabetes mellitus and their offspring |url=https://archive.org/details/sim_clinical-obstetrics-and-gynecology_2007-12_50_4/page/972 |journal=Clinical Obstetrics and Gynecology |volume=50 |issue=4 |pages=972–9 |doi=10.1097/GRF.0b013e31815a61d6 |pmid=17982340}}</ref>. 2017-yil holatiga koʻra, turli xil diabetga qarshi peroral dori vositalarining foyda va zarari hali yaxshi oʻrganilmagan. GQD boʻlgan ayollarda boshqa kasalliklar xavfi haqida statistik maʼlumotlar kam. Quddus perinatal tadqiqotida 37 962 nafar ayoldan 410 nafarida GQD aniqlangan boʻlib, koʻkrak va oshqozon osti bezi saratoniga moyillik tendensiyasi kuzatilgan, ammo bu natijani tasdiqlash uchun koʻproq tadqiqotlar oʻtkazish zarur<ref name="breast">{{Cite journal |vauthors=Perrin MC, Terry MB, Kleinhaus K, Deutsch L, Yanetz R, Tiram E, Calderon-Margalit R, Friedlander Y, Paltiel O, Harlap S |date=March 2008 |title=Gestational diabetes and the risk of breast cancer among women in the Jerusalem Perinatal Study |journal=Breast Cancer Research and Treatment |volume=108 |issue=1 |pages=129–35 |doi=10.1007/s10549-007-9585-9 |pmid=17476589 |s2cid=2373773}}</ref><ref name="pancreas">{{Cite journal |vauthors=Perrin MC, Terry MB, Kleinhaus K, Deutsch L, Yanetz R, Tiram E, Calderon R, Friedlander Y, Paltiel O, Harlap S |date=August 2007 |title=Gestational diabetes as a risk factor for pancreatic cancer: a prospective cohort study |journal=BMC Medicine |volume=5 |issue=1 |pages=25 |doi=10.1186/1741-7015-5-25 |pmc=2042496 |pmid=17705823 |doi-access=free}}</ref>. GQDni oldindan aniqlash uchun yangi texnologiyalar ishlab chiqish boʻyicha tadqiqotlar olib borilmoqda. Hozirga qadar olingan natijalar GQDni avtomatik tarzda aniqlashda klinik amaliyot uchun katta istiqbol borligini koʻrsatdi<ref name="du2022explainable">{{Cite journal |vauthors=Du Y, Rafferty AR, McAuliffe FM, Wei L, Mooney C |date=January 2022 |title=An explainable machine learning-based clinical decision support system for prediction of gestational diabetes mellitus |journal=Scientific Reports |volume=12 |issue=1 |pages=1170 |bibcode=2022NatSR..12.1170D |doi=10.1038/s41598-022-05112-2 |pmc=8782851 |pmid=35064173}}</ref>. === Asoratlari === GQD ona va bola uchun xavf tugʻdiradi. Ushbu xavf koʻp jihatdan qondagi glyukoza darajasining nazorat qilib boʻlmaydigan darajada ortib ketishi va uning oqibatlari bilan bogʻliq. Qondagi glyukoza miqdorining oshishi bilan xavf ortadi<ref name="HAPO2008">{{Cite journal |first12=J. J. |first13=B. |first14=M. S. |first15=D. A. |vauthors=Metzger BE, Lowe LP, Dyer AR, Trimble ER, Chaovarindr U, Coustan DR, Hadden DR, McCance DR, Hod M, McIntyre HD, Oats JJ, Persson B, Rogers MS, Sacks DA |date=May 2008 |title=Hyperglycemia and adverse pregnancy outcomes |url=http://espace.library.uq.edu.au/view/UQ:165894/UQ165894_OA.pdf |journal=The New England Journal of Medicine |volume=358 |issue=19 |pages=1991–2002 |doi=10.1056/NEJMoa0707943 |pmid=18463375 |access-date=2024-11-06 |archivedate=2021-08-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210828093003/https://espace.library.uq.edu.au/data/UQ_165894/UQ165894_OA.pdf?Expires=1630143089&Key-Pair-Id=APKAJKNBJ4MJBJNC6NLQ&Signature=ISygLCV~XYRIP03IZXQHegE7kiedcSoiqgIMe5juff5bva5KXmeokL9t4rg0rAJGlbNnK1PenexOWo0ODnCYOTD4mnakBmXzUuH-067MU5BY64AEhdbqqXB6vJRp8dOlV9iCddvAIa0uJfQP9hGx-kFUubJHVHE6ujekQU00qfw1ay88kL6fobM~MuZm22AGmSeQVYqsKlz5pPOD1Jtwl5q3io4YOXCxQSi1bJdQMnVNKcm1znSaIpHHx0I~V6ihjbUbSUfAiH-paJBYIMwKoK1424d~PvKRwhMjXfTUazDR12MK-lqfnOTbQPKW50VDA4frt-6l4wY2yvsYrJCkJw__ }}</ref>. Qonda glyukoza miqdorini nazorat qilish orqali asoartlarni kamaytirish mumkin<ref name="Langer1994">{{Cite journal |vauthors=Langer O, Rodriguez DA, Xenakis EM, McFarland MB, Berkus MD, Arrendondo F |date=April 1994 |title=Intensified versus conventional management of gestational diabetes |url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-obstetrics-and-gynecology_1994-04_170_4/page/n95 |journal=American Journal of Obstetrics and Gynecology |volume=170 |issue=4 |pages=1036–46; discussion 1046–7 |doi=10.1016/S0002-9378(94)70097-4 |pmid=8166187}}</ref>. GQD oʻtkazgan ayollarning bolalari tugʻilishi bilan intensiv terapiya boʻlimiga yotqiziladi. Bunday ayollarning farzandlari [[makrosomiya]]<ref name="HAPO2008" /> bilan tugʻiladi, onalarda esa tugʻruqdan soʻng [[bachadon]] tiklanishini kechikishi kuzatiladi<ref>{{Cite journal |vauthors=Setji TL, Brown AJ, Feinglos MN |date=1 January 2005 |title=Gestational Diabetes Mellitus |journal=Clinical Diabetes |volume=23 |issue=1 |pages=17–24 |doi=10.2337/diaclin.23.1.17 |doi-access=free}}</ref>. Makrosomiya esa oʻz navbatida tugʻruqni operativ olib borishga olib keladi. Makrosomiya GQD boʻlmagan ayollarning 12% ida, GQD li ayollarning esa 20% ida uchraydi<ref name="controversies">{{Cite journal |vauthors=Kelly L, Evans L, Messenger D |date=May 2005 |title=Controversies around gestational diabetes. Practical information for family doctors |journal=Canadian Family Physician |volume=51 |issue=5 |pages=688–95 |pmc=1472928 |pmid=15934273}}</ref>. Finlyandiyaning Xelsinki universiteti va Xelsinki universiteti kasalxonasida faoliyat yurituvchi tadqiqot guruhi tomonidan oʻtkazilgan 5150 ta tugʻruq hodisasini oʻrganishda onadagi GQD tugʻruq paytida homila gipoksiyasi xavfini oshiradigan omil ekanligini koʻrsatdi. Tadqiqot 2021-yil iyun oyida „Akta Diabetologika“ jurnalida chop etilgan<ref name=":3">{{Cite journal |vauthors=Tarvonen M, Hovi P, Sainio S, Vuorela P, Andersson S, Teramo K |date=2021 |title=Intrapartal cardiotocographic patterns and hypoxia-related perinatal outcomes in pregnancies complicated by gestational diabetes mellitus |journal=Acta Diabetologica |volume=58 |issue=11 |pages=1563–1573 |doi=10.1007/s00592-021-01756-0 |pmc=8505288 |pmid=34151398}}</ref>. Bundan tashqari homila ichi gipoksiyasi xavfini ham oshiradi<ref name=":3" />. Yangi tugʻilgan chaqaloqlarda gipoksiya xavfi GQD oʻtkazmagan ayollar homilasi gipoksiyasiga nisbatan 7 barobar koʻproq boʻladi<ref name=":3" />. Bundan tashqari, chaqaloq tugʻilgandan keyin reanimatsion [[jarrohlik]] amaliyotini oʻtkazish zarurati xavfi 10 baravarga oshgan<ref name=":3" />. Qondagi qand miqdori doimiy ravishda yuqori boʻlgan ayollardan tugʻilgan chaqaloqlarda qondagi glyukozaning past darajasi [[gipoglikemiya]], [[sariqlik]], eritrotsitlarning yuqori massasi ([[politsitemiya]]) va qondagi [[kalsiy]] ([[gipokalsemiya]]) va magniyning past darajasi ([[gipomagnesemiya]]) xavfi yuqori<ref name="impactneonate">{{Cite journal |vauthors=Jones CW |date=September 2001 |title=Gestational diabetes and its impact on the neonate |journal=Neonatal Network |volume=20 |issue=6 |pages=17–23 |doi=10.1891/0730-0832.20.6.17 |pmid=12144115 |s2cid=34954951}}</ref>. GQD davolanmaganda chaqaloqlar oʻpkasining toʻliq yetilmaganligi va surfaktantlar sintezining buzilishi tufayli [[nafas olish distress sindromi]]ga moyilligi kuzatiladi<ref name="impactneonate" />. Pregestatsion diabetdan farqli oʻlaroq, gestatsion diabet tugʻma nuqsonlarning mustaqil xavf omili ekanligi aniq koʻrsatilmagan. Tugʻma nuqsonlar odatda homiladorlikning birinchi trimestrida (13-haftasidan oldin) paydo boʻladi, GQD esa asta-sekin rivojlanadi va birinchi va ikkinchi trimestrning boshlarida kam ifodalanadi. GQD li ayollar farzandlarida tugʻma nuqsonlar rivojlanish xavfi yuqori<ref name="teratogenicity">{{Cite journal |vauthors=Allen VM, Armson BA |date=November 2007 |title=Teratogenicity associated with pre-existing and gestational diabetes |journal=Journal of Obstetrics and Gynaecology Canada |volume=29 |issue=11 |pages=927–934 |doi=10.1016/s1701-2163(16)32653-6 |pmid=17977497 |author19=Society of Obstetricians Gynecologists of Canada}}</ref><ref name="predict-malformations">{{Cite journal |vauthors=Martínez-Frías ML, Frías JP, Bermejo E, Rodríguez-Pinilla E, Prieto L, Frías JL |date=June 2005 |title=Pre-gestational maternal body mass index predicts an increased risk of congenital malformations in infants of mothers with gestational diabetes |url=https://archive.org/details/sim_diabetic-medicine_2005-06_22_6/page/n118 |journal=Diabetic Medicine |volume=22 |issue=6 |pages=775–81 |doi=10.1111/j.1464-5491.2005.01492.x |pmid=15910631 |s2cid=13356040}}</ref><ref name="embryonal">{{Cite journal |vauthors=Savona-Ventura C, Gatt M |date=August 2004 |title=Embryonal risks in gestational diabetes mellitus |url=https://www.um.edu.mt/library/oar//handle/123456789/31614 |journal=Early Human Development |volume=79 |issue=1 |pages=59–63 |doi=10.1016/j.earlhumdev.2004.04.007 |pmid=15449398}}</ref>. Bunday ayollarda preeklampsiya xavfi 13% dan 37% gacha oshishi aniqlangan<ref name="hypertension">{{Cite journal |vauthors=Leguizamón GF, Zeff NP, Fernández A |date=August 2006 |title=Hypertension and the pregnancy complicated by diabetes |journal=Current Diabetes Reports |volume=6 |issue=4 |pages=297–304 |doi=10.1007/s11892-006-0064-1 |pmid=16879782 |s2cid=2430661}}</ref>. == Epidemiologiyasi == Tadqiqotlarga koʻra gestatsion diabet 3-10% homiladorlarga taʼsir qiladi<ref name=AP2010/><ref name="Clar2014">{{Cite web |title=Diabetes and the Risk to Your Family Tree |url=http://www.diabetescare.net/authors/clara-schneider/diabetes-and-the-risk-to-your-family-tree |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141210051650/http://www.diabetescare.net/authors/clara-schneider/diabetes-and-the-risk-to-your-family-tree |archive-date=10 December 2014 |access-date=5 December 2014 |website=www.diabetescare.net |publisher=Diabetescare.net |ref=Gestational Diabetes Effects on Family |vauthors=Schneider C}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Havolalar == * [https://diabetesatlas.org/ IDF Diabetes Atlas] * [https://www.idf.org/ International Diabetes Federation] * National Institute of Child Health and Human Development – [https://web.archive.org/web/20061002024933/http://www.nichd.nih.gov/publications/pubs/upload/gest_diabetes_risk_2005.pdf Am I at Risk for Gestational Diabetes?] * National Institute of Child Health and Human Development – [https://web.archive.org/web/20080829230647/http://www.nichd.nih.gov/publications/pubs/gest_diabetes/ Managing Gestational Diabetes: A Patientʼs Guide to a Healthy Pregnancy] * Gestational Diabetes Resource Guide – [https://web.archive.org/web/20071229021412/http://www.diabetes.org/gestational-diabetes.jsp American Diabetes Association] * Diabetes.co.uk: [https://www.diabetes.co.uk/gestational-Diabetes.html Gestational Diabetes] [[Turkum:Diabet turlari]] [[Turkum:Homiladorlik patologiyalari]] d6puz9kkog92onnmp42ss4ig10ner3e 0 1234616 6272348 6270161 2026-09-17T07:07:12Z Makenzis 30481 6272348 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | name = Petar Bosančić | image = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1996|4|19}} | birth_place = {{tavalludJoyi|Split}}, [[Xorvatiya]] | boʻyi = {{boʻy|m=1.90}} | position = [[Himoyachi (futbol)|Markaziy himoyachi]] | currentclub = [[FK Žalgiris]] | clubnumber = 37 | youthclubs1 = Solin | youthclubs2 = Hajduk Split | youthyears1 = 2006—2011 | youthyears2 = 2012—2014 | yillar1 = 2014—2018 | klublar1 = Hajduk Split | isht1 = 7 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2014—2015 | klublar2 = {{ijara}} Hajduk Split II | isht2 = 34 | gollar2 = 2 | yillar3 = 2015—2016 | klublar3 = {{ijara}} Dugopolje | isht3 = 9 | gollar3 = 1 | yillar4 = 2016—2017 | klublar4 = {{ijara}} Sesvete | isht4 = 17 | gollar4 = 1 | yillar5 = 2018—2021 | klublar5 = Istra 1961 | isht5 = 73 | gollar5 = 2 | yillar6 = 2021 | klublar6 = Mariupol | isht6 = 5 | gollar6 = 0 | yillar7 = 2022 | klublar7 = Široki Brijeg | isht7 = 10 | gollar7 = 0 | yillar8 = 2022—2023 | klublar8 = Cherno More | isht8 = 22 | gollar8 = 0 | yillar9 = 2023—2024 | klublar9 = Riga | isht9 = 24 | gollar9 = 1 | yillar10 = 2024 | klublar10 = Auda | isht10 = 11 | gollar10 = 1 | yillar11 = 2025— | klublar11 = [[FK Žalgiris]] | isht11 = 30 | gollar11 = 1 | milliyyillar1 = 2017—2018 | milliyjamoa1 = [[Xorvatiya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Xorvatiya U21]] | millliyisht1 = 3 | milliygollar1 = 1 | pcupdate = 2026 | ntupdate = }} '''Petar Bosančić''' ({{IPA|hr|pětar bǒsaːtʃitɕ, pê-}};<ref>{{cite web|url=http://hjp.znanje.hr/index.php?show=search_by_id&id=eV5lXBM%3D|title=Pètar|quote=Pètar, Pȅtar|website=Hrvatski jezični portal|accessdate=2018-03-19|language=sh}}</ref><ref>{{cite web|url=http://hjp.znanje.hr/index.php?show=search_by_id&id=f19iXBg%3D&keyword=Bosna|title=Bȍsna|quote=Bòsānčić|website=Hrvatski jezični portal|accessdate=2018-03-19|language=sh}}</ref> 1996-yil 19-aprelda tugʻilgan) xorvatiyalik professional [[futbolchi]], Oliy Ligasining [[FK Žalgiris]] klubida [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] sifatida oʻynaydi. == Klub faoliyati == Petar Bosanchich oʻz faoliyatini NK Solin yoshlar akademiyasida faoliyatini boshlagan. 2023-yil mart oyida Bosančić Latviya Oliy ligasi klubi Riga bilan shartnoma imzolagan<ref>{{cite web|url=https://rigafc.lv/en/post/831|title="Riga" Signs Croatian Defender Bosančić|website=rigafc.lv/en|date=6 March 2023|accessdate=9 March 2023}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. U 2024-yilning iyulida oʻzaro kelishuvga koʻra shartnomasini bekor qilgan holda klubni tark etgan<ref> {{cite web|url=https://rigafc.lv/pec-abpusejas-vienosanas-partraucam-ligumu-ar-bosancicu/|trans-title=By Mutual Agreement, We Are Terminating the Contract With Bosancic|title=PēC Abpusējas Bienošanās Pārtraucam Līgumu Ar Bosančiču|website=rigafc.lv|lang=lv|date=1 July 2024|accessdate=5 July 2024}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{Soccerway}} {{DEFAULTSORT:Bosancic, Petar}} [[Turkum:1996-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Erkaklar futbol markaziy himoyachilari]] [[Turkum:Xorvatiyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:HNK Hajduk Split futbolchilari]] [[Turkum:NK Dugopolje futbolchilari]] [[Turkum:NK Sesvete futbolchilari]] [[Turkum:NK Istra 1961 futbolchilari]] [[Turkum:FC Mariupol futbolchilari]] [[Turkum:NK Široki Brijeg futbolchilari]] [[Turkum:PFC Cherno More Varna futbolchilari]] [[Turkum:Riga FC futbolchilari]] [[Turkum:Xorvatiya futbol ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Xorvatiya birinchi futbol ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Ukraina Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Bosniya va Gersegovina Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Latviya Oliy ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Xorvatiyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Ukrainadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Ukrainadagi xorvatiyalik muhojir sportchilar]] [[Turkum:Bosniya va Gersegovinadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Bosniya va Gersegovinadagi xorvatiyalik muhojir sportchilar]] [[Turkum:Bolgariyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Bolgariyadagi xorvatiyalik muhojir sportchilar]] [[Turkum:Latviyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Latviyadagi xorvatiyalik muhojir sportchilar]] 169sbeqnqvjt3tdkeokkgsgjgfy10ih 0 1236388 6272220 5475418 2026-09-16T23:53:50Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272220 wikitext text/x-wiki '''Gʻulom Muhammad Din Puriy''' (1835 – 1936) islom olimi, Dinpur asoschisi sifatida ham tanilgan<ref>{{Veb manbasi |muallif=ٹاؤن |ism=جامعہ علوم اسلامیہ بنوری |sarlavha=بستیِٔ دین پور کا ایک دُرِّ شہوار &#124; جامعہ علوم اسلامیہ علامہ محمد یوسف بنوری ٹاؤن |url=https://www.banuri.edu.pk/bayyinat-detail/%D8%A8%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%DA%A9-%D8%AF-%D8%B1-%D8%B4%DB%81%D9%88%D8%A7%D8%B1 |ish=[[Bayyinat]]}}</ref>. Asli Jandan boʻlgan va Rind Baloch oilasiga mansub edi. U Ipak xati harakatida ham faol ishtirok etgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Tahir |first=Muhammad |date=10 August 2015 |title=Syed Hussain Ahmad Madani's mentor: Maulana Ghulam Muhammad Deen Puri |work=[[Daily Pakistan]] |url=https://dailypakistan.com.pk/10-Aug-2015/254394}}</ref>. == Hayoti == Gʻulom Muhammad 1835-yilda sharqiy [[Jhang District|Jang tumanidagi]] Mouza Alam Xonda tugʻilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.scribd.com/document/27450147/Shaykh-Khalifa-Ghulam-Muhammad-Din-Puri |sarlavha=Shaykh Khalifa Ghulam Muhammad Din Puri &#124; PDF |ish=Scribd}}</ref>.Sindda Mouza Bharchondi Shariflik [[Hofiz Muhammad Siddiq]] ismli bir chol bor edi. Mavlono Gʻulom Muhammad ham ulardan taʼsirlangan boʻlib, vaqti-vaqti bilan Choʻundiyga tashrif buyurar va ularning xizmatida qolar edi. Hofiz Muhammad Siddiq Mavlono Gʻulom Muhammadning ichki qobiliyatlarini sinovdan oʻtkazib, ularni takomillashtirdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://issuu.com/almarifat/docs/swanay_hazrat_deenpuri_ra |sarlavha=Hazrat Mulana Ghulam Muhammad Deenpuri by Al-Marifat.org Support - Issuu |ish=issuu.com |qaralgan sana=2025-02-03 |arxivsana=2025-02-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250203160034/https://issuu.com/almarifat/docs/swanay_hazrat_deenpuri_ra }}</ref>. Din Puriy 1936-yil 24-martda vafot etdi. Janoza namoziga [[Bahavalpur universiteti]] prorektori Mavlono Gʻulom Muhammad Gʻotviy imomlik qildi. U Dinpur qabristoniga dafn etilgan<ref name="auto">{{Veb manbasi |sana=10 August 2015 |sarlavha=سید حسین احمد مدنی ؒ کے مرشد:مولانا غلام محمد دین پوری |url=http://dailypakistan.com.pk/columns/10-Aug-2015/254394 |ish=Daily Pakistan }}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Deobandiylar]] [[Turkum:1835-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1936-yilda vafot etganlar]] gzgc0591qc44trmi8aw4y0478pn2d6e 0 1244503 6272466 5897294 2026-09-17T09:11:48Z Sherzod11W 273619 6272466 wikitext text/x-wiki {{wikify|sana=2025-05}} '''Grokko nafasi''' – bu [[nafas olish]]<nowiki/>ning patologik turi boʻlib, markaziy asab tizimi faoliyatining ogʻir buzilishlari natijasida yuzaga keladi. Grokko nafasi, odatda, chuqur [[koma]] holatidagi bemorlarda kuzatiladi va nafas olish markazining soʻnishi bilan bogʻliq<ref>https://m.vk.com/wall-105176644_10729</ref>. Grokko nafasi, asosan, miya ustuni (bulbar soha)ning jiddiy shikastlanishlari natijasida yuzaga keladi. Bu holat quyidagi sabablarga bogʻliq boʻlishi mumkin: 1.Ogʻir miya shikastlanishlari: • travmatik shikastlar • qon quyilishi • [[o‘sma]]lar. 2.[[Intoksikatsiya]]lar: • dori vositalari yoki zaharli moddalar bilan zaharlanish. 3.Yuqori darajadagi [[gipoksiya]]: • kislorod yetishmovchiligi. 4.Markaziy asab tizimi kasalliklari: •[[meningit]] •[[ensefalit]] va boshqa yalligʻlanishli kasalliklar<ref>https://edu.utu-ranch.uz/media/files/2024/08/23/Ichki_kasalliklar_tashxisi_1.pdf{{Oʻlikhavola|date=fevral 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Mexanizmi == Grokko nafasi nafas olish markazining faoliyati soʻnishi natijasida yuzaga keladi. Bu holatda nafas olish harakatlari toʻxtaydi yoki juda sustlashadi, bu esa kislorod yetishmovchiligi va karbonat angidrid toʻplanishiga olib keladi. Nafas olish markazi faoliyatining toʻxtashi, odatda, [[miya]] ustunining shikastlanishi yoki uning funksiyasining buzilishi bilan bogʻliq. Bunday bemorlar sunʼiy nafas oldirishga muhtoj boʻlishadi, aks holda hayot uchun xavf tugʻiladi. Grokko „toʻlqinsimon nafasi“ Cheyn-Stoks nafasini yodga soladi, farqi shundaki, nafas tanaffusi oʻrniga sust, yuzaki nafas harakatlari chuqurligi ortishi kuzatilib, keyin susayishi roʻy beradi. [[Hansirash]]ning ushbu turini Cheyn-Stoks nafasini yuzaga keltirgan patologik jarayonlarning ilk bosqichi sifatida qabul qilish mumkin<ref>https://www.medicalnewstoday.com/articles/apneustic-breathing</ref>. Grokko nafasi (paradoksal nafas) – nafas markazining koordinasion qobiliyati buzilganda paydo boʻladi. Qovurgʻalararo mushaklar va [[diafragma]] qisqarishi buziladi. Natijada, shunday holat yuzaga keladiki, bunda koʻkrak qafasining yuqori va oʻrta qismlari nafas olish fazasida boʻladi, pastki qismi esa goʻyo nafas chiqarish harakatlarini amalga oshiradi. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Tibbiyot]] [[Turkum:Pulmonologiya]] bigmohf0abjdftgc4vypkdjm9ubkhhc 6272468 6272466 2026-09-17T09:12:03Z Sherzod11W 273619 /* */ 6272468 wikitext text/x-wiki {{wikify|sana=2025-05}} '''Grokko nafasi''' – bu [[nafas olish]]ning patologik turi boʻlib, markaziy asab tizimi faoliyatining ogʻir buzilishlari natijasida yuzaga keladi. Grokko nafasi, odatda, chuqur [[koma]] holatidagi bemorlarda kuzatiladi va nafas olish markazining soʻnishi bilan bogʻliq<ref>https://m.vk.com/wall-105176644_10729</ref>. Grokko nafasi, asosan, miya ustuni (bulbar soha)ning jiddiy shikastlanishlari natijasida yuzaga keladi. Bu holat quyidagi sabablarga bogʻliq boʻlishi mumkin: 1.Ogʻir miya shikastlanishlari: • travmatik shikastlar • qon quyilishi • [[o‘sma]]lar. 2.[[Intoksikatsiya]]lar: • dori vositalari yoki zaharli moddalar bilan zaharlanish. 3.Yuqori darajadagi [[gipoksiya]]: • kislorod yetishmovchiligi. 4.Markaziy asab tizimi kasalliklari: •[[meningit]] •[[ensefalit]] va boshqa yalligʻlanishli kasalliklar<ref>https://edu.utu-ranch.uz/media/files/2024/08/23/Ichki_kasalliklar_tashxisi_1.pdf{{Oʻlikhavola|date=fevral 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Mexanizmi == Grokko nafasi nafas olish markazining faoliyati soʻnishi natijasida yuzaga keladi. Bu holatda nafas olish harakatlari toʻxtaydi yoki juda sustlashadi, bu esa kislorod yetishmovchiligi va karbonat angidrid toʻplanishiga olib keladi. Nafas olish markazi faoliyatining toʻxtashi, odatda, [[miya]] ustunining shikastlanishi yoki uning funksiyasining buzilishi bilan bogʻliq. Bunday bemorlar sunʼiy nafas oldirishga muhtoj boʻlishadi, aks holda hayot uchun xavf tugʻiladi. Grokko „toʻlqinsimon nafasi“ Cheyn-Stoks nafasini yodga soladi, farqi shundaki, nafas tanaffusi oʻrniga sust, yuzaki nafas harakatlari chuqurligi ortishi kuzatilib, keyin susayishi roʻy beradi. [[Hansirash]]ning ushbu turini Cheyn-Stoks nafasini yuzaga keltirgan patologik jarayonlarning ilk bosqichi sifatida qabul qilish mumkin<ref>https://www.medicalnewstoday.com/articles/apneustic-breathing</ref>. Grokko nafasi (paradoksal nafas) – nafas markazining koordinasion qobiliyati buzilganda paydo boʻladi. Qovurgʻalararo mushaklar va [[diafragma]] qisqarishi buziladi. Natijada, shunday holat yuzaga keladiki, bunda koʻkrak qafasining yuqori va oʻrta qismlari nafas olish fazasida boʻladi, pastki qismi esa goʻyo nafas chiqarish harakatlarini amalga oshiradi. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Tibbiyot]] [[Turkum:Pulmonologiya]] mdvzt8l9f0xc06cckcz3rujeuypqjn9 0 1260360 6272564 6268006 2026-09-17T11:42:25Z Just Khumoyun 137686 6272564 wikitext text/x-wiki {{rasmiy tarjima}} {{Film bilgiqutisi | nom = Oʻrgimchak-odam: Yangi kun | asl_nom = Spider-Man: Brand New Day | tasvir = Fayl:Spider-Man Brand New Day posteri.jpg | izoh = Filmning oʻzbekcha posteri | director = [[Destin Daniel Cretton]] | writer = {{Plainlist| * [[Chris McKenna]] * [[Erik Sommers]] }} | based_on = {{Based on|[[Oʻrgimchak-odam]]|[[Stan Lee]], [[Steve Ditko]]}} | producer = {{Plainlist| * [[Kevin Feige]] * [[Amy Pascal]] * [[Avi Arad]] * Rachel O'Connor }} | starring = {{Plainlist| * [[Tom Holland]] * [[Zendaya]] * [[Sadie Sink]] * [[Jacob Batalon]] * [[Jon Bernthal]] * [[Florence Pugh]] * [[Tramell Tillman]] * [[Marisa Tomei]] * [[Mark Ruffalo]] }} | cinematography = [[Brett Pawlak]] | editing = {{Plainlist| * [[Nat Sanders]] * Gina Sansom * [[Harry Yoon]] }} | music = [[Michael Giacchino]] | studio = {{Plainlist| * [[Columbia Pictures]] * [[Marvel Studios]] * {{tah|Pascal Pictures|en}} }} | distributor = [[Sony Pictures Releasing]] | released = {{Film date|2026|7|31|AQSH|2026|8|6|Oʻzbekiston|ref2=<ref>{{yangiliklar manbasi |title=“Oʻrgimchak odam: yangi kun” filmi kinoteatrlarda oʻzbek tilida ham namoyish etiladi |url=https://www.afisha.uz/uz/cinema/2026/07/21/uzbek-spider |accessdate=2026-yil 5-avgust |work=Afisha.uz |date=2026-yil 21-iyul}}</ref>}} | runtime = 145 daqiqa<ref name="Runtime">{{Cite web |date=July 16, 2026 |title=''Spider-Man: Brand New Day'' (12A) |url=https://www.bbfc.co.uk/release/spider-man-brand-new-day-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmtezmty0 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723072009/https://www.bbfc.co.uk/release/spider-man-brand-new-day-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmtezmty0 |archive-date=July 23, 2026 |access-date=July 16, 2026 |publisher=[[British Board of Film Classification]]}}</ref> | country = AQSH | language = inglizcha | budget = $225&nbsp;million<ref name="DeadlineBOTracking">{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=July 28, 2026 |title=Look Out, Here Comes 'Spider-Man: Brand New Day': $465M WW Opening Set To Be 2nd-Biggest Ever For Sony – Box Office Preview |url=https://deadline.com/2026/07/spider-man-brand-new-day-box-office-projection-1237005824/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260728210630/https://deadline.com/2026/07/spider-man-brand-new-day-box-office-projection-1237005824/ |archive-date=July 28, 2026 |access-date=July 28, 2026 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> | gross = $2.453 milliard<ref name="BOM">{{Cite Box Office Mojo|id=22084616|access-date=August 4, 2026}}</ref><ref name="NUM">{{Cite The Numbers|id=spider-man-brand-new-day-(2026)|access-date=August 5, 2026}}</ref> }} '''Oʻrgimchak-odam: Yangi kun''' ({{lang-en|Spider-Man: Brand New Day}}) — [[Marvel Comics]] qahramoni [[Oʻrgimchak-odam]] haqidagi [[superqahramonlik filmi]]. Film Columbia Pictures, Marvel Studios va Pascal Pictures tomonidan ishlab chiqarilgan boʻlib, Sony Pictures Releasing tomonidan namoyish etiladi. U Marvel Kino Olamining (MCU) 38-filmi hamda [[Spider-Man: No Way Home]] (2021) filmidan keyingi toʻrtinchi MCU ''Spider-Man'' filmi hisoblanadi. Filmga [[Destin Daniel Cretton]] rejissyorlik qilgan, ssenariyni esa [[Chris McKenna]] va [[Erik Sommers]] yozgan. Asosiy rolni yana [[Tom Holland]] ijro etib, [[Peter Parker (Marvel Kinematografiya Koinoti)|Peter Parker]] / [[Oʻrgimchak odam|Spider-Man]] obrazini gavdalantiradi. Shuningdek, filmda [[Zendaya]], [[Sadie Sink]], [[Jacob Batalon]], [[Jon Bernthal]], [[Florence Pugh]], [[Tramell Tillman]], [[Marisa Tomei]], [[Michael Mando]] va [[Mark Ruffalo]] kabi aktyorlar ham ishtirok etadi. Film syujeti [[Spider-Man: No Way Home]] voqealaridan keyin boshlanadi. Dunyo Peter Parkerning kimligini unutganidan soʻng, u endi hech kimga tanilmaydigan oddiy yigit sifatida hayotini davom ettirishga majbur boʻladi. Shu bilan birga, u niqob ostidagi qahramon sifatida Nyu-Yorkni himoya qilishni toʻxtatmaydi. Yangi va nihoyatda xavfli dushmanning paydo boʻlishi Peterni murakkab tergovga boshlaydi. Biroq eng katta muammo tashqaridan emas, balki uning oʻzidan keladi: Spider-Manning qobiliyatlari kutilmagan tarzda oʻzgarishni boshlaydi. Bu sirli oʻzgarishlar unga yanada kuchliroq boʻlish imkonini berishi mumkin, ammo ayni paytda uning hayoti va qahramon sifatidagi kelajagini ham xavf ostiga qoʻyadi. Spider-Man: Brand New Day filmini yaratish gʻoyasi 2019-yil avgust oyidayoq [[Sony Pictures]] tomonidan muhokama qilina boshlagan. 2021-yil noyabrida film prodyuseri Amy Pascal ushbu loyiha [[Tom Holland]] bosh rolni ijro etadigan yangi ''Spider-Man'' trilogiyasining ilk filmi boʻlishini maʼlum qilgan. 2021-yil dekabr oyida ssenariy gʻoyasi ishlab chiqila boshlangan. Tom Holland bu safar faqat bosh rol ijrochisi sifatida emas, balki ijodiy jarayonda ham faol qatnashgan. Uning Peter Parker obrazining rivojlanishi haqidagi fikrlari film konsepsiyasini shakllantirishda muhim rol oʻynagan. 2023-yil fevral oyida avvalgi ''Spider-Man'' filmlarining ssenariy mualliflari [[Chris McKenna]] va [[Erik Sommers]] yana loyiha ustida ishlashni boshladilar. 2024-yil oktyabr oyida esa rejissyorlik vazifasi [[Destin Daniel Cretton|Destin Daniel Crettonga]] topshirildi. 2025-yil mart oyida filmning Brand New Day nomi rasman eʼlon qilingan. Bu nom 2008-yilda nashr etilgan [[Marvel Comics|Marvel komikslaridagi]] mashhur „Brand New Day“ syujetiga ishora qiladi. Mazkur komiksda Spider-Manning hayoti tubdan oʻzgaradi. Film ijodkorlari ham aynan shu gʻoyani ekranga olib chiqishni maqsad qilgan: Peter Parker endi yolgʻiz harakat qiladigan, [[Nyu-York]] koʻchalaridagi jinoyatlarga qarshi kurashuvchi qahramon sifatida tasvirlanadi. Suratga olish ishlari boshlanishidan avval [[Jon Bernthal]] va [[Mark Ruffalo]] Marvel Kino Olamidagi mashhur rollariga qaytishi tasdiqlangan. Bernthal yana [[Frank Castle]] / [[Punisher]], Ruffalo esa [[Bruce Banner]] / [[Hulk]] obrazlarini gavdalantiradi va shu orqali film voqealarini MCU bilan yanada chambarchas bogʻlaydi. Filmni suratga olish ishlari 2025-yil avgust oyida boshlanib, dekabr oyida yakunlangan. Tashqi sahnalar [[Shotlandiya|Shotlandiyaning]] [[Glazgo]] shahri hamda [[Angliya|Angliyaning]] turli hududlarida tasvirga olingan. Maxsus dekoratsiyalar talab qiladigan ichki sahnalar esa Angliyadagi [[Pinewood Studios]] pavilyonlarida suratga tushirilgan. Bu studiya zamonaviy kino sanoatining eng mashhur maskanlaridan biri boʻlib, koʻplab [[Marvel]] va boshqa yirik blokbaster filmlar aynan shu yerda ishlangan. ''Spider-Man: Brand New Day'' filmining premyerasi 2026-yil 27-iyul kuni [[Los-Anjeles|Los Angeles]] shahri [[Gollivud|Hollywood]] [[Dolby Theatre|Dolby Theatreda]] bo‘lib o‘tgan. Film 2026-yil 31-iyul kuni [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShda]] ommaga taqdim qilingan hamda Marvel Kino Olamining (MKO)ning oltinchi fazasi tarkibiga kirgan. Tanqidchilar tomonidan asosan ijobiy baholangan. Film dunyo bo‘ylab 2.453 milliard AQSh dollari miqdorida daromad to‘plab, daromad bo‘yicha [[Oʻrgimchak odam|Spider-Man]] filmlari orasida hamda 2026-yilda ekranlarga chiqqan filmlar orasida esa eng yuqori daromad qilgan film boʻlgan. Shuningdek, u kino tarixidagi eng yuqori daromad qilgan uchinchi filmga aylangan. == Syujeti == [[Spider-Man: No Way Home|Oʻrgimchak odam: Uyga yoʻl yoʻq]] filmidan soʻngidagi [[Doktor Strange|Doktor Strangening]] afsunidan soʻng butun dunyo Peter Parkerning mavjudligini unutadi<ref name="FeigeBNDJul2025">{{Cite magazine |last1=Mullor |first1=Mireia |last2=Tanswell |first2=Adam |date=July 21, 2025 |title=MCU boss Kevin Feige reveals why Marvel is pairing up Spider-Man and The Punisher in Brand New Day: "[It's] street-level crime as opposed to world-ending events" |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/superhero-movies/mcu-boss-kevin-feige-reveals-why-marvel-is-pairing-up-spider-man-and-the-punisher-in-brand-new-day-its-street-level-crime-as-opposed-to-world-ending-events/ |url-status=live |magazine=Total Film] |publisher=GamesRadar+ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250722123717/https://www.gamesradar.com/entertainment/superhero-movies/mcu-boss-kevin-feige-reveals-why-marvel-is-pairing-up-spider-man-and-the-punisher-in-brand-new-day-its-street-level-crime-as-opposed-to-world-ending-events/ |archive-date=July 22, 2025 |access-date=July 22, 2025}}</ref>. Oradan toʻrt yil oʻtib Peter shaxsi nomaʼlumligicha [[Nyu-York|New York]] shahrini oʻrgimchak odam sifatida ximoya qilishda davom etadi hamda uning super qobilyatlari xavfli [[Evolutsiya|evolutsiyaga]] uchrayotgan paytda yangi xavflarni bartaraf etishga urinadi<ref name="TheWrapTrailer">{{Cite web |last=Knapp |first=JD |date=March 18, 2026 |title='Spider-Man: Brand New Day' Trailer Brings a Brand New Threat to Tom Holland's Forgotten Superhero |url=https://www.thewrap.com/creative-content/movies/spider-man-brand-new-day-trailer-tom-holland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318150205/https://www.thewrap.com/creative-content/movies/spider-man-brand-new-day-trailer-tom-holland/ |archive-date=March 18, 2026 |access-date=March 18, 2026 |website=[[TheWrap]]}}</ref>. == Rollarda == {| class="center toccolours" |+ |<gallery mode="packed" heights="140" style="line-height:130%"> Fayl:Tom Holland by Gage Skidmore.jpg |[[Tom Holland|Tom Holland]] (Peter Parker) Fayl:Zendaya - 2019 by Glenn Francis.jpg |[[Zendaya]] (MJ / Michelle Jones-Watson) Fayl:Sadie Sink, September 2022.jpg |[[Sadie Sink]] (Jean Grey) Fayl:Jacob Batalon (28035642754) (cropped).jpg|[[Jacob Batalon]] (Ned Leeds) Fayl:Florence Pugh - The Wonder BFI London Film Festival Premiere, October 2022 (cropped).jpg|[[Florence Pugh]] (Black Widow) Fayl:Marisa Tomei (82155) (cropped).jpg|[[Marisa Tomei]] (May Parker) Fayl:Mark Ruffalo (36201774756) (cropped).jpg|[[Mark Ruffalo]] (Bruce Benner / Hulk) </gallery> |- | style="text-align:left" | |} * [[Tom Holland]] [[Peter Parker (Marvel Kinematografiya Koinoti)|Peter Parker]] ([[Oʻrgimchak odam|Oʻrgimchak-odam]]) rolida<ref name="Jul2026Date">{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=October 25, 2024 |title=Sony Adds Untitled 'Spider-Man' With Tom Holland To Summer 2026 Calendar; Destin Daniel Cretton Directing |url=https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241025180924/https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |archive-date=October 25, 2024 |access-date=October 25, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref>:<br /> Radioaktiv oʻrgimchak chaqqanidan soʻng oʻrgimchakka xos qobiliyatlarga ega boʻlgan sobiq [[Qasoskorlar|Qasoskor]] Peter Parker [[Spider-Man: No Way Home|Oʻrgimchak odam: Uyga yoʻl yoʻq]] filmi voqealaridan soʻng butunlay yangi hayot boshlaydi<ref name="Jul2026Date2">{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=October 25, 2024 |title=Sony Adds Untitled 'Spider-Man' With Tom Holland To Summer 2026 Calendar; Destin Daniel Cretton Directing |url=https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241026230930/https://deadline.com/2024/10/spider-man-tom-holland-new-movie-1236158673/ |archive-date=October 26, 2024 |access-date=October 25, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref>. [[Doktor Strange|Doctor Strangening]] sehri sababli butun dunyo uning kimligini unutadi va Parker jamiyat uchun nomaʼlum shaxsga aylanadi. Endilikda u [[Nyu-York]] shahrini koʻcha jinoyatchilaridan himoya qilishni oʻzining asosiy maqsadiga aylantiradi<ref name="FeigeBNDJul20252">{{Cite magazine |last1=Mullor |first1=Mireia |last2=Tanswell |first2=Adam |date=July 21, 2025 |title=MCU boss Kevin Feige reveals why Marvel is pairing up Spider-Man and The Punisher in Brand New Day: "[It's] street-level crime as opposed to world-ending events" |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/superhero-movies/mcu-boss-kevin-feige-reveals-why-marvel-is-pairing-up-spider-man-and-the-punisher-in-brand-new-day-its-street-level-crime-as-opposed-to-world-ending-events/ |url-status=live |magazine=Total Film] |publisher=GamesRadar+ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250722123717/https://www.gamesradar.com/entertainment/superhero-movies/mcu-boss-kevin-feige-reveals-why-marvel-is-pairing-up-spider-man-and-the-punisher-in-brand-new-day-its-street-level-crime-as-opposed-to-world-ending-events/ |archive-date=July 22, 2025 |access-date=July 22, 2025}}</ref>. Rejissyor [[Destin Daniel Cretton|Destin Daniel Crettonning]] taʼkidlashicha, Parker endi bor eʼtiborini Oʻrgimchak Odam boʻlishga qaratadi<ref name="FeigeEmpireMay2026">{{Cite magazine |last=Travis |first=Ben |date=May 28, 2026 |title=Spider-Man: Brand New Day Is First MCU Film To Centre 'Classic Elements' Of Spidey, Says Kevin Feige |url=https://www.empireonline.com/movies/news/spider-man-brand-new-day-classic-elements-of-spidey-kevin-feige-exclusive/ |url-status=live |magazine=[[Empire (magazine)|Empire]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260528163536/https://www.empireonline.com/movies/news/spider-man-brand-new-day-classic-elements-of-spidey-kevin-feige-exclusive/ |archive-date=May 28, 2026 |access-date=May 28, 2026}}</ref>. [[Tom Holland]] esa ushbu rolni oʻziga xos chuqur hissiyotlarga boy ekanligini taʼkidlagan. Uning aytishicha, doimiy fidoyilik va oʻz manfaatlaridan voz kechish Parkerning shaxsiy hayoti hamda sogʻligʻiga salbiy taʼsir koʻrsatadi. Film, shuningdek, Parkerning oʻsmirlik davridan kattalar hayotiga oʻtish jarayonida oʻzligini anglash yoʻlidagi izlanishlarini yoritadi<ref name="HollandMar2026ESB">{{Cite web |date=March 20, 2026 |title=WATCH: Tom Holland Swings by ESB to Drop "Spider-Man: Brand New Day" Trailer |url=https://www.esbnyc.com/blog/watch-tom-holland-swings-esb-drop-spider-man-brand-new-day-trailer |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260321102326/https://www.esbnyc.com/blog/watch-tom-holland-swings-esb-drop-spider-man-brand-new-day-trailer |archive-date=March 21, 2026 |access-date=March 21, 2026 |website=[[The Empire State Building]]}}</ref>. Holland bu obrazni talqin qilishda oʻzining hayotiy tajribalaridan ham ilhomlangani aytiladi. Jinoyatchilikka qarshi tinimsiz kurash va bir vaqtlar unga yaqin boʻlgan doʻstlarining usiz hayotlarini davom ettirayotganini koʻrish Parkerning qobiliyatlarida yangi oʻzgarishlarni yuzaga keltiradi. Natijada u tanasidan tabiiy ravishda oʻrgimchak toʻri ishlab chiqarish qobiliyatiga ega boʻladi<ref name="NewTrailer&Tickets">{{Cite web |date=June 17, 2026 |title='Spider-Man: Brand New Day' Trailer and Movie Tickets Go Live |url=https://www.marvel.com/articles/movies/spider-man-brand-new-day-trailer-and-movie-tickets-go-live |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617194051/https://www.marvel.com/articles/movies/spider-man-brand-new-day-trailer-and-movie-tickets-go-live |archive-date=June 17, 2026 |access-date=June 18, 2026 |website=[[Marvel.com]]}}</ref>. Bu qobiliyat Sam Raimi rejissyorligida suratga olingan bosh rolni [[Tobey Maguire]] ijro etgan [[O‘rgimchak-odam (film)|Oʻrgimchak Odam]] filmlaridagi qobiliyatiga oʻxshashdir<ref name="EWTrailer">{{Cite magazine |last=Romano |first=Nick |date=March 18, 2026 |title='Spider-Man: Brand New Day' trailer reveals Punisher, Hulk, Scorpion, and mutating Peter Parker |url=https://ew.com/spider-man-brand-new-day-trailer-punisher-hulk-scorpion-11928072 |url-status=live |magazine=Entertainment Weekly |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318121040/https://ew.com/spider-man-brand-new-day-trailer-punisher-hulk-scorpion-11928072 |archive-date=March 18, 2026 |access-date=March 18, 2026}}</ref>. * [[Zendaya]] Michelle Jones-Watson / MJ rolida: <br /> Parkerning sobiq sinfdoshi hamda sevgilisi. MJ hozirda [[Massachusetts texnologiya instituti|Massachusetts texnologiya institutida]] (MIT) Ned Leeds bilan birga taqsil oladi<ref name="GizmodoTrailer">{{Cite web |last=Whitbrook |first=James |date=March 18, 2026 |title=Breaking Down the Secrets of the 'Spider-Man: Brand New Day' Trailer |url=https://gizmodo.com/spider-man-brand-new-day-trailer-breakdown-marvel-2000734989 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318210041/https://gizmodo.com/spider-man-brand-new-day-trailer-breakdown-marvel-2000734989 |archive-date=March 18, 2026 |access-date=March 18, 2026 |website=Gizmodo}}</ref>. Filmda MJning yangi sevgilisi paydo boʻlishi Parkerning ichki dunyosida hissiy ziddiyatlarga sabab boʻladi<ref name="TFTrailer">{{Cite web |last=Russell |first=Bradley |date=March 18, 2026 |title=Spider-Man: Brand New Day trailer brings in Punisher and Mark Ruffalo's Hulk as Tom Holland's Peter Parker faces iconic villains and personal heartbreak |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/spider-man-brand-new-day-trailer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318141559/https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/spider-man-brand-new-day-trailer/ |archive-date=March 18, 2026 |access-date=March 18, 2026 |website=Total Film] |publisher=GamesRadar+}}</ref>. [[Zendaya]] ssenariy mualliflari bilan hamkorlik qilib, MJ obrazining o‘ziga xos xususiyatlari saqlab qolinishini, shu bilan birga qahramonning xarakteri yanada yetukroq tarzda rivojlantirilishini ta’minlagan. Bunga sabab, dastlabki ssenariy variantida uning fikricha, qahramonning xarakteri haddan tashqari oddiy edi<ref name="ZendayaEWMJScriptPass">{{Cite magazine |last=Romano |first=Nick |date=July 29, 2026 |title=Zendaya wanted an 'MJ pass' of the Spider-Man: Brand New Day script: 'Where did all her weirdness go?' |url=https://ew.com/zendaya-mj-pass-spider-man-brand-new-day-script-12028408 |url-status=live |magazine=Entertainment Weekly |archive-url=https://web.archive.org/web/20260729165108/https://ew.com/zendaya-mj-pass-spider-man-brand-new-day-script-12028408 |archive-date=July 29, 2026 |access-date=July 31, 2026}}</ref>. * [[Sadie Sink]] [[Jean Grey]] rolida<ref name="SinkCast">{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=March 12, 2025 |title='Stranger Things' Star Sadie Sink Joins Tom Holland In Next 'Spider-Man' Movie |url=https://deadline.com/2025/03/sadie-sink-spider-man-movie-1236323300/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312172218/https://deadline.com/2025/03/sadie-sink-spider-man-movie-1236323300/ |archive-date=March 12, 2025 |access-date=March 12, 2025 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref>:<br /> Telekinez, telepatiya hamda boshqa shaxs ongini egallash kabi psionik qobiliyatlarga ega bo‘lgan mutant bo‘lib, Department of Damage Control tomonidan qo‘lga olinadi va keyinchalik Spider-Manning raqibiga aylanadi<ref name="SinkGreyTF">{{Cite web |last=Garside |first=Megan |date=July 29, 2026 |title=Who does Sadie Sink play in Spider-Man: Brand New Day? Marvel's biggest secret this year has been revealed |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/who-does-sadie-sink-play-in-spider-man-brand-new-day/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260729212649/https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/who-does-sadie-sink-play-in-spider-man-brand-new-day/ |archive-date=July 29, 2026 |access-date=July 29, 2026 |website=Total Film] |publisher=GamesRadar+}}</ref><ref name="GreyDODC">{{Cite web |last=Milici |first=Lauren |date=July 29, 2026 |title=Spider-Man: Brand New Day ending explained: Who dies, who does Sadie Sink play, and does Ned remember Peter? |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/spider-man-brand-new-day-ending-explained-who-dies/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260730104031/https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/spider-man-brand-new-day-ending-explained-who-dies/ |archive-date=July 30, 2026 |access-date=July 29, 2026 |website=Total Film] |publisher=GamesRadar+}}</ref>. Film Jeanning kelib chiqish tarixini komikslardagidan o‘zgacha talqin qiladi. Filmda Jean o‘z qobiliyatlarini singlisi Sara bilan birgalikda asta-sekin rivojlantiradi. Bu talqin komikslardagi voqealardan farq qiladi. Komikslarda Jeanning qobiliyatlari avtohalokatdan keyin yuzaga kelgan posttravmatik stress oqibatida namoyon bo‘ladi<ref name="EWJeanGreyOrigin">{{Cite magazine |last=Romano |first=Nick |date=July 31, 2026 |title=Sadie Sink's Spider-Man: Brand New Day character officially revealed |url=https://ew.com/sadie-sink-spider-man-brand-new-day-character-officially-revealed-12028693 |url-status=live |magazine=Entertainment Weekly |archive-url=https://web.archive.org/web/20260731184147/https://ew.com/sadie-sink-spider-man-brand-new-day-character-officially-revealed-12028693 |archive-date=July 31, 2026 |access-date=July 31, 2026}}</ref>. * [[Jacob Batalon]] Ned Leeds rolida: <br /> Parkerning MJ bilan hozirda MIT da taqsil olayotgan sobiq doʻsti<ref name="GizmodoTrailer2">{{Cite web |last=Whitbrook |first=James |date=March 18, 2026 |title=Breaking Down the Secrets of the 'Spider-Man: Brand New Day' Trailer |url=https://gizmodo.com/spider-man-brand-new-day-trailer-breakdown-marvel-2000734989 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318210041/https://gizmodo.com/spider-man-brand-new-day-trailer-breakdown-marvel-2000734989 |archive-date=March 18, 2026 |access-date=March 18, 2026 |website=Gizmodo}}</ref>. U Oʻrgimchak odam ular yuqori maktabda oʻqib yurgan vaqtlari ularning hayotini saqlab qolgani uchun raxmat aytish hamda kimligini bilish ilinjida „Spidey tracker“ degan ilova yaratadi<ref name="VarietyCinemaConFootage">{{Cite magazine |last=Rubin |first=Rebecca |date=April 13, 2026 |title='Spider-Man: Brand New Day' Footage at CinemaCon Reveals Tom Holland's Peter Parker Discovering Zendaya's New Love Interest |url=https://variety.com/2026/film/news/spider-man-brand-new-day-footage-cinemacon-tom-holland-zendaya-love-interest-1236704423/ |url-status=live |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260414122819/https://variety.com/2026/film/news/spider-man-brand-new-day-footage-cinemacon-tom-holland-zendaya-love-interest-1236704423/ |archive-date=April 14, 2026 |access-date=April 14, 2026}}</ref><ref name="EWCinemaConFootage">{{Cite magazine |last=Stenzel |first=Wesley |date=April 14, 2026 |title=Spider-Man: Brand New Day at CinemaCon: Here's what we saw in the new footage |url=https://ew.com/spider-man-brand-new-day-cinemacon-footage-11948022 |url-status=live |magazine=Entertainment Weekly |archive-url=https://web.archive.org/web/20260414140711/https://ew.com/spider-man-brand-new-day-cinemacon-footage-11948022 |archive-date=April 14, 2026 |access-date=April 14, 2026}}</ref><ref name="SamsungGalaxyVariety">{{Cite web |last=Steinberg |first=Brian |date=June 16, 2026 |title=Samsung Galaxy Gets Starring Role in 'Spider Man: Brand New Day' |url=https://variety.com/2026/tv/news/samsung-galaxy-spider-man-brand-new-day-1236782164/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260616193616/https://variety.com/2026/tv/news/samsung-galaxy-spider-man-brand-new-day-1236782164/ |archive-date=June 16, 2026 |access-date=June 16, 2026 |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref>. [[Jacob Batalon|Batalonning]] ta’kidlashicha, Ned va MJ har ikkisi ham to‘laqonli va farovon hayot kechirayotgan bo‘lsalar-da, ichki hissiyotlarida go‘yoki nimadir yetishmayotgandek tuyg‘u saqlanib qolgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, Ned tomonidan yaratilgan „Spidey tracker“ aynan Spider-Man bilan ular o‘rtasidagi yo‘qolgan bog‘liqlik qayta topishga qaratilgan vosita hisoblanadi<ref name="ZendayaBatalonJul2026SR">{{Cite web |last=Behbakht |first=Andy |date=July 21, 2026 |title=MJ's Spider-Man: Brand New Day Story Replaces Peter Parker From OG Trilogy In 1 Key Way |url=https://screenrant.com/spider-man-brand-new-day-mj-peter-optimism-reversal-zendaya/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260722085359/https://screenrant.com/spider-man-brand-new-day-mj-peter-optimism-reversal-zendaya/ |archive-date=July 22, 2026 |access-date=July 23, 2026 |website=Screen Rant}}</ref>. * [[Jon Bernthal]] Frank Castle / Punisher rolida: <br /> Oilasining shafqatsizlarcha oʻldirilishidan soʻng, jinoyatchilik olamiga qarshi har qanday vosita orqali, uning oqibatlari qanchalik halokatli boʻlishidan qatʼi nazar, kurashishni maqsad qilgan qahramon<ref name="Bernthal">{{Cite magazine |last=Kit |first=Borys |date=June 20, 2025 |title=Jon Bernthal Joins Tom Holland in 'Spider-Man: Brand New Day' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/spider-man-brand-new-day-jon-bernthal-1236296073/ |url-status=live |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250620224954/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/spider-man-brand-new-day-jon-bernthal-1236296073/ |archive-date=June 20, 2025 |access-date=June 20, 2025}}</ref>. Film Castle obrazining [[Disney+]] platformasida namoyish etilgan ''[[The Punisher: One Last Kill]]'' (2026) nomli maxsus televizion filmidagi voqealardan keyingi faoliyatini davom ettiradi. Mazkur maxsus film Brand New Day voqealari arafasida Frankning psixologik holatini yoritadi<ref name="GreenMay2026TheDirect">{{Cite web |last=Milheim |first=Russ |date=May 13, 2026 |title=The Punisher: One Last Kill Perfectly Sets Up Frank Castle for Spider-Man: Brand New Day—Director Reinaldo Marcus Green Explains Why |url=https://thedirect.com/article/the-punisher-one-last-kill-perfectly-sets-up-frank-castle-for-spider-man-brand-new-dayheres-why |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260513142620/https://thedirect.com/article/the-punisher-one-last-kill-perfectly-sets-up-frank-castle-for-spider-man-brand-new-dayheres-why |archive-date=May 13, 2026 |access-date=May 13, 2026 |website=The Direct}}</ref>. [[Jon Bernthal|Jon Bernthalning]] taʼkidlashicha, film voqealari boshlanishiga kelib Castle deyarli insoniyatdan butunlay yuz oʻgirgan boʻladi<ref name="CastJul2026Collider">{{Cite web |last1=McPherson |first1=Chris |last2=Nemiroff |first2=Perri |date=July 15, 2026 |title=Tom Holland Addresses Sadie Sink's Mysterious MCU Debut in 'Spider-Man: Brand New Day' [Exclusive] |url=https://collider.com/spider-man-brand-new-day-tom-holland-sadie-sink-jon-bernthal-punisher/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260715185509/https://collider.com/spider-man-brand-new-day-tom-holland-sadie-sink-jon-bernthal-punisher/ |archive-date=July 15, 2026 |access-date=July 15, 2026 |website=Collider}}</ref>. Castle yuk tashuvchi kemadan qayta yasalgan uy-qayiqda faoliyat yuritadi. Ushbu inshoot bir vaqtning oʻzida boshqaruv markazi va xavfsiz boshpana vazifasini bajaradi<ref name="ArtBookReview">{{Cite web |last=Brooke |first=David |date=July 8, 2026 |title='The Art of Spider-Man: Brand New Day' review: everything we learned |url=https://aiptcomics.com/2026/07/08/the-art-of-spider-man-brand-new-day-review-highlights/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260708155328/https://aiptcomics.com/2026/07/08/the-art-of-spider-man-brand-new-day-review-highlights/ |archive-date=July 8, 2026 |access-date=July 8, 2026 |website=AIPT}}</ref>. Prodyuser [[Kevin Feige|Kevin Feigening]] soʻzlariga koʻra, mazkur filmda qahramonning talqini uning avvalgi [[Marvel kinematografiya koinoti|Marvel Kino Olamidagi]] (MKO) koʻrinishlariga nisbatan oʻziga xos uslubiy ohang bilan ajralib turadi. Uning avvalgi MKO loyihalaridagi talqini zoʻravonlikka asoslangan harakatlariga koʻproq urgʻu bergan boʻlsa, ushbu filmning [[PG-13]] reytingi bunday zoʻravonlikni xuddi shu darajada tasvirlash imkonini bermaydi<ref name="FeigeConferenceJul2025THR">{{Cite magazine |last1=Kit |first1=Borys |last2=McClintock |first2=Pamela |date=July 20, 2025 |title=Marvel's Kevin Feige Talks Scaling Back, Losing Kang and His Texts to James Gunn After 'Superman' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvels-kevin-feige-fantastic-four-superman-1236324127/ |url-status=live |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250720191934/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvels-kevin-feige-fantastic-four-superman-1236324127/ |archive-date=July 20, 2025 |access-date=July 21, 2025}}</ref>. [[Tom Holland|Tom Hollandning]] aytishicha, suratga olish jarayonida u va Jon Bernthal koʻplab sahnalarni improvizatsiya qilgan. Natijada Peter Parker va Frank Castle oʻrtasidagi munosabatlar rivojlanib, dastlab oʻzaro nafrat bilan boshlangan aloqalar keyinchalik „katta aka–kichik uka“ uslubidagi raqobatga aylangan<ref name="HollandMar2026Punisher">{{Cite web |last=Marston |first=George |date=March 20, 2026 |title=Tom Holland compares Jon Bernthal's Frank Castle to Robert Downey Jr.'s Tony Stark in Spider-Man: Brand New Day: "The relationship between Spider-Man and the Punisher is so funny" |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/tom-holland-compares-jon-bernthals-frank-castle-to-robert-downey-jr-s-tony-stark-in-spider-man-brand-new-day-the-relationship-between-spider-man-and-the-punisher-is-so-funny/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260320221305/https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/tom-holland-compares-jon-bernthals-frank-castle-to-robert-downey-jr-s-tony-stark-in-spider-man-brand-new-day-the-relationship-between-spider-man-and-the-punisher-is-so-funny/ |archive-date=March 20, 2026 |access-date=March 20, 2026 |website=Total Film] |publisher=GamesRadar+}}</ref>. Holland, shuningdek, Peter Parker va Frank Castle oʻrtasidagi oʻxshashlikni taʼkidlab, har ikkala qahramon ham „bir xil jarayonni boshdan kechirayotganini“ qayd etgan<ref name="CastJul2026Collider2">{{Cite web |last1=McPherson |first1=Chris |last2=Nemiroff |first2=Perri |date=July 15, 2026 |title=Tom Holland Addresses Sadie Sink's Mysterious MCU Debut in 'Spider-Man: Brand New Day' [Exclusive] |url=https://collider.com/spider-man-brand-new-day-tom-holland-sadie-sink-jon-bernthal-punisher/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260715185509/https://collider.com/spider-man-brand-new-day-tom-holland-sadie-sink-jon-bernthal-punisher/ |archive-date=July 15, 2026 |access-date=July 15, 2026 |website=Collider}}</ref>. Shu sababli Castle Peter Parker uchun murabbiylik rolini bajarib, unga murakkab ruhiy holatini yengib oʻtishda yordam beradi<ref name="BernthalJul2026THR">{{Cite web |last=Canfield |first=David |date=July 16, 2026 |title=Jon Bernthal on 'Odyssey' Battles, Counseling Spider-Man and Always Going Big: "Embarrass the F*** Out of Yourself" |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/jon-bernthal-the-odyssey-spider-man-marvel-1236648432/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260717085803/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/jon-bernthal-the-odyssey-spider-man-marvel-1236648432/ |archive-date=July 17, 2026 |access-date=July 17, 2026 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref>. Bundan tashqari, komikslarda tasvirlangan Castlening jangovor furgoni ilk bor ekranizatsiyalashtiriladi<ref name="GizmodoTrailer4">{{Cite web |last=Whitbrook |first=James |date=March 18, 2026 |title=Breaking Down the Secrets of the 'Spider-Man: Brand New Day' Trailer |url=https://gizmodo.com/spider-man-brand-new-day-trailer-breakdown-marvel-2000734989 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318210041/https://gizmodo.com/spider-man-brand-new-day-trailer-breakdown-marvel-2000734989 |archive-date=March 18, 2026 |access-date=March 18, 2026 |website=Gizmodo}}</ref>. * [[Tramell Tillman]] Bill Metzger rolida<ref name="TillmanRoleConfirmed">{{Cite web |last=Behbakht |first=Andy |date=June 17, 2026 |title=Major X-Men Villain Confirmed For Spider-Man: Brand New Day |url=https://screenrant.com/spiderman-brand-new-day-xmen-villain-william-metzger-tramell-tillman/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260618092653/https://screenrant.com/spiderman-brand-new-day-xmen-villain-william-metzger-tramell-tillman/ |archive-date=June 18, 2026 |access-date=June 18, 2026 |website=Screen Rant}}</ref>: <br /> Damage Control Departmenti (DCD) boshligʻi boʻlib, superqobiliyatlarga ega shaxslar faoliyatini nazorat qiladi<ref name="TillmanMetzgerCB">{{Cite web |last=Bacon |first=Tom |date=June 18, 2026 |title=X-Men Villain Officially Confirmed For Spider-Man: Brand New Day, Setting Up Marvel's Mutant Saga |url=https://comicbook.com/movies/news/x-men-villain-officially-confirmed-for-spider-man-brand-new-day-setting-up-marvels-mutant-saga/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260618223539/https://comicbook.com/movies/news/x-men-villain-officially-confirmed-for-spider-man-brand-new-day-setting-up-marvels-mutant-saga/ |archive-date=June 18, 2026 |access-date=June 25, 2026 |website=ComicBook.com}}</ref>. DCD obyektida sodir bo‘lgan ommaviy qochishdan so‘ng, Metzger faqat Spider-Man sezishi mumkin bo‘lgan va uning superqobiliyatlari tufayli o‘ziga ta’sir qilmaydigan ko‘rinmas tahdidga qarshi kurashishda Spider-Mandan yordam so‘raydi<ref name="FinalTrailerSC">{{Cite web |author=Riddhee |date=July 21, 2026 |title=Spider-Man: Brand New Day final trailer reveals Peter Parker's new blocking-electric-batons power |url=https://www.soapcentral.com/entertainment/news-the-final-trailer-spider-man-brand-new-day-released-revealed-spider-man-yet-another-new-power-the-final-trailer-takes-us-spider-man-peter-parker-s-journey-beginning-till-now-gives-us-footage-highly-anticipated-hulk-vs-spider-man-fight-while-earlier-trailers-leaks-revealed-spider-man-will-organic-webs-upcoming-film-final-trailer-revealed-marvel-hero-s-skin-will-mutating-too |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260725151513/https://www.soapcentral.com/entertainment/news-the-final-trailer-spider-man-brand-new-day-released-revealed-spider-man-yet-another-new-power-the-final-trailer-takes-us-spider-man-peter-parker-s-journey-beginning-till-now-gives-us-footage-highly-anticipated-hulk-vs-spider-man-fight-while-earlier-trailers-leaks-revealed-spider-man-will-organic-webs-upcoming-film-final-trailer-revealed-marvel-hero-s-skin-will-mutating-too |archive-date=July 25, 2026 |access-date=July 25, 2026 |website=[[Soap Central]]}}</ref><ref name="CrettonInverseJul2026">{{Cite web |last=Bui |first=Hoai-Tran |date=July 22, 2026 |title=How Destin Daniel Cretton Brought Spider-Man Back To Earth |url=https://www.inverse.com/entertainment/spider-man-brand-new-day-destin-daniel-cretton-interview |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260724071130/https://www.inverse.com/entertainment/spider-man-brand-new-day-destin-daniel-cretton-interview |archive-date=July 24, 2026 |access-date=July 25, 2026 |website=[[Inverse (website)|Inverse]]}}</ref>. * [[Florence Pugh]] Yelena Belova / Black Widow rolida: ''Red Roomda'' Black Widow boʻlishga tayyorlangan yangi qasoskorlar jamoasining aʼzosi<ref name="PughTF">{{Cite web |last=Staniforth |first=Nick |date=July 30, 2026 |title=Yelena's cameo in Spider-Man: Brand New Day finally answers one of the MCU's biggest questions about the Avengers |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/yelenas-cameo-in-spider-man-brand-new-day-finally-answers-one-of-the-mcus-biggest-questions-about-the-avengers |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260730110410/https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/yelenas-cameo-in-spider-man-brand-new-day-finally-answers-one-of-the-mcus-biggest-questions-about-the-avengers/ |archive-date=July 30, 2026 |access-date=July 30, 2026 |website=Total Film] |publisher=GamesRadar+}}</ref>. * [[Marisa Tomei]] May Parker rolida: Peterning xolasi. U filmda fleshbeklar orqali Peterning xotiralarida paydo boʻladi<ref name="DeadlineBNDCast">{{Cite web |last=Gomez |first=Dessi |date=July 31, 2026 |title='Spider-Man: Brand New Day' Cast & Character Guide: Avengers, Mutants & More Superheroes |url=https://deadline.com/gallery/spider-man-brand-new-day-cast-characters-mutants-avengers/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260801163219/https://deadline.com/gallery/spider-man-brand-new-day-cast-characters-mutants-avengers/ |archive-date=August 1, 2026 |access-date=August 1, 2026 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref>. * [[Mark Ruffalo]] [[Bruce Banner]] / [[Hulk]] rolida:<br />Qasoskorlar jamoasining asoschilaridan biri boʻlgan buyuk olim. Bruce Banner gamma nurlanishi bilan bogʻliq hodisa natijasida jahli chiqqanda yoki kuchli hissiy bosim ostida qolganda ulkan, yashil terili va favqulodda kuchga ega mavjudotga aylanadi<ref name="RuffaloMando2">{{Cite magazine |last1=Couch |first1=Aaron |last2=Kit |first2=Borys |date=August 1, 2025 |title=Mark Ruffalo Returning as the Hulk for 'Spider-Man 4' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/spider-man-brand-new-day-mark-ruffalo-1236232140/ |url-status=live |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250801205701/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/spider-man-brand-new-day-mark-ruffalo-1236232140/ |archive-date=August 1, 2025 |access-date=August 1, 2025}}</ref>. Hozirda Banner Empire State Universitetida (ESU) kvant mexanikasi boʻyicha professor lavozimida ishlaydi. Peter Parker oʻz superqobiliyatlaridagi gʻayrioddiy oʻzgarishlarni tushunish uchun uning yordamiga murojaat qiladi<ref name="EWTrailer2">{{Cite magazine |last=Romano |first=Nick |date=March 18, 2026 |title='Spider-Man: Brand New Day' trailer reveals Punisher, Hulk, Scorpion, and mutating Peter Parker |url=https://ew.com/spider-man-brand-new-day-trailer-punisher-hulk-scorpion-11928072 |url-status=live |magazine=Entertainment Weekly |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318121040/https://ew.com/spider-man-brand-new-day-trailer-punisher-hulk-scorpion-11928072 |archive-date=March 18, 2026 |access-date=March 18, 2026}}</ref><ref name="GizmodoTrailer3">{{Cite web |last=Whitbrook |first=James |date=March 18, 2026 |title=Breaking Down the Secrets of the 'Spider-Man: Brand New Day' Trailer |url=https://gizmodo.com/spider-man-brand-new-day-trailer-breakdown-marvel-2000734989 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318210041/https://gizmodo.com/spider-man-brand-new-day-trailer-breakdown-marvel-2000734989 |archive-date=March 18, 2026 |access-date=March 18, 2026 |website=Gizmodo}}</ref>. Oʻzidagi gamma nurlanishini nazorat qilish maqsadida Banner maxsus inhibitor texnologiyasidan foydalanadi, bu esa unga inson qiyofasini saqlab qolish imkonini beradi. Ushbu qurilma ilk bor [[Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings]] filmida namoyon boʻlgan va keyinchalik [[She-Hulk: Attorney at Law]] serialida uning vazifasi hamda ishlash mexanizmi batafsil tushuntirilgan<ref name="BannerInhibitor">{{Cite web |last=Mathai |first=Jeremy |date=March 18, 2026 |title=Why Mark Ruffalo's Hulk Is Human Again In Spider-Man: Brand New Day |url=https://www.slashfilm.com/2126438/why-mark-ruffalo-hulk-human-again-spider-man-brand-new-day/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260319211558/https://www.slashfilm.com/2126438/why-mark-ruffalo-hulk-human-again-spider-man-brand-new-day/ |archive-date=March 19, 2026 |access-date=March 19, 2026 |website=[[/Film]]}}</ref>. [[Avengers: Endgame]] filmida Banner oʻz shaxsiyatining ikki tomonini (Bruce Benner va Hulk) muvaffaqiyatli birlashtirib, „''Smart Hulk''“ qiyofasiga erishganidan soʻng, Brand New Day filmida u yana boshqarib boʻlmaydigan va vayronkor „''Savage Hulk''“ shaxsiyatiga qaytadi. Ushbu qiyofa oxirgi marta [[Avengers: Infinity War]] filmida namoyon boʻlgan edi<ref name="HulkTrailerWrap">{{Cite web |last=Loving |first=Casey |date=June 17, 2026 |title='Spider-Man: Brand New Day' Trailer Brings Savage Hulk Back to the MCU |url=https://www.thewrap.com/creative-content/movies/spider-man-brand-new-day-trailer-savage-hulk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617193756/https://www.thewrap.com/creative-content/movies/spider-man-brand-new-day-trailer-savage-hulk/ |archive-date=June 17, 2026 |access-date=June 25, 2026 |website=[[TheWrap]]}}</ref><ref name="SavageHulkChange">{{Cite web |last=Bonomolo |first=Cameron |date=June 17, 2026 |title='Spider-Man: Brand New Day' Officially Confirms a Major Change to the Hulk |url=https://collider.com/spider-man-brand-new-day-trailer-hulk-mcu-change-savage-hulk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260620144646/https://collider.com/spider-man-brand-new-day-trailer-hulk-mcu-change-savage-hulk/ |archive-date=June 20, 2026 |access-date=June 25, 2026 |website=Collider}}</ref>. Bundan tashqari, [[Michael Mando]] Mac Gargan / Scorpion rolidani ijro etgan. Chayonga oʻxshash mexanik dum bilan jihozlangan zirhli jangovar kostyumdan foydalanadigan jinoyatchi<ref name="TrailerClipScorpion">{{Cite web |last=Gallagher |first=Simon |date=March 18, 2026 |title=The MCU Finally Drops First Official Scorpion Reveal in Brand New Day After 9 Years |url=https://comicbook.com/movies/news/spider-man-brand-new-day-scorpion-first-look/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318125722/https://comicbook.com/movies/news/spider-man-brand-new-day-scorpion-first-look/ |archive-date=March 18, 2026 |access-date=March 18, 2026 |website=ComicBook.com}}</ref><ref name="TFTrailerVillains">{{Cite web |last=Russell |first=Bradley |date=March 18, 2026 |title=All the new comic-book characters in the Spider-Man: Brand New Day trailer |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/comic-book-characters-in-the-spider-man-brand-new-day-trailer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318151555/https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/comic-book-characters-in-the-spider-man-brand-new-day-trailer/ |archive-date=March 18, 2026 |access-date=March 18, 2026 |website=Total Film] |publisher=GamesRadar+}}</ref>. U avvalroq Oʻrgimchak Odam tomonidan qoʻlga olinib, ''[[Spider-Man: Homecoming|Oʻrgimchak Odam:]]'' ''[[Spider-Man: Homecoming|Uyga qaytish]]'' voqealaridan soʻng hibsga olingan<ref name="RuffaloMando">{{Cite magazine |last1=Couch |first1=Aaron |last2=Kit |first2=Borys |date=August 1, 2025 |title=Mark Ruffalo Returning as the Hulk for 'Spider-Man 4' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/spider-man-brand-new-day-mark-ruffalo-1236232140/ |url-status=live |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250801205701/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/spider-man-brand-new-day-mark-ruffalo-1236232140/ |archive-date=August 1, 2025 |access-date=August 1, 2025}}</ref>. [[Zabryna Guevara]] esa MCU teleseriali [[Daredevil: Born Again]] (2025–hozirgacha)dagi Sheila Rivera roliga yana qaytadi<ref name="Guevara">{{Cite web |last=George |first=Joe |date=March 18, 2026 |title=Spider-Man: Brand New Day Looks to Directly Tie into Daredevil: Born Again |url=https://www.denofgeek.com/movies/spider-man-brand-new-day-looks-to-directly-tie-into-daredevil-born-again/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260319000803/https://www.denofgeek.com/movies/spider-man-brand-new-day-looks-to-directly-tie-into-daredevil-born-again/ |archive-date=March 19, 2026 |access-date=March 19, 2026 |website=[[Den of Geek]]}}</ref>. Ushbu filmda u New York meri sifatida gavdalanadi<ref name="ScreenRantEasterEggs">{{Cite web |last=Erdmann |first=Kevin |date=July 30, 2026 |title=Spider-Man: Brand New Day - Over 100 Easter Eggs, References, & Major Cameos Explained |url=https://screenrant.com/spiderman-brand-new-day-movie-easter-eggs-references/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260731104755/https://screenrant.com/spiderman-brand-new-day-movie-easter-eggs-references/ |archive-date=July 31, 2026 |access-date=July 31, 2026 |website=Screen Rant}}</ref>. [[Liza Colón-Zayas]] detektiv Jean DeWolff rolini gavdalantiradi<ref name="Colón-ZayasDeadline">{{Cite web |last=Cordero |first=Rose |date=July 20, 2026 |title=Liza Colon-Zayas Joins Hulu's David Shore Legal Drama 'Conviction' |url=https://deadline.com/2026/07/liza-colon-zayas-hulu-david-shore-series-conviction-1236998671/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260720213119/https://deadline.com/2026/07/liza-colon-zayas-hulu-david-shore-series-conviction-1236998671/ |archive-date=July 20, 2026 |access-date=July 22, 2026 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref>. [[Marvin Jones III]] albinizmga ega, terisi deyarli shikastlanmaydigan va g‘ayriinsoniy kuchga ega bo‘lgan jinoyat yetakchisi [[Lonnie Lincoln|Lonnie Lincoln / Tombstone]] rolini ijro etadi<ref name="Jones">{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=September 23, 2025 |title=Marvin Jones III To Play Crime Boss Tombstone In 'Spider-Man: Brand New Day' |url=https://deadline.com/2025/09/spider-man-brand-new-day-casts-marvin-jones-iii-tombstone-1236553455/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923175858/https://deadline.com/2025/09/spider-man-brand-new-day-casts-marvin-jones-iii-tombstone-1236553455/ |archive-date=September 23, 2025 |access-date=September 23, 2025 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref>. U avvalroq ushbu qahramonning boshqa talqiniga ''[[Spider-Man: Into the Spider-Verse]]'' (2018) animatsion filmida ovoz bergan edi<ref name="Jones2">{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=September 23, 2025 |title=Marvin Jones III To Play Crime Boss Tombstone In 'Spider-Man: Brand New Day' |url=https://deadline.com/2025/09/spider-man-brand-new-day-casts-marvin-jones-iii-tombstone-1236553455/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923175858/https://deadline.com/2025/09/spider-man-brand-new-day-casts-marvin-jones-iii-tombstone-1236553455/ |archive-date=September 23, 2025 |access-date=September 23, 2025 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref>. [[Eman Esfandi]] MJning yangi sevgilisi obrazida paydo bo‘ladi<ref name="TFTrailer2">{{Cite web |last=Russell |first=Bradley |date=March 18, 2026 |title=Spider-Man: Brand New Day trailer brings in Punisher and Mark Ruffalo's Hulk as Tom Holland's Peter Parker faces iconic villains and personal heartbreak |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/spider-man-brand-new-day-trailer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318141559/https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/spider-man-brand-new-day-trailer/ |archive-date=March 18, 2026 |access-date=March 18, 2026 |website=Total Film] |publisher=GamesRadar+}}</ref><ref name="EWCinemaConFootage2">{{Cite magazine |last=Stenzel |first=Wesley |date=April 14, 2026 |title=Spider-Man: Brand New Day at CinemaCon: Here's what we saw in the new footage |url=https://ew.com/spider-man-brand-new-day-cinemacon-footage-11948022 |url-status=live |magazine=Entertainment Weekly |archive-url=https://web.archive.org/web/20260414140711/https://ew.com/spider-man-brand-new-day-cinemacon-footage-11948022 |archive-date=April 14, 2026 |access-date=April 14, 2026}}</ref>. [[Olivia Booth-Ford]] Jeanning undan katta, o‘zi kabi mutant bo‘lgan va ayni psionik qobiliyatlarga ega opasi Sara Greyni ijro etadi<ref name="EWJeanGreyOrigin2">{{Cite magazine |last=Romano |first=Nick |date=July 31, 2026 |title=Sadie Sink's Spider-Man: Brand New Day character officially revealed |url=https://ew.com/sadie-sink-spider-man-brand-new-day-character-officially-revealed-12028693 |url-status=live |magazine=Entertainment Weekly |archive-url=https://web.archive.org/web/20260731184147/https://ew.com/sadie-sink-spider-man-brand-new-day-character-officially-revealed-12028693 |archive-date=July 31, 2026 |access-date=July 31, 2026}}</ref>. [[Shannon Young Cho]] ESUdagi Bannerning talabalaridan biri bo‘lgan Cindy rolini ijro etadi<ref name="YoungCho">{{Cite web |last=Majumdar |first=Rahul |date=July 31, 2026 |title=Spider-Man Fans Think They've Found a Major MCU Cameo Hidden in Brand New Day |url=https://www.superherohype.com/news/683043-spider-man-fans-found-major-mcu-cameo-hidden-brand-new-day |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260731190534/https://www.superherohype.com/news/683043-spider-man-fans-found-major-mcu-cameo-hidden-brand-new-day |archive-date=July 31, 2026 |access-date=July 31, 2026 |website=[[SuperHeroHype]]}}</ref>. [[Billy Clements]] kiborg superyovuz qahramon Ramrod obrazini gavdalantiradi<ref name="Clements">{{Cite web |last=Russell |first=Bradley |date=July 30, 2026 |title=Spider-Man: Brand New Day villain says a "lot" of his scenes were cut and "more recognizable actors" were removed entirely |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/spider-man-brand-new-day-villain-says-a-lot-of-his-scenes-were-cut-and-more-recognizable-actors-were-removed-entirely/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260730104037/https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/spider-man-brand-new-day-villain-says-a-lot-of-his-scenes-were-cut-and-more-recognizable-actors-were-removed-entirely/ |archive-date=July 30, 2026 |access-date=July 30, 2026 |website=Total Film] |publisher=GamesRadar+}}</ref>, Naomi Watts esa Parkerning sun’iy intellekt yordamchisi ''E.V.'' ga ovoz beradi<ref name="WattsEV">{{Cite web |last=Mathai |first=Jeremy |date=July 31, 2026 |title=Who Voices Peter Parker's AI Assistant E.V. In Spider-Man: Brand New Day? |url=https://www.slashfilm.com/2226537/peter-parker-ai-assistant-ev-spider-man-brand-new-day-voice-naomi-watts/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260731193502/https://www.slashfilm.com/2226537/peter-parker-ai-assistant-ev-spider-man-brand-new-day-voice-naomi-watts/ |archive-date=July 31, 2026 |access-date=July 31, 2026 |website=[[/Film]]}}</ref>. [[Keith David]] Peter tomosha qiladigan o‘rgimchaklar haqidagi tabiatshunoslik hujjatli filmida hikoyachiga ovoz beradi<ref name="GizmodoTrailer5">{{Cite web |last=Whitbrook |first=James |date=March 18, 2026 |title=Breaking Down the Secrets of the 'Spider-Man: Brand New Day' Trailer |url=https://gizmodo.com/spider-man-brand-new-day-trailer-breakdown-marvel-2000734989 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318210041/https://gizmodo.com/spider-man-brand-new-day-trailer-breakdown-marvel-2000734989 |archive-date=March 18, 2026 |access-date=March 18, 2026 |website=Gizmodo}}</ref>. Filmda, shuningdek, Boomerang, Tarantula<ref name="TFTrailerVillains2">{{Cite web |last=Russell |first=Bradley |date=March 18, 2026 |title=All the new comic-book characters in the Spider-Man: Brand New Day trailer |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/comic-book-characters-in-the-spider-man-brand-new-day-trailer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318151555/https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/comic-book-characters-in-the-spider-man-brand-new-day-trailer/ |archive-date=March 18, 2026 |access-date=March 18, 2026 |website=Total Film] |publisher=GamesRadar+}}</ref>, hamda ''the Hand'' tashkiloti ham ishtirok etadi<ref name="TFTrailerVillains3">{{Cite web |last=Russell |first=Bradley |date=March 18, 2026 |title=All the new comic-book characters in the Spider-Man: Brand New Day trailer |url=https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/comic-book-characters-in-the-spider-man-brand-new-day-trailer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318151555/https://www.gamesradar.com/entertainment/marvel-movies/comic-book-characters-in-the-spider-man-brand-new-day-trailer/ |archive-date=March 18, 2026 |access-date=March 18, 2026 |website=Total Film] |publisher=GamesRadar+}}</ref>. Kaskadyor va jang san’ati ustasi [[Fan Xiaoshuang]] ''the Hand'' tashkilotining yetakchisi rolini ijro etadi<ref name="CrettonCrewSpotlightCostumes">{{Cite web |last=Phillips |first=Tom |date=July 3, 2026 |title=Spider-Man: Brand New Day Director Gives Best Look Yet at Villains Boomerang and the Hand — but Are the Photos a Misdirect? |url=https://www.ign.com/articles/spider-man-brand-new-day-director-gives-best-look-yet-at-villains-boomerang-and-the-hand-but-are-the-photos-a-misdirect |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260704055125/https://www.ign.com/articles/spider-man-brand-new-day-director-gives-best-look-yet-at-villains-boomerang-and-the-hand-but-are-the-photos-a-misdirect |archive-date=July 4, 2026 |access-date=July 4, 2026 |website=[[IGN]]}}</ref>. Pat Kiernan filmda reporyor bo libo‘zining hayotdagi obrazini gavdalantiradi<ref name="ScreenRantEasterEggs2">{{Cite web |last=Erdmann |first=Kevin |date=July 30, 2026 |title=Spider-Man: Brand New Day - Over 100 Easter Eggs, References, & Major Cameos Explained |url=https://screenrant.com/spiderman-brand-new-day-movie-easter-eggs-references/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260731104755/https://screenrant.com/spiderman-brand-new-day-movie-easter-eggs-references/ |archive-date=July 31, 2026 |access-date=July 31, 2026 |website=Screen Rant}}</ref>. [[Tony Revolori]] va [[Martin Starr]] esa MKO qahramonlari Flash Thompson hamda Roger Harrington sifatida fotosuratlar orqali namoyon bo‘ladi<ref name="EWCinemaConFootage3">{{Cite magazine |last=Stenzel |first=Wesley |date=April 14, 2026 |title=Spider-Man: Brand New Day at CinemaCon: Here's what we saw in the new footage |url=https://ew.com/spider-man-brand-new-day-cinemacon-footage-11948022 |url-status=live |magazine=Entertainment Weekly |archive-url=https://web.archive.org/web/20260414140711/https://ew.com/spider-man-brand-new-day-cinemacon-footage-11948022 |archive-date=April 14, 2026 |access-date=April 14, 2026}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons category}} * {{Official website}} {{ref-en}} * [https://www.marvel.com/movies/spider-man-brand-new-day ''Spider-Man: Brand New Day''] ''[[Marvel.com]]'' saytida {{ref-en}} * [https://www.sonypictures.com/movies/spidermanbrandnewday ''Spider-Man: Brand New Day''] [[Sony Pictures]] saytida {{ref-en}} * {{IMDbda film}} {{Oʻrgimchak odam filmlari}} [[Turkum:2026-yil filmlari]] [[Turkum:AQSh filmlari]] [[Turkum:AQSh jangari filmlari]] [[Turkum:AQSH ilmiy-fantastik filmlari]] [[Turkum:Superqahramonlar haqidagi AQSh filmlari]] [[Turkum:Ingliz tilidagi filmlar]] [[Turkum:Oʻrgimchak-odam haqidagi filmlar]] [[Turkum:4DX-filmlar]] [[Turkum:IMAX filmlari]] [[Turkum:Destin Daniel Cretton filmlari]] [[Turkum:Columbia Pictures filmlari]] [[Turkum:Marvel kinematografiya koinoti filmlari]] h0p1s4guqy3wftk0h4vc0qvxnvsdpg0 0 1282280 6272344 5736945 2026-09-17T06:46:59Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272344 wikitext text/x-wiki '''Hoda Ablan''' (1971-yilda tugʻilgan) – [[Yaman]]lik shoira<ref>{{Cite web|url=https://www.banipal.co.uk/contributors/contributor.cfm?contributor_id=108|title=Ishtirokchilar - Huda (Hoda) Ablan|website=[[Banipal]]}}</ref>. == Hayoti va faoliyati == U Ibb shahrida tugʻilgan<ref>{{Cite book |last=Obank |first=Margaret |url=https://www.google.com/books/edition/A_Crack_in_the_Wall/cTljAAAAMAAJ?hl=en&gbpv=0&bsq=%22hoda%20ablan%22%20poet |title=Devardagi yoriq: Yangi arab sheʼriyati |last2=Shimon |first2=Samuel |date=2001 |publisher=Saqi Books |isbn=978-0-86356-329-4 |pages=15 |language=en}}</ref> va [[Sano universiteti]]da tahsil olib, 1993-yilda siyosatshunoslik va iqtisod yoʻnalishi boʻyicha bakalavr darajasini olgan<ref>{{Cite book|year=2001|title=Arab ayollari sheʼriyati: Zamonaviy antologiya |editor-first=Nathalie |editor-last=Handal|page=327|publisher=[[Interlink Books]]}}</ref>. Ablan Yaman Yozuvchilar Ittifoqining bosh kotibi lavozimida ishlagan. U turmush qurgan va farzandlari bor. == Asarlari == Uning ilk sheʼriy toʻplami „Vurud shaqiyat al-malamih“ (Yaramas xususiyatli atirgullar) 1989-yilda [[Damashq]]da nashr etilgan. Shundan soʻng u bir qancha boshqa sheʼriy toʻplamlarni nashr ettirgan. Uning asarlari tarjima shaklida turli nashrlarda, jumladan, [[Banipal]] jurnalining ikkita sonida (8 va 36-sonlar) chop etilgan. === Antologiyalarda === * {{Cite book|year=2001|title=Arab ayollari sheʼriyati: Zamonaviy antologiya |editor-first=Nathalie |editor-last=Handal|publisher=[[Interlink Books]]}} <ref>{{Cite journal |last=Boullata |first=Issa J. |date=Spring 2001 |title=Arab ayollari sheʼriyati: Zamonaviy antologiya. (Arabcha). |url=https://go.gale.com/ps/i.do?id=GALE%7CA80500374&sid=googleScholar&v=2.1&it=r&linkaccess=abs&issn=01963570&p=AONE&sw=w&cookieConsent=true&analyticsOptout=false&userGroupName=anon%7E55087288&aty=open-web-entry |journal=[[World Literature Today]] |volume=75 |issue=2 |via=Gale }}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * {{Cite book |title=Darvoza ochilishi: Arab feminist yozuvlari antologiyasi |date=2004 |publisher=[[Indiana University Press]] |isbn=978-0-253-34441-0 |editor-last=Badran |editor-first=Margot |edition=2nd |location=Bloomington |editor-last2=Cooke |editor-first2=Miriam}} == Manbalar == {{manbalar}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Ablan, Hoda}} [[Category:1971-yilda tugʻilganlar]] [[Category:Yamanlik ayol shoirlar]] [[Category:Yashayotgan insonlar]] [[Category:Sanaa universiteti bitiruvchilari]] [[Category:20-asr Yaman shoirlari]] [[Category:20-asr Yaman ayol yozuvchilari]] [[Category:21-asr Yaman shoirlari]] [[Category:21-asr Yaman ayol yozuvchilari]] {{bio-stub}} mq2qlg65wzj7x0ym6e9uwid1516lw77 0 1334653 6272107 5875379 2026-09-16T12:34:41Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272107 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | name = Georgi Babaliev | image = | caption = | fullname = Georgi Nikolaev Babaliev | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|2001|5|14}} | birth_place = [[Karnobat]], Bolgariya | height = 1.66 m<ref>{{cite web| url = http://fpleague.bg/bg/statistics/player?teamID=1136&playerID=3586&sortID=| title = Профил на Георги Бабалиев| language = bg| publisher = fpleague.bg| access-date = 30 June 2022}}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | currentclub = [[FC Yantra Gabrovo|Yantra Gabrovo]] | clubnumber = 11 | position = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]] | youthyears1 = 2011—2013 | youthclubs1 = [[OFC Karnobat|Karnobat]] | youthyears2 = 2013—2015 | youthclubs2 = [[PSFC Chernomorets Burgas|Chernomorets Burgas]] | youthyears3 = 2015—2019 | youthclubs3 = [[PFC Ludogorets Razgrad|Ludogorets Razgrad]] | yillar1 = 2019—2020 | klublar1 = [[PFC Ludogorets Razgrad II|Ludogorets Razgrad II]] | isht1 = 2 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2020 | klublar2 = [[FC Vitosha Bistritsa|Vitosha Bistritsa]] | isht2 = 6 | gollar2 = 1 | yillar3 = 2020 | klublar3 = [[FC Sozopol|Sozopol]] | isht3 = 0 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2021 | klublar4 = [[FC Lokomotiv 1929 Sofia|Lokomotiv Sofia]] | isht4 = 9 | gollar4 = 0 | yillar5 = 2021—2023 | klublar5 = [[FC Spartak Varna|Spartak Varna]] | isht5 = 41 | gollar5 = 6 | yillar6 = 2022—2023 | klublar6 = [[FC Spartak Varna|Spartak Varna II]] | isht6 = 1 | gollar6 = 1 | yillar7 = 2023—2024 | klublar7 = [[FC Ararat Yerevan|Ararat Yerevan]] | isht7 = 19 | gollar7 = 0 | yillar8 = 2024 | klublar8 = [[FC Spartak Varna|Spartak Varna]] | isht8 = 8 | gollar8 = 1 | yillar9 = 2024 | klublar9 = [[SFC Etar Veliko Tarnovo|Etar]] | isht9 = 11 | gollar9 = 0 | yillar10 = 2025— | klublar10 = [[FC Yantra Gabrovo|Yantra Gabrovo]] | isht10 = 0 | gollar10 = 0 | milliyyillar1 = 2017 | milliyjamoa1 = [[Bolgariya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Bolgariya U17]] | milliyisht1 = 2 | milliygollar1 = 0 | pcupdate = 2 February 2025 }} '''Georgi Nikolaev Babaliev''' ({{Lang-bg|Георги Николаев Бабалиев}}; 2001-yil 14-martda tugʻilgan) – [[Bulg‘oriston (Bolgariya)|bolgariyalik]] professional [[futbolchi]], „[[FC Yantra Gabrovo|Yantra Gabrovo]]“ klubida [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] pozitsiyasida oʻynaydi<ref name="soccerway">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/georgi-babaliev/509011/|title=Bulgaria - G. Babaliev - Profile with news, career statistics and history|website=Soccerway|accessdate=2017-08-06}}</ref>. == Faoliyati == Babaliev yoshlikdagi faoliyatini mahalliy [[OFC Karnobat|Karnobat]] jamoasida boshlagan. 2013-yilda [[PSFC Chernomorets Burgas|Chernomorets Burgas]] klubiga, keyin esa [[PFC Ludogorets Razgrad|Ludogorets Razgrad]] klublarining oʻtgan va yoshlar jamoalarida oʻynagan. 2020-yil 22-dekabrda [[FC Sozopol|Sozopol]] klubidagi muvaffaqiyatsiz davrdan soʻng [[FC Lokomotiv 1929 Sofia|Lokomotiv Sofiya]] klubiga qoʻshilgan<ref>[https://karnobat-voice.com/sport/georgi-babaliev-podpisa-s-lokomotiv-sf/ Georgi Babaliev podpisa s Lokomotiv (Sf)]</ref>. 2021-yil iyul oyida u [[FC Spartak Varna|Spartak Varna]] jamoasiga koʻchib oʻtgan<ref>[https://topsport.bg/spartak-varna/spartak-varna-uredi-tsyal-otbor-novi.html Spartak (Varna) uredi syal otbor novi]</ref>. Jamoa Birinchi Ligaga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan. 2022-yil 22-iyulda Spartak jamoasi tarkibidagi birinchi golini Pirin Blagoevgrad bilan oʻyinda urgan<ref>[https://spartakvarna.gong.bg/bg-football/efbet-liga/multimedia/video/iunosha-na-ludogorec-donese-pyrva-tochka-na-spartak-varna-v-efbet-liga-691044 Yunosha na Ludogores donese pʼrva tochka na Spartak Varna v efbet Liga]</ref>. == Milliy faoliyati == 2017-yil 13-oktabrda Babaliyev [[Bolgariya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Bolgariya]]ning 17 yoshgacha boʻlganlar terma jamoasi safida rasmiy oʻyinda debyut qilgan. Debyut oʻyinida Bolgariya U17 jamoasi bilan [[Irlandiya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Irlandiya Respublikasi]]ning 17 yoshgacha boʻlganlar terma jamoasiga 3:0 hisobida magʻlub boʻlgan edi. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{Soccerway|georgi-babaliev/509011}} {{DEFAULTSORT:Babaliev, Georgi}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Bolgariyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:PFC Ludogorets Razgrad II futbolchilari]] [[Turkum:FC Vitosha Bistritsa futbolchilari]] [[Turkum:FC Spartak Varna futbolchilari]] [[Turkum:FC Lokomotiv 1929 Sofia futbolchilari]] [[Turkum:Bolgariya birinchi ligasi futbolchilari]] 3s1gufkt7u5hs2iqwihflfojmo6nk1x 0 1335765 6272210 6242622 2026-09-16T19:28:17Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272210 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | name = Guangyuan Panlong aeroporti | nativename-a = {{lang|zh-cn|{{nobold|广元盘龙机场}}}} | image = 广元机场（盘龙机场） guang yuan ji chang - panoramio.jpg | caption = | image-width = | IATA = GYS | ICAO = ZUGU | type = Fuqarolik | operator = | city-served = Guangyuan, [[Sichuan]], Xitoy | location = | opened = | metric-elev = y | elevation-m = | coordinates = {{coord|32|23|28|N|105|42|07|E|display=inline,title}} | latd = 32 | latm = 23 | lats = 28 | latNS = N | longd = 105 | longm = 42 | longs = 07 | longEW = E | website = | pushpin_map = Xitoy Sichuan | pushpin_map_caption = Aeroportning Sichuandagi joylashuvi | pushpin_label = '''GYS''' | metric-rwy = y | r1-number = 08/26 | r1-length-m = 2500 | r1-surface = [[Beton]] | stat-year = 2025<ref name="CAAC2025">{{Cite web |last=中国民航局 |date=2026-02-26 |title=2025年全国民用运输机场生产统计公报 |url=http://www.caac.gov.cn/XXGK/XXGK/TJSJ/202602/P020260226360830390937.xlsx |access-date=2026-04-21 |website=中国民航局}}</ref> | stat1-header = Yoʻlovchilar soni | stat1-data = 595 464 | stat2-header = Parvozlar soni | stat2-data = 105 500 | stat3-header = Yuk (metr tonna) | stat3-data = 195,4 | footnotes = Manbalar: GCM, STV }} '''Guangyuan Panlong aeroporti''' {{airport codes|GYS|ZUGU}} — [[Xitoy]]ning [[Sichuan]] provinsiyasidagi Guangyuan shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport<ref>[http://www.ourairports.com/airports/ZUGU/ OurAirports.com] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20241217202422/https://ourairports.com/airports/ZUGU/ |date=2024-12-17 }}, accessed June 2009</ref>. == Tarixi == 1992-yil iyul oyida Guangyuan hukumati Guangyuan shahrining Lizhou tumanidagi Panlong shaharchasida (shahar markazidan taxminan 14 kilometr uzoqlikda) yangi aeroport qurishga qaror qildi. Qurilish rasman 1994-yil fevral oyida boshlandi, umumiy investitsiya 460 million yuanni tashkil etdi. Olti yildan soʻng, aeroport 2000-yil sentyabr oyida qurib bitkazildi va foydalanishga topshirildi<ref>{{Cite web |title=停航5年广元机场5月8日复航 开通至北京航线_新浪航空航天_新浪网 |url=http://mil.news.sina.com.cn/s/2009-05-05/1121550909.html |access-date=2026-04-23 |website=mil.news.sina.com.cn}}</ref><ref>{{Cite web |title=广元机场 大事记 |url=https://www.sohu.com/a/www.sohu.com/a/729142492_120874021 |access-date=2026-04-23 |website=www.sohu.com }}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Guangyuan Panlong xalqaro aeroporti katta yoʻqotishlarga duch keldi va 2004-yil oxirida yopilishga majbur boʻldi<ref>{{Cite web |title=盘龙机场,盘龙机场简介【携程机场信息】 |url=https://flights.ctrip.com/booking/airport-gys/jichangjianjie.html |access-date=2026-04-23 |website=flights.ctrip.com}}</ref>. Venchuandagi dahshatli „5.12“ zilzilasida Guangyuan aeroporti inshootlariga jiddiy zarar yetkazdi. 2009-yil 8-mayda aeroportni taʼmirlash va rekonstruksiya qilish uchun taxminan 48 million yuan miqdorida qoʻshimcha investitsiya kiritilgandan soʻng, aeroport besh yillik yopilishdan soʻng rasman qayta ochildi. Qayta ochilgandan keyingi birinchi yoʻnalish Pekinga va Pekindan parvoz edi<ref>{{Cite web |title=停航5年广元机场5月8日复航 开通至北京航线_新浪航空航天_新浪网 |url=http://mil.news.sina.com.cn/s/2009-05-05/1121550909.html |access-date=2026-04-23 |website=mil.news.sina.com.cn}}</ref>. == Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar == {{Aeroport-yoʻnalishlar <!-- --> | [[Air China]] | [[Guanchjou Baiyun xalqaro aeroporti|Guanchjou]], [[Pekin Poytaxt xalqaro aeroporti|Pekin–Poytaxt]], [[Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroporti|Xanchjou]] <!-- --> | Beijing Capital Airlines, {{CHN}} | {{Flagicon|China}}Haikou<ref name=SJW_S25>{{Cite web |title=‌石家庄机场2025夏秋航季时刻表出炉，航班焕新 随心所"飞" |url=https://mp.weixin.qq.com/s/9FNL7BvbaH8AgKaHgj2A5Q |access-date=21 April 2025}}</ref>, [[Shijiazhuang Zhengding xalqaro aeroporti|Shijiazhuang]]<ref name=SJW_S25/> <!-- --> | China Express Airlines | {{Flagicon|China}}Guiyang<ref name=G5_W25>{{Cite web |title=‌华夏航空2025冬春换季，冬韵启航！ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/s_wGOgUyGFZ2S2xIbDCTaA |access-date=13 October 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Chenjou<ref name=G5_W25/> <!-- --> | [[China Southern Airlines]] | [[Shenjen Baoan xalqaro aeroporti|Shenjen]] <!-- --> | [[Loong Air]] | {{Flagicon|China}}Ningbo<ref>{{Cite web |title=‌宁波机场冬春航季时刻表！ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/t06iF61bW7JLfPNDc4GF-w |access-date=6 December 2025}}</ref> <!-- --> | Sichuan Airlines, {{CHN}} | {{Flagicon|China}}Jinan, {{Flagicon|China}}Kunmin, [[Urumchi Tyanshan xalqaro aeroporti|Urumchi]]<ref>{{Cite web |title=【首发头条】南宁机场2022年冬航季换季特别资讯|url=https://mp.weixin.qq.com/s/zZNI3ifgtElcaR6BBhDUoA |access-date=February 4, 2023}}</ref> <!-- --> | Spring Airlines, {{CHN}} | [[Shanxay Pudong xalqaro aeroporti|Shanghai–Pudong]] <!-- --> | Tibet Airlines, {{CHN}} | [[Dali Fengyi aeroporti|Dali]]<ref name=HFE_S26>{{Cite web |title=2026夏航季启幕｜合肥新桥机场航线焕新，一翼乘风，畅飞春夏好光景 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/Jsxm-udAjVSM4_zz9VutcA |access-date=25 May 2026}}</ref>, {{Flagicon|China}}Lhasa, {{Flagicon|China}}Nankin<ref>{{cite web |title=Air China Group/Affiliated Carriers NW22 Domestic Network Additions |url=https://www.aeroroutes.com/eng/221108-canw22dom |website=Aeroroutes |access-date=8 November 2022}}</ref>, {{Flagicon|China}}Xefey<ref name=HFE_S26/>, {{Flagicon|China}}Changsha<ref>{{Cite web |title=‌暑运加班{{!}}7月1日起，广元=杭州加密至每日一班！ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/ZPSr3S9CWy1jTdNamt3-9Q |access-date=20 August 2025}}</ref> }} == Manbalar == {{manbalar}} {{Xitoy aeroportlari}} {{China-airport-stub}} [[Turkum:Sichuan aeroportlari]] 8l324mrb00yy5e4dq7t490ykjcgqk55 0 1356801 6272291 6254569 2026-09-17T04:35:13Z ~2026-50335-23 307615 /* Havolalar */ 6272291 wikitext text/x-wiki {{ futbol liga mavsumi bilgiqutisi | image = [[File:Uzbekistan Cup 2025.jpeg|300px]] | pixels = | caption = Oʻzbekiston Kubogi logotipi | competition = [[Oʻzbekiston Kubogi]] | season = | winners = | premiers = | promoted = | relegated = | Dissolved = | continentalcup1 = | continentalcup1 qualifiers = | continentalcup2 = | continentalcup2 qualifiers = | matches = 23 | total goals = | average goals = | league topscorer = | biggest home win = | biggest away win = | highest scoring = | longest wins = | longest unbeaten = | longest winless = | longest losses = | prevseason = [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2025]] | nextseason = [[Futbol boʻyicha 2027-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2027]] | attendance = | average attendance = | extra information = | updated = 2026-yil 2-iyun }} '''Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Kubogi''' (<nowiki>Футбол бўйича 2026-йилги Ўзбекистон Кубоги</nowiki>) — har yili oʻtkaziladigan Oʻzbekiston Kubogi musobaqasining 36-mavsumi. == Jamoalar == {| class="wikitable" |- style="background:#D6E2B3; text-align:center; vertical-align:top;" | style="width:33%" | '''Oʻzbekiston Superligasi'''<br /> [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2026-yilgi mavsumi]]dagi 16 ta klub | style="width:33%" | '''Oʻzbekiston Pro-ligasining''' [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2026-yilgi mavsumi]]dagi 14 ta klub | style="width:34%" | '''Oʻzbekiston Birinchi ligasi''' [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi|2026-yilgi mavsumidagi]] 29 ta klub |- style="vertical-align:top" | * [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] * [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] * [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] * [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] * [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] * [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] * [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] * [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] * [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] * [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] * [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] * [[Qoʻqon 1912]] * [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] * [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] * [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] * [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] | * [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] * [[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] * [[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] * [[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] * [[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] * [[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] * [[Metallurg Bekobod|Metallurg]] * [[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]] * [[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] * [[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] * [[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] * [[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] * [[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] * [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | * [[Andijon FA (futbol klubi)|Andijon FA]] * [[Ahmedov (futbol klubi)|Ahmedov]] * [[Azur (futbol klubi)|Azur]] * [[Buxoro FA (futbol klubi)|Buxoro FA]] * [[Bunyodkor-2|Bunyodkor FM]] * [[Barkamol (futbol klubi)|Barkamol]] * [[Doʻstlik (futbol klubi, Toshkent)|Doʻstlik]] * [[Fargʻona FA (futbol klubi)|Fargʻona FA]] * [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] * [[Havokand (futbol klubi)|Havokand]] * [[Jizzax FA (futbol klubi)|Jizzax FA]] * [[Lokomotiv Farm (futbol klubi)|Lokomotiv FM]] * [[Lokomotiv BFK]] * [[Namangan FA (futbol klubi)|Namangan FA]] * [[Navoiy FA (futbol klubi)|Navoiy FA]] * [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf FM]] * [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] * [[OKMK Semurgʻ (futbol klubi)|OKMK Semurgʻ]] * [[Qashqadaryo FA (futbol klubi)|Qashqadaryo FA]] * [[Aral akademiya (futbol klubi)|Qoraqalpogʻiston FA]] * [[Respublika FA-2 (futbol klubi)|Respublika FA-2]] * [[Sirdaryo FA (futbol klubi)|Sirdaryo FA]] * [[Samarqand FA (futbol klubi)|Samarqand FA]] * [[Surxondaryo FA (futbol klubi)|Surxondaryo FA]] * [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]] * [[Toshkent FA (futbol klubi)|Toshkent FA]] * [[Toshkent VFA (futbol klubi)|Toshkent VFA]] * [[Xorazm FA (futbol klubi)|Xorazm FA]] * [[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]] |} == Qur’a va format == Mavsum taqvimidagi oʻzgarishlar va guruh bosqichining may oyiga koʻchirilishi sababli qurʼa tizimida oʻziga xos yangiliklar joriy etildi. Milliy terma jamoa yigʻinlari va taqvimdagi boʻshliqlarni toʻldirish maqsadida guruh oʻyinlari 8–26-may kunlari oʻtkazilishi belgilandi. Yangi qoidaga koʻra, klublar milliy jamoaga qancha futbolchi berishidan qatʼi nazar kubok bahslarida ishtirok etishi shart qilib qoʻyildi. 11-mart kuni saralash bosqichiga qur’a tashlandi<ref>{{Veb manbasi |url=https://pfl.uz/news/ozbekiston-kubogi-2026-saralash-bosqichiga-qura-tashlandi |sarlavha=O‘zbekiston kubogi. Saralash bosqichiga qur’a tashlandi. |sana=11.03.2026}}</ref>. Qurʼa natijasiga koʻra 32 ta jamoa 8 ta guruhga ajratildi. Guruh bosqichi yakunlangach, [[2-iyun]] kuni pley-offning ilk bosqichiga qurʼa tashlandi. Guruh bosqichini peshqadam sifatida yakunlagan klublar qurʼada 1-savatchadan joy olib, nimchorak final oʻyinini oʻz maydonlarida qabul qilish huquqini qoʻlga kiritishdi. Guruhda 2-oʻrinni olgan klublar esa yagona oʻyindan iborat bahsni safarda oʻtkazadigan boʻlishdi. Guruh bosqichida bir guruhdan chiqqan ikki jamoa pley-offning ushbu bosqichida oʻzaro raqib boʻlmasligi taʼminlandi<ref>{{cite web|url=https://pfl.uz/news/ozbekiston-kubogi-2026-saralash-bosqichiga-qura-tashlandi|title=O‘zbekiston kubogi. Saralash bosqichiga qur’a tashlandi}}</ref><ref>{{cite web|url=https://pfl.uz/news/ozbekiston-kubogi-guruh-bosqichiga-qura-tashlandi2026|title=O‘zbekiston kubogi. Guruh bosqichiga qur’a tashlandi}}</ref>. == Saralash bosqichi == === Birinchi saralash bosqichi === {{Football box |round = '''C1-saralash oʻyini''' |date = {{start date|2026|3|22}} |time = 12:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Azur (futbol klubi)|Azur]] |score = 2–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/ae0e7614-9ff2-4f63-aa48-fa20fee351d9-7a548431-5569-46dc-a473-fb92eb4c3baf.pdf Hisobot] |team2 = [[Barkamol (futbol klubi)|Barkamol]] |goals1 = *{{abbr|Sagdullayev|Diyorbek Sagdullayev}} {{goal|11}} * {{abbr|Bobojonov|Beknazar Bobojonov}} {{goal|71}} |goals2 = {{abbr|Nuriddinov|Lutfulloh Nuriddinov}} {{goal|14}} |stadium = Odil Junior stadioni |location = Toshkent |attendance = 60 |referee = Sardor Mirodilov }} ---- {{Football box |round = '''C2-saralash oʻyini''' |date = {{start date|2026|3|22}} |time = 15:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] |score = 2–0 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/503b822a-47d1-4997-bb07-753c01342df2-d87078dc-c1cc-406f-b89e-963203365038.pdf Hisobot] |team2 = [[FC Sonyc X]] |goals1 = * {{abbr|Shodiyev|Bunyod Shodiyev}} {{goal|40}} * [[Asilbek Umurzoqov|Umurzoqov]] {{goal|50}} |goals2 = |stadium = Odil Junior stadioni |location = [[Toshkent]] |attendance = 257 |referee = [[Anvar Ismoilov]] }} ---- {{Football box |round = '''C3-saralash oʻyini''' |date = {{start date|2026|3|23}} |time = 12:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Samarqand FA (futbol klubi)|Samarqand FA]] |score = 0–3 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/8e1d6aab-60b3-437c-92f9-a1e9c054cbc6-83ad8c26-189f-4d3a-b2fb-326646b1288f.pdf Hisobot] |penaltyscore = |team2 = [[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]] |goals1 = |goals2 = * {{abbr|Sobirov|Zohir Sobirov}} {{goal|5}} * {{abbr|Kozimov|Akmal Kozimov}} {{goal|6}} * [[Murodjon Shamsiddinov|Shamsiddinov]] {{goal|53}} |stadium = Odil Junior stadioni |location = [[Toshkent]] |attendance = 47 |referee = [[Farrux Yansupov]] }} ---- {{Football box |round = '''C4-saralash oʻyini''' |date = {{start date|2026|3|23}} |time = 15:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Havokand (futbol klubi)|Havokand]] |score = 1–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/0c22364a-dddd-4f65-b9d4-bed7ad39b22f-841140c5-94b5-4d27-8ba7-de4e8010c86c.pdf Hisobot] |team2 = [[Toshkent FA (futbol klubi)|Toshkent FA]] |goals1 = * {{abbr|Valiyev|Mubasher Valiyev}} {{goal|61}} |goals2 = * {{abbr|Abduhakimov|Rixsiboy Abduhakimov}} {{goal|26}} |penaltyscore = 5–4 |penalties1 = |penalties2 = |stadium = Odil Junior stadioni |location = [[Toshkent]] |attendance = 57 |referee = }} === Ikkinchi saralash bosqichi === {{Football box |round = '''C5-saralash oʻyini''' |date = {{start date|2026|3|24}} |time = 12:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Aral akademiya (futbol klubi)|Qoraqalpogʻiston FA]] |score = 2–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/32356fa6-ef42-48c5-9ea5-35ac3bf5e7ed-d88a4546-3c7c-4185-b335-51219162f2e3.pdf Hisobot] |team2 = [[Toshkent VFA (futbol klubi)|Toshkent VFA]] |goals1 = * [[Damir Nizanov|Nizanov]] {{goal|26||67}} |goals2 = * {{abbr|Namozov|Husan Namozov}} {{goal|70}} |penaltyscore = |penalties1 = |penalties2 = |stadium = Odil Junior stadioni |location = [[Toshkent]] |attendance = 74 |referee = [[Nikita Mustafin]] }} ---- {{Football box |round = '''C6-saralash oʻyini''' |date = {{start date|2026|3|24}} |time = 15:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Ahmedov (futbol klubi)|Ahmedov]] |score = 5–2 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/fa5e151c-cfb9-4db7-b884-338614c0d490-2daff9eb-0ee0-4917-804d-5c7a5ef98daa.pdf Hisobot] |team2 = [[Navoiy FA (futbol klubi)|Navoiy FA]] |goals1 = * {{abbr|Salomov|Ziyodullo Salomov}} {{goal|20}} * {{abbr|Orifxonov|Muhammadodilxon Orifxonov}} {{goal|51||57}} * {{abbr|Muhammadno‘monov|Salohiddin Muhammadnoʻmonov}} {{goal|63}} * {{abbr|Ro‘ziqulov|Dostonbek Ro‘ziqulov}} {{goal|88}} |goals2 = * {{abbr|Tursunov|Azizjon Tursunov}} {{goal|22}} * {{abbr|Roʻzimurodov|Asilbek Roʻzimurodov}} {{goal|74}} |stadium = Odil Junior stadioni |location = [[Toshkent]] |attendance = 70 |referee = [[Alisher Rahimqulov]] }} ---- {{Football box |round = '''C7-saralash oʻyini''' |date = {{start date|2026|3|25}} |time = 12:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Doʻstlik (futbol klubi, Toshkent)|Doʻstlik (Toshkent)]] |score = 1–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/75f2c883-d8be-49ae-9ec9-189b7d511620-905a6c02-35d6-416b-8749-33a69dc3be58.pdf Hisobot] |team2 = [[Azur (futbol klubi)|Azur]] |goals1 = * [[Yashnarbek Rahmonov|Rahmonov]] {{goal|87|p}} |goals2 = * {{abbr|Sayidov|Bakir Sayidov}} {{goal|65}} |penaltyscore = 5–6 |penalties1 = |penalties2 = |stadium = Odil Junior stadioni |location = Toshkent |attendance = 86 |referee = [[Shahboz Azimov]] }} ---- {{Football box |round = '''C8-saralash oʻyini''' |date = {{start date|2026|3|25}} |time = 15:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Lokomotiv BFK]] |score = 0–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/b8cba182-57a5-4cc5-9c60-189f5584a915-dd5f1e7f-45fc-4698-abcc-f4f659f8bd80.pdf Hisobot] |team2 = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] |goals1 = |goals2 = * [[Shohnazar Norbekov|Norbekov]] {{goal|48}} |stadium = Odil Junior stadioni |location = Toshkent |attendance = 77 |referee = [[Roman Irgashev]] }} ---- {{Football box |round = '''C9-saralash oʻyini''' |date = {{start date|2026|3|26}} |time = 12:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] |score = 1–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/33e2cd95-262f-457a-8721-ae606b651a0d-eb5479e4-81c1-4666-b734-035f70ce6c0e.pdf Hisobot] |team2 = [[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]] |goals1 = {{Abbr|Gʻulomov|Farzullo Gʻulomov}} {{goal|20}} |goals2 = {{abbr|Kozimov|Akmal Kozimov}} {{goal|19}} |stadium = Odil Junior stadioni |location = [[Toshkent]] |attendance = 83 |referee = [[Aziz Jumanov]] |penaltyscore = 3–0 }} ---- {{Football box |round = '''C10-saralash oʻyini''' |date = {{start date|2026|3|26}} |time = 15:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Jizzax FA (futbol klubi)|Jizzax FA]] |score = 1–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/49a78cc2-7367-4dd8-b78d-5cef7b907b76-8e9dcd83-295a-4594-b029-9868bd2f4166.pdf Hisobot] |team2 = [[Havokand (futbol klubi)|Havokand]] |goals1 = * [[Sanjar Rashidov|Rashidov]] {{goal|3}} |goals2 = * {{abbr|Turobjonov|Ilhom Turobjonov}} {{goal|82}} |stadium = Odil Junior stadioni |location = [[Toshkent]] |attendance = 35 |referee = [[Sanjar Nazarov]] |penaltyscore = 3–4 }} === Uchinchi saralash bosqichi === {{Football box |round = '''C11-saralash oʻyini''' |date = {{start date|2026|3|28}} |time = 12:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Aral akademiya (futbol klubi)|Qoraqalpogʻiston FA]] |score = 3–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/6ef810f6-03d1-40b9-85d0-193c52894c49-92bbcc2a-ce8d-4186-b6b8-a18ba827aa71.pdf Hisobot] |team2 = [[Ahmedov (futbol klubi)|Ahmedov]] |goals1 = * {{abbr|Xudoyberdiyev|Kuvatbek Xudoyberdiyev}} {{goal|7||49}} * {{abbr|Mahmudov|Dilshod Mahmudov (futbolchi)}} {{goal|59}} |goals2 = * {{abbr|Salomov|Ziyodulla Salomov}} {{goal|41}} |stadium = Odil Junior stadioni |location = [[Toshkent]] |attendance = 24 |referee = [[Nurbek Sheraliyev]] }} ---- {{Football box |round = '''C12-saralash oʻyini''' |date = {{start date|2026|3|29}} |time = 12:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Azur (futbol klubi)|Azur]] |score = 0–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/f57721d7-a8c0-4f3a-b374-bceaf4f46a2b-6aa94197-d52a-423b-8b0c-c082850512bc.pdf Hisobot] |team2 = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] |goals1 = |goals2 = * {{abbr|Yunusov|Shohjaxon Yunusov}} {{goal|87}} |stadium = Odil Junior stadioni |location = [[Toshkent]] |attendance = 44 |referee = [[Maʼmurjon Ilhomov]] }} ---- {{Football box |round = '''C13-saralash oʻyini''' |date = {{start date|2026|3|29}} |time = 12:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] |score = 3–3 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/ba14d95b-5eb6-4c36-8e49-5532eee5ab66-174fa1fa-5942-4617-9608-46ee8ac627e5.pdf Hisobot] |team2 = [[Havokand (futbol klubi)|Havokand]] |goals1 = * {{abbr|Baxtiyorov|Azizjon Baxtiyorov}} {{goal|8||13}} * {{abbr|Omonov|Behruzbek Omonov}} {{goal|67}} |goals2 = * {{abbr|Valiyev|Mubasher Valiyev}} {{goal|23|p}} * {{abbr|Moʻminov|Otabek Moʻminov}} {{goal|51}} * {{abbr|Toshtemirov|Abubakrsiddiq Toshtemirov}} {{goal|83}} |stadium = Odil Junior stadioni |location = Toshkent |attendance = 78 |referee = [[Nikita Mustafin]] |penaltyscore = 2–3 }} == Guruh bosqichi == === Qur’a === === A guruhi === {{Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Kubogi guruh jadvallari|Group A}} {{Football box collapsible |round = 1-tur |date = {{start date|2026|5|10}} |time = 18:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |score = 3—3 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/f55cb863-66f9-4e05-8bb7-8f007fe857ff-396d3076-7e09-4818-86ab-7b703d0a84bd.pdf Hisobot] |team2 = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |goals1 = *[[Asadbek Sobirjonov|Sobirjonov]] {{goal|12||70}} *[[Abror Karimov|Karimov]] {{goal|25}} |goals2 = * [[Armin Bošnjak|Bošnjak]] {{goal|55}} *[[Maxuel Cássio|Maxuel]] {{goal|87||90+1}} |stadium = [[OKMK (stadion)|OKMK stadioni]] |location = [[Olmaliq]] |attendance = 1104 |referee = [[Jasur Muxtorov]] }} {{Football box collapsible |round = 1-tur |date = {{start date|2026|5|10}} |time = 17:30 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |score = 0—1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/98a4c1a4-c3d0-4fb6-b548-2714357b3cac-48928316-0b4b-45f1-b4a6-f5ff8ad78eaf.pdf Hisobot] |team2 = [[Qoʻqon 1912]] |goals1 = |goals2 = *[[Sylvanus Nimely|Nimely]] {{goal|84}} |stadium = NOPSTTM stadioni |location = [[Nukus]] |attendance = 930 |referee = Ravshan Abduvohidov }} {{Football box collapsible |round = 2-tur |date = {{start date|2026|5|16}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Qoʻqon 1912]] |score = 2—3 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/35610fff-188f-46af-87dd-285ba7692603-345b8043-0c95-4dd5-8784-e001ffefe2dc.pdf Hisobot] |team2 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |goals1 = *[[Javohir Siddiqov|Siddiqov]] {{goal|13}} *[[Andro Giorgadze|Giorgadze]] {{goal|62}} |goals2 = *[[Giorgi Papava|Papava]] {{goal|45+2}} *[[Uros Kojic|Kojic]] {{goal|51}} *[[Hazratjon Tursunqulov|Tursunqulov]] {{goal|67}} |stadium = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni|Qoʻqon markaziy stadioni]] |location = [[Qoʻqon]] |attendance = 3116 |referee = Temurbek Toʻxtasinov }} {{Football box collapsible |round = 2-tur |date = {{start date|2026|5|16}} |time = 18:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |score = 2—1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/828809df-3c20-40dc-b7e0-2dd5e6abeeaa-6026a169-bb0d-47b1-8532-e9e8257de455.pdf Hisobot] |team2 = [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |goals1 = *[[Maxuel Cássio|Maxuel]] {{goal|49||75}} |goals2 = *[[Mark Krasnov|Krasnov]] {{goal|89}} |stadium = [[Metallurg (Stadion, Bekobod)|Metallurg stadioni]] |location = [[Bekobod]] |attendance = 2112 |referee = Najmiddin Ro‘ziyev }} {{Football box collapsible |round = 3-tur |date = {{start date|2026|5|20}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |score = 2—1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/738e702b-4b40-40a9-b945-a60b23bd1c9c-c0fdb8af-6822-4c3d-97b1-f686ca034ab9.pdf Hisobot] |team2 = [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |goals1 = * [[Ali Abdurahmonov|Abdurahmonov]] {{goal|36}} * [[Shahzod Toirov|Toirov]] {{goal|45+1}} |goals2 = *[[Mark Krasnov|Krasnov]] {{goal|67}} |stadium = [[OKMK (stadion)|OKMK stadioni]] |location = [[Olmaliq]] |attendance = 468 |referee = Asker Najafaliyev }} {{Football box collapsible |round = 3-tur |date = {{start date|2026|5|20}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |score = 0—2 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/16b0a8f0-a6cd-45ef-9deb-2ed44800688a-1fce7437-ce86-4e44-9813-80edfbd7c505.pdf Hisobot] |team2 = [[Qoʻqon 1912]] |goals1 = |goals2 = *[[Shohrux Gadoyev|Gadoyev]] {{goal|48}} *[[Muhammadanas Hasanov|Hasanov]] {{goal|80}} |stadium = [[Metallurg (Stadion, Bekobod)|Metallurg stadioni]] |location = [[Bekobod]] |attendance = 1701 |referee = Ilgiz Tantashev }} === B guruhi === {{Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Kubogi guruh jadvallari|Group B}} {{Football box collapsible |round = 1-tur |date = {{start date|2026|5|10}} |time = 18:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |score = 2—3 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/0b3bb591-c165-4e07-a6a3-0fafe2b9be37-b547c9ce-5852-4ea8-990e-7797c050e024.pdf Hisobot] |team2 = [[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |goals1 = *[[Abdulahad Hoshimov|Hoshimov]] {{goal|52}} * [[Anvar Hojimirzayev|Hojimirzayev]] {{goal|90+2}} |goals2 = *[[Muhammadyusuf Fayzullayev|Fayzullayev]] {{goal|18}} * [[Muhammadyusuf Mirqodirov|Mirqodirov]] {{goal|66||86}} |stadium = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]] |location = [[Samarqand]] |attendance = 1125 |referee = Gulshoda Saidqulova }} {{Football box collapsible |round = 1-tur |date = {{start date|2026|5|10}} |time = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |score = 1—0 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/14af5a3c-09d3-49c0-b6a8-adbe475f815c-7f02f3d9-3510-4ac4-9475-4b4900ebbed0.pdf Hisobot] |team2 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |goals1 = * [[Nodirbek Mukarov|Mukarov]] {{goal|56}} |goals2 = |stadium = [[Geolog stadioni]] |location = [[Qarshi]] |attendance = 173 |referee = Nurbek Sheraliyev }} {{Football box collapsible |round = 2-tur |date = {{start date|2026|5|15}} |time = 18:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |score = 2—2 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/1e4b7cce-81d5-4bc3-bf61-0edd27c92f6b-76a40292-9deb-4c4e-a0b0-b79f0b35473f.pdf Hisobot] |team2 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |goals1 = *[[Muhammadali Raimov|Raimov]] {{goal|45+2}} *[[Shodiyor Shodiboyev|Shodiboyev]] {{goal|86}} |goals2 = *[[Sanjar Qodirqulov|Qodirqulov]] {{goal|42}} *[[Firdavs Abdurahmonov|Abdurahmonov]] {{goal|52}} |stadium = [[Lokomotiv stadioni (Toshkent)|Lokomotiv stadioni]] |location = [[Toshkent]] |attendance = 2869 |referee = Ilgiz Tantashev }} {{Football box collapsible |round = 2-tur |date = {{start date|2026|5|15}} |time = 19:30 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |score = 1—0 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/a699cc78-43db-403b-979f-d28b6823e1d5-4b56b838-78bc-4c2f-aeac-b034e6f18bba.pdf Hisobot] |team2 = [[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |goals1 = *[[Diyor Tojiyev|Tojiyev]] {{goal|55}} |goals2 = |stadium = [[Bunyodkor stadioni]] |location = [[Toshkent]] |attendance = 234 |referee = Olim Toʻychiboyev }} {{Football box collapsible |round = 3-tur |date = {{start date|2026|5|20}} |time = ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |time = 18:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |score = 4—2 |team1 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |report = [https://cdn.pfl.uz/match/fbbbb6cf-4752-4fb8-9b52-910408717637-556efa49-7f29-4493-a01d-b083b4360d18.pdf Hisobot] |team2 = [[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |goals1 = *[[Firdavs Abdurahmonov|Abdurahmonov]] {{goal|17}} *[[Anvarjon Hojimirzayev|Hojimirzayev]] {{goal|32||51||76}} |goals2 = *[[Alizod Toʻxtayev|Toʻxtayev]] {{goal|86||88|p}} |stadium = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo stadioni]] |location = [[Samarqand]] |attendance = 1263 |referee = Alisher Rahimqulov }} {{Football box collapsible |round = 3-tur |date = {{start date|2026|5|20}} |time = 18:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |score = 1—5 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/3eec643a-5bd6-45d2-ba20-d6df979c526b-0991063f-a6ba-4567-86d9-ad839cd97350.pdf Hisobot] |team2 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |goals1 = * [[Abdurahmon Abdullayev|Abdullayev]] {{goal|88|p}} |goals2 = *[[Suhrob Nurulloyev|Nurulloyev]] {{goal|7}} *[[Temurxoʻja Abduxoliqov|T. Abduxoliqov]] {{goal|8||53||77}} *[[Muhriddin Zoirov|Zoirov]] {{goal|86}} |stadium = [[Lokomotiv stadioni (Toshkent)|Lokomotiv]] |location = [[Toshkent]] |attendance = 2312 |referee = [[Akobirxoʻja Shukurullayev]] }} === C guruhi === {{Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Kubogi guruh jadvallari|Group C}} {{Football box collapsible |round = 1-tur |date = {{start date|2026|5|09}} |time = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |score = 5—2 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/3b4fdd8f-d77f-45f5-865f-24ebb08f792e-82fea8c6-d5a5-4c3d-8af7-a7622ed9eaa5.pdf Hisobot] |team2 = [[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |goals1 = *[[Fejsal Mulić|Mulić]] {{goal|14||53}} *[[Aleksandar Boljević|Boljević]] {{goal|42}} *[[Ollobergan Karimov|Karimov]] {{goal|68}} *[[Sardorbek Hoshimov|Hoshimov]] {{goal|75}} |goals2 = *[[Ibrohim Akbarov|Akbarov]] {{goal|59}} *[[Sirojiddin Jumadullayev|Jumadullayev]] {{goal|84}} |stadium = [[Zomin stadioni]] |location = [[Zomin]] |attendance = 745 |referee = Sanjar Nazarov }} {{Football box collapsible |round = 1-tur |date = {{start date|2026|5|09}} |time = 18:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]] |score = 3—1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/accc9aa9-a775-46c2-a3b3-5a3c94f1d947-80e32981-d58c-46ef-983f-b3152583a270.pdf Hisobot] |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = *[[Joʻrabek Joʻrayev|Joʻrayev]] {{goal|14||73}} *[[Muhammaddiyor Maʼrifaliyev|Maʼrifaliyev]] {{goal|45}} |goals2 = *[[Asan Vaniyev|Vaniyev]] {{goal|16}} |stadium = [[Jar (sport majmuasi)|JAR stadioni]] |location = [[Toshkent]] |attendance = 312 |referee = [[Abdurashid Xudoyberganov]] }} {{Football box collapsible |round = 2-tur |date = {{start date|2026|5|14}} |time = ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |score = 1—2 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/268255d1-2903-4fcf-9704-28a985939402-0fb5700a-5614-419c-9efe-7717556000f2.pdf Hisobot] |team2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |goals1 = *[[Ibrohim Gʻanixonov|Gʻanixonov]] {{goal|68}} |goals2 = *[[Abdulazizxon Abdurashidov|Abdurashidov]] {{goal|8}} *[[Ollobergan Karimov|Karimov]] {{goal|45+1}} |stadium = [[Bahrom Vafoev nomli stadion|Bahrom Vafoev stadioni]] |location = [[Muborak]] |attendance = 1520 |referee = [[Nikita Mustafin]] }} {{Football box collapsible |round = 2-tur |date = {{start date|2026|5|14}} |time = ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |score = 0—1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/7d83c8e6-6d1f-41ac-8569-4d74db054c13-921918a2-db3d-42ed-af8f-f5b0dd4d6874.pdf Hisobot] |team2 = [[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]] |goals1 = |goals2 = *[[Abdugʻafur Haydarov|Haydarov]] |stadium = [[Doʻstlik stadioni]] |location = [[Toshkent]] |attendance = 103 |referee = Maʼmurjon Ilhomov }} {{Football box collapsible |round = 3-tur |date = {{start date|2026|5|19}} |time = 18:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |score = 3—1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/67cfdef6-f1ef-414f-ad26-ad37b706a51f-1e00379e-2242-4608-bdee-908b14848afb.pdf Hisobot] |team2 = [[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]] |goals1 = *[[Sardorbek Hoshimov|Hoshimov]] {{goal|60|p}} *[[Umid Sultonov|Sultonov]] {{goal|88}} *[[Inomjon Abdumajidov|Abdumajidov]] {{goal|90+4}} |goals2 = *[[Muhammadali Zohidov|Zohidov]] {{goal|21}} |stadium = [[Zomin stadioni|Zomin]] |location = [[Zomin tumani|Zomin]] |attendance = 235 |referee = Alisher Toʻxtasinov }} {{Football box collapsible |round = 3-tur |date = {{start date|2026|5|19}} |time = 18:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |score = 0—2 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/7d0388fe-0c0b-42d4-870e-3be074183cf0-8653f914-52c5-433c-a9b2-cbda08ca7d12.pdf Hisobot] |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = |goals2 = *[[Humoyun Murtozoyev|Murtozoyev]] {{goal|66}} *[[Suhrobjon Parmonqulov|Parmonqulov]] {{goal|87}} |stadium = [[Doʻstlik stadioni]] |location = [[Toshkent viloyati]] |attendance = 73 |referee = Asadbek Qosimjonov }} === D guruhi === {{Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Kubogi guruh jadvallari|Group D}} {{Football box collapsible |round = 1-tur |date = {{start date|2026|5|11}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |score = 6—1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/927f6f64-e536-47fb-b89e-68ed5379a524-c6b06086-67f7-46b8-9025-dbb36a6d1b89.pdf Hisobot] |team2 = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] |goals1 = *[[Xurshid Gʻiyosov|Gʻiyosov]] {{goal|17}} *[[Zoran Marušić|Marušić]] {{goal|20||53}} *[[Vladimir Jovović|Jovović]] {{goal|29}} *[[Asilbek Jumayev|Jumayev]] {{goal|59||68}} |goals2 =*[[Shohnazar Norbekov|Norbekov]] {{goal|48}} |stadium = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol stadioni]] |location = Fargʻona |attendance = 5210 |referee = Akmal Rahimov }} {{Football box collapsible |round = 1-tur |date = {{start date|2026|5|11}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |score = 1—2 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/77f980ab-eb68-40b8-a8d7-e43da94b6db6-54f7bc68-032b-4612-a870-82d3802db18d.pdf Hisobot] |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = *[[Muhriddin Shamsiddinov|Shamsiddinov]] {{goal|30}} |goals2 = *[[Shahzod Ubaydullayev|Ubaydullayev]] {{goal|52||63}} |stadium = Buxoro FA stadioni |location = Buxoro |attendance = 2380 |referee = Feruzbek Hidoyatov }} {{Football box collapsible |round = 2-tur |date = {{start date|2026|5|22}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |score = 0—0 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/95832b2b-88de-4eb7-a89d-69d401d999b0-ff406160-256c-4276-aa38-ade6ce9092a5.pdf Hisobot] |team2 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |goals1 = |goals2 = |stadium = Buxoro FA stadioni |location = Buxoro |attendance = 6670 |referee = Jasur Muxtorov }} {{Football box collapsible |round = 2-tur |date = {{start date|2026|5|22}} |time = ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] |score = 1—0 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/e4d6b35f-6a6e-4ecc-b052-caa813ece132-0d304f43-6688-47d4-9993-11c2e7436749.pdf Hisobot] |team2 = [[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |goals1 = [[Ozod Rajabov|Rajabov]] {{goal|69}} |goals2 = |stadium = [[Yangiyer (stadion)|Yangiyer stadioni]] |location = [[Yangiyer]] |attendance = 799 |referee = Aziz Jumanov }} {{Football box collapsible |round = 3-tur |date = {{start date|2026|5|26}} |time = 17:00 |team1 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |score = 6—2 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/98cfcf6c-5a14-44bc-9e39-a6397a3d3441-901a8f1e-67c3-4e42-8dec-ff64648b5126.pdf Hisobot] |team2 = [[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |goals1 = [[Stipe Perica|Perica]] {{goal|12||36}}<br/>[[Rustambek Fomin|Fomin]] {{goal|28}}<br/>[[Xurshid Gʻiyosov|Gʻiyosov]] {{goal|45}}<br/>[[Nurbek Sarsenbayev|Sarsenbayev]] {{goal|69}}<br/>[[Ratinho]] {{goal|73}} |goals2 = [[Saidjon Ashurov|Ashurov]] {{goal|54}}<br/>[[Akobir Toʻrayev|Toʻrayev]] {{goal|82}} |stadium = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol stadioni]] |location = Fargʻona |attendance = 2153 |referee = Gʻayrat Joʻrayev }} {{Football box collapsible |round = 3-tur |date = 17:00 {{start date|2026|5|26}} |time = ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] |score = 4—1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/5ab9a8b4-a3ed-44a4-a335-999a816de895-84918773-1a7e-4e3d-88ce-d503f9de0173.pdf Hisobot] |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = [[Alisher Sobirjonov|Sobirjonov]] {{goal|27}}<br/>[[Asilbek Umurzoqov|Umurzoqov]] {{goal|45+2||72}}<br/>[[Shohnazar Norbekov|Norbekov]] {{goal|76}} |goals2 = [[Shahzod Ubaydullayev|Ubaydullayev]] {{goal|9}} |stadium = [[Yangiyer (stadion)|Yangiyer stadioni]] |location = [[Yangiyer]] |attendance = 550 |referee = Dias Galeyev }} === E guruhi === {{Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Kubogi guruh jadvallari|Group E}} {{Football box collapsible |round = 1-tur |date = {{start date|2026|5|11}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] |score = 2—1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/83e143b8-2a35-404c-a77c-60f331f9cb0f-f209eed7-4ad4-49a4-94d9-7325a91f1be2.pdf Hisobot] |team2 = [[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |goals1 =*[[Islom Anvarov|Anvarov]] {{goal|5}} *[[Shamsiddin Tursunmahammadov|Tursunmahammadov]] {{goal|60}} |goals2 = * [[Sardor Qoʻzimurodov|Qoʻzimurodov]] {{goal|9}} |stadium = [[Bunyodkor stadioni]] |location = [[Toshkent]] |attendance = 398 |referee = Maʼmurjon Ilhomov }} {{Football box collapsible |round = 1-tur |date = {{start date|2026|5|11}} |time = 17:30 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |score = 3—1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/3ce00682-81d0-44ec-b1fc-305fc4842cb7-4ff40ed8-ff8d-44c1-8939-299fc95bfad2.pdf Hisobot] |team2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |goals1 = *[[Abdusalom Nuriddinov|Nuriddinov]] {{goal|35||55|p}} *[[Asadulla Qutiboyev|Qutiboyev]] {{goal|75}} |goals2 = *[[Akmal Muzaffarov|Muzaffarov]] {{goal|48}} |stadium = NOPSTTM |location = Nukus |attendance = 821 |referee = Nikita Mustafin }} {{Football box collapsible |round = 2-tur |date = 19:00 {{start date|2026|5|17}} |time = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |score = 0—1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/e48f5a51-fbd4-4371-bb2d-4c60986c696e-9a91efb9-0b56-4b14-9efd-a8c9962872e6.pdf Hisobot] |team2 = [[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |goals1 = |goals2 = * [[Aybek Sdikov|Sdikov]] {{goal|43}} |stadium = Surxon arena. Zaxira maydoni |location = [[Termiz]] |attendance = 273 |referee = [[Nayim Qosimov]] }} {{Football box collapsible |round = 2-tur |date = 19:00 {{start date|2026|5|17}} |time = ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |score = 0—2 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/b7c25499-1df7-444d-bf8d-a4da8a84e4df-b569e2dc-9b67-41e8-bc89-346e7ea7abb8.pdf Hisobot] |team2 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] |goals1 = |goals2 = * [[Shahboz Umarov|Umarov]] {{goal|7}} * [[Shahzodjon Neʼmatjonov|Neʼmatjonov]] {{goal|26}} |stadium = [[Yoshlar sport majmuasi|Yoshlar SM]] |location = [[Navoiy (shahar)|Navoiy]] |attendance = 5254 |referee = [[Shavkat Nasibullayev]] }} {{Football box collapsible |round = 3-tur |date = {{start date|2026|5|24}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] |score = 4—0 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/d5625074-5046-48af-84b2-ba18eee5ab27-c5b9c5e3-03e8-46f0-a4cd-ff491ea787db.pdf Hisobot] |team2 = [[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |goals1 = [[Shamsiddin Tursunmahammadov|Tursunmahammadov]] {{goal|10}}<br/>[[Nosirjon Abdusalomov|Abdusalomov]] {{goal|23}}<br/>[[Shahzodjon Neʼmatjonov|Neʼmatjonov]] {{goal|29||52}} |goals2 = |stadium = [[Bunyodkor stadioni]] |location = [[Toshkent]] |attendance = 211 |referee = Ahrol Risqullayev }} {{Football box collapsible |round = 3-tur |date = {{start date|2026|5|24}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |score = 1—4 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/581e8f44-b588-47b9-b4d1-ec3f5338c54f-800b002e-2932-4388-90d4-9727f55ce8c6.pdf Hisobot] |team2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |goals1 = [[Dilshod Hushbaqov|Hushbaqov]] {{goal|61}} |goals2 = [[Murodali Usmonov|Usmonov]] {{goal|9||71}}<br/>[[Shahzod Rahmatullayev|Rahmatullayev]] {{goal|81}}<br/>[[Oleksiy Shchebetun|Shchebetun]] {{goal|87}} |stadium = [[Yoshlar sport majmuasi|Yoshlar SM]] |location = [[Navoiy (shahar)|Navoiy]] |attendance = 1763 |referee = Firdavs Norsafarov }} === F guruhi === {{Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Kubogi guruh jadvallari|Group F}} {{Football box collapsible |round = 1-tur |date = {{start date|2026|5|12}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |score = 9—0 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/98723fbe-e2c3-4d3c-9543-77a78d9853a9-6691455b-c138-4aba-8740-9829c8e43ed5.pdf Hisobot] |team2 = [[Qoraqalpogʻiston FA (futbol klubi)|Qoraqalpogʻiston FA]] |goals1 = *{{abbr|Otebayev|Adilbek Otebayev}} {{goal|23|o.g.}} * [[Alex Fernandes (2002-yilda tugʻilgan futbolchi)|Fernandes]] {{goal|32||68}} * [[Katulondi Kati|Kati]] {{goal|33}} * [[Dilshod Komilov|Komilov]] {{goal|40}} * {{abbr|Japaraliyev|Habibullo Japaraliyev}} {{goal|74}} * [[Abbos Gʻulomov|Gʻulomov]] {{goal|79||87}} * [[Vanja Ilić|Ilić]] {{goal|90}} |goals2 = |stadium = [[Olimpiya stadioni (Toshkent)|Olimpiya stadioni]] |location = [[Toshkent]] |attendance = 218 |referee = Nasibabonu Toshmuhamedova }} {{Football box collapsible |round = 1-tur |date = {{start date|2026|5|11}} |time = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |score = 0—1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/99c75469-663e-4613-83b8-2feb2d3567d4-7366ab5c-5afe-4e59-91a0-cfdf04abf66d.pdf Hisobot] |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = |goals2 = * [[Ibodjon Abelfazov|Abelfazov]] {{goal|90|o.g.}} |stadium = [[Fargʻona stadioni|FarDU stadioni]] |location = Fargʻona |attendance = 1315 |referee = Umidjon Rahimjonov }} {{Football box collapsible |round = 2-tur |date = {{start date|2026|5|18}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |score = 1—1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/c31da870-8da5-4f79-893e-1bd537de9357-43a93646-ce53-49cf-beaf-f371cc62897e.pdf Hisobot] |team2 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |goals1 = * [[Daniil Nugumanov|Nugumanov]] {{goal|55}} |goals2 = * [[Abbos Gʻulomov|Gʻulomov]] {{goal|27}} |stadium = [[Xorazm (stadion)|Xorazm stadioni]] |location = [[Urganch]] |attendance = 5454 |referee = [[Ahrol Risqullayev]] }} {{Football box collapsible |round = 2-tur |date = {{start date|2026|5|18}} |time = 18:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Qoraqalpogʻiston FA (futbol klubi)|Qoraqalpogʻiston FA]] |score = 0—7 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/4a5e2ca8-8132-4379-ad12-c8156fbee759-bbec9e9e-b48b-476f-9107-8253a4462a65.pdf Hisobot] |team2 = [[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |goals1 = |goals2 = * [[Maharram Abelfazov|Abelfazov]] {{goal|30}} * [[Asadbek Zokirjonov|Zokirjonov]] {{goal|41}} * [[Bobur Farhodov|Farhodov]] {{goal|48}} * [[Norxon Sheripov|Sheripov]] {{goal|70}} * [[Rizo Ayvazov|Ayvazov]] {{goal|73||88}} * [[Murodjon Komilov|Komilov]] {{goal|75}} |stadium = NOPSTTM |location = [[Nukus]] |attendance = 354 |referee = Nurbek Sheraliyev }} {{Football box collapsible |round = 3-tur |date = {{start date|2026|5|24}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |score = 4—1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/c7a3bbde-6b74-47b0-80dd-d1d16306f733-c2634296-08fd-47e7-b066-600c0f07db7f.pdf Hisobot] |team2 = [[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |goals1 = [[Shohruxbek Abdurahmonov|Abdurahmonov]] {{goal|25}}<br />[[Alex Fernandes (2002-yilda tugʻilgan futbolchi)|Fernandes]] {{goal|74}}<br />[[Muhammadali Gʻiyosov|Gʻiyosov]] {{goal|84}}<br />[[Shohmalik Komilov|Komilov]] {{goal|89}} |goals2 = [[Murodjon Komilov|Komilov]] {{goal|90+2}} |stadium = [[Olimpiya stadioni (Toshkent)|Olimpiya stadioni]] |location = [[Toshkent]] |attendance = 210 |referee = Abdurashid Xudoyberganov }} {{Football box collapsible |round = 3-tur |date = {{start date|2026|4|24}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Qoraqalpogʻiston FA (futbol klubi)|Qoraqalpogʻiston FA]] |score = 3—6 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/bc396000-c17f-4cf8-aa14-2df48da2e979-9692b9e1-696c-4b5d-b56b-fb1af232ab37.pdf Hisobot] |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = [[Damir Nizanov|Nizanov]] {{Goal|29||85||90+3}} |goals2 = [[Daniil Nugumanov|Nugumanov]] {{goal|10}}<br />[[Rustam Abduhamidov|Abduhamidov]] {{goal|17}}<br />[[Boubacar Traoré (1997-yilda tugʻilgan futbolchi)|Traoré]] {{goal|37}}<br />[[Azizjon Ahrorov|Ahrorov]] {{goal|74||74}}<br />[[Sultonboy Ismoilov|Ismoilov]] {{goal|90+2}} |stadium = [[Xorazm (stadion)|Xorazm stadioni]] |location = [[Urganch]] |attendance = 2320 |referee = Umidjon Nutfullayev }} === G guruhi === {{Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Kubogi guruh jadvallari|Group G}} {{Football box collapsible |round = 1-tur |date = {{start date|2026|5|13}} |time = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |score = 3—2 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/11d200ad-0e08-4a15-aa01-626ed1bcce56-40f41c44-57d8-4c89-bf89-d762b2fe6da6.pdf Hisobot] |team2 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |goals1 =* [[Islom Sharipov|Sharipov]] {{goal|31}} *[[Davron Anvarov|Anvarov]] {{goal|63}} *[[Izzatullo Abdulhaqov|Abdulhaqov]] {{goal|73}} |goals2 = *[[Stephen Chinedu|Chinedu]] {{goal|86}} *[[Sarvar Abduhamidov|Abduhamidov]] {{goal|89}} |stadium = [[Olimpiya (stadion, Samarqand)|Afrosiyob arena]] |location = [[Samarqand]] |attendance = 102 |referee = Nayim Qosimov }} {{Football box collapsible |round = 1-tur |date = {{start date|2026|5|13}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |score = 4—1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/7b2c0bd1-7037-4149-9535-1f8e5dea1e2f-c7233be5-3149-4c02-bf00-e5ad730fee36.pdf Hisobot] |team2 = [[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |goals1 = *[[Ibrohim Ibrohimov|Ibrohimov]] {{goal|5||82}} *[[Zaid Tahseen|Tahseen]] {{goal|71}} *[[Flamarion]] {{goal|80}} |goals2 = * {{abbr|Odiljonov|Diyorbek Odiljonov}} {{goal|87}} |stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor stadioni]] |location = [[Toshkent]] |attendance = 856 |referee = Xushnud Suyunboyev }} {{Football box collapsible |round = 2-tur |date = {{start date|2026|5|18}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |score = 2—0 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/5b95a094-f79d-44e1-912a-8bfddfa6a4a7-d1fc294d-1250-4bd7-9699-0b00355198f6.pdf Hisobot] |team2 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |goals1 = *[[Sunnatulla Abdullajonov|Abdullajonov]] {{goal|20}} *[[Stephen Chinedu|Chinedu]] {{goal|74|p}} |goals2 = |stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni]] |location = [[Toshkent]] |attendance = 565 |referee = Ravshan Abduvohidov }} {{Football box collapsible |round = 2-tur |date = {{start date|2026|5|18}} |time = 18:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |score = 1—0 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/8b382cd2-c487-4a1a-a0e2-08b658ea95ad-50ce75d4-faa5-4ebe-800b-62c639eac2a2.pdf Hisobot] |team2 = [[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |goals1 = *[[Muzaffar Moʻminov|Moʻminov]] {{goal|73}} |goals2 = |stadium = [[Oʻzbekiston stadioni]] |location = [[Yaypan]] |attendance = 832 |referee = Umidjon Rahimjonov }} {{Football box collapsible |round = 3-tur |date = {{start date|2026|4|27}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |score = 3—0 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/fd781500-32c6-44e6-9118-6d112c351865-bccad71b-79bd-413a-8c5f-79eac65d82ec.pdf Hisobot] |team2 = [[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |goals1 = [[Rustam Turdimurodov|Turdimurodov]] {{goal|14||73}}<br/>[[Ibrohim Ibrohimov|Ibrohimov]] {{goal|76}} |goals2 = |stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor stadioni]] |location = [[Toshkent]] |attendance = 658 |referee = [[Shavkat Nasibullayev]] }} {{Football box collapsible |round = 3-tur |date = {{start date|2026|4|27}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |score = 1—2 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/5ce3c6f5-24c0-4c38-b524-be8e38dea3f4-5a175a28-a2d4-4465-ac15-83158034fa64.pdf Hisobot] |team2 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |goals1 = [[Asatilla Gʻayratillayev|Gʻayratillayev]] {{goal|87}} |goals2 = [[Sarvar Abduhamidov|Abduhamidov]] {{goal|63}}<br/>[[Stephen Chinedu|Chinedu]] {{goal|81}} |stadium = [[Oʻzbekiston stadioni]] |location = [[Yaypan]] |attendance = 550 |referee = Temurbek Toʻxtasinov }} === H guruhi === {{Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Kubogi guruh jadvallari|Group H}} {{Football box collapsible |round = 1-tur |date = {{start date|2026|5|15}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |score = 1—3 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/c7ed3b53-fcad-43cd-8d3d-e2b5bdd6b911-2ebbd8b6-8e5f-4716-975e-5b5e0861ea95.pdf Hisobot] |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = *[[Diyorbek Asomiddinov|Asomiddinov]] {{goal|52}} |goals2 = *[[Poʻlatxoʻja Xoldorxonov|Xoldorxonov]] {{goal|39}} *[[Odil Abdumajidov|Abdumajidov]] {{goal|72}} *[[Muhammadkarim Toirov|Toirov]] {{goal|84}} |stadium = [[Gʻuzor stadioni]] |location = Gʻuzor |attendance = 1270 |referee = Rinat Serazitdinov }} {{Football box collapsible |round = 1-tur |date = {{start date|2026|5|16}} |time = 17:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |score = 6—1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/e8d54f5c-eada-4c47-befd-945bd5fa7d8a-fa9066b9-f4ff-4e95-b6e1-404ee11b68fd.pdf Hisobot] |team2 = [[Havokand (futbol klubi)|Havokand]] |goals1 = * [[Zafarmurod Abdurahmatov|Abdurahmatov]] {{goal|2||15}} * [[Sharof Muhiddinov|Muhiddinov]] {{goal|23}} * [[Bobur Abduholiqov|Abduholiqov]] {{goal|24||84}} * [[Yusuf Otubanjo|Otubanjo]] {{goal|40}} |goals2 = *{{abbr|Musayev|Salohiddin Musayev}} {{goal|90+1}} |stadium = [[Qarshi markaziy stadioni|Markaziy stadioni]] |location = [[Qarshi]] |attendance = 7625 |referee = Alisher Rahimqulov }} {{Football box collapsible |round = 2-tur |date = {{start date|2026|4|21}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |score = 1—1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/7c58a9cb-508f-4fce-8d73-1067fadf1310-f6d3c11d-526d-4792-8196-65e893703c9a.pdf Hisobot] |team2 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |goals1 = [[Martin Boakye|Boakye]] {{goal|25}} |goals2 = [[Bobur Abduholiqov|Abduholiqov]] {{goal|56}} |stadium = [[Bobur stadioni]] |location = [[Andijon (shahar)|Andijon]] |attendance = 11172 |referee = Gʻayrat Joʻrayev }} {{Football box collapsible |round = 2-tur |date = {{start date|2026|4|21}} |time = 18:30 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Havokand (futbol klubi)|Havokand]] |score = 1—4 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/c4479b03-7023-4f4b-b589-75e3f18708ac-ec5e4cde-c0d3-428a-b706-e42a593bb796.pdf Hisobot] |team2 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = [[Abubakrsiddiq Toshtemirov|Toshtemirov]] {{goal|90+2}} |goals2 = [[Mirjalol Jumayev|Jumayev]] {{goal|40}}<br/>[[Daniel Nasriddinov|Nasriddinov]] {{goal|77}}<br/>[[Muhamed Olawale|Olawale]] {{goal|79}}<br/>[[Diyorbek Asomiddinov|Asomiddinov]] {{goal|85}} |stadium = [[Oʻzbekiston stadioni]] |location = [[Yaypan]] |attendance = 310 |referee = Xushnud Suyunboyev }} {{Football box collapsible |round = 3-tur |date = {{start date|2026|4|26}} |time = 18:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |score = 4—0 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/1c2c2cdc-5c0d-43f5-aaf8-7d307da23114-76990b97-a46b-4500-9396-109fe35e7828.pdf Hisobot] |team2 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = [[Shoxrux Eshboʻtayev|Eshboʻtayev]] {{goal|15|o.g.}}<br/>[[Sharof Muhiddinov|Muhiddinov]] {{goal|48}}<br/>[[Ulugʻbek Xudoyberdiyev|Xudoyberdiyev]] {{goal|80|o.g.}}<br/>[[Bobur Abduholiqov|Abduholiqov]] {{goal|90+1}} |goals2 = |stadium = [[Qarshi markaziy stadioni|Markaziy stadioni]] |location = [[Qarshi]] |attendance = 4375 |referee = Nayim Qosimov }} {{Football box collapsible |round = 3-tur |date = {{start date|2026|4|26}} |time = 18:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Havokand (futbol klubi)|Havokand]] |score = 1—8 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/2b99f169-4aa1-41ce-8091-08e741f25371-36cb68d1-1109-4cdb-8051-d1e219def1fd.pdf Hisobot] |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = [[Ixtiyor Ahmadjonov|Ahmadjonov]] {{goal|45+2}} |goals2 = [[Usmonali Ismonaliyev|Ismonaliyev]] {{goal|7}}<br/>[[Bekzod Sulaymonov|Sulaymonov]] {{goal|13}}<br/>[[Azizbek Turgʻunboyev|Turgʻunboyev]] {{goal|20||32}}<br/>[[Poʻlatxoʻja Xoldorxonov|Xoldorxonov]] {{goal|23||72||90+3}}<br/>[[Hamidullo Karimov|Karimov]] {{goal|74}} |stadium = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni]] |location = [[Qoʻqon]] |attendance = 320 |referee = Umidjon Rahimjonov }} == Pley-off bosqichi == === Qur’a === [[2-iyun]] kuni 2026-yilgi Oʻzbekiston Kubogi musobaqasining nimchorak final bosqichiga qur’a tashlash marosimi oʻtkazildi<ref>{{Cite web|url=https://t.me/uzpfl/78091|title=UzPFL|website=Telegram|access-date=2026-06-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/562623|title=O‘zbekiston kubogi: 1/8 final bosqichiga qur’a tashlandi|last=STADION.UZ|website=stadion.uz|access-date=2026-06-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://championat.asia/news/ozbekiston-kubogi-18-finalga-qura-tashlanmoqda-1|title=🔥 O'zbekiston Kubogi 1/8 finaliga qur'a tashlandi: "Neftchi" "Paxtakor" bilan, "Navbahor" esa "Nasaf" bilan ro'baro' keladi|website=championat.asia|access-date=2026-06-03}}</ref>. === Nimchorak final === {{Football box |round = 1/8 final |date = {{start date|2026|8|29}} |time = 18:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |score = 0—1 |report = [ Hisobot] |team2 = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] |goals1 = |goals2 = {{goal|52}} [[Asilbek Umurzoqov|Umurzoqov]] |stadium = [[OKMK (stadion)|OKMK stadioni]] |location = [[Olmaliq]] |attendance = |referee = Umidjon Rahimjonov }} ---- {{Football box |round = 1/8 final |date = {{start date|2026|8|29}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |score = 1—0 |report = [ Hisobot] |team2 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |goals1 = [[Stipe Perica|Perica]] {{goal|81}} |goals2 = |stadium = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol stadioni]] |location = Fargʻona |attendance = |referee = [[Shavkat Nasibullayev]] }} ---- {{Football box |round = 1/8 final |date = {{start date|2026|8|30}} |time = 18:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |score = — |report = [ Hisobot] |team2 = [[Jayxun (futbol klubi)|Jayxun]] |goals1 = |goals2 = |stadium = |location = |attendance = |referee = }} ---- {{Football box |round = 1/8 final |date = {{start date|2026|8|30}} |time = 19:00 ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |score = — |report = [ Hisobot] |team2 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |goals1 = |goals2 = |stadium = |location = |attendance = |referee = }} ---- {{Football box |round = 1/8 final |date = {{start date|2026|9|15}} |time = ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |score = — |report = [ Hisobot] |team2 = [[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]] |goals1 = |goals2 = |stadium = |location = |attendance = |referee = }} ---- {{Football box |round = 1/8 final |date = {{start date|2026|9|15}} |time = ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] |score = — |report = [ Hisobot] |team2 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |goals1 = |goals2 = |stadium = |location = |attendance = |referee = }} ---- {{Football box |round = 1/8 final |date = {{start date|2026|9|16}} |time = ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |score = — |report = [ Hisobot] |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = |goals2 = |stadium = |location = |attendance = |referee = }} ---- {{Football box |round = 1/8 final |date = {{start date|2026|9|16}} |time = ([[UTC+05:00|UTC+5]]) |team1 = [[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |score = — |report = [ Hisobot] |team2 = [[Qoʻqon 1912]] |goals1 = |goals2 = |stadium = |location = |attendance = |referee = }} === Chorak final === === Yarim final === === Final === {{main|Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}} {{:Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali}} == Toʻpurarlar == {{updated|2026-yil 30-avgust holatiga koʻra}} {{Goalscorers |goals= 229 |ongoing=yes |matches= 39 |updated= 2026-yil 30-avgust |4 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Poʻlatxoʻja Xoldorxonov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Anvar Hojimirzayev]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asilbek Umurzoqov]] ([[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]) * {{Flagicon|BRA}} [[Maxuel Cássio]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bobur Abduholiqov]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Damir Nizanov]] ([[Aral akademiya (futbol klubi)|Qoraqalpogʻiston FA]]) |3 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Shahzodjon Neʼmatjonov]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Ubaydullayev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shohnazar Norbekov]] ([[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Temurxoʻja Abduxoliqov]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abbos Gʻulomov]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|BRA}} [[Alex Fernandes (2002-yilda tugʻilgan futbolchi)|Alex Fernandes]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|CRO}} [[Stipe Perica]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ibrohim Ibrohimov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]) * {{Flagicon|NGA}} [[Stephen Chinedu]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]) |2 goals= * {{Flagicon|RUS}} [[Mark Krasnov]] ([[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral (Nukus)]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Muhammadodilxon Orifxonov}} ([[Ahmedov (futbol klubi)|Ahmedov]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Ziyodullo Salomov}} ([[Ahmedov (futbol klubi)|Ahmedov]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Azizbek Turgʻunboyev]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shamsiddin Tursunmahammadov]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Firdavs Abdurahmonov]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Rizo Ayvazov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Murodjon Komilov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Mubasher Valiyev}} ([[Havokand (futbol klubi)|Havokand]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Alizod Toʻxtayev]] ([[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sharof Muhiddinov]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Zafarmurod Abdurahmatov]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asilbek Jumayev]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Zoran Marušić]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Xurshid Gʻiyosov]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Joʻrabek Joʻrayev]] ([[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asadbek Sobirjonov]] ([[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Azizjon Baxtiyorov}} ([[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Rustam Turdimurodov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdusalom Nuriddinov]] ([[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Kuvatbek Xudoyberdiyev}} ([[Aral akademiya (futbol klubi)|Qoraqalpogʻiston FA]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Murodali Usmonov]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Fejsal Mulić|Mulić]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ollobergan Karimov]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardorbek Hoshimov]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sarvar Abduhamidov]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Daniil Nugumanov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Azizjon Ahrorov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadyusuf Mirqodirov]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Akmal Kozimov}} ([[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Diyorbek Asomiddinov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) |1 goals= * {{Flagicon|ITA}} [[Martin Boakye]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Odil Abdumajidov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Usmonali Ismonaliyev]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bekzod Sulaymonov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Hamidullo Karimov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadkarim Toirov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Salohiddin Muhammadno‘monov}} ([[Ahmedov (futbol klubi)|Ahmedov]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Dostonbek Ro‘ziqulov}} ([[Ahmedov (futbol klubi)|Ahmedov]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Diyorbek Sagdullayev}} ([[Azur (futbol klubi)|Azur]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Beknazar Bobojonov}} ([[Azur (futbol klubi)|Azur]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Bakir Sayidov}} ([[Azur (futbol klubi)|Azur]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Lutfulloh Nuriddinov}} ([[Barkamol (futbol klubi)|Barkamol]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Saidjon Ashurov]] ([[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhriddin Shamsiddinov]] ([[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Akobir Toʻrayev]] ([[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nosirjon Abdusalomov]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shahboz Umarov]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Islom Anvarov]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Yashnarbek Rahmonov]] ([[Doʻstlik (futbol klubi, Toshkent)|Doʻstlik (Toshkent)]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdulahad Hoshimov]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sanjar Qodirqulov]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Maharram Abelfazov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asadbek Zokirjonov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bobur Farhodov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Norxon Sheripov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Bunyod Shodiyev}} ([[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ozod Rajabov]] ([[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Shohjaxon Yunusov}} ([[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Alisher Sobirjonov]] ([[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Ilhom Turobjonov}} ([[Havokand (futbol klubi)|Havokand]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Otabek Moʻminov}} ([[Havokand (futbol klubi)|Havokand]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Abubakrsiddiq Toshtemirov}} ([[Havokand (futbol klubi)|Havokand]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Salohiddin Musayev}} ([[Havokand (futbol klubi)|Havokand]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abubakrsiddiq Toshtemirov]] ([[Havokand (futbol klubi)|Havokand]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ixtiyor Ahmadjonov]] ([[Havokand (futbol klubi)|Havokand]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sanjar Rashidov]] ([[Jizzax FA (futbol klubi)|Jizzax FA]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Islom Sharipov]] ([[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Davron Anvarov]] ([[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Izzatullo Abdulhaqov]] ([[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodirbek Mukarov]] ([[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadali Raimov]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhriddin Zoirov]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadali Raimov]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shodiyor Shodiboyev]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Humoyun Murtozoyev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Suhrobjon Parmonqulov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asan Vaniyev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ibrohim Gʻanixonov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|MNE}} [[Armin Bošnjak]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|NGA}} [[Yusuf Otubanjo]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Azizjon Tursunov}} ([[Navoiy FA (futbol klubi)|Navoiy FA]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Asilbek Roʻzimurodov}} ([[Navoiy FA (futbol klubi)|Navoiy FA]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shohruxbek Abdurahmonov]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadali Gʻiyosov]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shohmalik Komilov]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Dilshod Komilov]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Vanja Ilić]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|CDR}} [[Katulondi Kati]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Habibullo Japaraliyev}} ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Rustambek Fomin]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nurbek Sarsenbayev]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]) * {{Flagicon|BRA}} [[Vladimir Jovović]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]) * {{Flagicon|Ratinho}} [[Vladimir Jovović]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abror Karimov]] ([[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]) * {{Flagicon|GEO}} [[Giorgi Papava]] ([[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Uros Kojic]] ([[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ali Abdurahmonov]] ([[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Toirov]] ([[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Hazrat Tursunqulov]] ([[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammaddiyor Maʼrifaliyev]] ([[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdugʻafur Haydarov]] ([[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadali Zohidov]] ([[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Behruzbek Omonov}} ([[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]) * {{Flagicon|UZB}} {{Abbr|Farzullo Gʻulomov}} ([[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]) * {{Flagicon|GEO}} [[Flamarion]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]) * {{Flagicon|IRQ}} [[Zaid Tahseen]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]) * {{Flagicon|Liberiya}} [[Sylvanus Nimely]] ([[Qoʻqon 1912]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Javohir Siddiqov]] ([[Qoʻqon 1912]]) * {{Flagicon|GEO}} [[Andro Giorgadze]] ([[Qoʻqon 1912]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shohrux Gadoyev]] ([[Qoʻqon 1912]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadanas Hasanov]] ([[Qoʻqon 1912]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Akmal Muzaffarov]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Rahmatullayev]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]) * {{Flagicon|UKR}} [[Oleksiy Shchebetun]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Dilshod Mahmudov|Dilshod Mahmudov (futbolchi)}} ([[Aral akademiya (futbol klubi)|Qoraqalpogʻiston FA]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Aybek Sdikov]] ([[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asadulla Qutiboyev]] ([[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ibrohim Akbarov]] ([[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sirojiddin Jumadullayev]] ([[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]]) * {{Flagicon|MNE}} [[Aleksandar Boljević]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Inomjon Abdumajidov]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Umid Sultonov]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdulazizxon Abdurashidov]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sunnatulla Abdullajonov]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Qoʻzimurodov]] ([[TerDU (futbol klubi)|TerDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Dilshod Xushbaqov]] ([[TerDU (futbol klubi)|TerDU]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Rihsiboy Abduhakimov}} ([[Toshkent FA (futbol klubi)|Toshkent FA]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Husan Namozov}} ([[Toshkent VFA (futbol klubi)|Toshkent VFA]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Rustam Abduhamidov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|SEN}} [[Boubacar Traoré (1997-yilda tugʻilgan futbolchi)|Boubacar Traoré]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sultonboy Ismoilov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muzaffar Moʻminov]] ([[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asatilla Gʻayratillayev]] ([[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Diyorbek Odiljonov}} ([[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadyusuf Fayzullayev]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdurahmon Abdullayev]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Diyor Tojiyev]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Zohir Sobirov}} ([[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Murodjon Shamsiddinov]] ([[Sherdor (futbol klubi)|Sherdor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mirjalol Jumayev]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|CIV}} [[Muhamed Olawale]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Daniel Nasriddinov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) |1 own goal= * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Adilbek Otebayev}} ([[Qoraqalpogʻiston FA (futbol klubi)|Qoraqalpogʻiston FA]]) Navbahor jamoasi foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Ibodjon Abelfazov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) Xorazm jamoasi foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Shoxrux Eshboʻtayev]] (Shoʻrtan klubi futbolchisi Nasaf klubi foydasiga) * {{Flagicon|UZB}} [[Ulugʻbek Xudoyberdiyev]] (Shoʻrtan klubi futbolchisi Nasaf klubi foydasiga) }} == Yana qarang == * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Superligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi]] == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://pfl.uz/uzb/tournaments/tournament/2/30 Oʻzbekiston Kubogi pfl.uz rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221120022834/https://pfl.uz/uzb/tournaments/tournament/2/30 |date=2022-11-20 }} * [https://t.me/uzpfl OʻzPFL] Rasmiy telegram kanali * [https://globalsportsarchive.com/en/soccer/competition/coca-cola-ozbekiston-kubogi-2026/79593 2026-yilgi Oʻzbekiston Kubogi / GSA] {{Oʻzbekiston kubogi mavsumlari}} [[Turkum:2026-yilda Osiyodagi milliy kuboklar]] [[Turkum:2026-yilda Oʻzbekiston futboli]] [[Turkum:Oʻzbekiston kubogi mavsumlari]] gkmnmekf69cbh4k1nd5caunqtposmf0 0 1365940 6272221 6129433 2026-09-17T00:09:27Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272221 wikitext text/x-wiki '''H galereyasi''' Tailandning [[Bang Rak tumani]], [[Bangkok]] shahrida joylashgan sanʼat galereyasi edi. U goʻzal, 125 yillik anglo-tay uslubidagi qasrda joylashgan edi{{Manba kerak|date=September 2021}}. Galereyaning Facebook sahifasidagi maʼlumotlarga koʻra, u 2020-yil may oyida Satorn yoʻlidagi koʻrgazmani yopib qoʻygan. 2002-yilda amerikalik Ernest H. Li tomonidan tashkil etilgan ikki qavatli galereya asosan Osiyoga yoʻnaltirilgan zamonaviy sanʼatga ixtisoslashgan<ref name="BangRiver">{{cite web |title=H Gallery - Bangkok River |url=http://www.bangkokriver.com/place/h-gallery/ |website=Bangkok River |accessdate=17 August 2018 |arxivsana=2019-12-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20191208113052/https://www.bangkokriver.com/place/h-gallery/ }}</ref>. H galereyasi 2011-yilda irlandiyalik sanʼat tanqidchisi va kuratori Brian Curtin bilan hamkorlikni boshladi<ref name="TheArtling">{{cite web |title=Interview with Brian Curtin of H Gallery Bangkok {{!}} The Artling |url=https://theartling.com/en/artzine/interview-brian-curtin-h-gallery-bangkok/ |website=The Artling |accessdate=17 August 2018 |date=7 November 2014}}</ref>. Brian Curtin ikkinchi qavatda H loyihalar maydonini jonli ijrolarni ham oʻz ichiga olgan eksperimental loyihalar uchun maydon sifatida yoʻlga qoʻydi va u asosiy dasturning katta qismini ham kuratorlik qilishda davom etmoqda. 2012-yilda Tailandning shimolida H galereyasi [[Chiangmay milliy muzeyi]] ochildi va unda tailandlik rassom Mit Jay-Inning rasmlari installyatsiyasi namoyish etildi<ref name="Onarto">{{cite web |title=H Gallery Chiang Mai |url=https://onarto.com/art-galleries/h-gallery-chiang-mai/ |website=Onarto Art Store |accessdate=17 August 2018}}</ref>. Galereya Tada Hengsapkul, Tada Hengsapkul, Michael Li, [[Sopheap Pich]], Olivier Pin-Fat va Pinaree Sanpitak kabi turli mahalliy va xorijiy rassomlar bilan ishlagan{{Manba kerak|date=September 2021}}. 2012-yilda tailand-amerikalik rassom [[Michael Shaowanasai]] ijodiga bagʻishlangan, ''Radu Die: Michael Shaowanasai tomonidan yaratilgan yangi asarlar'' nomli koʻrgazma galereyasi tashkil etildi<ref name=chancerybio>{{cite web | title=Michael Shaowanasai | website=10 Chancery Lane Gallery | url=https://www.10chancerylanegallery.com/artists/main/michael-shaowanasai/biography-en/ | access-date=24 September 2021}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [http://www.hgallerybkk.com/ H galereyasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20260411020132/https://hgallerybkk.com/ |date=2026-04-11 }} rasmiy sahifa {{coord|13.722037|100.52623|display=title}} {{DEFAULTSORT:H gallereyasi}} {{Tashqi_havolalar}} [[Turkum:Tailanddagi muzeylar]] 84kct7p9gg6z34hvrx7xkwzmzgxwtil 0 1401840 6272165 6248373 2026-09-16T16:20:41Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272165 wikitext text/x-wiki {{UNESCO Jahon madaniy merosi bilgiqutisi | WHS = Avstraliyaning Gondvana yomgʻir oʻrmonlari | image = Box Log Falls, Springbrook National Park.jpg | alt = A small waterfall over a rock face in a rainforest setting | image_upright = 1.2 | caption = [[Lamington milliy bogʻi]]dagi [[Box Logs sharsharasi]], [[Kvinslend]] | location = [[Yangi Janubiy Uels]] va [[Kvinslend]] shtatlari, Avstraliya | criteria = {{UNESCO WHS type|(viii), (ix), (x)}}viii, ix, x | hide_interactive_map = | ID = 368 | year = 1986 | extension = 1994 | area ={{convert|370,000|ha|sqmi|abbr=on}} }} '''Avstraliyaning Gondvana yomgʻir oʻrmonlari''' ({{lang-en|Gondwana Rainforests of Australia}}), ilgari '''Markaziy sharqiy yomgʻir oʻrmonlari qoʻriqxonalari''' ({{lang-en|Central Eastern Rainforest Reserves}}) nomi bilan tanilgan, [[Jahon merosi]] obyekti boʻlib, [[Yangi Janubiy Uels]]ning shimoli-sharqida va [[Kvinslend]]ning janubi-sharqida joylashgan umumiy maydoni taxminan {{convert|370,000|ha|acre|abbr=on}} boʻlgan 41 ta yomgʻir oʻrmoni qoʻriqxonasini oʻz ichiga oladi. Ushbu hudud 1986-yilda Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan va 1994-yilda kengaytirilgan. Gondvana yomgʻir oʻrmonlari, shuningdek, Avstraliya Milliy meros roʻyxati va Yangi Janubiy Uels meros reyestriga ham kiritilgan<ref name=":1" /><ref name="soc" />{{rp|30}}. Gondvana yomgʻir oʻrmonlarida [[Gondvana]] superkontinentining ajralishidan oldingi davrlarga borib taqaladigan oʻsimlik va hayvon turlarining bir qatori boʻlib, ularning baʼzilari faqat shu hududda uchraydi. Bularga paporotniklar, ignabargli daraxtlar va gullovchi oʻsimliklarning ilk namunalari kiradi. Ushbu hududni tashkil etuvchi qoʻriqxonalar Gondvanadan ajralish vaqtida Avstraliyaning katta qismini qoplagan yomgʻir oʻrmonlarining saqlanib qolgan soʻnggi namunalaridan hisoblanadi. Gondvana yomgʻir oʻrmonlari dunyodagi eng muhim [[Subtropik mintaqalar|subtropik]] yomgʻir oʻrmonlari boʻlib, ular dunyodagi deyarli barcha Antarktika buk daraxtlariga xos salqin moʻtadil yomgʻir oʻrmonlarini oʻz ichiga oladi<ref name="unesco">{{cite web |title=Gondwana Rainforests of Australia |url=https://whc.unesco.org/en/list/368/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=31 March 2026}}</ref><ref name=":0">{{Cite journal |last=Kooyman |first=Robert M. |last2=Watson |first2=James |last3=Wilf |first3=Peter |date=2020 |title=Protect Australia's Gondwana Rainforests |url=https://archive.org/details/science_2020-03-06_367_6482/page/1083|journal=Science |volume=367 |issue=6482 |page=1083 |pages= |issn= |jstor=26906949}}</ref><ref name=":1" />. == Tarixi == [[Avstraliya (qitʼa)|Avstraliya]] taxminan 40 million yil avval [[Gondvana]] superkontinentidan ajralib chiqqan, oʻsha paytda materikning katta qismi yomgʻir oʻrmonlari bilan qoplangan edi. Materik shimolga siljigan sari bu oʻrmonlar qisqara boshladi va 1788-yilga kelib, Avstraliyaning atigi 1% hududi yomgʻir oʻrmonlari bilan qoplangan edi<ref name="unesco" /><ref name=":0" />. Bu oʻrmonlardan [[Avstraliya aborigenlari]] turli maqsadlarda, shu jumladan marosimlar oʻtkazish joyi, oziq-ovqat va boshpana manbai hamda [[Avstraliya tarixi (1788–1850)|Yevropa mustamlakachiligidan]] boshpana sifatida foydalangan<ref>{{Cite journal |last=McIntyre-Tamwoy |first=Susan |date=2008 |title=Archaeological Sites & Indigenous Values: The Gondwana Rainforests of Australia World Heritage Area |url=https://researchonline.jcu.edu.au/2070/ |journal=Archaeological Heritage |volume=1 |pages=42-49}}</ref>. Yevropaliklar tomonidan mustamlaka qilingandan soʻng, Avstraliyaning qolgan yomgʻir oʻrmonlari keskin darajada kesilgan, bu esa 1788-yilda mavjud boʻlgan oʻrmonlarning yana 75% qismi yoʻq qilinishiga olib kelgan<ref name="unesco" /><ref name=":0" />. 1986-yilda Markaziy sharqiy yomgʻir oʻrmonlari qoʻriqxonalari [[Jahon merosi qoʻmitasi]]ning oʻninchi sessiyasida [[Jahon merosi roʻyxati]]ga kiritilgan. Hudud tabiiy obyektlar uchun tanlov mezonlarining 8-mezoni (muhim davom etayotgan geologik jarayonlarni koʻrsatishi), 9-mezoni (muhim davom etayotgan ekologik va biologik jarayonlarni koʻrsatishi) va 10-mezoniga (tabiatni muhofaza qilish nuqtai nazaridan muhim tabiiy yashash muhitlarini oʻz ichiga olishi) javob beradi deb topilgan. 1994-yilda Jahon merosi hududi chegaralari kengaytirilib, uning umumiy maydoni 35% ga oshirildi. 2007-yilda hudud nomi Avstraliyaning Gondvana yomgʻir oʻrmonlari deb oʻzgartirildi<ref name="unesco" /><ref>{{Cite web |date=1994 |title=Extension and Change of Name: Central Eastern Rainforest Reserves - Extension of the Australian East Coast Temperate & Subtropical Rainforest Park (Australia) |url=https://whc.unesco.org/en/decisions/3198 |website=UNESCO World Heritage Centre|access-date=1 April 2026}}</ref>. 2010-yilda Avstraliya ushbu hududni yana kengaytirishni oʻzining Nomzodlar roʻyxatiga qoʻshdi<ref name="unesco" /><ref>{{Cite web |title=The Gondwana Rainforests of Australia World Heritage Area (extension to existing property) |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5541/ |access-date=1 April 2026 |website=UNESCO World Heritage Centre}}</ref>. Avstraliyaning Gondvana yomgʻir oʻrmonlari 2007-yil 15-mayda Avstraliya Milliy meros roʻyxatiga va 1999-yil 2-aprelda Yangi Janubiy Uels meros reyestriga kiritilgan<ref name=":1">{{cite web |title=Gondwana Rainforests of Australia |url=https://www.hms.heritage.nsw.gov.au/App/Item/ViewItem?itemId=5014148 |website=Yangi Janubiy Uels meros reyestri |publisher=Iqlim oʻzgarishi, energetika, atrof-muhit va suv departmenti |access-date=31 March 2026 |arxivsana=2026-02-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260212010703/https://www.hms.heritage.nsw.gov.au/App/Item/ViewItem?itemId=5014148 }}</ref><ref name="soc">{{cite report|title=Gondwana Rainforests of Australia State of Conservation Update|date=2020|publisher= Qishloq xoʻjaligi, suv va atrof-muhit departamenti |url=https://www.dcceew.gov.au/parks-heritage/heritage/publications/gondwana-rainforests-state-conservation-update-april-2020|access-date=31 March 2026}}</ref>{{rp|30}}.  Har yili hududga taxminan 2 million kishi tashrif buyuradi va koʻplab qoʻriqxonalarda sayyohlar uchun infratuzilma hamda piyoda yurish yoʻlaklari yaratilgan<ref name="unesco" /><ref name=":1" /><ref>{{Cite web |title=Gondwana Rainforests of Australia World Heritage Area (Queensland Section) |url=https://environment.qld.gov.au/management/world-heritage-areas/current/gondwana-rainforests |access-date=2026-03-31 |website= |publisher= Atrof-muhit, turizm, ilm-fan va innovatsiya departmenti |language=}}</ref>. Gondvana yomgʻir oʻrmonlari, asosan, [[Kvinslend bog‘lari va yovvoyi tabiat xizmati]] hamda [[Yangi Janubiy Uels milliy bog‘lari va yovvoyi tabiat xizmati]] tomonidan boshqariladi<ref name="soc" />{{rp|30}}.  == Xususiyatlari va konservatsiyasi == [[File:Hastings River Mouse.jpg|thumb|alt=A small rodent sitting on a human hand facing forwards|Yoʻqolib ketgan deb hisoblangan xavf ostidagi Hastings daryosi sichqoni Gondvana yomgʻir oʻrmonlarida qayta kashf etildi<ref name = "unesco"/>.]] Gondvana yomgʻir oʻrmonlarini tashkil etuvchi qoʻriqxonalar 200 dan ortiq noyob va yoʻqolib ketish xavfi ostidagi turlar makoni boʻlib, [[xaltalilar]], [[qushlar]], [[ilonlar]] va [[qurbaqalar]]ning katta populyatsiyalari uchun yashash muhiti hisoblanadi<ref name=":1" />. Hududda taxminan 45 tur qurbaqa, 110 tur sudralib yuruvchi va 270 tur qush qayd etilgan<ref name="eos">{{cite web |url=http://www.eoearth.org/article/Central_Eastern_Rainforest_Reserves,_Australia#Physical_Features |title=Central Eastern Rainforest Reserves, Australia |author=McGinley, Mark |access-date=1 July 2009 |date=9 December 2008 |work= Yer ensiklopediyasi |publisher=United Nations Environment Programme: World Conservation Monitoring Centre |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091016064413/http://www.eoearth.org/article/Central_Eastern_Rainforest_Reserves%2C_Australia#Physical_Features |archive-date=16 October 2009 |df=dmy-all }}</ref>. Gondvana yomgʻir oʻrmonlarida muhofaza ahamiyatiga ega oʻsimlik turlariga ''Cryptocarya'', ''Tasmannia'' va ''Endiandra'' jinslari kiradi<ref name = "ahd">{{Cite web |title=Gondwana Rainforests of Australia |url=https://www.environment.gov.au/cgi-bin/ahdb/search.pl?mode=place_detail;place_id=105135 |access-date=31 March 2026 |website=Australian Heritage Database |publisher= Iqlim oʻzgarishi, energetika, atrof-muhi va suv departmenti}}</ref>. Hudud, shuningdek, yoʻqolib ketgan ikki vulqon qoldiqlarini ham oʻz ichiga oladi: Tweed Shield vulqoni — dunyodagi eng yaxshi saqlangan eroziya [[kaldera]]laridan biri sifatida taʼriflanadi — va Ebor vulqoni<ref name="unesco" /><ref name = "hunter">{{cite web|url=http://www.environment.nsw.gov.au/resources/parks/cerra-values-report.pdf|type=PDF|title=World Heritage and Associative Natural Values of the Central Eastern Rainforest Reserves of Australia|work=[[Yangi Janubiy Uels milliy bog‘lari va yovvoyi tabiat xizmati]]|publisher= Yangi Janubiy Uels hukumati|date=2004|author=Hunter, R. John|archive-url=https://web.archive.org/web/20110331221659/http://www.environment.nsw.gov.au/resources/parks/cerra-values-report.pdf|archive-date=31 March 2011|url-status=dead}}</ref>{{rp|iv}}.  Gondvana yomgʻir oʻrmonlari 2019—2020-yillardagi Avstraliya oʻrmon yongʻinlari mavsumida jiddiy zarar koʻrdi, bu hududning taxminan 53% yer maydoniga taʼsir koʻrsatdi<ref name=":0" /><ref name = "soc25">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/soc/4721|website=UNESCO World Heritage Centre|title=Gondwana Rainforests of Australia - State of Conservation|year=2025|access-date=31 March 2026}}</ref><ref name = "soc"/>{{rp|4}}. Notamacropus parma, Hastings daryosi sichqoni, atrichornis rufescens va eidothea hardeniana yongʻinlardan eng koʻp zarar koʻrgan turlar qatoriga kiradi<ref name = "soc"/>{{rp|20–21}}. Gondvana yomgʻir oʻrmonlariga davom etayotgan tahdidlar qatoriga begona oʻsimliklar va invaziv turlar, jumladan, ''austropuccinia'' va ''osteospermum moniliferum'', patogenlar hamda [[iqlim oʻzgarishi]] kiradi<ref name="unesco" /><ref name = "soc25"/><ref name = "ahd"/>. == Joylari == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Gondvana yomgʻir oʻrmonlari |- ! scope="col" | Nomi ! scope="col" | UNESCO ID ! scope="col" | Shtat ! scope="col" class = "unsortable" | Koordinatalari ! scope="col" | Maydoni |- ! scope="row" | [[Border Ranges milliy bogʻi]] |368-001 | rowspan="16" |[[Yangi Janubiy Uels]] |{{coord|29|39|13|S|152|53|17|E|name=Border Ranges milliy bogʻi|type:landmark}} |{{convert|31229|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | [[Limpinwood qoʻriqxonasi]] |368-002 |{{coord|28|17|51|S|153|10|51|E|name=Limpinwood qoʻriqxonasi|type:landmark}} |{{convert|2646|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | [[Numinbah qoʻriqxonasi]] |368-003 |{{coord|28|14|37|S|153|17|13|E|name=Numinbah qoʻriqxonasi|type:landmark}} |{{convert|858|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | [[Nothofagus togʻi milliy bogʻi|Nothofagus togʻi flora qoʻriqxonasi]] |368-004 |{{coord|28|17|30|S|152|36|37|E|name=Mount Nothofagus flora qoʻriqxonasi|type:landmark}} |{{convert|650|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | [[Wollumbin milliy bogʻi]] |368-005 |{{coord|28|23|38|S|153|16|14|E|name=Wollumbin milliy bogʻi|type:landmark}} |{{convert|2380|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | Nightcap milliy bogʻi |368-006 |{{coord|28|32|24|S|153|16|56|E|name=Nightcap milliy bogʻi|type:landmark}} |{{convert|1110|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | Washpool milliy bogʻi |368-007 |{{coord|29|22|21|S|152|20|5|E|name=Washpool milliy bogʻi|type:landmark}} |{{convert|27715|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | [[Gibraltar tizmasi milliy bogʻi]] |368-008 |{{coord|29|27|31|S|152|21|25|E|name=Gibraltar tizmasi milliy bogʻi|type:landmark}} |{{convert|17273|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | [[Iluka qoʻriqxonasi]] |368-009 |{{coord|29|24|14|S|153|21|44|E|name=Iluka qoʻriqxonasi|type:landmark}} |{{convert|136|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | [[Yangi Angliya milliy bogʻi]] |368-010 |{{coord|30|28|19|S|152|28|55|E|name=Yangi Angliya milliy bogʻi|type:landmark}} |{{convert|29985|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | [[Dorrigo milliy bogʻi]] (qisman) |368-011 |{{coord|30|21|9|S|152|48|26|E|name=Dorrigo milliy bogʻi|type:landmark}} |{{convert|7885|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | [[Hyland togʻi qoʻriqxonasi]] |368-012 |{{coord|30|9|49|S|152|26|28|E|name=Mount Hyland qoʻriqxonasi|type:landmark}} |{{convert|1636|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | [[Werrikimbe milliy bogʻi]] |368-013 |{{coord|31|9|59|S|152|15|11|E|name=Werrikimbe milliy bogʻi|type:landmark}} |{{convert|35178|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | Seaview togʻi qoʻriqxonasi |368-014 |{{coord|31|20|5|S|152|11|1|E|name=Mount Seaview qoʻriqxonasi|type:landmark}} |{{convert|1703|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | [[Willi Willi milliy bogʻi]] |368-015 |{{coord|31|8|47|S|152|25|31|E|name=Willi Willi milliy bogʻi|type:landmark}} |{{convert|1610|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | [[Barrington Tops milliy bogʻi]] |368-016 |{{coord|31|56|11|S|151|29|11|E|name=Barrington Tops milliy bogʻi|type:landmark}} |{{convert|39120|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | [[Springbrook milliy bogʻi]] (qisman) |368-017 | rowspan="14" |[[Kvinslend]] |{{coord|28|12|23|S|153|17|46|E|name=Springbrook milliy bogʻi|type:landmark}} |{{convert|2480|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | [[Lamington milliy bogʻi]] |368-018 |{{coord|28|8|45|S|153|6|50|E|name=Lamington milliy bogʻi|type:landmark}} |{{convert|20500|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | [[Chinghee togʻi milliy bogʻi]] |368-019 |{{coord|28|18|3|S|152|56|51|E|name=Mount Chinghee milliy bogʻi|type:landmark}} |{{convert|1110|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | [[Barney togʻi milliy bogʻi]] (qisman) |368-020 |{{coord|28|16|49|S|152|39|36|E|name=Mount Barney milliy bogʻi|type:landmark}} |{{convert|9710|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | [[Asosiy tizma milliy bogʻi]] |368-021 |{{coord|27|54|7|S|152|19|8|E|name=Asosiy tizma milliy bogʻi|type:landmark}} |{{convert|11500|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | Mistake togʻi milliy bogʻi (qisman) |368-022 |{{coord|27|51|46|S|152|21|6|E|name=Mount Mistake milliy bogʻi|type:landmark}} |{{convert|11500|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | Toshbaqa qoyasi ekobogʻi |368-023 |{{coord|28|11|53|S|153|13|4|E|name=Toshbaqa qoyasi ekobogʻi|type:landmark}} |{{convert|68.8|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | Telemon ekobogʻi |368-024 |{{coord|28|9|0|S|152|55|35|E|name=Telemon ekobogʻi|type:landmark}} |{{convert|146.6|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | Goomburra davlat oʻrmoni |368-025 |{{coord|27|58|40|S|152|21|5|E|name=Goomburra davlat oʻrmoni|type:landmark}} |{{convert|2067|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | Spicers Gap davlat oʻrmoni |368-026 |{{coord|28|4|30|S|152|24|38|E|name=Spicers Gap davlat oʻrmoni|type:landmark}} |{{convert|257|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | Gilbert davlat oʻrmoni |368-027 |{{coord|28|6|58|S|152|22|16|E|name=Gilbert davlat oʻrmoni|type:landmark}} |{{convert|84|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | Emu Vale davlat oʻrmoni |368-028 |{{coord|26|16|18|S|149|25|47|E|name=Emu Vale davlat oʻrmoni|type:landmark}} |{{convert|268|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | Gambubal davlat oʻrmoni |368-029 |{{coord|28|13|59|S|152|21|55|E|name=Gambubal davlat oʻrmoni|type:landmark}} |{{convert|2260|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | Teviot davlat oʻrmoni |368-030 |{{coord|28|13|8|S|152|28|26|E|name=Teviot davlat oʻrmoni|type:landmark}} |{{convert|390|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | Killarney davlat oʻrmoni |368-031 |[[Yangi Janubiy Uels]] |{{coord|30|14|6|S|149|51|46|E|name=Killarney davlat oʻrmoni|type:landmark}} |{{convert|494|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | Burnettsoy davlat oʻrmoni |368-032 | rowspan="5" |[[Kvinslend]] |{{coord|28|14|26|S|152|35|5|E|name=Burnettsoy davlat oʻrmoni|type:landmark}} |{{convert|1076|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | Cronansoy davlat oʻrmoni |368-033 |{{coord|28|18|9|S|152|41|42|E|name=Cronansoy davlat oʻrmoni|type:landmark}} |{{convert|795|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | Palensoy davlat oʻrmoni |368-034 |{{coord|28|16|28|S|152|48|39|E|name=Palensoy davlat oʻrmoni|type:landmark}} |{{convert|326|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | Rabbitt Board Paddock qoʻriqxonasi |368-035 |{{coord|26|51|39|S|150|47|51|E|name=Rabbitt Board Paddock qoʻriqxonasi|type:landmark}} |{{convert|143|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | Qamoqxona maqsadlari uchun yer |368-036a |{{emdash}} |{{convert|48|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | [[Wilsons choʻqqisi flora qoʻriqxonasi]] |368-037 | rowspan="5" |[[Yangi Janubiy Uels]] |{{coord|28|14|53|S|152|29|15|E|name=Wilsons choʻqqisi flora qoʻriqxonasi|type:landmark}} |{{convert|185|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | [[Clunie togʻi milliy bogʻi|Clunie togʻi flora qoʻriqxonasi]] |368-038 |{{coord|28|14|26|S|152|35|5|E|name=Mount Clunie flora qoʻriqxonasi|type:landmark}} |{{convert|485|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | Amaroo flora qoʻriqxonasi |368-039 |{{coord|28|22|51|S|153|14|5|E|name=Amaroo flora qoʻriqxonasi|type:landmark}} |{{convert|36|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | [[Fenwicks butazori flora qoʻriqxonasi]] |368-040 |{{coord|31|16|58|S|152|8|48|E|name=Fenwicks Scrub flora qoʻriqxonasi|type:landmark}} |{{convert|110|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |- ! scope="row" | Kerripit Beech flora qoʻriqxonasi |368-041 |{{coord|32|1|54|S|151|33|4|E|name=Kerripit Beech flora qoʻriqxonasi|type:landmark}} |{{convert|243|ha|acre|abbr=on|sortable=on}} |} == Xaritalar == {{location map+ |New South Wales | alt = The Gondwana Rainforests in New South Wales are clustered in the north-east of the state | float = none | width = 400 | caption = Oʻrmonlarning Yangi Janubiy Uels xaritasidagi joylashuvi | places = {{location map~ | New South Wales | coordinates = {{coord|29|39|13|S|152|53|17|E|name=Border Ranges milliy bogʻi|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|28|17|51|S|153|10|51|E|name=Limpinwood qoʻriqxonasi|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|28|14|37|S|153|17|13|E|name=Numinbah qoʻriqxonasi|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|28|17|30|S|152|36|37|E|name=Mount Nothofagus flora qoʻriqxonasi|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|28|23|38|S|153|16|14|E|name=Mount Warning milliy bogʻi|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|28|32|24|S|153|16|56|E|name=Nightcap milliy bogʻi|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|29|22|21|S|152|20|5|E|name=Washpool milliy bogʻi|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|29|27|31|S|152|21|25|E|name=Gibraltar tizmasi milliy bogʻi|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|29|24|14|S|153|21|44|E|name=Iluka qoʻriqxonasi|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|30|28|19|S|152|28|55|E|name=Yangi Angliya milliy bogʻi|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|30|21|9|S|152|48|26|E|name=Dorrigo milliy bogʻi|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|30|9|49|S|152|26|28|E|name=Mount Hyland qoʻriqxonasi|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|31|9|59|S|152|15|11|E|name=Werrikimbe milliy bogʻi|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|31|20|5|S|152|11|1|E|name=Mount Seaview qoʻriqxonasi|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|31|8|47|S|152|25|31|E|name=Willi Willi milliy bogʻi|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|31|56|11|S|151|29|11|E|name=Barrington Tops milliy bogʻi|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|30|14|6|S|149|51|46|E|name=Killarney davlat oʻrmoni|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|28|14|53|S|152|29|15|E|name=Wilsons choʻqqisi flora qoʻriqxonasi|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|28|14|26|S|152|35|5|E|name=Mount Clunie flora qoʻriqxonasi|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|28|22|51|S|153|14|5|E|name=Amaroo flora qoʻriqxonasi|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|31|16|58|S|152|8|48|E|name=Fenwicks Scrub flora qoʻriqxonasi|type:landmark}} }} {{location map~ | New South Wales | coordinates ={{coord|32|1|54|S|151|33|4|E|name=Kerripit Beech flora qoʻriqxonasi|type:landmark}} }} }} == Yana qarang == * [[UNESCOning Avstraliyadagi Jahon merosi roʻyxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Avstraliyadagi Butunjahon merosi obyektlari}} [[Turkum:Avstraliyadagi Jahon merosi obyektlari]] [[Turkum:Avstraliyaning muhofaza etiladigan hududlari]] [[Turkum:Avstraliya Milliy merosi ro‘yxati]] [[Turkum:Avstraliya oʻrmonlari]] [[Turkum:Avstraliyaning Gondvana yomgʻir oʻrmonlari| ]] fjs5qbmh58qju9gimjeeplxqdtten6c 0 1419384 6272136 6253042 2026-09-16T13:42:25Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272136 wikitext text/x-wiki '''Giacomo Naretti''' (1831-yil 29-avgust — 1899-yil 8-may) — italiyalik [[meʼmor]], hunarmand-duradgor. U qishloqdagi dehqon oilasida tugʻilgan<ref>{{cite book |title=The Visual Language of Technique: Volume 1 - History and Epistemology |first=Luigi |last=Cocchiarella |publisher=Springer Publishing |pages=110}}</ref>. Keyinchalik [[Efiopiya imperiyasi]]ga koʻchib oʻtib, imperator [[Yohannes IV]] saroyida faoliyat yuritgan. Naretti imperator Yohannes IV taxtini loyihalagan hunarmandlar jamoasi tarkibida boʻlgan. Ushbu taxt hozirgacha [[Mekele]] shahrida saqlanadi. == Hayoti == Naretti [[Suvaysh kanali]] qurilishida ishlagan. Keyinchalik u imperator Yohannes IV tomonidan qurilish ishlari uchun toʻplangan turli kasb vakillari — binokorlar, hunarmandlar va duradgorlardan iborat jamoaga qoʻshilgan<ref>{{Cite web |last=Asfha |first=Alula Tesfay |date=2021-08-15 |title=Damage and Looting of Emperor Yohannes IV Palace Museum |url=https://www.tghat.com/2021/08/15/damage-and-looting-of-emperor-yohannes-iv-palace-museum/ |access-date=2025-12-15 |language=en-US}}</ref>. U Theresa Zanderga uylangan. Zander [[Shvetsiya missionerlik jamiyati]] missionerlari tomonidan taʼlim olgan<ref>{{Cite journal |last=Richard Pankhurst |date=1977 |title=The History of Däbrä Tabor (Ethiopia) |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London |volume=40 |issue=2 |pages=235–266 |doi=10.1017/S0041977X00044025 |via=JSTOR}}</ref>. Naretti 1890-yilda Mekele shahrida vafot etgani va Enda Medhane Alem cherkovi yaqiniga dafn etilgani haqida ham maʼlumotlar mavjud. Biroq uning qabri hozirgacha saqlanmagan<ref name=":0" />. == Meʼmorchilik faoliyati == Ayrim manbalarda Naretti meʼmor sifatida tavsiflangan<ref>{{Cite web |title=The Boyadjians |url=https://jeudepaume.org/en/evenement/the-boyadjians/ |access-date=2025-12-15 |website=Jeu de Paume |language=en-US |arxivsana=2026-07-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260705171656/https://jeudepaume.org/en/evenement/the-boyadjians/ }}</ref>. Nobuhiro Shimizu va Alula Tesfay Asfha tomonidan chop etilgan ilmiy maqolada Narettining Yohannes IV saroyiga qoʻshgan hissasi binoning batafsil meʼmoriy elementlarida ham namoyon boʻlgani qayd etilgan. Jumladan, murakkab materiallardan foydalanish, bezakli yogʻoch ishlari, tosh ravoqlar, suvoq va binoning simmetrik qiyofasi uning faoliyati bilan bogʻlangan. Tadqiqotchilarga koʻra, ushbu meʼmoriy yechimlar Narettining mahalliy qurilish usullari va tabiiy muhitni kuzatishi, shuningdek, 1871-yildan boshlab Efiopiyada yashagan davrida mahalliy ustalarni tayyorlashi natijasida yuzaga kelgan boʻlishi mumkin<ref>{{Cite journal |last1=Nobuhiro |first1=Shimizu |last2=Asfha |first2=Alula Tesfay |date=2021 |title=Historical orientation of Yohannes IV Palace in Mekelle, Tigray State, Ethiopia, from the aspects of planning and building techniques |url=https://cir.nii.ac.jp/crid/1360854006631173248 |journal=Japan Architectural Review |volume=5 |issue=1 |pages=44–63 |doi=10.1002/2475-8876.12253 |issn=2475-8876 |doi-access=free}}</ref>. == Yohannes IV saroyi == 1880-yillarda Giacomo Naretti imperator [[Yohannes IV]] saroyini qurgan. Saroy 1884-yilda yakunlangan. Imperator ilgari [[Debre Tabor]]da yashagan boʻlib, keyinchalik yangi qarorgohiga koʻchib oʻtgan. Saroy ikki qavatli inshoot boʻlib, yuqori qavatida taxt zali joylashgan edi. Binoda katta ziyofat zali ham mavjud boʻlgan<ref>{{Cite web |last=Asfha |first=Alula Tesfay |date=2021-08-15 |title=Damage and Looting of Emperor Yohannes IV Palace Museum |url=https://www.tghat.com/2021/08/15/damage-and-looting-of-emperor-yohannes-iv-palace-museum/ |access-date=2025-12-15 |language=en-US}}</ref>. Biroq Harrison Smithning 1886-yildagi xabariga koʻra, imperator saroyni yoqtirmagan. 1990-yillarda saroy mintaqaviy muzeyga aylantirilgan<ref>{{Cite web |last=Bernhard Lindahl |date=2005 |title=Local History of Ethiopia |url=https://nai.uu.se/download/18.39fca04516faedec8b248e19/1580829013197/ORTMEK05.pdf |access-date=2025-12-15}}</ref>. Naretti, shuningdek, '''Enda Kidane Mihret cherkovi'''ni loyihalagan<ref name=":0">{{Cite web |last=Tigrai Culture and tourism bureau |date=2024 |title=Echoes of Royalty: The Imperial Legacy of Emperor Yohannes IV in Mekelle |url=https://tourismtigrai.com/attraction/view/MTMz |access-date=2025-12-15 |arxivsana=2026-03-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260313080542/http://tourismtigrai.com/attraction/view/MTMz }}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} == Tashqi havolalar == * [https://sites.google.com/site/giacomonaretti/ Naretti kundaliklarining inglizcha tarjimasi] {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Naretti, Giacomo}} [[Turkum:1831-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1899-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:XIX asr italyan meʼmorlari]] [[Turkum:Efiopiya tarixi]] [[Turkum:Arxitektorlar]] rehppoqioxuy6tya31fnpgnpcw8yrli 0 1420239 6272150 6197098 2026-09-16T14:53:13Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272150 wikitext text/x-wiki {{Togʻ bilgiqutisi2 | location = [[Avstriya]] | image = Glatthorn 2134m.JPG | image_caption = | elevation = {{Höhe|2133|AT|link=true }} ({{convert|2133|m|ft|disp=output only|abbr=on}}) | elevation_ref = | isolation = 6.2&nbsp;km<span title="to"> →&nbsp;</span>[[Zitterklapfen]] | isolation_ref = | prominence = 2,133-1,486&nbsp;m<span title="above the wind-gap"> ↓&nbsp;</span>[[Faschinajoch]] | prominence_ref = | range = [[Bregenzerwaldgebirge]] | location = [[Vorarlberg]], [[Avstriya]] | map = Austria | map_image = | coordinates = {{coord|47.26528|N|9.87972|E|type:mountain_region:AT-8_scale:100000|format=dms|display=inline,title}} }} '''Glatthorn''' (eskirgan nomi: Damülser Horn) — [[Avstriya]]ning Vorarlberg hududidagi Bregenz Forest tizmasining eng baland togʻi. Dengiz sathidan balandligi 2 133 metrni tashkil etadi<ref name="ÖK">Österreichische Karte/[[Geonam]], see [http://www.austrianmap.at/ AMAP online] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080826020845/http://www.austrianmap.at/ |date=2008-08-26 }} → search ''Glatthorn'' and → Details</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{Avstriya-togʻ-stub}} [[Turkum:Avstriya togʻlari]] 8x9h2j62bkmld7n019p120gf8uxp9g6 0 1423814 6272386 6254530 2026-09-17T08:11:06Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272386 wikitext text/x-wiki {{Qisqa tavsif|Bemorga hujayra materiali yuboriladigan terapiya turi}} [[Fayl:Adoptive T-cell therapy.png|thumb|Adoptiv T-hujayra terapiyasi. Saratonga xos T-hujayralarni oʻsmaga oʻtgan limfotsitlarni maydalash va ajratib olish yoʻli bilan yoki periferik qon hujayralarini genetik muhandislik usulida oʻzgartirish orqali olish mumkin. Hujayralar retsipiyentga (oʻsma tashuvchiga) quyilgunga qadar faollashtiriladi va oʻstiriladi.]] '''Hujayra terapiyasi''' (shuningdek '''hujayrali terapiya''', '''hujayra transplantatsiyasi''' yoki '''sitoterapiya''' deb ham ataladi) — davolovchi taʼsirga erishish maqsadida bemorga tirik hujayralar yuboriladigan, koʻchirib oʻtkaziladigan yoki implantatsiya qilinadigan [[terapiya]] turi<ref name="acs" />. Masalan, [[immunoterapiya]] chogʻida hujayraviy immunitet vositasida [[Saraton (kasallik)|saraton]] hujayralariga qarshi kurasha oladigan T-hujayralar koʻchirib oʻtkaziladi yoxud kasallangan toʻqimalarni [[Regenerativ tibbiyot|qayta tiklash]] maqsadida ildiz hujayralari transplantatsiya qilinadi. Hujayra terapiyasi XIX asrda paydo boʻlgan: oʻsha davrda olimlar kasalliklarning oldini olish va ularni davolash maqsadida hayvon materialini yuborish boʻyicha tajribalar oʻtkazganlar<ref name="testicles" />. Bunday urinishlar hech qanday ijobiy natija bermadi. Ammo XX asr oʻrtalarida olib borilgan tadqiqotlar inson hujayralari yordamida organizmning koʻchirib oʻtkazilgan organlarni rad etishiga yoʻl qoʻymaslik mumkinligini aniqladi. Vaqt oʻtishi bilan bu suyak iligini muvaffaqiyatli koʻchirib oʻtkazish imkonini berdi; bugungi kunda mazkur usul kasallik, infeksiya, radiatsiya yoki [[kimyoterapiya]] tufayli suyak iligi shikastlangan bemorlarni davolashda odatiy amaliyotga aylangan<ref name="starzl" />. Soʻnggi oʻn yilliklarda esa ildiz hujayralari va hujayra transplantatsiyasi tadqiqotchilar orasida katta qiziqish uygʻotdi: bu yoʻnalish keng koʻlamli kasalliklarni, ayniqsa degenerativ va immunogen patologiyalarni davolashning istiqbolli yangi strategiyasi sifatida qaralmoqda. == Tarixi == [[Fayl:Charles-Édouard Brown-Séquard.jpg|right|thumb|Charles-Édouard Brown-Séquard — hayvon moyagi ekstraktini yuborish orqali qarishni toʻxtatmoqchi boʻlgan.]] Hujayra terapiyasini bemorga hujayra materiali yuboriladigan yoki boshqa yoʻl bilan koʻchirib oʻtkaziladigan terapiya sifatida taʼriflash mumkin<ref name="acs" />. Uning ildizlarini, ehtimol, XIX asrga borib taqash mumkin: oʻsha paytda Charles-Édouard Brown-Séquard (1817—1894) qarish oqibatlarini toʻxtatishga urinib, hayvon moyagi ekstraktlarini yuborgan edi<ref name="testicles">{{cite journal | vauthors = Lefrère JJ, Berche P | title = [Doctor Brown-Sequard's therapy] | journal = Annales d'Endocrinologie | volume = 71 | issue = 2 | pages = 69–75 | date = March 2010 | pmid = 20167305 | doi = 10.1016/j.ando.2010.01.003 }}</ref>. 1931-yilda hujayra terapiyasining ixtirochisi deb atalgan Paul Niehans (1882—1971) bemorni buzoq embrionlaridan olingan materialni yuborish orqali davolashga harakat qildi<ref name="acs">{{cite web | url = http://www.cancer.org/treatment/treatmentsandsideeffects/complementaryandalternativemedicine/pharmacologicalandbiologicaltreatment/cell-therapy | title = Cell Therapy | date = 1 November 2008 | publisher = American Cancer Society | access-date = 15 September 2013 | archive-date = 26 April 2015 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150426135200/http://www.cancer.org/treatment/treatmentsandsideeffects/complementaryandalternativemedicine/pharmacologicalandbiologicaltreatment/cell-therapy }}</ref>. Niehans mazkur usul yordamida koʻplab kishilarni saratondan davolaganini daʼvo qilgan, biroq uning daʼvolari tadqiqotlar bilan hech qachon tasdiqlanmagan<ref name="acs" />. 1953-yilda tadqiqotchilar laboratoriya hayvonlariga oldindan donor hayvonning hujayralarini yuborish orqali ularning organ transplantatlarini rad etishiga yoʻl qoʻymaslik mumkinligini aniqladilar; 1968-yilda esa [[Minnesota]]da inson suyak iligi birinchi marta muvaffaqiyatli koʻchirib oʻtkazildi<ref name="starzl">{{cite journal | vauthors = Starzl TE | title = History of clinical transplantation | url = https://archive.org/details/sim_world-journal-of-surgery_2000-07_24_7/page/759 | journal = World Journal of Surgery | volume = 24 | issue = 7 | pages = 759–782 | date = July 2000 | pmid = 10833242 | pmc = 3091383 | doi = 10.1007/s002680010124 }}</ref>. Keyingi ishlarda hujayralarni kapsulalash usuli davolovchi hujayralarni retsipiyent organizmining immun javobidan himoya qilish vositasi sifatida oʻrganilmoqda. Soʻnggi tadqiqotlar qatoriga hujayralarni qattiq, ammo oʻtkazuvchan qobiq bilan oʻralgan gel yadrosi ichida mikrokapsulalash ham kiradi<ref name="Zhou">{{cite journal | vauthors = Zhou X, Haraldsson T, Nania S, Ribet F, Palano G, Heuchel R, Löhr M, van der Wijngaart W | title = Human Cell Encapsulation in Gel Microbeads with Cosynthesized Concentric Nanoporous Solid Shells | journal = Adv. Funct. Mater. | volume = 28 | issue = 21 | article-number = 1707129 | year = 2018 | doi = 10.1002/adfm.201707129 | bibcode = 2018AdvFM..2807129Z | hdl = 10616/47027 | s2cid = 104267420 | hdl-access = free }}</ref>. Suyak iligini koʻchirib oʻtkazish — hujayra transplantatsiyasi terapiyalari orasida eng keng tarqalgani va eng puxta oʻrganilgani. Suyak iligining muvaffaqiyatli koʻchirilishi haqidagi ilk qayd 1956-yilga borib taqaladi: shifokor E. Donnall Thomas [[leykemiya]] bilan ogʻrigan bemorni uning egizak akasidan olingan suyak iligi bilan davolagan edi<ref>{{Cite news | url = https://home.cancerresearch/1956-the-first-successful-bone-marrow-transplantation/ | title = Australian Cancer Research Foundation | newspaper = Home.cancerresearch | date = 2014-12-07 | access-date = 2020-03-22 | archive-date = 2020-02-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200202220228/https://home.cancerresearch/1956-the-first-successful-bone-marrow-transplantation/ }}</ref>. Umuman olganda, suyak iligi shikastlangan yoki butunlay yemirilgan bemorlarga — masalan, oʻtkir mieloid leykemiya (OML) tufayli kimyoterapiya va/yoki radiatsiya olganlarga — suyak iligidan olingan hujayralarni qon oqimiga infuziya qilish mumkin. Yuborilgan hujayralar zararlangan suyak iligiga oʻzi yetib boradi, unga singib ketadi, koʻpayadi hamda uning biologik vazifasini, masalan, gemopoezni tiklaydi yoki qaytadan yoʻlga qoʻyadi. [[AQSh]]da har yili taxminan 18 000 bemor hayotni saqlab qolishi mumkin boʻlgan suyak iligi transplantatsiyasiga muhtoj boʻladi<ref>{{Cite web | url = https://bloodstemcell.hrsa.gov/about/faqs | title = Health Resources & Services Administration | date = 2020-03-21 | website = HRSA.gov | qaralgan sana = 2026-07-16 | arxivsana = 2023-07-16 | arxivurl = https://web.archive.org/web/20230716075510/https://bloodstemcell.hrsa.gov/about/faqs }}</ref>. Uzoq vaqt davomida suyak iligini koʻchirib oʻtkazish hujayra transplantatsiyasining klinik amaliyotda qoʻllanadigan yagona usuli boʻlib keldi. 1990-yillardan boshlab esa hujayra terapiyasi juda koʻp patologiya va kasalliklarda sinovdan oʻtkazila boshlandi. Hujayra terapiyasi davolash samarasiga erishishning yangi yoʻlini ochdi. Ilgari tibbiy vositalar faqat bemorning oʻz hujayralarini yoʻnaltirish va qoʻzgʻatish orqaligina taʼsir koʻrsata olardi. Biroq koʻplab kasallik va buzilishlarda hujayralarning oʻzi shikastlangan boʻladi: buning sabablari qatoriga senessensiya, qon taʼminotining cheklanishi ([[ishemiya]]), [[yalligʻlanish]] yoki oddiygina hujayralar sonining kamayishi kiradi. Hujayra terapiyasi esa yangi va faol hujayralarni kiritish orqali ilgari shikastlangan yoki yemirilgan toʻqima va organ tuzilmalarini tiklashga imkon beruvchi yangi strategiyani taklif etadi. Shu bois soʻnggi paytlarda hujayra terapiyasi inson kasalliklarini davolashning muhim yoʻnalishi sifatida eʼtirof etilmoqda<ref name="gage">{{cite journal | vauthors = Gage FH | title = Cell therapy | journal = Nature | volume = 392 | issue = 6679 Suppl | pages = 18–24 | date = April 1998 | pmid = 9579857 }}</ref>. Hozirda gialin [[togʻay]]i<ref>{{cite journal | vauthors = Fuggle NR, Cooper C, Oreffo RO, Price AJ, Kaux JF, Maheu E, Cutolo M, Honvo G, Conaghan PG, Berenbaum F, Branco J, Brandi ML, Cortet B, Veronese N, Kurth AA, Matijevic R, Roth R, Pelletier JP, Martel-Pelletier J, Vlaskovska M, Thomas T, Lems WF, Al-Daghri N, Bruyère O, Rizzoli R, Kanis JA, Reginster JY | display-authors = 6 | title = Alternative and complementary therapies in osteoarthritis and cartilage repair | journal = Aging Clinical and Experimental Research | volume = 32 | issue = 4 | pages = 547–560 | date = April 2020 | pmid = 32170710 | pmc = 7170824 | doi = 10.1007/s40520-020-01515-1 | doi-access = free }}</ref>, [[miya]] toʻqimasi<ref>{{cite journal | vauthors = Henchcliffe C, Parmar M | title = Repairing the Brain: Cell Replacement Using Stem Cell-Based Technologies | journal = Journal of Parkinson's Disease | volume = 8 | issue = s1 | pages = S131–S137 | date = 2018-12-18 | pmid = 30584166 | pmc = 6311366 | doi = 10.3233/JPD-181488 | veditors = Brundin P, Langston JW, Bloem BR }}</ref><ref>{{Citation | last1 = Bröer | first1 = Sonja | chapter = Cell Therapy for Treatment of Epilepsy | date = May 2024 | title = Jasper's Basic Mechanisms of the Epilepsies | pages = 1607–1634 | editor-last = Noebels | editor-first = Jeffrey L. | chapter-url = https://academic.oup.com/book/57972/chapter/476213804 | access-date = 2025-02-01 | edition = 5 | publisher = Oxford University Press New York | language = en | doi = 10.1093/med/9780197549469.003.0078 | isbn = 978-0-19-754946-9 | last2 = Vogt | first2 = Daniel | pmid = 39637128 | editor2-last = Avoli | editor2-first = Massimo | editor3-last = Rogawski | editor3-first = Michael A. | editor4-last = Vezzani | editor4-first = Annamaria | chapter-url-access = subscription | doi-access = free }}</ref>, [[umurtqa pogʻonasi]]<ref name="schol">{{cite journal | vauthors = Schol J, Sakai D | title = Cell therapy for intervertebral disc herniation and degenerative disc disease: clinical trials | journal = International Orthopaedics | volume = 43 | issue = 4 | pages = 1011–1025 | date = April 2019 | pmid = 30498909 | doi = 10.1007/s00264-018-4223-1 | s2cid = 53981159 | doi-access = free }}</ref>, [[yurak]]<ref>{{cite journal | vauthors = Jing D, Parikh A, Canty JM, Tzanakakis ES | title = Stem cells for heart cell therapies | journal = Tissue Engineering. Part B, Reviews | volume = 14 | issue = 4 | pages = 393–406 | date = December 2008 | pmid = 18821841 | pmc = 2710610 | doi = 10.1089/ten.teb.2008.0262 }}</ref>, [[Saraton (kasallik)|saraton]] kasalliklari<ref>{{cite journal | vauthors = Guedan S, Ruella M, June CH | title = Emerging Cellular Therapies for Cancer | journal = Annual Review of Immunology | volume = 37 | issue = 1 | pages = 145–171 | date = April 2019 | pmid = 30526160 | pmc = 7399614 | doi = 10.1146/annurev-immunol-042718-041407 }}</ref> va boshqa sohalarda tadqiqotlar davom etmoqda. Natijada hujayra terapiyasi strategiya sifatida tijorat tashkilotlarining salmoqli investitsiyalarini jalb qilmoqda, bu esa kelajakdagi oʻsish istiqbollari kuchli ekanidan dalolat beradi<ref>{{cite journal | vauthors = Brindley DA, Reeve BC, Sahlman WA, Bonfiglio GA, Davie NL, Culme-Seymour EJ, Mason C | title = The impact of market volatility on the cell therapy industry | journal = Cell Stem Cell | volume = 9 | issue = 5 | pages = 397–401 | date = November 2011 | pmid = 22056137 | doi = 10.1016/j.stem.2011.10.010 | doi-access = free }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Mason C, Brindley DA, Culme-Seymour EJ, Davie NL | title = Cell therapy industry: billion dollar global business with unlimited potential | journal = Regenerative Medicine | volume = 6 | issue = 3 | pages = 265–272 | date = May 2011 | pmid = 21548728 | doi = 10.2217/rme.11.28 }}</ref>. 2021-yilda Atara Biotherapeutics kompaniyasi dunyoda birinchi boʻlib allogen T-hujayra terapiyasi bilan shugʻullanuvchi va biror tartibga soluvchi organ — Yevropa dorilar agentligi (EMA) tomonidan koʻrib chiqilgan kompaniyaga aylandi{{Manba kerak|date=2026-yil iyul}}. == Taʼsir mexanizmlari == Hujayra terapiyasi turli organlardagi koʻplab klinik holatlarga qaratilgan boʻlib, hujayralarni yetkazib berishning bir necha usulidan foydalanadi. Shunga koʻra, bu terapiyalarning aniq taʼsir mexanizmlari ham juda xilma-xildir. Shunga qaramay, hujayralar davolovchi taʼsirni ikkita asosiy tamoyil asosida yuzaga chiqaradi: # '''Hujayraning oʻrnashib olishi, differensiatsiyasi va shikastlangan toʻqimani uzoq muddatga almashtirishi.''' Bunda ildiz, progenitor yoki yetuk hujayralar ishtirok etadi. Multipotent yoki unipotent hujayralar laboratoriyada yoxud shikastlanish oʻchogʻiga yetib borganidan soʻng (mahalliy yoki tizimli yuborish yoʻli bilan) muayyan hujayra turiga differensiatsiyalanadi. Soʻngra bu hujayralar shikastlanish oʻchogʻiga singib, shikastlangan toʻqima oʻrnini egallaydi va shu tariqa organ yoki toʻqima faoliyatining yaxshilanishiga xizmat qiladi. Bunga misol sifatida miokard infarktidan keyin kardiomiotsitlar oʻrnini toʻldirish uchun hujayralardan foydalanish<ref>{{cite journal | vauthors = Jackson KA, Majka SM, Wang H, Pocius J, Hartley CJ, Majesky MW, Entman ML, Michael LH, Hirschi KK, Goodell MA | display-authors = 6 | title = Regeneration of ischemic cardiac muscle and vascular endothelium by adult stem cells | journal = The Journal of Clinical Investigation | volume = 107 | issue = 11 | pages = 1395–1402 | date = June 2001 | pmid = 11390421 | pmc = 209322 | doi = 10.1172/jci12150 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Kawada H, Fujita J, Kinjo K, Matsuzaki Y, Tsuma M, Miyatake H, Muguruma Y, Tsuboi K, Itabashi Y, Ikeda Y, Ogawa S, Okano H, Hotta T, Ando K, Fukuda K | display-authors = 6 | title = Nonhematopoietic mesenchymal stem cells can be mobilized and differentiate into cardiomyocytes after myocardial infarction | url = https://archive.org/details/sim_blood_2004-12-01_104_12/page/3581 | journal = Blood | volume = 104 | issue = 12 | pages = 3581–3587 | date = December 2004 | pmid = 15297308 | doi = 10.1182/blood-2004-04-1488 | doi-access = free }}</ref>, oyoq-qoʻlning ishemik kasalliklarida angiogenezni ragʻbatlantirish<ref name="kalka">{{cite journal | vauthors = Kalka C, Masuda H, Takahashi T, Kalka-Moll WM, Silver M, Kearney M, Li T, Isner JM, Asahara T | display-authors = 6 | title = Transplantation of ex vivo expanded endothelial progenitor cells for therapeutic neovascularization | url = https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_2000-03-28_97_7/page/3422 | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 97 | issue = 7 | pages = 3422–3427 | date = March 2000 | pmid = 10725398 | pmc = 16255 | doi = 10.1073/pnas.97.7.3422 | doi-access = free | bibcode = 2000PNAS...97.3422K }}</ref> yoxud umurtqalararo disk degeneratsiyasida togʻay matritsasini ishlab chiqarishni tiklashni koʻrsatish mumkin<ref>{{cite journal | vauthors = Hiraishi S, Schol J, Sakai D, Nukaga T, Erickson I, Silverman L, Foley K, Watanabe M | display-authors = 6 | title = Discogenic cell transplantation directly from a cryopreserved state in an induced intervertebral disc degeneration canine model | journal = JOR Spine | volume = 1 | issue = 2 | article-number = e1013 | date = June 2018 | pmid = 31463441 | pmc = 6686803 | doi = 10.1002/jsp2.1013 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Wang W, Deng G, Qiu Y, Huang X, Xi Y, Yu J, Yang X, Ye X | display-authors = 6 | title = Transplantation of allogenic nucleus pulposus cells attenuates intervertebral disc degeneration by inhibiting apoptosis and increasing migration | journal = International Journal of Molecular Medicine | volume = 41 | issue = 5 | pages = 2553–2564 | date = May 2018 | pmid = 29436582 | pmc = 5846671 | doi = 10.3892/ijmm.2018.3454 }}</ref>. # '''Erigan omillarni ajratib chiqaruvchi hujayralar.''' Bunday hujayralar sitokinlar, xemokinlar va oʻsish omillari kabi erigan moddalarni ajratadi; bu moddalar parakrin yoki endokrin yoʻl bilan taʼsir koʻrsatadi. Mazkur omillar mahalliy (ildiz) hujayralarni qoʻzgʻatib yoki hujayralarni transplantatsiya joyiga koʻchishga undab, organ yoki soha oʻzini oʻzi sogʻaytirishiga yordam beradi. Hujayralarning dastlabki passajlari keyingi passajlariga qaraganda parakrin faollik jihatidan samaraliroq ekani koʻrsatilgan<ref>{{cite journal | title = 2017 TERMIS - Americas Conference & Exhibition Charlotte, NC December 3-6, 2017 | journal = Tissue Engineering. Part A | volume = 23 | issue = S1 | pages = S1–S159 | date = December 2017 | pmid = 29173019 | doi = 10.1089/ten.tea.2017.29003.abstracts | s2cid = 146034988 | doi-access = free | hdl = 1842/35967 | hdl-access = free }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = von Bahr L, Sundberg B, Lönnies L, Sander B, Karbach H, Hägglund H, Ljungman P, Gustafsson B, Karlsson H, Le Blanc K, Ringdén O | display-authors = 6 | title = Long-term complications, immunologic effects, and role of passage for outcome in mesenchymal stromal cell therapy | journal = Biology of Blood and Marrow Transplantation | volume = 18 | issue = 4 | pages = 557–564 | date = April 2012 | pmid = 21820393 | doi = 10.1016/j.bbmt.2011.07.023 | doi-access = free }}</ref>. Yuborilgan hujayralar (mahalliy yoki tizimli yoʻl bilan kiritilganidan qatʼi nazar) nisbatan qisqa muddat — bir necha kundan bir necha haftagacha — tirik qoladi, soʻngra nobud boʻladi. Bu guruhga tegishli davolovchi omillarni tabiiy ravishda ishlab chiqaradigan hujayralar ham, epigenetik oʻzgarishlar yoki genetik muhandislik natijasida muayyan molekulani katta miqdorda ajratadigan boʻlib qolgan hujayralar ham kiradi. Bunga angiogenezni ragʻbatlantiradigan, yalligʻlanishga hamda apoptozga qarshi taʼsir koʻrsatadigan omillarni ajratuvchi hujayralar misol boʻladi<ref>Deuse, T., C. Peter, et al. (2009). "Hepatocyte growth factor or vascular endothelial growth factor gene transfer maximizes mesenchymal stem cell-based myocardial salvage after acute myocardial infarction." ''Circulation'' 120(11 Suppl): S247–54.</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Kelly ML, Wang M, Crisostomo PR, Abarbanell AM, Herrmann JL, Weil BR, Meldrum DR | title = TNF receptor 2, not TNF receptor 1, enhances mesenchymal stem cell-mediated cardiac protection following acute ischemia | journal = Shock | volume = 33 | issue = 6 | pages = 602–607 | date = June 2010 | pmid = 19953003 | pmc = 3076044 | doi = 10.1097/shk.0b013e3181cc0913 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Yagi H, Soto-Gutierrez A, Parekkadan B, Kitagawa Y, Tompkins RG, Kobayashi N, Yarmush ML | title = Mesenchymal stem cells: Mechanisms of immunomodulation and homing | journal = Cell Transplantation | volume = 19 | issue = 6 | pages = 667–679 | year = 2010 | pmid = 20525442 | pmc = 2957533 | doi = 10.3727/096368910x508762 }}</ref>. Bunday taʼsir mexanizmini Pluristem va Pervasis kabi kompaniyalar taklif qilmoqda; ular periferik arteriya kasalligi hamda arteriovenoz kirish asoratlarini davolash uchun yopishuvchan stromal hujayralardan yoki yetuk endotelial hujayralardan foydalanadi<ref>{{cite journal | vauthors = Nugent HM, Ng YS, White D, Groothius A, Kanner G, Edelman ER | title = Delivery site of perivascular endothelial cell matrices determines control of stenosis in a porcine femoral stent model | journal = Journal of Vascular and Interventional Radiology | volume = 20 | issue = 12 | pages = 1617–1624 | date = December 2009 | pmid = 19854069 | pmc = 2788031 | doi = 10.1016/j.jvir.2009.08.020 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Prather WR, Toren A, Meiron M, Ofir R, Tschope C, Horwitz EM | title = The role of placental-derived adherent stromal cell (PLX-PAD) in the treatment of critical limb ischemia | journal = Cytotherapy | volume = 11 | issue = 4 | pages = 427–434 | year = 2009 | pmid = 19526389 | doi = 10.1080/14653240902849762 }}</ref>. Har ikkala mexanizmning uygʻunlashuvi ham tasvirlangan: erkaklardagi uretra torayishini davolashda ogʻiz boʻshligʻi epiteliy hujayralarining oʻrnashib olishi hamda ''in vitro'' sharoitida oʻstirilgan, ogʻiz boʻshligʻi epiteliy toʻqimasidan olingan hujayralar ajratadigan IGF-1 birgalikda hujayra transplantatsiyasidan keyin uretrotomiya jarohatining bitishini taʼminlagani haqida xabar berilgan<ref>https://doi.org/10.3389/fruro.2025.1720445</ref>. == Hujayra terapiyasi strategiyalari == === Allogen === Allogen hujayra terapiyasida donor hujayralarni qabul qiluvchi retsipiyentdan boshqa shaxs boʻladi<ref>{{cite web | url = http://children.webmd.com/allogeneic-stem-cell-transplant | title = Allogeneic Stem Cell Transplant | publisher = WebMD | access-date = 15 September 2013 | arxivsana = 2013-09-04 | arxivurl = https://web.archive.org/web/20130904143004/http://children.webmd.com/allogeneic-stem-cell-transplant }}</ref>. Farmatsevtika ishlab chiqarishida allogen usul istiqbolli hisoblanadi, chunki moslashtirilmagan allogen terapiyalar „tayyor mahsulot“ shaklidagi vositalarga asos boʻla oladi<ref>{{cite journal | title = Cell Therapy Bioprocessing: Integrating Process and Product Development for the Next Generation of Biotherapeutics | vauthors = Brandenberger R, Burger S, Campbell A, Fong T, Lapinskas E, Rowley JA | journal = BioProcess International | year = 2011 | volume = 9 | issue = suppl. I | pages = 30–37 | url = http://www.bioprocessintl.com/multimedia/archive/00146/BPI_A_110901SUPAR07_146731a.pdf }}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Bunday mahsulotlarni [[Kron kasalligi]]<ref>{{cite journal | vauthors = Newman RE, Yoo D, LeRoux MA, Danilkovitch-Miagkova A | title = Treatment of inflammatory diseases with mesenchymal stem cells | journal = Inflammation & Allergy - Drug Targets | volume = 8 | issue = 2 | pages = 110–123 | date = June 2009 | pmid = 19530993 | doi = 10.2174/187152809788462635 | citeseerx = 10.1.1.323.3687 }}</ref> hamda qon tomirlarining turli kasalliklarini<ref>{{cite journal | vauthors = Mays RW, van't Hof W, Ting AE, Perry R, Deans R | title = Development of adult pluripotent stem cell therapies for ischemic injury and disease | journal = Expert Opinion on Biological Therapy | volume = 7 | issue = 2 | pages = 173–184 | date = February 2007 | pmid = 17250456 | doi = 10.1517/14712598.7.2.173 | s2cid = 22258887 }}</ref> davolash uchun yaratishga qaratilgan tadqiqotlarga qiziqish katta. === Avtolog === Avtolog hujayra terapiyasida bemorning oʻz toʻqimalaridan olingan hujayralar koʻchirib oʻtkaziladi. Hozirda bir qancha klinik tadqiqotlar olib borilmoqda; ularda stromal hujayralar suyak iligidan, [[yogʻ toʻqimasi]]dan yoki periferik qondan olinib, shikastlanish yoxud zoʻriqish oʻchoqlariga koʻchiriladi. Bu yondashuv, xususan, [[togʻay]]<ref>{{cite journal | vauthors = Yamasaki S, Mera H, Itokazu M, Hashimoto Y, Wakitani S | title = Cartilage Repair With Autologous Bone Marrow Mesenchymal Stem Cell Transplantation: Review of Preclinical and Clinical Studies | journal = Cartilage | volume = 5 | issue = 4 | pages = 196–202 | date = October 2014 | pmid = 26069698 | pmc = 4335770 | doi = 10.1177/1947603514534681 }}</ref> va mushak<ref>{{cite journal | vauthors = Linard C, Brachet M, L'homme B, Strup-Perrot C, Busson E, Bonneau M, Lataillade JJ, Bey E, Benderitter M | display-authors = 6 | title = Long-term effectiveness of local BM-MSCs for skeletal muscle regeneration: a proof of concept obtained on a pig model of severe radiation burn | journal = Stem Cell Research & Therapy | volume = 9 | issue = 1 | article-number = 299 | date = November 2018 | pmid = 30409227 | pmc = 6225585 | doi = 10.1186/s13287-018-1051-6 | doi-access = free }}</ref> toʻqimalarini tiklashda faol oʻrganilmoqda. Bundan tashqari, avtolog strategiya kasallangan toʻqimalardan yetuk hujayralarni ajratib olib, ularni keyinchalik oʻsha toʻqimaga yoki qoʻshni toʻqimaga qaytadan implantatsiya qilishni ham koʻzda tutishi mumkin. Mazkur usul, masalan, [[umurtqa pogʻonasi]]da disk qayta churralanishi yoki qoʻshni disk kasalligining oldini olish maqsadida klinik sinovlarda baholanmoqda<ref>{{cite journal | vauthors = Mochida J, Sakai D, Nakamura Y, Watanabe T, Yamamoto Y, Kato S | title = Intervertebral disc repair with activated nucleus pulposus cell transplantation: a three-year, prospective clinical study of its safety | journal = European Cells & Materials | volume = 29 | pages = 202–12; discussion 212 | date = March 2015 | pmid = 25794529 | doi = 10.22203/eCM.v029a15 | doi-access = free }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Meisel HJ, Ganey T, Hutton WC, Libera J, Minkus Y, Alasevic O | title = Clinical experience in cell-based therapeutics: intervention and outcome | journal = European Spine Journal | volume = 15 | issue = Suppl 3 | pages = S397–S405 | date = August 2006 | pmid = 16850291 | pmc = 2335385 | doi = 10.1007/s00586-006-0169-x }}</ref>. Avtolog strategiyaning afzalligi shundaki, bunda immunogen javob yoki transplantatning rad etilishi xavfi juda kam. Shunga qaramay, avtolog strategiya koʻpincha qimmatga tushadi, negaki hujayralar har bir bemor uchun alohida qayta ishlanadi; bu esa sifati nazorat qilingan yirik partiyalar yaratish imkonini bermaydi. Qolaversa, avtolog usullarda mahsulot sifati va samaradorligini transplantatsiyaga qadar sinab koʻrib boʻlmaydi, chunki natija butunlay donorga, yaʼni bemorning oʻziga bogʻliq. Bu ayniqsa jiddiy muammo, negaki donor vazifasini bajarayotgan bemor koʻpincha kasal boʻladi va bu holat hujayralarning kuchi hamda sifatiga taʼsir qilishi mumkin. === Ksenogen === Ksenogen hujayra terapiyalarida retsipiyent boshqa turdagi jonivorning hujayralarini oladi — masalan, [[choʻchqa]]dan olingan hujayralar odamga koʻchiriladi. Hozircha ksenogen hujayra terapiyalari, asosan, samaradorlik va xavfsizlikni baholash maqsadida inson hujayralarini tajriba hayvonlari modellariga koʻchirishdan iborat<ref name="kalka" />. Kelgusidagi yutuqlar esa ksenogen strategiyalarni odamlarda ham qoʻllash imkonini berishi mumkin<ref>{{cite journal | vauthors = Zhong R, Platt JL | title = Current status of animal-to-human transplantation | journal = Expert Opinion on Biological Therapy | volume = 5 | issue = 11 | pages = 1415–1420 | date = November 2005 | pmid = 16255645 | pmc = 1475507 | doi = 10.1517/14712598.5.11.1415 }}</ref>. == Hujayra turlari == === Inson embrional ildiz hujayralari === Inson embrional ildiz hujayralari boʻyicha tadqiqotlar bahsli hisoblanadi va ularni tartibga solish mamlakatdan mamlakatga farq qiladi: ayrim davlatlar bunday tadqiqotlarni butunlay taqiqlagan. Shunga qaramay, mazkur hujayralar bir qator davolash usullarining asosi sifatida oʻrganilmoqda; ular qatorida [[diabet]]ni<ref>{{cite journal | vauthors = D'Amour KA, Bang AG, Eliazer S, Kelly OG, Agulnick AD, Smart NG, Moorman MA, Kroon E, Carpenter MK, Baetge EE | display-authors = 6 | title = Production of pancreatic hormone-expressing endocrine cells from human embryonic stem cells | url = https://archive.org/details/sim_nature-biotechnology_2006-11_24_11/page/1392 | journal = Nature Biotechnology | volume = 24 | issue = 11 | pages = 1392–1401 | date = November 2006 | pmid = 17053790 | doi = 10.1038/nbt1259 | s2cid = 11040949 }}</ref> va [[Parkinson kasalligi]]ni<ref>{{cite journal | vauthors = Parish CL, Arenas E | title = Stem-cell-based strategies for the treatment of Parkinson's disease | journal = Neuro-Degenerative Diseases | volume = 4 | issue = 4 | pages = 339–347 | year = 2007 | pmid = 17627139 | doi = 10.1159/000101892 | s2cid = 37229348 }}</ref> davolashning ehtimoliy usullari ham bor. === Nerv ildiz hujayralari terapiyasi === Nerv ildiz hujayralari (NIH) davolashda qoʻllanishi mumkin boʻlgan yoʻnalishlar sifatida oʻrganilmoqda; masalan, [[Parkinson kasalligi]] va Xantington kasalligi kabi bir qator nevrologik buzilishlarni davolash borasida tadqiqotlar davom etmoqda<ref name="Bonnamain">{{cite journal | vauthors = Bonnamain V, Neveu I, Naveilhan P | title = Neural stem/progenitor cells as a promising candidate for regenerative therapy of the central nervous system | journal = Frontiers in Cellular Neuroscience | volume = 6 | page = 17 | year = 2012 | pmid = 22514520 | pmc = 3323829 | doi = 10.3389/fncel.2012.00017 | doi-access = free }}</ref>. === Mezenximal ildiz hujayralari terapiyasi === Mezenximal ildiz hujayralari (MIH) immunitetni boshqara oladi, multipotent hisoblanadi va tez koʻpayadi. Ana shu noyob xususiyatlar tufayli ular juda keng doiradagi davolash usullarida qoʻllanadi: immunitetni boshqarish terapiyasi, [[suyak]] va [[togʻay]] regeneratsiyasi, miokard regeneratsiyasi hamda skelet va nerv tizimi buzilishi boʻlmish Hurler sindromini davolash shular jumlasidandir<ref name="oh">Oh SKW and Choo ABH (2011) "The Biological Basis | Stem Cells". In: Murray Moo-Young (ed.), ''Comprehensive Biotechnology'', Second Edition, Volume 1, pp. 341–65. Elsevier.</ref>. Tadqiqotchilar MIH yordamida nomukammal osteogenezni (NO) davolash mumkinligini koʻrsatdilar. Horwitz va hamkasblari inson leykotsit antigeni (HLA) boʻyicha bir xil boʻlgan aka-ukalardan olingan suyak iligi hujayralarini NO bilan ogʻrigan bemorlarga koʻchirdilar. Natijalar MIH normal osteoblastlarga aylana olishini koʻrsatdi; bu esa suyakning tez rivojlanishiga va suyak sinishi hollarining kamayishiga olib keldi<ref>{{cite journal | vauthors = Horwitz EM, Prockop DJ, Fitzpatrick LA, Koo WW, Gordon PL, Neel M, Sussman M, Orchard P, Marx JC, Pyeritz RE, Brenner MK | display-authors = 6 | title = Transplantability and therapeutic effects of bone marrow-derived mesenchymal cells in children with osteogenesis imperfecta | journal = Nature Medicine | volume = 5 | issue = 3 | pages = 309–313 | date = March 1999 | pmid = 10086387 | doi = 10.1038/6529 | s2cid = 38011739 }}</ref>. Yaqinda oʻtkazilgan klinik sinov esa ogʻir NO bilan ogʻrigan bemorlarga bachadon ichida koʻchirilgan allogen homila MIH inson homilasida oʻrnashib olishi va suyakka differensiatsiyalanishi mumkinligini koʻrsatdi<ref>{{cite journal | vauthors = Le Blanc K, Götherström C, Ringdén O, Hassan M, McMahon R, Horwitz E, Anneren G, Axelsson O, Nunn J, Ewald U, Nordén-Lindeberg S, Jansson M, Dalton A, Aström E, Westgren M | display-authors = 6 | title = Fetal mesenchymal stem-cell engraftment in bone after in utero transplantation in a patient with severe osteogenesis imperfecta | journal = Transplantation | volume = 79 | issue = 11 | pages = 1607–1614 | date = June 2005 | pmid = 15940052 | doi = 10.1097/01.tp.0000159029.48678.93 | s2cid = 7040451 | doi-access = free }}</ref>. Suyak va togʻay regeneratsiyasidan tashqari, yaqinda avtolog suyak iligi MIH yordamida kardiomiotsitlarni tiklash haqida ham xabar berildi. Miokard infarktidan soʻng suyak iligi MIH kiritilishi shikastlangan sohalarning sezilarli darajada kichrayishiga va yurak faoliyatining yaxshilanishiga olib keldi. Osiris Therapeutics kompaniyasining Prochymal preparati bilan oʻtkir miokard infarktini davolash boʻyicha klinik sinovlar olib borilmoqda. Shuningdek, bir klinik sinov HLA boʻyicha bir xil boʻlgan aka-ukalardan olingan suyak iligi MIH yuborilgan Hurler sindromli bemorlarda nerv oʻtkazuvchanligi tezligi keskin yaxshilanganini koʻrsatdi<ref>{{cite journal | vauthors = Koç ON, Day J, Nieder M, Gerson SL, Lazarus HM, Krivit W | title = Allogeneic mesenchymal stem cell infusion for treatment of metachromatic leukodystrophy (MLD) and Hurler syndrome (MPS-IH) | journal = Bone Marrow Transplantation | volume = 30 | issue = 4 | pages = 215–222 | date = August 2002 | pmid = 12203137 | doi = 10.1038/sj.bmt.1703650 }}</ref>. === Gemopoetik ildiz hujayralarini koʻchirib oʻtkazish === Suyak iligi yoki [[qon]]dan olinadigan gemopoetik ildiz hujayralari (GIH) oʻzini oʻzi yangilash hamda qonning barcha hujayra turlariga, ayniqsa inson immunitet tizimida ishtirok etadiganlariga differensiatsiyalanish qobiliyatiga ega. Shu bois ulardan qon va immunitet buzilishlarini davolashda foydalanish mumkin. Inson suyak iligini koʻchirib oʻtkazish haqidagi ilk maqola 1957-yilda eʼlon qilinganidan buyon<ref>{{cite journal | vauthors = Thomas ED, Lochte HL, Cannon JH, Sahler OD, Ferrebee JW | title = Supralethal whole body irradiation and isologous marrow transplantation in man | journal = The Journal of Clinical Investigation | volume = 38 | issue = 10 Pt 1-2 | pages = 1709–1716 | date = October 1959 | pmid = 13837954 | pmc = 444138 | doi = 10.1172/jci103949 }}</ref> GIH terapiyasida sezilarli yutuqlarga erishildi. Shundan soʻng singen ilik infuziyasi<ref>{{cite journal | vauthors = Van Den Berg DJ, Sharma AK, Bruno E, Hoffman R | title = Role of members of the Wnt gene family in human hematopoiesis | url = https://archive.org/details/sim_blood_1998-11-01_92_9/page/3189 | journal = Blood | volume = 92 | issue = 9 | pages = 3189–3202 | date = November 1998 | pmid = 9787155 | doi = 10.1182/blood.V92.9.3189 | s2cid = 227264894 }}</ref> va allogen ilik transplantatsiyasi<ref>{{cite journal | vauthors = Wilson A, Trumpp A | title = Bone-marrow haematopoietic-stem-cell niches | journal = Nature Reviews. Immunology | volume = 6 | issue = 2 | pages = 93–106 | date = February 2006 | pmid = 16491134 | doi = 10.1038/nri1779 | s2cid = 205489817 | url = http://infoscience.epfl.ch/record/104572 }}</ref> muvaffaqiyatli amalga oshirildi. GIH terapiyasi, shuningdek, kasallikni yoʻq qilish uchun oʻtkazilgan yuqori dozali kimyoterapiyadan keyin shikastlangan qon yaratuvchi hujayralarni qaytadan tiklash va immunitet tizimini asliga keltirish orqali ham davolashga xizmat qiladi<ref>{{cite journal | vauthors = Hwang WY | title = Haematopoietic graft engineering | journal = Annals of the Academy of Medicine, Singapore | volume = 33 | issue = 5 | pages = 551–558 | date = September 2004 | doi = 10.47102/annals-acadmedsg.V33N5p551 | pmid = 15531949 }}</ref>. GIH transplantatsiyasining uch turi mavjud: singen, avtolog va allogen<ref name="oh" />. Singen transplantatsiya bir tuxumli egizaklar oʻrtasida amalga oshiriladi. Avtolog transplantatsiyada bevosita bemorning oʻzidan olingan GIH ishlatiladi va shu tariqa toʻqima mos kelmasligidan kelib chiqadigan asoratlarning oldi olinadi. Allogen transplantatsiyada esa donor GIH qoʻllanadi; donor retsipiyentga genetik jihatdan qarindosh ham, begona ham boʻlishi mumkin. Transplantatsiya xavflarini — jumladan transplantatning rad etilishi va „transplantat xoʻjayinga qarshi“ kasalligini (GVHD) — kamaytirish maqsadida allogen GIH transplantatsiyasi HLA lokuslari boʻyicha moslikni taʼminlashi shart, yaʼni transplantatning immunogenligini pasaytirish uchun genetik moslashtirish talab etiladi. Bu turdagi hujayralar bilan bogʻliq yutuqlar ularning tabiiy xossalaridan foydalanish bilangina cheklanmaydi. Ular qatoriga hujayraga yangi vazifa yuklash uchun oʻtkaziladigan genetik oʻzgartirish ham kiradi; masalan, IGF-1 kabi yangi himoya omillarini ishlab chiqarish qobiliyatini berish shular jumlasidan. Tadqiqotlar bunday yondashuvlar nerv tizimini himoya qilish va neyrodegenerativ kasalliklarning avj olishini sekinlashtirish borasida sezilarli qadam boʻlishi mumkinligini koʻrsatmoqda<ref>{{Cite journal | last = Díaz | first = David | last2 = Baranda-Alonso | first2 = Eva María | last3 = Pérez-Revuelta | first3 = Laura | last4 = Zapata-Acevedo | first4 = Juan Felipe | last5 = Torossian | first5 = Frédéric | last6 = Anginot | first6 = Adrienne | last7 = Alonso | first7 = José Ramón | last8 = Le Bousse-Kerdilès | first8 = Marie-Caroline | last9 = Weruaga | first9 = Eduardo | date = 2026-06-01 | title = Genetically modified bone marrow cells halt mitral cell loss by modulating inflammation and protecting against DNA damage | journal = Journal of Tissue Engineering | language = EN | volume = 17 | article-number = 20417314261442787 | doi = 10.1177/20417314261442787 | issn = 2041-7314 | pmc = 13180132 | pmid = 42152825 }}</ref>. Suyak iligidan olinadigan GIH bilan bir qatorda kindik qoni (KQ) va periferik qon ildiz hujayralari (PQIH) kabi muqobil manbalardan foydalanish ham ortib bormoqda. Suyak iligidan olingan GIH qabul qilganlar bilan solishtirganda, mieloid xavfli oʻsmalari boʻlgan PQIH retsipiyentlarida hujayralarning tezroq oʻrnashib olishi va umumiy omon qolish koʻrsatkichining yaxshiroq boʻlishi qayd etilgan<ref>{{cite journal | vauthors = Bhardwaj G, Murdoch B, Wu D, Baker DP, Williams KP, Chadwick K, Ling LE, Karanu FN, Bhatia M | display-authors = 6 | title = Sonic hedgehog induces the proliferation of primitive human hematopoietic cells via BMP regulation | journal = Nature Immunology | volume = 2 | issue = 2 | pages = 172–180 | date = February 2001 | pmid = 11175816 | doi = 10.1038/84282 | s2cid = 27907370 }}</ref>. KQ dan foydalanishda HLA lokuslari boʻyicha moslik talablari yumshoqroq boʻladi, biroq hujayralarning oʻrnashib olish muddati uzoqroq choʻziladi va transplantatsiya muvaffaqiyatsizligi darajasi yuqoriroq<ref>{{cite journal | vauthors = Sharma S, Gurudutta GU, Satija NK, Pati S, Afrin F, Gupta P, Verma YK, Singh VK, Tripathi RP | display-authors = 6 | title = Stem cell c-KIT and HOXB4 genes: critical roles and mechanisms in self-renewal, proliferation, and differentiation | journal = Stem Cells and Development | volume = 15 | issue = 6 | pages = 755–778 | date = December 2006 | pmid = 17253940 | doi = 10.1089/scd.2006.15.755 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Thomas ED, Storb R | title = Technique for human marrow grafting | journal = Blood | volume = 36 | issue = 4 | pages = 507–515 | date = October 1970 | pmid = 4916999 | doi = 10.1182/blood.V36.4.507.507 | doi-access = free }}</ref>. === Differensiatsiyalangan yoki yetuk hujayralarni koʻchirib oʻtkazish === Ildiz yoki progenitor hujayralarga muqobil sifatida koʻpayish qobiliyati past yoki umuman yoʻq boʻlgan differensiatsiyalangan hujayralarni koʻchirib oʻtkazish ham oʻrganilmoqda. Bunda odatda bemor organizmida muayyan vazifani bajara oladigan ixtisoslashgan hujayralar ishlatiladi: masalan, yurak faoliyatini tiklash uchun kardiomiotsitlar koʻchiriladi<ref>{{cite journal | vauthors = Hashimoto H, Olson EN, Bassel-Duby R | title = Therapeutic approaches for cardiac regeneration and repair | journal = Nature Reviews. Cardiology | volume = 15 | issue = 10 | pages = 585–600 | date = October 2018 | pmid = 29872165 | pmc = 6241533 | doi = 10.1038/s41569-018-0036-6 }}</ref> yoxud [[diabet]] bilan ogʻrigan bemorlarda [[insulin]] gomeostazini qaror toptirish uchun orolcha hujayralari transplantatsiya qilinadi<ref>{{cite journal | vauthors = Gamble A, Pepper AR, Bruni A, Shapiro AM | title = The journey of islet cell transplantation and future development | journal = Islets | volume = 10 | issue = 2 | pages = 80–94 | date = March 2018 | pmid = 29394145 | pmc = 5895174 | doi = 10.1080/19382014.2018.1428511 }}</ref>. Bunday hujayralar, shuningdek, muayyan toʻqimalarda hujayradan tashqari matritsa ishlab chiqarilishini qoʻllab-quvvatlashi yoki tiklashi mumkin — masalan, xondrotsitlarni koʻchirish orqali umurtqalararo diskni tiklash<ref name="schol" />. == Alternativ tibbiyot == Alternativ tibbiyotda hujayra terapiyasi deganda kasallikni davolashga urinib, odamga tegishli boʻlmagan hayvon hujayra materialini yuborish tushuniladi<ref name="acs" />. ''Quackwatch'' bu usulni „maʼnisiz“ deb baholaydi, chunki „bir turning organ hujayralari boshqa tur organlarining hujayralari oʻrnini bosa olmaydi“; qolaversa, bir qator jiddiy nojoʻya taʼsirlar qayd etilgan<ref name="qw">{{cite web | url = http://www.quackwatch.org/01QuackeryRelatedTopics/Cancer/cellular.html | title = Cellular Therapy | vauthors = Barrett S | date = 21 August 2003 | work = Quackwatch | access-date = 15 September 2013 }}</ref>. Hujayra terapiyasining mazkur muqobil, hayvon hujayralariga asoslangan shakli haqida Amerika saraton jamiyati shunday deydi: „Mavjud ilmiy dalillar hujayra terapiyasi saratonni yoki boshqa biror kasallikni davolashda samarali degan daʼvolarni tasdiqlamaydi. U, aslida, oʻlimga olib kelishi ham mumkin...“<ref name="acs" />. == Ishlab chiqarish == Hujayra terapiyasi hayot haqidagi fanlar ichida eng tez rivojlanayotgan yoʻnalishlardan biri boʻlishiga qaramay<ref>{{cite web | url = http://www.ebersmedical.com/enterprise/640-growth-in-sales-of-products-in-cell-therapy-and-tissue-engineering | title = Growth in Sales of Products In Cell Therapy and Tissue Engineering | publisher = ebers Medical | qaralgan sana = 2026-07-16 | arxivsana = 2023-04-14 | arxivurl = https://web.archive.org/web/20230414120137/https://ebersmedical.com/enterprise/640-growth-in-sales-of-products-in-cell-therapy-and-tissue-engineering }}</ref>, bu sohadagi mahsulotlarni ishlab chiqarish partiyalarning kichikligi va jarayonlarning koʻp mehnat talab qilishi tufayli sezilarli darajada qiyinlashadi<ref>{{cite web | url = https://www.genengnews.com/insights/scaling-up-cell-therapy-manufacturing/ | title = Scaling Up Cell Therapy Manufacturing | publisher = Genetic Engineering and Biotechnology News | date = 2018-09-07 }}</ref>. Bir qator ishlab chiqaruvchilar avtomatlashtirilgan usullarga oʻtmoqda; bu odam ishtirokini va inson xatosi xavfini yoʻqotadi. Hujayra terapiyasi mahsulotlarini avtomatlashtirilgan usulda ishlab chiqarish yuqoriroq sifatli mahsulotlarni arzonroq narxda, kattaroq miqyosda tayyorlash imkonini ochdi<ref>{{cite web | url = https://knect365.com/next-generation-therapeutics/article/265807c1-940a-49d6-9979-fccebda7532f/cell-therapy-process-development-lior-raviv | title = Cell Therapy Process Development | publisher = Next Generation Therapeutics }}</ref>. == Taʼminot zanjiri == Biofarmatsevtika kompaniyalarining logistika boʻlimlari yangi hujayra va gen terapiyasi mahsulotlari — masalan, ximerik antigen retseptorli T-hujayra (CAR-T) terapiyalari hamda allogen terapiyalar — paydo boʻlishi tufayli yangi toʻsiqlarga duch kelmoqda. Hujayra va gen terapiyalari ishlab chiqaruvchilardan ham, distribyutorlardan ham xavfsiz saqlash va yetkazib berishni taʼminlash uchun yangi tizim va jarayonlarni joriy etishni talab qiladi. Bundan tashqari, talab boʻyicha zaxira saqlash tobora muhimroq ahamiyat kasb etmoqda, ayniqsa [[COVID-19 pandemiyasi]] kabi oldindan aytib boʻlmaydigan hodisalarni hisobga olganda; bu taʼminot zanjiridagi uzilishlarning oldini olishga xizmat qiladi<ref>{{cite web | url = https://www.susupport.com/supply-chain-optimization-cell-gene-therapies | date = 2021-12-20 | title = Supply Chain Optimization in Cell and Gene Therapies | publisher = Single Use Support | qaralgan sana = 2026-07-16 | arxivsana = 2022-01-19 | arxivurl = https://web.archive.org/web/20220119010451/https://www.susupport.com/supply-chain-optimization-cell-gene-therapies/ }}</ref>. Qolaversa, COVID-19 pandemiyasi natijasidagi oʻzgarishlar va [[Yevropa]]dagi siyosiy nobarqarorlik — [[Brexit]] oqibati sifatida — hujayra terapiyalari logistika zanjiriga yanada koʻproq taʼsir koʻrsatdi<ref>{{cite journal | vauthors = Hennessy C, Deptula M, Hester J, Issa F | title = Barriers to Treg therapy in Europe: From production to regulation | journal = Frontiers in Medicine | volume = 10 | article-number = 1090721 | date = 2023 | pmid = 36744143 | pmc = 9892909 | doi = 10.3389/fmed.2023.1090721 | doi-access = free }}</ref>. == Yana qarang == * [[Regenerativ tibbiyot]] * [[Transplantatsiya]] * [[Immunoterapiya]] * [[Regeneratsiya]] * [[3D bioprint]] == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.celltherapy.org/ International Society for Cellular Therapy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160112045611/http://celltherapy.org/ |date=2016-01-12 }} * [https://www.isscr.org/ International Society for Stem Cell Research] [[Turkum:Tibbiyot]] [[Turkum:Biotexnologiya]] [[Turkum:Biologiya]] im62ryye9922v6aorpxi8r5tjmevl4d 0 1424804 6272290 6208891 2026-09-17T04:34:45Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272290 wikitext text/x-wiki '''Henry Boss''' — ingliz siyosatchisi va savdogari. 1397-yil yanvar, 1402 va 1406-yillarda [[Colchester (saylov okrugi)|Colchester]] saylov okrugidan parlament aʼzosi bo‘lgan<ref>{{cite web|url=https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1386-1421/member/boss-henry|title=BOSS, Henry, of Colchester, Essex.|work=History of Parliament Online|author=K.N. Houghton|accessdate=15 December 2025|arxivsana=2024-12-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20241223054701/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1386-1421/member/boss-henry}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{XVasr-Angliya-MP-stub}} nmug7apwhiq70k74p8hu5p0sj21fvp8 0 1426303 6272385 6212994 2026-09-17T08:08:36Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272385 wikitext text/x-wiki '''Hugh de Stanford''' ([[floruit|fl.]] 1399–1422) — ingliz siyosatchisi<ref>{{Cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1386-1421/member/stanford-hugh|title=STANFORD, Hugh, of Hextells, Staffs. And Wheathill, Salop. &#124; History of Parliament Online|qaralgan sana=2026-07-23|arxivsana=2025-01-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250126084306/https://historyofparliamentonline.org/volume/1386-1421/member/stanford-hugh}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{XVasr-Angliya-MP-stub}} 8h8g1lgf5e49qfa46wnvmihfkaa4dez 0 1426368 6272307 6213715 2026-09-17T04:58:15Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272307 wikitext text/x-wiki '''Henry Thorpe''' (1416-yilda vafot etgan) — [[Wiltshire]] grafligining Boscombe qishlog‘idan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. U [[Wiltshire (saylov okrugi)|Wiltshire]] saylov okrugidan 1411-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{Cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1386-1421/member/thorpe-henry-1416|title=THORPE, Henry (D.1416), of Boscombe, Wilts. &#124; History of Parliament Online|qaralgan sana=2026-07-24|arxivsana=2025-04-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250411092333/https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1386-1421/member/thorpe-henry-1416}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{XVasr-Angliya-MP-stub}} 5s046ljs82wqnhewtmm95i3vpkk5z1x 0 1426414 6272212 6213776 2026-09-16T20:52:38Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272212 wikitext text/x-wiki '''Guy Whittington''' (1440-yilda vafot etgan) — [[Gloucestershire (saylov okrugi)|Gloucestershire]] saylov okrugidan 1420–1432-yillarda bir necha marta [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>[http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1386-1421/member/whittington-guy-1440 WHITTINGTON, Guy (d.1440), of Pauntley, Glos. and Sollershope, Herefs.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20241001161159/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1386-1421/member/whittington-guy-1440 |date=2024-10-01 }} History of Parliament. Retrieved 13 June 2018.</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{XVasr-Angliya-MP-stub}} 7sq36dfzxk4tx9pqdtt0a6x3a0zmwza 0 1428317 6272381 6217737 2026-09-17T08:03:44Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272381 wikitext text/x-wiki '''Hugh Gower''' — [[Marlborough (saylov okrugi)|Marlborough]] saylov okrugidan 1417–1422-yillar oralig‘idagi bir necha parlamentlarda qatnashgan ingliz siyosatchisi<ref name=hist>[https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1386-1421/member/gower-hugh GOWER, Hugh.]{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''The History of Parliament''. Retrieved 9 December 2018.</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1421may-Angliya-MP-stub}} lc4jept0os8c4eetdjvsd1s57gkd1ns 0 1428376 6272160 6217992 2026-09-16T15:56:17Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272160 wikitext text/x-wiki {{Daryo |Nomi = Gojō daryosi |Asl nomi = 五条川 (Gojō-gawa) |Tasvir = Gojo-gawa in Iwakura 05.JPG |Tasvirga izoh = [[Ivakura (Aichi)|Ivakuradagi]] Gojō daryosi |Xarita = |Xaritaga izoh = |Uzunligi = 28,2 km |Maydoni = |Havzasi = 114.8 km² |Daryolar havzasi = |Suv sarfi = |Oʻlchangan joyi = |Boshlanishi = |Boshlanish joyi = [[Tajimi|Tajimi, Gifu]] |Boshlanish joyining balandligi = |s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec = |s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec = |Quyilishi = Shin daryosi |Quyilish joyi = |Quyilish joyining balandligi = |m_lat_dir = N |m_lat_deg = 35 |m_lat_min = 47 |m_lat_sec = 52 |m_lon_dir = E |m_lon_deg = 139 |m_lon_min = 38 |m_lon_sec = 29 |Daryo burilishi = |Davlat = [[Yaponiya]] |Mintaqa = |Tuman = }} '''Gojō daryosi''' ({{lang-ja| 五条川}}, Gojō-gawa) — [[Yaponiya|Yaponiyaning]] [[Gifu prefekturasi]] va [[Aichi prefekturasi|Aichi prefekturasidan]] oqib oʻtuvchi daryo. U [[Shōnai daryosi]] tizimiga kiruvchi [[Shin daryosi (Aichi)|Shin daryosiga]] quyiladi<ref>{{Cite web |url=http://www.maibun.com/DownDate/PDFdate/kiyo16/201606.pdf |format=PDF |title=五条川流域の河道変遷と岩倉の歴史景観 |author=愛知県埋蔵文化財センター |qaralgan sana=2026-07-28 |arxivsana=2026-05-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260520064400/http://www.maibun.com/DownDate/PDFdate/kiyo16/201606.pdf }}</ref>. == Geografiyasi == [[Ōguchi]], [[Konan]] va [[Ivakura (Aichi)|Ivakura]] shaharlardagi Gojō daryosi sohillarida oʻsadigan [[Gilos gullari|sakura daraxtlari]] Yaponiyaning eng mashhur 100 ta sakura maskani roʻyxatiga kiritilgan. == Daryo boʻyidagi aholi punktlar == ;Gifu prefekturasi: [[Tajimi]] ;Aichi prefekturasi: [[Inuyama]], [[Ōguchi]], [[Konan]], [[Ichinomiya]], [[Ivakura (Aichi)|Ivakura]], [[Komaki]], [[Kitanagoya]], [[Inazava]], [[Kiyosu]], [[Ama (Aichi)|Ama]] == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Yaponiyadagi daryolar]] {{Yaponiya-daryo-stub}} 2mtl4wy9f5wwikkt2gijggpf7o530ma 0 1430484 6272134 6240408 2026-09-16T13:25:18Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272134 wikitext text/x-wiki [[Germaniya]]da oʻquvchilarning akademik oʻzlashtirishini, yoshidan qatʼi nazar, baholash uchun 5 yoki 6 ballik tizim ([[Baholash tizimi (GPA)|GPA]]) qoʻllanadi. Baholar 1 ({{Lang-de|sehr gut}} — „juda yaxshi“) dan 5 (yoki 6) ({{Lang-de2|ungenügend}} — „qoniqarsiz“) gacha boʻladi<ref>{{Cite web |title=GPA Calculator - Accurate & Easy-to-Use GPA Calculator |url=https://gpacalculators.net/ |access-date=2025-09-24 |website=GPA Calculator |language=en}}</ref>. Universitetga tayyorlaydigan nemis [[gimnaziya]]larining yuqori sinflarida esa ball tizimi qoʻllanilib, unda 15 ball eng yaxshi, 0 ball esa eng yomon baho hisoblanadi. Bahoni belgilovchi foiz koʻrsatkichi har bir oʻqituvchida turlicha boʻlishi mumkin. == Taʼlim bosqichlari boʻyicha baholar == === Boshlangʻich va quyi oʻrta taʼlim === Boshlangʻich va quyi oʻrta taʼlimda (1–10-sinflarda) Germaniyadagi maktab oʻquvchilariga 1 (aʼlo, {{lang-de|sehr gut}}) dan 6 (qoniqarsiz, {{lang-de|ungenügend}}) gacha boʻlgan 6 ballik shkala boʻyicha baho qoʻyiladi. Anʼanaviy olti ballik tizimning oʻzgartirilgan turlari baholarga „+“ va „−“ qoʻshimchalarini biriktirish imkonini beradi. Qoʻshimchali baholarning oʻrtacha qiymatini hisoblash uchun ularga kasr qiymatlar biriktiriladi: masalan, 1 bu — 1,0; 1− bu — 1,3; 2+ bu — 1,7; 2 bu — 2,0; 2− bu — 2,3 va hokazo. Maktablar federal hukumat tomonidan emas, balki [[Germaniya yerlari|yerlar]] tomonidan boshqarilgani sababli baholashda biroz tafovutlar mavjud. Koʻpincha „1−“ (1,25 ga teng), „1-2“ (1,5 ga teng), „2+“ (1,75 ga teng) kabi yanada batafsilroq shkaladan foydalaniladi; baʼzan esa hatto oʻnlik kasrli baholash tizimi (1,0; 1,1; 1,2 va hokazo) ham qoʻllanadi. Yil yakunidagi {{tillararo havola|tabel|wd=Q2251881|lt=tabellarda}} faqat qoʻshimchasiz, butun sonli baholardan foydalanishga ruxsat beriladi; ayrim hududlarda ular hatto soʻz bilan yoziladi. Hozirgi kunda Germaniyaning koʻplab [[Germaniya yerlari|yerlarida]] oʻquvchining „Tartiblilik“ yoki „Umumiy xulq-atvor“ kabi jihatlarini baholaydigan xulq-atvor baholaridan ({{lang-de|Kopfnoten}}) foydalanish ham belgilangan. === Yuqori oʻrta taʼlim === [[Gimnaziya]] maktablarining yuqori sinflarida (11–12/13-sinflarda) baholar raqamlar („ballar“)ga oʻtkaziladi: bu tizimda „1+“ 15 ballga, „6“ esa 0 ballga teng. Ushbu tizimda „1+“ bahosi mavjud boʻlgani uchun, nazariy jihatdan yakuniy {{Tillararo havola|Abitur|wd=Q708387}} imtihoni bahosi 1,0 dan past boʻlishi mumkin. Bunday baholar norasmiy ravishda qoʻllansa-da, rasman 1,0 dan past natija qayd etgan har qanday oʻquvchiga 1,0 bahosi qoʻyiladi<ref>{{Cite news|url=http://www.spiegel.de/lebenundlernen/schule/super-abiturient-felix-geisler-koenig-der-ueberflieger-a-500915.html|title=Super-Abiturient Felix Geisler: König der Überflieger|last=Christ|first=Sebastian|date=2007-08-21|work=Spiegel Online|access-date=2018-01-16}}</ref>. Ball tizimidan foydalanilganda, 4 baho (5 ball) oʻtish uchun eng quyi, 4− baho (4 ball) esa yiqilish uchun eng yuqori koʻrsatkich hisoblanadi. {| class="wikitable" |+ Yuqori oʻrta taʼlimida 15 ballik baholash tizimi<ref>{{Cite web|url=https://www.km.bayern.de/epaper/oberstufe_abi_2017/files/assets/common/downloads/publication.pdf|title=Die Oberstufe des Gymnasiums in Bayern|access-date=2016-12-20|arxivsana=2016-12-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161221162837/https://www.km.bayern.de/epaper/oberstufe_abi_2017/files/assets/common/downloads/publication.pdf}}</ref> |- ! Baho ! + ! 1 ! – ! + ! 2 ! – ! + ! 3 ! – ! + ! 4 ! – ! + ! 5 ! – ! 6 |- | '''Ball''' | 15 | 14 | 13 | 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | 0 |} === Oliy taʼlim === Germaniya universitetlarida (huquqshunoslik fakultetlaridan tashqari) bilimlar 1 dan 5 gacha boʻlgan shkala boʻyicha baholanadi: * 1,0–1,5 ''sehr gut'' (juda yaxshi: ajoyib natija) * 1,6–2,5 ''gut'' (yaxshi: oʻrtacha talablardan ancha yuqori natija) * 2,6–3,5 ''befriedigend'' (qoniqarli: oʻrtacha talablarga mos keladigan natija) * 3,6–4,0 ''ausreichend'' (yetarli: talablarga zoʻrgʻa javob beradigan natija) * 5,0 nicht ''ausreichend / nicht bestanden'' (qoniqarsiz / oʻta olmadi: talablarga javob bermaydigan natija) Aksariyat universitetlar 1,0 ballni mukammal baho deb hisoblab, „mit Auszeichnung bestanden“ (aʼlo baho bilan oʻtdi) iborasini qoʻllaydi. === Huquqshunoslik fakultetlari === Germaniya universitetlarining huquqshunoslik fakultetlari talabalari uchun 1 dan 5 gacha boʻlgan shkalaga oʻxshash tizim qoʻllanadi. Bu tizim 2 (gut) va 3 (befriedigend) baholari orasiga „vollbefriedigend“ deb nomlangan yana bir qoʻshimcha bahoni oʻz ichiga oladi. Buning sababi, 2 (gut — yaxshi) va 1 (sehr gut — aʼlo) baholari juda kam qoʻyilganligi uchun ularni farqlash imkoniyatini oshirish maqsadida „yaxshi“ bahosidan keyingi pogʻonada qoʻshimcha baho joriy etilgan. Har bir baho, yuqorida tasvirlangan [[gimnaziya]] tizimidagidek, ballarga oʻgiriladi: 18 ball (aʼlo)dan boshlanib, 0 ball (qoniqarsiz)gacha pasayib boradi. 4 ball — eng quyi oʻtish bali hisoblanadi. === Umumiy koʻrinish === {| class="wikitable collapsible" |+ Germaniya baholash tizimi |- ! Foiz koʻrsatkichi ! width="100pt" | Baholash darajasi ! 1–10-sinflar ! width="100pt" | 11–13-sinflar ! width="100pt" | [[Fachhochschule]] / [[Universitet]] ! width="100pt" | Tavsifi |- | rowspan="3" | 90–100% | | 1+ | 15 ball | 1,0 | rowspan="3" style="text-align: left" | Ajoyib (aʼlo) natija |- | Sehr gut (juda yaxshi) | 1 | 14 ball | 1,0 |- | | 1− | 13 ball | 1,3 |- | rowspan="3" | 75–89% | | 2+ | 12 ball | 1,7 | rowspan="3" style="text-align: left" | Talablardan sezilarli darajada yuqori |- | Gut (yaxshi) | 2 | 11 ball | 2,0 |- | | 2− | 10 ball | 2,3 |- | rowspan="3" | 60–74% | | 3+ | 09 ball | 2,7 | rowspan="3" style="text-align: left" | Oʻrtacha talablarni bajaradi |- | Befriedigend (qoniqarli) | 3 | 08 ball | 3,0 |- | | 3− | 07 ball | 3,3 |- | rowspan="2" | 45–59% | | 4+ | 06 ball | 3,7 | rowspan="2" style="text-align: left" | Kamchiliklariga qaramay talablarga javob beradi |- | Ausreichend (yetarli) | 4 | 05 ball | 4,0 |- | rowspan="5" | 0–44% | | 4− | 04 ball | rowspan="5" | 5,0 | rowspan="5" style="text-align: left" | Qoniqarsiz natija |- | | 5+ | 03 ball |- | Mangelhaft (nuqsonli) | 5 | 02 ball |- | | 5− | 01 ball |- | Ungenügend (yetarsiz) | 6 | 00 ball |} <nowiki>*</nowiki> Ushbu oʻtkazish chizmasi faqat qoʻllanma sifatida moʻljallangan boʻlib, aniq oʻtkazish natijalari farq qilishi mumkin. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Germaniyada taʼlim]] [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha baholash tizimlari]] mwsj337rrh5v8lq7q77s5yvppktj84g 0 1431889 6272132 6231390 2026-09-16T13:10:11Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272132 wikitext text/x-wiki '''[[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasi]]''' — [[Yevropa]]<nowiki/>ning siyosiy xaritasidagi (Rossiya Federatsiyasini qoʻshib hisoblaganda) 44 ta mustaqil davlatdan biri boʻlib, maydoni boʻyicha qitʻa mamlakatlari orasida 6-oʻrinni egallaydi. Qitʻaning markazida joylashgan bu mamlakat geografik oʻrniga koʻra [[dengizboʻyi kontinental davlatlar]] sirasiga kiradi. Yevropa qitʻasi mamlakatlar oʻrtasidagi tabiiy, iqtisodiy hamda tarixiy-madaniy oʻxshashlik va tafovutlarni hisobga olgan holda toʻrtta [[subregion]]<nowiki/>ga (Shimoliy, Gʻarbiy, Janubiy va Sharqiy Yevropa) boʻlinadi. Germaniya geografik jihatdan qitʻa markazida joylashgan boʻlishiga qaramay, Yevropa Ittifoqi tasnifiga koʻra [[Gʻarbiy Yevropa]] subregioniga mansub hisoblanadi. Maʼmuriy-hududiy tuzilishiga koʻra, Germaniya Yevropadagi 6 ta [[Federatsiya|federativ davlat]]<nowiki/>dan biri boʻlib, bugungi kunda mintaqaning iqtisodiy jihatdan eng qudratli va yetakchi mamlakati sanaladi<ref>{{Kitob manbasi |author=V. Fedorko va boshq. |date=2022 |title=Geografiya: 10-sinf uchun darslik |publisher=Respublika ta’lim markazi |location=Toshkent |isbn=978-9943-8453-6-7 |page=pages=70-76}}</ref>. == Geografik oʻrni va chegaralari == Germaniya [[Markaziy Yevropa]]<nowiki/>da joylashgan bo‘lib, shimolda [[Daniya]], sharqda [[Polsha]] va [[Chexiya]], janubda [[Avstriya]] va [[Shveysariya]], janubi-g‘arbda [[Fransiya]] va [[Lyuksemburg]] hamda shimoli-g‘arbda [[Belgiya]] va [[Niderlandiya]] bilan chegaradoshdir. Germaniya [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa ittifoqi]] hududida eng ko‘p (9 ta) qo‘shni davlatga ega bo‘lgan mamlakatdir. Mamlakat asosan 47° va 55° shimoliy [[kenglik]] ([[Zilt oroli]]<nowiki/>ning uchi 55° dan biroz shimolroqda joylashgan) hamda 5° va 16° sharqiy [[uzunlik]]<nowiki/>lar oralig‘ida joylashgan. Uning hududi 357 600 km² (138 070 mil²)ni tashkil etib, shundan 349 250 km² (134 846 mil² ) quruqlik va 8 350 km² (3 224 mil²) suv havzalaridan iborat. Germaniya Yevropada maydoni bo‘yicha yettinchi, dunyoda esa oltmish uchinchi o‘rinda turadi<ref>{{Veb manbasi |url=https://web.archive.org/web/20060930072310/https://www.odci.gov/cia/publications/factbook/geos/gm.html |sarlavha=Germany |arxivurl=https://www.odci.gov/cia/publications/factbook/geos/gm.html |arxivsana=30-sentabr 2006-yil |sana=14-noyabr 2006-yil |qaralgan sana=29-noyabr 2006-yil |nashriyot=Central Intelligence Agency |ish=CIA World Factbook}}</ref>. == Relyefi == [[Fayl:Deutschland_topo.jpg|thumb|Germaniyaning topografiik xaritasi]] Mamlakatning shimoliy uchdan bir qismi [[Shimoliy Yevropa tekisligi]]<nowiki/>da joylashgan boʻlib, bu tekis relyefni shimolga qarab oqadigan daryolar (Elba, [[Ems (Eder)|Ems]], Vezer, Oder) kesib oʻtadi. Niderlandiya chegarasiga yaqin hududlarda hamda [[Friziya]] sohillari boʻylab botqoqlik va zax yerlar uchraydi. Shimoli-sharqdagi qumli [[Mecklenburg (Shimoliy Karolina)|Meklenburg]] oʻlkasida oxirgi muzlik davridan qolgan va muzliklar taʼsirida hosil boʻlgan koʻplab koʻllar mavjud. Janubga harakatlanganda, Markaziy Germaniya qadimgi vulqon faoliyati natijasida shakllangan, tartibsizroq joylashgan tepalik va togʻli hududlari bilan ajralib turadi. Reyn vodiysi ushbu mintaqaning gʻarbiy qismidan oʻtadi. Markaziy qirlar sharq va shimolga qarab Saale daryosigacha davom etadi hamda Chexiya bilan chegaradagi [[Ore tog'lari|Ore togʻlari]] bilan tutashib ketadi. Boshqa qirli-togʻli hududlarga Reyn daryosining gʻarbida joylashgan [[Eyfel]], [[Hunsryuk]] va [[Pfalz]] oʻrmoni, Frankfurtning shimolidagi [[Taunus]] tepaliklari, [[Vogelsberg (Turingiya)|Vogelsberg]] massivi, [[Röns]] va [[Turingiya|Tyuringiya]] oʻrmoni kiradi. Berlinning janubida joylashgan mamlakatning sharqiy-markaziy qismi koʻproq shimoliy pasttekisliklarga oʻxshash boʻlib, qumli tuproqlari hamda Shprevald kabi daryo boʻyi botqoqliklariga ega. Janubiy Germaniyaning relyefi har xil choʻzilgan tepalik va togʻ tizmalari bilan belgilanadi. Bularga bir-biriga tutash boʻlgan Shvabiya va Frankoniya [[Albi tizmalari]] (Baden-Vyurtembergning janubi-gʻarbida — Dunay daryosining boshlanish joyidan, [[Stuttgart|Shtutgart]]<nowiki/>ning janubidan to [[Shvabiya]] va [[Markaziy Frankoniya]] orqali Mayn daryosi vodiysigacha choʻzilgan) hamda Bavariya va Chexiya chegarasi boʻylab joylashgan Bavariya oʻrmoni kiradi. Janubiy chegaradagi Alp togʻlari eng baland togʻlar sanaladi, biroq Shveysariya va Avstriyaga nisbatan Germaniya hududida Alp relyefining uncha katta boʻlmagan qismi (janubi-sharqiy Shvabiya va Yuqori Bavariyada) joylashgan. Fransiyaga tutash janubi-gʻarbiy chegarada joylashgan [[Shvarsvald]] ("Qora oʻrmon") tizmasi esa Reyn daryosini oʻzining sharqiy yonbagʻirlaridan boshlanadigan Dunay daryosining yuqori oqimidan ajratib turadi. == Iqlimi == Germaniyaning eng shimoliy nuqtasi — Zilt orolidagi [[List]] (shimoliy kenglikning 55°03" nuri) hamda eng janubiy nuqtasi — Bavariyaning [[Oberstdorf]] atrofi (shimoliy kenglikning 47°16" nuri) o‘rtasidagi masofa deyarli 8 daraja kenglikni (yoki 889 km) tashkil etadi. Bu farq, ayniqsa, yoz oyida o‘rtacha haroratlarning o‘zgarishida yaqqol ko‘zga tashlanadi. [[Fayl:Sylt Rotes Kliff.jpg|thumb|[[Shlezviggolshteyn|Shlezvig-Golshteyn]]<nowiki/>dagi Zilt orolining yozgi sohil iqlimi]] Bulardan tashqari, haroratda aniq namoyon bo‘ladigan g‘arbiy-sharqiy iqlimiy farq ham mavjud. Bu holat Germaniya shimoli-g‘arbining tekis hamda ochiq relyefi va uning dengizga yaqinligi, janubning esa baland tog‘li hududlardan iboratligi, dengizdan uzoqligi va [[Alplar|Alp tog‘lari]] bilan o‘ralgani bilan izohlanadi. Ushbu tog‘lar [[Oʻrta yer dengizi|O‘rta yer dengizi]]<nowiki/>ning iliq havo oqimi janubiy Germaniyaga kirib kelishiga to‘sqinlik qiladi. Alp va [[Karpat togʻlari|Karpat tog‘lari]]<nowiki/>dan shimolda joylashgan hududlarda hattoki bir xil kenglik va balandlikda ham mahalliy iqlim sovuqroq bo‘ladi. Buning sababi — ba’zi hududlarning o‘z kengligi uchun iliq oqim hisoblangan Atlantika okeanidagi [[Golfstrim]]<nowiki/>dan uzoqroqda joylashgani hamda Rossiya va Sibirning o‘ta sovuq qishki shamollariga yaqinroqligidir. Sibirning qishki shamollari doimiy ta’sir ko‘rsatmasa-da, ular Germaniyaga yetib kelganda, tunlari harorat keskin tushib ketishi mumkin: tog‘li hududlarda va undan past joylarda -20 °C gacha sovuq kuzatiladi. Bu holat noyabrdan martgacha bo‘lgan o‘rtacha harorat ko‘rsatkichlariga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Bunday sovuq havo oqimi kamdan-kam holatlarda kirib kelganida, asosan, shimoli-sharqiy hududlar undan ko‘proq jabr ko‘radi, janubi-g‘arbda esa sovuq kunlar odatda kam bo‘ladi. Golfstrim oqimi tufayli sohil bo‘yi hududlarida qishki tunlar juda yumshoq o‘tadi va muzlash hodisalari deyarli kuzatilmaydi. Germaniyaning eng issiq hududi Fransiya bilan chegaradosh, [[Shvarsvald]] tepaliklarining g‘arbida, taxminan shimoldagi [[Mannheim]] va janubdagi Shveysariya chegarasi oralig‘ida joylashgan. Eng sovuq hudud esa (tog‘ cho‘qqilaridan tashqari) Germaniya sharqining janubi-sharqiy qismida — [[Drezden]] va [[Görlitz|Gyorlits]] ''(Görlitz)'' dan tortib Berlin sohasigacha bo‘lgan hududlarda uchraydi. Germaniya iqlimi g‘arbda [[Moʻtadil iqlim|mo‘tadil]] va [[dengiz iqlimi]] bo‘lsa, sharqda nam [[kontinental iqlim]] hisoblanadi. Qish oylari g‘arbda salqin, sharqda esa sovuq keladi. Yil davomida o‘rtacha yog‘ingarchilik kuzatiladi va noyabrdan fevralgacha havo asosan bulutli bo‘ladi. Yoz oylari iliq, janubiy hududlarda esa nisbatan issiqroq kechadi. Germaniyaning shimoliy va markaziy qismi to‘liq mo‘tadil iqlim mintaqasida joylashgan bo‘lib, bu yerda nam g‘arbiy shamollar ustunlik qiladi. Shimoli-g‘arb va shimolda iqlim okean tipida: qishi salqin, yozi esa iliq. Sharqda esa iqlimda aniq kontinental xususiyatlar ko‘zga tashlanadi — qishi sovuq va yozi issiq, tez-tez qurg‘oqchilik davrlari qayd etiladi. Markaz va janubda okean hamda kontinental iqlim o‘rtasidagi o‘tish iqlimi kuzatiladi. Qish salqin, yoz esa iliq bo‘ladi, biroq issiqlik to‘lqinlari paytida maksimal harorat ketma-ket bir necha kun davomida 30 °C (86 °F) dan oshishi mumkin. Germaniyaning eng issiq hududlari janubi-g‘arbda joylashgan [[Yuqori reyn pasttekisligi|Yuqori Reyn pasttekisligi ''(Rhine Rift Valley)'']], [[Nemis vino yo‘li (Deutsche Weinstraße)|Nemis vino yo‘li]] [[Nemis vino yo‘li (Deutsche Weinstraße)|''(German Wine Route / Deutsche Weinstraße)'']] va [[Reynlandpfals|Pfalz]] hududlari hisoblanadi. Yoz issiq kechadi, ko‘p kunlarda harorat 40 °C (104 °F) gacha ko‘tariladi. Ba’zan minimal harorat 20 °C (68 °F) dan pastga tushmaydi — bu holat [[Shimoliy dengiz]] sohili va g‘arbdagi shahar iqlimidan tashqari boshqa hududlar uchun nisbatan kamyob hodisadir.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.handbuch-deutschland.de/book/en/002_001_001.html |sarlavha=German Climate |arxivurl=https://web.archive.org/web/20070422214736/http://www.handbuch-deutschland.de/book/en/002_001_001.html |arxivsana=22-aprel 2007-yil |qaralgan sana=30-noyabr 2006-yil |nashriyot=Wayback Machine Handbuch Deutschland}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://www.wordtravels.com/Travelguide/Countries/Germany/Climate/ |sarlavha="German Climate and Weather" |sana=2014 |qaralgan sana=30-noyabr 2006-yil |ish=World Travels |nashriyot=Globe Media Ltd |arxivsana=2021-09-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210924085510/https://www.wordtravels.com/Travelguide/Countries/Germany/Climate }}</ref> Mamlakatda qayd etilgan harorat cheklanishlari: maksimal harorat 41.5 °C (106.7 °F) (2026-yil iyun, [[Möckern]]-[[Drewitz (Fläming)|Drewitz]]<nowiki/>da)<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cx2vdydz31no |sarlavha=Heatwave breaks records in Germany, Denmark and Czech Republic}}</ref> va minimal harorat −37.8 °C (−36.0 °F) (1929-yil fevral, [[Pfaffenhofen an der Ilm|Pfaffenhofen-an-der-Ilm]]<nowiki/>da)<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.wetterdienst.de/Klima/Wetterrekorde/Deutschland/Temperatur/Max/ |sarlavha="Wetterrekorde Deutschland" |qaralgan sana=8-may 2018-yil |nashriyot=wetterdienst.de}}</ref> ni tashkil etadi. == Gidrografiyasi == [[Fayl:Germanymap2.png|thumb|Germaniyaning asosiy daryolari]] Germaniyaning umumiy maydoni 357 600 km² (138 100 mil²) ni tashkil etadi, shundan 5 157 km² (1 991 mil²) qismi sugʻoriladigan yerlar, 8 350 km² (3 220 mil²) qismi esa suv havzalaridan iborat. Eng yirik koʻllari: [[Boden koʻli|Boden ko'li]] (Lake Constance — umumiy maydoni 536 km² (207 mil²), qirgʻoq chizigʻining 62% qismi Germaniyaga tegishli; xalqaro chegaralar koʻlning oʻzida aniq belgilanmagan), [[Müritz]] — (117 km² yoki 45 mil²) va [[Chiemsee ko'li]] — (80 km² yoki 31 mil²). Germaniyadagi asosiy daryolar quyidagilardir: * [[Reyn]] (nemischada: Rhein) — Germaniyadan oʻtuvchi qismining uzunligi 865 km (537 mil) (asosiy irmoqlari: Nekkar, Mayn va [[Mozel]]); * [[Elba]] — Germaniyadagi qismining uzunligi 727 km (452 mil) (u ham Shimoliy dengizga quyiladi); * [[Dunay]] (nemischada: Donau) — Germaniyadagi uzunligi 687 km (427 mil). * Boshqa muhim daryolarga Markaziy Germaniyadagi [[Saale daryosi (Germaniya)|Saale]] va [[Mayn]], janubi-gʻarbdagi [[Nekkar daryosi|Nekkar]], shimoldagi [[Vezer]] hamda sharqiy chegaradagi [[Odra|Oder]] daryolari kiradi. == Oʻsimlik va hayvonot olami == Germaniyaning oʻsimlik va hayvonot olami, asosan, Markaziy Yevropa uchun xos boʻlgan turlardan iborat. Oʻrmonlarning uchdan bir qismini qoraqayin, eman va boshqa ignabargli daraxtlar tashkil qiladi; qayta oʻrmonlashtirish natijasida ignabargli daraxtlar ulushi ortib bormoqda. Yuqori togʻli hududlarda qoraqaragʻay va oqqaragʻay ustunlik qilsa, qumli tuproqlarda qaragʻay va tilogʻoch koʻp uchraydi. Qirqboʻgʻimlilar, gullar, qoʻziqorinlar va yoʻsinlarning koʻplab turlari bor. Daryolar va Shimoliy dengiz baliqlarga boy. Yovvoyi hayvonlardan kiyik, yovvoyi choʻchqa, [[Yovvoyi qoʻylar|muflon]], tulki, boʻrsiq , quyon, Yevroosiyo silovsini va oz miqdorda qunduzlar uchraydi. Qirilib ketgan hamda yoʻqolib ketish xavfi ostida boʻlgan hayvonlarga kulrang boʻri, qoʻngʻir ayiq va Yevropa bizoni (zubr) kiradi. Bahor va kuz oylarida turli koʻchmanchi qushlar Germaniya hududini kesib oʻtadi. Janubning iliq hududlarida kaktus va palma kabi subtropik oʻsimliklar hamda daraxtlar ekilgan boʻlib, keyinchalik ular tabiiy ravishda koʻpaygan; shu bilan birga, bu yerda Oʻrta Yevropa uchun xos boʻlgan odatiy daraxtlar ham uchraydi. Bu holat faqat Mayn, Reyn va Nekkar daryolari vodiylari hamda Boden koʻli hududidagina kuzatiladi. Nemis tilida bu joylarni "Nemis [[Toskana]]<nowiki/>si" yoki "Nemis [[Rivyera]]<nowiki/>si" deb ham atashadi. == Germaniya landshafti == Fitogeografik jihatdan Germaniya Boreal podsholigining [[Sirkumboreal viloyati]]<nowiki/>ga kiruvchi Atlantika Yevropasi va Markaziy Yevropa provinsiyalari oʻrtasida boʻlingan. Germaniya hududini ikkita ekohududga ajratish mumkin: Yevropa-Oʻrta yer dengizi togʻ aralash oʻrmonlari hamda Shimoli-sharqiy Atlantika shelf dengizi. <ref>{{Veb manbasi |url=https://wwf.panda.org/about_our_earth/ecoregions/ecoregion_list/ |sarlavha=List of Ecoregions: Terrestrial Ecoregions |arxivurl=https://web.archive.org/web/20090413043055/http://www.panda.org/about_our_earth/ecoregions/ecoregion_list/ |arxivsana=13-aprel 2009-yil |qaralgan sana=21-noyabr 2000-yil |nashriyot=Wayback Machine WWF}}</ref>Germaniya hududining 33% qismini ekin maydonlari , 31%ni esa Germaniya o'rmon xo'jaliklari va o'rmonzorlari egallagan. Doimiy yaylovlar esa bor-yoʻgʻi 15% ni tashkil etadi. Germaniyadagi milliy parklarga [[Vadden dengizi milliy parklari]], [[Yasmund milliy parki]], [[Gʻarbiy Pomeraniya lagunalari milliy parki]], [[Müritz milliy parki]], [[Quyi Oder vodiysi milliy parki]], [[Gartz (Harz) milliy parki|Gartz milliy parki]], [[Sakson Shveysariyasi milliy parki]] hamda [[Bavariya oʻrmoni milliy parki]] kiradi. Germaniya oʻzining koʻplab zoologiya bogʻlari, yovvoyi tabiat parklari, akvariumlari va qushlar parklari bilan tanilgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.eupedia.com/europe/zoological_gardens_europe.shtml |sarlavha=List of famous Zoological gardens in European countries |qaralgan sana=17-oktabr 2008-yil |nashriyot=www.eupedia.com}}</ref> Mamlakatda 400 dan ortiq roʻyxatga olingan zoopark va hayvonot parklari faoliyat yuritadi, bu dunyodagi har qanday alohida olingan mamlakat orasida eng yuqori koʻrsatkich hisoblanadi.<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.americanzoos.info/Zoofacts.html |sarlavha=Some interesting zoo facts |qaralgan sana=17-oktabr 2008-yil |nashriyot=www.americanzoos.info |arxivsana=2003-10-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20031007010357/http://www.americanzoos.info/Zoofacts.html }}</ref> [[Berlin zooparki]] Germaniyadagi eng eski zoopark boʻlib, u dunyodagi eng boy va turfa xil hayvonot toʻplamini taqdim etadi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.zoo-berlin.de/en/understand/zahlen-fakten.html |sarlavha=(in German)Tierstatistik 2008 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20100609204353/http://www.zoo-berlin.de/en/understand/zahlen-fakten.html |arxivsana=9-iyun, 2010-yil |qaralgan sana=19-noyabr 2009-yil |nashriyot=Zoo Berlin}}</ref> == Manbalar == <references /> [[Turkum:Germaniya geografiyasi| ]] [[Turkum:Yevropa geografiyasi]] __INDEKS__ o1gszb1a9xq54yh2i9dvaidu81ta6f5 0 1433068 6272264 6231376 2026-09-17T02:00:01Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272264 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Hanns-Seidel-Stiftung_logo.svg|right|376x376px]] '''Hanns Seidel Jamgʻarmasi''' (nemischa: ''Hanns-Seidel-Stiftung e. V.''; qisqartmasi: '''HSS''') Germaniya siyosiy partiya jamgʻarmasidir. U siyosiy jihatdan [[Bavariya Xristian-ijtimoiy ittifoqi (CSU)]] partiyasi bilan bogʻliq, lekin undan mustaqil boʻlgan hamda soliq toʻlovchilar mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladigan, rasmiy roʻyxatdan oʻtgan siyosiy tadqiqotlar assotsiatsiyasidir. U Germaniyadagi boshqa partiyalarga aloqador jamgʻarmalarning aksariyati tashkil etib boʻlinganidan soʻng, 1966-yil noyabr oyida tashkil etilgan. Bosh qarorgohi [[München|Myunxen]] shahrida joylashgan. [[Banz abbatligi]]<nowiki/>dagi konferensiya markazi jamgʻarmaning asosiy maskani hisoblanadi. U [[Yevropa Xalq partiyasi|Yevropa Xalq Partiyasi]]<nowiki/>ning rasmiy jamgʻarmasi va tahlil markazi hisoblangan [[Yevropa Tadqiqotlari Markazi|Yevropa Tadqiqotlari Markazi (Centre for European Studies)]] aʼzosidir. Jamgʻarma CSU siyosatchisi [[Hanns Seidel]] sharafiga nomlangan. 2025-yil aprel oyida Hanns Seidel Jamgʻarmasi Rossiyada nomaqbul tashkilot deb eʼlon qilingan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://ovd.info/express-news/2025/04/21/genprokuratura-priznala-nezhelatelnoy-organizaciey-nemeckiy-fond-hanns |sarlavha="Генпрокуратура признала «нежелательной» организацией немецкий фонд Hanns-Seidel-Stiftung" |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250422204800/https://ovd.info/express-news/2025/04/21/genprokuratura-priznala-nezhelatelnoy-organizaciey-nemeckiy-fond-hanns |arxivsana=22-aprel 2025-yil |sana=21-aprel 2025-yil |qaralgan sana=22-aprel 2025-yil |nashriyot=OVD-Info (in Russian)}}</ref> == Tarixi == Bavariya Xristian-ijtimoiy ittifoqi (CSU) partiyasi 1964-yilda siyosiy taʼlim boʻyicha oʻz muassasasini tuzishni rejalashtirishni boshlagan. Oʻsha paytda [[Bundestag|Germaniya Bundestagi]]<nowiki/>da fraksiya maqomiga ega boʻlgan boshqa partiyalar allaqachon shunday muassasalarga ega edi. 1965-yil aprel oyida CSU davlat ijroiya qoʻmitasi sobiq CSU raisi va Bavariya Bosh vaziri boʻlgan Hanns Seidel nomiga Hanns Seidel Jamgʻarmasini tashkil etishga qaror qildi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.bmz.de/de/service/lexikon/hanns-seidel-stiftung-hss-14468 |sarlavha="Hanns-Seidel-Stiftung (HSS)" |qaralgan sana=9-may 2025-yil |nashriyot=Bundesministerium für wirtschaftliche Zusammenarbeit und Entwicklung (in German)}}</ref> Bavariya Mehnat va ijtimoiy masalalar davlat vaziri [[Fritz Pirkl]] birinchi rais etib saylandi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/pirkl%20fritz/00/11742 |sarlavha="Fritz Pirkl - Munzinger Biographie" |qaralgan sana=9-may 2025-yil |nashriyot=www.munzinger.de}}</ref> 1975-yilda jamgʻarma [[Kroyt]] shahrida [[Vittelsbaxlar oilasi]]<nowiki/>dan ijara asosida taʼlim markazini ochdi. Ushbu binoning ijara shartnomasi 2016-yil mart oyining oxirida tugadi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.sueddeutsche.de/bayern/mietstreit-ueber-tagungshaus-csu-zieht-aus-kreuth-aus-1.2563356 |sarlavha="Mietstreit über Tagungshaus - CSU zieht aus Kreuth aus'' |sana=13-iyul 2015-yil |qaralgan sana=9-may 2025-yil |muallif=Effern, Heiner |nashriyot=Süddeutsche.de}}</ref> 1983-yilda [[Bad Staffelstein|Bad-Staffelstein]] shahridagi Banz abbatligida navbatdagi taʼlim markazi tashkil etildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.fraenkischertag.de/lokales/lichtenfels/politik/hans-seidel-stiftung-feiert-jubilaeum-ihres-bildungszentrums-in-kloster-banz-art-273426 |sarlavha="Bildungsort im Banzer Barock" |sana=19-iyul 2023-yil |qaralgan sana=9-may 2025-yil |nashriyot=www.fraenkischertag.de}}</ref>, 2001-yilda esa Myunxendagi bosh qarorgoh yonida konferensiya markazi ochildi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.muenchen.travel/artikel/kongressbuero/news-highlights-2024/events-an-wissenschaftsstandorten |sarlavha=Tagen, wo die Wissenschaft zu Hause ist |sana=Yanvar 2024-yil |qaralgan sana=9-may 2025-yil |nashriyot=einfach München}}</ref> 1981-yilda jamgʻarma oʻzining moliyalashtirish agentligi orqali Germaniyadagi xorijiy talabalarga stipendiyalar ajratishni boshladi. 1982-yildan beri mahalliy talabalar ham stipendiya olib kelmoqda.<ref name=":0">{{Veb manbasi |url=https://www.historisches-lexikon-bayerns.de/Lexikon/Hanns-Seidel-Stiftung |sarlavha="Hanns-Seidel-Stiftung – Historisches Lexikon Bayerns" |qaralgan sana=14-may 2025-yil |nashriyot=www.historisches-lexikon-bayerns.de}}</ref> Jamgʻarmada doktorantura (PhD) stipendiya dasturi ham mavjud boʻlib, unda dissertatsiya ustida ishlayotgan izlanuvchilar tadqiqotlar uchun qoʻshimcha mablagʻ hamda har oy 1 450 yevro miqdorida toʻlov oladilar.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www2.daad.de/deutschland/stipendium/datenbank/en/21148-scholarship-database/?detail=10000132 |sarlavha="Hanns Seidel Foundation: PhD scholarships - DAAD - Deutscher Akademischer Austauschdienst" |qaralgan sana=6-oktabr 2025-yil |nashriyot=www2.daad.de |arxivsana=2025-10-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20251007205241/https://www2.daad.de/deutschland/stipendium/datenbank/en/21148-scholarship-database/?detail=10000132 }}</ref> Jamgʻarma stipendiyalari bilan moliyalashtiriladigan talabalar va doktorantlar ham ijtimoiy, ham siyosiy jihatdan oʻrtachadan yuqori akademik natijalarga ega boʻlgan shaxslardir.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.uni-goettingen.de/en/hanns+seidel+foundation/61247.html |sarlavha="Hanns Seidel Foundation - Georg-August-University Göttingen" |qaralgan sana=6-oktabr 2025-yil |nashriyot=Georg-August Universität Göttingen}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://www.rwth-aachen.de/cms/root/Studium/Im-Studium/Stipendien-Foerderung/~bebf/Hanns-Seidel-Stipendien/?lidx=1 |sarlavha="Hanns Seidel Scholarships {{!}} RWTH Aachen University {{!}} EN" |qaralgan sana=6-oktabr 2025-yil |nashriyot=www.rwth-aachen.de}}</ref> Fritz Pirkl vafotidan soʻng, 1994-yilda [[Alfred Bayer]] rais etib saylandi,<ref>{{Veb manbasi |url=https://taz.de/!1578953/ |sarlavha="Billig und politisch" |sana=2-fevral 1994-yil |qaralgan sana=14-may 2025-yil |nashriyot=taz.de}}</ref> undan keyin 2004-yilda sobiq Bavariya Taʼlim vaziri [[Hans Zehetmair]] ushbu lavozimni egalladi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.sueddeutsche.de/bayern/nachruf-zehetmair-csu-1.5705270 |sarlavha="Hans Zehetmair ist tot" |sana=28-noyabr 2022-yil |qaralgan sana=14-may 2025-yil |muallif=Beck, Sebastian |nashriyot=Süddeutsche.de}}</ref> 2014-yilda CSU raisi [[Horst Zeehofer]] Hans Zehetmairning oʻrinbosari sifatida rais oʻrinbosari [[Ursula Männle]] nomzodini taklif qildi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.merkur.de/politik/ursula-maennle-soll-hanns-seidel-stiftung-fuehren-meta-zr-3347382.html |sarlavha="Männle soll Hanns-Seidel-Stiftung führen" |sana=3-fevral 2014-yil |qaralgan sana=14-may 2025-yil |nashriyot=www.merkur.de}}</ref> U 2014-yil 12-mayda oʻtkazilgan umumiy yigʻilishda rais etib saylandi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.hss.de/fileadmin/media/downloads/Presse/140512_PM_Vorsitz.pdf |sarlavha="Vorstandswahlen" |qaralgan sana=14-may 2025-yil |format=PDF}}</ref> va 2018-yil 30-iyulda qayta saylandi. 2019-yil sentabrida u isteʼfoga chiqishini eʼlon qildi. Uning 2020-yildagi vorisi CSUʼning koʻp yillik [[Yevropa parlamenti|Yevropa]] [[Yevropa parlamenti|parlamenti]] deputati [[Markus Ferber]] boʻldi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.zeit.de/news/2022-06/24/markus-ferber-bleibt-chef-der-hanns-seidel-stiftung |sarlavha="CSU-Politiker: Markus Ferber bleibt Chef der Hanns-Seidel-Stiftung" |sana=24-iyun 2022--yil |qaralgan sana=14-may 2025-yil |nashriyot=www.zeit.de}}</ref> Jamgʻarmada 270 ga yaqin xodim ishlaydi va uning yillik byudjeti taxminan 66 million yevroni tashkil etadi. U 60 dan ortiq mamlakatda faoliyat yuritadi hamda har yili Germaniya va xorijdan kelgan 1 300 ga yaqin talabalarni moliyalashtiradi.<ref name=":0" /> == Mukofotlari == Jamgʻarma turli sohalardagi alohida yutuqlarni ragʻbatlantirish uchun mukofotlar topshiradi. Yosh qoʻshiq ijodkorlari uchun moʻljallangan homiylik mukofoti 1987-yildan berib kelinmoqda.<ref>{{Veb manbasi |url=https://miz.org/de/institutionen/foerderpreis-fuer-junge-liedermacher-i9479 |sarlavha="Institution {{!}} Förderpreis für junge Liedermacher -" |sana=29-may 2024-yil |qaralgan sana=16-iyun 2025-yil |nashriyot=miz.org}}</ref> Shuningdek, vaqti-vaqti bilan tinchlik, erkinlik, adolat, demokratiya va xalqaro hamkorlikka katta hissa qoʻshgan hamda iqtisodiyot, fan, texnika, adabiyot va sanʼat sohalarida alohida xizmat koʻrsatgan shaxslarga [[Frans Yozef Shtraus mukofoti|Frans Yozef Shtraus ''(in english:Franz Josef Strauß Prize)'' mukofoti]] beriladi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.hss.de/ueber-uns/preisverleihungen/franz-josef-strauss-preis/ |sarlavha=Franz Josef Strauß-Preis |qaralgan sana=16-may 2025-yil |nashriyot=www.hss.de |muallif=e.V, Hanns-Seidel-Stiftung}}</ref> Avvalgi gʻoliblar orasida [[Mixail Gorbachyov]], [[Jean-Claude Juncker|Jan-Klod Yunker]],<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.merkur.de/politik/sie-haben-wahrhaft-geschichte-geschrieben-1525943.html |sarlavha="Sie haben wahrhaft Geschichte geschrieben" |sana=11-dekabr 2011-yil |qaralgan sana=16-may 2025-yil |nashriyot=www.merkur.de}}</ref> [[Xose Mariya Asnar]], [[Helmut Kohl|Helmut Kol]], [[Roman Gersog]], [[George H. W. Bush|Jorj Gerbert Uoker Bush]], [[Henry Kissinger|Genri]] [[Henry Kissinger|Alfred Kissinjer]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.tagesspiegel.de/politik/kohl-erzahlt-stoiber-verwirrt-1261513.html |sarlavha="Politik: Kohl erzählt, Stoiber verwirrt" |qaralgan sana=16-may 2026-yil |nashriyot=Der Tagesspiegel Online}}</ref> hamda Germaniya Demokratik Respublikasi muxolifatchisi [[Reiner Kunze]] bor.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.sueddeutsche.de/bayern/ehrung-fjs-preis-fuer-reiner-kunze-1.2464539 |sarlavha="FJS-Preis für Reiner Kunze" |sana=4-may 2015-yil |qaralgan sana=16-iyun 2025-yil |nashriyot=Süddeutsche.de}}</ref> 2015-yilda Bavariya [[Germaniya Sotsial-demokratik partiyasi]] parlament fraksiyasi rahbari [[Markus Rinderspaxer]] Vengriya Bosh vaziri [[Viktor Orbán|Viktor Orban]]<nowiki/>dan Frans Yozef Shtraus mukofotini qaytarib olishga chaqirdi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.welt.de/regionales/bayern/article146033394/SPD-Orban-soll-Franz-Josef-Strauss-Preis-aberkannt-werden.html |sarlavha="SPD: Orban soll Franz-Josef-Strauß-Preis aberkannt werden - WELT" |qaralgan sana=16-may 2025-yil |nashriyot=DIE WELT}}</ref> Rinderspaxer bunga sabab sifatida Orbanning asosiy demokratik tamoyillarga hamda Yevropa qadriyatlari hamjamiyatining birdamlik tamoyillariga qilgan hujumlarini keltirib oʻtdi. Orban ushbu mukofot bilan 2001-yilda taqdirlangan edi. 2020-yilda Rinderspaxer oʻz talabini yana bir bor takrorladi. Bunga [[COVID-19 pandemiyasi]] ortidan Orbanning Vengriya parlamenti huquqlarini cheklovchi bahsli qonunni qabul qilgani sabab boʻldi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.fr.de/politik/fordert-orban-franz-josef-strauss-preis-aberkennen-13634926.html |sarlavha="Orban den Franz-Josef-Strauß-Preis aberkennen" |sana=31-mart 2020-yil |qaralgan sana=16-may 2025-yil |nashriyot=www.fr.de}}</ref> 1984-yildan 2012-yilgacha [[Vildbad-Kroyt]] va Banz abbatligida oʻtkazilgan „Xalq musiqasi kuni“ doirasida Xalq musiqasi mukofoti 428 marta topshirilgan. Ommaviy axborot vositalaridagi xabarlarda mukofot asoschilari Maria va Max Wutz [[Natsizm|Natsional-sotsialistlar]] boʻlgani oshkor boʻlgach, 2012-yil noyabr oyining oʻrtalarida ushbu mukofotni berish toʻxtatildi. Jamgʻarmaga bu haqda 2001-yildayoq maʼlum qilingan edi, biroq u buni ochiqlamagan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.sueddeutsche.de/bayern/aus-fuer-volksmusikpreis-hanns-seidel-stiftung-gibt-nazi-millionenerbe-ab-1.1683719 |sarlavha="Hanns-Seidel-Stiftung gibt Nazi-Erbe ab" |sana=29-may 2013-yil |qaralgan sana=16-may 2025-yil |nashriyot=Süddeutsche.de}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://www.spiegel.de/politik/deutschland/csu-nahe-stiftung-finanziert-preis-aus-nazi-vermoegen-a-866499.html |sarlavha="CSU-nahe Stiftung finanziert Preis aus Nazi-Vermögen" |sana=10-noyabr 2012-yil |qaralgan sana=16-may 2025-yil |nashriyot=Der Spiegel}}</ref>OAVdagi xabarlardan soʻng, jamgʻarma [[Zamonaviy tarix instituti]] ''(in english: Institute for Contemporary History)'' ga mustaqil tekshiruv oʻtkazishni topshirdi. Natija shunchalik aniq ediki, merosni xolis niyat bilan qabul qilgan jamgʻarma taxminan 1,4 million yevrolik umumiy merosni quyidagicha taqsimladi: 1,25 million yevro Bavariya va Isroil yoshlari hamda maktab almashinuvlarini qoʻllab-quvvatlash uchun "[[Bayerischer Jugendring" tashkiloti]]<nowiki/>ga, 150 000 yevro esa sobiq [[Daxau|Daxau konslageri]]<nowiki/>ning [[Mühldorfer Hart]] filialida xotira majmuasini tashkil etish uchun [[Stiftung Bayerische Gedenkstätten jamgʻarmasi|Stiftung Bayerische Gedenkstätten]] [[Stiftung Bayerische Gedenkstätten jamgʻarmasi|(Bavariya xotira majmualari) jamgʻarmasi]]<nowiki/>ga berildi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.hss.de/fileadmin/media/downloads/Presse/140217_Nachlass.pdf |sarlavha="Nachlassvermögen Wutz findet neue Zweckbestimmung" |qaralgan sana=16-may 2025-yil |format=PDF}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} == Tashqi havolalar == * [https://www.hss.de/en/ '''Hanns Seidel Jamgʻarmasining rasmiy sayti'''] * [https://web.archive.org/web/20081229083809/http://www.begabtenfoerderungswerke.de/de/104.php '''Hanns Seidel Jamgʻarmasining iqtidorli talabalarni qoʻllab-quvvatlash dasturi'''] * [https://web.archive.org/web/20110626102400/http://www.cdas.org/cyras/public_main_modul.php?page_id=221&document_id=86 '''Hanns Seidel Jamgʻarmasining bitiruvchilari hamjamiyati'''] [[Turkum:Yevropa jamgʻarmalari]] [[Turkum:Germaniya]] p2wbkp56ivxkc31cxeboakkxu1sqdej 0 1433838 6272308 6232973 2026-09-17T05:01:17Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272308 wikitext text/x-wiki '''Henry Vernon''' (1523-yildan avval — 1569-yil 29-sentyabr) — [[Derbyshire]] grafligining Sudbury qishlog‘idan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. U [[Lichfield (saylov okrugi)|Lichfield]] saylov okrugidan 1554-yil apreldagi va [[Derbyshire (saylov okrugi)|Derbyshire]] saylov okrugidan 1554-yil noyabrdagi parlamentlarda qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/vernon-henry-1523-69|title=VERNON, Henry (by 1523-69), of Sudbury, Derbys. - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org|qaralgan sana=2026-08-11|arxivsana=2023-12-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20231211092425/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/vernon-henry-1523-69}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1554-Angliya-MP-stub}} 414hntbvn0ein4j01hlxe4gu0zxj0ur 0 1434362 6272208 6270457 2026-09-16T19:20:32Z InternetArchiveBot 58913 3 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272208 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | name = Guanchjou Baiyun xalqaro aeroporti | native_name = {{nobold|{{lang|zh-cn|广州白云国际机场}}}} | image = | image2 = Guangzhou Baiyun International Airport Terminal 2.jpg | image2_size = 270 | caption2 = Tashqi koʻrinishi | IATA = CAN | ICAO = ZGGG | WMO = 59287 | type = Fuqarolik | owner = Guangzhou Baiyun International Airport Co. Ltd. | operator = Guandun aeroport boshqarmasi | area_served = [[Chjutszyankou|Marvarid daryosi deltasi]] | location = Huadu va Baiyun tumanlari, [[Guanchjou]], [[Guandun]], Xitoy | opened = {{start date and age|2004|08|05|df=yes}} | hub = {{ubl|class=nowrap | [[China Southern Airlines]] | FedEx Express | 9 Air | Hainan Airlines | Shenzhen Airlines}} | focus_city = {{nowrap|[[China Eastern Airlines]]}} | elevation_m = 15 | metric_elev = yes | coordinates = {{coord|23|23|33|N|113|17|56|E|type:airport_region:CN-44|display=it}} |latd=23|latm=23|lats=33|latNS=N|longd=113|longm=17|longs=56|longEW=E | website = {{URL|www.baiyunairport.com}} | image_map = Baiyuan Airport CAAC Chart.png | image_map_caption = CAAC aeroport diagrammasi | pushpin_map = Xitoy Guandun | pushpin_caption = Aeroportning Xitoy xaritasidagi joylashuvi | pushpin_label = '''CAN'''/ZGGG | r1_number = 01L/19R | r1_length_m = 3,400 | r1_surface = [[Beton]] | r2_number = 01R/19L | r2_length_m = 3,600 | r2_surface = Beton | r3_number = 02L/20R | r3_length_m = 3,800 | r3_surface = Beton | r4_number = 02R/20L | r4_length_m = 3,800 | r4_surface = Beton | r5_number = 03/21 | r5_length_m = 3,600 | r5_surface = Beton | metric_rwy = yes | stat1_header = Yoʻlovchilar soni | stat1_data = 83 582 952 {{increase}} 9,5% | stat2_header = Oʻrni (jahon miqyosida) | stat2_data = 9 | stat3_header = Yuk (metr tonna) | stat3_data = 2 439 247,5 {{increase}} 2,4% | stat4_header = Parvozlar soni | stat4_data = 550 512 {{increase}} 7,5% | stat_year = 2025 | footnotes = Manbalar:<ref>{{cite web|url=http://www.caac.gov.cn/XXGK/XXGK/TJSJ/202602/P020260226360830390937.xlsx |title=2025年全国民用运输机场吞吐量排名 |access-date=27 February 2026 |website=[[Xitoy fuqaro aviatsiyasi boshqarmasi]]}}</ref> | timezone = Xitoy vaqti | utc = [[UTC+08:00]] }} '''Guanchjou Baiyun xalqaro aeroporti''' {{airport codes|CAN|ZGGG}} — [[Xitoy]]ning [[Guandun]] provinsiyasi [[Guanchjou]] shahriga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport. Aeroport kodlari eski Baiyun aeroportidan meros boʻlib oʻtgan va IATA kodi Guanchjouning tarixiy ''Canton'' deb [[romanizatsiya]] qilinishidan olingan. Baiyun aeroporti [[China Southern Airlines]], FedEx Express, 9 Air, Hainan Airlines va Shenzhen Airlines aviakompaniyalari uchun aviahab boʻlib xizmat qiladi. 2020-yilda COVID-19 pandemiyasining boshqa mamlakatlardagi aviatsiyaga taʼsiri tufayli u vaqtincha yoʻlovchilar tashish boʻyicha dunyoda eng gavjum aeroport boʻlib, 43,8 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatdi<ref>{{cite news |author=Kenji Kawase |date=25 January 2021 |title=China's Guangzhou airport crowns itself the world's busiest for 2020 |url=https://asia.nikkei.com/Business/Transportation/China-s-Guangzhou-airport-crowns-itself-the-world-s-busiest-for-2020 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210202113324/https://asia.nikkei.com/Business/Transportation/China-s-Guangzhou-airport-crowns-itself-the-world-s-busiest-for-2020 |archive-date=2 February 2021 |access-date=14 February 2021 |newspaper=[[Nikkei Asia]] }}</ref>. 2023-yilda Guanchjou Baiyun xalqaro aeroporti yoʻlovchilar tashish boʻyicha dunyoda oʻn ikkinchi eng gavjum aeroport boʻlib, 63,1 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatdi va Xitoyda eng gavjum aeroport boʻldi. Yuk tashishga kelsak, aeroport Xitoyda ikkinchi va dunyoda oʻn birinchi eng gavjum aeroport boʻldi. 2026-yilning birinchi choragida Baiyun aeroporti jami 22,539 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatdi (xalqaro reyslar boʻyicha 4,784 million yoʻlovchi), bu koʻrsatkich [[Shanxay Pudong xalqaro aeroporti|Pudong aeroportidan]] 21,739 million yoʻlovchiga (xalqaro reyslar boʻyicha 8,1046 million yoʻlovchi) oʻzib ketdi<ref>{{Cite web|url=https://news.qq.com/rain/a/20260422A078X500|title=白云机场三连胜！中国第一机场易主在即？|date=22 April 2026}}</ref>. 2026-yilning birinchi yarmida Baiyun aeroportining umumiy yoʻlovchilar oqimi 43,333 million yoʻlovchiga yetdi<ref>{{cite web|url=https://news.qq.com/rain/a/20260716A0ANUE0|title=中国第一繁忙机场，换位！|date=16 July 2026}}</ref>. Baiyun aeroporti 4 yulduzli aeroport sertifikatini olgan, 2-terminal esa Skytrax tomonidan 5 yulduzli aeroport terminali sifatida tasniflangan<ref name= Skytrax>{{Cite web|url=https://skytraxratings.com/airports/guangzhou-baiyun-airport-rating|title=GUANGZHOU BAIYUN INTERNATIONAL AIRPORT - Skytrax}}</ref>. Baiyun aeroporti [[Xitoy]]da 4F-klass standarti boʻyicha sertifikatlangan birinchi aeroport va shuningdek, Xitoyda 5 ta tijorat uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega birinchi 4F-klass aeroportidir<ref>{{cite web|url=https://news.qq.com/rain/a/20260731A09UU400|title=国内首个五条跑道4F级机场，时隔三年再度登顶全国客运量第一！|date=31 July 2026}}</ref>. == Tavsifi == === 1932–2004-yillar === Eski Baiyun aeroporti 1932-yilda ochilgan<ref>{{Cite web |date=7 July 2018 |title=第一代航站楼：见证广州民航事业的发展 |url=http://byss.by.gov.cn/html/2017-3-3/6396_41625.html?c=1&id=41625 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180707201601/http://byss.by.gov.cn/html/2017-3-3/6396_41625.html?c=1&id=41625 |archive-date=7 July 2018 |access-date=17 October 2024 |website=byss.by.gov.cn |language=chinese}}</ref>. Guanchjou shahrining kengayishi sababli aeroport atrofini binolar va togʻlar oʻrab turgani uchun yoʻlovchilar ehtiyojini qondirish maqsadida uni kengaytirish imkoni boʻlmagan. 2004-yil 5-avgustda yangi Baiyun aeroporti ochildi va eski aeroport yopildi<ref>{{Cite web |title=New Baiyun Airport declared open in Guangzhou |url=https://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2004-08/03/content_356981.htm |access-date=11 November 2025 |website=www.chinadaily.com.cn}}</ref>. === 2004-yildan beri === [[File: New Canton Airport under construction 20020829 ISS005-E-11582.JPG|thumb|Qurilish jarayonidagi hozirgi Baiyun aeroporti, [[Xalqaro kosmik stansiya]]dan koʻrinishi (2002-yil avgust)]] Hozirgi aeroport Guanchjouning Baiyun tumani va Huadu tumani chekkalarida joylashgan boʻlib, 2004-yil 5-avgustda ayni nomdagi 72 yillik eski aeroport oʻrniga ochilgan. Eski aeroport hozir yopilgan. 19,8 milliard yuan qiymatida qurilgan yangi aeroport Guanchjou shahar markazidan 28 kilometr (17 mil) shimolda joylashgan va oʻzidan avvalgi aeroportdan qariyb besh baravar katta. „Baiyun“ (白云) [[xitoy tili]]da „oq bulut“ degan maʼnoni anglatadi va eski aeroport yaqinida joylashgan Baiyun togʻiga (''Baiyunshan'') ishora qiladi, garchi ushbu togʻ yangi aeroportga qaraganda Guanchjou shahar markaziga ancha yaqinroq joylashgan boʻlsa ham. Yangi aeroportni avvalgi aeroportdan farqlash uchun u „Yangi Baiyun“ deb ham ataladi, biroq bu nom aeroportning rasmiy nomi tarkibiga kirmaydi. Avvalgi komendantlik soatlari va cheklovlar yangi aeroportga tatbiq etilmagan. Shu sababli u sutka davomida 24 soat ishlashi mumkin boʻlib, bu [[China Southern Airlines]] kompaniyasiga tungi reyslar orqali qitʼalararo yoʻnalishlardan maksimal darajada foydalanish imkonini berdi. Boshqa aviakompaniyalar ham avvalgi cheklovlarning olib tashlanishidan foyda koʻrdi. == Maʼlumotlar == * Uchish-qoʻnish yoʻlaklari: 5 ta — {{Convert|3800|m|ft}}, {{Convert|3800|m|ft}}, {{Convert|3600|m|ft}}, {{Convert|3400|m|ft}} va {{convert|3600|m}}<ref>{{Cite web |last=Holly |title=Baiyun Airport's fifth runway completes successful test flight |url=https://info.newsgd.com/node_73b7112307/54f2098da9.shtml |access-date=11 November 2025 |website=info.newsgd.com |language=en}}</ref> * Aeroport maydoni: 3,558 acres (14,4km²)<ref>{{cite web|url=https://www.reduper.com/industry/traffic/airport/guangzhou-baiyun-international-airport|title=About Guangzhou Baiyun Int'l Airport|website=reduper.com|date=13 September 2022|accessdate=26 October 2023|archive-date=5 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231105122719/https://www.reduper.com/industry/traffic/airport/guangzhou-baiyun-international-airport/|url-status=dead}}</ref> * Samolyotlar toʻxtash joylari: 173 ta (yoʻlovchi va yuk perronlari)<ref>{{cite web |url = http://www.gzjt.gov.cn/gzjt/Web/Publish/ChiefLeaderWordInfo.aspx?id=3246 |script-title = zh:在2011年广州地区交通邮电单位协调联席会议上的讲话 |publisher = 广州市交通委员会 (Guangzhou City Transport Commission) |language = zh |access-date = 23 January 2011 |date = 4 January 2011 |archive-date = 7 July 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110707033427/http://www.gzjt.gov.cn/gzjt/Web/Publish/ChiefLeaderWordInfo.aspx?id=3246 |url-status = dead }}</ref> * Hozirgi yoʻlovchi sigʻimi: yiliga 140 million yoʻlovchi{{manba kerak}} * Hozirgi yuk tashish sigʻimi: 6 million tonna<ref>{{Cite web |title=Guangzhou Baiyun Airport opens Terminal 3 and fifth runway |url=https://en.by.gov.cn/2025-10/31/c_1136851.htm#:~:text=The%20additions%20bring%20the%20airport's%20totals%20to%20three%20terminals%20and%20five%20runways,%20boosting%20its%20annual%20passenger%20capacity%20to%20140%20million%20and%20cargo%20capacity%20to%206%20million%20metric%20tons. |access-date=11 November 2025 |website=en.by.gov.cn}}</ref> * Yoʻnalishlar: 100 ta (asosan ichki yoʻnalishlar){{manba kerak}} * Filial aeroportlar: Jieyang, Meizhou, Zhanjiang{{manba kerak}} ** Rejalashtirilgan filial aeroportlar: Shaoguan, Zhaoqing{{manba kerak}} == Infratuzilmasi == === 1-terminal === [[File:Guangzhou Baiyun International Airport Control Tower.jpg|thumb|Aeroport nazorat minorasi]] [[File:Guangzhou Baiyun International Airport Terminal 1 Departure Lobby.jpg|thumb|1-terminal uchib ketish zali]] 1-terminal uchta tarkibiy qismdan iborat: Asosiy terminal, A hududi va B hududi. Barcha roʻyxatdan oʻtish peshtaxtalari va aksariyat chakana savdo doʻkonlari Asosiy terminalda joylashgan. Alohida xavfsizlik nazorati punktlari tomonidan boshqariladigan A va B hududlari yoʻlovchilar uchun chiqish darvozalari, xavfsizlik nazorati punktlari, chegara nazorati, bojxona va karantin, bagajlarni olish hamda tegishli infratuzilmani oʻz ichiga oladi{{manba kerak}}. 2016-yil 24-yanvardan boshlab Sharqiy 1- va 2-pierlar xalqaro reyslarga xizmat koʻrsatishga ajratilgan; qolgan qismi esa ichki reyslar uchun foydalaniladi{{manba kerak}}. 2026-yil 7-may soat 02:00 dan boshlab 1-terminal rekonstruksiya ishlari sababli vaqtincha yopilgan va 1-terminaldan amalga oshiriladigan reyslar 2- yoki 3-terminalga koʻchirilgan<ref name="newsgd20260501">{{cite news |title=Guangzhou Baiyun Int'l Airport to relocate all Terminal 1 airlines to Terminal 3 from May 7 |url=https://www.newsgd.com/node_99363c4f3b/a298a1baa3.shtml|author=Zeng Xiangxing |work=Guangdong News |date=1 May 2026 |access-date=4 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260504150020/https://www.newsgd.com/node_99363c4f3b/a298a1baa3.shtml |url-status=live |archivedate=4 May 2026}}</ref>. === 2-terminal === [[File:Flowerbed of Guangzhou Baiyun International Airport Terminal 2.jpg|thumb|2-terminal uchib ketish zali]] 2-terminal 2018-yil 26-aprelda ochilgan boʻlib, uning maydoni 808 700 kvadrat metrdan ortiq. Bu uni dunyodagi eng yirik [[Aerovokzal|aeroport terminallaridan]] biriga aylantiradi va u yiliga 45 milliondan ortiq yoʻlovchiga xizmat koʻrsatishga moʻljallangan. U 1-terminalga qaraganda zamonaviyroq infratuzilmaga ega. 2-terminal 4 qavatdan iborat{{Manba kerak}}: * 1-qavat: Uchib kelish zali va bagajlarni olish hududi * 2-qavat: Ichki reyslarning uchib ketish/kelish hududi va xalqaro reyslarning kelish hududi * 3-qavat: Roʻyxatdan oʻtish zali va xalqaro reyslarning joʻnab ketish hududi * 4-qavat: A168–A173 darvozalari yonidagi umumiy ovqatlanish hududlari va premium kutish zallariga ega savdo hududi 2-terminal 35 dan ortiq masofaviy chiqish darvozasi va 56 ta teletrapdan iborat. Terminalning B darvozalari deb ataladigan gʻarbiy qismi faqat ichki reyslarga xizmat koʻrsatadi. A darvozalari deb ataladigan sharqiy qismi esa faqat xalqaro reyslarga xizmat koʻrsatadi. Terminal markazida joylashgan 168–173-darvozalar bir nechta qavatlarda joylashgani sababli aylanma darvozalar sifatida ham foydalaniladi va xalqaro (A) hamda ichki (B) reyslarga xizmat koʻrsatishi mumkin. Hozirda 2-terminal [[China Southern Airlines]] aviakompaniyasining asosiy habi hisoblanadi, shuningdek, 2026-yildagi katta oʻzgarishdan oldin SkyTeam va Star Alliance aʼzosi boʻlgan aviakompaniyalarning aksariyatiga xizmat koʻrsatgan. 2-terminal Skytrax tomonidan 5 yulduzli aeroport terminali sifatida tasniflangan<ref name= Skytrax/>. Yer usti transport markazi 2-terminalning janubiy tomonida joylashgan boʻlib, yoʻlovchilar metro, temir yoʻl, avtobus yoki taksidan foydalanib Guanchjou shahar markaziga borishlari mumkin<ref>{{cite web|url=http://news.163.com/16/0901/06/BVS07DJK00014AEE.html|script-title=zh:白云机场2号航站楼初展风姿 将建成交通“巨无霸”|publisher=[[163.com]] |language=zh-cn |access-date=1 September 2016|date=1 September 2016}}</ref>. 2026-yil 7-may holatiga koʻra, quyidagi aviakompaniyalar 2-terminalga xizmat koʻrsatadi{{Manba kerak}}: {| class="wikitable" |+ ! !Aviakompaniyalar !Roʻyxatdan oʻtish peshtaxtasi |- |Mahalliy |[[China Southern Airlines]], XiamenAir, Sichuan Airlines, Chongqing Airlines, Hebei Airlines |C, D, E, F, G, J |- | rowspan="3" |Xalqaro |Japan Airlines, [[Kenya Airways]], [[Saudia]], Garuda Indonesia |M |- |[[Korean Air]], [[China Airlines]], Vietnam Airlines, [[Singapore Airlines]], [[Thai Airways International]], [[Aeroflot]], Sichuan Airlines |N |- |[[China Southern Airlines]] |P, Q |} === 3-terminal === [[File:Flying Seed Sculpture, Terminal 3, Guangzhou Baiyun International Airport 20251221-A.jpg|thumb| 3-terminal uchib ketish zalidagi „Seed in Flight“ haykali va sanʼat installyatsiyasi]] [[File:Observation Deck (W), Terminal 3, Guangzhou Baiyun International Airport 20260713-A.jpg|thumb|3-terminaldagi kuzatuv maydonchasi]] 3-terminal 2025-yil 30-oktyabrda ochilgan boʻlib, uning maydoni 422 000 kvadrat metrdan ortiq. Terminal BIM raqamli texnologiyasidan foydalangan holda qurilgan va Xitoyda birinchi marta qogʻozsiz arxivlar bilan ishlashga moʻljallangan. Uning dizaynida „gul“ mavzusidan foydalanilgan<ref>{{cite news|title=zh:亮点拉满！多视角解锁这座大型航空枢纽 |url=https://news.bjd.com.cn/2025/10/30/11379517.shtml |accessdate=30 October 2025 |work=bjd.com.cn|date=30 October 2025}}</ref><ref>{{cite news |last1=Fung |first1=Alice |title=Guangzhou Baiyun Int'l Airport's Terminal 3 opens with inaugural flight operated by C919 |url=https://www.newsgd.com/node_99363c4f3b/87276fb5d7.shtml |access-date=31 October 2025 |date=31 October 2025 |work=South |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Yang |first1=Yu Lai |title=Five Must-See Spots: Guangzhou Baiyun International Airport T3 Is Open｜SFC Markets and Finance |url=https://www.21jingji.com/article/20251030/herald/ca531897f6d8f92c7fa7bf7af70ce722.html |access-date=31 October 2025 |date=30 October 2025|work=21st Century Business Herald}}</ref>. Terminalda Xitoydagi birinchi ochiq osmon ostidagi aeroport kuzatuv maydonchasi mavjud<ref>{{cite news |last1=Fung |first1=Alice |title=China's first open-air observation deck set for 2025 launch |url=https://www.newsgd.com/node_5c070fdd03/ea896157c3.shtml |access-date=31 October 2025 |work=South |date=30 October 2025 |language=en}}</ref>. 2026-yil 7-may holatiga koʻra, quyidagi aviakompaniyalar Terminal 3 ga xizmat koʻrsatadi<ref>{{cite web |url=https://news.qq.com/rain/a/20260508A05ZSU00|title=广州白云机场T1暂停使用，航司全转至T3！|date= 8 May 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://news.qq.com/rain/a/20260507A08DXW00|title="再见T1，你好T3"！白云机场T1航站楼关闭改造，航司转场背后的枢纽升级|date= 7 May 2026}}</ref>: {| class="wikitable" |+ ! !Aviakompaniyalar !Roʻyxatdan oʻtish peshtaxtasi |- |Mahalliy |[[Air China]], Shenzhen Airlines, Shandong Airlines, Hainan Airlines, Juneyao Airlines, Okay Airways, China United Airlines, Kunming Airlines, Beijing Capital Airlines, Tianjin Airlines, Urumqi Air, Tibet Airlines, [[Lucky Air]], West Air, [[China Eastern Airlines]], Shanghai Airlines, Spring Airlines |C, D, E, K |- | rowspan="4" |Xalqaro |Lao Airlines, All Nippon Airways, Mahan Air, Scoot, US-Bangla Airlines, [[Centrum Air]], Cambodia Airways, Vietjet Air, [[Emirates]], Lion Air, Cathay Pacific, [[China Eastern Airlines]], Shenzhen Airlines, Hainan Airlines, Spring Airlines, Iraqi Airways |G |- |Myanmar Airways International, Biman Bangladesh Airlines, [[EVA Air]], [[Nepal Airlines]], [[Turkish Airlines]], [[SriLankan Airlines]], Cebu Pacific, Air Cambodia, Thai Lion Air, [[Batik Air Malaysia]], Ethiopian Airlines, [[Qanot Sharq]] |H |- |[[Air Algérie]], [[Egyptair]], Thai AirAsia, [[AirAsia]], [[S7 aviakompaniyasi]] |K |- |Conviasa, MIAT Mongolian Airlines |Yozgi jadval mavjud emas |} === FedEx Asia-Pacific hub === [[File:FedEx apron (ZGGG).png|thumb|FedEx kompaniyasining Osiyo-Tinch okeani habi aproni]] 2005-yil 13-iyulda FedEx Express aeroport maʼmuriyati bilan Filippindagi Subic Bay xalqaro aeroportidan Osiyo-Tinch okeani habini Baiyun aeroportiga koʻchirish toʻgʻrisida shartnoma imzoladi. Yangi Osiyo-Tinch okeani habi taxminan {{Convert|63|ha|acre}} maydonni egallaydi va umumiy bino maydoni {{Convert|82000|m2|sqft}} ni tashkil etadi<ref name="fedex2005"/>. Faoliyatining dastlabki davrida habda 800 dan ortiq kishi ishlagan va haftasiga 136 ta reys amalga oshirilgan. U [[Osiyo]]dagi 20 ta yirik shahar oʻrtasida yetkazib berish xizmatlarini koʻrsatib, ushbu shaharlarni dunyoning 220 dan ortiq mamlakati va hududlari bilan bogʻlagan<ref>{{cite press release|title=FedEx Express Guangzhou Hub Fact Sheet|publisher=FedEx|date=May 2010|access-date=19 May 2010|url=http://news.van.fedex.com/files/Fact%20sheet%20-%20FedEx%20APAC%20Hub_GZ_May2010_E.doc|archive-date=10 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110710233710/http://news.van.fedex.com/files/Fact%20sheet%20-%20FedEx%20APAC%20Hub_GZ_May2010_E.doc|url-status=dead}}</ref>. [[Guanchjou]] habi ochilgan paytda AQShdan tashqaridagi eng yirik FedEx habi boʻlgan<ref name="fedex2005">{{cite press release|url=http://news.van.fedex.com/intl/fr?node=5160|title=FedEx Expands Leadership in Asia Pacific with Plan to Build Region's Largest Air Cargo Hub in Guangzhou, China|publisher=FedEx|date=13 July 2005|access-date=4 September 2008|archive-date=11 May 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090511033213/http://news.van.fedex.com/intl/fr?node=5160|url-status=dead}}</ref>, biroq keyinchalik [[Parij]]dagi [[Sharl de Goll aeroporti]]dagi kengaytirilgan hab tomonidan bu koʻrsatkich boʻyicha ortda qoldirilgan<ref>{{cite press release|title=The Roissy-Charles de Gaulle (CDG) Hub|publisher=FedEx|date=February 2010|access-date=20 January 2011|url=http://news.van.fedex.com/files/Roissy-CDG%20Hub%20Fact%20Sheet_ENG%2002.10.pdf|archive-date=10 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110710235626/http://news.van.fedex.com/files/Roissy-CDG%20Hub%20Fact%20Sheet_ENG%2002.10.pdf|url-status=dead}}</ref>. Habning oʻz rampasini boshqarish minorasi mavjud boʻlib, bu Xitoydagi xalqaro tezkor havo yuk tashuvchi kompaniyaning bunday obyektidagi birinchi inshoot hisoblanadi. U FedEx kompaniyasiga yerdagi samolyotlar harakatini, samolyotlarning toʻxtash rejalarini, shuningdek, yuklarni yuklash va tushirish ustuvorliklarini boshqarish imkonini beradi. Habda 16 ta yuqori tezlikdagi saralash liniyasi, yettita yakuniy konveyer tasmasi hamda hujjatlarni birlamchi va ikkilamchi saralash uchun 90 ta boʻlinmadan iborat noyob joʻnatmalarni qabul qilish va saralash tizimi mavjud. Yangi ilgʻor tizim yordamida faoliyatning dastlabki bosqichidayoq soatiga 24 000 tagacha joʻnatmani saralash mumkin boʻlgan<ref name="fedex2008"/>. Qurilish ishlari 2006-yilda boshlangan va hab dastlab 2008-yil 26-dekabrda ochilishi rejalashtirilgan. 2008-yil 17-noyabrda, bir necha oylik sinovlardan soʻng, FedEx ochilish sanasi 2009-yilning birinchi yarmiga kechiktirilganini maʼlum qildi. Bu vaqtda hab toʻliq faoliyat koʻrsatishi kutilgan edi. FedEx maʼlum qilishicha, qayta koʻrib chiqilgan ishga tushirish sanasi „FedEx kompaniyasiga barcha tizimlar va jarayonlarni toʻliq sinovdan oʻtkazish, shuningdek, barcha zarur tasdiqlarni olish uchun Guanchjou maʼmuriyati bilan yaqindan ishlash uchun zarur vaqtni taqdim etgan“<ref name="fedex2008">{{cite press release|url=http://news.van.fedex.com/node/12029|title=New FedEx Asia-Pacific Hub Prepares for Opening|publisher=FedEx|date=17 November 2008|access-date=18 November 2008|archive-date=22 December 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081222131323/http://news.van.fedex.com/node/12029|url-status=dead}}</ref>. 2008-yil 17-dekabrda hab oʻzining birinchi parvozi sinovini yakunladi. FedEx kompaniyasining MD-11 samolyoti Filippindagi Subic Bay xalqaro aeroportidan havoga koʻtarilib, mahalliy vaqt bilan soat 05:50 da Baiyun aeroportiga qoʻndi. Parvoz yangi FedEx habi jamoasi tomonidan, FedEx rampasini boshqarish minorasi va soatiga 24 000 ta joʻnatmani saralash imkonini beruvchi yangi tizimdan foydalangan holda amalga oshirildi. Operatsiya muvaffaqiyatli yakunlangach, samolyot Fransiyaning [[Sharl de Goll aeroporti]]dagi oʻzining yakuniy manziliga oʻz vaqtida joʻnab ketdi. Ushbu Osiyo–Yevropa parvoz yoʻnalishi sinov davrida haftasiga toʻrt marta amalga oshirilgan. FedEx, shuningdek, hab 2009-yil 6-fevraldan faoliyat boshlashini maʼlum qildi<ref>{{cite press release|url=http://news.van.fedex.com/intl/cn?node=12371|title=FedEx Initiates Flight Operations Test at its New Asia Pacific Hub in Baiyun International Airport in Guangzhou|publisher=FedEx|date=17 December 2008|access-date=19 December 2008|archive-date=20 January 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090120064324/http://news.van.fedex.com/intl/cn?node=12371|url-status=dead}}</ref>. FedEx 2009-yil 6-fevralda Filippin shimolidagi Subic Bay aeroportidagi 13 yillik Osiyo-Tinch okeani habini yopdi. Oxirgi reys tong otishidan biroz oldin [[Xitoy Respublikasi|Tayvanga]] joʻnab ketdi va hab faoliyati Baiyun aeroportiga koʻchirildi<ref>{{cite web|url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5jHsE_zHv0oatAy5umP6gEiIg-ocQ|archive-url=https://web.archive.org/web/20090209142429/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5jHsE_zHv0oatAy5umP6gEiIg-ocQ|url-status=dead|archive-date=9 February 2009|title=FedEx closes hub in Philippines|publisher=[[Agence France-Presse|AFP]]|date=6 February 2009|access-date=7 February 2009}}</ref>. Yangi FedEx Osiyo-Tinch okeani habiga yetib kelgan birinchi reys Indianapolis xalqaro aeroportidan uchib kelgan. MD-11 samolyoti Parijdagi [[Sharl de Goll aeroporti]]dan mahalliy vaqt bilan soat 23:07 da Baiyun xalqaro aeroportiga qoʻndi va bu yangi Osiyo-Tinch okeani habining ochilishi hamda toʻliq faoliyat boshlaganini anglatdi<ref>{{cite press release|url=http://news.van.fedex.com/Guangzhou|title=FedEx Express Opens New Asia Pacific Hub in Guangzhou, China|publisher=FedEx|date=9 February 2009|access-date=19 February 2009|archive-date=4 May 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090504224314/http://news.van.fedex.com/guangzhou|url-status=dead}}</ref>. === Uchish-qoʻnish yoʻlaklari === Guanchjou Baiyun xalqaro aeroportida hozirda beshta uchish-qoʻnish yoʻlagi mavjud{{manba kerak}}. Uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi 2015-yil 5-fevralda ochildi<ref>{{cite web|url=http://www.wcarn.com/news/40/40610.html|title=Guangzhou Airport Set to Open Its 3rd Runway on Feb 5|publisher=WCARN.com|access-date=10 January 2015|date=10 January 2015|archive-date=4 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404160006/http://www.wcarn.com/news/40/40610.html|url-status=dead}}</ref>. U uzoq yillar davom etgan sigʻim muammosini vaqtincha hal qildi. Uchinchi yoʻlakning ishga tushirilishi Baiyun aeroportining sigʻimini oshirib, biznes hajmining oʻsishiga olib keldi<ref>{{cite web|url=https://finance.qq.com/a/20160907/037045.htm|title=Guangzhou Baiyun International Airport:Business Growth Picking up, Airport Capacity Gradually Expanding|publisher=研报&兴业证券|access-date=7 September 2016|date=7 September 2016|archive-date=5 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180205001239/https://finance.qq.com/a/20160907/037045.htm|url-status=dead}}</ref>. Afsuski, uchinchi yoʻlakdan faqat qoʻnish uchun foydalanish mumkin, chunki uning havo hududi Foshan Shadi aeroporti havo hududi bilan toʻqnashadi<ref name="SCMP-SZX">{{cite web|title=Shenzhen plans three new airports |url=https://www.scmp.com/business/china-business/article/1966232/shenzhen-plans-three-new-airports-international-flights-city|access-date=23 December 2016|date=5 June 2016}}</ref>. Aeroport yana ikkita uchish-qoʻnish yoʻlagini qurishni rejalashtirmoqda<ref name="SCMP-SZX" />. Toʻrtinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi — 01L/19R — 2025-yil 23-yanvarda ochildi. Bu Guanchjou Baiyun aeroportini Xitoyda toʻrt yoʻlakli tizimga ega boʻlgan toʻrtinchi aeroportga aylantirdi. Undan avval [[Shanxay Pudong xalqaro aeroporti|Shanxay-Pudong]], [[Pekin Dasin xalqaro aeroporti|Pekin-Dasin]] va [[Chunsin Jiangbei xalqaro aeroporti|Chunsin-Jiangbei]] aeroportlari toʻrt yoʻlakli tizimga ega edi. Amaldagi uchinchi yoʻlak 01/19 esa 01R/19L deb qayta nomlanadi<ref>{{Cite web |title=4th Runway of Guangzhou Baiyun International Airport To Be Opened Next Thu |url=http://www.aastocks.com/en/mobile/news.aspx?newssource=HK6&newsid=NOW.1410669 |access-date=22 January 2025 |website=AASTOCKS.COM}}</ref>. Beshinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi — 03/21 — 2025-yil 30-oktyabrda ochildi. Bu Guanchjou Baiyun aeroportini Xitoyda [[Shanxay Pudong xalqaro aeroporti|Shanxay-Pudong aeroportidan]] keyin beshta uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega boʻlgan ikkinchi aeroportga aylantirdi{{manba kerak}}. Besh yoʻlakli tizim odatda quyidagi tartibda ishlaydi{{manba kerak}}: * Ichki uchish-qoʻnish yoʻlaklari 01R/19L va 02L/20R — faqat havoga koʻtarilish uchun. * Tashqi uchish-qoʻnish yoʻlaklari 01L/19R va 02R/20L — faqat qoʻnish uchun. == Kengaytirilishi == [[File:ZGGG Layout.svg|thumb|Kengaytirish ishlari tasvirlangan aeroport chizmasi]] 2008-yil avgust oyida aeroportni kengaytirish rejasi Milliy taraqqiyot va islohotlar komissiyasi tomonidan tasdiqlandi<ref>{{cite web|url=http://www.avbuyer.com.cn/e/2008/28121.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20090109002204/http://www.avbuyer.com.cn/e/2008/28121.html|url-status=dead|archive-date=9 January 2009|title=Baiyun Airport expansion project receives approval from NDRC|publisher=AvBuyer.com.cn|date=24 August 2008|access-date=26 August 2008}}</ref>. Reja mavjud sharqiy uchish-qoʻnish yoʻlagidan {{convert|400|m}} sharqda joylashadigan, uzunligi {{convert|3,800|m}} va kengligi {{convert|60|m}} boʻlgan uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagini oʻz ichiga olgan. Loyihaning asosiy qismi maydoni {{convert|880,700|sqm|adj=on}} boʻlgan 2-terminal hisoblanadi. Boshqa obyektlar qatoriga yangi yopiq va ochiq avtoturargohlar hamda [[Guanchjou metropoliteni|metro]] va shaharlararo temir yoʻl xizmatlariga ega transport markazi kiradi. Butun loyihaning umumiy qiymati taxminan [[Xitoy yuani|¥]]18,854 milliard deb baholangan. Uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagining qurilishi 2012-yilda boshlangan va yoʻlak 2015-yil boshida foydalanishga topshirilgan. Yangi terminalni ham oʻz ichiga olgan butun loyiha 2018-yil fevral oyida yakunlanishi rejalashtirilgan edi. Oʻsha paytga kelib aeroport yiliga 80 million yoʻlovchi va 2,5 million tonna yuk tashish imkoniyatiga ega boʻlishi kerak edi<ref>{{cite web|url=http://www.gbiac.net/gywm/companynews/-/asset_publisher/KwB1/content/%E7%99%BD%E4%BA%91%E6%9C%BA%E5%9C%BA%E9%AB%98%E7%AE%A1%E8%B0%88%E6%89%A9%E5%BB%BA%E4%BA%8C%E6%9C%9F%E9%A1%B9%E7%9B%AE%E8%9E%8D%E8%B5%84%E6%96%B9%E6%A1%88%E5%BE%85%E5%AE%9A?redirect=http%3A%2F%2Fwww.gbiac.net%2Fgywm%2Fcompanynews%3Fp_p_id%3D101_INSTANCE_KwB1%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26p_p_col_id%3Dcolumn-4%26p_p_col_count%3D1%26_101_INSTANCE_KwB1_advancedSearch%3Dfalse%26_101_INSTANCE_KwB1_keywords%3D%26_101_INSTANCE_KwB1_delta%3D5%26_101_INSTANCE_KwB1_cur%3D2%26_101_INSTANCE_KwB1_andOperator%3Dtrue|script-title=zh:白云机场高管谈扩建二期项目融资方案待定|publisher=Guangzhou Baiyun International Airport|date=29 May 2013|access-date=6 November 2013|language=zh|sarlavha=arxiv nusxasi|arxivsana=2025-07-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250717140421/https://www.gbiac.net/gywm/companynews/-/asset_publisher/KwB1/content/%E7%99%BD%E4%BA%91%E6%9C%BA%E5%9C%BA%E9%AB%98%E7%AE%A1%E8%B0%88%E6%89%A9%E5%BB%BA%E4%BA%8C%E6%9C%9F%E9%A1%B9%E7%9B%AE%E8%9E%8D%E8%B5%84%E6%96%B9%E6%A1%88%E5%BE%85%E5%AE%9A?redirect=http%3A%2F%2Fwww.gbiac.net%2Fgywm%2Fcompanynews%3Fp_p_id%3D101_INSTANCE_KwB1%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26p_p_col_id%3Dcolumn-4%26p_p_col_count%3D1%26_101_INSTANCE_KwB1_advancedSearch%3Dfalse%26_101_INSTANCE_KwB1_keywords%3D%26_101_INSTANCE_KwB1_delta%3D5%26_101_INSTANCE_KwB1_cur%3D2%26_101_INSTANCE_KwB1_andOperator%3Dtrue}}</ref>. Kengaytirishning uchinchi bosqich rejasi Xitoy Milliy taraqqiyot va islohotlar komissiyasi tomonidan tasdiqlangan. Kengaytirishdan soʻng Baiyun aeroportida uchta terminal, yoʻldosh konkursi, beshta uchish-qoʻnish yoʻlagi va uchta shaharlararo temir yoʻl yoʻnalishiga xizmat koʻrsatuvchi tezyurar temir yoʻl stansiyasi boʻlishi rejalashtirilgan<ref>{{Cite web |title=Guangzhou International |url=https://www.gz.gov.cn/guangzhouinternational/government/majorprojects/content/post_9345997.html |access-date=6 December 2024 |website=www.gz.gov.cn}}</ref>. Aeroport yiliga 120 million yoʻlovchi, 3,8 million tonna yuk va 775 000 ta samolyot harakatiga xizmat koʻrsatish imkoniyatiga ega boʻladi. Butun kengaytirish loyihasi 2025-yil 30-oktyabrda beshinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi va 3-terminal bilan yakunlandi<ref>{{cite news |title=Guangzhou airport opens fifth runway, Terminal 3 |url=https://english.news.cn/20251030/4e108ae0df6046979c2377544dba87b1/c.html |access-date=30 October 2025 |work=Xinhua |language=en}}</ref>. == Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar == === Yoʻlovchi tashish === <!-- Please use independent sources. The airport and the airline itself are not independent sources. --> {{Aeroport-yoʻnalishlar <!-- --> | 9 Air, {{CHN}} | [[Suvarnabhumi|Bangkok–Suvarnabhumi]], {{Flagicon|China}}Huangshan<ref>{{Cite web |title=换季航班早知道！ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/w7QU53dkMY4yhlUMfYqXsQ |access-date=4 June 2026}}</ref>, {{Flagicon|China}}Jiayuguan<ref name=AQNS24>{{Cite web |title=换季上新！2024年夏秋航季新开航线 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/Mz3zy-OIaD75zfe8pVyf7A |access-date=14 May 2024}}</ref>, [[Kuala Lumpur xalqaro aeroporti|Kuala Lumpur–Xalqaro]], {{Flagicon|China}}Kunmin<ref name=AQNS24/>, [[Linyi Qiyang xalqaro aeroporti|Linyi]], [[Changi aeroporti|Singapur]]<ref>{{Cite web |title=九元航空8月10日开通 新加坡—广州—银川每日航线 |publisher=[[Lianhe Zaobao]] |url=https://www.zaobao.com/news/singapore/story20260708-9334895 |date=8 July 2026 |language=zh-cn |trans-title=9 Air to launch Singapore-Guangzhou-YinChuan daily passenger services starting August 10, [2026]}}</ref>, [[Weifang aeroporti|Weifang]]<ref>{{Cite web |title=‌潍坊机场将恢复开通直飞成都航线 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/myI7LAGucUiOTfNwMnVzMg |access-date=20 July 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Yinchuan<ref>{{cite web|url=https://news.qq.com/rain/a/20260716A0BXNS00|title=新加坡可直飞中国约37个城市！乌鲁木齐、呼和浩特航班也要来了|date=16 July 2026}}</ref>, {{Flagicon|China}}Shangrao<ref name=AQNS24/>, {{Flagicon|China}}Shuozhou<ref>{{Cite web |title=‌朔州滋润机场夏秋季航班时刻表 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/iHSM_6qgztf6LCuPzDiSbQ |access-date=28 July 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Chizhou<ref>{{Cite web |title=‌2026夏航季 {{!}} 池州机场航季换新，逐春而行~ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/INtPiPO6zpag39Ff6JSzhg |access-date=16 April 2026}}</ref> <!-- --> | [[Air Algérie]] | {{Flagicon|Algeria}}Jazoir<ref>{{cite web |title=Air Algérie boosts its Asian and African network |url=https://travelmole.com/news/air-algerie-asia-africa-network |website=travelmole.com |access-date=8 August 2026}}</ref> <!-- --> | [[Air Astana]] | [[Olmaota xalqaro aeroporti|Olmaota]]<ref>{{cite web |title= Air Astana launches new services to Larnaca, Cyprus, and Guangzhou, China |url=https://www.aerotime.aero/articles/air-astana-launches-new-services-to-larnaca-cyprus-and-guangzhou-china |website= aerotime.aero |access-date=8 August 2026}}</ref>, [[Nursulton Nazarboyev xalqaro aeroporti|Ostona]]<ref>{{cite web |last1=Casey |first1=David |title=Routes & Networks Latest: Rolling Daily Updates (W/C Feb. 9, 2026) |url=https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/routes-networks-latest-rolling-daily-updates-wc-feb-9-2026 |website=aviationweek.com |publisher=Informa PLC |access-date=11 February 2026 |date=11 February 2026}}</ref> <!-- --> | [[Air China]] | {{Flagicon|China}}Chendu–Shuangliu<ref>{{Cite web |title=航旅信息 {{!}} 2024年夏秋航季，国航在广州白云国际机场T1航站楼计划运营16条航线，每日多达46个航班。 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/QuHobV0RXXx90UGWJZTQxQ |access-date=24 July 2024}}</ref>, {{Flagicon|China}}Ningbo<ref name=NGB_W25>{{Cite web |title=‌宁波机场冬春航季时刻表！ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/t06iF61bW7JLfPNDc4GF-w |access-date=6 December 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Wanzhou<ref>{{Cite web |title=万州机场进出港航班时刻表（2026年夏航季） |url=https://mp.weixin.qq.com/s/8YrslxVUleWlr9ueciU1Mw |access-date=8 June 2026}}</ref> <!-- --> | [[Air Serbia]] | [[Nikola Tesla nomidagi xalqaro aeroport|Belgrad]]<ref>{{cite web|url=https://www.businesstraveller.com/business-travel/2024/06/27/air-serbia-to-launch-guangzhou-service/|title=Air Serbia to launch Guangzhou service|publisher=Business Traveller|date=17 June 2024|accessdate=13 July 2024}}</ref> <!-- --> | Air Tanzania | {{Flagicon|Tanzania}}Zanzibar<ref>{{cite web |last=Owino |first=Vincent |title=Locked out of Western skies, Air Tanzania turns East for growth |website=ZAWYA |date=13 July 2026 |url=https://www.zawya.com/en/economy/africa/locked-out-of-western-skies-air-tanzania-turns-east-for-growth-oacyyum7 |access-date=17 July 2026}}</ref> <!-- --> | [[Asiana Airlines]] | [[Inchxon aeroporti|Seul–Inchxon]] <!-- --> | [[Batik Air Malaysia]] | {{Flagicon|Malaysia}}Kuching<ref>{{cite web |title=Batik Air Malaysia OD662 |url=https://flyteam.jp/en/flightnumber/OD662 |website=flyteam.jp |access-date=2 February 2026}} </ref> <!-- --> | Beijing Capital Airlines | {{Flagicon|China}}Xarbin<ref name=WS24>{{Cite web |title=民航局202324年冬春航季换季颁发、注销国内航线经营许可信息通告|url=http://www.caac.gov.cn/PHONE/XXGK_17/XXGK/TZTG/202310/t20231024_221819.html |access-date=26 October 2023}}</ref>, {{Flagicon|China}}Yinchuan<ref name=WS24/>, [[Shijiazhuang Zhengding xalqaro aeroporti|Shijiazhuang]]<ref name=WS24/>, {{Flagicon|China}}Changchun<ref>{{Cite web |title=‌石家庄机场2025夏秋航季时刻表出炉，航班焕新 随心所"飞" |url=https://mp.weixin.qq.com/s/9FNL7BvbaH8AgKaHgj2A5Q |access-date=21 April 2025}}</ref> <!-- --> | Biman Bangladesh Airlines | [[Hazrati Shohjalol xalqaro aeroporti|Dakka]] <!-- --> | Cambodia Airways | {{Flagicon|Cambodia}}Pnompen <!-- --> | Cathay Pacific, {{HKG}} | [[Hong Kong xalqaro aeroporti|Hong Kong]] <!-- --> | [[Centrum Air]] | [[Samarqand xalqaro aeroporti|Samarqand]], [[Toshkent xalqaro aeroporti|Toshkent]] <!-- --> | [[China Airlines]] | [[Taoyuan xalqaro aeroporti|Taypey–Taoyuan]] <!-- --> | [[China Eastern Airlines]] | {{Flagicon|China}}Lhasa<ref>{{Cite web |title=新航季、新开始迪庆香格里拉机场2023冬春航季计划时刻表新鲜出炉 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/qx5UCFJl4pBT716u5sFHYw |access-date=28 January 2024}}</ref>, {{Flagicon|China}}Chendu–Shuangliu<ref name=MU_SichuanChongqing_W24>{{Cite web |title=东航川渝冬春航班计划 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/Meiv2QIKfRPJnm4z-5yHXQ |access-date=5 December 2024}}</ref>, [[Chunsin Jiangbei xalqaro aeroporti|Chunsin]]<ref name=MU_SichuanChongqing_W24/> <!-- --> | [[China Southern Airlines]] | {{Flagicon|Australia}}Adelaida<ref>{{cite web |title=South Australia secures year-round air link to its biggest tourism market |url= https://glamadelaide.com.au/south-australia-secures-year-round-air-link-to-its-biggest-tourism-market/ |website=Glam Adelaide |date= 20 December 2025 |access-date=20 December 2025}}</ref>, [[Schiphol|Amsterdam]], [[Anyang Hongqiqu aeroporti|Anyang]]<ref>{{cite web | url=https://hn.cri.cn/20231130/a099d5c3-fc07-2c36-a7d8-b1caa1ef75f9.html | title="飞翔之城"插上腾飞之翼 安阳红旗渠机场正式通航-国际在线 }}</ref>, [[Podshoh Xolid xalqaro aeroporti|Ar-Riyod]], {{Flagicon|China}}Bayannur<ref>{{Cite web |title=巴彦淖尔机场{{!}}新航季来啦！航班时刻表与机场大巴时刻，记得收藏保存并转发！ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/Osb3vEdqCkzl-MPem8Bl1w |access-date=8 March 2025}}</ref>, [[Nikola Tesla nomidagi xalqaro aeroport|Belgrad]]<ref>{{cite web|url=https://www.exyuaviation.com/2024/08/china-southern-airlines-to-launch.html|title=China Southern Airlines to launch Belgrade service|date=13 August 2024}}</ref>, [[Manas xalqaro aeroporti|Bishkek]]<ref>{{cite news |last1=OSMONALIEVA |first1=Baktygul |title=China Southern Airlines to launch direct Bishkek — Guangzhou flights |url=https://24.kg/english/361679_China_Southern_Airlines_to_launch_direct_Bishkek__Guangzhou_flights/ |access-date=15 February 2026 |agency=«24.kg» News Agency |date=15 February 2026}}</ref>, {{Flagicon|Australia}}Brisben<ref>{{cite web |title= China Southern doubles flights to Brisbane year-round |url=https://newsroom.bne.com.au/china-southern-doubles-flights-to-brisbane-year-round/ |website=newsroom.bne.com.au |access-date=8 August 2026}}</ref>, [[Budapesht Ferenc Liszt xalqaro aeroporti|Budapesht]]<ref>{{cite web|url=https://www.aviation24.be/airlines/china-southern-airlines/budapest-airport-expands-reach-with-china-southern-airlines-partnership-and-new-guangzhou-route/|title=Budapest Airport expands reach with China Southern Airlines partnership and Guangzhou route|publisher=Aviation24.be|date=11 April 2024|accessdate=12 April 2024}}</ref>, [[Hazrati Shohjalol xalqaro aeroporti|Dakka]]<ref>{{cite web|url=https://news.qq.com/rain/a/20260723A0BUWJ00|title=(Bilingual) 南航加密广州⇌孟加拉国达卡直飞航线|date=23 July 2026}}</ref>, {{Flagicon|China}}Dandong<ref name=WS24/>, {{Flagicon|Australia}}Darvin<ref>{{cite web|url=https://www.chinatravelnews.com/article/187984|title=China Southern to launch Guangzhou–Darwin flights: Will they fill the seats?|publisher=China Travel News|date=25 August 2025|accessdate=26 August 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Dazhou<ref>{{Cite web |title=1月26日起，金娅机场这些航班加密 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/87wU581FMN4vIcGmOuM7IQ |access-date=29 February 2024}}</ref>, [[Indira Gandi xalqaro aeroporti|Dehli]] (2026-yil 21-sentyabrdan boshlanadi)<ref>{{cite web |title=民航视界｜毕节机场复航！南航德里航线9月21日启航；美兰机场6条快线取消无托运旅客值机截载时限|url=https://news.qq.com/rain/a/20260709A0AAPN00|date=9 July 2026}}</ref>, [[Ngurah Rai xalqaro aeroporti|Denpasar]]<ref>{{cite web|title=Guangzhou (CAN) to Denpasar (DPS) Flight Schedule|url=https://flyteam.jp/en/airline_route/can_dps/flight_schedule|website=flyteam.jp}}</ref>, [[Hamad xalqaro aeroporti|Doha]], {{Flagicon|China}}Fuzhou<ref name=FOC_S26>{{Cite web |title=3月29日起福州机场航班换季！这些变化你要知道 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/wS85IeTaBfy0HIKUp5ecGA |access-date=11 June 2026}}</ref>, [[Islomobod xalqaro aeroporti|Islomobod]], [[Istanbul aeroporti|Istanbul]], {{Flagicon|Indonesia}}Jakarta–Sukarno-Hatta<ref>{{cite web|title=Guangzhou (CAN) to Jakarta (CGK) Flight Schedule|url=https://flyteam.jp/en/airline_route/can_cgk/flight_schedule|website=flyteam.jp}}</ref>, {{Flagicon|China}}Jinchang<ref>{{Cite web |title=‌金畅行 {{!}} 金昌机场夏秋航季全新启航！航线升级+新增串飞，通达8城更便捷！ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/v3h_4aJTr62K9GvvZBpUKg |access-date=6 April 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Langzhong<ref>{{cite web | url=http://sc.xinhuanet.com/20231217/d2c0ff891a3f4c0d9b9cf71534ed5db2/c.html | title=四川阆中古城机场通航-新华网 }}</ref>, [[Linyi Qiyang xalqaro aeroporti|Linyi]]<ref>{{Cite web |title=山东省机场管理集团临沂机场将新开临沂=南宁=新加坡国际航线 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/NWBCAtABPyH1f45e7CcJBw |access-date=8 September 2024}}</ref>, {{Flagicon|China}}Lishui<ref>{{cite news |title=8月25日起！ 丽水能直飞广州啦 |url=https://mp.weixin.qq.com/s?__biz=MzI1MjAxNjg5Ng==&mid=2650541684&idx=1&sn=d185520e9fddd573a58082e600c6e54a&chksm=f071208a1493612dc3e29072225cf9aa94a6ea0f3764e7281082780b59e2ed2ca953353141f2&scene=27 |access-date=27 August 2025 |work=finance.sina.com.cn |date=12 August 2025}}</ref>, [[Gatvik aeroporti|London–Gatvik]]<ref>{{cite web |title=China Southern To Expand Northern Europe Reach |url=https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/china-southern-expand-northern-europe-reach |website= aviationweek.com |access-date=8 August 2026}}</ref>, [[Hitrou aeroporti|London–Hitoru]]<ref>{{cite web |title=China Southern To Expand Northern Europe Reach |url=https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/china-southern-expand-northern-europe-reach |website= aviationweek.com |access-date=8 August 2026}}</ref>, {{Flagicon|Luxembourg}}Luksemburg, [[Madrid–Barajas aeroporti|Madrid]], {{Flagicon|Indonesia}}Manado<ref>{{cite web|title=Guangzhou (CAN) to Manado (MDC) Flight Schedule|url=https://flyteam.jp/en/airline_route/can_mdc/flight_schedule|website=flyteam.jp}}</ref>, {{Flagicon|China}}Mangshi<ref>{{Cite web |title=‌【航班换季】3月30日起，德宏芒市机场执行2025年夏航季航班计划！ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/7eAY9e41aZYWLHAsI0S8_Q |access-date=12 September 2025}}</ref>, {{Flagicon|Australia}}Melburn<ref>{{cite web |title= Up to 21 weekly flights to Europe: China Southern's fare-friendly route from Melbourne |url=https://karryon.com.au/lifestyle/travel-inspo/europe-china-southern-mel/ |website=karryon.com.au |access-date=8 August 2026}}</ref>, {{Flagicon|China}}Nantong<ref>{{Cite web |title=今起执行！南通机场开启2024年夏秋航季~ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/Ty2eSdj56VgmLZcvhYBsgw |access-date=15 August 2024}}</ref>, {{Flagicon|New Zealand}}Oklend<ref>{{cite web |title= Lunar New Year travel momentum fuels expanded airline capacity into AKL |url=https://www.aci-asiapac.aero/media-centre/news/lunar-new-year-travel-momentum-fuels-expanded-airline-capacity-into-akl |website=aci-asiapac.aero |access-date=8 August 2026}}</ref>, [[Olmaota xalqaro aeroporti|Olmaota]], [[Panzhihua Baoanying aeroporti|Panzhihua]]<ref>{{Cite web |title=攀枝花保安营机场航班时刻表（2024年2月） |url=https://mp.weixin.qq.com/s/vPJDlK7a52qLAYmE5WrsxQ |access-date=28 February 2024}}</ref>, [[Sharl de Goll aeroporti|Parij–Sharl de Goll]], {{Flagicon|Australia}}Perth<ref>{{cite web |title= China Southern Airlines to bump up flight frequency to Perth, Adelaide |url=https://travelweekly.com.au/china-southern-airlines-to-bump-up-flight-frequency-to-perth-adelaide/ |website=travelweekly.com.au |access-date=8 August 2026}}</ref>, {{Flagicon|Cambodia}}Pnompen<ref>{{cite web|url=https://www.csair.com/mcms/mcmsNewSite/en/us/build/index.html?page=jbzctz&title=Notice%20on%20the%20Relocation%20of%20CZ%27%20Flights%20To%20and%20From%20Phnom%20Penh%20International%20Airport%20to%20Techo%20International%20Airport|title=Notice on Regarding the Relocation of China Southern Airlines' Flights To and From Phnom Penh International Airport (PNH) to Techo International Airport (KTl)|website=China Southern Airlines|date=25 August 2025|access-date=8 September 2025}}</ref>, {{Flagicon|Papua New Guinea}}Port-Morsbi, {{Flagicon|China}}Quanzhou<ref name=JJN_S26>{{Cite web |title=新增多条直飞航线！泉州晋江机场即将执行夏航季航班时刻表 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/ChHDoxGnKyGZIlKzIHquWg |access-date=6 July 2026}}</ref>, {{Flagicon|USA}}San-Fransisko, {{Flagicon|China}}Sanming<ref>{{Cite web |title=今天起，三明机场各航班进出港时间有变化|url=https://mp.weixin.qq.com/s/PJdnfqE2kqnNiLM2rWY04Q |access-date=6 August 2026}}</ref>, {{Flagicon|Cambodia}}Siem Reap, {{Flagicon|Indonesia}}Surabaya, [[Sidney aeroporti|Sidney]]<ref>{{cite web |title= Sydney Airport sets international travel record for first half of 2026 |url=https://karryon.com.au/industry-news/airline/sydney-airport-intl-travel/|website=karryon.com.au |access-date=8 August 2026}}</ref>, [[Narita xalqaro aeroporti|Tokio–Narita]], {{Flagicon|Canada}}Toronto–Pearson<ref>{{Cite news |date=April 7, 2025 |title=Air China to launch Toronto service |url=https://www.businesstraveller.com/business-travel/air-china-to-launch-toronto-service/ |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20260806230732/https://www.businesstraveller.com/business-travel/air-china-to-launch-toronto-service/ |archive-date=2026-08-06 |access-date=August 10, 2026 |website=Business Traveller |language=en-GB }}</ref>, [[Toshkent xalqaro aeroporti|Toshkent]], {{Flagicon|China}}Ulanhot<ref>{{Cite web |title=乌兰浩特机场丨新航季！10月27日起将执行冬春航季航班计划 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/OpQfAfiT5RQJeYqsF-ut9Q |access-date=14 March 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Ulanqab<ref>{{Cite web |title=集宁机场2024年冬航季航班时刻表 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/1-T2wC46EmYmJaYWO1-QiQ |access-date=14 March 2025}}</ref>, [[Urumchi Tyanshan xalqaro aeroporti|Urumchi]], {{Flagicon|Canada}}Vankuver, {{Flagicon|China}}Wanzhou<ref>{{Cite web |title=方便了！万州机场又添新航线！直飞这个大城市 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/GQHuEhKxqKd99wBYUYUiFA |access-date=18 July 2024}}</ref>, {{Flagicon|China}}Wuhu<ref>{{Cite web |title=重磅发布！芜宣机场2026乘机服务政策，福利拉满，畅飞无忧！ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/JDfZoce0FBswdfJhK4o22g |access-date=5 June 2026}}</ref>, {{Flagicon|China}}Xingtai<ref>{{cite web | url=http://www.xinhuanet.com/fortune/20240718/32782e6a4e244bbd988fe4a21d23b139/c.html | title=河北邢台褡裢机场建成通航-新华网 }}</ref>, {{Flagicon|China}}Zhoushan<ref>{{cite web|url=https://news.qq.com/rain/a/20260725A047PJ00|title=全程2个多小时！舟山直飞，航线即将恢复|date=25 July 2026}}</ref> <br /> '''Charter:''' {{Flagicon|Indonesia}}Palu<ref>{{Cite web |date=2026-08-07|title=Palu Tembus Guangzhou: Terbang Langsung, Ekonomi Sulteng Makin Meroket?|url=https://kausa.id/palu-tembus-guangzhou-terbang-langsung-ekonomi-sulteng-makin-meroket/|access-date=2026-08-07|website=kausa.id|language=id}}</ref> <br /> '''Mavsumiy:''' [[Christchurch aeroporti|Christchurch]] (2026-yil 26-oktyabrdan qayta tiklanadi)<ref>{{cite web|url=https://news.qq.com/rain/a/20260727A0BRCQ00|title=(Bilingual) 南航增飞广州-奥克兰航线|date=27 July 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=Christchurch Airport welcomes China Southern Airlines' return |url=https://www.christchurchairport.co.nz/about-us/who-we-are/media/2023/christchurch-airport-welcomes-china-southern-airlines-return/ |access-date=29 June 2023 |work=www.christchurchairport.co.nz}}</ref> <!-- --> | Chongqing Airlines, {{CHN}} | {{Flagicon|China}}Mangshi<ref name=WS24/>, {{Flagicon|China}}Ningbo<ref name=NGBNW23>{{Cite web |title=新增湘西、巫山、仙女山、营口等航线！宁波机场航班换季时刻表出炉 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/SOVJw_PPZ-sEhrn_sDA0_g |access-date=23 January 2024}}</ref>, {{Flagicon|China}}Xishuangbanna<ref>{{Cite web |title=乘风出发·航班上新 {{!}} 重庆航空将全面执行夏航季航班计划 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/PrJTQvytAGi3Z10y3knNeA |access-date=10 April 2024}}</ref>, {{Flagicon|China}}Yinchuan<ref name=INC_S25>{{Cite web |title=‌【航线动态】 夏航季航线航班时刻表重磅发布！3月30日，宁夏机场2025年夏航季航班正式换班 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/jXsODj08DiDVkDZFZ1PANQ |access-date=21 June 2025}}</ref>, [[Shijiazhuang Zhengding xalqaro aeroporti|Shijiazhuang]]<ref>{{Cite web |title=10月27日执行，石家庄正定国际机场航班换季 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/FzWnNCdbrtN3SEpkhvJeLA |access-date=19 February 2025}}</ref> <!-- --> | Conviasa, {{VEN}} | [[Vnukovo xalqaro aeroporti|Moskva–Vnukovo]] <!-- --> | [[Etihad Airways]] | [[Zayd xalqaro aeroporti|Abu-Dabi]] (2027-yil 4-martdan qayta tiklanadi)<ref>{{cite news|last=Lowe|first=Alyson|title= Etihad is launching five new routes to this Asian country |url=https://www.timeoutabudhabi.com/news/etihad-new-china-routes|date=13 April 2026|website=www.timeoutabudhabi.com}}</ref> <!-- --> | [[EVA Air]] | [[Taoyuan xalqaro aeroporti|Taypey–Taoyuan]] <!-- --> | Garuda Indonesia | {{Flagicon|Indonesia}}Jakarta–Sukarno-Hatta<ref>{{cite web|title=Guangzhou (CAN) to Jakarta (CGK) Flight Schedule|url=https://flyteam.jp/en/airline_route/can_cgk/flight_schedule|website=flyteam.jp}}</ref> <br /> '''Charter:''' {{Flagicon|Indonesia}}Palu<ref>{{cite Instagram|postid=Da7BaLRifs_|user=stats_palu|title=Garuda Indonesia Jakarta-Palu-Guangzhou!|date=18 July 2026}}</ref> <!-- --> | [[Gulf Air]] | [[Bahrayn xalqaro aeroporti|Bahrayn]] <!-- --> | Hainan Airlines | {{Flagicon|China}}Dunhuang<ref>{{Cite web |title=敦煌莫高国际机场2026夏秋航季3月29日启航 航线网络全面升级 |url= https://mp.weixin.qq.com/s/0zStLasUk2Yz2OBkuhr9Pw |access-date=11 August 2026}}</ref>, {{Flagicon|China}}Hohhot<ref>{{Cite web |title=‌呼和浩特机场 {{!}} 新航季已启航！ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/ufwaKKKL1gyhUY7E6pa91Q |access-date=12 May 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Jinan<ref>{{Cite web |title=2024年夏航季来了，从济南机场出发"泉心"起航 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/RDtmDMkVXQGCUbAhDZq34Q |access-date=5 September 2024}}</ref>, {{Flagicon|China}}Ningbo<ref name=NGB_W25/>, {{Flagicon|China}}Qianjiang<ref name=WS24/>, {{Flagicon|China}}Taiyuan<ref>{{Cite web |title=10月29日起执行！太原机场冬航季航班计划出炉！新开哪些城市航线… |url=https://mp.weixin.qq.com/s/gDmM-2qRQDBPWj5sq8ZwNg |access-date=1 March 2024}}</ref>, [[Xoʻtan Kungang aeroporti|Xoʻtan]]<ref name=WS24/>, {{Flagicon|China}}Wenzhou<ref>{{Cite web |title=‌航班换季啦！温州机场2025夏秋航季换季时刻表请查收 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/7qv2aBpgw7_41IgxBkc1oQ |access-date=21 September 2025}}</ref> <!-- --> | [[IndiGo]] | [[Indira Gandi xalqaro aeroporti|Dehli]]<ref>{{Cite web|title=New Direct Flights from Delhi to Guangzhou|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/direct-delhi-china-flights-from-nov-10-with-indigos-delhi-guangzhou-route/articleshow/124480003.cms|website=India Times|date=11 October 2025 |access-date=11 October 2025}}</ref>, {{Flagicon|India}}Kalkutta <!-- --> | Iraqi Airways | [[Bagʻdod xalqaro aeroporti|Bagʻdod]] <!-- --> | Japan Airlines | [[Haneda aeroporti|Tokio–Haneda]]<ref>{{cite web |title=Flights Information on the East Asia routes for Departure between March 29 and October 24, 2026|url=https://www.jal.co.jp/jp/en/info/2026/inter/east-asia/|website=Japan Airlines|access-date=27 July 2026}}</ref> <!-- --> | [[Kenya Airways]] | [[Suvarnabhumi|Bangkok–Suvarnabhumi]] <!-- --> | [[Korean Air]] | [[Inchxon aeroporti|Seul–Inchxon]] <!-- --> | [[Kuwait Airways]] | [[Kuvayt xalqaro aeroporti|Kuvayt]]<ref>{{cite web | title=Kuwait Airways resumes Terminal 4 flights to 13 destinations, total routes hit 29 | website=Economy Middle East | date=1 May 2026 | url=https://economymiddleeast.com/news/kuwait-airways-resumes-terminal-4-flights-to-13-destinations-total-routes-hit-29/ | access-date=9 May 2026}}</ref> <!-- --> | Lao Airlines | {{Flagicon|Laos}}Pakse, {{Flagicon|Laos}}Ventyan <!-- --> | [[Loong Air]] | [[Enshi Xujiaping xalqaro aeroporti|Enshi]]<ref>{{Cite web |title=长龙航空2024夏航季航线&产品惊喜发布！ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/QdbGzu2HhZvPt_zfqDdFZg |access-date=18 May 2024}}</ref>, [[Hulunbuir Hailar aeroporti|Hailar]]<ref>{{Cite web |title=上新啦！呼伦贝尔海拉尔机场开启冬航季模式|url=https://mp.weixin.qq.com/s/hW_DRzz1cS7_dfyDcjA2sA |access-date=17 November 2023}}</ref>, {{Flagicon|China}}Xuzhou<ref>{{Cite web |title=徐州机场2023年冬航季航班时刻表 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/TfQuMjUPPpViwOAcS39RFw |access-date=12 November 2023}}</ref> <!-- --> | [[Malaysia Airlines]] | [[Kuala Lumpur xalqaro aeroporti|Kuala Lumpur–Xalqaro]]<ref name="Malaysia Airlines Expands China Network">{{cite web |title=Malaysia Airlines Expands China Network With Shenzhen, Changsha Flights|url=https://www.businesstoday.com.my/2026/07/09/malaysia-airlines-expands-china-network-with-shenzhen-changsha-flights/ |website=businesstoday|date=9 July 2026 |access-date=18 July 2026}}</ref> <!-- --> | Nepal Airlines | {{Flagicon|Nepal}}Katmandu<ref>{{Cite web |title=‌开航｜9月25日起，尼泊尔航空开通加德满都=广州航线，每周2-3班 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/OIvz4vmaDdx0ZBpHkolYhA |access-date=26 September 2025}}</ref> <!-- --> | [[Qanot Sharq]] | [[Toshkent xalqaro aeroporti|Toshkent]] <!-- --> | [[Rossiya Airlines]] | [[Krasnoyarsk xalqaro aeroporti|Krasnoyarsk-Xalqaro]]<ref>{{cite news |last1=Xiangxing |first1=Zeng |title=Russia's Rossiya Airlines launches Krasnoyarsk–Guangzhou nonstop service |url=https://info.newsgd.com/node_73b7112307/7e287f1bc2.shtml |access-date=6 July 2026 |work=info.newsgd.com |publisher=South |date=3 July 2026 |language=en}}</ref> <!-- --> | [[S7 aviakompaniyasi]] | [[Irkutsk xalqaro aeroporti|Irkutsk]]<ref>{{cite news |title=S7 Airlines expands flight program between Siberia and China |url=https://www.akm.ru/eng/press/s7-airlines-expands-flight-program-between-siberia-and-china/ |access-date=4 December 2025 |work=AKM EN |agency=AK&M Information Agency |date=3 December 2025 |language=en}}</ref>, [[Vladivostok xalqaro aeroporti|Vladivostok]] (2026-yil 27-oktyabrdan boshlanadi)<ref>{{cite news |title=S7 Airlines свяжет Владивосток и Гуанчжоу |url=https://buyingbusinesstravel.com.ru/news/aviatsiya/s7-airlines-svyazhet-vladivostok-i-guanchzhou/ |access-date=6 June 2026 |work=buyingbusinesstravel.com |publisher=Buying Business Travel Russia |date=5 June 2026 |language=ru}}</ref> <!-- --> | Scoot, {{SGP}} | [[Changi aeroporti|Singapur]] <!-- --> | Shandong Airlines | {{Flagicon|China}}Sindao<ref name=WUYISHAN>{{Cite web |title=加密武夷山=北京航线{{!}}体验武夷山采茶"环带"之旅 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/dakwiQJXaR17dV0nSECIvA |access-date=22 July 2024}}</ref>, [[Wuyishan aeroporti|Wuyishan]]<ref name=WUYISHAN/> <!-- --> | Sky Angkor Airlines, {{KHM}} | {{Flagicon|Cambodia}}Sihanoukville<ref>{{cite web|title=Guangzhou opens new direct air link to Cambodia's Sihanoukville|url=https://www.eguangzhou.gov.cn/gzlatest/content/post_41007.html|website=e.guangzhou.gov.cn|access-date=15 February 2026}}</ref> <!-- --> | Shanghai Airlines, {{CHN}} | [[Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroporti|Xanchjou]]<ref>{{Cite web |title=东航浙江分公司杭州、义乌进出港2024-2025冬春季航班时刻表 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/V0bCjH47_JcHrwjlZR0KIQ |access-date=29 October 2024}}</ref> <!-- --> | Shenzhen Airlines, {{CHN}} | {{Flagicon|China}}Lanzhou<ref>{{cite web|url=https://news.qq.com/rain/a/20260721A0AR4W00|title=兰州新增多条直飞航线！|date=23 July 2026}}</ref>, [[Linyi Qiyang xalqaro aeroporti|Linyi]]<ref>{{Cite web |title=‌山东省机场管理集团临沂机场将加密临沂=长沙航班 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/-bWl0nnDEKTnB-m6YGY3fQ |access-date=19 July 2025}}</ref>, [[Pekin Poytaxt xalqaro aeroporti|Pekin–Poytaxt]]<ref>{{Cite web |title=深航 2024 冬春航季，开启全新旅程 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/q8IeIlJbWJtA-yfNMsnPHw |access-date=30 November 2024}}</ref>, [[Chendu Tianfu xalqaro aeroporti|Chendu–Tianfu]]<ref>{{Cite web |title=￥350起飞成都！新开6条文旅航线，拓宽天府之国空中走廊 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/EJx-SR2u-wR_cVXX-370JQ |access-date=30 November 2024}}</ref> <!-- --> | [[Singapore Airlines]] | [[Changi aeroporti|Singapur]] <!-- --> | Spring Airlines, {{CHN}} | [[Suvarnabhumi|Bangkok–Suvarnabhumi]], {{Flagicon|Indonesia}}Jakarta–Sukarno-Hatta<ref>{{cite web|title=Spring Airlines Launches Direct Flights from Guangzhou and Shenzhen to Jakarta|url=https://www.businesstraveller.com/news/spring-airlines-jakarta-guangzhou-shenzhen-routes/|website=www.businesstraveller.com|date=18 June 2026}}</ref>, {{Flagicon|South Korea}}Jeju<ref>{{Cite web |title=开航｜8月21日起，春秋航空将复航广州=济州岛航线，每天1班 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/a2DL2UfjvNqmLX2eCaAzBA |access-date=24 July 2024}}</ref>, {{Flagicon|China}}Ningbo<ref name=NGBNW23/>, [[Changi aeroporti|Singapur]]<ref>{{cite web|title=Spring Airlines Resumes Singapore Service Connecting Guangzhou Travelers To Beaches, Culture And Wildlife: What You Need To Know|url=https://www.travelandtourworld.com/news/article/spring-airlines-resumes-singapore-service-connecting-guangzhou-travelers-to-beaches-culture-and-wildlife/|website=Travel and Tour World|date=5 March 2026 |access-date=6 March 2026}}</ref>, {{Flagicon|Vietnam}}Xoshimin <!-- --> | TAAG Angola Airlines | {{Flagicon|Angola}}Luanda–Agostinho Neto<ref>{{cite web |last1=Casey |first1=David |last2=Karp |first2=Aaron |title=Routes & Networks Latest: Rolling Daily Updates (W/C June 29, 2026) |url=https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/routes-networks-latest-rolling-daily-updates-wc-june-29-2026 |publisher=[[Aviation Week]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260702003518/https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/routes-networks-latest-rolling-daily-updates-wc-june-29-2026 |archive-date=2 July 2026 |date=1 July 2026 |quote=TAAG Angola Airlines has inaugurated scheduled passenger service between Luanda and Guangzhou.}}</ref> <!-- --> | Thai AirAsia | {{Flagicon|Thailand}}Bangkok–Don Mueang <!-- --> | [[Thai Airways International]] | [[Suvarnabhumi|Bangkok–Suvarnabhumi]] <!-- --> | Thai VietJet Air | [[Suvarnabhumi|Bangkok–Suvarnabhumi]] <!-- --> | TransNusa, {{IDN}} | [[Ngurah Rai xalqaro aeroporti|Denpasar]]<ref>{{cite web |title=TransNusa Adds Bali - Guangzhou Route|url=https://travelweekly.com.au/article/transnusa-adds-bali-guangzhou-route-with-daily-perth-to-bali-flights-from-june/|website=Travel Weekly|date=25 February 2025 |access-date=27 February 2025}}</ref>, {{Flagicon|Indonesia}}Jakarta–Sukarno-Hatta<ref>{{cite web |title=TransNusa Air Services to commence Jakarta services to Guangzhou and Singapore |url=https://centreforaviation.com/news/transnusa-air-services-to-commence-jakarta-services-to-guangzhou-and-singapore-1228664 |website=CAPA |publisher=Informa Markets |date=13 October 2023 |url-access=subscription}}</ref>, {{Flagicon|Indonesia}}Manado<ref>{{cite news|url=https://barometer.co.id/2024/09/transnusa-buka-penerbangan-manado-guangzhou-mulai-27-oktober-2024/|title=TransNusa Buka Penerbangan Manado-Guangzhou Mulai 27 Oktober 2024|last=|first=|work=barometer|publisher=|location=|access-date=28 September 2024}}</ref> <!-- --> | Urumqi Air, {{CHN}} | [[Urumchi Tyanshan xalqaro aeroporti|Urumchi]]<ref name=UQNS24>{{Cite web |title=新开8条航线！乌鲁木齐航空夏航季预告抢先看！ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/Nxf2GMiHdeltTk1gqSWZMw |access-date=3 May 2024}}</ref>, {{Flagicon|China}}Yutian<ref name=UQNS24/> <!-- --> | [[Uzbekistan Airways]] | [[Toshkent xalqaro aeroporti|Toshkent]]<ref>{{cite news |title=Uzbekistan Airways Launches Direct Flights to Guangzhou from May 27 |url=https://nixtour.com/news/uzbekistan-airways-launches-direct-flights-to-guangzhou-from-may-27 |access-date=30 April 2026 |work=nixtour.com |publisher=Nix Tour India Pvt Ltd |date=30 April 2026}}</ref> <!-- --> | VietJet Air | {{Flagicon|Vietnam}}Xanoy, {{Flagicon|Vietnam}}Xoshimin <!-- --> | Vietnam Airlines | {{Flagicon|Vietnam}}Xanoy, {{Flagicon|Vietnam}}Xoshimin <!-- --> | XiamenAir, {{CHN}} | {{Flagicon|China}}Fuzhou<ref name=FOC_S26/>, {{Flagicon|China}}Quanzhou<ref name=JJN_S26/>, {{Flagicon|China}}Yinchuan<ref name=INC_S25/> }} === Yuk tashish === {{Aeroport-yoʻnalishlar <!-- --> | Air China Cargo | {{Flagicon|Scotland}}Glazgo–Prestwick<ref>{{cite web|url=https://www.aircargonews.net/airlines/glasgow-prestwick-welcomes-new-air-china-cargo-service/1080198.article|title=Glasgow Prestwick welcomes new Air China Cargo service|publisher=Air Cargo News|date=2 June 2025|accessdate=10 June 2025}}</ref> <!-- --> | ANA Cargo, {{JPN}} | [[Narita xalqaro aeroporti|Tokio–Narita]]<ref>{{cite web |url=http://www.ana.co.jp/cargo/en/int/news/schedule/2013/131206.html |title=News & Topics: Schedule &#124; ANA CARGO |access-date=4 January 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140104061633/http://www.ana.co.jp/cargo/en/int/news/schedule/2013/131206.html |archive-date=4 January 2014 }}</ref> <!-- --> | {{nowrap|[[China Southern Airlines|China Southern Cargo]]}} | [[Hazrati Shohjalol xalqaro aeroporti|Dakka]], [[Frankfurt aeroporti|Frankfurt]]<ref>{{cite web |url=http://www.aircargoworld.com/Air-Cargo-News/2013/07/china-southern-begins-guangzhou-frankfurt-freighter-service/2514640 |title=China Southern begins Guangzhou-Frankfurt freighter service |work=Air Cargo World News |archive-url=https://web.archive.org/web/20130828225632/http://www.aircargoworld.com/Air-Cargo-News/2013/07/china-southern-begins-guangzhou-frankfurt-freighter-service/2514640 |archive-date=28 August 2013 |date=25 July 2013 |access-date=16 August 2013}}</ref>, {{Flagicon|Scotland}}Glazgo–Prestwick<ref>{{Cite web|title=Airport launches 'game-changing' cargo flights between Scotland and China |date=19 May 2025 |url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/25173468.prestwick-airport-launches-direct-cargo-route-china/}}</ref>, {{Flagicon|England}}London–Stansted<ref>{{cite web | url=http://www.stanstedairport.com/about-us/media-centre/press-releases/china-southern-joins-stansted-s-cargo-network/ | title=Official website for London Stansted Airport | access-date=31 August 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170226071732/http://www.stanstedairport.com/about-us/media-centre/press-releases/china-southern-joins-stansted-s-cargo-network/ | archive-date=26 February 2017 | url-status=dead }}</ref>, {{Flagicon|USA}}Los-Anjeles<ref>{{cite web|url=http://english.peopledaily.com.cn/90001/90778/90860/7078140.html |title=New cargo flight to Los Angeles - People's Daily Online |publisher=English.peopledaily.com.cn |date=23 July 2010 |access-date=9 August 2010}}</ref>, [[Sharl de Goll aeroporti|Parij–Sharl de Goll]], [[Vena xalqaro aeroporti|Vena]]<ref>{{cite web|url=http://www.aircargonews.net/news/single-view/news/china-southern-airlines-adds-vienna-to-b777-200-frankfurt-freighter.html|title=China Southern Airlines adds Vienna to B777-200 Frankfurt freighter|author=DVV Media Group GmbH|work=Air Cargo News|access-date=1 June 2015|date=5 March 2015|archive-date=8 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908064958/http://www.aircargonews.net/news/single-view/news/china-southern-airlines-adds-vienna-to-b777-200-frankfurt-freighter.html|url-status=dead}}</ref> <!-- --> | Ethiopian Airlines Cargo | {{Flagicon|Norway}}Oslo<ref>{{cite web |url=https://www.aircargonews.net/news/airline/freighter-operator/single-view/news/ethiopian-launches-oslo-guangzhou-freighter-service-and-ups-addis-abba-frequency.html |title=Ethiopian launches Oslo–Guangzhou freighter service and ups Addis Ababa frequency ǀ Air Cargo News |access-date=18 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181018082710/https://www.aircargonews.net/news/airline/freighter-operator/single-view/news/ethiopian-launches-oslo-guangzhou-freighter-service-and-ups-addis-abba-frequency.html |archive-date=18 October 2018 |url-status=dead }}</ref> <!-- --> | FedEx Express, {{USA}} | {{Flagicon|USA}}Ankorij<ref name="Mini">{{cite web |title='Mini-Memphis': Inside FedEx's bustling hub in China |website=[[USA Today]] |url=https://www.usatoday.com/story/travel/flights/2018/05/10/mini-memphis-inside-fedexs-bustling-hub-china/594550002/ |access-date=23 January 2026}}</ref>, [[Suvarnabhumi|Bangkok–Suvarnabhumi]]<ref name="Mini"/>, {{Flagicon|USA}}Memfis<ref name="Mini"/>, [[Sharl de Goll aeroporti|Parij–Sharl de Goll]]<ref name="Mini"/> <!-- --> | {{nowrap|[[Qatar Airways|Qatar Airways Cargo]]}} | [[Hamad xalqaro aeroporti|Doha]]<ref>{{cite web|url=http://www.eturbonews.com/53477/qatar-airways-cargo-commences-operations-three-new-destinations|title=Qatar Airways Cargo commences operations to three new destinations|access-date=1 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150601235955/http://www.eturbonews.com/53477/qatar-airways-cargo-commences-operations-three-new-destinations|archive-date=1 June 2015|url-status=dead}}</ref> <!-- --> | SF Airlines, {{CHN}} | [[Pekin Poytaxt xalqaro aeroporti|Pekin–Poytaxt]]<ref>{{cite web |url=http://news.carnoc.com/list/195/195318.html |language=zh-cn |script-title=zh:图片 顺丰快递7月1日新开通"广州——北京航线" 民航新闻 民航资源网 |publisher=Carnoc |access-date=16 August 2013}}</ref> <!-- --> | {{nowrap|[[YTO Cargo Airlines]]}} | [[Chhatrapati Shivaji Maharoja xalqaro aeroporti|Mumbay]]<ref>{{cite web |last1=Jeffrey |first1=Rebecca |title=YTO Express adds Guangzhou–India links |url=https://www.aircargonews.net/airlines/freighter-operator/yto-express-adds-guangzhou-india-links/ |website=Air Cargo News |date=August 2023 |access-date=5 August 2023 |arxivsana=2023-11-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231101110525/https://www.aircargonews.net/airlines/freighter-operator/yto-express-adds-guangzhou-india-links/ }}</ref> <!-- --> }} == Statistika == {| class="wikitable sortable" style="text-align: right; width:400px;" |+ Kalendar yili boʻyicha trafik |- ! style="width:75px"| Yillar!! style="width:100px" | Yoʻlovchilar soni !! style="width:100px"| Parvozlar soni !! style="width:100px"| Yuk<br />(tonna) |- !2004 |20,326,138 || 182,780 || 506,988.3 |- !2005 |23,558,274 || 211,309 || 600,603.9 |- !2006 |26,222,037 || 232,204 || 653,261.3 |- !2007 |30,958,467 || 260,828 || 694,296.0 |- !2008 |33,435,272 || 280,392 || 685,867.9 |- !2009 |37,048,712 || 308,863 || 955,269.7 |- !2010<ref>{{cite web |url=http://www.caac.gov.cn/XXGK/XXGK/TJSJ/201511/t20151102_8763.html|language=zh-cn |script-title=zh:2010年全国机场吞吐量排名|access-date=15 March 2011 |date=15 March 2011 |publisher=Civil Aviation Administration of China}}</ref> |40,975,673 || 329,214 || 1,144,455.7 |- !2011<ref>{{cite web |url=http://www.caac.gov.cn/XXGK/XXGK/TJSJ/201511/t20151102_8790.html|language=zh-cn |script-title=zh:2011年全国机场吞吐量排名|access-date=22 March 2013 |date=22 March 2013 |publisher=Civil Aviation Administration of China}}</ref> |45,040,340 || 349,259 || 1,179,967.7 |- !2012<ref>{{cite web |url=http://www.caac.gov.cn/XXGK/XXGK/TJSJ/201511/t20151102_8815.html|language=zh-cn |script-title=zh:2012年全国机场吞吐量排名|access-date=28 March 2013 |date=28 March 2013 |publisher=Civil Aviation Administration of China}}</ref> |48,309,410 || 373,314 || 1,248,763.8 |- !2013<ref>{{cite web |url=http://www.caac.gov.cn/XXGK/XXGK/TJSJ/201511/t20151102_8843.html|language=zh-cn |script-title=zh:2013年全国机场吞吐量排名|access-date=24 March 2014 |date=24 March 2014 |publisher=Civil Aviation Administration of China}}</ref> |52,450,262 || 394,403 || 1,309,745.5 |- !2014<ref>{{cite web|url=http://www.caacnews.com.cn/newsshow.aspx?idnews=267343|language=zh-cn |script-title=zh:2014年全国机场吞吐量排名|access-date=3 April 2015|date=3 April 2015|publisher=Civil Aviation Administration of China|archive-url=https://web.archive.org/web/20161007061645/http://www.caacnews.com.cn/newsshow.aspx?idnews=267343|archive-date=7 October 2016|url-status=dead|title= }}</ref> |54,780,346 || 412,210 || 1,454,043.8 |- !2015<ref>{{cite web|url=http://www.caac.gov.cn/XXGK/XXGK/TJSJ/201603/t20160331_30105.html|language=zh-cn |script-title=zh:2015年全国机场吞吐量排名|access-date=31 March 2016|date=31 March 2016|publisher=Civil Aviation Administration of China|archive-url=https://web.archive.org/web/20160423230847/http://www.caac.gov.cn/XXGK/XXGK/TJSJ/201603/t20160331_30105.html|archive-date=23 April 2016|url-status=dead|title= }}</ref> |55,201,915 || 409,679 || 1,537,758.9 |- !2016 |59,732,147 || 435,231 || 1,652,214.9 |- !2017<ref>{{cite web|url=http://www.caac.gov.cn/XXGK/XXGK/TJSJ/201803/t20180307_55600.html|language=zh-cn |script-title=zh:2017年全国机场吞吐量排名|access-date=7 March 2017|date=7 March 2017|publisher=Civil Aviation Administration of China|archive-url=https://web.archive.org/web/20150823011202/http://www.caac.gov.cn/XXGK/XXGK/TJSJ/201803/t20180307_55600.html|archive-date=23 August 2015|url-status=dead|title= }}</ref> |65,806,977 || 465,295|| 1,780,423.1 |- !2018<ref>{{cite web |url=http://www.caac.gov.cn/XXGK/XXGK/TJSJ/201903/t20190305_194972.html|language=zh-cn |script-title=zh:2018年全国机场吞吐量排名|access-date=7 March 2019 |date=5 March 2019 |publisher=Civil Aviation Administration of China}}</ref> |69,720,403 || 477,364|| 1,890,560.0 |- !2019 |73,378,475 || 491,249 || 1,919,926.9 |- !2020 |43,768,000 || — || - |- !2021 |40,249,679 || 362,470 || 2,044,908.7 |- !2022 |26,104,989 || 266,627 || 1,884,082.0 |- !2023 |63,167,751 || 456,104 || 2,030,522.7 |- !2024 |76,370,000 || — || 2,380,000 |- !2025 |83,582,952 || 550,512 || 2,439,247.5 |} == Yer usti transporti == === Terminallararo === 1-, 2- va 3-terminallar oʻrtasida bepul qatnovchi avtobus mavjud{{Manba kerak}}. === Avtomobil yoʻli === Aeroport Guanchjou shahar markazi bilan S41 Guanchjou aeroport tezyurar avtomobil yoʻli orqali bogʻlangan{{Manba kerak}}. === Temir yoʻl === [[File:Platform 1, Baiyun Airport North Railway Station, PRDIR 20250130.jpg|thumb|Baiyun aeroporti Shimoliy temir yoʻl stansiyasi]] Guanchjou–Foshan halqa shaharlararo temir yoʻl liniyasi aeroport hududidagi Baiyun aeroporti Shimoliy temir yoʻl stansiyasi (2-terminal uchun), Baiyun aeroporti Janubiy temir yoʻl stansiyasi (1-terminal uchun) va Baiyun aeroporti Sharqiy temir yoʻl stansiyasiga (3-terminal uchun) xizmat koʻrsatadi. Shaharlararo temir yoʻl aeroportni Panyu temir yoʻl stansiyasi va Huadu temiryoʻl stansiyasi bilan bogʻlaydi{{Manba kerak}}. 2026-yil 7-maydan boshlab 1-terminal rekonstruksiya qilinayotgani sababli Baiyun aeroporti Janubiy temir yoʻl stansiyasi vaqtincha yopilgan<ref name="newsgd20260501"/>. === Metro === [[File:Airport South Station.jpg|thumb|Guanchjou metrosining 3-liniyasidagi Aeroport janub stansiyasi]] Guanchjou Baiyun xalqaro aeroportiga [[Guanchjou metropoliteni]]ning 3-liniyasi tarkibidagi Aeroport janub stansiyasi (1-terminalga xizmat koʻrsatadi) va Aeroport shimol stansiyasi (2-terminalga xizmat koʻrsatadi) orqali borish mumkin. 2026-yil 7-maydan boshlab 1-terminal rekonstruksiya qilinayotgani sababli Guanchjou metrosining Aeroport janub stansiyasi vaqtincha yopilgan<ref name="newsgd20260501"/>. Hozircha 3-terminalga xizmat koʻrsatuvchi metro liniyasi mavjud emas (kelajakda Guanchjou metrosining 22-liniyasi uzaytirilgunga qadar). 3-terminalga boradigan yoʻlovchilar 2-terminaldan terminallararo bepul avtobus yoki shaharlararo temir yoʻldan foydalanishlari yoki Guanchjou metrosining 3-liniyasidagi Gaozeng stansiyasidan avtobusga chiqishlari mumkin. Kelajakda Guanchjou metrosining 22-liniyasi aeroportga, jumladan 3-terminalga ham xizmat koʻrsatib, uni Guanchjou shahar markazi bilan bogʻlaydi<ref>{{cite web |url=http://gd.people.com.cn/n2/2020/1110/c123932-34404898.html|language=zh-cn |script-title=zh:广州地铁18、22号线北延段车站方案曝光|date=10 November 2020}}</ref>. === Avtobus === [[File:Guangzhou Baiyun Airport 3.jpg|thumb|Aeroport ekspress avtobusi]] Aeroport va shahar markazi oʻrtasida beshta Aeroport ekspress yoʻnalishi va oltita toʻxtovsiz yoʻnalish mavjud. Avtobuslar yoʻlovchilarni shaharning yirik mehmonxonalari, markaziy maydonlari va transport markazlariga, jumladan Garden Hotel, Guangdong Hotel, CITIC Plaza, Haizhu maydoni, Tianhe avtovokzali va Guanchjou Shimoliy stansiyasiga olib boradi. Guanchjou shahri tashqarisidagi yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish maqsadida aeroport shaharlararo avtobus xizmatlarini ham taqdim etadi. Ushbu avtobuslar yoʻlovchilarni Dongguan, Foshan, Zhongshan, Huizhou, Jiangmen va boshqa yoʻnalishlarga olib boradi yoki ushbu hududlardan aeroportga olib keladi. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [http://www.gbiac.net/en/byhome Official website] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171222210211/http://www.gbiac.net/en/byhome |date=2017-12-22 }} {{Xitoy aeroportlari}} {{authority control}} [[Turkum:Guanchjou]] [[Turkum:Guandun aeroportlari]] 83fscbnccu57pp912vpqkj4zo458ort 0 1435312 6272293 6236351 2026-09-17T04:38:38Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272293 wikitext text/x-wiki '''Henry Coker''' (taxminan 1528-yil — 1595-yil) — [[Dorset]] grafligining Mappowder qishlog‘idan bo‘lgan [[Angliya parlamenti]] a’zosi. [[Shaftesbury (saylov okrugi)|Shaftesbury]] saylov okrugidan 1559-yilgi parlamentda qatnashgan<ref>{{Cite web|url=https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/coker-henry-1528-95|title=COKER, Henry (C.1528-95), of Mappowder, Dorset. &#124; History of Parliament Online}}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1559-Angliya-MP-stub}} 0nwzgmnxpdu2bz49ql2qh3p1mwk0zhm 0 1435449 6272297 6236554 2026-09-17T04:46:58Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272297 wikitext text/x-wiki '''Henry Hart''' (1531-yil — taxminan 1578-yil) — [[Kent]] grafligining Lullingstone shahridan bo‘lgan [[Angliya parlamenti]] a’zosi<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/hart-henry-1531-c78|title=HART, Henry (1531-c.78), of Lullingstone, Kent.|publisher=Historyofparliamentinline.org|access-date=10 November 2014|arxivsana=2025-01-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250121052740/https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/hart-henry-1531-c78}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1559-Angliya-MP-stub}} qrvvax3jgtx6b1z75d2852q33wuigzp 0 1435564 6272086 6237315 2026-09-16T12:16:20Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272086 wikitext text/x-wiki '''George Maye''' — [[Kent]] grafligining Canterbury shahridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi<ref name = HoP>{{cite web| url = http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/maye-george| title = MAYE, George, of Canterbury, Kent.| publisher = History of Parliament Online| accessdate = 6 July 2014| arxivsana = 2024-05-17| arxivurl = https://web.archive.org/web/20240517194420/https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/maye-george}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1559-Angliya-MP-stub}} e9o9auge2ciibx2rgxjr3q28ys4avzk 0 1436200 6272067 6239527 2026-09-16T12:03:26Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272067 wikitext text/x-wiki '''George Blyth''' (1581-yilda vafot etgan) — Cambridge, London va York shaharlaridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. [[Huntingdon (saylov okrugi)|Huntingdon]] saylov okrugidan 1563-yilgi, [[Maldon (saylov okrugi)|Maldon]] saylov okrugidan 1571-yilgi va [[Dunheved (saylov okrugi)|Dunheved]] saylov okrugidan 1572-yilgi parlamentlarda qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/blyth-george-1581|title=BLYTH, George (d.1581), of Cambridge and London and York. - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org}}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1571-Angliya-MP-stub}} 882n0dcad6wjn1qb4p5xvwgxgaij1s3 0 1436210 6272292 6239579 2026-09-17T04:36:45Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272292 wikitext text/x-wiki '''Henry Cheke''' (taxminan 1548–1586) — ingliz siyosatchisi. [[Bedford (saylov okrugi)|Bedford]] saylov okrugidan 1571 va 1572-yillardagi, [[Boroughbridge (saylov okrugi)|Boroughbridge]] saylov okrugidan esa 1584-yilgi parlamentlarda qatnashgan<ref name="historyofparliamentonline">{{cite web|url=http://historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/cheke-henry-1548-86|title=CHEKE, Henry (c.1548-86), of Elstow, Beds.; later of the Manor, York. &#124; History of Parliament Online|publisher=historyofparliamentonline.org|accessdate=2015-12-31|arxivsana=2016-02-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160215115835/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/cheke-henry-1548-86}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1571-Angliya-MP-stub}} sla1izy81h1aioeph2asoynrxsp95th 0 1436233 6272140 6239653 2026-09-16T14:09:22Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272140 wikitext text/x-wiki '''Giles Estcourt''' (1587-yilda vafot etgan) — ingliz siyosatchisi. [[Salisbury (saylov okrugi)|Salisbury]] saylov okrugidan 1563, 1571, 1572, 1584 va 1586-yillardagi parlamentlarda qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/estcourt-giles-1587|title=ESTCOURT, Giles (d.1587), of Salisbury, Wilts. - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org|qaralgan sana=2026-08-17|arxivsana=2024-10-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20241005091051/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/estcourt-giles-1587}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1571-Angliya-MP-stub}} d3zt1wpfwbxoemteb0lsm1xgnpu18j5 0 1436238 6272074 6239659 2026-09-16T12:07:58Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272074 wikitext text/x-wiki '''George Grenville''' ([[floruit|fl.]] 1571–1572) — [[Cornwall]] grafligidan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. [[Dunheved (saylov okrugi)|Dunheved]] saylov okrugidan 1571 va 1572-yillardagi parlamentlarda qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/grenville-george-i-ornw|title=GRENVILLE, George I, of Penheale, Cornw. - History of Parliament Online|website=Historyofparliamentonline.org|access-date=30 August 2017|arxivsana=2023-06-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230604033142/http://historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/grenville-george-i-ornw}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1571-Angliya-MP-stub}} ofowtsl5yf89fg04hj4ynysmzlyz4ne 0 1436376 6272305 6240374 2026-09-17T04:56:32Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272305 wikitext text/x-wiki '''Henry Slater''' (taxminan 1590-yilda vafot etgan) — [[Hampshire]] grafligining Portsmouth shahridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/slater-henry-1590|title=SLATER, Henry (d.c.1590), of Portsmouth, Hants. - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org|qaralgan sana=2026-08-18|arxivsana=2021-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211101011509/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/slater-henry-1590}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1571-Angliya-MP-stub}} 9c3lswvijzn55eo2acsqpgmor7yn5dv 0 1436382 6272083 6240380 2026-09-16T12:11:53Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272083 wikitext text/x-wiki '''George Horsey''' (1526-yil — 1588-yil 6-fevral) — [[Hertfordshire]] grafligining Digswell qishlog‘idan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. [[Clitheroe (saylov okrugi)|Clitheroe]] saylov okrugidan 1571-yilgi, [[Preston (saylov okrugi)|Preston]] saylov okrugidan 1572-yilgi va [[Aldborough (saylov okrugi)|Aldborough]] saylov okrugidan 1586-yilgi parlamentlarda qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/horsey-george-1526-88|title=HORSEY, George (1526-88), of Digswell, Herts.|publisher=History of Parliament Online|accessdate=16 June 2013|arxivsana=2025-01-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250123062305/https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/horsey-george-1526-88}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1571-Angliya-MP-stub}} 0vxzmf5nzz420ftgbdkfj183e4xgau1 0 1436414 6272298 6240430 2026-09-17T04:48:54Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272298 wikitext text/x-wiki '''Henry Macwilliam''' (taxminan 1532–1586) — [[Dorchester (saylov okrugi)|Dorchester]] saylov okrugidan 1571-yilgi, [[Liskeard (saylov okrugi)|Liskeard]] saylov okrugidan 1572-yilgi, [[Appleby (saylov okrugi)|Appleby]] saylov okrugidan 1584-yilgi va [[Carlisle (saylov okrugi)|Carlisle]] saylov okrugidan 1586-yilgi parlamentlar aʼzosi<ref name=HOP>[http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/macwilliam-henry-1532-86 MACWILLIAM, Henry (c.1532-86), of Stambourne Hall, Essex and St. Martin-in-the-Fields, Mdx.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240301231233/https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/macwilliam-henry-1532-86 |date=2024-03-01 }} The History of Parliament. Retrieved 11 July 2015.</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1571-Angliya-MP-stub}} 9qv3zmaiz8bh5p5sz4cbujcnewj8fyr 0 1436422 6272301 6240444 2026-09-17T04:50:58Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272301 wikitext text/x-wiki '''Henry Newton''' (taxminan 1531-yil — 1599-yil 2-may) — [[Somerset]] grafligining East Harptree qishlog‘i hamda [[Gloucestershire]] grafligining Barrs Court va Hanham qishloqlaridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. [[Wells (saylov okrugi)|Wells]] saylov okrugidan 1571-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref name="historyofparliamentonline">{{cite web|url=http://historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/newton-henry-1531-99|title=NEWTON, Henry (c.1531-99), of East Harptree, Som., Barr's Court and Hanham, Glos. &#124; History of Parliament Online|publisher=historyofparliamentonline.org|accessdate=2015-11-02|arxivsana=2015-09-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150920123643/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/newton-henry-1531-99}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1571-Angliya-MP-stub}} 11gujuovpgbhq9v3dcegd0m8rmel8xn 0 1436425 6272087 6240450 2026-09-16T12:18:20Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272087 wikitext text/x-wiki '''George Pearman''' ([[Somerset]] grafligi, Bath shahri; 1604-yilda vafot etgan) — ingliz siyosatchisi. [[Bath (saylov okrugi)|Bath]] saylov okrugidan 1571 va 1572-yillardagi parlamentlarda qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/pearman-george-1604|title=PEARMAN, George (d.1604), of Bath, Som. - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org|qaralgan sana=2026-08-18|arxivsana=2025-01-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250125045226/http://historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/pearman-george-1604}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1571-Angliya-MP-stub}} c9xp546tac43cffb76mcm1dxn5eqq8i 0 1436441 6272391 6240492 2026-09-17T08:19:34Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272391 wikitext text/x-wiki '''Humphrey Smith''' (taxminan 1542-yil — 1589-yil 15-sentabr) — London va [[Devon grafligi]]ning Cullompton shahridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi<ref>{{cite web|url=http://historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/smith-humphrey-1542-89|title=SMITH, Humphrey (c.1542-89), of London and Cullompton, Devon. - History of Parliament Online|website=Historyofparliamentonline.org|accessdate=19 March 2019|arxivsana=2021-12-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211229235935/https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/smith-humphrey-1542-89}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1571-Angliya-MP-stub}} tn55br0pnbs9n4wjsjbkj58s1n3c4nc 0 1436479 6272091 6240605 2026-09-16T12:26:25Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272091 wikitext text/x-wiki '''George Trenchard''' (taxminan 1548-yil — 1630-yil 24-noyabr) — [[Dorset]] grafligining Wolveton va Lytchett Matravers qishloqlaridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/trenchard-george-i-1548-1630#biography|title=TRENCHARD, George I (c.1548-1630), of Wolveton; later of Lytchett Matravers, Dorset. - History of Parliament Online|website=www.historyofparliamentonline.org|qaralgan sana=2026-08-18|arxivsana=2024-08-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20240814094807/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/trenchard-george-i-1548-1630#biography}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1571-Angliya-MP-stub}} n4lmpnengynh1g2eo7jv04h6bitrpiu 0 1436671 6272062 6240858 2026-09-16T11:59:17Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272062 wikitext text/x-wiki '''George Anton''' (taxminan 1550-yilda tug‘ilgan) — Lincoln shahridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. [[Thomas Anton]]ning (1559-yilda vafot etgan) o‘g‘li<ref name=":0">{{Cite web |title=George Anton ca.1550-ca.1615 |url=https://www.bookowners.online/George_Anton_ca.1550-ca.1615%3F |access-date=23 October 2022 |website=Book Owners Online}}</ref>. [[Lincoln (saylov okrugi)|Lincoln]] saylov okrugidan 1589, 1593, 1597 va 1601-yillardagi parlamentlarda qatnashgan<ref>{{cite web |author=Members Constituencies Parliaments Surveys |url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/anton-george-1550 |title=ANTON, George (b.c.1550), of Lincoln. |publisher=History of Parliament Online |accessdate=2016-03-28 |arxivsana=2016-04-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160419185624/http://historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/anton-george-1550 }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1593-Angliya-MP-stub}} nnlendllkr03skdxnctzxjykuegyodt 0 1436690 6272288 6240880 2026-09-17T04:32:58Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272288 wikitext text/x-wiki '''Sir Henry Baynton''' yoki '''Bayntun''' (taxminan 1571-yil — 1616-yil 24-sentabr) — ingliz siyosatchisi. [[Chippenham (saylov okrugi)|Chippenham]] saylov okrugidan 1589-yilgi, [[Devizes (saylov okrugi)|Devizes]] saylov okrugidan 1593 va 1604-yillardagi, [[Wiltshire (saylov okrugi)|Wiltshire]] saylov okrugidan 1597-yilgi parlamentlarda qatnashgan. == Manbalar == {{manbalar}} * {{cite web|url= http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/baynton-henry-ii-1571-1616|title= BAYNTUN, Sir Henry (1571-1616), of Bromham House, Bromham, Wilts.|publisher= History of Parliament Online|access-date= 15 May 2013}}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Authority control}} {{1593-Angliya-MP-stub}} hv4qastdwvu4ftnzvanycslzjvvosel 0 1437067 6272071 6241271 2026-09-16T12:05:22Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272071 wikitext text/x-wiki '''George Chowne''' (1616-yilda vafot etgan) — [[Kent]] grafligining Wrotham yaqinidagi Fairlawn va Little Peckham qishloqlaridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. Parlament aʼzosi Nicholas Chownening o‘g‘li. [[Rochester (saylov okrugi)|Rochester]] saylov okrugidan 1593-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{Cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/chowne-george-1616|title=CHOWNE, George (D.1616), of Fairlawn, nr. Wrotham and Little Peckham, Kent. &#124; History of Parliament Online|qaralgan sana=2026-08-18|arxivsana=2021-02-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210224180336/https://historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/chowne-george-1616}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1593-Angliya-MP-stub}} pih19pdxo79ce57om5r7bswti4q26i4 0 1437368 6272294 6242292 2026-09-17T04:41:28Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272294 wikitext text/x-wiki '''Henry Fane''' (1560–1596) — [[Kent]] grafligining Hadlow qishlog‘idan bo‘lgan parlament aʼzosi. [[Hythe (saylov okrugi)|Hythe]] saylov okrugidan 1593-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/fane-henry-ii-1560-96{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1593-Angliya-MP-stub}} cpuwinc0o9v46lxytyz0qitdncxwz5y 0 1437392 6272077 6242351 2026-09-16T12:09:36Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272077 wikitext text/x-wiki '''George Grenville''' (1595-yilda vafot etgan) — [[Cornwall]] grafligining Penheale qishlog‘idan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. [[Camelford (saylov okrugi)|Camelford]] saylov okrugidan 1572-yilgi, [[Weymouth and Melcombe Regis (saylov okrugi)|Weymouth and Melcombe Regis]] saylov okrugidan 1584-yilgi va [[Dunheved (saylov okrugi)|Dunheved]] saylov okrugidan 1593-yilgi parlamentlarda qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/grenville-george-ii-1595|title=GRENVILLE, George II (d.1595), of Penheale, Cornw. - History of Parliament Online|website=Historyofparliamentonline.org|access-date=25 July 2018|arxivsana=2022-10-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221007190613/https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/grenville-george-ii-1595}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1593-Angliya-MP-stub}} 7e2rb4a8kuwtq7t4ccjh5p25ft96urt 0 1437406 6272142 6242386 2026-09-16T14:12:31Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272142 wikitext text/x-wiki '''Giles Hutchens''' (1556-yildan avval — 1624-yil 21-fevral) — ingliz siyosatchisi<ref>{{Cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/hutchens-giles-1556-1624|title=HUTCHENS, Giles (Bef.1556-1624), of Salisbury, Wilts. &#124; History of Parliament Online|qaralgan sana=2026-08-19|arxivsana=2024-12-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20241215085759/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/hutchens-giles-1556-1624}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1593-Angliya-MP-stub}} 30g1ss01b8ss3yvktrq93h8t3er8bmv 0 1437641 6272309 6243176 2026-09-17T05:02:58Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272309 wikitext text/x-wiki '''Henry Vincent''' — [[St. Mawes (saylov okrugi)|St. Mawes]] saylov okrugidan 1593-yilgi [[Angliya parlamenti]] aʼzosi<ref>{{cite web|url=https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/vincent-henry|title=VINCENT, Henry.|work=History of Parliament Online|author=Irene Cassidy|accessdate=14 March 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/vincent-thomas-1544-1613|title=VINCENT, Thomas (1544-1613), of Stoke d'Abernon, Surr.|work=History of Parliament Online|author=A. M. Mimardière|accessdate=14 March 2026|arxivsana=2025-02-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250211174848/https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/vincent-thomas-1544-1613}}</ref>. . == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1593-Angliya-MP-stub}} s2nkh1ntyhco6gffxsybnisruy9k8a0 0 1438093 6272346 6257785 2026-09-17T06:55:43Z Yusif Mammadov 04 51646 /* Mukofotlari */ 6272346 wikitext text/x-wiki {{Davlat arbobi bilgiqutisi |ismi = <big>Rashad Mammadov</big> |asl ismi = |tasvir = Sefir Rashad Mammadov.jpg |lavozim = <div style="display:flex; align-items:center; width:100%;"> [[Fayl:Coat of arms of Azerbaijan.svg|20px|left]] <div style="flex:1; text-align:center;">[[Ozarbayjon Respublikasi]]ning<br>[[O‘zbekiston Respublikasi]]dagi<br>'''Favqulodda va muxtor elchisi'''</div> [[Fayl:Flag of Azerbaijan.svg|20px|right]] </div> |boshlanish davri = 24-iyul 2026-yil<ref>{{Cite web |title=R.E.Məmmədovun Azərbaycan Respublikasının Özbəkistan Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edilməsi haqqında |url=https://president.az/az/articles/view/73082 |website=Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Rəsmi internet səhifəsi |date=2026-07-24 |access-date=2026-08-21 |language=az }}</ref> |tugash davri = |lavozim_2 = <div style="display:flex; align-items:center; width:100%;"> [[Fayl:Coat of arms of Azerbaijan.svg|20px|left]] <div style="flex:1; text-align:center;">[[Ozarbayjon Respublikasi]]ning<br>[[Turkiya Respublikasi]]dagi<br>'''Favqulodda va muxtor elchisi'''</div> [[Fayl:Flag of Azerbaijan.svg|20px|right]] </div> |boshlanish davri_2 = 26-iyul 2021-yil |tugash davri_2 = 24-iyul 2026-yil |oʻtmishdoshi_2 = Xazar Ibrohim |vorisi_2 = Rashad Aslanov |lavozim_3 = <div style="display:flex; align-items:center; width:100%;"> [[Fayl:Coat of arms of Azerbaijan.svg|20px|left]] <div style="flex:1; text-align:center;">[[Ozarbayjon Respublikasi]]ning<br>[[Qozog‘iston Respublikasi]]dagi<br>'''Favqulodda va muxtor elchisi'''</div> [[Fayl:Flag of Azerbaijan.svg|20px|right]] </div> |boshlanish davri_3 = 2015-yil |tugash davri_3 = 16-iyul 2021-yil<ref>{{Cite web |title=R.E.Məmmədovun Azərbaycan Respublikasının Qazaxıstan Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsindən geri çağırılması haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı |url=https://president.az/articles/52487 |access-date=2021-07-16 |archive-date=2021-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210716161352/https://president.az/articles/52487 |url-status=live }}</ref> |vorisi_3 = Agalar Atamog‘lanov |tavallud sanasi = [[31-oktyabr|31-oktabr]] [[1973|1973-yil]] |tavallud joyi = [[Ganja]], [[Ozarbayjon Respublikasi]] |fuqaroligi = |taʼlim = [[Boku davlat universiteti]]<br> G.Plexanov nomidagi Rossiya davlat Iqtisodiyot akademiyasi<br> Al-Farobiy nomidagi Qozog‘iston Milliy Universiteti |kasbi = [[diplomat]] |janglar = [[Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi|Birinchi Qorabog‘ urushi]] |mukofotlari = [[Fayl:AZ For Service to the Fatherland Order ribbon.svg|50px|link=]] [[Fayl:AZ 90th Anniversary of the Diplomatic Services Medal ribbon.svg|50px|link=]] [[Fayl:AZ 100th Anniversary of the Diplomatic Service Bodies Medal ribbon.svg|50px|link=]] [[Fayl:OrdenDostik.png|40px|link=]] [[Fayl:Medal25RK.png|40px|link=]] }} '''Rashad Eynaddin o‘g‘li Mammadov''' ([[31-oktyabr|31-oktabr]] [[1973|1973-yil]], [[Ganja]]) — [[Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi|Birinchi Qorabog‘ urushi]] faxriysi, [[Ozarbayjon Respublikasi]]ning O‘zbekiston Respublikasidagi Favqulodda va muxtor elchisi, diplomat, huquqshunos, yuridik fanlari bo‘yicha falsafa doktori. == Tarjimai holi == Rashad Eynaddin o‘g‘li Mammadov 1973-yil 31-oktabrda [[Ganja]] shahrida tavallud topgan. === Ta’limi === * 1990–1995 — [[Boku davlat universiteti]]ning Huquq fakultetida tahsil olgan. * 2002–2004 — G. Plexanov nomidagi Rossiya davlat iqtisodiyot akademiyasining magistraturasini tamomlagan. * 2017–2020 — Al-Farobiy nomidagi Qozog‘iston Milliy universitetining doktoranturasida tahsil olib, huquq fanlari bo‘yicha falsafa doktori ilmiy darajasini olgan. === Mehnat faoliyati === * 1990–1992 — Adliya vazirligi apparatida ish yurituvchi bo‘lib ishlagan. * 1992–1994 — Haqiqiy harbiy xizmatda bo‘lgan. Ozarbayjon Respublikasining [[Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi|Birinchi Qorabog‘ urushi]] faxriysi. Goranboy ikkinchi hududiy batalyonida va Mudofaa vazirligining Murov yo‘nalishida jangovar sharoitda bo‘lgan N-sonli harbiy qismida jangovar yo‘lni bosib o‘tgan. * 1995–1996 — Boku harbiy prokuraturasida Qo‘riqlash bo‘limi boshlig‘i bo‘lgan. * 1996–2000 — Boku harbiy prokurori yordamchisi bo‘lgan. * 2000–2001 — Ozarbayjon Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining MDH boshqarmasida attashe bo‘lgan. * 2001–2006 — Ozarbayjon Respublikasining Rossiya Federatsiyasidagi elchixonasida uchinchi kotib, ikkinchi kotib bo‘lib ishlagan. * 2006–2008 — Tashqi ishlar vazirligining Konsullik boshqarmasida Konsullik-huquqiy masalalar bo‘limi boshlig‘i bo‘lgan. * 2008–2010 — Ozarbayjon Respublikasining Qozog‘iston Respublikasidagi Aktau shahridagi Bosh konsulligida Bosh konsul vazifasini bajargan<ref>{{Cite web |title=R.E.Məmmədovun Qazaxıstan Respublikasının Aktau şəhərində Azərbaycan Respublikasının baş konsulu vəzifəsindən geri çağırılması haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı |url=https://president.az/az/articles/view/16895 |website=Azərbaycan Prezidentinin Rəsmi internet səhifəsi |date=2015-11-25 |access-date=2026-08-21 |language=az }}</ref>. * 2010 — Ozarbayjon Respublikasi Prezidentining farmoyishi bilan Birinchi darajali Favqulodda va muxtor elchi diplomatik unvoni berilgan. * 2010–2015 — Ozarbayjon Respublikasining Qozog‘iston Respublikasidagi Aktau shahridagi Bosh konsuli bo‘lgan. * 2015–2021 — Ozarbayjon Respublikasining Qozog‘iston Respublikasidagi Favqulodda va muxtor elchisi bo‘lgan. * 2017 — Prezidentning farmoyishi bilan Favqulodda va muxtor elchi diplomatik unvoni berilgan. * 2021 – 2026-yil 24-iyul — Ozarbayjon Respublikasining Turkiya Respublikasidagi Favqulodda va muxtor elchisi bo‘lgan<ref>{{Cite web |title=R.E.Məmmədovun Azərbaycan Respublikasının Türkiyə Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsindən geri çağırılması haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı » Azərbaycan Prezidentinin Rəsmi internet səhifəsi |url=https://president.az/az/articles/view/73081 |access-date=2026-07-24 |website=president.az |language=az}}</ref>. * 2026-yil 24-iyul — Ozarbayjon Respublikasining O‘zbekiston Respublikasidagi Favqulodda va muxtor elchisi<ref>{{Cite web |title=R.E.Məmmədovun Azərbaycan Respublikasının Özbəkistan Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edilməsi haqqında |url=https://president.az/az/articles/view/73082 |website=Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Rəsmi internet səhifəsi |date=2026-07-24 |access-date=2026-08-21 |language=az }}</ref>. === Xorijiy tillari === Rashad Eynaddin o‘g‘li Mammadov ingliz, rus va turk tillarini biladi. == Mukofotlari == * Qozog‘iston Respublikasi Prezidenti K. J. Toqayev farmoyishi bilan II darajali "Do‘stlik" ordeni bilan taqdirlangan (2021); * Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Ilhom Aliyev farmoyishi bilan III darajali "Vatanga xizmatlari uchun" ordeni bilan taqdirlangan (2019); * Qozog‘iston Respublikasi Prezidenti N. Nazarboyev farmoyishi bilan "Qozog‘iston mustaqilligining 25 yilligi" medali bilan taqdirlangan (2018); * Qozog‘iston Prezidenti N. Nazarboyev farmoyishi bilan Qozog‘iston xalqi Assambleyasining "Birlik" oltin medali bilan taqdirlangan; * "Ozarbayjon Respublikasi Diplomatik xizmat organlarining 100 yilligi (1919–2019)" yubiley medali (2019); * "Ozarbayjon Respublikasi Diplomatik xizmat organlarining 90 yilligi (1919–2009)" yubiley medali (2019); * "Qozog‘iston Respublikasi Diplomatik xizmat organlarining 25 yilligi" esdalik medali (2017); * Qozog‘iston Ichki ishlar vazirligining "Xalqaro hamkorlikni rivojlantirishga qo‘shgan hissasi uchun" medali; * TÜRKSOYning "Turkiy davlatlar mustaqilligining 25 yilligi" medali (2017); * "O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining 35 yilligi” yubiley medali. == Oilaviy holati == Uylangan, uch farzandi bor. == Kitoblari va ilmiy maqolalari == # ''Криминологические проблемы противодействия преступности мигрантов''. Monografiya — Olmaota, 2022. # ''Социально-экономические процессы, обуславливающие миграцию населения в Республике Казахстан''. Aqto‘be shahrining 150 yilligi va Yoshlar yiliga bag‘ishlangan xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari, 2019-yil 7-iyun, Aqto‘be: M. Bukenbayev nomidagi Qozog‘iston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining Aqto‘be yuridik instituti, 2019. — 260 bet, 122–128-betlar. # ''Особенности криминологической характеристики преступности мигрантов в Казахстане''. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari, 2020-yil 25-mart, Moskva / Ilmiy muharrir N. A. Silenko. Moskva: ANO VO OGEU, 2020. — 349 bet, 309–317-betlar. # ''Immigration and Victimization in Adolescence and Adulthood: Findings from a Nationally Representative Sample'' (hammualliflikda). ''Journal of Victims & Offenders'', UVAO-2020–0074. # ''Детерминирующие факторы преступности мигрантов в Казахстане''. ''Norwegian Journal of Development of the International Science'', № 44, 2020. — 36–39-betlar. # ''Социально-экономические меры предупреждения преступности мигрантов в Казахстане''. ''Наука в современном мире'', ko‘p tarmoqli ilmiy jurnal ''Архивариус'', 6(51)-son, 2020-yil 20-iyul, Kiyev. — 148 bet, 70–73-betlar. # ''Общесоциальные меры профилактики преступности мигрантов в Казахстане''. ''National Science Journal'' xalqaro ilmiy jurnali. # ''Понятие и сущность преступности мигрантов''. L. Gumilyov nomidagi Yevroosiyo milliy universitetining ''Вестник'' nashri, Huquq seriyasi. Chop etilish arafasida. # ''Криминологическая характеристика преступности мигрантов в Казахстане''. Qozog‘iston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining Sh. Qabilbayev nomidagi Qo‘stanay akademiyasining ''Ғылым'' xalqaro ilmiy jurnali. # ''Криминологические особенности личности преступника-мигранта и его психологическая характеристика''. Qozog‘iston Respublikasi Adliya vazirligi Qonunchilik va huquqiy axborot instituti xabarnomasi. # ''Конституционные гарантии прав мигрантов Казахстана в контексте международного законодательства''. Qozog‘iston Respublikasi Konstitutsiyasining 25 yilligiga bag‘ishlangan xalqaro konferensiya materiallari. 2020-yil 27-iyul, Nur-Sulton. # ''Понятие двойного гражданства и его толкование в законах Азербайджанской Республики''. ''Ədil məhkəmə'', 2010. — № 6. — 59–61-betlar. # ''Азербайджан в миграционных процессах''. ''Фемида'' jurnali, № 12 (180), 2010-yil dekabr. # [http://irs-az.com/new/pdf/091120123833.pdf ''Иностранцы и лица без гражданства в Азербайджане'']. ''İRS-nasledie'', № 2, 2008-yil 8-aprel. # [http://irs-az.com/new/pdf/1275847931313997589.pdf ''Избирательные права граждан, живущих за рубежом'']. ''İRS-nasledie'', 2008. — № 4 (34). — 22–24-betlar. # ''Взаимоотношение государства и гражданина''. # [https://www.baku.ru/blg-list.php?id=61172&cmm_id=59 ''Граждане Азербайджана за рубежом: правовая защита'']. 2009-yil 19-fevral. == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Elchilar]] fa0aepvg7lhp0rx7gh3nr9syennvtgz 6272351 6272346 2026-09-17T07:17:19Z Yusif Mammadov 04 51646 /* Mukofotlari */ 6272351 wikitext text/x-wiki {{Davlat arbobi bilgiqutisi |ismi = <big>Rashad Mammadov</big> |asl ismi = |tasvir = Sefir Rashad Mammadov.jpg |lavozim = <div style="display:flex; align-items:center; width:100%;"> [[Fayl:Coat of arms of Azerbaijan.svg|20px|left]] <div style="flex:1; text-align:center;">[[Ozarbayjon Respublikasi]]ning<br>[[O‘zbekiston Respublikasi]]dagi<br>'''Favqulodda va muxtor elchisi'''</div> [[Fayl:Flag of Azerbaijan.svg|20px|right]] </div> |boshlanish davri = 24-iyul 2026-yil<ref>{{Cite web |title=R.E.Məmmədovun Azərbaycan Respublikasının Özbəkistan Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edilməsi haqqında |url=https://president.az/az/articles/view/73082 |website=Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Rəsmi internet səhifəsi |date=2026-07-24 |access-date=2026-08-21 |language=az }}</ref> |tugash davri = |lavozim_2 = <div style="display:flex; align-items:center; width:100%;"> [[Fayl:Coat of arms of Azerbaijan.svg|20px|left]] <div style="flex:1; text-align:center;">[[Ozarbayjon Respublikasi]]ning<br>[[Turkiya Respublikasi]]dagi<br>'''Favqulodda va muxtor elchisi'''</div> [[Fayl:Flag of Azerbaijan.svg|20px|right]] </div> |boshlanish davri_2 = 26-iyul 2021-yil |tugash davri_2 = 24-iyul 2026-yil |oʻtmishdoshi_2 = Xazar Ibrohim |vorisi_2 = Rashad Aslanov |lavozim_3 = <div style="display:flex; align-items:center; width:100%;"> [[Fayl:Coat of arms of Azerbaijan.svg|20px|left]] <div style="flex:1; text-align:center;">[[Ozarbayjon Respublikasi]]ning<br>[[Qozog‘iston Respublikasi]]dagi<br>'''Favqulodda va muxtor elchisi'''</div> [[Fayl:Flag of Azerbaijan.svg|20px|right]] </div> |boshlanish davri_3 = 2015-yil |tugash davri_3 = 16-iyul 2021-yil<ref>{{Cite web |title=R.E.Məmmədovun Azərbaycan Respublikasının Qazaxıstan Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsindən geri çağırılması haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı |url=https://president.az/articles/52487 |access-date=2021-07-16 |archive-date=2021-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210716161352/https://president.az/articles/52487 |url-status=live }}</ref> |vorisi_3 = Agalar Atamog‘lanov |tavallud sanasi = [[31-oktyabr|31-oktabr]] [[1973|1973-yil]] |tavallud joyi = [[Ganja]], [[Ozarbayjon Respublikasi]] |fuqaroligi = |taʼlim = [[Boku davlat universiteti]]<br> G.Plexanov nomidagi Rossiya davlat Iqtisodiyot akademiyasi<br> Al-Farobiy nomidagi Qozog‘iston Milliy Universiteti |kasbi = [[diplomat]] |janglar = [[Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi|Birinchi Qorabog‘ urushi]] |mukofotlari = [[Fayl:AZ For Service to the Fatherland Order ribbon.svg|50px|link=]] [[Fayl:AZ 90th Anniversary of the Diplomatic Services Medal ribbon.svg|50px|link=]] [[Fayl:AZ 100th Anniversary of the Diplomatic Service Bodies Medal ribbon.svg|50px|link=]] [[Fayl:OrdenDostik.png|40px|link=]] [[Fayl:Medal25RK.png|40px|link=]] }} '''Rashad Eynaddin o‘g‘li Mammadov''' ([[31-oktyabr|31-oktabr]] [[1973|1973-yil]], [[Ganja]]) — [[Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi|Birinchi Qorabog‘ urushi]] faxriysi, [[Ozarbayjon Respublikasi]]ning O‘zbekiston Respublikasidagi Favqulodda va muxtor elchisi, diplomat, huquqshunos, yuridik fanlari bo‘yicha falsafa doktori. == Tarjimai holi == Rashad Eynaddin o‘g‘li Mammadov 1973-yil 31-oktabrda [[Ganja]] shahrida tavallud topgan. === Ta’limi === * 1990–1995 — [[Boku davlat universiteti]]ning Huquq fakultetida tahsil olgan. * 2002–2004 — G. Plexanov nomidagi Rossiya davlat iqtisodiyot akademiyasining magistraturasini tamomlagan. * 2017–2020 — Al-Farobiy nomidagi Qozog‘iston Milliy universitetining doktoranturasida tahsil olib, huquq fanlari bo‘yicha falsafa doktori ilmiy darajasini olgan. === Mehnat faoliyati === * 1990–1992 — Adliya vazirligi apparatida ish yurituvchi bo‘lib ishlagan. * 1992–1994 — Haqiqiy harbiy xizmatda bo‘lgan. Ozarbayjon Respublikasining [[Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi|Birinchi Qorabog‘ urushi]] faxriysi. Goranboy ikkinchi hududiy batalyonida va Mudofaa vazirligining Murov yo‘nalishida jangovar sharoitda bo‘lgan N-sonli harbiy qismida jangovar yo‘lni bosib o‘tgan. * 1995–1996 — Boku harbiy prokuraturasida Qo‘riqlash bo‘limi boshlig‘i bo‘lgan. * 1996–2000 — Boku harbiy prokurori yordamchisi bo‘lgan. * 2000–2001 — Ozarbayjon Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining MDH boshqarmasida attashe bo‘lgan. * 2001–2006 — Ozarbayjon Respublikasining Rossiya Federatsiyasidagi elchixonasida uchinchi kotib, ikkinchi kotib bo‘lib ishlagan. * 2006–2008 — Tashqi ishlar vazirligining Konsullik boshqarmasida Konsullik-huquqiy masalalar bo‘limi boshlig‘i bo‘lgan. * 2008–2010 — Ozarbayjon Respublikasining Qozog‘iston Respublikasidagi Aktau shahridagi Bosh konsulligida Bosh konsul vazifasini bajargan<ref>{{Cite web |title=R.E.Məmmədovun Qazaxıstan Respublikasının Aktau şəhərində Azərbaycan Respublikasının baş konsulu vəzifəsindən geri çağırılması haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı |url=https://president.az/az/articles/view/16895 |website=Azərbaycan Prezidentinin Rəsmi internet səhifəsi |date=2015-11-25 |access-date=2026-08-21 |language=az }}</ref>. * 2010 — Ozarbayjon Respublikasi Prezidentining farmoyishi bilan Birinchi darajali Favqulodda va muxtor elchi diplomatik unvoni berilgan. * 2010–2015 — Ozarbayjon Respublikasining Qozog‘iston Respublikasidagi Aktau shahridagi Bosh konsuli bo‘lgan. * 2015–2021 — Ozarbayjon Respublikasining Qozog‘iston Respublikasidagi Favqulodda va muxtor elchisi bo‘lgan. * 2017 — Prezidentning farmoyishi bilan Favqulodda va muxtor elchi diplomatik unvoni berilgan. * 2021 – 2026-yil 24-iyul — Ozarbayjon Respublikasining Turkiya Respublikasidagi Favqulodda va muxtor elchisi bo‘lgan<ref>{{Cite web |title=R.E.Məmmədovun Azərbaycan Respublikasının Türkiyə Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsindən geri çağırılması haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı » Azərbaycan Prezidentinin Rəsmi internet səhifəsi |url=https://president.az/az/articles/view/73081 |access-date=2026-07-24 |website=president.az |language=az}}</ref>. * 2026-yil 24-iyul — Ozarbayjon Respublikasining O‘zbekiston Respublikasidagi Favqulodda va muxtor elchisi<ref>{{Cite web |title=R.E.Məmmədovun Azərbaycan Respublikasının Özbəkistan Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edilməsi haqqında |url=https://president.az/az/articles/view/73082 |website=Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Rəsmi internet səhifəsi |date=2026-07-24 |access-date=2026-08-21 |language=az }}</ref>. === Xorijiy tillari === Rashad Eynaddin o‘g‘li Mammadov ingliz, rus va turk tillarini biladi. == Mukofotlari == * Qozog‘iston Respublikasi Prezidenti K. J. Toqayev farmoyishi bilan II darajali "Do‘stlik" ordeni bilan taqdirlangan (2021); * Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Ilhom Aliyev farmoyishi bilan III darajali "Vatanga xizmatlari uchun" ordeni bilan taqdirlangan (2019); * Qozog‘iston Respublikasi Prezidenti N. Nazarboyev farmoyishi bilan "Qozog‘iston mustaqilligining 25 yilligi" medali bilan taqdirlangan (2018); * Qozog‘iston Prezidenti N. Nazarboyev farmoyishi bilan Qozog‘iston xalqi Assambleyasining "Birlik" oltin medali bilan taqdirlangan; * "Ozarbayjon Respublikasi Diplomatik xizmat organlarining 100 yilligi (1919–2019)" yubiley medali (2019); * "Ozarbayjon Respublikasi Diplomatik xizmat organlarining 90 yilligi (1919–2009)" yubiley medali (2019); * "Qozog‘iston Respublikasi Diplomatik xizmat organlarining 25 yilligi" esdalik medali (2017); * Qozog‘iston Ichki ishlar vazirligining "Xalqaro hamkorlikni rivojlantirishga qo‘shgan hissasi uchun" medali; * TÜRKSOYning "Turkiy davlatlar mustaqilligining 25 yilligi" medali (2017); * "O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining 35 yilligi” yubiley medali (2025). == Oilaviy holati == Uylangan, uch farzandi bor. == Kitoblari va ilmiy maqolalari == # ''Криминологические проблемы противодействия преступности мигрантов''. Monografiya — Olmaota, 2022. # ''Социально-экономические процессы, обуславливающие миграцию населения в Республике Казахстан''. Aqto‘be shahrining 150 yilligi va Yoshlar yiliga bag‘ishlangan xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari, 2019-yil 7-iyun, Aqto‘be: M. Bukenbayev nomidagi Qozog‘iston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining Aqto‘be yuridik instituti, 2019. — 260 bet, 122–128-betlar. # ''Особенности криминологической характеристики преступности мигрантов в Казахстане''. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari, 2020-yil 25-mart, Moskva / Ilmiy muharrir N. A. Silenko. Moskva: ANO VO OGEU, 2020. — 349 bet, 309–317-betlar. # ''Immigration and Victimization in Adolescence and Adulthood: Findings from a Nationally Representative Sample'' (hammualliflikda). ''Journal of Victims & Offenders'', UVAO-2020–0074. # ''Детерминирующие факторы преступности мигрантов в Казахстане''. ''Norwegian Journal of Development of the International Science'', № 44, 2020. — 36–39-betlar. # ''Социально-экономические меры предупреждения преступности мигрантов в Казахстане''. ''Наука в современном мире'', ko‘p tarmoqli ilmiy jurnal ''Архивариус'', 6(51)-son, 2020-yil 20-iyul, Kiyev. — 148 bet, 70–73-betlar. # ''Общесоциальные меры профилактики преступности мигрантов в Казахстане''. ''National Science Journal'' xalqaro ilmiy jurnali. # ''Понятие и сущность преступности мигрантов''. L. Gumilyov nomidagi Yevroosiyo milliy universitetining ''Вестник'' nashri, Huquq seriyasi. Chop etilish arafasida. # ''Криминологическая характеристика преступности мигрантов в Казахстане''. Qozog‘iston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining Sh. Qabilbayev nomidagi Qo‘stanay akademiyasining ''Ғылым'' xalqaro ilmiy jurnali. # ''Криминологические особенности личности преступника-мигранта и его психологическая характеристика''. Qozog‘iston Respublikasi Adliya vazirligi Qonunchilik va huquqiy axborot instituti xabarnomasi. # ''Конституционные гарантии прав мигрантов Казахстана в контексте международного законодательства''. Qozog‘iston Respublikasi Konstitutsiyasining 25 yilligiga bag‘ishlangan xalqaro konferensiya materiallari. 2020-yil 27-iyul, Nur-Sulton. # ''Понятие двойного гражданства и его толкование в законах Азербайджанской Республики''. ''Ədil məhkəmə'', 2010. — № 6. — 59–61-betlar. # ''Азербайджан в миграционных процессах''. ''Фемида'' jurnali, № 12 (180), 2010-yil dekabr. # [http://irs-az.com/new/pdf/091120123833.pdf ''Иностранцы и лица без гражданства в Азербайджане'']. ''İRS-nasledie'', № 2, 2008-yil 8-aprel. # [http://irs-az.com/new/pdf/1275847931313997589.pdf ''Избирательные права граждан, живущих за рубежом'']. ''İRS-nasledie'', 2008. — № 4 (34). — 22–24-betlar. # ''Взаимоотношение государства и гражданина''. # [https://www.baku.ru/blg-list.php?id=61172&cmm_id=59 ''Граждане Азербайджана за рубежом: правовая защита'']. 2009-yil 19-fevral. == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Elchilar]] lyv3e4evxtczqrznfey4r9vjhq336h7 4 1439182 6272163 6267397 2026-09-16T16:09:15Z AnvarMelibayev 307397 6272163 wikitext text/x-wiki {{Vikipediya:Viki filmni sevadi 2026/Tepasi}} Oʻzbekcha Vikipediyadagi '''Viki filmni sevadi — 2026''' loyihasida qatnashish uchun quyidagi roʻyxatga ismingizni qoʻshing. Buning uchun: # Sahifaning yuqori qismidagi '''Manbasini tahrirlash''' tugmasini bosing. # Roʻyxat oxiriga yangi qator qoʻshing. # Quyidagi kodni u yerga yozing: #* <nowiki># nowiki</nowiki> # Sahifani saqlang. === Roʻyxat === # [[Foydalanuvchi:Miss Kamola|Miss Kamola]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Miss Kamola|munozara]]) # [[User:Javoxir Yorqulov|<font face="Harlow Solid Italic"><span style="color:#000000">Javoxir Yorqulov</span></font>]]^{[[User talk:Javoxir Yorqulov|<span style="color:#00721D">(suhbat uchun!)</span>]]} 16:34, 2026-yil 25-avgust (UTC) # [[Foydalanuvchi:Mulan Xon|Mulan Xon]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mulan Xon|munozara]]) [[Turkum:Loyiha:Viki filmni sevadi]] #[[Foydalanuvchi:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Bobonorova Hulkar|munozara]]) 07:03, 2026-yil 2-sentyabr (UTC) # [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|<font face="Georgia"><span style="color:blue;">'''''Ibrohimjon'''''</span></font>]] 07:07, 2026-yil 2-sentyabr (UTC) # [[Foydalanuvchi:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MrKrasav4ik|munozara]]) 17:43, 2026-yil 2-sentyabr (UTC) # [[User:Panpanchik|<span style="color:pink;"></span><span style="font-family:Pristina;"></span><span style="color:#A76BCF">Pan</span><span style="color:#FF69B4">Pan</span><span style="color:#6495ED">Chik</span>]] [[User talk:Panpanchik|^#yozish]] 06:21, 2026-yil 10-sentyabr (UTC) #[[Foydalanuvchi:Tredichi|Tredichi]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Tredichi|munozara]]) 10:47, 2026-yil 11-sentyabr (UTC) # nowiki nwqodpljehggorjxx00d9t114xzv6ac 6272164 6272163 2026-09-16T16:12:57Z AnvarMelibayev 307397 6272164 wikitext text/x-wiki {{Vikipediya:Viki filmni sevadi 2026/Tepasi}} Oʻzbekcha Vikipediyadagi '''Viki filmni sevadi — 2026''' loyihasida qatnashish uchun quyidagi roʻyxatga ismingizni qoʻshing. Buning uchun: # Roʻyxat oxiriga yangi qator qoʻshing. # Quyidagi kodni u yerga yozing: #* <nowiki># nowiki</nowiki> # Sahifani saqlang. === Roʻyxat === # [[Foydalanuvchi:Miss Kamola|Miss Kamola]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Miss Kamola|munozara]]) # [[User:Javoxir Yorqulov|<font face="Harlow Solid Italic"><span style="color:#000000">Javoxir Yorqulov</span></font>]]^{[[User talk:Javoxir Yorqulov|<span style="color:#00721D">(suhbat uchun!)</span>]]} 16:34, 2026-yil 25-avgust (UTC) # [[Foydalanuvchi:Mulan Xon|Mulan Xon]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mulan Xon|munozara]]) [[Turkum:Loyiha:Viki filmni sevadi]] #[[Foydalanuvchi:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Bobonorova Hulkar|munozara]]) 07:03, 2026-yil 2-sentyabr (UTC) # [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|<font face="Georgia"><span style="color:blue;">'''''Ibrohimjon'''''</span></font>]] 07:07, 2026-yil 2-sentyabr (UTC) # [[Foydalanuvchi:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MrKrasav4ik|munozara]]) 17:43, 2026-yil 2-sentyabr (UTC) # [[User:Panpanchik|<span style="color:pink;"></span><span style="font-family:Pristina;"></span><span style="color:#A76BCF">Pan</span><span style="color:#FF69B4">Pan</span><span style="color:#6495ED">Chik</span>]] [[User talk:Panpanchik|^#yozish]] 06:21, 2026-yil 10-sentyabr (UTC) #[[Foydalanuvchi:Tredichi|Tredichi]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Tredichi|munozara]]) 10:47, 2026-yil 11-sentyabr (UTC) #[[Foydalanuvchi:AnvarMelibayev|AnvarMelibayev]] mezzv4vrfl3gvqke4qpf6kvyyygjzrx 0 1439870 6272289 6249299 2026-09-17T04:32:59Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272289 wikitext text/x-wiki '''Sir Henry Baynton''' yoki '''Bayntun''' (taxminan 1571-yil — 1616-yil 24-sentyabr) — ingliz siyosatchisi. == Manbalar == {{manbalar}} * {{cite web|url= http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/baynton-henry-ii-1571-1616|title= BAYNTUN, Sir Henry (1571-1616), of Bromham House, Bromham, Wilts.|publisher= History of Parliament Online|access-date= 15 May 2013}}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Authority control}} {{1597-Angliya-MP-stub}} iqhcc1nvxi7a3ui2e2snktxtgzrtrhq 0 1439958 6272295 6249483 2026-09-17T04:43:11Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272295 wikitext text/x-wiki '''Sir Henry Gawdy''' (taxminan 1553-yil — 1621-yil) — [[Norfolk]] grafligining Claxton qishlog‘idan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. [[Norfolk (saylov okrugi)|Norfolk]] saylov okrugidan 1597 va 1601-yillardagi parlamentlarda qatnashgan<ref name=HOP>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/gawdy-henry-1553-1621|title=Gawdy, Henry (c.1553-1621), of Claxton, Norf.|publisher=History of Parliament Online|access-date=21 April 2013|arxivsana=2021-12-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211208004411/https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/gawdy-henry-1553-1621}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1597-Angliya-MP-stub}} ob9gxa8ya5a7kbzfmxlqcjm88t03hj4 0 1440188 6272302 6250193 2026-09-17T04:53:07Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272302 wikitext text/x-wiki '''Henry North''' (1556-yil — 1620-yil) — Wickhambrook va [[Suffolk]] grafligining Mildenhall shahridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. [[Cambridge (saylov okrugi)|Cambridge]] saylov okrugidan 1584-yilgi va [[Cambridgeshire (saylov okrugi)|Cambridgeshire]] saylov okrugidan 1597-yilgi parlamentlarda qatnashgan<ref name ="HP Henry North">{{Cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/north-henry-1556-1620|title=NORTH, Henry (1556-1620), of Wickhambrook and Mildenhall, Suff. &#124; History of Parliament Online}}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1597-Angliya-MP-stub}} lkczdqauyvlgrrxjlcbwckotl9wv2w7 0 1440198 6272088 6250214 2026-09-16T12:20:05Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272088 wikitext text/x-wiki '''Sir George Rivers''' (1553-yil — 1630-yil) — ingliz siyosatchisi. [[East Grinstead (saylov okrugi)|East Grinstead]] saylov okrugidan 1597 va 1601-yillardagi parlamentlarda qatnashga<ref>{{cite web| url = http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/rivers-george-1553-1630| title = History of Parliament| publisher = History of Parliament Trust| access-date = 2011-10-30| arxivsana = 2012-02-06| arxivurl = https://web.archive.org/web/20120206212419/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/rivers-george-1553-1630}}</ref>n. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1597-Angliya-MP-stub}} on0k11rw2gx504opvjfp53t79900ydj 0 1440202 6272089 6250223 2026-09-16T12:24:31Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272089 wikitext text/x-wiki [[File:Southcott_of_Shillingford_Arms.png|thumb|Southcote oilasi gerbi.]] '''George Southcote''' (1572-yil — 1638-yil) — [[Devon grafligi]]ning Shillingford qishlog‘idan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. [[Plympton Erle (saylov okrugi)|Plympton Erle]] saylov okrugidan 1597-yilgi parlamentda qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/southcote-george-1572-1638|title=SOUTHCOTE, George (1572-1638), of Shillingford, Devon. - History of Parliament Online|website=Historyofparliamentonline.org|access-date=10 March 2019|arxivsana=2024-12-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20241215132807/https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/southcote-george-1572-1638}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1597-Angliya-MP-stub}} gaxm1ppg09rh7xuuhbhst2jbuxswcyd 0 1441736 6272133 6262006 2026-09-16T13:13:43Z InternetArchiveBot 58913 3 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272133 wikitext text/x-wiki [[Germaniya]] alohida hudud sifatida ilk bor Reyn daryosining sharqiy qismini germanlar yashaydigan yer ma'nosida ''Germania'' deb [[Yuliy Sezar]] davridan boshlab tilga olinadi. Garchi Reyn bo'ylab Germania Superior va Germania Inferior rim provinsiyalari tashkil etilgan bo'lsa-da, german qabilalari [[Rim imperiyasi]] tomonidan bu yerlarning bosib olinishiga yo'l qo'ymadilar. G‘arbiy Rim imperiyasi qulagach, [[Franklar]] boshqa g‘arbiy german xalqlarini o'zlariga bo'ysundirdilar. 843-yilda [[Franklar]] imperiyasi bo'lingach, uning sharqiy qismi Sharqiy [[Franklar qirolligi]], keyinchalik esa [[Germaniya]] qirolligi deb ataldi. 962-yilda [[Otton I]] [[Muqaddas Rim imperiyasi]]ning ilk imperatoriga aylandi. Yuqori O'rta asr davrida german portlari ustunlik qilgan [[Ganza]] ittifoqi Boltiq va Shimoliy dengizlar bo'ylab o'z mavqeyini o'rnatdi. Kelgusida [[Prussiya]]ga aylanadigan hududda Teuton ordeni davlati barpo etildi. So'nggi O'rta asrlarda gersoglar, knyazlar va yepiskoplar imperatorlar hisobiga o'z hokimiyatini kuchaytirdilar. 1517-yildan keyin [[Martin Lyuter]] Katolik cherkoviga qarshi [[Reformatsiya]] harakatiga boshchilik qildi, natijada shimoliy va sharqiy yerlar protestant dinini qabul qildi, boshqa hududlar esa katolikligicha qoldi. 1618–1648-yillardagi [[O'ttiz yillik urush]] Muqaddas Rim imperiyasiga katta vayronagarchiliklar olib keldi, [[Vestfaliya sulhi]]ga ko'ra esa [[Avstriya]], [[Prussiya qirolligi|Prussiya]], [[Bavariya]] va [[Saksoniya]] kabi Imperiya mulklari o'z muxtoriyatiga ega bo'ldilar. [[Napoleon urushlari]] davrida feodalizm barham topdi va 1806-yilda Muqaddas Rim imperiyasi tugatildi. [[Napoleon]] o'ziga tobe davlat sifatida [[Reyn ittifoqi]]ni tuzdi, Fransiyaning mag'lubiyatidan so'ng esa German ittifoqi tashkil etildi. 1848–1849-yillardagi [[Olmoniya]] inqiloblari muvaffaqiyatsizlikka uchragan bo'lsa-da, [[Sanoat inqilobi]] iqtisodiyotni modernizatsiya qilib, shaharlarning o'sishi va sotsialistik harakatning yuzaga kelishiga sabab bo'ldi. Poytaxti [[Berlin]] bo'lgan Prussiya qudrati oshib bordi. Olmoniya universitetlari fan bo'yicha jahon darajasidagi markazlarga aylandi, musiqa va san'at gullab-yashnadi. [[Otto fon Bismark]] rahbarligida 1871-yilda [[Germaniya imperiyasi]] tuzilib, Germaniya ilk bor birlashtirildi. Germaniya boshqa davlatlar qatori mustamlakalarni kengaytirish ishlariga qo'shildi. 1900-yilga kelib Germaniya Yevropa qit'asidagi hukmron kuchga aylandi, uning sanoati Britaniyanikidan o'zib ketdi va bu holat Angliya-Germaniya dengiz qurollanish poygasini keltirib chiqardi. Germaniya Birinchi jahon urushida [[Markaziy kuchlar]]ga boshchilik qildi, biroq mag'lubiyatga uchrab, [[tovon to'lash]]ga majbur qilindi va hududlaridan mahrum etildi. 1918–1919-yillardagi Germaniya inqilobi imperiyaga barham berib, demokratik [[Veymar Respublikasi]]ni o'rnatdi. 1933-yilda [[Milliy sotsialistik nemis ishchilar partiyasi]] yetakchisi [[Adolf Gitler]] [[Buyuk depressiya]] keltirib chiqargan qiyinchiliklar hamda Birinchi jahon urushidan keyingi shartlardan norozilikdan foydalanib, [[Totalitarizm|totalitar]] tuzum o'rnatdi. Ushbu [[Uchinchi reyx]] [[antisemitizm]]ni o'z siyosatining markaziga qo'ydi, nemis tilida so'zlashuvchi qo'shni hududlarni anneksiya qildi va [[Polsha]]ga bostirib kirdi, bu esa Ikkinchi jahon urushini boshlab yubordi. Nasistlar 11 million kishining, jumladan 6 million yahouiyning yostig'ini quritgan [[Holokost]] [[genotsid]]ini sodir etdilar. Germaniya 1945-yilda mag'lubiyatga uchradi va Ittifoqchilar tomonidan okkupatsiya qilindi. Olmoniya hududlari bo'lib yuborilib, Polsha va Sovet Ittifoqi tarkibiga qo'shib olindi. Germaniya [[Sovuq urush]] davrini [[NATO]] bilan ittifoqchi bo'lgan G‘arbiy Germaniya va [[Varshava shartnomasi]]ga kirgan [[Sharqiy Germaniya]]ga bo'lingan holda o'tkazdi. Odamlar kommunistik hududlardan iqtisodiy jihatdan jadal o'sgan va Yevropaning yetakchi iqtisodiyotiga aylangan G'arbiy Germaniyaga qochib o'tdilar. 1989-yilda [[Berlin devori]] ochildi hamda Sharqiy va G'arbiy Germaniya birlashtirildi. Fransiya–Germaniya munosabatlari [[Yevropa Ittifoqi]] doirasida Yevropaning siyosiy integratsiyasi asosiga aylandi. 1999-yilda Germaniya [[yevro hudud]]ning asoschilaridan biri bo'ldi. XXI asrda [[Angela Merkel]] 2005–2021-yillar oralig'ida mamlakatning ilk ayol kansleri sifatida faoliyat yuritdi. Mamlakat evrohudud inqiroziga qarshi choralarni boshqardi, barqaror energiyaga o'tdi va 2015-yilgi Yevropa migratsiya inqirozi davrida bir million kishini qabul qildi — bu esa o'ng qanotdagi Germaniya uchun muqobil partiyasining kuchayishiga turtki bo'ldi. ==Ibtidoiy davr == === Paleolit va Neolit davrlari === {{multiple image|caption_align = left | total_width = 220 <!--image 1--> | image2 = Loewenmensch1.jpg | width2 = 800 | height2 = 1405 | alt2 = | link2 = | caption2 = Arslon-odam haykalchasi, Xoxlenshteyn-Stadel, {{circa}} miloddan avvalgi 40 000-yil <!--image 2--> | image3 = Floete Schwanenknochen Geissenkloesterle Blaubeuren.jpg | width3 = 600 | height3 = 1000 | alt3 = | link3 = | caption3 = Geissenkloʻsterledan topilgan [[Bone flute|suyak fleyta]], miloddan avvalgi 43,000–35,000-yillar }} 1907-yilda [[Mauer 1]] jag'ining topilishi Germaniyada bundan 600 000 yil muqaddam [[Homo|arxaik odamlar]] yashaganini tasdiqlaydi<ref>{{Cite journal |last=Wagner |first=Günther A. |date=2010 |title=Radiometric dating of the type-site for Homo heidelbergensis at Mauer, Germany |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America |volume=107 |issue=46 |pages=19726–19730 |bibcode=2010PNAS..10719726W |doi=10.1073/pnas.1012722107 |pmc=2993404 |pmid=21041630 |doi-access=free}}</ref>. Ilk odam qazilmasi — [[Neandertallar]] 1856-yilda [[Neandertal vodiysi]]dan topilgan<ref>{{cite web |url=https://www.nhm.ac.uk/discover/who-were-the-neanderthals.html |publisher=Natural History Museum |title=Who were the Neanderthals? |last=Hendry |first=Lisa |date=5 May 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200330003649/https://www.nhm.ac.uk/discover/who-were-the-neanderthals.html |archivedate=30 March 2020 |url-status=live }}</ref>. Shu paytgacha topilgan eng qadimgi to'liq ov qurollari to'plami [[Schöningen]]dagi konlardan qazib olingan bo'lib, ular 200 000 yillik o'nta yog'och nayzadir<ref>{{Cite book |first=Gerhard |last=Trnka |url=https://www.hsozkult.de/publicationreview/id/rezbuecher-10766 |title=Rezension zu: H. Thieme (Hrsg.): Die Schöninger Speere, ...es sind acht Speere...(There are eight javelins) |date=2007 |publisher=H-Soz-Kult |isbn=978-3-8062-2164-0 |access-date=1 March 2019}}</ref><ref>{{Cite web |first=Guido |last=Kleinhubbert |date=20 April 2020 |title=Vogelkiller aus der Steinzeit |url=https://www.spiegel.de/wissenschaft/mensch/homo-heidelbergensis-neue-wurfwaffe-aus-der-steinzeit-entdeckt-a-8c0454ed-2c82-448c-b0fa-c38e60eea69c |access-date=23 April 2020 |publisher=SPIEGEL Akademie}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Hutson |first=Jarod M. |last2=Bittmann |first2=Felix |last3=Fischer |first3=Peter |last4=García-Moreno |first4=Alejandro |last5=Gaudzinski-Windheuser |first5=Sabine |last6=Nelson |first6=Ellie |last7=Ortiz |first7=José E. |last8=Penkman |first8=Kirsty E. H. |last9=Perić |first9=Zoran M. |last10=Richter |first10=Daniel |last11=Torres |first11=Trinidad |last12=Turner |first12=Elaine |last13=Villaluenga |first13=Aritza |last14=White |first14=Dustin |last15=Jöris |first15=Olaf |date=2025-05-09 |title=Revised age for Schöningen hunting spears indicates intensification of Neanderthal cooperative behavior around 200,000 years ago |url=https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adv0752 |journal=Science Advances |language=en |volume=11 |issue=19 |doi=10.1126/sciadv.adv0752 |issn=2375-2548 |pmc=12063642}}</ref>. Germaniyadagi zamonaviy odamlarning eng qadimgi izlari 45 000 yillik qoldiqlar topilgan {{ill|Ilsenhöhle|de}} g'oridan aniqlangan<ref>{{cite journal |last1=Smith |first1=Geoff M. |last2=Ruebens |first2=Karen |last3=Zavala |first3=Elena Irene |last4=Sinet-Mathiot |first4=Virginie |last5=Fewlass |first5=Helen |last6=Pederzani |first6=Sarah |last7=Jaouen |first7=Klervia |last8=Mylopotamitaki |first8=Dorothea |last9=Britton |first9=Kate |last10=Rougier |first10=Hélène |last11=Stahlschmidt |first11=Mareike |last12=Meyer |first12=Matthias |last13=Meller |first13=Harald |last14=Dietl |first14=Holger |last15=Orschiedt |first15=Jörg |last16=Krause |first16=Johannes |last17=Schüler |first17=Tim |last18=McPherron |first18=Shannon P. |last19=Weiss |first19=Marcel |last20=Hublin |first20=Jean-Jacques |last21=Welker |first21=Frido |title=The ecology, subsistence and diet of ~45,000-year-old Homo sapiens at Ilsenhöhle in Ranis, Germany |journal=Nature Ecology & Evolution |date=31 January 2024 |volume=8 |issue=3 |pages=564–577 |doi=10.1038/s41559-023-02303-6 |pmid=38297138 |doi-access=free |pmc=10927544 |bibcode=2024NatEE...8..564S }}</ref>. Shvabiya Yura]] g'orlaridan topilgan [[paleolit]] davridagi dastlabki zamonaviy odamlar faoliyatiga oid qoldiqlar orasida haykaltaroshlik namunalari ham bor. 40 000 yillik [[Arslon-odam|Arslon-odam haykalchasi]] va [[Hohle Fels Venerasi]] topilgan eng qadimgi shubhasiz inson figuraviy san'at namunalaridir<ref name="Conard">{{Cite journal |last=Conard |first=Nicholas J. |date=2009 |title=A female figurine from the basal Aurignacian of Hohle Fels Cave in southwestern Germany |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |volume=459 |issue=7244 |pages=248–252 |bibcode=2009Natur.459..248C |doi=10.1038/nature07995 |pmid=19444215 |s2cid=205216692}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ice Age Lion Man is the world's earliest figurative sculpture – The Art Newspaper |url=http://www.theartnewspaper.com/articles/Ice-Age-iLion-Mani-is-worlds-earliest-figurative-sculpture/28595 |website=The Art Newspaper |access-date=24 November 2013 |archive-date=10 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140810061713/http://www.theartnewspaper.com/articles/Ice-Age-iLion-Mani-is-worlds-earliest-figurative-sculpture/28595 }}{{better source needed|date=April 2023}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Venus of Hohle Fels |url=http://donsmaps.com/hohlefelsvenus.html |website=donsmaps.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=25 May 2012 |title=Earliest music instruments found |publisher=BBC News |url=https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-18196349}}</ref>. Miloddan avvalgi 13 000 va 11 700 yillar oralig'ida Shimoliy-Markaziy Germaniya Arensburg madaniyati tarkibiga kirgan. Yevropaga ko'chib kelgan mahalliy ovchi-terimchilardan farqli o'laroq, dastlabki dehqonlar [[neolit]] davrida, yani 10 000–8 000 yil ilgari [[Anatoliya]]dan kelishgan<ref>{{Cite journal |first=Eva |last=Fernández |date=5 June 2014 |title=Ancient DNA Analysis of 8000 B.C. Near Eastern Farmers Supports an Early Neolithic Pioneer Maritime Colonization of Mainland Europe through Cyprus and the Aegean Islands |journal=PLOS Genetics |volume=10 |issue=6 |article-number=e1004401 |doi=10.1371/journal.pgen.1004401 |pmc=4046922 |pmid=24901650 |doi-access=free }}</ref>.Markaziy Germaniya shimoliy Germaniyadagi Ertebolle madaniyati bilan zamondosh bo'lgan Lentasimon kulolchilik madaniyatining asosiy hududi bo'lgan. Shu davrda Markaziy Yevropada neolit davridagi doiraviy inshootlar qurilgan. G'ildirak va aravadan foydalanilganligining eng qadimgi izlari miloddan avvalgi 3400-yilga tegishli [[Funnelbeaker madaniyati]] manzilgohidan topilgan<ref>{{Cite web |date=2022 |title=3400 BC: The oldest evidence for the use of the wheel and wagon originates from Northern Germany |url=https://www.uni-kiel.de/en/details/news/051-wheel-tracks |publisher=Kiel University}}</ref>. === Bronza davri === [[File:Ipfvonwesten.JPG|thumb|[[Ipf (mountain)|Ipf togʻi]]; Urnfeld davrida uning cho‘qqisi tekislanib, istehkomlashtirilgan.<ref>{{cite book|url=https://una-editions.fr/mount-ipf-in-southern-germany/|title=Vix et le phénomène princier|chapter=Mount Ipf in southern Germany. The fortification, spatial organization and territory of a "Princely Seat" of the Early Iron Age|isbn=978-2-35613-360-1|last1=Krause|first1=Rüdiger|date=July 2021|publisher=Ausonius éditions |quote=the strongly fortified complex upon Mount Ipf held an extraordinary position ever since the Late Bronze Age and Urnfield culture, specifically as a centre of power on the western periphery of the Nördlinger Ries. ... there was already a large settlement and fortification on the summit plateau during the Late Bronze Age Urnfield culture. Geomagnetic investigations and targeted excavations have confirmed a densely built settlement on the upper plateau.}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.academia.edu/37315489|title=Die bronzezeitliche Burg auf dem Ipf – Neue Forschungen zum Burgenbau und Krieg in der Bronzezeit|access-date=9 April 2022|last1=Krause |first1=Rüdiger }}</ref>]] So‘nggi neolit davrida Markaziy Yevropaning unumdor tekisliklari bo‘ylab tarqalgan Hallstatt madaniyati aholisi hind-evropalik ajdodlarga ega bo‘lgan<ref>{{cite journal |last1=Haak |first1=Wolfgang |last2=Lazaridis |first2=Iosif |last3=Patterson |first3=Nick |last4=Rohland |first4=Nadin |last5=Mallick |first5=Swapan |last6=Llamas |first6=Bastien |last7=Brandt |first7=Guido |last8=Nordenfelt |first8=Susanne |last9=Harney |first9=Eadaoin |last10=Stewardson |first10=Kristin |last11=Fu |first11=Qiaomei |last12=Mittnik |first12=Alissa |last13=Bánffy |first13=Eszter |last14=Economou |first14=Christos |last15=Francken |first15=Michael |last16=Friederich |first16=Susanne |last17=Pena |first17=Rafael Garrido |last18=Hallgren |first18=Fredrik |last19=Khartanovich |first19=Valery |last20=Khokhlov |first20=Aleksandr |last21=Kunst |first21=Michael |last22=Kuznetsov |first22=Pavel |last23=Meller |first23=Harald |last24=Mochalov |first24=Oleg |last25=Moiseyev |first25=Vayacheslav |last26=Nicklisch |first26=Nicole |last27=Pichler |first27=Sandra L. |last28=Risch |first28=Roberto |last29=Rojo Guerra |first29=Manuel A. |last30=Roth |first30=Christina |last31=Szécsényi-Nagy |first31=Anna |last32=Wahl |first32=Joachim |last33=Meyer |first33=Matthias |last34=Krause |first34=Johannes |last35=Brown |first35=Dorcas |last36=Anthony |first36=David |last37=Cooper |first37=Alan |last38=Alt |first38=Kurt Werner |last39=Reich |first39=David |title=Massive migration from the steppe was a source for Indo-European languages in Europe |journal=Nature |date=11 June 2015 |volume=522 |issue=7555 |pages=207–211 |doi=10.1038/nature14317 |pmid=25731166 |pmc=5048219 |arxiv=1502.02783 |bibcode=2015Natur.522..207H }}</ref>. So‘nggi [[bronza davri]]ga kelib [[Laten madaniyati]] boshqa madaniyatlarni siqib chiqardi<ref>{{Cite journal |last=Iñigo Olalde |date=8 March 2018 |title=The Beaker Phenomenon and the Genomic Transformation of Northwest Europe |journal=Nature |publisher=National Center for Biotechnology |volume=555 |issue=7695 |pages=190–196 |bibcode=2018Natur.555..190O |doi=10.1038/nature25738 |pmc=5973796 |pmid=29466337}}</ref>, Skandinaviya va Germaniyada esa [[bronza davri]] rivojlandi. Laten madaniyati o‘rnini Halstatt madaniyati egalladi<ref name=chadcorc>{{cite book|last=Chadwick and Corcoran|first=Nora and J.X.W.P.|title=The Celts|year=1970|publisher=Penguin Books|pages=28–29}}</ref>. === Temir davri === Halstatt madaniyati miloddan avvalgi 12–8-asrlarda hamda ilk [[temir davri]]da (miloddan avvalgi 8–6-asrlar) G‘arbiy va Markaziy Yevropada ustunlik qilgan madaniyat bo‘lgan. Undan keyin [[Laten madaniyati]] (miloddan avvalgi 5–1-asrlar) keldi. Markaziy va Janubiy Germaniyada ushbu madaniy xususiyatlarni o‘zlashtirgan aholi [[Keltlar|keltlar]] deb hisoblanadi. Keltlar madaniy markazlari so‘nggi bronza davridan boshlab (miloddan avvalgi {{circa|1200}} yildan 700 yilgacha) shakllana boshlagan. Alp tog‘laridan shimoldagi eng qadimgi shahar bo‘lgan Heuneburg kabi ba’zi markazlar [[Oʻrta yer dengizi]] mintaqasi bilan savdo yo‘llarini saqlab turgan muhim madaniyat markazlariga aylandi<ref name="auto1">{{Cite web|url=https://www.heuneburg-pyrene.de/en/celtic-city|title=Celtic City: Staatliche Schlösser und Gärten Baden-Württemberg|website=heuneburg-pyrene.de|access-date=31 July 2024}}</ref>. Miloddan avvalgi 700-yillardan boshlab [[Skandinaviya|Janubiy Skandinaviya]] va Shimoliy Germaniyadan kelgan german qabilalari janubga tomon kengayib, keltlarni siqib chiqardilar<ref>{{Cite web |title=Heuneburg (Herbertingen-Hundersingen) |url=http://www.landeskunde-online.de/rhein/geschichte/antike/kelten/heuneburg/genese.htm |access-date=17 April 2020 |publisher=Landeskunde Online}}</ref><ref name="Herodotus1857">{{Cite book |last=Herodotus |url=https://books.google.com/books?id=t9rfAAAAMAAJ |title=Herodoti Musae |date=1857 |publisher=in bibliopolio Hahniano}}</ref><ref name="Herodotus1829">{{Cite book |last=Herodotus |url=https://books.google.com/books?id=q45PxRGLB5sC&pg=PA110 |title=Herodoti historiarum libri IX |date=1829 |publisher=G. Fr. Meyer |page=110}}</ref><ref name="Gimbutas2011">{{Cite book |first=Marija |last=Gimbutas |url=https://books.google.com/books?id=BvtRdigDtFoC&pg=PA312 |title=Bronze Age cultures in Central and Eastern Europe |date=25 August 2011 |publisher=Walter de Gruyter |isbn=978-3-11-166814-7 |page=100}}</ref><ref name="Milisauskas2002">{{Cite book |first=Sarunas |last=Milisauskas |url=https://books.google.com/books?id=31LFIITb3LUC&pg=PA363 |title=European Prehistory: A Survey |date=30 June 2002 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-0-306-47257-2 |page=363}}</ref><ref name="RankinRankin1996">{{Cite book |first1=David |last1=Rankin |url=https://books.google.com/books?id=fdqk4vXqntgC |title=Celts and the Classical World |last2=H. D. Rankin |date=1996 |publisher=Psychology Press |isbn=978-0-415-15090-3}}</ref>. == German qabilalari, Rim istilolari va Buyuk xalqlar ko‘chishi == === Dastlabki ko‘chishlar, suevlar va Rim Respublikasi === [[Germanlar|German qabilalari]]ning [[etnogenez]]i hozirgacha munozaraliligicha qolmoqda. [[Averil Cameron]] fikricha, [[bronza davri]] yoki rimliklargacha bo‘lgan temir davrida "uzluksiz jarayon" sodir bo‘lgan<ref>{{cite book |doi=10.1163/9789004289529_007 |chapter=The Debate about the Ethnogenesis of the Germanic Tribes |title=East and West in Late Antiquity |date=2015 |last1=Liebeschuetz |first1=Wolf |pages=85–100 |isbn=978-90-04-28952-9 }}</ref>. Miloddan avvalgi 1-asrda qabilalar Skandinaviya va Shimoliy Germaniyadan janubi-sharqqa hamda g‘arbga qarab kengayib bordi{{Sfn|Kristinsson|2010|p=147|ps=: "In the 1st century BC it was the Suebic tribes who were expanding most conspicuously. [...] Originating from central Germania, they moved to the south and southwest. [...] As Rome was conquering the Gauls, Germans were expanding to meet them, and this was the threat from which Caesar claimed to be saving the Gauls. [...] For the next half-century the expansion concentrated on southern Germany and Bohemia, assimilating or driving out the previous Gallic or Celtic inhabitants. The oppida in this area fell and were abandoned one after another as simple, egalitarian Germanic societies replaced the complex, stratified Celtic ones."}} hamda Galliyadagi keltlar, shuningdek, Markaziy va Sharqiy Yevropadagi eroniy,{{Sfn|Green|2003|p=29|ps=: "Greek may have followed the Persians in devising its terms for their military formations, but the Goths were dependent [...] on Iranians of the Pontic region for terms which followed the Iranian model more closely in using the cognate Gothic term for the second element of its compounds. (Gothic dependence on Iranian may have gone even further, affecting the numeral itself, if we recall that the two Iranian loanwords in Crimean Gothic are words for 'hundred' and 'thousand')."}} boltiq boʻyi<ref>{{Sfn|Fortson|2011|p=433|ps=: "Baltic territory began to shrink shortly before the dawn of the Christian era due to the Gothic migrations into their southwestern territories [...]."}}</ref> va [[slavyan]] madaniyatlari bilan to‘qnash keldi.<ref>{{Sfn|Green|2000|pp=172–173|ps=: "Jordanes [...] mentions the Slavs (''Getica'' 119) and associates them more closely than the Balts with the center of Gothic power. [...] This location of the early Slavs partly at least in the region covered by the Cernjahov culture, together with their contacts (warlike or not) with the Goths under Ermanric and almost certainly before, explains their openness to Gothic loanword influence. That this may have begun early, before the expansion of the Slavs from their primeval habitat, is implied by the presence of individual loan-words in a wide range of Slavonic languages."}}</ref> German qabilalari haqidagi ma’lumotlar ularning [[Rim]] bilan uchrashuvlari, lingvistik xulosalar, shuningdek, arxeologik va arxeogenetik kashfiyotlar orqali olinadi<ref>{{Sfn|Claster|1982|p=35}}</ref>. Miloddan avvalgi 1-asrda [[Rim]] davlat arbobi [[Yuliy Sezar]] Reyn daryosidan o‘tuvchi ilk ko‘prikni qurdirib, qabilalar hududiga harbiy qism boshlab bordi. Qabilalar ichki hududlarga chekingani sababli Sezar ular bilan aloqa qilmadi<ref>{{Cite journal |last=Brown |first=Robert D. |date=2013 |title=Caesar's Description of Bridging the Rhine (Bellum Gallicum 4.16–19): A Literary Analysis |url=https://archive.org/details/sim_classical-philology_2013-01_108_1/page/41 |journal=Classical Philology |volume=108 |pages=41–53 |doi=10.1086/669789 |s2cid=162278924}}</ref>. Miloddan avvalgi 60-yilga kelib, [[Suebi]] qabilasi Reyn daryosining g‘arbiy qismidagi gallarning [[Aedui]] qabilasi yerlarini zabt etgan edi. Galliyani bo‘ysundirish kampaniyasini boshlagan Sezar bu hududni sharqdan kelgan german ko‘chmanchilari bilan to‘ldirish rejalariga qarshi chiqdi. Sezar miloddan avvalgi 58-yilda Vosges jangida suebi kuchlarini tor-mor keltirib, ularni chekinishga majbur qildi<ref>[[Julius Caesar]], ''[[Commentarii de Bello Gallico]]'' [[s:The Gallic War (Caesar)/Book 1#31|1.31–53]]</ref><ref>{{Cite web |last=C. Julius Caesar |title=C. Julius Caesar, Gallic War |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0001%3Abook%3D4%3Achapter%3D5 |access-date=20 March 2019 |publisher=Perseus Project}}</ref>. === Reyn daryosi bo‘yidagi rimliklar manzilgohlari === [[File:Porta_Nigra_morgens_(100MP).jpg|thumb|Gallia Belgica rim provinsiyasining poytaxti — [[Trir]] shahridagi [[Porta Nigra]], milodiy 170-yilda qurilgan]] [[Avgust]] Reyn va [[Dunay]] ortini zabt etishni nafaqat odatiy tashqi siyosat, balki isyonkor Galliyaga germanlarning bostirib kirishiga qarshi zarur chora deb hisobladi. Daryolar bo‘ylab qo‘shinlar turargohi va savdo markazlari barpo etildi. [[Ubii]] kabi ayrim qabilalar Rim bilan ittifoq tuzib, rim madaniyatini qabul qildilar. Milodiy I asrda rim legionlari qabilalarni bo‘ysundirish maqsadida Yuqori Dunaydan shimolda va Reyn daryosidan sharqda joylashgan [[Germaniya]] hududlariga yurishlar uyushtirdilar. Rimliklarning boshqaruv, soliqlar va huquqiy tizimga oid g‘oyalari infratuzilmaning yo‘qligi sababli amalga oshmadi. Rim taktikasini yaxshi bilgan [[Arminiy]] boshchiligidagi qabilalar ittifoqi Teutoburg o‘rmonidagi jangda yirik rim qo‘shinini tor-mor keltirdi. Natijada Rim chegarani qat’iy belgilashga va Germaniyaga yurishlarni to‘xtatishga qaror qildi{{Sfn|Bordewich|2005}}{{Sfn|Ozment|2004|pp=2–21}}. Milodiy 100-yilga kelib Reyn, Dunay va Limes Germanicus bo‘ylab chegara o‘rnatildi. Chegaraning janubi va g‘arbida Rim hukumati ostida bir nechta german qabilalari yashagan<ref>As described in [[Tacitus]]'s ''[[Germania (book)|Germania]]''</ref>{{Sfn|Fichtner|2009|p=xlviii}}<ref>{{Cite journal |date=1917 |title=The Journal of the Anthropological Society of Bombay |url=https://books.google.com/books?id=2hg7AQAAMAAJ |journal=The Journal of the Anthropological Society of Bombay |volume=10 |page=647}}</ref>{{Sfn|Ramirez-Faria|2007|p=267}}. Uzoq davom etgan harbiy yurishlardan so‘ng, harbiy nazorat faqat daryolar atrofdagi yerlar bilan cheklangani bois, milodiy 85-yilda Germania Inferior va Germania Superior provinsiyalari tashkil etildi.{{Sfn|Rüger|2004|pp=527–528}} O‘rta asrlardan oldin Rim nazoratidagi g‘arbiy Germaniyaga [[xristianlik]] kirib kelgan]] bo‘lib, [[Buyuk Konstantin]] hukmronligi davrida [[Aula Palatina]] kabi xristian diniy inshootlari qurilgan<ref>{{Cite web |url=https://oyc.yale.edu/history-art/hsar-252/lecture-23 |title=Lecture 23 – Rome of Constantine and a New Rome: Overview |series=[[Open Yale Courses]] |publisher=Yale University |access-date=22 November 2021}}</ref>. === Buyuk xalqlar ko‘chishi va G‘arbiy Rim imperiyasining tanazzuli === [[File:Bracteate from Funen, Denmark (DR BR42).jpg|thumb|upright=.7|Qush, ot va suev tuguni bilan bezatilgan stilizlashtirilgan inson boshini aks ettiruvchi Buyuk xalqlar ko‘chishi davridagi oltin brakteat]] Rimning III asr inqirozi yirik g‘arbiy german qabilalarining paydo bo‘lishi bilan bir vaqtga to‘g‘ri keldi: [[Alemannlar]], [[franklar]], bayuvarlar, [[xattlar]], [[sakslar]], [[frizlar]], [[sigambralar]] va [[Turinglar|turinglar]]. III asrga kelib german tilida so‘zlashuvchi xalqlar ''[[Limes]]'' va Dunay chegarasidan tashqariga ko‘chishni boshladilar{{Sfn|Bowman|Garnsey|Cameron|2005|p=442}}. [[Vestgotlar]], [[Ostrogotlar]], [[vandallar]], [[burgundlar]], [[langobardlar]], sakslar va franklar kabi yirik qabilalar ko‘chib o‘tib, [[Rim imperiyasi]]ning qulashida va eski G‘arbiy Rim imperiyasining o‘zgarishida o‘z rolini o‘ynadilar{{Sfn|Heather|2010}}. IV asrning oxiriga kelib [[Hunslar]] Sharqiy va Markaziy Yevropaga bostirib kirib, Hun imperiyasini tuzdilar. Bu voqea Buyuk xalqlar ko‘chishini keltirib chiqardi<ref name="Halsall2007">{{Cite book |last=Halsall |first=Guy |title=Barbarian Migrations and the Roman West, 376–568 |date=20 December 2007 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-43491-1 |pages=[https://books.google.com/books?id=S7ULzYGIj8oC&pg=PP1 1ff.] |author-link=Guy Halsall}}</ref>. Markaziy va Sharqiy Yevropadagi ulkan hudud ustidan g‘unlar gegemonligi [[Attila]]ning o‘g‘li [[Dengizich]] 469-yilda vafot etguniga qadar davom etdi{{Sfn|Heather|2006|p=349|ps=: "By 469, just sixteen years after [Attila's] death, the last of the Huns were seeking asylum inside the eastern Roman Empire."}}. Yana bir muhim burilish nuqtasi 406-yilda vandallar, alanlar va suevlar kabi qabilalarning tanazzulga yuz tutayotgan G‘arbiy Rim imperiyasi hududiga o‘rnashib olish uchun Reyn daryosidan o‘tishi bo‘ldi<ref name="Empired Besieged">{{Cite book |title=Empires Besieged |url=https://archive.org/details/empiresbesiegeda0000unse |date=1988 |publisher=Time-Life Books |isbn=0-7054-0974-0 |location=Amsterdam |page=[https://archive.org/details/empiresbesiegeda0000unse/page/38 38] |chapter=The Roman Decline |ol=11194180M |quote=For on the bitterly cold night of 31 December 406, there was apparently no Roman army on guard when a host of Vandal, Alan, Suevi and Burgundian warriors, with their families and possessions, crossed the frozen Rhine and headed southwest through Gaul. This time, Rome's frontiers had been breached by barbarians who meant to stay.}}</ref>. === Qabilaviy gersogliklar va markalar === Qabilaviy gersogliklar german qabilalarining an’anaviy hududlarini anglatadi. Bunday gersogliklar tushunchasi, ayniqsa, IX asrga kelib [[Sakoniya]], [[Bavariya]], [[Svabiya]] va Frankoniya kabi Sharqiy Franklar qirolligini tashkil etgan hududlarda saqlanib qoldi{{Sfn|Bradbury|2004|p=154|ps=: "East Francia consisted of four main principalities, the stem duchies – Saxony, Bavaria, Swabia and Franconia."}}{{Sfn|Rodes|1964|p=3|ps=: "It was plagued by the existence of immensely strong tribal duchies, such as Bavaria, Swabia, Thuringia, and Saxony – often referred to as stem duchies, from the German word Stamm, meaning tribe [...]."}}{{Sfn|Historicus|1935|p=50|ps=: "Franz von Lothringen muß sein Stammherzogtum an Stanislaus Leszinski, den französischen Kandidaten für Polen, ueberlassen [...]. [Francis of Lorraine had to bequeath his stem-duchy to Stanislaus Leszinski, the French candidate for the Polish crown [...].]"}} <ref>Compare: {{Cite encyclopedia |title=ANCIENT HISTORY |encyclopedia=An encyclopedia of world history: ancient, medieval and modern, chronologically arranged |publisher=Harrap |url=https://books.google.com/books?id=_KlmAAAAMAAJ |date=1968 |editor-last=Langer |editor-first=William Leonard |editor-link=William Leonard Langer |edition=4 |page=174 |quote=These stem duchies were: Franconia [...]; Lorraine (not strictly a stem duchy but with a tradition of unity); Swabia [...] .}}</ref>. [[Frankonlar sulolasi|Sali sulolasi]] imperatorlari (1027–1125) qabilaviy gersogliklarni saqlab qoldilar. [[Hohenstaufenlar]] davrida o‘rta asrlarda ular o‘z ahamiyatini yo‘qota bordi. [[Fridrix I Barbarossa]] 1180-yilda ko‘proq hududiy gersogliklar foydasiga ularni bekor qildi. Keyingi qirollar sharq va shimolda chegara okruglari yoki [[Marka]]larga asos soldilar. == O‘rta asrlar == === Franklar imperiyasi === [[File:Sonnenuntergang_Dom.jpg|thumb|Karoling imperatori [[Buyuk Karl]] hukmronligi davrida (milodiy 800–814-yillar) qurilgan Axen saroy kapellasi]] G‘arbiy Rim imperiyasi 476-yilda german sarkardasi [[Odoakr]] tomonidan [[Romulus Avgustul]]ning taxtdan tushirilishi bilan quladi<ref>Clover, Frank M. (1999), "A Game of Bluff: The Fate of Sicily after A.D. 476", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 48 (1): 235–244, JSTOR 4436542, p. 237.</ref>. [[Franklar]] kelgusidagi [[Merovinglar]] Franklar qirolligining shimoli-sharqiy qismi bo‘lgan [[Austrasiya]] ("sharqiy yer") deb nomlangan hududda qabilaviy ittifoq sifatida namoyon bo‘ldilar. Austrasia tarkibiga hozirgi Fransiya, Germaniya, Belgiya, Lyuksemburg va Gollandiyaning ayrim qismlari kirgan. Franklar 250-yildan boshlab Galliyaga tarqalish jarayonida sobiq Rim hududlarini o‘zlariga qo‘shib oldilar. Merovinglar sulosasidan bo‘lgan [[Xlodvig I]] 486-yilda Shimoliy Galliyani zabt etdi va 496-yilda [[Tolbiak jangi|Tolbiak jangida]] Shvabiyadagi [[alemannlar]] qabilasini bo‘ysundirdi, bu huddud keyinchalik [[Shvabiya]] gersogligiga aylandi. Milodiy 500-yilga kelib Xlodvig frank qabilalarini birlashtirdi{{Sfn|Wilson|2016|p=24}} va 510-yil atroflarida ''Franklar qiroli'' deb e’lon qilindi<ref>{{Cite web |title=Gregory of Tours (539–594): The Conversion of Clovis, 42. When they were dead Clovis received all their kingdom and treasures |url=https://sourcebooks.fordham.edu/source/gregory-clovisconv.asp |access-date=2 March 2019 |publisher=Sourcebooks}}</ref>. Xlodvig ko‘pchilik german hukmdorlaridan farqli o‘laroq, [[Arianchilar|arianlikni]] emas, katoliklikni qabul qildi. 511-yilda Xlodvig vafotidan keyin uning to‘rt o‘g‘li uning qirolligini o‘zaro bo‘lib olishdi{{Sfn|Kibler|1995|p=1159|ps=: "From time to time, Austrasia received a son of the Merovingian king as an autonomous ruler."}}. V–VI asrlarda Meroving qirollari franklar nazoratini hozirgi Germaniya hududining katta qismiga yoyib, [[turinglar]] va [[burgundlar]]ni bo‘ysundirdilar<ref name="Bachrach1972">{{Cite book |first=Bernard S. |last=Bachrach |url=https://books.google.com/books?id=jbz9IyOvfPoC&pg=PR9 |title=Merovingian Military Organization, 481–751 |publisher=U of Minnesota Press |date=1972 |isbn=978-0-8166-5700-1 |page=9}}</ref><ref name="Thompson1928">{{Cite book |first=James Westfall |last=Thompson |url=https://books.google.com/books?id=l4QfAAAAMAAJ |title=Feudal Germany |publisher=University of Chicago Press |date=1928 |pages=167ff |chapter=Old Saxony |access-date=4 March 2019}}</ref>. Merovinglar Fransiya hududlarini gersoglar boshqaruviga berdilar{{Sfn|Van Dam|1995|p=222|ps=: "Surrounding the core of Frankish kingdoms were other regions more or less subservient to the Merovingian kings. In some regions the Merovingians appointed, or perhaps simply acknowledged, various dukes, such as the duke of the Alamans, the duke of the Vascones in the western Pyrenees, and the duke of the Bavarians. [...] Since these dukes, unlike those who served at the court of the Merovingians or administered particular regions in the Merovingian kingdoms, ruled over distinct ethnic groups, they had much local support and tended to act independently of the Merovingians, and even to make war on them occasionally."}} hamda zabt etilgan hududlarni integratsiya qilish uchun [[Rim imperiyasi]] usullaridan foydalandilar{{Sfn|Damminger|2003|p=74|ps=: "The area of Merovingian settlement in southwest Germany was pretty much confined to the so called 'Altsiedelland', those fertile regions which had been under the plough since neolithic times [...]."}}. Qabilalarga o‘z huquqiy tizimlarini saqlab qolishga ruxsat berilgan bo‘lsa-da{{Sfn|Drew|2011|pp=8–9|ps=: "Some of the success of the Merovingian Frankish rulers may be their acceptance of the personality of law policy. Not only did Roman law remain in use among Gallo-Romans and churchmen, Burgundian law among the Burgundians, and Visigothic law among the Visigoths, but the more purely Germanic peoples of the eastern frontier were allowed to retain their own 'national' law."}}, ulardan arianlikdan voz kechish talab qilindi{{Sfn|Hen|1995|p=17|ps=: "Missionaries, mainly from the British Isles, continued to operate in the Merovingian kingdoms throughout the sixth to the eighth centuries. Yet, their efforts were directed at the fringes of the Merovingian territory, that is, at Frisia, north-east Austrasia and Thuringia. These areas were hardly Romanised, if at all, and therefore lacked any social, cultural or physical basis for the expansion of Christianity. These areas stayed pagan long after Merovingian society completed its conversion, and thus attracted the missionaries' attention. [...] Moreover, there is evidence of missionary and evangelising activity from Merovingian Gual, out of places like Metz, Strasbourg or Worms, into the 'pagan regions' [...]."}}. 718-yilda [[Karl Martell]] neustriyaliklarni qo‘llab-quvvatlagan holda sakslarga qarshi urush olib bordi<ref name="Frassetto2003">{{Cite book |first=Michael |last=Frassetto |url=https://books.google.com/books?id=yW-GfElbafQC&pg=PA90 |title=Encyclopedia of Barbarian Europe: Society in Transformation |publisher=ABC-CLIO |date=2003 |isbn=978-1-57607-263-9 |page=90}}</ref>. 750-yilga kelib katolik franklar Galliya, Germaniya, Shvabiya, [[Burgundiya]] va Shveytsariyadagi ulkan hududni — Franklar davlatini nazorat qildilar. Liutprand bosimi ostida papalik 732-yilda Turs jangida [[Damashq xalifaligi]]ni mag‘lub etganidan keyin Marteldan yordam so‘radi{{Sfn|Wilson|2016|p=24}}. Biroq, mustahkam ittifoq faqat Karl vafotidan keyin uning vorisi [[Pippin pakana]] davridagina yuzaga keldi{{Sfn|Wilson|2016|p=25}}. 751-yilda Pipin qirol unvonini olib, cherkov tomonidan moylandi. [[Papa Stephen II|Rim papasi Stefan II]] Pippin ehsoniga javoban unga Rim va Avliyo Pyotr homiysi sifatida ''Patricius Romanorum'' merosiy unvonini berdi<ref name="ArnasonRaaflaub2010">{{Cite book |first1=Johann P. |last1=Arnason |url=https://books.google.com/books?id=ulrX1QUgVLgC&pg=PT212 |title=The Roman Empire in Context: Historical and Comparative Perspectives |last2=Raaflaub |date=23 December 2010 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9020-9 |page=212|author-link=Jóhann P. Árnason|author-link2=Kurt Raaflaub|first2=Kurt A.}}</ref>, bu esa [[Papa viloyati]] suverenitetini kafolatladi. === Muqaddas Rim imperiyasining tashkil topishi === 768-yilda Pipin vafot etgach, uning o‘g‘li [[Buyuk Karl]] o‘z hokimiyatini mustahkamladi va [[Fransiya|Fransiya]] (Fransiya hududini) kengaytirdi. Buyuk Karl Paviya qamali bilan longobardlarning 200 yillik hukmronligiga barham berdi va o‘zini [[Longobardlar qiroli]] deb e’lon qildi. 776-yildagi qo‘zg‘olondan keyin eski longobard zodagonlari o‘rniga sadoqatli frank zodagonlari o‘rnatildi{{Sfn|Wilson|2016|p=26}}. Keyingi 30 yil sharqdagi slavyanlar va [[Avarlar]], shuningdek, [[sakslar]] hamda [[bavarlar]] kabi barcha german qabilalarini bo‘ysundirishga sarflandi{{Sfn|Wilson|2016|pp=26–27}}<ref name="Nelson1998">{{Citation |last=Nelson |first=Janet L. |title=Charlemagne's church at Aachen |url=http://www.historytoday.com/janet-l-nelson/charlemagnes-church-aachen |volume=48 |issue=1 |pages=62–64 |date=1998 |publisher=History Today}}</ref>. [[Sakslar]] urushi 772-yildan 804-yilgacha davom etdi. Franklar o‘z raqiblarini yengib, ularni xristian diniga kiritdilar va yerlarini Karolinglar imperiyasiga qo‘shib oldilar. Milodiy 800-yilning Rojdestvo kunida Rimda [[Papa Leo III|Rim papasi Leo III]] Buyuk Karlni ''Imperator Romanorum'' (Rimliklar imperatori) deb toj kiydirdi<ref name=Nelson1998/>. Buyuk Karlning uch nabirasi o‘rtasida bo‘linadigan meros an’anasini davom ettirish yoki [[primogenitura]]ni joriy etish borasidagi kurashlar 843-yildagi [[Verden shartnomasi]] bilan Karolinglar imperiyasining uch qismga bo‘linishiga olib keldi<ref>{{cite book |doi=10.1002/9781118885154.dipl0494 |chapter=Treaty of Verdun (843) |title=The Encyclopedia of Diplomacy |date=2018 |last1=Benham |first1=Jenny |pages=1–5 |isbn=978-1-118-88791-2 }}</ref>. [[Lyudvig II]] Reyn daryosidan sharqdagi va Italiyaning shimolidagi barcha yerlarni o‘z ichiga olgan Sharqiy Franklar qirolligini oldi. Bu hududga 919-yildan 936-yilgacha hukmronlik qilgan ilk frank bo‘lmagan qirol Qushlar ovchisi Henry I boshchiligidagi federatsiyaga birlashgan german qabilaviy gersogliklarining yerlari kirar edi{{Sfn|Schulman|2002|pp=325–327}}. Qirollik saroyi iqtisodiy va madaniy markazlarga aylangan ''Kaiserpfalzen'' deb nomlangan qarorgohlar bo‘ylab ko‘chib yurgan. Axen saroyi markaziy o‘rin tutgan, chunki uning mahalliy Axan saroy kapellasi 1531-yilgacha qirollarni toj kiydirish maskani bo‘lib xizmat qilgan<ref name=Nelson1998/><ref>{{Cite web |title=Aachen Cathedral |url=https://whc.unesco.org/en/list/3 |access-date=18 March 2019 |publisher=UNESCO World Heritage Centre, Outstanding Universal Value}}</ref>. === Ottonlar sulolasi === [[File:Bas-côté nord, baie VI Otto Rex (dernier tiers XIIe).jpg|thumb|upright=.5|XII asrga oid [[Otton I]] ning vitrajdagi tasviri]] 936-yilda [[Otton I]] Axenda german qiroli, 961-yilda Paviya shahrida [[Italiya]] qiroli va 962-yilda Rimda Rim papasi John XII tomonidan imperator deb e’lon qilindi. German qirolining Italiya qirolligi va Lotin cherkovi homiysi sifatidagi an’anasi XII asrda [[Muqaddas Rim imperiyasi]] tushunchasining yuzaga kelishiga sabab bo‘ldi. Keyinchalik Germaniya bilan aynashtirilgan bu nom rasmiy iste’molda saqlanib qoldi va 1452-yilda Rimdagi oxirgi imperatorlik toj kiyish marosimidan keyin unga ''Nationis Germanicæ (nemis millatiga mansub)'' so‘zlari qo‘shildi{{Sfn|Schulman|2002|pp=325–327}}. Otton zodagonlar o‘rniga yepiskoplar va abbatlarni tayinlash bo‘yicha [[Karolinglar]] huquqlarini tiklash orqali qirollik hokimiyatini kuchaytirdi; bu tayinlovlar ulkan yer egaliklarini nazorat qilardi{{Sfn|Barraclough|1984|p=59}}. Otton yuqori tabaqali ruhoniylar uchun tselibatni (uylanmaslikni) qo‘llab-quvvatladi, shuning uchun cherkov lavozimlari hech qachon irsiy bo‘lib qolmagan. O‘zi tayinlagan abbatlar va yepiskoplarga yerlar berish orqali Otton ularni "Imperiya knyazlari"ga aylantirdi<ref>{{Cite journal |last=Reuter |first=Timothy |date=25 March 2011 |title=The "Imperial Church System" of the Ottonian and Salian Rulers: a Reconcern |journal=The Journal of Ecclesiastical History |publisher=Cambridge Press |volume=33 |issue=3 |pages=347–374 |doi=10.1017/S0022046900026245 |s2cid=159994750}}</ref>. Shu tariqa Otton milliy cherkovga asos soldi. Vengriyalik [[vengerlar]] 955-yildagi [[Lechfeld jangi]]da tor-mor etilib, tashqi tahdidlar bartaraf etildi. Elba va Oder daryolari orasidagi [[slavyanlar]] bo‘ysundirildi. Otton Rim papasi Ioann XIIni taxtdan haydab chiqardi va papa saylovini o‘z nazoratiga oldi, bu esa papalik ustidan imperator nazorati o‘rnatishga asos bo‘ldi<ref name="HooperHooper1996">{{Cite book |last1=Hooper |first1=Nicholas |url=https://archive.org/details/cambridgeillustr00nich |title=The Cambridge Illustrated Atlas of Warfare: The Middle Ages, 768–1487 |last2=Bennett |first2=Matthew |date=26 January 1996 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-44049-3 |pages=[https://archive.org/details/cambridgeillustr00nich/page/30 30]– |url-access=registration}}</ref><ref name="RingWatson2013">{{Cite book |last1=Ring |first1=Trudy |url=https://books.google.com/books?id=yfPYAQAAQBAJ&pg=PA124 |title=Northern Europe: International Dictionary of Historic Places |last2=Watson |first2=Noelle |last3=Schellinger |first3=Paul |date=28 October 2013 |publisher=Routledge |isbn=978-1-136-63944-9 |page=124}}</ref>. Otton I dan keyin uning o‘g‘li [[Otton II]] 973–983-yillarda imperator bo‘ldi, shuningdek, Otto II ning rafiqasi [[Theophanu]] 983–991-yillarda, uning o‘z rafiqasi [[Italiyalik Adelaide]] 991–995-yillarda regentlik qildilar, nabirasi [[Otton III]] esa 996–1002-yillarda imperator bo‘ldi. Otto III dan so‘ng uning amakivachchasi [[Henry II]] hokimiyatga keldi, u Otonlar sulolasining farzandsiz vafot etgan oxirgi imperatori bo‘ldi. ===Frankonlar sulolasi === [[File:2015 04 23 114 Speyerer Dom Südseite.jpg|thumb|1061-yilda muqaddas etilgan Spayer sobori]] Heinrich II dan keyin [[Frankonlar sulolasi]]ning ilk imperatori [[Konrad II]] hokimiyat tepasiga keldi. Konradning o‘g‘li [[Henry III]] (1039–56) davrida imperiya cherkovning Klyuni islohotlarini, [[Xudoning tinchligi va sulhi]]ni qo‘llab-quvvatladi, [[simoniy]]ni (cherkov lavozimlarini sotib olishni) taqiqladi va ruhoniylardan tselibatni talab qildi. Papalik ustidan imperatorlik hokimiyati o‘zining cho‘qqisiga chiqdi. Biroq Rim bunga javoban Kardinallar kollegiyasini tuzdi va Rim papasi Grigoriy VII o‘zining cherkov islohotlarini boshladi. Grigoriy o‘zining ''[[Papaning bayonotlari]]'' asarida cherkov lavozimlariga tayinlashda papa hokimiyati ustunligini talab qildi. Keyingi ziddiyat natijasida imperator [[Henry IV, Holy Roman Emperor|Heinrich IV]] cherkovdan chetlatilgach, 1077-yilda [[Canossa]]da papaning oldida bosh egishga majbur bo‘ldi, bu voqea [[Investitura mojarosi]] deb nomlandi. 1122-yilda [[Henry V]] va Rim papasi o‘rtasida [[Vorm konkordati]] tuzilib, yarashuvga erishildi. Ushbu nizo natijasida papalik diniy ishlar ustidan nazoratni qaytarib oldi<ref>{{Cite web |last=Dirscherl |first=Simon |date=23 May 2005 |title=The clerical reform movement and the investiture controversy |url=https://www.phil.uni-passau.de/fileadmin/dokumente/lehrstuehle/frenz/online-tutorien/stadtgeschichte/english/investiturstreit.html |access-date=6 March 2019 |publisher=University Passau |archive-date=7 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190307054312/https://www.phil.uni-passau.de/fileadmin/dokumente/lehrstuehle/frenz/online-tutorien/stadtgeschichte/english/investiturstreit.html }}</ref><ref>{{Cite book |last=Uta-Renate Blumenthal |title=The Investiture Controversy: Church and Monarchy from the Ninth to the Twelfth Century |url=https://archive.org/details/isbn_9780812213867 |publisher=University of Pennsylvania Press |date=1988 |isbn=978-0-8122-1386-7 |jstor=j.ctt3fht77}}</ref>. Oqibatda, Otonlar davridagi imperatorlik cherkov tizimi (''Reichskirche'') tanazzulga yuz tutdi. Shuningdek, bu dunyoviy knyazlarga qarshi turish uchun qudratli cherkov rahbarlarini tayinlash borasidagi qirollik va imperatorlik an’analariga barham berdi<ref>{{Cite web |title=What is the significance of the "Investiture Controversy?" |url=https://www.enotes.com/homework-help/what-significance-investiture-controversy-why-this-336636 |access-date=2 March 2019 |publisher=E Notes}}</ref>. ''Sacrum imperium'' (Muqaddas imperiya) atamasi ilk bor 1157-yilda [[Frederick Barbarossa]] tomonidan qo‘llanilgan<ref>{{Cite web |title=The Official Name of the Holy Roman Empire |url=http://www.holyromanempireassociation.com/official-name-of-the-holy-roman-empire.html |access-date=2 March 2019 |publisher=Holy Roman Empire Association}}</ref>, ''Sacrum Romanum Imperium'' ya’ni Muqaddas Rim imperiyasi so‘zlari esa 1180-yilda birlashtirilib, 1254yildan boshlab hujjatlarda turlicha ko‘rina boshladi{{Sfn|Wilson|2016|p=19}}. === Ganza ittifoqi === [[File:Haupthandelsroute Hanse.png|thumb|right|Ganza ittifoqining asosiy savdo yo‘llari]] Ganza ittifoqi O‘rta asrlarda Boltiq dengizi, Shimoliy dengiz va kema qatnovi mavjud daryolar bo‘ylab savdoni nazorat qilgan, Shimoliy Yevropa shaharlari savdogarlar gildiyalarining tijorat va mudofaa ittifoqi edi. Unga a’zo bo‘lgan har bir shahar o‘z suverenining huquqiy tizimini saqlab qolgan va erkin imperatorlik shaharlarini istisno qilganda, muayyan siyosiy muxtoriyatga ega bo‘lgan{{Sfn|Day|1914|p=252}}. Lyubek va Gamburg o‘rtasidagi kelishuvdan boshlangan gildiyalar iqtisodiy resurslarni kuchaytirish hamda birlashtirish, jumladan, savdo yo‘llari va soliq imtiyozlarini ta’minlash, narxlarni nazorat qilish va o‘z tovarlarini yaxshiroq sotish maqsadida o‘zaro hamkorlik qilganlar. Kyoln va Bremen kabi muhim savdo markazlari ushbu ittifoqqa qo‘shilib, uning diplomatik mavqeyini oshirdi{{Sfn|Thompson|1931|pp=146–179}}. Iqtisodiy salohiyati uchun mintaqaviy hukmdorlar tomonidan tan olingan holda tijorat faoliyati uchun qulay imtiyozlar berildi<ref>Translation of the grant of privileges to merchants in 1229: {{Cite web |first=Paul |last=Halsall |title=Medieval Sourcebook: Privileges Granted to German Merchants at Novgorod, 1229 |url=http://www.fordham.edu/halsall/source/1229novgorod-germans.html |access-date=6 March 2019 |publisher=Fordham.edu}}</ref>. O‘zining gullagan davrida ittifoq g‘arbda Londondan tortib [[Edinburgh|Edinburggacha]], sharqda [[Novgorod]]gacha bo‘lgan deyarli barcha shaharlarda savdo punktlarini saqlab kelgan. XIV asrga kelib qudratli ittifoq o‘z manfaatlarini zarur bo‘lganda harbiy vositalar yordamida ham ta’minlagan. Bu holat 1361-yildan 1370-yilgacha Daniya bilan bo‘lgan urushda o‘z yakuniga yetdi. 1450-yildan keyin so‘nggi o‘rta asrlar inqirozi, hududiy lordlarning ko‘proq tijorat nazoratiga intilgan o‘zgaruvchan siyosati, kumush inqirozi va Yevroosiyo savdo tarmog‘idan chetda qolishi kabi omillar tufayli ittifoq tanazzulga yuz tutdi<ref>Istvan Szepesi, "Reflecting the Nation: The Historiography of Hanseatic Institutions". ''Waterloo Historical Review'' 7 (2015). [http://whr.uwaterloo.ca/index.php/whr/article/download/33/29 online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905145451/http://whr.uwaterloo.ca/index.php/whr/article/download/33/29 |date=5 September 2017}}</ref><ref>{{Cite web |first=Murray N. |last=Rothbard |date=23 November 2009 |title=The Great Depression of the 14th Century |url=https://mises.org/library/great-depression-14th-century |access-date=14 March 2019 |publisher=Mises Institute}}</ref>. === Sharqqa tomon kengayish === [[File:Osadnictwo niemieckie na wschodzie.PNG|thumb|Germaniyaning sharqqa tomon kengayish bosqichlari]] [[File:Friedrich I. Barbarossa.jpg|thumb|upright=.6|Frederick Barbarossaning 1171-yilda cho‘qintirgan otasi graf Otto fon Kapenbergga bergan oltin byusti]] ''Ostsiedlung'' (Sharqiy hududlarni o‘zlashtirish) XI–XIV asrlarda [[Saale]] va [[Elba]] daryolarining sharqida [[slavyanlar]] hamda boltiqbo‘yliklar yashab kelgan hududlarga germanlarning muvofiqlashtirilmagan tarzda ko‘chib o‘rnashishi jarayoni bo‘lgan<ref name="Murray2017">{{Cite book |first=Alan V. |last=Murray |url=https://books.google.com/books?id=KgokDwAAQBAJ&pg=PT23 |title=The North-Eastern Frontiers of Medieval Europe: The Expansion of Latin Christendom in the Baltic Lands |date=15 May 2017 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-351-88483-9 |page=23}}</ref><ref name="Berend2017">{{Cite book |first=Nora |last=Berend |url=https://books.google.com/books?id=SgokDwAAQBAJ&pg=PT194 |title=The Expansion of Central Europe in the Middle Ages |date=15 May 2017 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-351-89008-3 |page=194}}</ref>. X–XI asrlarda sharqiy yerlarga qilingan imperatorlik harbiy yurishlari butparast qabilalarni bo‘ysundirishga qaratilgan edi. Zabt etilgan hududlar harbiy nazoratni ta’minlovchi va soliq yig‘ilishini nazorat qiluvchi istehkomlar hamda qal’alardagi qo‘shinlar joylashgan chegara hududlari — [[Marka]]lar sifatida imperiya tarkibiga kiritilgan.<ref>{{Cite book |url=https://www.grin.com/document/106527 |title=Ostsiedlung – ein gesamteuropäisches Phänomen |publisher=GRIN Verlag |date=2002 |isbn=978-3-640-04806-9 |access-date=7 March 2019}}</ref> 1230-yilda [[monaxlar]] ordeni bo‘lgan [[Tevton ordeni]] [[Prussiya]] yurishini boshladi. Polsha gersogi Mazoviyalik Konrad kuchlari tomonidan qo‘llab-quvvatlangan bu yurish boltiqbo‘ylik burungi prusslarni xristianlashtirishni maqsad qilib, ulkan hududlarni zabt etishga muvaffaq bo‘ldi. Imperator roziligi bilan ruhlangan orden Konradning roziligisiz davlat tuzishga qaror qildi. Faqat papa hokimiyatiga bo‘ysungan holda, orden 150 yil davomida Tevton davlatini kengaytirdi. Polsha qirolligi, Liviya buyuk knyasligi va [[Novgorod respublikasi]] bilan ziddiyat XV asr o‘rtalariga kelib harbiy mag‘lubiyat va cheklanishga olib keldi. Tevton ordenining oxirgi buyuk magistri Albert I qolgan yerlarni dunyoviy [[Prussiya gersogligi]]ga aylantirdi{{Sfn|Carsten|1958|pp=52–68}}<ref>{{Cite web |title=Staat des Deutschen Ordens |url=http://www.ordensstaat.de/orden/sr.htm |access-date=7 March 2019 |publisher=Ordensstaat de}}</ref>. === Cherkov va davlat === [[Henry V]] 1111-yilda Muqaddas Rim imperatori bo‘ldi. Cherkovni nazorat qilish umidida u Adalbert I Mayns arxiyepiskopi etib tayinladi. Biroq Adalbert unga qarshi chiqib, cherkov hokimiyatini ustun qo‘ydi. Bu holat Investitura uchun kurash doirasidagi "1111-yil inqirozi"ni keltirib chiqardi<ref>{{Cite book |last=Blumenthal |first=Uta-Renate |title=The Investiture Controversy: Church and Monarchy from the Ninth to the Twelfth Century |date=1991 |pages=159–173}}</ref>. 1137-yilda knyag-saylovchilar nomzod sifatida [[Hohenstaufen]] sulolasiga mansub [[Conrad III]] ga yuzlandilar. Konrad raqibi [[Henry the Proud]]ni Bavariya va Saksoniyadan mahrum qilishga urindi, bu esa imperiyaning ikki guruhga bo‘linishiga va urushga sabab bo‘ldi. ''[[Guelphs|Gvelflar]]'' Henry the Proud mansub bo‘lgan Velflar sulolasini qo‘llab-quvvatladilar. Raqib ''[[Ghibellines|Gibellinlar]]'' esa Shvabiyaning Hohenstaufenlar sulolasiga sodiqlik bildirdilar. Gvelflar papalik ostida cherkov mustaqilligini va imperator hokimiyatiga qarshi gersoglik manfaatlarini himoya qilishni xohlardilar. Gibellinlar esa cherkov ustidan nazoratni va kuchli imperatorlik hukumatini yoqladilar{{Sfn|Fuhrmann|1986}}. Hohenstaufenlar imperatori Fridrix Barbarossa davrida, 1156-yilda guruhlar o‘rtasida kelishuvga erishildi. Bavariya gvelflarni ifodalagan Geynrixning o‘g‘li [[Henry the Lion|Geynrix Arslon]]ga qaytarildi. Avstriya markgrafligi Bavariyadan ajratilib, 1156-yilda Avstriya gersogligiga aylantirildi<ref>{{Cite book |last=Kahn |first=Robert A. |title=A History of the Habsburg Empire 1526–1918 |url=https://archive.org/details/historyofhabsbur0000kann |date=1974 |page=[https://archive.org/details/historyofhabsbur0000kann/page/5 5]}}</ref>. Savdo tufayli boyib ketgan Shimoliy Italiya shaharlari Barbarossaning feodal hukmronlik da’vosiga qarshi chiqishdi. Ular Lombard ittifoqiga birlashib, 1176-yilda Lenyano jangida Barbarossani yengdilar. Imperator va Rim papasi Aleksandr III o‘rtasida Venetsiya sulhi tuzilib, yarashuvga erishildi<ref>{{Cite web |title=The Peace of Venice; 1177 |url=http://www.yale.edu/lawweb/avalon/medieval/venice.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060825040541/http://www.yale.edu/lawweb/avalon/medieval/venice.htm |archive-date=25 August 2006 |access-date=14 March 2019 |publisher=Yale Law School}}</ref>. 1180-yilda Geynrix Arslon qonundan tashqari deb e’lon qilindi, Saksoniya bo‘lindi, Bavariya esa [[Wittelsbach dynasty|Vittelsbaxlar sulolasiga]] asos solgan va 1918-yilgacha Bavariyani boshqargan [[Otto I Wittelsbach, Duke of Bavaria|Otto fon Vittelsbaxga]] berildi. 1184–1186-yillarda Barbarossa davridagi imperiya ''[[Diet of Pentecost|Pentacost reyxstagi]]'' va uning o‘g‘li Henry VI ning [[normannlar]] malikasi [[Constance I of Sicily|Sitsiliyalik Konstansiya]] bilan nikohi bilan o‘zining madaniy cho‘qqisiga erishdi<ref name="Bumke1991">{{Cite book |first=Joachim |last=Bumke |url=https://archive.org/details/bub_gb_Bmpw8LIwMUgC |title=Courtly Culture: Literature and Society in the High Middle Ages |date=1 January 1991 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-06634-2 |pages=[https://archive.org/details/bub_gb_Bmpw8LIwMUgC/page/n213 206]–}}</ref>. [[Albertus Magnus]]ning sxolastik falsafasi va [[Wolfram von Eschenbach]] adabiyotida o‘z aksini topgan chavandozlik va saroy madaniyati gullab-yashnadi<ref name="Scaglione1991">{{Cite book |first=Aldo D. |last=Scaglione |url=https://books.google.com/books?id=xWaFsiCYeNAC&pg=PA17 |title=Knights at Court: Courtliness, Chivalry & Courtesy from Ottonian Germany to the Italian Renaissance |date=1 January 1991 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-07270-1 |page=17}}</ref>. [[File:Balduineum Wahl Heinrich VII.jpg|thumb|[[Holy Roman Empire|Imperatorlik]] [[prince-elector|saylovchi knyazlar]], ''[[Codex Balduini Trevirorum]]'']] 1212–1250-yillarda [[Frederick II, Holy Roman Emperor|Fridrix II]] professional tarzda boshqariladigan davlatni barpo etdi. U Italiyadagi urushni qayta boshladi. Cherkov va dunyoviy knyazlarga suveren huquqlar berilib, bu mustaqil davlatlarning paydo bo‘lishiga olib keldi. Papaning kurashi imperiya kuchini zaiflashtirdi, Fridrix II uch marta cherkovdan chetlatildi. Uning o‘limidan so‘ng Hohenstaufenlar sulolasi quladi va 1250–1273-yillarda imperatorsiz interregnum (taxt bo‘sh qolgan davr) boshlandi<ref>{{Cite web | title=Germany - Interregnum, Holy Roman Empire, 1250-1350 {{!}} Britannica | url=https://www.britannica.com/place/Germany/The-Great-Interregnum | access-date=2026-08-13 | website=www.britannica.com}}</ref>. Bu davr Shvabiya grafi [[Rudolf I of Germany|Rudolf I]]ning saylanishi bilan yakunlandi<ref>{{Cite book |last=Kantorowicz |first=Ernst |title=Frederick the Second, 1194–1250 |url=https://archive.org/details/bwb_KV-455-231 |date=1957}}</ref><ref>{{Cite journal |first=Walther |last=Köhler |date=1903 |title=Emperor Frederick II., The Hohenstaufe |journal=The American Journal of Theology |volume=7 |issue=2 |pages=225–248 |doi=10.1086/478355 |jstor=3153729 |doi-access=free}}</ref>. Imperator [[Louis IV, Holy Roman Emperor|Lyudvig IV]] va papalik o‘rtasidagi muzokaralarning muvaffaqiyatsizligi 1338-yilda [[Imperial Estate|Imperator mulklari]] knyazlari tomonidan [[Rens deklaratsiyasi]]ning qabul qilinishiga olib keldi, unga ko‘ra kurfurstlarning aksariyati tomonidan saylanish papa tasdigʻisiz avtomatik ravishda qirollik unvoni va imperiya ustidan hukmronlikni taqdim etishi belgilandi. Natijada monarx kurfurstlarning lutfiga qaram bo‘lib qoldi. 1346–1378-yillarda [[Emperor Charles IV|Karl IV]] imperator hokimiyatini tiklashga harakat qildi. [[Golden Bull of 1356|1356-yilgi Oltin bulla]]ga ko‘ra, imperatorlar faqat [[prince-elector|yettita]] kurfurstdan iborat kollegiya tomonidan saylanishi belgilandi<ref>{{Cite web |title=The Golden Bull of the Emperor Charles IV 1356 A.D. |url=http://avalon.law.yale.edu/medieval/golden.asp |access-date=18 March 2019 |publisher=Lillian Goldman Law Library}}</ref>. 1347–1351-yillarda Yevropani [[Qora oʻlim]] [[pandemiya]]si qamrab olib, aholining 30–60 foizini qirib yubordi. Bu ijtimoiy tanglik, diniy ishonchsizlik va fanatizmga olib keldi. Xususan, yahudiylar aybdor deb topilib, hujumga uchradilar. Ko‘plab yahudiylar qochib, Sharqiy Yevropaga o‘rnashib oldilar<ref>{{Cite book|last=Austin Alchon |first=Suzanne |title=A pest in the land: new world epidemics in a global perspectiveress |publisher=University of New Mexico P |date=2003 |isbn=978-0-8263-2871-7 |page=[https://books.google.com/books?id=YiHHnV08ebkC&pg=PA21 21] |ol=8167121M}}</ref><ref>{{Cite web |last=Haverkamp |first=Alfred |title=Jews in the Medieval German Kingdom |url=https://ubt.opus.hbz-nrw.de/opus45-ubtr/frontdoor/deliver/index/docId/671/file/Jews_German_Kingdom.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20200702221423/https://ubt.opus.hbz-nrw.de/opus45-ubtr/frontdoor/deliver/index/docId/671/file/Jews_German_Kingdom.pdf |archive-date=2020-07-02 |access-date=19 March 2019 |publisher=University of Trier}}</ref>. === Shaharlar va qishloqlar === Nemis hududlarining aholisi 1056-yilda 5–6 million kishini, 1190-yilda esa 7–8 million kishini tashkil qilgan{{Sfn|Fuhrmann|1986|pp=[https://books.google.com/books?id=Hlapxde55rAC&pg=PA11 11ff]}}<ref>{{Cite web |last=Allen |first=Robert C. |title=Economic structure and agricultural productivity in Europe, 1300-1800, page 9 |url=http://www.helsinki.fi/iehc2006/papers3/Allen122.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20101121150336/https://www.helsinki.fi/iehc2006/papers3/Allen122.pdf |archive-date=2010-11-21 |access-date=19 March 2019 |publisher=University of British Columbia}}</ref>. Aholining asosiy qismini feodal lordlari va monastirlar tasarrufidagi qaram dehqonlar tashkil etgan{{Sfn|Fuhrmann|1986}}. XII asrda savdo yo‘llari hamda imperatorlik istehkomlari va qal’alari yaqinida yangi shaharlar bunyod etila boshlandi. Shaharlar munitsipal huquqiy tizimga bo‘ysungan. Erkin imperatorlik shaharlari maqomini olgan Kyoln kabi yirik shaharlar endilikda yer egalari yoki yepiskoplarga bo‘ysunmagan, balki bevosita imperatorga tobe bo‘lib, tijorat va huquqiy erkinliklardan bahramand bo‘lganlar<ref>{{Cite book |first=Alfred |last=Haverkamp |title=Medieval Germany, 1056–1273 |url=https://archive.org/details/medievalgermany10000have |publisher=Oxford University Press |date=1988}}</ref>. Shaharlar odatda [[ savdo]] elitasidan iborat bo‘lgan patrisiy kengashi tomonidan boshqarilgan. [[Hunarmand]]lar shaharlar ustidan nazorat o‘rnatishga intiluvchi qat'iy qoidalar bilan boshqariladigan hunarmandchilik gildiyalarini tuzganlar. Jamiyat qatlamlarga bo‘linib ketgan bo‘lib, u ruhoniylar, shifokorlar, savdogarlar, hunarmandlar gildiyalari, yollanma ishchilar va [[dehqonlar]]dan iborat edi. To‘laqonli fuqarolik huquqi kambag‘allarga berilmagan. Soliqqa tortish, jamoat xarajatlari, biznesni tartibga solish, bozor nazorati hamda korporativ muxtoriyat chegaralari siyosiy ziddiyatlarni keltirib chiqargan<ref>{{Cite book |last=Nicholas |first=David |title=The Growth of the Medieval City: From Late Antiquity to the Early Fourteenth Century |url=https://archive.org/details/growthofmedieval0000nich |publisher=Longman |date=1997 |pages=[https://archive.org/details/growthofmedieval0000nich/page/69 69]–72, 133–142, 202–220, 244–245, 300–307}}</ref>. === Ta’lim va madaniyat === 1439-yil atroflarida [[Johannes Gutenberg]] ko‘chma harflardan foydalanib, Kitob chop etish inqilobiga asos soldi. Arzon bosma kitoblar va risolalar [[reformatsiya]] hamda Ilmiy inqilob g‘oyalarining tarqalishiga xizmat qildi. {{Gallery |title= O‘rta asrlar va Uyg‘onish davrining nufuzli nemis tilidagi bosmaxona ustalari, mualliflari, rassomlari va olimlari |align=center |width=110 |File:Hildegard von Bingen.jpg|Abbasa [[Bingenlik Hildegard]] illyustratsiyalangan qo‘lyozmalarni nazorat qilish bilan birga nufuzli teologik, botanik, tibbiy matnlar va ''Fazilatlar tartibi'' axloqiy dramasini yozgan |File:Anonymous portrait of Johannes Gutenberg dated 1440, Gutenberg Museum.JPG|1439-yil atrofida bosma mashinadan]] foydalangan ilk kashfiyotchi [[Johannes Gutenberg]] harakatlanuvchi harflar yordamida matn bosishni joriy etib, kitob bosish inqilobini boshlab berdi. U 1455-yilda [[Gutenberg Bible|Gutenberg Bibliyasini]] nashr etdi. |File:Albrecht Dürer, Selbstbildnis mit 26 Jahren (Prado, Madrid).jpg|1500-yil atroflarida [[Albrecht Dürer]] Yevropa bo‘ylab [[rassom]], gravyurachi, [[matematik]], nazariyotchi va Shimoliy Uyg‘onish davrining muhim namoyandasi sifatida shuhrat qozondi. |File:Tilman riemenschneider.jpg|[[Tilman Riemenschneider]] so‘nggi [[gotika]] davridan [[Uyg‘onish davri]]gacha yashab o‘tgan eng mahoratli haykaltarosh, o‘ymakor va tosh yo‘nish ustasi bo‘lgan |File:Ries.PNG|[[Adam Ries]] rim raqamlarining noqulayligini anglab yetib, ularni [[arab raqamlari]] bilan almashtirgani uchun "zamonaviy hisob-kitob otasi" deb e’tirof etiladi<ref>{{cite web|url=https://www.scientificlib.com/en/Mathematics/Biographies/AdamRies.html#:~:text=Adam%20Ries%20is%20generally%20considered%20to%20be%20the,more%20structured%20Arabic%20numerals%20to%20a%20large%20extent.|title=Adam Ries - 'Generally considered to be the "father of modern calculating"'|website=www.scientificlib.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20241208180846/https://www.scientificlib.com/en/Mathematics/Biographies/AdamRies.html#:~:text=Adam%20Ries%20is%20generally%20considered%20to%20be%20the,more%20structured%20Arabic%20numerals%20to%20a%20large%20extent|archive-date=8 December 2024|url-status=live}}</ref>. |File:Georgius Agricola.jpg|[[Agrikola Georg]] arabcha ''al-'' aniqlik artiklini olib tashlab, kimyo fanini tasvirlashda faqat ''chymia'' va ''chymista'' so‘zlarini ishlatgan ilk olim bo‘lgan<ref name="Hexagon2005">{{cite journal |last1=Marshall |first1=James L. |last2=Marshall |first2=Virginia R. |title=Rediscovery of the Elements: Agricola |journal=The Hexagon |date=Autumn 2005 |volume=96 |issue=3 |page=59 |url=https://chemistry.unt.edu/sites/default/files/users/owj0001/agricola.pdf |access-date=7 January 2024 |publisher=Alpha Chi Sigma |issn=0164-6109 |oclc=4478114 |archive-date=25 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240425134735/https://chemistry.unt.edu/sites/default/files/users/owj0001/agricola.pdf |archivedate=2024-04-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240425134735/https://chemistry.unt.edu/sites/default/files/users/owj0001/agricola.pdf }}</ref><ref name="Rafferty 2012 p. 10">Rafferty, John P. (2012). ''Geological Sciences; Geology: Landforms, Minerals, and Rocks''. New York: Britannica Educational Publishing, p. 10. {{ISBN|978-1-61530-544-5}}</ref>. U [[mineralogiya]]ning otasi va ilmiy fan sifatida [[geologiya]]ga asos solgan shaxs sifatida tilga olinadi<ref name=berk>{{cite web|url=https://ucmp.berkeley.edu/history/agricola.html |title= Georgius Agricola | publisher = University of California – Museum of Paleontology |access-date= April 4, 2019 }}</ref><ref name="Rafferty 2012 p. 10"/>. |File:Hans Holbein the Younger, self-portrait.jpg|[[Hans Holbein the Younger]] XVI asrning buyuk portret ustalaridan biridir<ref>Zwingenberger, 9.</ref>. }} == Reformatsiya va Uygʻonish davri == === Ijtimoiy o‘zgarishlar === [[File:Durer-Triumphal Arch-military.jpg|thumb|[[Albrecht Dürer]]ning 1515-yilgi ''Zafar archasi'' asarining bir qismi. Unda yirik piyoda askarlar, an’anaviy otliq qo‘shinlar hamda yangi turdagi ko‘chma artilleriya bilan jihozlangan yaxlit professional qo‘shin tasvirlangan<ref>{{Cite web |last=Silver |first=Larry |title=Albrecht Dürer, The Triumphal Arch or Arch of Honor – Smarthistory |url=https://smarthistory.org/albrecht-durer-the-triumphal-arch |access-date=3 March 2022 |website=smarthistory.org}}</ref>.]] 1438-yildan boshlab Avstriya gersogligi, [[Bohemiya]] va [[Vengriya]] ustidan nazoratni qo‘lga kiritgan [[Habsburg]] sulolasi 1806-yilgacha Muqaddas Rim imperatori lavozimini doimiy ravishda egallab keldi. XIV asr ofatlaridan keyin Yevropa jamiyati o‘zgarib, o‘lat, G‘arbiy shizma va sulolaviy urushlar fonida diniy itoatkorlik hamda siyosiy sadoqat zaiflashdi. Erkin imperatorlik shaharlarining yuksalishi va shaharliklar qatlamining paydo bo‘lishi feodalizmning ijtimoiy-iqtisodiy tartibini yemirdi<ref name="Rothstein1995">{{Cite book |first=Stanley |last=William Rothstein |url=https://books.google.com/books?id=g0W8-Xsg_ssC&pg=PA9 |title=Class, Culture, and Race in American Schools: A Handbook |publisher=Greenwood Publishing Group |date=1995 |isbn=978-0-313-29102-9 |page=9}}</ref>. Janubiy Germaniyadagi rivojlanayotgan shaharlarda savdo elitalarining tijorat korxonalari misli ko‘rilmagan boylik keltirib chiqardi. Cherkov va dunyoviy hukmdorlarning moliyachilari sifatida badavlat oilalar XV va XVI asrlarda imperiyaga sezilarli darajada ta’sir ko‘rsatdilar<ref>{{Cite book |last1=Kohler |first1=Alfred |last2=Arnold-Öttl |first2=Herta |last3=Ammann |first3=Gert |last4=Caramelle |first4=Franz |last5=Gürtler |first5=Eleonore |last6=Pizzinini |first6=Meinrad |url=https://books.google.com/books?id=IQJCDAAAQBAJ&pg=PT143 |title=Tiroler Ausstellungsstrassen: Maximilian I |date=2016 |publisher=Museum With No Frontiers (Museum Ohne Grenzen) |isbn=978-3-902966-03-2 |page=143 |language=de |access-date=18 January 2022}}</ref><ref>{{Cite book |last=Nolan |first=Cathal J. |url=https://books.google.com/books?id=1h9zzSH-NmwC&pg=PA332 |title=The Age of Wars of Religion, 1000-1650: An Encyclopedia of Global Warfare and Civilization |date=2006 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-33733-8 |page=332 |language=en |access-date=3 March 2022}}</ref><ref>{{Cite book |last=Clough |first=S. B. |url=https://books.google.com/books?id=xQNaAAAAYAAJ |title=European History in a World Perspective: Early modern times |date=1975 |publisher=Heath |isbn=978-0-669-85555-5 |page=479 |language=en |access-date=3 March 2022}}</ref><ref>{{Cite news |first=Daniel |last=Eckert |date=6 June 2016 |title=So wurde Fugger zum reichsten Menschen der Geschichte |work=Die Welt |publisher=Welt |url=https://www.welt.de/wirtschaft/article155974825/So-wurde-Fugger-zum-reichsten-Menschen-der-Geschichte.html |access-date=18 March 2019}}</ref>. Pul muomalasiga asoslangan iqtisodiyot ritsarlar va dehqonlar o‘rtasida norozilik keltirib chiqardi, bosqinchi "qaroqchi ritsarlar" odatiy holga aylandi<ref>{{Cite web |first=David |last=Schwope |title=The Death of the Knight: Changes in Military Weaponry during the Tudor Period |url=https://www.hsu.edu/academicforum/2003-2004/2003-4AFTheDeathof%20the%20Knight.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20151128214545/http://www.hsu.edu/academicforum/2003-2004/2003-4AFTheDeathof%20the%20Knight.pdf |archive-date=28 November 2015 |access-date=18 March 2019 |publisher=Academic Forum}}</ref>. Maksimilianning harbiy islohotlari ritsarlar qatlamini barham bergan harbiy inqilobni keltirib chiqardi<ref>{{Cite book |last=Axelrod |first=Alan |url=https://books.google.com/books?id=lX9ZDwAAQBAJ&pg=PT124 |title=Mercenaries: A Guide to Private Armies and Private Military Companies |date=2013 |publisher=CQ Press |isbn=978-1-4833-6467-4 |page=124 |access-date=20 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210926204224/https://books.google.com/books?id=lX9ZDwAAQBAJ&pg=PT124 |archive-date=26 September 2021 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite episode |title=Die letzten ihrer Art |series=Die Welt der Ritter |last=Kersken |first=Uwe |network=Zweites Deutsches Fernsehen(zdf) |date=2014}}</ref><ref>{{Cite book |last=Kleinschmidt |first=Harald |url=https://books.google.com/books?id=vWEiAQAAIAAJ |title=Ruling the Waves: Emperor Maximilian I, the Search for Islands and the Transformation of the European World Picture c. 1500 |date=2008 |publisher=Antiquariaat Forum |isbn=978-90-6194-020-3 |page=162 |access-date=3 March 2022}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Brunner |first=Jean-Claude |date=2012 |title=Historical Introduction |journal=Medieval Warfare |volume=2 |issue=3, "The revival of infantry tactics in the Late Middle Ages" |pages=6–9 |jstor=48578016}}</ref>. Ayrim Yevropa miqyosidagi o‘zgarishlar imperiyada boshlangan: Maksimilian tomonidan asos solingan ilk zamonaviy pochta tizimi va Gutenberg ixtiro qilgan bosma uskunasining uyg‘unlashuvi muloqot inqilobini yuzaga keltirdi{{Sfn|Stollberg-Rilinger|2021|pp=46, 47}}{{Sfn|Wilson|2016|p=ii}}<ref>{{Cite book |last=Metzig |first=Gregor |url=https://books.google.com/books?id=MiyXDQAAQBAJ&pg=PA98 |title=Kommunikation und Konfrontation: Diplomatie und Gesandtschaftswesen Kaiser Maximilians I. (1486–1519) |date=21 November 2016 |publisher=Walter de Gruyter GmbH & Co KG |isbn=978-3-11-045673-8 |pages=98, 99 |language=de |access-date=15 February 2022}}</ref>. Imperiyaning markazlashmagan tuzilishi senzurani qiyinlashtirdi va matbaa mashinasi bilan birgalikda erkin fikr bildirishga ko‘maklashdi. Bu hokimiyatga buyruq va siyosatlarni tarqatishda yordam berdi, imperiyaning yaxlitligini kuchaytirdi hamda Lyuter kabi islohotchilarga o‘z qarashlarini ommaga yoyishga imkon yaratib, [[reformatsiya]]ni harakatga keltirdi<ref>{{Cite book |last=Monro |first=Alexander |url=https://books.google.com/books?id=-Y6mCQAAQBAJ&pg=PA239 |title=The Paper Trail: An Unexpected History of a Revolutionary Invention |date=22 March 2016 |publisher=Knopf Doubleday Publishing Group |isbn=978-0-307-96230-0 |page=239 |language=en |access-date=2 March 2022}}</ref>{{Sfn|Wilson|2016|pp=ii, 260, 266, 277, 419}}{{Sfn|Stollberg-Rilinger|2021|pp=46–53}}. === Imperatorlik islohoti === [[Maximilian I, Holy Roman Emperor|Maksimilian I]] 1493–1519-yillardagi hukmronligi davrida imperiyani isloh qildi. Oliy sudlar tashkil etildi{{Sfn|Stollberg-Rilinger|2021|p=52}}<ref>{{Cite book |last=Lee |first=Daniel |url=https://books.google.com/books?id=3jfcCwAAQBAJ&pg=PA243 |title=Popular Sovereignty in Early Modern Constitutional Thought |date=19 February 2016 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-106244-5 |page=243 |language=en |access-date=20 November 2021}}</ref><ref>{{Cite book |last=Thornhill |first=Chris |url=https://books.google.com/books?id=3JuU_MfVTbAC&pg=PA12 |title=German Political Philosophy: The Metaphysics of Law |date=24 January 2007 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-38280-4 |page=12 |language=en |access-date=20 November 2021}}</ref><ref>{{Cite book |last=Haivry |first=Ofir |url=https://books.google.com/books?id=KNvFDgAAQBAJ&pg=PA118 |title=John Selden and the Western Political Tradition |date=29 June 2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-01134-2 |page=118 |language=en |access-date=20 November 2021}}</ref><ref>{{Cite book |last=Mousourakis |first=George |url=https://books.google.com/books?id=n6tBDgAAQBAJ&pg=PT435 |title=The Historical and Institutional Context of Roman Law |date=2 March 2017 |publisher=Routledge |isbn=978-1-351-88840-0 |page=435 |language=en |access-date=20 November 2021}}</ref>; [[Reyxstag]] oliy siyosiy, huquqiy va konstitutsiyaviy insitutga aylandi<ref>{{Cite book |last=Neuhaus |first=Helmut |url=https://books.google.com/books?id=z9PnBQAAQBAJ&pg=PT48 |title=Das Reich in der Frühen Neuzeit |date=1 October 2010 |publisher=Walter de Gruyter |isbn=978-3-486-70179-1 |page=48 |language=de |access-date=14 February 2022}}</ref><ref>{{Cite book |last=Brendle |first=Franz |url=https://books.google.com/books?id=MBxoAAAAMAAJ |title=Dynastie, Reich und Reformation: die württembergischen Herzöge Ulrich und Christoph, die Habsburger und Frankreich |date=1998 |publisher=W. Kohlhammer |isbn=978-3-17-015563-3 |page=54 |language=de |access-date=14 February 2022}}</ref>; ''Reichskreise'' (armiyalarni tashkil etgan, soliq yig‘gan va imperatorlik muassasalari qarorlarini ijro etgan imperatorlik okruglari) tuzildi<ref>{{Cite book |last=Treichel |first=Eckhardt |url=https://books.google.com/books?id=n9iRCwAAQBAJ&pg=PT1549 |title=Organisation und innere Ausgestaltung des Deutschen Bundes 1815–1819 |date=14 December 2015 |publisher=Walter de Gruyter GmbH & Co KG |isbn=978-3-11-042400-3 |page=1549 |language=en |access-date=14 February 2022}}</ref><ref>{{Cite book |last=Putten |first=Jasper Cornelis van |url=https://books.google.com/books?id=sSk_DwAAQBAJ&pg=PA256 |title=Networked Nation: Mapping German Cities in Sebastian Münster's "Cosmographia" |date=6 November 2017 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-35396-1 |page=256 |language=en |access-date=14 February 2022}}</ref>{{Sfn|Whaley|2011|pp=76, 77}}; [[Landsknechte|landsknextlar]] imperatorlik armiyasining shakliga aylandi{{Sfn|Whaley|2011|p=74}}; milliy siyosiy madaniyat yuzaga keldi;{{Sfn|Whaley|2011|p=115}}<ref>{{Cite web |last=Whaley |first=Joachim |title=Whaley on Silver, "Marketing Maximilian: the Visual Ideology of a Holy Roman Emperor" H-German H-Net |url=https://networks.h-net.org/node/35008/reviews/45722/whaley-silver-marketing-maximilian-visual-ideology-holy-roman-emperor |access-date=3 March 2022 |website=networks.h-net.org}}</ref> va nemis tili yagona shaklga ega bo‘la boshladi<ref>{{Cite book |last1=Tennant |first1=Elaine C. |url=https://books.google.com/books?id=JdIDcGyUcN4C&pg=PA3 |title=The Habsburg Chancery Language in Perspective, Volume 114 |last2=Johnson |first2=Carroll B. |date=1985 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-09694-3 |pages=1, 3, 9 |access-date=21 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210927161255/https://books.google.com/books?id=JdIDcGyUcN4C&pg=PA3 |archive-date=27 September 2021 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Wiesinger |first1=Peter |title=Zwei Varietäten der deutschen Schriftsprache durch Konfessionalisierung im 16. und 17. Jahrhundert |journal=Jahrbuch für Germanistische Sprachgeschichte |date=16 August 2018 |volume=9 |issue=1 |pages=213–234 |doi=10.1515/jbgsg-2018-0014 |s2cid=186566355 }}</ref>. Moslashuvchan, muammolarni hal qiluvchi boshqaruv tizimi hamda imperator hokimiyatni estatlar (mulklar) bilan bo‘lishadigan monarxiya barpo etildi{{Sfn|Stollberg-Rilinger|2021|p=47}}{{Efn|"[...] it is a tribute to his success that what emerged by the end of his reign was not an oligarchy of princes but a strengthened monarchy", pg. 75; "The Reich emerged from the reforms of 1495 and 1500 as a polity in which the emperor and the Estates coexisted, but also competed, in uneasy equilibrium", pg. 95.{{Sfn|Whaley|2011|pp=27, 75}}}}. Bu islohotlar muvaffaqiyatli millat qurilishiga teng bo‘lganmi yoki yo‘qmi, munozarali masala hisoblanadi<ref>{{Cite book |last=Friedeburg |first=Robert von |url=https://www.hsozkult.de/publicationreview/id/reb-17379 |title=Germany and the Holy Roman Empire |date=2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-873101-6 |access-date=26 February 2022}}</ref>. === Reformatsiya === [[File:Lucas Cranach d.Ä. - Martin Luther, 1528 (Veste Coburg).jpg|thumb|upright=.6|[[Martin Luther]] Katolik cherkovining indulgensiyalariga qarshi chiqib, [[Reformatsiya]] va [[protestantizm]]ga asos soldi.]] Ortib borayotgan xarajatlarni qoplash maqsadida Uyg‘onish davri papalari indulgensiyalar, cherkov lavozimlari va unvonlarni haddan tashqari ko‘p sotishni targ‘ib qildilar. 1517-yilda [[Martin Luther]] 95 ta tezisdan iborat risolasini nashr etib, uning nusxalarini siyosiy elita vakillariga yubordi. Ro‘yxatda cherkov ichidagi suiiste’molliklar batafsil bayon etilgandi. U indulgensiyalar savdosini hamda papaning hokimiyatini suiiste’mol qilishini qoralagani uchun xalqdan keng qo‘llab-quvvatlash topdi<ref name="ski">{{Cite web |first1=Jeremiah |last1=Dittmar |first2=Skipper |last2=Seabold |title=Media, Markets and Institutional Change: Evidence from the Protestant Reformation |url=http://cep.lse.ac.uk/pubs/download/dp1367.pdf |access-date=19 March 2019 |publisher=CEP}}</ref>. Zamonaviy matbaa texnologiyasi arzon ommaviy nusxalar va tarqatishni ta’minlagani sababli [[Reformatsiya]] Katolik cherkoviga muvaffaqiyatli qarshi chiqdi va uning g‘oyalari tez tarqaldi<ref name=ski/>. 1529-yilda luteran knyazlarining Shpeyer protestatsiyasi va 1530-yildan boshlab knyazlar tomonidan luteranlarning Augsburg e’tiqodnomasining qabul qilinishi bilan alohida luteran cherkovi tashkil etildi<ref>John Lotherington, ''The German Reformation'' (2014)</ref>. 1524–1525-yillardagi Nemis dehqonlar urushi Elzas va Shvabiyada boshlanib, sharqqa — Franconiya, Turingiya va Avstriyaga tarqaldi. Bu feodal lordlarga qarshi radikal diniy islohotchilar va anabaptistlarning ritorikasidan ruhlangan qishloq aholisining iqtisodiy va diniy qo‘zg‘olonlari edi. Garchi vaqti-vaqti bilan urush tajribasiga ega zodagonlar yordam bergan bo‘lsa-da, dehqonlar armiyasi harbiy tuzilma, mahorat, logistika va anjomlarga ega emas edi hamda knyazlar tomonidan 100 000 nafargacha dehqon o‘ldirildi<ref>Michael G. Baylor, ''The German Reformation and the Peasants' War: A Brief History with Documents'' (2012)</ref>. Katoliklarning Reformatsiyaga qarshi harakati 1545-yilda Trent soborida boshlandi. Uning maqsadi polemik yozma asarlar va farmonlar, cherkov tuzilmalarini qayta shakllantirish, urushlar hamda siyosiy evrilishlar orqali Reformatsiyaga qarshi chiqish edi<ref>John Lotherington, ''The Counter-Reformation'' (2015)</ref>. 1555-yilgi Augsburg sulhi Luteran e’tiqodini tan olishni va imperiyaning diniy bo‘linishini qonuniy belgiladi. Unda hukmdorning o‘z knyazligida dinni belgilash huquqi belgilab qo‘yildi . Kontrreformatsiya nemis luteran shtatlarini o‘z tarkibiga qayta qo‘shib olishga muvaffaq bo‘lmadi. 1608-yilda [[Protestant ittifoqi]], ortidan esa 1609-yilda [[katoliklik|katolik]] ligasi tuzildi. === O‘ttiz yillik urush, 1618–1648 === Deyarli butunlay Muqaddas Rim imperiyasi hududida kechgan O‘ttiz yillik urush katolik va protestant guruhlari o‘rtasidagi ziddiyatlardan kelib chiqqan edi. Mojaroga imperator Matthiasning tayinlovlariga qarshi protestant zodagonlarining Chexiya qoʻzgʻoloni turtki bo‘ldi. Uning vorisi [[Ferdinand II, Holy Roman Emperor|Ferdinand II]] imperiyaning diniy va siyosiy birligiga erishishga harakat qildi, qarama-qarshi turgan protestant kuchlari esa o‘zlarining diniy huquqlarini himoya qilishga qat’iy belbog‘ bog‘lagan edilar. Diniy vaj yer va hokimiyatni qo‘lga kiritish uchun har ikki urushayotgan tomonga qo‘shilgan hududiy va tashqi knyazlar uchun bahona bo‘lib xizmat qildi{{Sfn|Adams|1997|pp=138–191}}<ref>{{Cite journal |last=Wilson |first=Peter H. |date=June 2008 |title=The Causes of the Thirty Years War 1618–1648 |journal=The English Historical Review |publisher=Oxford University Press |volume=CXXIII |issue=502 |pages=554–586 |doi=10.1093/ehr/cen160}}</ref>. [[Daniya]] qiroli [[Christian IV of Denmark]], [[Shvetsiya]] qiroli [[Gustavus Adolphus|Gustav II Adolf]] va Fransiyaning aralashuvi bilan urush Yevropa miqyosidagi mojaroga aylandi. Mojaro Fransiya Burbonlar sulolasi va Habsburglar sulolasi o‘rtasidagi Yevropada hukmronlik uchun kurashga aylanib ketdi<ref>{{Cite book |last=Wilson |first=Peter H. |title=The Thirty Years War: Europe's Tragedy |url=https://archive.org/details/thirtyyearswareu0000wils |date=2009}}</ref>. O‘n yillik urushlar va vayronagarchiliklar mamlakatni xarobaga aylantirdi. Talonchi armiyalar qishloqlarni taladi, shaharlarga og‘ir soliqlar soldi va dehqonlarning oziq-ovqat zaxiralarini tortib oldi. Qaroqchilar to‘dalari, kasal, uysiz va boshpanasiz qolgan odamlar ko‘payib ketdi. Ijtimoiy va iqtisodiy tanazzul qotilliklar, zo‘rlashlar, yuqumli kasalliklar, hosilsizlik, ocharchilik, tug‘ilishning kamayishi va emigratsiya oqibatida aholining keskin kamayishiga sabab bo‘ldi. Hisob-kitoblar turlicha: 1618-yildagi 16 million aholining 1650-yilga kelib 38% ga kamayib 10 millionga tushgani yoki 20 milliondan 16 millionga (20% ga) kamaygani taxmin qilinadi.{{Sfn|Adams|1997|pp=138–191}}<ref>Geoffrey Parker, ''The Thirty Years' War'' (1997) p. 178 has 15–20% decline; Tryntje Helfferich, ''The Thirty Years' War: A Documentary History'' (2009) p. xix, estimates a 25% decline. Wilson (2009) pp. 780–795 reviews the estimates.</ref> Urush Vestfal sulhi bilan yakunlanib, Muqaddas Rim imperiyasi davlatlarining muxtoriyati oshishiga va imperator hokimiyatining cheklanishiga olib keldi. Elzasning katta qismi Fransiyaga, G‘arbiy Pomeraniya va [[Bremen-Verden]] imperatorlik mulki sifatida Shvetsiyaga berildi, [[Niderlandiya]] esa imperiyani tark etdi<ref>{{Cite book |last=Joachim |last=Whaley |url=https://books.google.com/books?id=UiFWYsG-t7UC |title=Germany and the Holy Roman Empire: Volume I: Maximilian I to the Peace of Westphalia, 1493–1648 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |date=2012 |isbn=978-0-19-873101-6 |pages=623–631}}</ref>. === Madaniyat va savodxonlik === [[Image:Lutherbibel.jpg|thumb|right|Protestant islohotchi [[Martin Luther]] tomonidan amalga oshirilgan [[Bibliya]]ning zamonaviy oliy nemis tilidagi tarjimasi (1534)<ref name="Lobenstein-Reichmann">{{cite book |doi=10.1093/acrefore/9780199340378.013.382 |chapter=Martin Luther, Bible Translation, and the German Language |title=Oxford Research Encyclopedia of Religion |date=2017 |last1=Lobenstein-Reichmann |first1=Anja |isbn=978-0-19-934037-8 }}</ref>. [[Luther Bible|Lyuter Bibliyasi]]ning keng ommalashuvi zamonaviy adabiy oliy nemis tilining shakllanishiga yordam berdi<ref name="Lobenstein-Reichmann"/>.]] Reformatsiya savodxonlik va matbaa uchun buyuk g‘alaba bo‘ldi<ref name="Cameron">{{Cite book |first=Euan |last=Cameron |url=https://books.google.com/books?id=_6a3kgsbkBIC |title=The European Reformation |date=1 March 2012 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=978-0-19-954785-2}}</ref>{{Efn|In the end, while the Reformation emphasis on Protestants reading the Scriptures was one factor in the development of literacy, the impact of printing itself, the wider availability of printed works at a cheaper price, and the increasing focus on education and learning as key factors in obtaining a lucrative post, were also significant contributory factors.<ref name="Pettegree543">Pettegree ''Reformation World'' p.&nbsp;543</ref>}}<ref name="Rubin270">Rubin, "Printing and Protestants" Review of Economics and Statistics pp. 270–286</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Media, Markets and Institutional Change: Evidence from the Protestant Reformation |url=http://cep.lse.ac.uk/pubs/download/dp1367.pdf |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://cep.lse.ac.uk/pubs/download/dp1367.pdf |archive-date=2022-10-09}}</ref>. Lyuterning Bibliya tarjimasi yangi davrdagi Germaniyada savodxonlikning oshishida hal qiluvchi rol o‘ynadi<ref name="Lobenstein-Reichmann"/> hamda kitoblar va risolalarni chop etish va tarqatishni rag‘batlantirdi. 1530-yilga kelib 10 000 dan ortiq alohida asarlar jami o‘n million nusxada chop etilgani sababli Reforma ommaviy axborot inqilobini boshlab berdi. Matbaadan tashviqot vositasi sifatida foydalanish mumkinligi oydinlashdi<ref>{{Cite book |last=Edwards |first=Mark U. Jr. |title=Printing, Propaganda, and Martin Luther |url=https://archive.org/details/printingpropagan0000edwa |date=1994}}</ref>. Yangi tarjima qilingan Bibliyadagi va ko‘plab risolalardagi illyustratsiyalar g‘oyalarni ommalashtirdi<ref>{{Cite journal |last=Weimer |first=Christoph |date=2004 |title=Luther and Cranach on Justification in Word and Image |journal=[[Lutheran Quarterly]] |volume=18 |issue=4 |pages=387–405}}</ref>. Lyuterning Oliy nemis tiliga qilgan tarjimasi [[nemis tili]] va uning erta yangi oliy nemis tilidan zamonaviy standart nemis tiliga o‘tishi uchun ham hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘ldi<ref name="Lobenstein-Reichmann"/>. Bu tilning mahalliy bo‘lmagan shakllari rivojlanishiga yordam berdi va so‘zlashuvchilarga o‘z hududidan tashqaridagi nemis tili shakllari bilan tanishish imkonini berdi<ref>{{cite journal |first1=Birgit |last1=Stolt |title=Luther's Translation of the Bible |journal=Lutheran Quarterly |volume=28 |issue=4 |date=2014 |pages=373–400 }}</ref>. === Fan === Bu davrdagi taniqli qomusiy olimlar: kriptografiyaga asos solgan [[Johannes Trithemius]]<ref>{{Cite book |last=Holden |first=Joshua |url=https://books.google.com/books?id=N3SYDwAAQBAJ&pg=PA56 |title=The Mathematics of Secrets: Cryptography from Caesar Ciphers to Digital Encryption |date=2 October 2018 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-18331-2 |language=en |access-date=20 February 2022}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Rodriquez |first1=Mercedes Garcia-Arenal |url=https://books.google.com/books?id=VYSQWmuaLLgC&pg=PA383 |title=The Orient in Spain: Converted Muslims, the Forged Lead Books of Granada, and the Rise of Orientalism |last2=Mediano |first2=Fernando Rodríguez |date=15 April 2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25029-1 |page=383 |language=en |access-date=20 February 2022}}</ref><ref>{{Cite book |last=Zambelli |first=Paola |url=https://books.google.com/books?id=Tp6PhNsz43EC&pg=PA251 |title=White Magic, Black Magic in the European Renaissance |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-16098-9 |page=251 |language=en |access-date=20 February 2022}}</ref>; kartografik yozuvchi va gumanist [[Conrad Celtes]]<ref>{{Cite book |last=Eire |first=Carlos M. N. |url=https://books.google.com/books?id=R3g8DAAAQBAJ&pg=PA223 |title=Reformations: The Early Modern World, 1450–1650 |date=28 June 2016 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-22068-1 |page=223 |language=en |access-date=6 January 2022}}</ref><ref>{{Cite book |last=Kallendorf |first=Craig W. |url=https://books.google.com/books?id=HqrdIi7DZRcC&pg=PA174 |title=A Companion to the Classical Tradition |date=15 April 2008 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4051-7202-8 |page=174 |language=en |access-date=6 January 2022}}</ref><ref name="GermanicReview">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=BIzjO6GiGeIC |title=The Germanic Review |date=1951 |publisher=Heldref Publications |page=148 |language=en |access-date=6 January 2022}}</ref><ref>{{Cite book |last=Piechocki |first=Katharina N. |url=https://books.google.com/books?id=Y6A5EAAAQBAJ&pg=PA26 |title=Cartographic Humanism: The Making of Early Modern Europe |date=13 September 2021 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-81681-4 |page=26 |language=en |access-date=6 January 2022}}</ref> geologiya va tibbiyot olimi [[Athanasius Kircher]]<ref>{{Cite book |last=Fletcher |first=John Edward |url=https://books.google.com/books?id=QeR5DwAAQBAJ&pg=PR21 |title=A Study of the Life and Works of Athanasius Kircher, 'Germanus Incredibilis': With a Selection of his Unpublished Correspondence and an Annotated Translation of his Autobiography |date=26 August 2011 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-21632-7 |page=21 |language=en |access-date=4 March 2022}}</ref> ;ko‘plab sohalarga o‘z hissasini qo‘shgan [[Gottfried Wilhelm Leibniz|Gotfrid Vilgelm Leybnits]]<ref>{{Cite book |last=Johnson |first=Claes |url=https://books.google.com/books?id=dTjpb329P-4C&pg=PA68 |title=Many Minds Relativity |date=2011 |publisher=Claes Johnson |page=68 |language=en |access-date=4 March 2022}}</ref><ref>{{Cite book |last=Blumenau |first=Ralph |url=https://books.google.com/books?id=Yq-7BAAAQBAJ&pg=PA236 |title=Philosophy and Living |date=30 April 2014 |publisher=Andrews UK Limited |isbn=978-1-84540-649-3 |page=236 |language=en |access-date=4 March 2022}}</ref>. [[Martin Waldseemüller]] va [[Matthias Ringmann]]ning ''[[Universalis Cosmographia]]'' asari hamda ''Geografiya''ning 1513-yilgi nashri kartografiya inqilobining cho‘qqisi bo‘ldi<ref>{{Cite book |last=Kleinschmidt |first=Harald |url=https://books.google.com/books?id=JlwDcFHzds0C&pg=PA260 |title=Understanding the Middle Ages: The Transformation of Ideas and Attitudes in the Medieval World |date=2000 |publisher=Boydell & Brewer |isbn=978-0-85115-770-2 |language=en |access-date=29 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211029084854/https://books.google.com/books?id=JlwDcFHzds0C&pg=PA260 |archive-date=29 October 2021 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book |last=Cortesão |first=Armando |url=https://books.google.com/books?id=gg8-AQAAIAAJ |title=History of Portuguese Cartography |date=1969 |publisher=Junta de Investigações do Ultramar |page=124 |language=en |access-date=13 November 2021}}</ref><ref>{{Cite book |last=Buisseret |first=David |url=https://books.google.com/books?id=zYSSDdDRr-cC&pg=PA54 |title=The Mapmakers' Quest: Depicting New Worlds in Renaissance Europe |date=22 May 2003 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=978-0-19-150090-9 |page=54 |language=en |access-date=8 November 2021}}</ref>. 1515-yilda [[Johannes Stabius]], [[Albrecht Dürer]] va astronom Konrad Xaynfogel janubiy va shimoliy yarim sharlarning ilk planisferalarini hamda birinchi bosma osmon xaritalarini tuzdilar{{Sfn|Noflatscher|2011|p=245}}<ref>{{Cite book |last1=Lachièze-Rey |first1=Marc |url=https://books.google.com/books?id=0ZFXiNn62ZEC&pg=PA86 |title=Celestial Treasury: From the Music of the Spheres to the Conquest of Space |last2=Luminet |first2=Jean-Pierre |last3=France |first3=Bibliothèque nationale de |date=16 July 2001 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-80040-2 |page=86 |language=en |access-date=7 November 2021}}</ref><ref>{{Cite book |last=Nothaft |first=C. Philipp E. |url=https://books.google.com/books?id=dz5MDwAAQBAJ&pg=PA278 |title=Scandalous Error: Calendar Reform and Calendrical Astronomy in Medieval Europe |date=9 February 2018 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-252018-0 |page=278 |language=en |access-date=7 November 2021}}</ref>{{Sfn|Hayton|2015|p=92}}. Astronom [[Iogann Kepler]] empirik tadqiqotlarda ilg‘or bo‘lib, ilmiy metodni tatbiq etish orqali o‘zining sayyoralar harakati qonunlarini yaratdi<ref>Stillman Drake, "Copernicanism in Bruno, Kepler, and Galileo." ''Vistas in Astronomy'' 17 (1975): 177–192 [http://eccoprogram.it/wp-content/uploads/DRAKE-1975-Copernicanism-in-Bruno-Kepler-and-Galileo.pdf online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211015170120/http://eccoprogram.it/wp-content/uploads/DRAKE-1975-Copernicanism-in-Bruno-Kepler-and-Galileo.pdf |date=15 October 2021 }}.</ref>. {{Gallery |title= Ilk yangi davr nemis olimlari, mutaxassislari va rassomlari |align=center |width=130 |File:JKepler.jpg|[[Iogann Kepler]], zamonaviy [[astronomy|astronomiya]], [[ilmiy metod]], tabiiy va zamonaviy fan asoschilari va otalaridan biri<ref>{{cite web | url=https://www.dpma.de/english/our_office/publications/milestones/greatinventors/johanneskepler/index.html | title=DPMA &#124; Johannes Kepler }}</ref><ref>{{Cite web |last1=Gould |first1=Alan |url=https://www.nasa.gov/kepler/education/johannes |title=Johannes Kepler: His Life, His Laws and Times &#124; NASA |work=NASA |date=24 September 2016 |access-date=1 September 2023 |archive-date=24 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624003856/https://www.nasa.gov/kepler/education/johannes/ }}</ref><ref>{{cite web | url=https://micro.magnet.fsu.edu/optics/timeline/people/kepler.html | title=Molecular Expressions: Science, Optics and You – Timeline – Johannes Kepler }}</ref> |File:Anselmus-van-Hulle-Hommes-illustres MG 0539.tif|[[Otto von Guericke]], olim, ixtirochi va siyosatchi, [[Magdeburg]] yarim sharlari yordamida atmosfera bosimi kuchini namoyish etgani bilan mashhur |File:1636 Elisabeth of Bohemia.jpg|[[Elisabeth of the Palatinate]], faylasuf, [[René Descartes|Rene Dekartning]] dualistik metafizikasining tanqidchisi |File:Gottfried Wilhelm Leibniz, Bernhard Christoph Francke.jpg|[[Gottfried Leibniz]], faylasuf va matematik }} == 1648–1815 == === Prussiyaning yuksalishi === [[File:Acprussiamap2.gif|thumb|Prussiya 1763-yildan keyin Yevropaning buyuk davlatiga aylandi va Avstriyaning Germaniyadagi eng asosiy raqibiga aylandi.]] Prussiya gersogi Albert Fridrix 1618-yilda erkak avlod qoldirmasdan vafot etgach, Ioann Sigismundga Prussiya gersogligiga vorislik huquqi berildi. O‘shandan beri Prussiya Brandenburg bilan personal uniyada (shaxsiy ittifoqda) bo‘lgan. 1640-yildan beri Brandenburg-Prussiya hukmdori bo‘lgan [[Frederick William]] 1648-yilda Sharqiy Pomeraniyani qo‘lga kiritdi. U o‘zining tarqoq va parokanda hududlarini qayta tashkil etdi hamda Ikkinchi Shimoliy urush paytida Polsha qirolligining Prussiyaga bo‘lgan vassalligidan qutulishga muvaffaq bo‘ldi<ref>Philip G. Dwyer, ed. ''The rise of Prussia: Rethinking Prussian history, 1700–1830'' pp. 1–26.</ref>. Prussiyaning uch millionlik qishloq aholisi muammosini hal qilish uchun u shahar joylarga fransuz [[gugenotlar]]ining ko‘chib kelishi va o‘rnashishini rag‘batlantirdi. Ularning ko‘pchiligi hunarmand va tadbirkorga aylandi<ref>{{cite journal |last1=Hornung |first1=Erik |title=Immigration and the Diffusion of Technology: The Huguenot Diaspora in Prussia |journal=American Economic Review |date=2014 |volume=104 |issue=1 |pages=84–122 |doi=10.1257/aer.104.1.84 |hdl=10419/37227 |hdl-access=free }}</ref>. 1713-yildan 1740-yilgacha hukmronlik qilgan Qirol Fridrix Vilgelm I markazlashgan Prussiya davlati tuzilmalarini barpo etdi va keyinchalik markaziy rol o‘ynaydigan professional armiyani tuzdi{{Sfn|Clark|2006|pp=78–94}}. U ba’zi tarixchilar merkantilist deb hisoblaydigan buyruqbozlik iqtisodiyotini yuritgan<ref>{{Cite book |last=Gawthrop |first=Richard L. |url=https://books.google.com/books?id=VodSxz7Haq4C&pg=PA266 |title=Pietism and the Making of Eighteenth-Century Prussia |date=2 November 2006 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-03012-0 |page=266 |language=en |access-date=30 August 2022}}</ref><ref>{{Cite book |last=Kahler |first=Erich |url=https://books.google.com/books?id=_iiNDwAAQBAJ&pg=PT279 |title=Man The Measure: A New Approach To History |date=5 March 2019 |publisher=Routledge |isbn=978-0-429-70934-0 |page=279 |language=en |access-date=30 August 2022}}</ref>. Germaniya aholisi (1914-yildagi hududiy chegaralarida) 1700-yildagi 16 milliondan 1750-yilda 17 millionga, 1800-yilda esa 24 millionga yetdi. XVIII asr iqtisodiyoti [[ilmiy metod]]ning amaliyotda keng qo‘llanilishidan sezilarli darajada naf ko‘rdi, chunki hosildorlikning oshishi, qishloq xo‘jaligi mahsulotlarining ishonchliligi va gigiyena standartlarining joriy etilishi tug‘ilish va o‘lim darajasi balansiga ijobiy ta’sir ko‘rsatdi{{Sfn|Sheehan|1989|pp=75, 207–291, 291–323, 324–371, 802–820}}. === Urushlar === [[File:Prinz_Eugene_of_Savoy.PNG|thumb|upright=.8|Avstriya-turk urushlari davrida [[avstriyalik]] qo‘mondon bo‘lgan [[Yevgeniy Savoyskiy]]]] Fransiya qiroli [[Louis XIV|Lyudovik XIV]] [[Lotaringiya]]ni (1670) ishg‘ol qildi va tarkibiga [[Strasburg]] ham kirgan Elzasni (1678–81) anneksiya qildi. To‘qqiz yillik urush boshida u Pfalts elektoratiga bostirib kirdi (1688–97){{Sfn|Sagarra|1977|page=22}}. 1689-yilda tuzilgan Buyuk ittifoq Fransiyaga qarshi qurol ko‘tardi va Lyudovikning harakatlariga qarshilik ko‘rsatdi. Mojaro 1689-yilda tomonlar g‘alabaga moliyaviy jihatdan erishib bo‘lmasligini tushunib yetgach yakunlandi. [[Ryswick sulhi]] Lorraine va Lyuksemburgni imperiyaga qaytardi<ref>{{cite encyclopedia |title=treaty of Ryswick |encyclopedia=Oxford Reference |url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803100435143 }}</ref>. 1683-yilda [[Vena jangi]] [[usmoniylar]] qo‘shini]] qamalidan va muqarrar qo‘lga olinishidan so‘nggi daqiqada ozod qilingach, [Muqaddas liganing birlashgan qo‘shinlari [[Usmoniylar]] imperiyasini harbiy jihatdan jilovlashga kirishdilar<ref name="Jankowski2014">{{Cite book |first=Tomek E. |last=Jankowski |url=https://books.google.com/books?id=1p5wAwAAQBAJ&pg=PT274 |title=Eastern Europe!: Everything You Need to Know About the History (and More) of a Region that Shaped Our World and Still Does |date=20 May 2014 |publisher=Steerforth Press |isbn=978-0-9850623-3-0 |page=274}}</ref>. Imperator Leopold I qo‘lida xizmat qilgan Savoyya shahzodasi Yevgeniy 1697-yilda qo‘mondonlikni o‘z qo‘liga oldi va usmonlilarni tor-mor etdi. Yevgeniy 1716–1718-yillardagi Avstriya-turk urushi davrida [[Bolqon yarim oroli]]dagi ko‘pchilik hududlarda usmoniylar hukmronligiga barham berdi. Bu esa Avstriyaga Janubi-Sharqiy Yevropada keyinchalik [[Avstriya imperiyasi]] asos solingan gegemonlikni saqlab qolish imkonini berdi<ref>{{Cite web |title=Eugen Prinz von Savoyen |url=https://www.deutsche-biographie.de/sfz52925.html |access-date=21 March 2019 |publisher=Deutsche Biographie}}</ref><ref name="Hochedlinger2015">{{Cite book |first=Michael |last=Hochedlinger |url=https://books.google.com/books?id=qbpACwAAQBAJ |title=Austria's Wars of Emergence, 1683–1797 |date=22 December 2015 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-88793-5}}</ref>. === Ma’rifatparvar absolutizm === [[File:Friedrich der Große (1781 or 1786) - Google Art Project.jpg|thumb|upright=.8|[[Fridrix II]] 1740-yildan 1786-yilgacha hukmronlik qilgan.]] [[Fridrix II]] o‘zining harbiy daho ekanligi, Prussiyani buyuk davlatga aylantirish uchun yuqori darajada tashkil etilgan armiyadan foydalangani, shuningdek, milliy fokatdan qochib qutula olgani bilan mashhur. U san’atkor va faylasuf bo‘lib, ma’rifatparvar absolutizm g‘oyasini targ‘ib qilgan<ref>Dennis Showalter, ''Frederick the Great: A Military History'' (2012)</ref><ref>{{Cite book |last=Ritter |first=Gerhard |url=https://archive.org/details/stayawayjoenovel00cush |title=Frederick the Great: A Historical Profile |publisher=University of California Press |date=1974 |isbn=978-0-520-02775-6 |editor-last=Peter Peret |location=Berkeley |author-link=Gerhard Ritter |url-access=registration |orig-date=1936}}; called by Russell Weigley "The best introduction to Frederick the Great and indeed to European warfare in his time." {{Cite book|author=Russell Frank Weigley|title=The Age of Battles: The Quest for Decisive Warfare from Breitenfeld to Waterloo|url=https://books.google.com/books?id=abPUKDlNmRsC&pg=PA550|date=2004|publisher=Indiana U.P.|page=550|isbn=978-0-253-21707-3}}</ref>. Avstriya imperatrisasi [[Mariya Tereza]] Avstriya merosxo‘rligi uchun urush (1740–1748) orqali o‘zining taxt vorisi sifatida tan olinishiga erishdi. Biroq Sileziya urushlari va [[Yetti yillik urush]] oqibatida [[Sileziya]] Prussiyaga boy berildi. 1763-yilgi Gubertzburg sulhiga ko‘ra, Avstriya va Saksoniya Sileziyaga bo‘lgan da’volaridan voz kechishga majbur bo‘ldilar. O‘z hududini ikki baravar oshirgan Prussiya buyuk davlat sifatida tan olindi, buning natijasida keyingi asr siyosati Markaziy Yevropadagi Avstriya-Prussiya raqobatidan tubdan ta’sirlandi<ref>{{Cite book |last=Jörg Ulbert |title=A History of Franco-German Relations in Europe |publisher=Springer Nature Switzerland AG |date=2008 |isbn=978-1-349-37221-8 |pages=39–48 |chapter=France and German Dualism, 1756–1871 |doi=10.1057/9780230616639_4}}.</ref> 1772–1795-yillarda Prussiya sobiq [[Polsha]]-[[Litva]] Respublikasining g‘arbiy hududlarini bosib olib, Polshaning bo‘linishini boshlab berdi. [[Avstriya]] va [[Rossiya]] qolgan yerlarni egallab oldi, natijada Polsha 1918-yilgacha mavjud bo‘lmay qoldi<ref>Lucjan R. Lewitter, "The Partitions of Poland" in A. Goodwyn, ed. ''The New Cambridge Modern History: vol 8 1763–93'' (1965) pp. 333–359</ref>. Zodagonlar va fuqarolar tomonidan rad etilganiga qaramasdan, ma’rifatparvar absolutizm g‘oyasi Prussiya va Avstriyada targ‘ib qilindi hamda 1763-yildan boshlab hayotga tatbiq etildi. Prussiya qiroli [[Fridrix II]] xayrixoh monarx o‘zining mutlaq hokimiyatini aholi manfaatlari yo‘lida amalga oshiradigan ''davlatning birinchi xizmatkori'' ekanligini ta’kidlagan. Qiynoqlarni bekor qilish, qishloq aholisi va yahudiylarni emancipatsiya qilish, Prussiya fanlar akademiyasini qayta tashkil etish, o‘g‘il va qiz bolalar uchun majburiy ta’limni joriy etish hamda diniy bag‘rikenglikni targ‘ib qilish kabi huquqiy islohotlar jadal ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni keltirib chiqardi<ref name="Schui2013">{{Cite book |first=Florian |last=Schui |url=https://books.google.com/books?id=v6xahmxWS3YC&pg=PA92 |title=Rebellious Prussians: Urban Political Culture Under Frederick the Great and His Successors |date=14 March 2013 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=978-0-19-959396-5 |page=92}}</ref>. Kichik nemis davlatlari o‘zaro ittifoq tuzisha olmadi va 1807–1871-yillar oralig‘ida ularning ko‘pini o‘ziga yutib yuborgan Prussiya tomonidan yanchib tashlandi{{Sfn|Holborn|1964|pp=[https://archive.org/details/historyofmoderng01holb/page/291 291]–302}}. === Ijtimoiy o‘zgarishlar === XVII asr o‘rtalari va XVIII asr o‘rtalari oralig‘ida Prussiyada yirik ijtimoiy o‘zgarishlar ro‘y berdi, chunki an’anaviy [[aristokratiya]] yangi [[burjuaziya]] o‘rta sinfiga aylangan, yuksalib borayotgan savdogarlar sinfi bilan raqobatlashishga qiynaldi<ref>Marion W. Gray, ''Productive men, reproductive women: the agrarian household and the emergence of separate spheres during the German Enlightenment'' (2000).</ref>{{Sfn|Nipperdey|1996|loc=ch 2}}<ref>Marion W. Gray and June K. Burton, "Bourgeois Values in the Rural Household, 1810–1840: The New Domesticity in Germany", ''The Consortium on Revolutionary Europe, 1750–1850'' 23 (1994): 449–456.</ref><ref>Eda Sagarra, ''An introduction to Nineteenth century Germany'' (1980) pp. 231–233.</ref>. Krepostnoy huquqining bekor qilinishi qishloq dehqonlariga yer sotib olish huquqi va harakatlanish erkinligini berdi<ref>{{Cite book |last=Ford |first=Guy Stanton |url=https://archive.org/details/steinanderarefo01fordgoog |title=Stein and the era of reform in Prussia, 1807–1815 |publisher=Princeton University Press |date=1922 |pages=[https://archive.org/details/steinanderarefo01fordgoog/page/n205 199]–220}}</ref>, Shimoli-g‘arbiy Germaniyadagi agrar islohotlar esa feodal majburiyatlarni tugatib, feodal yerlarini bo‘lib berdi, bu esa badavlat dehqonlar va yanada samarali qishloq xo‘jaligi iqtisodiyotining yuzaga kelishiga sabab bo‘ldi<ref>{{Citation |last=Brakensiek |first=Stefan |title=Agrarian Individualism in North-Western Germany, 1770–1870 |date=April 1994 |work=German History |volume=12 |issue=2 |pages=137–179}}</ref>. === Ma’rifatparvarlik === [[Image:Oer-Weimarer Musenhof.jpg|thumb|[[Theobald von Oer]] tomonidan 1860-yilda chizilgan Veymar klassitsizmi davridagi Veymar muza saroyi manzarasi. Unda zodagonlar va oddiy fuqarolar, saroy amaldorlari, yozuvchilar, rassomlar hamda [[Friedrich Schiller]], [[Christoph Martin Wieland]], [[Johann Gottfried Herder|Gerder]] va [[Goethe|Gyote]] kabi olimlardan iborat elita jamiyati tasvirlangan]] XVIII asr o‘rtalarida ma’rifatparvarlik madaniy, intellektual va ma’naviy g‘oyalarining tan olinishi va tatbiq etilishi san’at, musiqa, falsafa, fan va adabiyotning gullab-yashnashiga olib keldi. 1685-yilda Prussiyalik [[Fridrix Vilgelm]] fransuz [[Louis XIV|Lyudovik XIV]] [[gugenotlar]] uchun erkin diniy e’tiqod qilishni taqiqlagan. [[Fontenoblo edikti]]dan bir hafta o‘tib [[Potsdam edikti]]ni chiqardi. Vilgelm o‘zining ''zulm ostida qolgan... xavfsiz va erkin boshpana izlayotgan dinga yo‘ldoshlariga...'' boshpana taklif qildi<ref>{{Cite web |title=Edict of Potsdam, October 29, 1685 |url=http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/print_document.cfm?document_id=3636 |access-date=26 March 2019 |publisher=Deutsche Geschichte in Quellen und Darstellung |arxivsana=2021-09-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210921141810/https://germanhistorydocs.ghi-dc.org/print_document.cfm?document_id=3636 }}</ref>. 20 000 nafar gugenotlar kelib, shaharlarga o‘rnashdilar. Nemis yerlarining zodagonlari va o‘rta sinfi kundalik muloqotda fransuz tilidan tobora ko‘proq foydalanila boshladi. Prussiyaliklar ratsionalroq siyosiy va ma’muriy institutlarni rivojlantirish uchun umumyevropa Ma’rifatparvarlik g‘oyalarini qo‘llash ko‘nikmalariga ega edilar<ref>Charles W. Ingrao, "A Pre-Revolutionary Sonderweg". ''German History'' 20#3 (2002), pp. 279–286.</ref>. Saksoniya o‘zining kuchli shahar tuzilishi va nufuzli tijorat guruhlari ko‘magida islohotlarni amalga oshirdi<ref>Katrin Keller, "Saxony: Rétablissement and Enlightened Absolutism". ''German History'' 20.3 (2002): 309–331.</ref>. Nemis musiqasi kompozitorlar [[Johann Sebastian Bach|Ioxann Sebastyan Bax]], [[Joseph Haydn|Yozef Gaydn]] va [[Wolfgang Amadeus Mozart|Volfgang Amadey Motsart]] davrida o‘zining kamolot cho‘qqisiga erishdi<ref>{{Cite book |title=Music at German Courts, 1715–1760: Changing Artistic Priorities |date=2011 |editor-last=Owens |editor-first=Samantha |editor-last2=Reul |editor-first2=Barbara M. |editor-last3=Stockigt |editor-first3=Janice B.}}</ref>. [[Johann Gottfried Herder|Ioxann Gotfrid Gerder]] proto-romantizmning «Bo‘ron va shiddat» harakatining yetakchisi sifatida falsafa va poetikada yangi yo‘l ochdi. Veymar klassitsizmi romantik, klassik va ma’rifatparvarlik g‘oyalarini sintez qilish orqali yangi gumanizmni o‘rnatgan madaniy harakat edi. 1772-yildan 1805-yilgacha davom etgan bu harakatda qomusiy olim [[Johann Wolfgang von Goethe|Ioxann Volfgang fon Gyote]] va dramaturg [[Friedrich Schiller]] ishtirok etgan. Gerder har bir xalq o‘z tili va madaniyatida namoyon bo‘ladigan o‘ziga xos shaxsiyatga ega ekanligini ta’kidladi. Bu nemis tili va madaniyatini targ‘ib qilishni qonuniylashtirdi hamda nemis millatchiligini shakllantirishga yordam berdi. Shillerning pyesalari qahramonning ijtimoiy tazyiqlar va taqdir kuchi bilan kurashini tasvirlab, o‘z avlodining betoqat ruhini ifoda etdi<ref>{{Citation |title=The Literature of Weimar Classicism |date=2005 |editor-last=Richter |editor-first=Simon J.}}</ref>. Faylasuf [[Immanuel Kant|Immanuil Kant]] ratsionalizm va diniy e’tiqodni, shaxs erkinligi va siyosiy hokimiyatni murosaga keltirishga harakat qildi<ref>{{Cite book |last=Kuehn |first=Manfred |title=Kant: A Biography |url=https://archive.org/details/kantbiography0000kueh_y1q6 |date=2001}}</ref><ref>{{Cite web |title=Immanuel Kant "An Answer to the Question: What is Enlightenment?" |url=http://web.mnstate.edu/gracyk/courses/web%20publishing/KantOnElightenment.htm |access-date=26 March 2019 |publisher=Internet Modern History Sourcebook |archive-date=17 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200217062357/http://web.mnstate.edu/gracyk/courses/web%20publishing/KantOnElightenment.htm }}</ref>. Ma’rifatparvarlik g‘oyalari va ularning amalga oshirilishi madaniy taraqqiyotning asosiy sababi sifatida e’tirof etildi<ref>{{Cite book |title=The Society of the Enlightenment: The Rise of the Middle Class and Enlightenment Culture in Germany |date=1992 |editor-last=Van Dulmen |editor-first=Richard |editor-last2=Williams |editor-first2=Anthony}}</ref>. === Fransiya inqilobi, 1789–1815 === [[File:Rheinbund 1812, political map.png|thumb|Birinchi [[Fransiya]] imperiyasining qaram davlatlari ittifoqi bo‘lgan Reyn ittifoqi (1806–1813)]] Fransuz inqilobiga nisbatan nemislarning munosabati turlicha bo‘ldi. Intellektuallar Aql-idrok va Ma’rifatparvarlik g‘alabasini ko‘rishni istab, buni nishonladilar. Vena va Berlindagi qirollik saroylari qirolning taxtdan ag‘darilishini hamda erkinlik, tenglik va birodarlik g‘oyalarining tarqalishini qoraladilar. 1793-yilga kelib, fransuz qirolining qatl etilishi va [[terror]] davrining boshlanishi o‘qitilgan o‘rta sinf vakillarini hafsalasini pir qildi. Islohotchilar buning yechimi nemislarning o‘z qonunlari va institutlarini tinch yo‘l bilan isloh qilish qobiliyatiga ishonch bildirish ekanligini aytdilar<ref>James J. Sheehan, ''German History, 1770–1866'' (1993) pp. 207–288</ref>. 1792-yilda Avstriya va Prussiya Fransiyaga bostirib kirgach, urush boshlandi, biroq ular [[Valmy jangi]]da mag‘lubiyatga uchradilar. Nemis yerlari vayronagarchilikni, shuningdek, erkinlik va fuqarolik huquqlarining yangi g‘oyalarini olib kelgan armiyalarning u yoqdan-bu yoqqa yurishlarini ko‘rdi. ==== Fransuzlar nazorati ==== [[Fransiya]] [[Rhineland|Reyn viloyatini]] o‘z nazoratiga oldi, fransuzcha uslubdagi islohotlarni joriy qildi, feodalizmni tugatdi, konstitutsiyalar tuzdi, din erkinligini targ‘ib qildi, yahudiylarni emancipatsiya qildi, byurokratiyani iqtidorli fuqarolar uchun ochdi va zodagonlarni yuksalib borayotgan o‘rta sinf bilan hokimiyatni bo‘lishishga majbur qildi. Napoleon [[Vestfal qirolligi]]ni namunali davlat sifatida yaratdi<ref>{{Cite book |last=Connelly |first=Owen |url=https://archive.org/details/napoleonssatelli0000conn |title=Napoleon's satellite kingdoms |publisher=New York, Free Press |date=1966 |chapter=6}}</ref>. Bu islohotlar doimiy bo‘lib chiqdi va G‘arbiy Germaniyani modernizatsiya qildi. Fransuzlar fransuz tilini majburan joriy qilmoqchi bo‘lganida, nemislarning qarshiligi kuchaydi. Britaniya, Rossiya va Avstriyadan iborat Ikkinchi koalitsiya Fransiyaga hujum qildi, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Napoleon o‘z nazorati ostida yangi mamlakatlar tuzib, 1806-yilda Muqaddas Rim imperiyasini tugatdi. Napoleon Prussiya va Avstriyadan tashqari ko‘pchilik nemis davlatlarini o‘z ichiga olgan "[[Reyn ittifoqi]]"ni tuzdi<ref name=raff/>. [[Frederick William II|Fridrix Vilgelm II]]ning zaif hukmronligi (1786–1797) davrida Prussiya iqtisodiy, siyosiy va harbiy tushkunlikni boshdan kechirgan edi. Uning vorisi [[Frederick William III|Fridrix Vilgelm III]] Uchinchi koalitsiya urushi hamda fransuz imperatori Napoleonning Muqaddas Rim imperiyasini tugatishi va nemis knyazliklarini qayta tashkil etishi davrida betaraf qolishga harakat qildi. Qirolicha va urush tarafdorlari partiyasining ta’siri ostida Fridrix Vilgelm 1806-yilda To‘rtinchi koalitsiyaga qo‘shildi. Napoleon [[Jena–Auerstedt jangi]]da Prussiya armiyasini osonlikcha yengib, Berlinni ishg‘ol qildi. Prussiya o‘zining G‘arbiy Germaniyada yaqinda qo‘lga kiritgan hududlarini yo‘qotdi, uning armiyasi 42 000 kishigacha qisqartirildi, Britaniya bilan savdo qilish taqiqlandi va Berlin Parijga katta kontributsiya to‘lab, fransuz okkupatsiyasini moliyalashtirishi kerak bo‘ldi. [[Saksoniya]] Napoleondan yordam berish uchun tarafini o‘zgartirdi va Reyn ittifoqiga qo‘shildi<ref>{{Cite journal |first=Neil M. |last=Heyman |date=1966 |title=France Against Prussia: The Jena Campaign of 1806 |journal=Military Affairs |volume=30 |issue=4 |pages=186–198 |doi=10.2307/1985399 |jstor=1985399}}</ref>. [[File:Vienna Congress.jpg|thumb|[[Vena kongressi]] delegatlari]] Napoleonning 1812-yildagi Rossiyadagi harbiy muvaffaqiyatsizligidan keyin Prussiya Oltinchi koalitsiyada Rossiya bilan ittifoq tuzdi va Avstriya ham bu ittifoqqa qo‘shildi. Napoleon 1813-yilda [[Leypsig jangi]]da qat’iy mag‘lubiyatga uchradi. Reyn ittifoqining nemis davlatlari har qanday tinchlik shartlarini rad etgan Napoleonga qarshi koalitsiya tarafiga o‘tib ketdilar. Koalitsiya kuchlari 1814-yilda Fransiyaga bostirib kirdi, Parij egallandi va Napoleon taslim bo‘ldi. [[Vena kongressi]]da g‘oliblardan biri bo‘lgan Prussiya keng hududga ega bo‘ldi{{Sfn|Sheehan|1989|pp=75, 207–291, 291–323, 324–371, 802–820}}. == 1815–1871 == === German ittifoqi === [[File:Deutscher Bund.svg|thumb|[[German ittifoqi]] (1815–1866). Ko‘k rangdagi Prussiya o‘z hududini sezilarli darajada kengaytirdi.]] 1815-yilda Fransiya inqilobi va [[Napoleon urushlari]] oqibatida Yevropa notinch va holdan toygan edi. Napoleon mag‘lubiyatga uchragach, davlat arboblari Avstriyadan [[Klemens von Metternich]] rahbarligida Yevropani qayta tashkil etish uchun [[Vena kongressi]]ga yig‘ildilar. Kelishib olingan siyosiy tamoyillarga inqilobiy va millatchilik g‘oyalarini bostirish uchun hukmdorlarning tiklanishi, qonuniyligi va birdamligi kirgan edi. Koalitsiyaning g‘olib a’zolari tinch kuchlar muvozanatini muzokara qildilar va fransuz imperializmini jilovlash uchun barqaror nemis markazini saqlab qolishga kelishib oldilar. Biroq, tugatilgan Muqaddas Rim imperiyasini isloh qilish g‘oyasi rad etildi. Napoleonning nemis davlatlarini qayta tashkil etishi davom ettirildi va knyazlarga o‘z unvonlarini saqlab qolishga ruxsat berildi{{Sfn|Carr|1991|pp=1–2}}. Avstriya rahbarligi ostida 39 ta davlatning erkin ittifoqi bo‘lgan, [[Frankfurt-Mayn]]da yig‘iladigan Federal Seymga ega [[German ittifoqi]]ga asos solindi. Bu millatchilarni qoniqtirmagan o‘zaro mudofaa uchun koalitsiya edi. Iqtisodiy integratsiya va bojxona muvofiqlashtirishga qaratilgan urinishlar millatchilikka qarshi repressive siyosat tufayli barbod bo‘ldi. Markaziy Yevropadagi barqaror tuzilma Fransiya yoki Rossiyaning tajovuzini to‘xtatishi mumkinligiga amin bo‘lgan Britaniya bu ittifoqni ma’qulladi. Biroq, ittifoq zaif, samarasiz va nemis millatchiligiga to‘sqinlik qiluvchi omil edi{{Sfn|Lee|1985|pp=332–346}}. === Jamiyat va iqtisodiyot === 1815-yildan keyin Berlindagi markazlashgan Prussiya hukumati dehqonlarni nazorat qilib kelgan zodagonlarning vakolatlarini tobora o‘z qo‘liga oldi. Zodagonlarga qarzdorlikdan qochishga yordam berish uchun Berlin 1809-yilda qarz berish uchun kredit muassasasini tuzdi va 1849-yilda qarz tarmog‘ini dehqonlarga kengaytirdi. 1871-yilda German imperiyasi tashkil etilganda, Yunker zodagonlari armiya, flot, byurokratiya va qirollik saroyini nazorat qildilar; ular odatda hukumat siyosatini belgilardilar{{Sfn|Sagarra|1977|pages=37–55, 183–202}}. ==== Aholi ==== [[File:Population of German territories 1800 - 2000.JPG|thumb|upright=1.5|1800–2000-yillarda nemis hududlari aholisi]] 1815–1865-yillar oralig‘ida German ittifoqi aholisi (Avstriyani hisobga olmaganda) 21 milliondan 34 milliongacha 60 foizga o‘sdi{{Sfn|Nipperdey|1996|p=86}}. Sanoatgacha bo‘lgan mamlakatning yuqori tug‘ilish va o‘lim ko‘rsatkichlari jadal rivojlanayotgan sanoatlashgan shahar iqtisodiy va qishloq xo‘jaligi tizimlarida past ko‘rsatkichlarga o‘tganda bir vaqtning o‘zida demografik oʻtish sodir bo‘ldi. Qishloq xo‘jaligi unumdorligining oshishi ocharchilik va epidemiyalar kamaygani sababli barqaror oziq-ovqat ta’minotini ta’minladi. Bu odamlarga ertaroq turmush qurish va ko‘proq farzand ko‘rish imkonini berdi. Tug‘ilish darajasi go‘daklar o‘limining yuqori ko‘rsatkichi va 1840-yildan keyin Amerikaga keng ko‘lamli emigratsiya bilan qoplandi. Emigratsiya 1840-yillarda 480 000 kishini, 1850-yillarda 1 200 000 kishini va 1860-yillarda 780 000 kishini tashkil etdi. Yuqori va o‘rta sinflar dastlab tug‘ilishni nazorat qilishni amalda qo‘lladilar, tez orada u hamma tomonidan qabul qilindi{{Sfn|Nipperdey|1996|pp=87–92, 99}}. ==== Sanoatlashuv ==== [[File:Krupp-Werke in Essen 1864.jpeg|thumb|upright=.8|1864-yilda [[Essen]] shahridagi Krupp zavodlari]] [[File:Kemna Lokomotiven.jpg|thumb|Ko‘plab kompaniyalar, jumladan, bug‘ mashinalari ishlab chiqaruvchisi J.Kemna, o‘z faoliyatini Angliya sanoati namunasida yo‘lga qo‘ydilar. ]] 1800-yilda Germaniyaning ijtimoiy tuzilishi tadbirkorlik va iqtisodiy rivojlanishga unchalik mos emas edi. Napoleon nazorati yirik yer mulklarini sotishga qo‘yilgan feodal cheklovlarni olib tashlash, gildiyalar hokimiyatini qisqartirish va samaraliroq tijorat huquqi kabi muhim institutsional islohotlarni keltirib chiqardi<ref>{{Cite web |first1=Michael |last1=Kopsidis |first2=Daniel W. |last2=Bromley |title=The French Revolution and German industrialization: The new institutional economics rewrites history |url=https://www.econstor.eu/bitstream/10419/97701/1/787963348.pdf |access-date=13 April 2019 |publisher=Leibniz Institute of Agricultural Development in Transition Economies}}</ref>. Sanoat inqilobi Britaniya va Fransiyada qizg‘in davom etayotgan edi. Kichik nemis davlatlari asta-sekin va mustaqil ravishda rivojlandi. 1830-yillardagi temir yo‘llarga dastlabki investitsiyalar xususiy investorlardan keldi. Sanoatlashuv faqat 1850-yildan keyin, temir yo‘l qurilishi ortidan o‘z o‘rnini topdi<ref name="Mitchell2006"/>. To‘qimachilik sanoati [[Zollverein|Bojxona ittifoqi]] tomonidan bojxona to‘siqlarining yo‘q qilinishidan foyda ko‘rib, jadal o‘sdi<ref>{{Citation |last=Tilly |first=Richard |title=Banking in the Early Stages of Industrialization: A Study in Comparative Economic History |pages=151–182 |date=1967 |editor-last=Cameron |editor-first=Rondo |chapter=Germany: 1815–1870 |publisher=Oxford University Press}}</ref>{{Sfn|Nipperdey|1996|p=178|ps="On the whole, industrialisation in Germany must be considered to have been positive in its effects. Not only did it change society and the countryside, and finally the world...it created the modern world we live in. It solved the problems of population growth, under-employment and pauperism in a stagnating economy, and abolished dependency on the natural conditions of agriculture, and finally hunger. It created huge improvements in production and both short- and long-term improvements in living standards. However, in terms of social inequality, it can be assumed that it did not change the relative levels of income. Between 1815 and 1873 the statistical distribution of wealth was on the order of 77% to 23% for entrepreneurs and workers respectively. On the other hand, new problems arose, in the form of interrupted growth and new crises, such as urbanisation, "alienation", new underclasses, proletariat and proletarian misery, new injustices and new masters and, eventually, class warfare."}}. XIX asrning ikkinchi yarmida nemis sanoati jadal o‘sdi va 1900-yilga kelib Germaniya Britaniya va AQSh bilan bir qatorda sanoat bo‘yicha jahon yetakchisiga aylandi{{Sfn|Stolper|2017|loc=ch 1}}. ==== Urbanizatsiya ==== 1800-yilda aholi asosan qishloq joylarda yashagan, faqat 10 foizi 5 000 yoki undan ortiq aholisi bor jamoalarda yashagan va atigi 2 foizi 100 000 dan ortiq aholisi bor shaharlarda yashagan. 1815-yildan keyin qishloq joylardan kelgan yoshlarning oqimi tufayli shahar aholisi ko‘paydi. Berlin 1800-yildagi 172 000 kishidan 1870-yilda 826 000 nafar aholiga yetdi, Myunxen esa 40 000 tadan 269 000 taga o‘sdi.{{Sfn|Nipperdey|1996|pp=96–97}} ==== Temir yo‘llar ==== Iqtisodiy rivojlanishning dastlabki bosqichi 1840-yillardagi temir yo‘l inqilobi bilan boshlandi, bu mahaliy mahsulotlar uchun yangi bo‘laklarni ochdi, o‘rta darajadagi menejerlar guruhini yaratdi, muhandislar, me’morlar va mashinistlarga talabni oshirdi hamda ko‘mir va temirga investitsiyalarni rag‘batlantirdi. Davlatlar o‘rtasidagi siyosiy bo‘linish va har tomonlama konservatizm 1830-yillarda temir yo‘l qurishni qiyinlashtirdi. Biroq, 1840-yillarga kelib asosiy yo‘nalishlar yirik shaharlarni bog‘ladi; har bir nemis davlati o‘z chegaralaridagi yo‘nalishlar uchun mas’ul edi{{Sfn|Nipperdey|1996|p=165}}. Texnologik baza yetishmagani uchun muhandislik va uskunalar Britaniyadan keltirildi. Ko‘pgina shaharlarda yangi temir yo‘l ustaxonalari texnologik xabardorlik va o‘qitish markazlari bo‘ldi, shuning uchun 1850-yilga kelib Germaniya temir yo‘l qurilishi talablarini qondirishda o‘zini o‘zi ta’minladi va temir yo‘llar po‘lat sanoatining o‘sishi uchun asosiy turtki bo‘ldi. 1870-yilda Germaniyaning birlashishi birlashishni, davlat kompaniyalariga milliylashtirishni va yanada jadal o‘sishni rag‘batlantirdi. Fransiyadan farqli o‘laroq, maqsad sanoatlashuvni qo‘llab-quvvatlash edi. Oxir-oqibat yo‘nalishlar Rur hududi va boshqa sanoat markazlarini kesib o‘tdi hamda Gamburg va Bremen kabi yirik portlar bilan yaxshi aloqalarni ta’minladi<ref name="Mitchell2006">{{Cite book |first=Allan |last=Mitchell |url=https://books.google.com/books?id=mZ6pkm-WgWMC |title=The Great Train Race: Railways and the Franco-German Rivalry, 1815–1914 |publisher=Berghahn Books |date=2006 |isbn=978-1-84545-136-3}}</ref>. ==== Fan va madaniyat ==== XIX asr rassomlari va intellektuallari Fransuz inqilobi hamda yozuvchilar [[Johann Wolfgang von Goethe|Ioxann Volfgang fon Gyote]], [[Gotthold Ephraim Lessing|Gotxold Efrayim Lessing]] va [[Friedrich Schiller| Fridrix Shillerdan]] ilhomlandilar.<ref>Nicholas Saul, ed. ''The Cambridge companion to German romanticism'' (Cambridge University Press, 2009) ch 1.</ref> [[Ludwig van Beethoven|Lyudvig van Betxoven]] davrning eng nufuzli kompozitori edi. Operada g‘ayritabiiy qo‘rquv va folklor melodramatik syujetini birlashtirgan yangi romantik muhit [[Richard Wagner|Rixard Vagner]] tomonidan yaratildi. [[Brothers Grimm|Aka-uka Grimmlar]] xalq ertaklarini [[Grimm ertaklari]]ga to‘pladilar va nemis tilidagi eng keng qamrovli ish bo‘lgan [[Deutsches Wörterbuch]] ("Nemis lug‘ati") ustida ishlashni boshlaganlari uchun germanistika asoschilari deb topildilar<ref>Elmer H. Antonsen, James W. Marchand, and Ladislav Zgusta, eds. ''The Grimm brothers and the Germanic past'' (John Benjamins Publishing, 1990).</ref>. Professorlar tarix, ilohiyot, falsafa, til va adabiyotni o‘rganishga yangi tarixiy nuqtai nazarni olib kelgan xalqaro obro‘ga ega bo‘ldilar. [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel|Georg Vilgelm Fridrix Gegel]], [[Friedrich Wilhelm Joseph Schelling|Fridrix Vilgelm Iozef Shelling]], [[Arthur Schopenhauer|Artur Shopenhauer]], [[Friedrich Nietzsche|Fridrix Nitsshe]], [[Max Weber|Maks Veber]], [[Karl Marx|Karl Marks]], [[Friedrich Engels|Fridrix Engels]] va [[Leopold von Ranke]] bilan nemis olimlari mashhur bo‘ldilar. 1830-yillarga kelib tabiiy fanlar bo‘yicha [[Aleksandr Gumboldt]] va matematika bo‘yicha [[Karl Fridrix Gauss]] boshchiligida nemis matematika, fizika, kimyo va biologiyasi jahon darajasidagi fan sifatida paydo bo‘ldi{{Sfn|Sheehan|1989|pp=75, 207–291, 291–323, 324–371, 802–820}}. {{Gallery |title= Nemis rassomlari, olimlari va faylasuflari |align=center |width=120 |File:Immanuel Kant portrait c1790.jpg|[[Immanuel Kant]] |File:Goethe (Stieler 1828).jpg|[[Johann Wolfgang von Goethe]] |File:Friedrich Schiller by Ludovike Simanowiz.jpg|[[Friedrich Schiller]] |File:AvHumboldt.jpg|[[Aleksandr Gumboldt]] |File:Joseph Karl Stieler's Beethoven mit dem Manuskript der Missa solemnis.jpg|[[Ludwig van Beethoven]] |File:Hegel portrait by Schlesinger 1831.jpg|[[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] |File:Carl Friedrich Gauss.jpg|[[Karl Fridrix Gauss]] |File:Grimm.jpg|[[Brothers Grimm]] |File:Ernst_Werner_von_Siemens.jpg|[[Werner von Siemens]] |File:Karl Marx_001.jpg|[[Karl Marx]] }} ==== Din ==== Lyuteran va reformat qilingan protestant cherkovlarini birlashtirish harakati mavjud edi. Cherkovlar buni Baden, Nassau va Bavariyada amalga oshirdilar. Prussiyada [[Frederick William III]]ning maqsadi qirollik nazoratini markazlashtirish uchun standartlashtirilgan liturgiya, tashkilot va me’morchilikni majbur qilish edi: ''Prussiya uniyasi cherkovi'' tuzildi. Boshqa Sileziyadagi "Eski lyuteranlar"dan keldi. Hukumat qat’iy choralar ko‘rishga urindi, shuning uchun o‘n minglab odamlar ko‘chib ketdi. 1845-yilda yangi qirol [[Frederick William IV]] amnistiya taklif qildi va Eski lyuteranlarga cherkov uyushmasini tuzishga ruxsat berdi{{Sfn|Clark|2006|pp=412–419}}<ref>Christopher Clark, "Confessional policy and the limits of state action: Frederick William III and the Prussian Church Union 1817–40". ''Historical Journal'' 39.04 (1996) pp. 985–1004. </ref>{{Sfn|Holborn|1964|pp=485–491}}. Cherkov yoki marosimdan ko‘ra ko‘proq shaxsga qaratilgan shaxsiylashtirilgan dinga o‘tish yuz berdi. Ratsionalizm pasaydi va ayniqsa gunohkorlik, najot hamda xristianlik sirlari va vahiylarini o‘ylashda shaxsning psixologiyasi va tuyg‘usiga yangi urg‘u berildi. [[Pietism]] uyg‘onishlar protestantlar orasida keng tarqalgan edi. Katoliklar orasida ziyoratlarning ko‘payishi kuzatildi. Nemis episkoplari Rimdan asosan mustaqil edilar, biroq endi Vatikanning nazorati kuchaydi, Rimga sodiq katoliklarning yangi "ultramontanizmi" paydo bo‘ldi{{Sfn|Clark|2006|pp=419–421}}. 1837-yilda katolik Reynlandida aralash nikohdagi bolalarning diniy ta’limi yuzasidan mojaro kelib chiqdi. 1840-yilda Fridrix Vilgelm IV katoliklarning talablariga rozilik berish orqali mojaroni yumshatdi. Biroq bu katoliklar dushman hukumat qarshisida birlashishi kerak degan tuyg‘uga olib keldi{{Sfn|Holborn|1964|pp=498–509}}. === Siyosiy o‘zgarishlar === 1819-yilda talaba radikali liberal talabalar tashkilotlarini masxara qilgan reaksion dramaturg [[August von Kotzebue]]ni o‘ldirdi. German ittifoqining bir nechta yirik harakatlaridan birida Metternix nemis davlatlarining konservativ hukumatlariga qarshi liberal tashviqotni bostirish uchun mo‘ljallangan repressiv [[Carlsbad Decrees|Karlsbad farmonlarini]] chiqargan konferensiyani chaqirdi<ref>{{Cite book |last=Taylor |first=A.J.P. |url=https://archive.org/details/coursegermanhist1815tayl |title=The Course of German History |date=2001 |page=[https://archive.org/details/coursegermanhist1815tayl/page/n74 52] |url-access=limited}}</ref>. Farmonlar tez so‘nib borayotgan millatchi birodarliklarga ([[Burschenschaft]]) barham berdi, liberal universitet professorlarini ishdan bo‘shatdi va senzuratni kengaytirdi. Farmonlar inqilobiy va millatchi g‘oyalarni tarqatishda ayblangan shaxslarga qarshi qaratilgan "demagoglarni ta’qib qilish"ni boshlab berdi<ref>{{Cite journal |last=Williamson |first=George S. |date=Dec 2000 |title=What Killed August von Kotzebue? The Temptations of Virtue and the Political Theology of German Nationalism, 1789–1819 |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-modern-history_2000-12_72_4/page/890 |journal=Journal of Modern History |volume=72 |issue=4 |pages=890–943 |doi=10.1086/318549 |jstor=10.1086/318549 |s2cid=144652797}}</ref>. 1834-yilda Prussiya va boshqa ko‘pchilik nemis davlatlari o‘rtasida, biroq Avstriyani istisno qilgan holda bojxona ittifoqi — [[Zollverein]] tashkil etildi. Sanoatlashuv rivojlangani sari yagona valyuta, huquqiy tizim va hukumatga ega yagona nemis davlatiga ehtiyoj yaqqol sezildi. ==== 1848–1849-yillar inqiloblari ==== [[File:Maerz1848 berlin.jpg|thumb|[[Berlin|Berlinda]], orqa fonda Berlin saroyi bilan 1848-yilgi inqiloblarni olqishlashmoqda. Liberal va millatchi bosim nemis davlatlaridagi 1848-yilgi inqilobning muvaffaqiyatsiz tugashiga olib keldi.]] Vena kongressi o‘rnatgan siyosiy va ijtimoiy tartibdan norozilikning kuchayishi 1848-yilda nemis davlatlarida Mart inqilobining boshlanishiga olib keldi. May oyida Frankfurt milliy assambleyasi milliy nemis konstitutsiyasini tuzish uchun yig‘ildi. Ammo 1848-yilgi inqilob muvaffaqiyatsiz tugadi: Prussiyalik [[Frederick William IV]] imperator tojini rad etdi, Frankfurt assambleyasi tarqatib yuborildi, hukmron knyazlar qo‘zg‘olonlarni kuch bilan bostirdilar va 1850-yilga kelib German ittifoqi qayta tiklandi. Ko‘pgina rahbarlar, jumladan AQShga surgun qilindi va u yerda siyosiy kuchga aylandi<ref>{{Cite book |last=Wittke |first=C. F. |url=https://archive.org/details/refugeesofrevolu0000unse |title=Refugees of Revolution: The German Forty-Eighters in America |date=1952 |publisher=University of Pennsylvania Press |location=Philadelphia}}</ref>. 1850-yillar siyosiy reaksiya davri bo‘ldi. Noroziliklar bostirildi. Fridrix Vilgelm IV tushkunlikka tushib qoldi va klerikalizm hamda mutlaq ilohiy monarxiyani targ‘ib qiluvchi shaxslar bilan o‘ralgan edi. Prussiya o‘z hududini kengaytirdi va kuchli qishloq xo‘jaligi bazasini saqlab qolgan holda jadal sanoatlashishni boshladi. ==== Bismark hokimiyatni o‘z qo‘liga oladi (1862–1866) ==== [[File:BismarckRoonMoltke.jpg|thumb|1860-yillardagi Prussiyaning yirik siyosiy va harbiy strateglari [[Otto von Bismarck|Otto fon Bismark]], [[Albrecht von Roon]] va [[Helmuth von Moltke the Elder]]]] 1857-yilda Prussiya qiroli [[Frederick William IV]] insultni boshdan kechirdi va uning ukasi [[Wilhelm I|Vilgelm]] 1861-yilda qirol Vilgelm I bo‘lgunga qadar regent bo‘lib xizmat qildi. Garchi konservativ bo‘lsa-da, Vilgelm pragmatik edi. Uning eng muhim yutug‘i 1862-yilda [[Otto von Bismarck|Otto fon Bismarkni]] Prussiya vazirlar prezidenti etib tayinlash bo‘ldi. Bismark, mudofaa vaziri [[Albrecht von Roon]] va feldmarshal [[Helmuth von Moltke the Elder]]ning hamkorligi Germaniyaning birlashishiga olib kelgan Daniya, Avstriya va Fransiyaga qarshi harbiy g‘alabalarga zamin yaratdi{{Sfn|Holborn|1969|pp=131–167}}<ref>{{Cite book |last=Feuchtwanger |first=Edgar |title=Bismarck: A Political History |date=2014 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-72477-7 |edition=2nd |pages=83–98 |oclc=863633117 |ol=26785882M |author-link=Edgar Feuchtwanger}}</ref>. Prussiya va Daniya o‘rtasida German ittifoqiga kirmagan va daniyalik millatchilar Daniyaga qo‘shmoqchi bo‘lgan [[Shlezvig]] bo‘yicha nizolar 1864-yilda [[Ikkinchi Shlezvig urushi]]ga olib keldi. Avstriya qo‘shilgan Prussiya Daniyani yengdi va [[Yutlandiya]]ni ishg‘ol qildi. Daniyaliklar Shlezvig gersogligi va Golshteyn gersogligini Avstriya va Prussiyaga berishga majbur bo‘ldilar. Gersogliklarni boshqarish Avstriya va Prussiya o‘rtasida ziddiyatlarni keltirib chiqardi. Avstriya ularning German ittifoqi tarkibida mustaqil tuzilma bo‘lishini xohlagan bo‘lsa, Prussiya ularni anneksiya qilishni niyat qilgan edi. Kelishmovchilik 1866-yilda boshlangan Avstriya-Prussiya urushi uchun bahona bo‘ldi. Iyul oyida ikki armiya yarim million kishi qatnashgan Königgrätz jangida Sadowa-Kёniggratzda to‘qnash keldi. Prussiyaning ustun logistikasi va avstriyaliklarning sekin ishlaydigan o‘q-dori bilan o‘rnatiladigan miltiqlariga nisbatan o‘q-dorisi tez o‘rnatiladigan igna miltiqlari Prussiyaning g‘alabasi uchun muhim ahamiyat kasb etdi. Jang Germaniyadagi gegemonlik uchun kurashni hal qildi va Bismark german ishlarida bo‘ysunuvchi rol o‘ynaydigan mag‘lubiyatga uchragan Avstriyaga nisbatan bag‘rikeng bo‘ldi{{Sfn|Holborn|1969|pp=167–188}}{{Sfn|Feuchtwanger|2014| pp=99–147}}. ==== Shimoliy German ittifoqi, 1866–1871 ==== Avstriya-Prussiya urushidan keyin German ittifoqi tarqatib yuborildi va [[Prussiya]] rahbarligi ostida Shimoliy German ittifoqi tuzildi. Avstriya chetlatildi va uning Germaniyadagi ulkan ta’siri tugadi. Shimoliy German federatsiyasi German ittifoqi tarqatib yuborilishi va German imperiyasining asos solinishi o‘rtasida, 1867-yildan 1871-yilgacha mavjud bo‘lgan o‘tish davridagi tashkilot edi<ref>{{Cite book |last=Craig |first=Gordon |author-link=Gordon A. Craig |title=Germany, 1866-1945 |url=https://archive.org/details/germany186619450000crai |date= |publisher=[[Oxford University Press]] |year=1978 |isbn=978-0-19-822113-5 |editor-last=Bullock |editor-first=Alan |editor-link=Alan Bullock |series=Oxford History of Modern Europe |location=New York |publication-date=1999 |pages=[https://archive.org/details/germany186619450000crai/page/11 11]–22 |editor-last2=Deakin |editor-first2=William |editor-link2=William Deakin}}</ref>. == German imperiyasi, 1871–1918 == === Bismark davri === ==== Yangi imperiya ==== [[File:Wernerprokla.jpg|thumb|1871-yil 18-yanvarda [[Versal saroyi]]ning Ko‘zgular zalida German imperiyasi e’lon qilindi. Markazda oq kiyimda Bismark]] 1868-yilda Ispaniya qirolichasi [[Isabella II]] Shonli inqilobda taxtdan tushirilib, taxt bo‘sh qoldirildi. Prussiya voris sifatida Hohenzollern nomzodi — shahzoda Leopoldni taklif qilganida, Fransiya qattiq e’tiroz bildirdi. Masala diplomatik janjalga aylandi va 1870-yil iyul oyida Fransiya buni to‘laqonli urush bilan yakunlashga qaror qildi. Prussiya pan-german ittifoqi bilan birlashib, taktik tashabbusni o‘z qo‘liga olgani sababli mojaro tezda hal qilindi. Fransiyadagi g‘alabalar ortidan imperator [[Napoleon III]] qo‘mondonligidagi fransuz armiyasi Sedan qal’asida taslim bo‘ldi<ref name="Rüstow1872">{{Cite book |first=Wilhelm |last=Rüstow |url=https://books.google.com/books?id=9cBVAAAAYAAJ |title=The War for the Rhine Frontier, 1870: Its Political and Military History |publisher=Blackwood |date=1872}}</ref><ref>{{Cite book |first=James D. |last=McCabe |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=miun.acj5737.0001.001;view=1up;seq=11 |title=History of the war between Germany and France |publisher=HathiTrust Digital Library |date=1871 |access-date=23 March 2019}}</ref>. Napoleon asirga olindi va Parijda muvaqqat hukumat shoshilinch ravishda e’lon qilindi. Germaniyaliklar Parijni qamal qilayotgan paytda yangi hukumat qolgan armiyalarni qayta tashkil etishga harakat qildi. Och qolgan shahar 1871-yil yanvarida taslim bo‘ldi. Fransiya 5 milliard frank kontributsiya to‘lashga va [[Alsace-Lorraine]]ni Germaniyaga berishga majbur bo‘ldi. Bu fransuzlarning psixikasini xarob qildi va Fransiya-Germaniya dushmanligini kuchaytirdi. Qamal paytida nemis knyazlari 1871-yil 18-yanvarda [[Versal saroyi]]ning [[Ko‘zgular zalida]] yig‘ilib, [[Germaniya imperiyasi]]ning tuzilganini e’lon qildilar va Prussiya qiroli [[Wilhelm I]]ni [[Germaniya imperatorlari|Germaniya imperatori]] deb e’lon qildilar. Bu barcha etnik nemis davlatlarini federal iqtisodiy, siyosiy va ma’muriy birlikning Kichik Germaniya yechimida Avstriyadan tashqari birlashtirdi. Bismark kansler etib tayinlandi. ==== Federal imperiya ==== [[File:AHW Bau Voelkerschlachtdenkmal Leipzig 1912.jpg|thumb|upright=.8|Qurilish jarayonidagi balandligi {{Convert|91 |m|ft|abbr=on}} bo‘lgan [[Monument to the Battle of the Nations|Xalqlar jangi yodgorligi]], [[Leipzig]], 1912]] [[File:Berlin Nationaldenkmal Kaiser Wilhelm mit Schloss 1900.jpg|thumb|right|Hohenzollernlar sulolasining asosiy qarorgohi bo‘lgan [[Berlin saroyi]]]] Imperiya hajmi, demografiyasi, konstitutsiyasi, iqtisodiyoti, dini va ijtimoiy-siyosiy rivojlanishi turlicha bo‘lgan 25 ta davlatning [[federatsiya]]si edi. Aholining uchdan ikki qismiga ega Prussiyaning o‘zi ham imperiya chekkasidan yangi kelgan sifatida paydo bo‘lgan va madaniy hamda iqtisodiy ichki bo‘linishlarga duch kelgan. Kichik hududlar prussiyalashtirilgan millat konsepsiyasini rad etdilar va bunday atamalarni o‘z davlatlari bilan bog‘lashni afzal ko‘rdilar. Hansa portlari erkin savdoni yoqladilar, Prussiya iqtisodiy integratsiyasiga qarshi chiqdilar va 1888-yilgacha [[Zollverein]] (Bojxona ittifoqi) shartnomalarini imzolashdan bosh tortdilar<ref>{{cite journal |last1=Keller |first1=Wolfgang |last2=Shiue |first2=Carol H. |title=Endogenous Formation of Free Trade Agreements: Evidence from the Zollverein's Impact on Market Integration |journal=The Journal of Economic History |date=December 2014 |volume=74 |issue=4 |pages=1168–1204 |doi=10.1017/S0022050714000898 |s2cid=154596279 }}</ref>. Prussiya-germaniyalik rasmiylar 1871-yil birinchi imperial saylovlar natijalari ko‘rsatganidek, integratsiya muammolaridan xabardor edilar. Tarixchilar millat-davlat ''imperiya orqali qurilganini'' ta’kidlaydilar<ref name=build/>. Milliy o‘ziga xoslik dabdabali imperial tosh ikonografiyasida namoyon bo‘ldi va u ''davlat boshlig‘i sifatida imperatorga ega bo‘lgan hamda imperial ambitsiyalarni rivojlantiradigan'' imperial xalq sifatida erishilishi kerak edi<ref>{{Cite news |first=Patrick |last=Wright |date=9 September 2006 |title=A fistful of Fredericks – He considers the "invention of tradition" in Prussia, and the importance of memorials and ceremonies of remembrance in shaping patriotic identity. |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/books/2006/sep/09/featuresreviews.guardianreview10 |access-date=23 March 2019}}</ref><ref name="build">{{cite book |doi=10.1515/9789633860175-007 |chapter=Building the Nation Among Visions of German Empire |title=Nationalizing Empires |date=2015 |last1=Berger |first1=Stefan |pages=247–308 |isbn=978-963-386-017-5 }}</ref>. Bismarkning ichki siyosati protestant Prussiya davlati g‘oyasini hamma joyda qabul qilishga va cherkovni davlatdan ajratishga erishishga qaratilgan harakatiga asoslangan edi. 1871-yildan 1878-yilgacha davom etgan [[Kulturkampf]] (madaniyat uchun kurash) davrida u ta’limni dunyoviylashtirish va fuqarolik nikohini joriy etish orqali Katolik cherkovi va uning siyosiy tarmog‘i bo‘lgan [[katoliklik]] markaz partiyasining ta’sirini minimallashtirishga harakat qildi, ammo bunga erisha olmadi. Kulturkampf ko‘plab protestantlarni ham norozot qildi va to‘xtatildi. Polsha, daniyalik va fransuz ozchiliklari kabi millionlab nemis bo‘lmagan imperial fuqarolar diskriminatsiyaga chidashga yoki germanlashishni qabul qilishga majbur bo‘ldilar. Tarixchilar Katolik cherkoviga qarshi kampaniyani, shuningdek, [[Germaniya]] sotsial-demokratik partiyasiga qarshi shunga o‘xshash kampaniyani nemis ongida ozchilikni ta’qib qilish orqali milliy birdamlikni rag‘batlantirish mumkin bo‘lgan doimiy ta’sir qoldirgan deb ta’riflaganlar. Keyinchalik "salbiy integratsiya" deb atalgan bu strategiya nemis millatchilik tuyg‘usi va natsistik harakatga ta’sir ko‘rsatgan hukumatga sodiq bo‘lish yoki davlat dushmani bo‘lish kayfiyatini o‘rnatdi<ref name="Childers negative integration">{{Cite episode |title=The First World War and Its Legacy |url=https://www.wondrium.com/a-history-of-hitlers-empire-2nd-edition |access-date=27 March 2023 |series=A History of Hitler's Empire, 2nd Edition |last=Childers |first=Thomas |author-link=Thomas Childers |date=2001 |number=2 |time=06:37-11:02 |language=English |publisher=The Great Courses}}</ref>. ==== Uch sinfli tizim ==== Imperiya zodagonlarga davlat xizmati va armiyada imkoniyatlar yaratdi. Aristokratik nazorat unga universitetlar va cherkovlarda qaror qabul qilishni kafolatladi<ref>{{Cite journal |first=J. C. G. |last=Röhl |date=1967 |title=Higher Civil Servants in Germany, 1890–1900 |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-contemporary-history_1967-07_2_3/page/101 |journal=Journal of Contemporary History |publisher=Sage Publications, Ltd. |volume=2 |issue=3 |pages=101–121 |doi=10.1177/002200946700200306 |jstor=259809 |s2cid=160827181}}</ref>. Harbiy rahbarlikni aristokratlarga saqlab qolish haqidagi Prussiya an’anasi qabul qilindi, konstitutsiya harbiy ishlarni reyxstag emas, balki imperator qo‘liga topshirdi{{Sfn|Clark|2006|pp=158, 603–623}}. Harbiy o‘zining ''"Millatni himoya qilgan mulk"'' sifatidagi rolini kuchaytirdi va ''"o‘zini o‘zi ta’minlaydigan kasta"''ga aylandi<ref>{{Cite web |first=Hans-Ulrich |last=Wehler |title=Hans Ulrich Wehler-The German Empire 1871-1918-Berg (1985) |url=https://www.scribd.com/document/371706306/Hans-Ulrich-Wehler-The-German-Empire-1871-1918-Berg-1985 |access-date=31 March 2019 |via=Scribd |page=157}}</ref>. Zodagonlarning ko‘pchiligi badavlat sanoatchilarga aylandi{{Sfn|Blackbourn|1998|p=32}}. Fransiya yoki Britaniyadagidek hech qachon kuchli parlament vakilligiga ega bo‘lmagan shahar o‘rta sinfi jadal o‘sdi. Sotsialist ishchilar partiyasining yuksalishi mavjud siyosiy va ijtimoiy sharoitlarni o‘zgartirish orqali sotsialistik tartibni o‘rnatishni maqsad qilgan edi. 1878-yildan boshlab Bismark partiya tashkiloti va uning gazetalarini taqiqlash orqali bunga qarshilik ko‘rsatdi. Shunga qaramay, harakat o‘sdi va Bismark ishchilar sinfini tinchlantirish uchun 1883-yilda o‘zining ijtimoiy farovonlik dasturini boshladi<ref>{{Cite book |last=Moses |first=John Anthony |url=https://books.google.com/books?id=Yy6oSv2N_iIC&pg=PA149 |title=Trade Unionism in Germany from Bismarck to Hitler, 1869–1933 |publisher=Rowman & Littlefield |date=1982 |isbn=978-0-86043-450-4 |page=149}}</ref>. Bismark Prussiya va Saksoniyadagi farovonlik dasturlariga asos soldi. 1880-yillarda u yevropacha farovon davlatiga asos solgan. P ensiyalar, baxtsiz hodisalardan sug‘urta qilish, tibbiy yordam va ishsizlikdan sug‘urtalashni joriy qildi. Uning dasturlari sanoat qo‘llab-quvvatlashiga sazovor bo‘ldi, chunki ularning maqsadi ish haqi yuqori bo‘lgan, biroq farovonlik mavjud bo‘lmagan Amerikaga ketuvchi muhojirlarni kamaytirish edi<ref>{{Citation |last=Hennock |first=E. P. |title=The Origin of the Welfare State in England and Germany, 1850–1914: Social Policies Compared |date=2007}}</ref><ref>{{Citation |last=Beck |first=Hermann |title=Origins of the Authoritarian Welfare State in Prussia, 1815–1870 |date=1995}}</ref>. Bismark, garchi erkin savdoni xohlovchi liberallarni uzoqlashtirgan bo‘lsa-da, foyda va ish haqini Amerika raqobatidan himoya qiluvchi yuqori bojlar orqali yana qo‘llab-quvvatlashga erishdi<ref>{{Citation |last=Spencer |first=Elaine Glovka |title=Rules of the Ruhr: Leadership and Authority in German Big Business Before 1914 |date=Spring 1979 |journal=Business History Review |volume=53 |issue=1 |pages=40–64 |publisher=[President and Fellows of Harvard College, Cambridge University Press] |doi=10.2307/3114686 |jstor=3114686 |s2cid=154458964}}</ref><ref>{{Citation |last=Lambi |first=Ivo N. |title=The Protectionist Interests of the German Iron and Steel Industry, 1873–1879 |date=March 1962 |journal=Journal of Economic History |volume=22 |issue=1 |pages=59–70 |publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/S0022050700102347 |jstor=2114256|s2cid=154067344 }}</ref>. === Tashqi siyosat === [[Image:Triple Alliance.png|thumb|1913-yilda Germaniya, Avstriya va Italiyaning [[Uchlar ittifoqi]]]] Bismarkning tashqi siyosati ikki jabhalı urushning oldini olish va Fransiya-Rossiya ittifoqiga yo‘l qo‘ymaslikka qaratilgan edi. 1873-yilda Rossiya, Avstriya va Germaniya o‘rtasida Uch imperator ittifoqi imzolandi. Unda respublikachilik va [[sotsializm]] umumiy dushman ekanligi hamda tashqi siyosatga oid masalalarni muhokama qilishlari ta’kidlangan edi. Bismark Fransiyani yakkalab qo‘yish uchun Rossiya bilan yaxshi munosabatlarga muhtoj edi. Germaniya 1879-yilda Rossiya hujum qilgan taqdirda o‘zaro harbiy yordam ko‘rsatish maqsadida Avstriya-Vengriya bilan Ikki tomonlama ittifoq tuzdi. Bu Rossiyani murosaga keltirdi va 1887-yilda Germaniya bilan Rossiya o‘rtasida Qayta sug‘urta qilish shartnomasi imzolandi. Ular Fransiya Germaniyaga yoki Avstriya Rossiyaga hujum qilsa, o‘zaro harbiy yordam berishga kelishib oldilar. Rossiya Osiyoga yuzlandi va 25 yil davomida Yevropa siyosatida faol bo‘lmadi. 1882-yilda Italiya Ikki tomonlama ittifoqqa qo‘shildi va u [[Uchlar ittifoqi]]ga aylandi. Germaniya va Avstriyaning yordami evaziga Italiya Fransiya hujum qilgan taqdirda Germaniyaga yordam berish majburiyatini oldi<ref>{{Citation |last=Weitsman |first=Patricia A. |title=Dangerous alliances: proponents of peace, weapons of war |page=79 |date=2004}}</ref>. Bismark koloniyalarni qo‘lga kiritish amaliy emasligini va boshqaruv yuki foydasidan ustun kelishini ta’kidlagan edi. Oxir-oqibat Bismark yon berdi va Afrika hamda [[Okeaniya]]da koloniyalar tashkil etildi. Bismark Afrika hududlarini egallash bo‘yicha "belgilangan xalqaro qoidalar"ni talab qilgan Yevropa mustamlakachi davlatlari uchun 1885-yilda [[Berlin konferensiyasi]]ni boshlab berdi. ''Berlin konferensiyasining Bosh akti'' "Afrika uchun kurash" va "Yangi imperializm"ning rasmiylashtirilishi bo‘ldi<ref>{{Cite book |last=Belgum |first=Kirsten |title=Popularizing the Nation: Audience, Representation, and the Production of Identity in "Die Gartenlaube", 1853–1900 |date=1998 |page=149}}</ref>. === Wilhelm davri (1888–1918) === ==== II Wilhelm ==== [[File:1890 Bismarcks Ruecktritt.jpg|thumb|upright=.8|left|«Lotmanni tushirib qoldirish» — Britaniyaning 1890-yilda II Wilhelm tomonidan Bismarkning iste’foga chiqarilishini aks ettiruvchi karikaturasi]] Vilgelm I 1888-yilda vafot etdi. Uning o‘g‘li [[Frederick III]] taxtga o‘tirganidan atigi uch oy o‘tib rak kasalligidan vafot etdi. Uning o‘g‘li [[Wilhelm II (Germaniya imperatori)]] ota-onasining liliberalizmini rad etdi va avtokratik boshqaruvni boshladi. U siyosiy elitani almashtirdi va 1890-yilda Bismarkni iste’foga chiqishga majbur qildi<ref>{{Cite book |last=Neugebauer |first=Wolfgang |title=Die Hohenzollern. Band 2 – Dynastie im säkularen Wandel |date=2003 |publisher=[[Kohlhammer Verlag]] |isbn=978-3-17-012097-6 |location=Stuttgart |pages=174–175 |language=de}}</ref> Vilgelm hukumatga maksimal darajada ta’sir o‘tkazishga qaror qilgan edi.<ref>{{Citation |last=Kroll |first=Franz-Lothar |title=Preussens Herrscher. Von den ersten Hohenzollern bis Wilhelm II. |page=290 |date=2000 |editor-last=Kroll |editor-first=Franz-Lothar |contribution=Wilhelm II. (1888–1918) |place=Munich |publisher=C. H. Beck |language=de}}</ref><ref>Christopher Clark, ''Kaiser Wilhelm II'' (2000) pp. 35–47</ref><ref>John C. G. ''Wilhelm II: the Kaiser's personal monarchy, 1888–1900'' (2004).</ref>. ==== Ittifoqlar va diplomatiya ==== Vilgelm imperiyaning ta’sirini oshirish uchun agressiv yo‘l bo‘lgan ''Weltpolitik'' ("jahon siyosati") imperialistik g‘oyalarini tatbiq etishga kirishdi. Tashqi siyosat uning o‘zi va tashqi ishlar vaziri [[Friedrich von Holstein]] tomonidan hal qilinar edi<ref>On the Kaiser's "histrionic personality disorder", see Tipton (2003), pp. 243–245</ref><ref>{{Cite journal |last=Röhl |first=J. C. |date=Sep 1966 |title=Friedrich von Holstein |journal=Historical Journal |volume=9 |issue=3 |pages=379–388 |doi=10.1017/s0018246x00026716 |s2cid=163767674}}</ref>. Vilgelm Rossiya bilan [[Qayta sugʻurta shartnomasi]]ni uzaytirishdan bosh tortdi, bu esa 1894-yilda Fransiya-Rossiya ittifoqiga olib keldi. U o‘zining imperialistik rejalaridan voz kechishni istamadi va Angliya-Germaniya dengiz qurollanish poygasini boshladi. Germaniya Avstriya-Vengriya va Italiyani o‘z ichiga olgan [[Uchlar ittifoqi]]ga qaram bo‘lib qoldi<ref name="raff">{{Citation |last=Raff |first=Diethher |title=History of Germany from the Medieval Empire to the Present |pages=34–55, 202–206 |date=1988}}</ref>. 1897-yilda admiral [[Alfred von Tirpitz]] o‘zining salmoqli harbiy flot qurish rejasini ishlab chiqdi. Tirpitzning nazariyasiga ko‘ra, bu dengizda erkin harakatlanishga bog‘liq bo‘lgan Britaniyani murosaga kelishga majbur qilardi<ref>{{Cite journal |last=Woodward |first=David |date=July 1963 |title=Admiral Tirpitz, Secretary of State for the Navy, 1897–1916 |journal=History Today |volume=13 |issue=8 |pages=548–555}}</ref>. Tirpitz 1898-yilda harbiy kema qurilishini boshladi va Vilgelmning qo‘llab-quvvatlashiga sazovor bo‘ldi<ref>{{Cite book |first=John B. |last=Hattendorf |url=https://www.academia.edu/661532 |title=he Influence of History on Mahan: Proceedings of a Conference Marking the Centenary of Alfred Thayer Mahan's Influence of Sea Power Upon History |date=January 1991 |publisher=Academia |access-date=4 April 2019}}</ref>. Afrika oroli — [[Zanzibar]] evaziga Germaniya 1890-yilda Britaniya bilan Germaniya qo‘ltig‘idagi [[Heligoland]] orolini alishib olgan va uni dengiz flotining bazasiga aylantirgan edi. Britaniya Germaniyaning imperialistik intilishlarini Britaniya nazorati ostidagi global ishlar va savdoning nozik muvozanatini buzadi deb hisobladi. Britaniya qurollanish poygasini davom ettirishga qaror qildi va 1906-yilda ilg‘or ''[[Dreadnought]]'' jangovar kemasini joriy etdi. Germaniya buni qabul qildi va 1910-yilga kelib qurollanish poygasi keskinlashdi<ref>{{Cite book |last=Herwig |first=Holger |title=Luxury Fleet: The Imperial German Navy 1888–1918 |date=1980}}</ref><ref>{{Cite book |first=Alfred Thayer |last=Mahan |url=https://archive.org/details/seanpowerinf00maha/page/n6 |title=The Influence of Sea Power Upon History |publisher=Archive Org |date=1890 |access-date=4 April 2019}}</ref>. ==== Iqtisodiyot ==== [[File:BASF Werk Ludwigshafen 1881.JPG|thumb|1881-yilda [[Ludwigshafen am Rhein|Ludwigshafendagi]] [[BASF]] kimyo zavodlari]] 1890-yilga kelib iqtisodiyot o‘zining sanoatlashuvini davom ettirdi va avvalgi ikki o‘n yillikka nisbatan ham yuqoriroq sur’atda o‘sdi hamda Birinchi jahon urushi oldidagi yillarda keskin ko‘paydi<ref>{{Cite book |first=Christoph |last=Buchheim |title=German Yearbook on Business History 1985 |publisher=Springer |date=1986 |isbn=978-3-642-71198-5 |pages=41–55 |chapter=Germany on the World Market at the End of the 19th Century |doi=10.1007/978-3-642-71196-1_3}}</ref>. 1870–1914-yillar oralig‘ida sanoat ishlab chiqarishi qariyb 500 foizga o‘sdi<ref>{{Cite web |title=Industrial Growth (1870–1914) |url=http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/sub_document.cfm?document_id=638 |access-date=4 April 2019 |publisher=German History Docs}}</ref>. Dehqonlar an’anaviy, samarasiz usullardan voz kechib, sun’iy o‘g‘itlar va mexanik qurollarga o‘tdilar. Shakar va boshqa ildizmevali ekinlarni intensiv yetishtirish 1914-yilga kelib Germaniyani Yevropadagi eng samarali qishloq xo‘jaligi ishlab chiqaruvchisiga aylantirdi<ref>{{Cite journal |last=Perkins |first=J. A. |date=Spring 1981 |title=The Agricultural Revolution in Germany 1850–1914 |journal=Journal of European Economic History |volume=10 |issue=1 |pages=71–119}}</ref><ref>{{Cite web |first=Leslie |last=Page Moch |title=Internal migration before and during the Industrial Revolution: the case of France and Germany |url=https://d-nb.info/1031444017/34 |access-date=4 April 2019 |publisher=EGO}}</ref>. Kimyoviy tadqiqotlarning asoslari va [[Bunsen burner|Bunsen gorelkalari]], [[Petri dish|Petri idishlari]], [[Erlenmeyer flask|Erlenmeyerning kolbalari]] kabi muhim jihozlarning joriy etilishi, vazifaga yo‘naltirilgan ish prinsiplari va jamoaviy tadqiqotlar XIX asrdagi Germaniyadan kelib chiqqan. Bilimlarni o‘zlashtirishni tashkil etish ilmiy-tadqiqot institutlariga laboratoriyalarni integratsiyalash orqali takomillashtirildi. Germaniya uyushgan metodologiya tufayli XIX asr oxiriga kelib jahon [[kimyo sanoati]]da yetakchi o‘rinni egalladi. 1913-yilda Germaniya kimyo sanoati global [[dye|bo‘yoq moddalarining]] 90 foizini ishlab chiqardi va o‘z mahsulotining 80 foizini eksport qildi<ref>{{Citation |first=Fred |last=Aftalion, Otto Theodor Benfey |title=A History of the International Chemical Industry |date=1991 |publisher=University of Pennsylvania Press}}</ref><ref>{{Citation |last=Haber |first=Ludwig Fritz |title=The chemical industry during the nineteenth century |date=1958}}</ref>. Tariflar va kartellar taqdim etgan Amerika hamda Britaniya raqobatidan himoya tufayli Germaniya 1890-yillarda Yevropaning yetakchi po‘lat ishlab chiqaruvchi davlatiga aylandi<ref>{{Cite journal |last=Webb |first=Steven B. |date=June 1980 |title=Tariffs, Cartels, Technology, and Growth in the German Steel Industry, 1879 to 1914 |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-economic-history_1980-06_40_2/page/309 |journal=Journal of Economic History |volume=66 |issue=2 |pages=309–330 |doi=10.1017/s0022050706000325 |jstor=2120181 |s2cid=154281603}}</ref><ref>{{Cite book |last=James |first=Harold |title=Krupp: A History of the Legendary German Firm |url=https://archive.org/details/krupphistoryofle0000jame |publisher=Princeton University Press |date=2012}}</ref>. 1926-yilda firmalarning ''Vereinigte Stahlwerke''ga (Birlashgan po‘lat zavodlari) qo‘shilishi [[U.S. Steel]] kompaniyasiga taqlid qilingan edi. Yangi kompaniya boshqaruv tuzilmalarini ratsionalizatsiya qilish va zamonaviy texnologiyalarga alohida e’tibor qaratdi. 1913-yilga kelib Amerika va Germaniya eksporti jahon po‘lat bozorida ustunlik qildi<ref>{{Cite journal |last=Allen |first=Robert C. |date=Dec 1979 |title=International Competition in Iron and Steel, 1850–1913 |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-economic-history_1979-12_39_4/page/911 |journal=Journal of Economic History |volume=39 |issue=4 |pages=911–937 |doi=10.1017/s0022050700098673 |jstor=2120336 |s2cid=154582825}}</ref>. Mashinasozlik, temir, po‘lat va boshqa sohalarda nemis firmalari zararli raqobatdan qochib, savdo uyushmalariga tayanar edilar. Germaniya o‘zining "korporativ tafakkuri", byurokratik an’anasi va hukumatning rag‘batlantirishi tufayli jahon yetakchisi bo‘lgan. Ushbu uyushmalar raqobatni tartibga solib, kichik firmalarga yirik kompaniyalar soyasida faoliyat yuritishiga imkon berdi<ref>{{Cite journal |last1=Feldman |first1=Gerald D. |last2=Nocken |first2=Ulrich |date=Winter 1975 |title=Trade Associations and Economic Power: Interest Group Development in the German Iron and Steel and Machine Building Industries, 1900–1933 |journal=Business History Review |volume=49 |issue=4 |pages=413–445 |doi=10.2307/3113169 |jstor=3113169 |s2cid=153420481}}</ref>. ==== Koloniyalar ==== [[File:GermanColonialEmpire(UPT3).jpg|thumb|upright=1.2|1914-yildagi Germaniya koloniyalari va protektoratlari]] 1890-yillarga kelib, Germaniyaning Osiyo va Tinch okeanidagi mustamlaka hududlarining kengayishi Britaniya, Rossiya, Yaponiya va AQSh bilan ziddiyatlarga olib keldi<ref>John Anthony Moses and Paul M. Kennedy, ''Germany in the Pacific and Far East, 1870–1914'' (1977).</ref>. German banklari tomonidan moliyalashtirilgan [[Bag‘dod temir yo‘li]]ning qurilishi Germaniyani Usmonlilar imperiyasi va [[Fors koʻrfazi]] bilan bog‘lashga mo‘ljallangan edi, ammo u Britaniya va Rossiyaning geosiyosiy manfaatlari bilan to‘qnash keldi<ref>sean McMeekin, ''The Berlin-Baghdad express: the Ottoman Empire and Germany's bid for world power, 1898–1918'' (Penguin, 2011)</ref>. Eng yirik mustamlaka korxonalari Afrikada edi<ref>Gann, L., and Peter Duignan, ''The Rulers of German Africa, 1884–1914'' (1977) focuses on political and economic history; Perraudin, Michael, and Jürgen Zimmerer, eds. ''German Colonialism and National Identity'' (2010) focuses on cultural impact in Africa and Germany.</ref>. Afrikada 1904–1908-yillarda nama va herero xalqiga nisbatan shafqatsiz munosabat genotsid ayblovlariga sabab bo‘ldi. Tarixchilar [[Herero and Nama genocide|herero va nama genotsidi]] bilan [[Xolokost]] o‘rtasidagi bog‘liqlikni muhokama qiladilar<ref>Tilman Dedering, "The German-Herero war of 1904: revisionism of genocide or imaginary historiography?". ''Journal of Southern African Studies'' (1993) 19#1 pp: 80–88.</ref><ref>Jeremy Sarkin, ''Germany's Genocide of the Herero: Kaiser Wilhelm II, His General, His Settlers, His Soldier'' (2011)</ref><ref>Kirsten Dyck, "Situating the Herero Genocide and the Holocaust among European Colonial Genocides". ''Przegląd Zachodni'' (2014) No. 1 pp: 153–172. [http://www.ceeol.com/aspx/issuedetails.aspx?issueid=cab65bd2-ba20-4947-b2d7-1ea0c9275be6&articleId=2d260385-975f-4228-ad57-3e589a7da544 abstract]</ref>. === Birinchi jahon urushi === [[File:German soldiers in a railroad car on the way to the front during early World War I, taken in 1914. Taken from greatwar.nl site.jpg|thumb|alt=Men waving from the door and window of a rail goods van|1914-yilda frontga ketayotgan askarlar. Qisqa urush bo‘lishini kutgan holda, xabarlardan birida "Parijga sayohat" deb yozilgan.]] Germaniya Serbiya bilan ziddiyatda Avstriyani qo‘llab-quvvatladi, biroq Serbiya Fransiyaga ittifoqchi bo‘lgan Rossiyaning homiyligi ostida edi. Germaniya Avstriya-Vengriya, Usmonlilar imperiyasi va Bolgariyani o‘z ichiga olgan Markaziy davlatlar yetakchisi edi; ularga qarshi Ittifoqdoshlar: Rossiya, Fransiya, Britaniya va 1915-yilda Italiya turar edi. [[File:German trench WW1 French attack.gif|thumb|Fransuzlarning hujumini qaytarayotgan tranzsheshtagi nemis askarlari, Shampan, Fransiya, 1917 <ref>"World War I and Its Aftermath." Brewminate: We're Never far from Where We Were, 22 Feb. 2017, brewminate.com/world-war-i-and-its-aftermath/.</ref>]] G‘arbda Germaniya Shliffen rejasi yordamida Parijni o‘rab olish orqali tez g‘alaba qozonishga intildi. Belgiriya va Fransiyaning qarshiligi tufayli Marn daryosidagi birinchi jangda bu reja muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Gʻarbiy front qonli tranche (seld) urushiga aylandi. Britaniya 1919-yilgacha davom etgan dengiz blokadasini joriy etib, Germaniyaning xomashyo va oziq-ovqatga bo‘lgan imkoniyatini cheklab qo‘ydi. Oziq-ovqat taqchilligi 1917-yilga kelib jiddiy tus oldi<ref>{{Cite book |last=Winter |first=J.M. |title=Capital Cities at War: Paris, London, Berlin, 1914–1919 |url=https://archive.org/details/capitalcitiesatw0000unse |date=1999}}</ref>. Sharqda Germaniya rus qo‘shinlarini mag‘lub etdi. Bu holat 1917-yilgi [[Rossiya inqilobi]] bilan kuchayib, bolsheviklar 1918-yil mart oyida imzolashga majbur bo‘lgan Brest-Litovsk sulhiga olib keldi. Bu Germaniyaga Sharqiy Yevropani nazorat qilish imkonini berdi. Germaniya 1919-yilgi [[Versal sulh shartnomasi]] haddan tashqari qattiqqo‘l ekanidan shikoyat qilganida, Ittifoqdoshlar bu shartnoma Brest-Litovskdagiga qaraganda ancha yumshoqroq ekanini bildirdilar<ref>{{Cite book |last=Zara S. |last=Steiner |url=https://books.google.com/books?id=V00vGP4TobwC&pg=PA68 |title=The Lights that Failed: European International History, 1919–1933 |publisher=Oxford U.P. |date=2005 |isbn=978-0-19-822114-2 |page=68}}</ref>. 1917-yilda Rossiyani yengish orqali Germaniya G‘arbiy frontga yuz minglab askarlarni o‘tkazishga muvaffaq bo‘ldi va bu unga Ittifoqdoshlarga nisbatan ustunlik berdi. Askarlarni yangi hujumchi (storm-trooper) taktikalari asosida qayta tayyorlash orqali nemislar amerikaliklar ulkan kuch bilan kelguniga qadar g‘alaba qozonishga umid qilishgan edi<ref>{{Cite book |last=Herwig |first=Holger H. |title=The First World War: Germany and Austria–Hungary 1914–1918 |url=https://archive.org/details/firstworldwarger0000herw |date=1996}}</ref>. Biroq, Ittifoqdoshlar o‘zlarini qayta guruhlagani va nemislarda yutuqlarni mustahkamlash uchun zaxiralar yetishmagani sababli bahorgi hujumlar muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Yozda amerikaliklarning kuniga 10 000 nafardan kelishi va Germaniyaning holdan toygani fonida Ittifoqdoshlarning hujumlari nemis armiyasini barbod qildi<ref>{{Cite book |last=Paschall |first=Rod |url=https://archive.org/details/defeatofimperial0000pasc |title=The defeat of imperial Germany, 1917–1918 |date=1994 |publisher=Hachette Books |isbn=978-0-306-80585-1}}</ref>. ==== Ichki front ==== Germaniya urush harakatlari uchun fuqarolik iqtisodiyotini tezda safarbar qildi<ref>Feldman, Gerald D. "The Political and Social Foundations of Germany's Economic Mobilization, 1914–1916", ''Armed Forces & Society'' (1976) 3#1 pp 121–145. [http://afs.sagepub.com/content/3/1/121 online]</ref>. Shahar joylarda oziq-ovqat taqchilligi yuzaga kelib, sharoitlar yomonlashdi. Bunga dehqonlar va oziq-ovqat ishchilarining harbiy xizmatga o‘tkazilishi, o‘ta yuklangan temir yo‘l, ko‘mir tanqisligi va Britaniya blokadasi sabab bo‘ldi. 1916–1917-yillar qishi "sholg‘om qishi" deb nomlandi, chunki bu sabzavot borgan sari kamayib borayotgan kartoshka va go‘sht o‘rnini bosuvchi vosita sifatida ishlatilgan. Odamlarni boqish uchun oshxonalar ochildi, armiya esa askarlar uchun ratsionni qisqartirdi<ref>{{Cite book |last=Chickering |first=Roger |title=Imperial Germany and the Great War, 1914–1918 |url=https://archive.org/details/imperialgermanyg0000chic |date=2004 |pages=[https://archive.org/details/imperialgermanyg0000chic/page/141 141]–142}}</ref>. Ma’naviyat tushib ketdi. To‘yib ovqatlanmaslikdan zaiflashgan aholiga [[Ispan grippi]] qattiq zarba berdi. === Inqilob 1918–1919 === [[File:Waffenstillstand gr.jpg|thumb|1918-yil 11-noyabrda Kompyen shahridagi sulhni aks ettiruvchi rasm]] 1918-yil oktyabr oyida taslim bo‘lish mas’uliyatini demokratik partiyalar va Imperatorlik Reyxstagiga yuklash orqali armiyaning obro‘sini saqlab qolishni istagan [[General Ludendorff]] hukumatni demokratlashtirishga undadi. Yangi kansler tayinlandi, Reyshtag ko‘pchilik partiyalarining a’zolari ilk bor vazirlar mahkamasiga olib kelindi va konstitutsiya isloh qilindi<ref>{{Cite web |last=Sturm |first=Reinhard |date=23 December 2011 |title=Vom Kaiserreich zur Republik 1918/19 |trans-title=From Empire to Republic 1918/19 |url=https://www.bpb.de/themen/nationalsozialismus-zweiter-weltkrieg/dossier-nationalsozialismus/168748/vom-kaiserreich-zur-republik-1918-19/ |access-date=26 November 2024 |website=Bundeszentrale für politische Bildung |language=de}}</ref>. Biroq, bu na Ittifoqdoshlarni va na ko‘pchilik nemislarni qoniqtirdi. [[Noyabr inqilobi|Germaniya inqilobi]] 3-noyabrda Germaniya bo‘ylab tarqalgan Kildagi dengizchilar isyoni bilan boshlandi. Bir hafta ichida ishchilar va askarlar sovetlari hukumat va harbiy muassasalarni nazorat ostiga oldilar<ref>{{Cite web |title=Mutiny of German Sailors in Kiel |url=https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/timeline-event/holocaust/before-1933/mutiny-of-german-sailors-in-kiel |access-date=26 November 2024 |website=Holocaust Encyclopedia}}</ref>. 9-noyabrda Germaniya respublika deb e’lon qilindi. Ikki asosiy sotsialistik partiyadan tuzilgan Xalq vakillari kengashi muvaqqat hukumat vazifasini bajarishga kirishdi. Oyning oxiriga kelib, Niderlandiyaga qochib ketgan imperator II Vilgelm ham qo‘shilib, Germaniyaning barcha monarxlari taxtdan voz kechishga majbur bo‘ldilar{{Sfn|Mommsen|1996|p=22}}. 1919-yil yanvar oyida yangi tashkil etilgan Germaniya kommunistik partiyasi boshchiligidagi "Spartakchilar qo‘zg‘oloni" Berlinda hokimiyatni qo‘lga olishga urindi, biroq u hukumat va [[Freikorps]] qo‘shinlari tomonidan bostirildi. Bahorgacha inqilobni sovet respublikasi (xususan, Bavariyadagi Myunxen sovet respublikasi) yo‘nalishida davom ettirishga qaratilgan zo‘ravonlik bilan bostirilgan harakatlar bo‘ldi. Ular ham talafotlar bilan bostirildi<ref>{{Cite web |title=The Second World War. Interbellum 1918–1936 |url=https://www.thesecondworldwar.org/interbellum-1918-1936/1918/the-weimar-republic/german-revolution/spartacist-uprising |access-date=1 December 2024 |website=The Second World War}}</ref>. Inqilob 1919-yil avgustida yakunlandi. Xalq tomonidan saylangan Veymar milliy assambleyasi tomonidan qabul qilinganidan so‘ng [[Veymar]] konstitutsiyasi imzolandi. Garchi zo‘ravonliklar asosan to‘xtagan bo‘lsa-da, inqilob oxirigacha yetmadi. Uning ko‘plab raqiblari armiya va Reyx ma’muriyatida o‘z lavozimlarida qolgan edi, shuningdek, u so‘llar o‘rtasidagi o‘rtahol sotsialistlar va kommunistlar o‘rtasidagi bo‘linishni hal qila olmadi. Natijada Veymar respublikasi so‘llar va — undan ham ko‘proq — o‘nglar muxolifati qurshovida qoldi<ref>{{Cite journal |last=Sturm |first=Reinhard |date=November 2011 |title=Weimarer Republik |journal=Informationen zur Politischen Bildung |language=de |volume=261 |pages=12, 25}}</ref>. == Veymar Respublikasi, 1918–1933 == === Versal shartnomasi === [[File:Karte des Deutschen Reiches, Weimarer Republik-Drittes Reich 1919–1937.svg|thumb|1920–1938-yillardagi [[Germaniya]]]] 1918-yil 11-noyabrdagi sulh Birinchi jahon urushidagi janglarni to‘xtatdi va 1919-yilda Germaniya istar-istamas Versal shartnomasini imzoladi. Germaniya o‘z koloniyalari ustidan suverenitetidan voz kechishga majbur bo‘ldi<ref>{{Cite wikisource|title=Treaty of Versailles/Part IV#Article 118}}</ref> va Yevropada 65 000 km² (25 000 kv mil) hududni — temir resurslarining 48 foizini o‘z ichiga olgan hududning taxminan 13 foizini, shuningdek, 7 million aholini, ya’ni aholisining 12 foizini yo‘qotdi<ref>{{Cite web |last=O'Neill |first=Aaron |date=21 June 2022 |title=Approximate German territorial losses, and related loss of resources, following the Treaty of Versailles, June 28, 1919 |url=https://www.statista.com/statistics/1086370/territorial-resource-loss-treaty-of-versailles/ |access-date=2 December 2024 |website=statista}}</ref>. Ittifoqdosh qo‘shinlar Reyn viloyatini ishg‘ol qildilar va bu hudud Reyndan 50 kilometr sharqda joylashgan hudud bilan birga demilitarizatsiya qilindi<ref>{{Cite wikisource|title=Treaty_of_Versailles/Part III#Section III. Left Bank of the Rhine}}</ref> .Nemis armiyasi 100 000 kishidan oshmasligi va bosh shtabga ega bo‘lmasligi belgilandi; harbiy-dengiz floti 15 000 kishidan iborat bo‘lishi mumkin edi. Germaniyaga harbiy havo kuchlari, suvosti kemalari yoki drednout kemalariga ega bo‘lish taqiqlandi. Uning ko‘plab kemalari taslim qilinishi kerak edi<ref>{{Cite web |title=The Treaty of Versailles |url=https://www.britannica.com/place/Germany/The-Treaty-of-Versailles |access-date=2 December 2024 |website=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref>{{Cite wikisource|title=Treaty of Versailles/Part V}}</ref>. Shartnomaning eng bahsli moddasi, ya’ni Urush aybi bandi Germaniya ittifoqdoshlarga yetkazilgan zarar uchun javobgarlikni qabul qilishini va reparatsiya to‘lashi kerakligini belgiladi<ref>{{Cite wikisource|title=Treaty of Versailles/Part VIII#Section I. General Provisions}}</ref>. Shartnoma muzokara qilingan tinchlik emas, balki majburan qabul qilingan diktat sifatida qoralandi<ref>{{Cite web |title=Philipp Scheidemann gegen die Annahme des Versailler Vertrages (12. Mai 1919) |trans-title=Philipp Scheidemann Against Accepting the Versailles Treaty (12 May 1919) |url=https://germanhistorydocs.ghi-dc.org/pdf/deu/WR_SCHEIDEMANN_GERa.pdf |access-date=28 April 2023 |website=Deutsche Geschichte in Dokumente und Bildern |page=3 |language=de |arxivsana=2023-04-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230428204402/https://germanhistorydocs.ghi-dc.org/pdf/deu/WR_SCHEIDEMANN_GERa.pdf }}</ref>. === Dastlabki yillar === [[File:Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg|thumb|''[[Veymar]] Respublikasining bayrog‘i 1919–1933'']] Veymar konstitutsiyasi Reyxstag (parlament) ishonchiga bog‘liq bo‘lgan kansler, farmonlar bilan boshqarish uchun sezilarli vakolatlarga ega kuchli prezident hamda shaxsiy huquqlar to‘plamidan iborat federal yarim prezidentlik respublikasini o‘rnatdi<ref>{{Cite web |last1=Leyser |first1=K.J. |last2=Wallace-Hadrill |first2=John Michael |date=2 December 2024 |title=The Weimar Constitution |url=https://www.britannica.com/place/Germany/The-Weimar-constitution |access-date=3 December 2024 |website=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref>{{Cite wikisource|title=Weimar_constitution#Chapter_II:_Fundamental_Rights_and_Duties_of_Germans}}</ref>. Sotsial-demokrat [[Friedrich Ebert]] respublikaning ilk prezidenti bo‘ldi. So‘llar Sotsial-demokratlarni armiya va ma’muriytdagi eski elita bilan ittifoqi uchun mehnatkashlar harakatiga xiyonat qilishda aybladilar, o‘nglar esa respublika tarafdorlarini Germaniyaning mag‘lubiyati uchun mas’ul deb bildilar<ref>{{Cite web |title=World War I: Aftermath – The Undermining of Democracy in Germany |url=https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/world-war-i-aftermath?series=20 |access-date=15 May 2023 |website=Holocaust Encyclopedia |publisher=United States Holocaust Memorial Museum}}</ref>. 1920-yil boshida o‘ng qanotdagi Kapp isyoni Berlinda hukumatni qisqa muddatga egalladi, biroq umumiy ish tashlash va davlat xizmatchilarining passiv qarshiligi tufayli isyon barbod bo‘ldi<ref>{{Cite web |title=Kapp Putsch |url=https://www.britannica.com/event/Kapp-Putsch |access-date=4 December 2024 |website=Encyclopædia Britannica}}</ref>. Isyon ortidan asosiy sanoat tarmoqlarini milliylashtirish yo‘qligidan norozilik yuqori bo‘lgan [[Ruhr]] hududidagi ishchilar qo‘zg‘olon ko‘tarib, hududni o‘z nazoratiga olishga urindilar. [[Reichswehr]] va [[Freikorps]] qismlari Ruhr qo‘zg‘olonini bostirdi, 1 200 dan ortiq odam halok bo‘ldi<ref>{{Cite web | title=The Reichswehr recaptures the Ruhr - Deutschlandmuseum | url=https://www.deutschlandmuseum.de/en/history/calendar/1920-04-02-the-reichswehr-recaptures-the-ruhr/ | access-date=2026-08-13 | website=www.deutschlandmuseum.de}}</ref>. Beqaror siyosiy sharoit uchdan to‘rt qism ko‘pchilikka ega bo‘lgan markaziy-so‘l Veymar koalitsiyasi so‘l va o‘ng qanot partiyalariga 125 o‘rinni boy bergan 1920-yilgi Germaniya federal saylovlarida o‘z aksini topdi<ref>{{Cite web |title=Das Deutsche Reich: Reichstagswahl 1920/22 |trans-title=The German Reich: Reichstag Elections 1920/22 |url=http://www.gonschior.de/weimar/Deutschland/RT1.html |access-date=18 May 2023 |website=gonschior.de |language=de}}</ref>. Oʻng ekstremistik guruh 1921-yilda sobiq vazir [[Matthias Erzberger]]ni va 1922-yilda yahudiy tashqi ishlar vaziri [[Walther Rathenau|Valter Ratenau]]ni o‘ldirdi<ref>{{Cite web |last=Sabrow |first=Martin |date=8 February 2010 |title=Organisation Consul (O.C.), 1920–1922 |url=https://www.historisches-lexikon-bayerns.de/Lexikon/Organisation_Consul_(O.C.),_1920-1922 |access-date=7 December 2024 |website=Historisches Lexikon Bayerns |language=de}}</ref>. 1923-yilda kommunistlar boshchiligidagi Nemis Oktyabri hokimiyatni egallash urinishi, o‘ng qanot Kyustrin isyoni va [[Adolf Hitler|Adolf Gitlerning]] Pivo isyoni ro‘y berdi. Germaniya 1922-yildagi [[Rapallo shartnomasi]] bilan yangi [[Sovet Ittifoqi]] bilan diplomatik aloqalar o‘rnatgan birinchi davlat bo‘ldi<ref>{{Cite web |date=9 April 2023 |title=Treaty of Rapallo |url=https://www.britannica.com/event/Treaty-of-Rapallo |access-date=7 December 2024 |website=Encyclopædia Britannica}}</ref>. 1925-yilda Germaniya, Fransiya, Belgiya, Britaniya va Italiya Germaniyaning Fransiya va Belgiya bilan chegaralarini tan oladigan, biroq uning sharqiy chegaralarini muzokaralar uchun ochiq qoldiradigan [[Lokarno shartnomasini]] imzoladilar. Shartnoma Germaniyaning 1926-yilda [[Millatlar ligasi]]ga qabul qilinishiga zamin yaratdi<ref>{{Cite web |date=24 November 2022 |title=Pact of Locarno |url=https://www.britannica.com/event/Pact-of-Locarno |access-date=7 December 2024 |website=Encyclopædia Britannica}}</ref>. 1921-yilda Ittifoqdoshlar Germaniyaning reparatsiya majburiyatini oltin yoki temir, po‘lat va ko‘mir kabi tovarlar shaklida to‘lanadigan 132 milliard oltin marka qilib belgiladilar<ref name="Llewellyn-2019">{{Cite web |last1=Llewellyn |first1=Jennifer |last2=Thompson |first2=Steve |date=24 September 2019 |title=War reparations and Weimar Germany |url=https://alphahistory.com/weimarrepublic/reparations/ |access-date=5 December 2024 |website=Alpha History}}</ref>. Germaniya to‘lovlarni bajarmagach, fransuz va belgiya qo‘shinlari 1923-yilda Ruhrni ishg‘ol qildilar. Germaniya hukumati bunga passiv qarshilik ko‘rsatdi. U ishlamay qolgan fabrika va konlarning xarajatlarini qopladi hamda ish tashlagan ishchilarga haq to‘ladi. Xarajatlarni qoplay olmagach, pul chop etishga majbur bo‘ldi. Bu 1923-yilgi Germaniya giperinflyatsiyasining asosiy sababi bo‘ldi<ref>{{Cite web |last1=Llewellyn |first1=Jennifer |last2=Thompson |first2=Steve |date=25 September 2019 |title=The Ruhr Occupation |url=https://alphahistory.com/weimarrepublic/ruhr-occupation/ |access-date=5 December 2024 |website=Alpha History}}</ref>. Passiv qarshilik 1923-yil sentabrida to‘xtatildi va reparatsiyalarni qayta tuzish bo‘yicha Daues rejasi ortidan ishg‘ol 1925-yil avgustida tugatildi<ref>{{Cite web |last=McDougall |first=Walter A. |date=6 September 2024 |title=Allied politics and reparations |url=https://www.britannica.com/topic/20th-century-international-relations-2085155/Allied-politics-and-reparations |access-date=5 December 2024 |website=Encyclopædia Britannica}}</ref>. 1923-yil noyabrida hukumat yangi valyuta — [[Rentenmark|Rentenmarkni]] (keyinchalik [[Reichsmark|Reyxsmark]]) muomalaga kiritdi. Boshqa chora-tadbirlar bilan birgalikda bu giperinflyatsiyani to‘xtatdi, biroq o‘z jamg‘armalarini yo‘qotgan ko‘plab nemislar Veymar respublikasining ashaddiy dushmanlariga va demokratik bo‘lmagan o‘ng qanot tarafdorlariga aylandilar<ref>{{Cite web |last=Latella |first=Luisa |date=7 December 2023 |title=Hyperinflation Weimar |url=https://americangerman.institute/2023/12/hyperinflation-weimar/ |access-date=6 December 2024 |publisher=American-German Institute}}</ref>. Keyingi olti yil davomida iqtisodiyot yaxshilandi. 1928-yilda Germaniyaning sanoat ishlab chiqarishi 1913-yildagidan oshib ketdi<ref>{{Cite web |title=The recovery of the Republic, 1924–29 |url=https://www.bbc.co.uk/bitesize/guides/z9y64j6/revision/6 |access-date=6 December 2024 |publisher=BBC Bitesize}}</ref>. [[File:Bundesarchiv Bild 183-C06886, Paul v. Hindenburg.jpg|thumb|upright=.8|[[Paul von Hindenburg|Paul fon Hindenburg]], 1925–1934-yillardagi Germaniya prezidenti]] 1925-yilda prezident Ebert vafotidan keyin konservativ feldmarshal [[Paul von Hindenburg]] prezident etib saylandi. Millatchilikni va Hindenburgning imperiya bilan aloqalarini ta’kidlagan saylov kampaniyasidan keyingi uning prezidentligi o‘ng tomonga sezilarli burilish bo‘ldi<ref>{{Cite web |title=Inauguration of Paul von Hindenburg as President of Germany |url=https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/timeline-event/holocaust/before-1933/inauguration-of-paul-von-hindenburg-as-president-of-germany-1 |access-date=8 December 2024 |website=Holocaust Encyclopedia}}</ref>. === Iqtisodiy qulash va respublikaning barham topishi, 1929–1933 === 1929-yilgi Wall Street fond birjasining qulashi Germaniyaga qattiq zarba bergan umumjahon [[Buyuk depressiya]]ning boshlanishini belgilab berdi. 1931-yilda bir nechta yirik banklar bankrotga uchradi]] va 1932-yil boshiga kelib ishsizlik olti millionga yetdi<ref>{{Cite journal |last1=Dimsdale |first1=Nicholas H. |last2=Horsewood |first2=Nicholas |last3=Van Riel |first3=Arthur |date=September 2006 |title=Unemployment in Interwar Germany: An Analysis of the Labor Market, 1927–1936 |url=https://www.proquest.com/docview/216448809 |journal=Journal of Economic History |volume=66 |issue=3 |page=778 |doi=10.1017/S0022050706000325 |id={{ProQuest|216448809}} }}</ref>. 1930-yil sentabrdagi Reyxstag saylovlarida Germaniya kommunistik partiyasi (KPD) 23 ta o‘rinni qo‘lga kiritdi, Milliy sotsialistik nemis ishchilar partiyasi (NSDAP, Natsistlar partiyasi) esa o‘z ulushini 95 o‘ringa oshirib, Sotsial-demokratlardan keyin Germaniyadagi ikkinchi yirik partiyaga aylandi<ref>{{Cite web |title=Reichstagswahl 1930 |trans-title=Reichstag Election 1930 |url=https://www.gonschior.de/weimar/Deutschland/RT5.html |access-date=9 December 2024 |website=gonschior.de |language=de}}</ref>. Natsistlar ayniqsa protestantlar, ishsizlar, shaharlardagi quyi o‘rta sinf vakillari va qishloq aholisi orasida muvaffaqiyat qozondilar. U yirik shaharlarda eng zaif edi<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Richard F. |url={{Google books|dcX_AwAAQBAJ|page=3|plainurl=yes}} |title=Who Voted for Hitler? |publisher=Princeton University Press |year=2014 |isbn=978-1-4008-5534-6 |location=Princeton, New Jersey |pages=3 ff}}</ref>. Siyosiy ekstremallarga o‘tish beqaror koalitsiya tizimini ishlamaydigan holatga keltirdi. Veymar respublikasining so‘nggi yillari yanada katta siyosiy beqarorlik va zo‘ravonlik bilan ajralib turdi. To‘rtta kansler ([[Heinrich Brüning]], [[Franz von Papen|Frans fon Papen]], [[Kurt von Schleicher|Kurt fon Shleyxer]] va 1933-yil 30-yanvardan 23-martgacha [[Adolf Hitler|Adolf Gitler]]) parlament maslahatidan ko‘ra prezident farmonlari orqali boshqaruvni amalga oshirdilar<ref name="Llewellyn-2019" />. Bu Reyxstagni konstitutsiyaviy tiyib turish va muvozanatni saqlash vositasi sifatida amalda nochor holatga keltirdi. Hindenburg 1932-yilda qayta prezident etib saylandi]] va Gitlerni 6 million ovoz bilan ortda qoldirdi<ref>{{Cite web |title=Das Deutsche Reich. Die Reichspräsidenten 1919–1934 |trans-title=The German Reich. The Reich Presidents 1919–1934 |url=http://www.gonschior.de/weimar/Deutschland/Praesidenten.html |access-date=9 December 2024 |website=gonschior.de |language=de}}</ref>. Natsistlar 1932-yil iyulidagi saylovlardan keyin eng yirik partiyaga aylandilar. Ular ovozlarning 37 foizini oldilar, SPD 22 foiz bilan ikkinchi, kommunistlar esa 14 foiz bilan uchinchi o‘rinni egalladi. To‘rt oy o‘tgach o‘tkazilgan boshqa saylovda natsistlar 33 foizgacha tushib ketdi, biroq eng yirik partiya bo‘lib qoldi. Parchalanib ketgan Reyshtag hali ham barqaror koalitsiya tuza olmadi. 1933-yil 30-yanvarda boshqa maqbul yo‘l ko‘rmagan hamda sobiq kansler [[Franz von Papen]] va boshqa konservatorlar tomonidan bosim o‘tkazilgan Hindenburg Gitlerni kansler etib tayinladi{{Sfn|Evans|2003|pp=283–308}}. === XIX va XX asrlarda fan va madaniyat === Veymar yillari natsistlar rejimi ko‘plab taniqli olimlar va yozuvchilarning ketishiga qaror qilishiga olib kelguniga qadar nemis fani va madaniyatining gullab-yashnashiga guvoh bo‘ldi. Nemis mukofot egalari fan bo‘yicha Nobel mukofotlarida<ref>{{Cite web |title=Nobel Prize |url=http://nobelprize.org |access-date=19 November 2009 |publisher=Nobelprize.org}}</ref>, xususan, 1933-yilgacha bo‘lgan fizikada [[Wilhelm Röntgen]], [[Albert Einstein|Albert Eynshteyn]], [[Otto Hahn|Otto Gan]], [[Max Planck|Maks Plank]] va [[Werner Heisenberg|Verner Gezenberg]] boshchiligida ustunlik qildilar. Kimyo fani [[BASF]] va [[Bayer]] kabi yirik kimyo kompaniyalaridagi nemis tadqiqotchilari hamda [[Justus von Liebig|Justus von Liebig]], [[Fritz Haber]] va [[Hermann Emil Fischer]] kabi shaxslar hukmronligi ostida edi. XIX asrda [[Georg Cantor]] va XX asrda [[Gilbert]] matematika sohasida muhim yutuqlarga erishdilar. Avtomobil ixtirochisi [[Karl Benz]] va [[Dizel Rudolf]], shuningdek raketa muhandisi [[Wernher von Braun]] muhandislikda asosiy shaxslar bo‘lishdi. [[Ferdinand Cohn|Ferdinand Kon]], [[Robert Koch|Robert Kox]] va [[Rudolph Virchow]] mikrobiologiyadagi muhim siymolar edilar. Eng muhim nemis yozuvchilari orasida [[Thomas Mann]], [[Hermann Hesse]] va [[Brext Bertolt]] bor edi. Reaksion tarixchi [[Oswald Spengler]] G‘arb sivilizatsiyasining tanazzuli haqida ''Yevropaning zavoli'' (1918–1923) asarini yozdi va Germaniyadagi [[Martin Haydegger]], [[Max Scheler]] va Frankfurt maktabi kabi ziyolilarga, shuningdek butun dunyo bo‘ylab ziyolilarga ta’sir ko‘rsatdi<ref>{{Cite journal |last=Joll |first=James |date=April 1985 |title=Two Prophets of the Twentieth Century: Spengler and Toynbee |journal=[[Review of International Studies]] |volume=11 |issue=2 |pages=91–104 |doi=10.1017/s026021050011424x |s2cid=145705005}}</ref>. 1933-yildan keyin Nobel mukofoti sovrindorlari [[Johannes Stark]] va [[Philipp Lenard]] boshchiligidagi "[[ariylar fizikasi]]"ning natsist tarafdorlari Eynshteynning nisbiylik nazariyasini fan sohasidagi yahudiy materializmining tuban namunasi sifatida hujum qildilar. Ko‘plab olimlar va gumanitar mutaxassislar emigratsiya qildilar; Eynshteyn butunlay AQShga ko‘chib o‘tdi, biroq boshqalar 1945-yildan keyin qaytib keldilar<ref>{{Cite book |last=Stackelberg |first=Roderick |url=https://archive.org/details/routledgecompani00stac |title=The Routledge companion to Nazi Germany |date=2007 |page=[https://archive.org/details/routledgecompani00stac/page/135 135] |url-access=limited}}</ref><ref>{{Cite book |title=Forced Migration and Scientific Change: Emigré German-Speaking Scientists and Scholars after 1933 |date=1996 |editor-last=Ash |editor-first=Mitchell G. |editor-last2=Söllner |editor-first2=Alfons}}</ref>. {{Gallery |title= XIX va XX asr nemis mualliflari, olimlari va faylasuflari |align=center |width=120 |File:RobertKoch cropped.jpg|[[Robert Koch]] ||[[Karl Benz]] |File:Georg Cantor2.jpg|[[Georg Cantor]] |File:Wilhelm Conrad Röntgen (1888-1900), 88374 p.jpg|[[Wilhelm Röntgen]] |File:Rudolf Diesel2.jpg|[[Dizel Rudolf]] |File:Max Planck.png|[[Max Planck]] |File:Fritz Haber.png|[[Fritz Haber]] |File:Thomas Mann 1937.jpg|[[Thomas Mann]] |File:Otto Hahn 1970.jpg|[[Otto Hahn]] |File:Einstein 1921 by F Schmutzer - restoration.jpg|[[Albert Einstein]] |File:Heidegger 2 (1960).jpg|[[Martin Haydegger]] |File:Bertolt-Brecht.jpg|[[Brext Bertolt]] |File:Bundesarchiv Bild183-R57262, Werner Heisenberg.jpg|[[Werner Heisenberg]] }} == Natsistlar Germaniyasi, 1933–1945 == [[File:Flag of German Reich (1935–1945).svg|thumb|Germaniyaning davlat bayrog‘i, 1935–1945]] Natsistlar rejimi kasaba uyushmalari va ish tashlashlarni bostirdi, bu esa qisqa muddatli o‘sishga olib keldi va Natsistlar partiyasiga mashhurlik keltirdi, ularning hukmronligiga qarshi faqat cheklangan miqdordagi nemis qarshiligi]] mavjud edi. [[Gestapo]] (maxfiy politsiya) siyosiy muholifatni yo‘q qildi va yahudiylarni ta’qib qilib, ularni surgun qilishga majburlashga urindi. Partiya sudlar, mahalliy hokimiyat va xristian cherkovlaridan tashqari barcha fuqarolik tashkilotlari ustidan nazorat o‘rnatdi. Jamoatchilik fikrini namoyon etish kino, ommaviy mitinglar va Gitlerning nutqlaridan foydalangan tashviqot vazirligi tomonidan nazorat qilindi. Natsistlar davlati Gitlerni o‘zining Fyureri (yo‘lboshchisi) sifatida ulug‘lab, barcha hokimiyatni uning qo‘liga topshirdi. [[Natsistlar tashviqoti]] Gitler atrofida markazlashgan bo‘lib, Gitler hamma narsani biluvchi va boshqalarning xatolari uning e’tiboriga yetkazilganda to‘g‘rilanadi degan "Gitler afsonasi"ni yaratdi<ref>{{Cite book |last=Kershaw |first=Ian |title=[[The "Hitler Myth": Image and Reality in the Third Reich]] |date=2001 |author-link=Ian Kershaw}}</ref>. Aslida Gitler tor doiradagi qiziqishlarga ega edi va qaror qabul qilish bir-birini qoplaydigan, o‘zaro janjallashuvchi hokimiyat markazlari o‘rtasida tarqoq edi; ba’zi masalalarda u passiv bo‘lib, shunchaki natsistlarning yuqori martabali maslahatchilarining qarorlarini ma’qullagan<ref>{{Cite journal |last=Williamson |first=David |date=2002 |title=Was Hitler a Weak Dictator? |journal=History Review |pages=9ff}}</ref>. Barcha yuqori martabali amaldorlar Gitlerga hisobot berib, uning umumiy yo‘nalishiga amal qilishgan, biroq kundalik faoliyatda sezilarli darajada muxtoriyatga ega bo‘lishgan<ref>{{Cite journal |last=Williamson |first=David |date=2002 |title=Was Hitler a Weak Dictator? |journal=History Review |pages=9ff}}</ref>. === Natsistlar rejimining o‘rnatilishi === Reyshtag ko‘pchiligini qo‘lga kiritish uchun Gitler yangi saylovlar o‘tkazilishini talab qildi. 1933-yil 21-fevraldagi Reyshtag yong‘inidan]] keyin Gitler guyo kommunistlar qo‘zg‘oloni bo‘lganini da’vo qildi va Prezident Hindenburgni fuqarolik erkinliklarini bekor qiluvchi Reyxstag yong‘ini to‘g‘risidagi farmonni tasdiqlashga ko‘ndirdi. To‘rt ming kommunist hibsga olindi{{Sfn|Evans|2003|pp=329–334}} va kommunistik tashviqot taqiqlandi. Kommunistlar va sotsialistlar Gestapo ixtiyorida bo‘lgan natsistlar kontlagerlariga olib kelindi. Kommunist Reyxstag deputatlari "himoya qamog‘i"ga olib ketildi. [[File:WWII, Europe, Germany, "Nazi Hierarchy, Hitler, Goering, Goebbels, Hess", The Desperate Years p143 - NARA - 196509.jpg|thumb|1933-yildagi natsistlar rejimi rahbarlari (chapdan o‘ngga): [[Adolf Hitler]], [[Gering German]], [[Joseph Goebbels]] va [[Rudolf Hess]]]] Terror va misli ko‘rilmagan tashviqotga qaramasdan, 1933-yil 5-martdagi so‘nggi erkin saylovlar ovozlarning 44 foizini ta’minlagan bo‘lsa-da, natsistlarga ko‘pchilik ovozni bermadi. Shunga qaramay, Germaniya milliy xalq partiyasi (DNVP) bilan birgalikda u ko‘pchilik hukumatini tuza oldi. 1933-yil 23-martdagi Vakolat berish to‘g‘risidagi qonun Gitler va uning vazirlar mahkamasiga Prezident yoki Reyshtagning roziligisiz qonunlar chiqarish imkonini berdi<ref>{{Cite book |last=Evans |first=Richard J. |title=The Coming of the Third Reich |publisher=Penguin |year=2003 |pages=351, 354}}</ref>. Qonun diktatura va landerlar (zemellar) tarqatib yuborilishining asosiga aylandi. Kasaba uyushmalari va Natsistlar partiyasidan boshqa partiyalar taqiqlandi. Liberal [[Weimar Respublikasi]] konstitutsiyasiga asoslanmagan totalitar davlat o‘rnatildi. Germaniya Millatlar Ligasidan chiqib ketdi. Hibsga olingan va o‘ldirilgan deputatlarning yo‘qligini o‘z xohishi bilan kelmagan va shuning uchun ataylab kelmagan deb belgilash orqali parlament soxtalashtirildi. Markaz partiyasi "antikommunist" [Rim papasi Pius XI bilan ''[[Reichskonkordat]]'' bo‘yicha kelishuv asosida o‘z ixtiyori bilan tarqatib yuborildi; va bu evrilishlar orqali Gitler katolik saylovchilarining Natsistlar partiyasiga o‘tishiga hamda uning rejimining xalqaro miqyosda ko‘proq tan olinishiga erishdi<ref>{{Cite journal |last=Geary |first=Dick |date=October 1998 |title=Who voted for the Nazis? (electoral history of the National Socialist German Workers Party) |url=https://archive.org/details/sim_history-today_1998-10_48_10/page/8 |journal=[[History Today]] |volume=48 |issue=10 |pages=8–14}}</ref>. Kommunistik partiya 1933-yil aprelida taqiqlandi. Gitler SS va Gestapodan foydalanib, 1934-yil 30-iyundan 2-iyulgacha bo‘lgan Uchli pichoqlar kechasida butun SA rahbariyatini, shuningdek Gitlerning bir qancha siyosiy raqiblarini tozalab tashladi<ref>{{Cite book |last=Kershaw |first=Ian |title=Hitler: A Biography |url=https://archive.org/details/hitlerbiography0000kers |publisher=W. W. Norton & Company |year=2008 |pages=[https://archive.org/details/hitlerbiography0000kers/page/309 309]–314}}</ref>. Mukofot sifatida SS ''Reichsführer-SS'' [[Heinrich Himmler]] qo‘mondonligi ostidagi mustaqil tashkilotga aylandi. 2-avgust kuni Hindenburg vafot etgach, Gitlerning vazirlar mahkamasi prezidentlik lavozimi bo‘sh ekanligini e’lon qiluvchi va uning vazifasi hamda vakolatlarini Gitlerga o‘tkazuvchi qonun qabul qildi. === Antisemitizm va Xolokost === [[File:Buchenwald-bei-Weimar-am-24-April-1945.jpg|thumb|AQSh senatori [[Alben W. Barkley]] 1945-yil aprel oyida ozod qilingan [[Buxenvald|Buxenvald konslageridagi]] mahbuslarning jasadlarini ko‘zdan kechirmoqda.]] Natsistlar rejimi antisemitistik tashviqot hujumlari nishoniga aylangan yahudiylarga nisbatan ayniqsa dushmanona munosabatda bo‘ldi. Natsistlar nemislarni yahudiylarga "past irq" sifatida qarashga ko‘ndirishga harakat qilishdi<ref name="Marchak2003">{{Cite book |first=M. Patricia |last=Marchak |title=Reigns of Terror |url=https://archive.org/details/reignsofterror0000marc |publisher=McGill-Queen's Press&nbsp;— MQUP |date=2003 |isbn=978-0-7735-2642-6 |page=[https://archive.org/details/reignsofterror0000marc/page/195 195]}}</ref> va 1933-yil martidagi federal saylovlardan keyin natsistlar butun mamlakat bo‘ylab yahudiy korxonalarining boykotini joriy etdilar. 1933-yil martida birinchi natsistlar kontlageri [[Dachau|Daxau]] shahrida tashkil etildi<ref>{{Cite book |last=Evans |first=Richard J. |title=The Coming of the Third Reich |publisher=Penguin |year=2003 |page=344}}</ref>. Kasbiy davlat xizmatini tiklash to‘g‘risidagi qonun yahudiylarni yuristlik kasbi va davlat xizmatidan nafaqaga chiqishga majbur qildi<ref>{{Cite book |last=Majer |first=Diemut |title="Non-Germans" under the Third Reich: The Nazi Judicial and Administrative System in Germany and Occupied Eastern Europe, 1933–1945 |publisher=Johns Hopkins University Press |year=2003 |page=92}}</ref>. Nürnbergiya qonunlari yahudiylar va nemislar o‘rtasidagi jinsiy munosabatlarni taqiqladi hamda faqat nemis yoki qarindosh qondagi shaxslar fuqaro deb hisoblanish huquqiga ega bo‘ldi; qolganlari fuqarolik huquqlarisiz davlat qaramog‘idagilar deb tasniflandi<ref>{{Cite book |last=Kershaw |first=Ian |title=Hitler: A Biography |url=https://archive.org/details/hitlerbiography0000kers |publisher=W. W. Norton & Company |year=2008 |page=[https://archive.org/details/hitlerbiography0000kers/page/345 345]}}</ref><ref>{{Cite book |last=Evans |first=Richard J. |title=The Third Reich in Power |url=https://archive.org/details/thirdreichinpowe00evan |publisher=Penguin |year=2005 |page=544}}</ref>. Yahudiylar ta’qibga uchrashda davom etdilar, buning yorqin misoli 1938-yilgi «Kristall kechasi» (oyna sindirish) pogromi edi va Germaniyadagi 500 000 yahudiydan qariyb yarmi 1939-yilgacha qochib ketdi, shundan so‘ng qochish deyarli imkonsiz bo‘lib qoldi<ref>{{Cite book |last=Friedlander |first=Saul |title=Nazi Germany and the Jews |year=1998 |volume=1: The Years of Persecution 1933–1939}}</ref>. 1941-yilda natsistlar rahbariyati ular "Yakuniy yechim" deb nomlagan, [[Xolokost]] nomi bilan tanilgan rejani amalga oshirishga qaror qildi. Yahudiylar qotillik joylarida va 1942-yildan boshlab [[Natsistlarning oʻlim lagerlari]]da muntazam ravishda o‘ldirildi<ref>{{Cite book |title=Interpreting the 20th Century: The Struggle Over Democracy, The Holocaust|first=Pamela |last=Radcliff |pages=104–107 |url=http://anon.eastbaymediac.m7z.net/anon.eastbaymediac.m7z.net/teachingco/CourseGuideBooks/DG8090_EFF59C.PDF |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714184534/http://anon.eastbaymediac.m7z.net/anon.eastbaymediac.m7z.net/teachingco/CourseGuideBooks/DG8090_EFF59C.PDF |archive-date=14 July 2014 |access-date=10 June 2014}}</ref> Taxminan olti million yahudiy o‘ldirildi.<ref>{{Cite book |last=Landau |first=Ronnie S. |url= https://archive.org/details/the-nazi-holocaust-its-history-and-meaning-9780755624225-9780857728432_compress |title=The Nazi Holocaust: Its History and Meaning |publisher=I.B. Tauris |date=2016 |isbn=978-0-85772-843-2 |edition=3rd |pages=3, 124, 126, 265–266}}</ref><ref>{{Cite book |last=Benz |first=Wolfgang |author-link=Wolfgang Benz |url=https://archive.org/details/9783406811081/page/14 |title=Der Holocaust |date=2023 |publisher=[[C. H. Beck]] |isbn=978-3-406-80881-4 |edition=10th |location=Munich, Germany |pages=14, 111–112 |language=de}}</ref><ref>{{Cite book |last=Herf |first=Jeffrey C. |author-link=Jeffrey Herf |url= https://archive.org/details/the-routledge-history-of-antisemitism-1138369446-9781138369443_compress |title=The Routledge History of Antisemitism |publisher=[[Routledge]] |date=2024 |isbn=978-1-138-36944-3 |editor-last=Weitzman |editor-first=Mark |edition=1st |location=Abingdon and New York |pages=278 |chapter=The Long Term and the Short Term: Antisemitism and the Holocaust |doi=10.4324/9780429428616 |editor-last2=Williams |editor-first2=Robert J. |editor-last3=Wald |editor-first3=James}}</ref>. 250 000 dan 500 000 gacha romanlar va sintilar, natsist nemislar va ularning hamkorlari tomonidan o‘ldirildi<ref name="USHMM_2">{{cite web |title=Holocaust Encyclopedia – Genocide of European Roma (Gypsies), 1939–1945 |url=https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/genocide-of-european-roma-gypsies-1939-1945 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240619141114/https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/genocide-of-european-roma-gypsies-1939-1945 |archive-date=19 June 2024 |access-date=9 August 2011 |publisher=[[United States Holocaust Memorial Museum|USHMM]]}}</ref>. === Natsistlar evugenikasi === Natsistlar Germaniyasidagi [[yevgenika]] ijtimoiy siyosati genetika haqidagi turli g‘oyalardan iborat edi. Natsistlar irqiy nazariyalari o‘zining markaziga "nordik" yoki "[[ariylar]]" belgilarini tanlab ko‘paytirish orqali nemislarning biologik yaxshilanishini qo‘ydi<ref name="Longerich2010">{{cite book|first=Peter|last=Longerich|title=Holocaust: The Nazi Persecution and Murder of the Jews|url=https://archive.org/details/holocaustnaziper0000long|year=2010|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-280436-5|page=[https://archive.org/details/holocaustnaziper0000long/page/30 30]}}</ref>. Bu siyosatlar "istalmagan" deb topilganlarni majburiy sterilizatsiya qilish va ommaviy o‘ldirish]]ni oqlash uchun ishlatilgan. Nishonga olinganlar asosan "yashashga arzimaydigan hayot" sifatida aniqlangan xususiy va davlat tasarrufidagi muassasalarda yashovchi shaxslar edi. Ular orasida tug‘ma kognitiv va jismoniy nogironligi bo‘lgan shaxslar ({{lang|de|Erbkranken}}){{snd}}aqli zaif deb topilganlar bor edi. 400 000 dan ortiq kishi o‘z xohishiga qarshi sterilizatsiya qilindi, 300 000 nafari esa ''[[Aktion T4]]'' evtanaziya dasturi doirasida o‘ldirildi<ref name="USHMM">{{cite web | url=https://collections.ushmm.org/search/catalog/pa10049 | title=Close-up of Richard Jenne, the last child killed by the head nurse at the Kaufbeuren-Irsee euthanasia facility. | publisher=United States Holocaust Memorial Museum | access-date=January 26, 2019}}</ref><ref>Ian Kershaw, ''Hitler: A Profile in Power'', Chapter VI, first section (London, 1991, rev. 2001)</ref><ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/racialhygiene00robe|url-access=registration|quote=Racial Hygiene: Medicine under the Nazis.|title=Racial Hygiene: Medicine Under the Nazis|last=Proctor|first=Robert|date=1988|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-74578-0|language=en}}</ref>. === Harbiy soha === [[File:Bundesarchiv B 145 Bild-P017073, Berlin, Olympische Spiele im Olympiastadion.jpg|thumb|Berlindagi 1936 Summer Olympics|1936 yilgi Yozgi Olimpiada o‘yinlari]] — natsistlar rejimi uchun buyuk tashviqot muvaffaqiyati]] 1935-yilda Versal shartnomasini buzgan holda Gitler rasman Luftwaffe (harbiy havo kuchlari)ni qayta tikladi va umumiy harbiy xizmatni qayta joriy etdi. Britaniya, Fransiya va Italiya rasman norozilik bildirdilar. Gitler harbiylarga o‘ziga shaxsan sadoqat va’da qildirdi<ref>{{Cite book |last=Bullock |first=Alan |url=https://archive.org/details/hitlerstudytyran00bull |title=Hitler: a study in tyranny |publisher=Harper Torchbooks |date=1991 |page=[https://archive.org/details/hitlerstudytyran00bull/page/n163 170] |url-access=limited}}</ref>. 1936-yilda nemis qo‘shinlari demilitarizatsiya qilingan Reyn viloyatiga bostirib kirdilar<ref>{{Cite book |last=Evans |first=Richard J. |title=The Third Reich in Power |url=https://archive.org/details/thirdreichinpowe00evan |publisher=Penguin |year=2005 |page=633}}</ref>. Hudud nemislarga tegishli bo‘lgani sababli, Britaniya va Fransiya shartnomani bajarishga urinish urush xavfiga arzimaydi deb hisobladilar<ref>{{Cite book |last=Evans |first=Richard J. |title=The Third Reich in Power |url=https://archive.org/details/thirdreichinpowe00evan |publisher=Penguin |year=2005 |pages=632–637}}</ref>. Bu qadam Gitlerning Germaniyadagi mavqeini mustahkamladi. Uning obro‘si Berlindagi 1936-yilgi Yozgi Olimpiada o‘yinlari bilan yanada oshdi va bu ustalik bilan targ‘ibotchi [[Joseph Goebbels]] tomonidan uyushtirilgan rejim uchun yana bir tashviqot muvaffaqiyatli bo‘lib chiqdi<ref>{{Cite book |last=Thacker |first=Toby |title=Joseph Goebbels: Life and Death |url=https://archive.org/details/josephgoebbelsli0000thac |date=2009 |pages=[https://archive.org/details/josephgoebbelsli0000thac/page/182 182]–184}}</ref>. === Tashqi siyosat === Gitlerning 1930-yillardagi diplomatik strategiyasi, agar talablari bajarilmasa, urush bilan tahdid qilib, go‘yo o‘rinli talablarni qo‘yishdan iborat edi. Raqiblar unni tinchlantirishga harakat qilganlarida, u taklif qilingan yutuqlarni qabul qildi, so‘ngra keyingi nishonga o‘tdi. Bu strategiya Germaniya Millatlar Ligasidan chiqqanida, Versal shartnomasini rad etganida, qurollanishni] boshlaganida, Saar viloyatini qaytarib olganida, Reyn viloyatini militarizatsiya qilganida, Mussolini Italiyasi bilan ittifoq tuzganida, [[Ispaniya fuqarolar urushi]]da [[Francisco Franco]]ga harbiy yordam yuborganida, Avstriyani anneksiya qilganida, Britaniya va Fransiyaning Myunxen kelishuvidagi ''tinchlantirish siyosatidan'' keyin Chexoslovakiyani egallab olganida, Iosif Stalin Sovet Ittifoqi bilan tinchlik pakti tuzganida va Polshaga bostirib kirganida o‘z samarasini berdi. [[Britaniya]] va Fransiya Germaniyaga urush e’lon qildilar va Yevropada Ikkinchi jahon urushi boshlandi<ref>{{Cite book |last=Evans |first=Richard J. |title=The Third Reich in Power |url=https://archive.org/details/thirdreichinpowe00evan |publisher=Penguin |year=2005 |pages=618, 623, 632–637, 641, 646–652, 671–674, 683}}</ref><ref>{{Cite book |last=Beevor |first=Antony |title=The Second World War |url=https://archive.org/details/secondworldwar00beev |publisher=Little, Brown and Company |year=2012 |pages=22, 27–28}}</ref>. === Ikkinchi jahon urushi === [[File:World War II in Europe, 1942.svg|thumb|1942-yilda o‘zining eng kengaygan davridagi Natsistlar Germaniyasi va uning ittifoqchilari tomonidan ishg‘ol qilingan [[Yevropa]] hududi]] Dastlab Germaniya harbiy jihatdan muvaffaqiyat qozondi. Uch oy ichida (1940-yil aprel–iyun) Germaniya [[Daniya]], [[Norvegiya]], Skandinaviya va Quyi davlatlarni hamda [[Fransiya]]ni zabt etdi. Fransiyaning kutilmaganda tez taslim bo‘lishi Gitlerning mashhurligining oshishiga va urush ishtiyoqiga olib keldi<ref>{{Cite book |last=Beevor |first=Antony |title=The Second World War |url=https://archive.org/details/secondworldwar00beev |publisher=Little, Brown and Company |year=2012 |pages=70–71, 79}}</ref><ref>{{Cite book |last=Kershaw |first=Ian |title=Hitler: A Biography |url=https://archive.org/details/hitlerbiography0000kers |publisher=W. W. Norton & Company |year=2008 |page=[https://archive.org/details/hitlerbiography0000kers/page/562 562]}}</ref>. Gitler 1940-yil iyulida Britaniya yetakchisi [[Winston Churchill|Uinston Cherchillga]] sulh taklif qildi, biroq Cherchill AQSh prezidenti [[Franklin D. Roosevelt]] yordami bilan qarshilik ko‘rsatishda davom etdi. Gitlerning Britaniyaga qarshi bombardimon kampaniyasi muvaffaqiyatsizlikka uchradi. [[Blitz]]da 43 000 nafar britaniyalik tinch aholi halok bo‘ldi va Londoning katta qismi vayron qilindi. Germaniya qurolli kuchlari 1941-yil iyun oyida Sovet Ittifoqiga bostirib kirdi va Moskvaga yetib borgunicha oldinga siljidi. [[Einsatzgruppen]] (natsistlarning mobil o‘lim otryadlari) sovet yahudiylarini qatl qildilar, nemislar esa yahudiy xonadonlariga borib, oilalarni majburan mehnat lagerlariga yoki o‘lim lagerlariga haydab bordilar. [[File:Raising a flag over the Reichstag - Restoration.jpg|thumb|[[Berlin operatsiyasi|Berlindagi jang]] paytida Sovet bayrog‘ini Reyxstag ustiga ko‘tarayotgan sovet askari]] 1941-yil dekabrida Sovet Ittifoqiga bostirib kirish Moskva jangida]] qarshilikka uchraganida va Gitler Yaponiyaning Pirl-Harborga hujumi ortidan AQShga urush e’lon qilganida vaziyat o‘zgara boshladi. Shimoliy Afrikadagi taslim bo‘lish va 1942–1943-yillardagi Stalingrad jangidan keyin nemislar mudofaa holatiga tushib qoldilar. 1944-yilga kelib AQSh, Kanada, Fransiya va Britaniya g‘arbda Germaniyani o‘rab ola boshladi, sovetlar esa sharqda g‘alabali tarzda oldinga siljimoqda edilar. 1944–1945-yillarda sovet qo‘shinlari Ruminiya, Bolgariya, [[Vengriya]], [[Yugoslaviya]], Polsha, [[Chexoslovakiya]], [[Avstriya]], [[Daniya]] va [[Norvegiya]]ni ozod qildilar. Sovet Ittifoqining Qizil armiyasi [[Berlin]]ni egallagach Natsistlar Germaniyasi quladi. Hujumda 2 000 000 sovet qo‘shini qatnashib, 750 000 nemis qo‘shiniga qarshi turdi. 78 000–305 000 sovet askari halok bo‘ldi, 325 000 nemis halok bo‘ldi<ref>{{Cite book |last1=Axelrod |first1=Alan |title=Encyclopedia of World War II, Volume 1 |last2=Kingston |first2=Jack A. |date=2007 |publisher=H W Fowler |page=165}}</ref>. Gitler 1945-yil 30-aprelda o‘z joniga qasd qildi. Yakuniy Taslim etish to‘g‘risidagi nemis hujjati 1945-yil 8-mayda imzolandi va bu Natsistlar Germaniyasining tugatilganini bildirdi. 1945-yil sentabriga kelib Natsistlar Germaniyasi va Axis hamkorlari mag‘lubiyatga uchratilgandi. Yevropaning katta qismi vayronagarchilikka uchradi, butun dunyo bo‘ylab 60 milliondan ortiq odam halok bo‘ldi. Ikkinchi jahon urushi Germaniyaning siyosiy va iqtisodiy infratuzilmasini yo‘q qildi, uning bo‘linishiga, sharqda sezilarli darajada hudud yo‘qotishiga hamda aybdorlik va uyatning tarixiy merosiga sabab bo‘ldi<ref>{{Cite book |first=David Clay |last=Large |url=https://archive.org/details/berlin00larg_0 |title=Berlin |publisher=Basic Books |date=2001 |isbn=978-0-465-02632-6 |page=[https://archive.org/details/berlin00larg_0/page/482 482] |url-access=registration}}</ref>. == Sovuq urush, 1945–1990 == === Surgun === [[Potsdam konferensiyasi]]da Germaniya Ittifoqdoshlar tomonidan to‘rtta harbiy okkupatsiya zonasiga bo‘lindi va faqat 1949-yilgagina mustaqilligini qayta qo‘lga kiritdi. Oder-Neys chizigʻidan sharqdagi viloyatlar Polsha va Rossiyaga (Kaliningrad viloyatiga) berildi<ref>{{Cite book |first=Geoffrey K. |last=Roberts, Patricia Hogwood |url=https://books.google.com/books?id=Q40tDwAAQBAJ |title=The Politics Today Companion to West European Politics |publisher=Oxford University Press |date=2013 |isbn=978-1-84779-032-3 |page=50}}; {{Cite book|title=The United States and Poland|author=Piotr Stefan Wandycz|publisher=Harvard University Press|date= 1980|page=303|isbn=978-0-674-92685-1|url=https://books.google.com/books?id=_XaFaNshCrkC}}; {{Cite book|title=The Oder-Neisse Line: a reappraisal under international law|author=Phillip A. Bühler|series=East European Monographs|date= 1990|page=33|isbn=978-0-88033-174-6|url=https://books.google.com/books?id=riBpAAAAMAAJ}}</ref>. Qolgan nemis aholisining ko‘p qismi surgun qilindi. "G‘arbga surilgan" Polshada yashovchi 7 millionga yaqin nemis va Chexoslovakiyadagi 3 million nemis g‘arbga deportatsiya qilindi<ref>{{Cite journal |last=Schechtman |first=Joseph B. |date=April 1953 |title=Postwar Population Transfers in Europe: A Survey |url=https://archive.org/details/sim_review-of-politics_1953-04_15_2/page/151 |journal=Review of Politics |volume=15 |issue=2 |pages=151–178 |doi=10.1017/s0034670500008081 |jstor=1405220 |s2cid=144307581}} "Most had left" is p. 158.</ref>. === Urushdan keyingi tartibsizlik === [[File:Bundesarchiv B 145 Bild-P054320, Berlin, Brandenburger Tor und Pariser Platz.jpg|thumb|Ikkinchi jahon urushidan keyin Berlindagi vayronagarchiliklar, 1945-yil]] [[File:Map-Germany-1945.svg|thumb|Okkupatsiya zonalari chegaralari, 1947-yil. Berlin Sovet zonasi ichida bo‘lsa-da, to‘rt davlat o‘rtasida bo‘lingan edi. Sharqdagi oq rangdagi hududlar [[Potsdam Agreement|Potsdam kelishuviga]] binoan Polsha va Sovet Ittifoqiga berildi.]] Nemis urush qurbonlari urushdan oldingi 69 000 000 aholining 9 foizini, ya’ni 6 million kishini tashkil etdi. 11 million chet ellik ishchilar va harbiy asirlar ketdi, askarlar uylariga qaytdi hamda sharqiy viloyatlar, shuningdek Markaziy va Sharqiy Yevropadan 14 million uy-joyidan mahrum bo‘lgan nemis tilida so‘zlashuvchi qochqinlar surgun qilinib, g‘arbiy nemis yerlariga ko‘chirildi<ref>{{Cite book |last=Bessel |first=Richard |url=https://archive.org/details/germany194500rich |title=Germany 1945: From War to Peace |publisher=Harper Collins Publishers |date=2009 |isbn=978-0-06-054036-4 |author-link=Richard Bessel}}</ref>. G‘arbiy Germaniya hukumati germaniyaliklarning qochishi va surgun qilinishi hamda Sovet Ittifoqidagi majburiy mehnat oqibatida 2 million o‘lim holati bo‘lganini taxmin qilgan<ref>{{Cite web |title=Die Arbeit der Suchdienste – 6o Jahre nach dem Zweiten Weltkrieg: Narben bleiben – p.13 |url=https://www.volksbund.de/fileadmin/redaktion/BereichInfo/BereichPublikationen/Reihe_Allgemeine_Reihe/Erweiterungen/0100_Band_10/0%20Band10%20Narben%20bleiben.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20170611215917/http://www.volksbund.de/fileadmin/redaktion/BereichInfo/BereichPublikationen/Reihe_Allgemeine_Reihe/Erweiterungen/0100_Band_10/0%20Band10%20Narben%20bleiben.pdf |archive-date=11 June 2017 |access-date=4 March 2019 |publisher=Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge e.V.}}</ref><ref>{{Cite web |first=Bernd |last=Faulenbach |date=6 April 2005 |title=Die Vertreibung der Deutschen aus den Gebieten jenseits von Oder und Neiße |url=http://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39587/die-vertreibung-der-deutschen |access-date=4 March 2019 |publisher=Bundeszentrale für politische Bildung}}</ref>. Ba’zi tarixchilar buni 600 000 deb ko‘rsatishadi<ref>Robert Bard, ''Historical Memory and the expulsion of ethnic Germans in Europe, 1944'' (PhD. Diss. University of Hertfordshire, 2009) [http://uhra.herts.ac.uk/bitstream/handle/2299/4445/Thesis?sequence=1 online]</ref>. Natsistlardan tozalash eng yuqori martabali natsist amaldorlarini lavozimidan chetlatdi, qamoqqa soldi yoki qatl qildi, biroq o‘rta va quyi qatlamdagilarga deyarli ta’sir qilmadi<ref>{{Cite book |last=Davidson |first=Eugene |title=The death and life of Germany: an account of the American occupation |page=121}}</ref>. Sharqda sovetlar norozilikni bostirdilar va ko‘pincha [[Stasi]]da sobiq natsistlarni ishga olib, boshqa politsiya davlatini o‘rnatdilar. Sovetlar reparatsiyalar uchun Sharqiy Germaniya YaIMining 23 foizini undirib oldilar; G‘arbda esa reparatsiyalar juda oz edi<ref name="Liberman1998">{{Cite book |first=Peter |last=Liberman |url=https://books.google.com/books?id=hWQjE7Y0yVUC |title=Does Conquest Pay?: The Exploitation of Occupied Industrial Societies p. 147 |date=23 August 1998 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-00242-2}}</ref>. 1945–1946-yillarda transport, bozorlar va moliya tizimining izdan chiqishi normallikka qaytishni sekinlashtirgani sababli uy-joy va oziq-ovqat sharoitlari og‘ir edi. G‘arbda bombardimonlar uy-joylarning to‘rtdan bir qismini vayron qilgan edi<ref>2.3 million units out of 9.5 million were destroyed.</ref>, sharqdan kelgan 10 million qochqin esa lagerlarda tig‘iz yashar edi<ref name="tipton">{{Cite book |last=Tipton |first=Frank B. |url=https://archive.org/details/historyofmoderng0000tipt |title=A History of Modern Germany since 1815 |date=2003 |pages=[https://archive.org/details/historyofmoderng0000tipt/page/n508 508]–513, 596–599}}</ref>. 1946–1948-yillarda oziq-ovqat ishlab chiqarish urushdan oldingi darajaning uchdan ikki qismini tashkil etdi. Urushning tugashi Germaniyani qo‘llab-quvvatlab kelgan bosib olingan davlatlardan tortib olingan oziq-ovqat yuklarini to‘xtatdi. Ko‘mir ishlab chiqarish 60 foizga kamaydi, bu esa temir yo‘llar, sanoat va isitishga salbiy ta’sir ko‘rsatdi<ref>{{Cite journal |last=Hoover |first=Calvin B. |date=May 1946 |title=The Future of the German Economy |url=https://archive.org/details/sim_american-economic-review_1946-05_36_2/page/642 |journal=American Economic Review |volume=36 |issue=2 |pages=642–649 |jstor=1818235}}</ref>. Sanoat ishlab chiqarishi ikki baravarga kamayib, 1950-yilga kelibgina urushdan oldingi darajaga yetdi<ref>{{Cite book |last=Milward |first=Alan S. |url=https://archive.org/details/reconstructionof0000milw |title=The Reconstruction of Western Europe: 1945–51 |date=1984 |isbn=978-0-520-05206-2 |pages=[https://archive.org/details/reconstructionof0000milw/page/356 356], 436|publisher=University of California Press }}</ref>. Ittifoqdoshlarning iqtisodiy siyosati dastlab sanoatsizlantirish va qishloq xo‘jaligini qayta tiklashdan iborat edi<ref name="ardagh">{{Cite book |last=Ardagh |first=John |url=https://archive.org/details/germanygermans00john |title=Germany and the Germans |publisher=Harper & Row |date=1987 |isbn=978-0-06-015839-2 |pages=[https://archive.org/details/germanygermans00john/page/74 74]–82, 84}}</ref>. Biroq, deindustrializatsiya amaliy bo‘lmay qoldi va AQSh Yevropani tiklashni rag‘batlantirish uchun kuchli nemis sanoat bazasini talab qildi<ref>{{Cite journal |last=Gareau |first=Frederick H. |date=Jun 1961 |title=Morgenthau's Plan for Industrial Disarmament in Germany |journal=Western Political Quarterly |volume=14 |issue=2 |pages=517–534 |doi=10.2307/443604 |jstor=443604}}</ref>. AQSh 1945–1947-yillarda oziq-ovqat jo‘natdi va nemis sanoatini tiklash uchun 1947-yilda 600 million dollar miqdorida qarz berdi<ref>{{Cite magazine |date=28 July 1947 |title=Conferences: Pas de Pagaille! |magazine=Time |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,887417,00.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20071014043427/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,887417,00.html |archive-date=14 October 2007}}</ref><ref>For US and Allied official policy statements see U.S. Dept. of State ''Germany, 1947–1949: The Story in Documents'' (1950); these are primary sources.</ref>. === Sharqiy Germaniya === [[File:Bundesarchiv Bild 183-1989-1007-402, Berlin, 40. Jahrestag DDR-Gründung, Ehrengäste.jpg|thumb|[[Erich Honecker]] va faxriy mehmonlar, masalan, [[Mikhail Gorbachev|Mixail Gorbachev]] Germaniya Demokratik Respublikasi sotsialistik rejimining 40 yilligini (va oxirini) 1989-yil 7-oktabrda nishonlamoqdalar.]] 1949-yil oktabr oyida Sovet zonasi Sotsialistik birlik partiyasi nazorati ostida "Deutsche Demokratische Republik" — "DDR" ("Germaniya Demokratik Respublikasi" — "GDR", oddiygina "Sharqiy Germaniya") ga aylandi. 1950-yillargacha ikki davlatning ham sezilarli armiyasi yo‘q edi, biroq Sharqiy Germaniya [[Stasi|Stasini]] qudratli maxfiy politsiyaga aylantirdi<ref>{{Citation |last=Bruce |first=Gary |title=The Firm: The Inside Story of the Stasi |date=2010}}</ref>. Sharqiy Germaniya Sovet Ittifoqining okkupatsiya qo‘shinlari va [[Varshava shartnomasi]] orqali siyosiy va harbiy nazorati ostidagi Sharqiy blok davlati edi. Hokimiyat kommunistlar nazoratidagi Sotsialistik birlik partiyasining yetakchi a’zolari (''Siyosiy byuro'') tomonidan amalga oshirilar edi. Sovetcha uslubdagi buyruqbozlik iqtisodiyoti o‘rnatildi; keyinchalik GDR O‘zaro iqtisodiy yordam kengashining eng ilg‘or davlatiga aylandi. Sharqiy Germaniya tashviqoti GDR ijtimoiy dasturlarining afzalliklari va G‘arbiy Germaniyaning bostirib kirish xavfiga asoslangan bo‘lsa-da, ko‘pgina fuqarolar erkinlik va iqtisodiy farovonlik uchun G‘arbga intilishgan<ref>{{Cite book |last=Fulbrook |first=Mary |title=The People's State: East German Society from Hitler to Honecker |date=2008}}</ref>. [[Walter Ulbrichtt]] 1950-yildan 1971-yilgacha partiya yetakchisi bo‘lgan. Stalin unga Kommunistik partiyada hokimiyatni markazlashtiradigan nemis tizimini loyihalashtirish vazifasini topshirgan edi<ref>{{Cite journal |last=Granville |first=Johanna |date=Sep 2006 |title=East Germany in 1956: Walter Ulbricht's Tenacity in the Face of Opposition |journal=Australian Journal of Politics and History |volume=52 |issue=3 |pages=417–438 |doi=10.1111/j.1467-8497.2006.00427.x}}</ref>. 1961-yilda Ulbricht buni to‘xtatish uchun — qochishga uringanlarni otib o‘ldirgan holda [[Berlin devori]]ni qurganida, 2,6 million odam Sharqiy Germaniyadan qochib ketgan edi. GDR "Antifashistik himoya devori" deb atagan devor [[Sovuq urush]] davrida uyatli holat edi, biroq u Sharqiy Germaniyani barqarorlashtirdi va uning qulashini kechiktirdi<ref>{{Citation |last=Biesinger |first=Joseph A. |title=Germany: a reference guide from the Renaissance to the present |page=270 |date=2006}}</ref><ref>{{Citation |last=Taylor |first=Frederick |title=The Berlin Wall: A World Divided, 1961–1989 |date=2008}}</ref>. Ulbricht 1969–1970-yillardagi yomonlashayotgan iqtisodiyot kabi o‘sib borayotgan milliy inqirozlarni hal qila olmagani uchun almashtirildi. [[Erich Honecker]] (1971–1989-yillardagi Bosh kotibga) o‘tish proletariatning shikoyatlariga yaqinroq e’tibor qaratish siyosatining o‘zgarishiga olib keldi. Biroq Xonekkerning rejalari muvaffaqiyatsiz tugadi va noroziliklar kuchayib bordi. 1989-yilda rejim iqtisodiy muammolar va shuning uchun G‘arbga qarab o‘sib borayotgan emigratsiya tufayli quladi. Sharqiy Germaniya madaniyati kommunizm va ayniqsa stalinizm tomonidan shakllantirilgan edi. U hukumat ma’qullagan ideallardan chetga chiqqan ifodalarni jinoiy javobgarlikka tortuvchi siyosatlar hamda hukumat idoralari, xususan Stasi tomonidan kommunistik tamoyillarni kuch bilan ijro etish va intellektual bostirish natijasida "to‘yingan tuyg‘u"ni keltirib chiqargan deb ta’riflangan<ref name="pence-betts">{{Cite book |last1=Pence |first1=Katherine |title=Socialist modern: East German everyday culture and politics |last2=Betts |first2=Paul |publisher=University of Michigan Press |date=2011 |edition=4 |pages=37, 59}}</ref>. Ba’zi olimlarning ta’kidlashicha, partiya ilmiy bilimlar, iqtisodiy rivojlanish va ijtimoiy taraqqiyotga sodiq bo‘lgan. Biroq boshqalar davlatning kommunistik g‘oyalarini hukumat nazorati uchun aldash usuli deb bilishadi<ref name="pence-betts"/>. === G‘arbiy Germaniya === [[File:Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg|thumb|G‘arbiy Germaniya va birlashgan Germaniyaning bayrog‘i, 1949 – hozirgi kungacha]] 1949-yil 23-mayda uchta g‘arbiy okkupatsiya zonasi Germaniya Federativ Respublikasiga (GFR, G‘arbiy Germaniya) birlashtirildi. Hukumat kansler [[Konrad Adenauer]] va uning konservativ XDU/XSU koalitsiyasi rahbarligida tuzildi<ref>The [[Christian Social Union of Bavaria|Christian Social Union]] or CSU is the Bavaria branch of the CDU. It has always operated in close collaboration with the CDU, and the CDU/CSU is usually treated as a single party in national affairs.</ref>. Poytaxt 1990-yilda Berlinga ko‘chirilgunga qadar [[Bonn]] shahri edi. G‘arbiy Germaniya doimo Sharqiy Germaniyaga qaraganda ancha katta va boy bo‘lgan. Germaniya, ayniqsa Berlin, G‘arb va Sharqda yirik harbiy kuchlarni to‘plagan NATO va Varshava shartnomasi bilan [[Sovuq urush]] maydoni edi. Biroq hech qachon jangovar harakatlar bo‘lmagan<ref>Jürgen Weber, ''Germany, 1945–1990: A Parallel History'' (Budapest, Central European University Press, 2004)</ref>. ==== Iqtisodiy mo‘jiza ==== [[File:1000000th Beetle.jpg|thumb|[[Volkswagen Beetle]] G‘arbiy Germaniya tiklanishining ramzi edi.]] G‘arbiy Germaniya 1950-yillardan boshlab uzoq davom etgan iqtisodiy o‘sishdan (''[[Wirtschaftswunder]]'' yoki "Iqtisodiy mo‘jiza") bahramand bo‘ldi<ref name="weber">{{Cite book |last=Weber |first=Jurgen |title=Germany, 1945–1990 |url=https://archive.org/details/germany19451990p0000webe |publisher=Central European University Press |date=2004 |pages=[https://archive.org/details/germany19451990p0000webe/page/37 37]–60, 103–118, 167–188, 221–264}}</ref>. Sanoat ishlab chiqarishi 1950–1957-yillarda ikki baravar oshdi va yalpi milliy mahsulot yiliga 9 foizga o‘sib, G‘arbiy Yevropa iqtisodiyoti uchun dvigatel vazifasini o‘tadi. Kasaba uyushmalari kechiktirilgan ish haqi oshishi, minimallashtirilgan ish tashlashlar, texnologik modernizatsiyani qo‘llab-quvvatlash hamda korporativ direktorlar kengashlarida ishchilar vakilligi bilan yangi siyosatlarni qo‘llab-quvvatladilar<ref>{{Cite journal |last=Fürstenberg |first=Friedrich |date=May 1977 |title=West German Experience with Industrial Democracy |journal=Annals of the American Academy of Political and Social Science |volume=431 |pages=44–53 |doi=10.1177/000271627743100106 |jstor=1042033 |s2cid=154284862}}</ref>. Tiklanish 1948-yilgi pul islohoti, [[Marshall rejasi]] orqali AQSh tomonidan berilgan 1,4 milliard dollar yordam, savdo to‘siqlari va an’anaviy amaliyotlarning parchalanishi hamda global bozorning ochilishi bilan tezlashdi<ref>{{Cite book |title=The United States and Germany in the Era of the Cold War, 1945–1968 |publisher=Cambridge University Press |date=2004 |editor-last=Junker |editor-first=Detlef |volume=1 |pages=291–309}}</ref>. Muvaffaqiyatli pul islohoti g‘arbiy zonalar bilan G‘arbiy Berlin o‘rtasidagi transport aloqalarini uzib qo‘ygan sovetlarni g‘azablantirdi, bu Berlin blokadasi sifatida tanilgan bo‘lib, 1948-yildan 1949-yilgacha davom etdi. Amerika va Britaniya oziq-ovqat va ko‘mirni havo orqali tashishni yo‘lga qo‘ydilar hamda G‘arbiy Berlinda ham yangi valyutani muomalaga kiritdilar. Shahar iqtisodiy jihatdan G‘arbiy Germaniyaga integratsiya qilindi<ref>{{Cite book |last1=Giangreco |first1=D. M. |url=http://www.trumanlibrary.org/whistlestop/BERLIN_A/INDEX.HTM |title=Airbridge to Berlin: The Berlin Crisis of 1948, Its Origins and Aftermath |last2=Griffin |first2=Robert E. |publisher=Presidio Press |date=1988 |access-date=10 February 2011 |archive-date=6 March 2002 |archive-url=https://web.archive.org/web/20020306213315/http://www.trumanlibrary.org/whistlestop/BERLIN_A/INDEX.HTM }}</ref>. 1960-yillarning o‘rtalariga qadar u AQShning o‘z erkinligini himoya qilishga sodiqligini ramziy ma’noda ko‘rsatib, Jon Kennedi 1963-yildagi tashrifi chog‘ida ta’kidlaganidek, "Amerikaning Berlini" bo‘lib xizmat qildi<ref>[[Andreas Daum]], ''Kennedy in Berlin''. New York: Cambridge University Press, 2008, pp. 1‒5, 125–163.</ref>. G‘arbiy Germaniya natsistlar davrida orttirgan obro‘sidan voz kechib, qonuniylik va hurmat qozondi. U Yevropa hamkorligini yaratishda markaziy rol o‘ynadi, 1955-yilda [[NATO]]ga qo‘shildi va 1958-yilda Yevropa iqtisodiy hamjamiyatining asoschi a’zosi bo‘ldi. ==== Mehmon ishchilar ==== Malakali ishchilar yetishmayotgan rivojlanayotgan iqtisodiyot bilan, ayniqsa Berlin devori Sharqiy Germaniya oqimini to‘xtatgandan so‘ng, GFR Italiya, [[Ispaniya]], Gretsiya va Turkiya bilan yuzlab minglab vaqtinchalik ishchilar — [[Gastarbayter]]larni olib kelgan migratsiya shartnomalarini tuzdi<ref>{{Cite journal |last=Shonick |first=Kaja |date=Oct 2009 |title=Politics, Culture, and Economics: Reassessing the West German Guest Worker Agreement with Yugoslavia |journal=Journal of Contemporary History |volume=44 |issue=4 |pages=719–736 |doi=10.1177/0022009409340648 |s2cid=145180949}}</ref>. Turkiya bilan tuzilgan shartnoma 1973-yilda tugadi, biroq Turkiyada yaxshi ish o‘rinlari kam bo‘lgani sababli ozchilik qaytib keldi<ref>{{Cite journal |last=Castles |first=Stephen |date=1985 |title=The Guests Who Stayed – The Debate on "Foreigners Policy" in the German Federal Republic |url=https://archive.org/details/sim_international-migration-review_fall-1985_19_3/page/517 |journal=International Migration Review |volume=19 |issue=3 |pages=517–534 |doi=10.2307/2545854 |jstor=2545854 |pmid=12341062}}</ref>. 2010-yilga kelib Germaniyada turk millatiga mansub 4 millionga yaqin odam bor edi. Germaniyada tug‘ilgan avlod nemis maktablarida o‘qidi, biroq nemis yoki turk tilini yaxshi bilmasdi va malakasi past ishlarda ishlardi yoki ishsiz edi<ref>{{Cite journal |last=Ewing |first=Katherine Pratt |date=Spring–Summer 2003 |title=Living Islam in the Diaspora: Between Turkey and Germany |journal=South Atlantic Quarterly |volume=102 |issue=2/3 |pages=405–431 |doi=10.1215/00382876-102-2-3-405 |s2cid=162029927}}. In [[Project MUSE]]</ref><ref>{{Cite book |last=Mandel |first=Ruth |title=Cosmopolitan Anxieties: Turkish Challenges to Citizenship and Belonging in Germany |url=https://archive.org/details/cosmopolitananxi0000mand |publisher=Duke University Press |date=2008}}</ref>. ==== Brandt va Ostpolitik ==== [[File:Bundesarchiv B 145 Bild-F031406-0017, Erfurt, Treffen Willy Brandt mit Willi Stoph.jpg|thumb|Brandt (chapda) va [[Willi Stoph]] 1970-yilda, Federal kanslerning o‘zining sharqiy germaniyalik hamkasbi bilan ilk uchrashuvi]] [[Willy Brandt]] 1969–1974-yillarda G‘arbiy Germaniya kansleri bo‘lgan. Hukumat [[Sovet Ittifoqi]] bilan ziddiyatlarni kamaytirishga va [[Germaniya Demokratik Respublikasi]] bilan munosabatlarni yaxshilashga intildi, bu siyosat ''Sharq siyosati'' deb nomlandi<ref name=weber/>. Ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlar har ikki yo‘nalishdagi tashviqot hujumlari bilan qiyin kechgan edi. Sharqiy Germaniyadan iste’dodlarning chiqib ketishi 1961-yilda Berlin devori qurilishiga turtki bo‘ldi, bu Sovuq urush ziddiyatlarini yomonlashtirdi va Sharqiy Germaniya fuqarolarining sayohat qilishiga to‘sqinlik qildi. Ajralgan oilalar uchun jiddiy qiyinchiliklarni yengillashtirish va ishqalanishni kamaytirishni xohlasa-da, Brandtning ''Ostpolitik'' siyosati o‘zining "bitta nemis millatida ikkita nemis davlati" konsepsiyasiga sodiq qolishni niyat qilgan edi. ''Ostpolitik'' Germaniyadagi konservativ elementlar tomonidan qarshilikka uchradi, biroq Brandtga xalqaro obro‘ va 1971-yilda Tinchlik uchun Nobel mukofotini olib keldi<ref>{{Cite book |title=Ostpolitik, 1969–1974: European and Global Responses |url=https://archive.org/details/ostpolitik1969190000unse |date=2009 |editor-last=Fink |editor-first=Carole |editor-last2=Schaefer |editor-first2=Bernd}}</ref>. 1973-yilda G‘arbiy va Sharqiy Germaniya [[United Nations|Birlashgan Millatlar Tashkilotiga]] qabul qilindi. Ikki davlat 1974-yilda doimiy vakillar almashdilar va 1987-yilda Sharqiy Germaniya yetakchisi [[Erich Honecker]] G‘arbiy Germaniyaga rasmiy davlat tashrifi bilan keldi<ref>{{Cite book |last=Fulbrook |first=Mary |url=https://archive.org/details/historyofgermany0000fulb_t6t0 |title=History of Germany, 1918–2000: the divided nation |date=2002 |page=[https://archive.org/details/historyofgermany0000fulb_t6t0/page/170 170]}}</ref>. ==== 1970-yillardagi iqtisodiy inqiroz va Kohl ==== [[File:Bundesarchiv B 145 Bild-F051012-0010, Bonn, Empfang Staatspräsident von Frankreich.jpg|thumb|left|[[Helmut Schmidt|Helmut Shmidt]] (chapda) Fransiya prezidenti [[Valéry Giscard d'Estaing|Valeri Jiskar d’Esten]] bilan (1977)]] 1973-yildan keyin Germaniya jahon iqtisodiy inqirozi, o‘suvchi neft narxlari va 1973-yildagi 300 000 tadan 1975-yilda 1.1 milliontagacha sakragan yuqori ishsizlikdan aziyat chekdi. [[Ruhr]] hududi eng ko‘p zarar ko‘rdi, uning qimmat ko‘miri endi raqobatbardosh emas edi. Po‘lat sanoati uning narxlari arzonroq yetkazib beruvchilar tomonidan pasaytirilgani sababli tushkunlikka tushdi. Farovonlik tizimi ishsiz ishchilar uchun xavfsizlik tarmog‘ini ta’minladi, zavodlar o‘z ishchi kuchini qisqartirdi va yuqori foyda keltiruvchi maxsus mahsulotlarga e’tibor qaratdi. Jasuslik mojarosi Brandtni kansler lavozimidan ketishga majbur qildi. Uning o‘rniga 1974–1982-yillarda kansler bo‘lib xizmat qilgan SPD’dan [[Helmut Schmidt|Helmut Shmidt]] keldi. Shmidt Sharq siyosatini ishtiyoqsizroq davom ettirdi, u [[inflyatsiya]]ni pasaytirishdan ko‘proq manfaatdor edi. Qimmat farovonlik davlati xarajatlarini qoplash uchun qarz olgani sababli qarzlar o‘sdi<ref>{{Cite book |last=Sinn |first=Hans-Werner |url=https://archive.org/details/cangermanybesave00sinn |title=Can Germany be saved?: the malaise of the world's first welfare state |publisher=MIT Press |date=2007 |page=[https://archive.org/details/cangermanybesave00sinn/page/183 183]}}</ref>. 1979-yildan keyin Sovuq urush yana qizg‘in tus oldi. Tinchlik harakati namoyishchilarni Amerikaning o‘rta masofali raketalarini joylashtirishga qarshi norozilik bildirish uchun safarbar qildi. Shmidt joylashtirishni qo‘llab-quvvatladi, biroq SPD ning so‘l qanoti va Brandt bunga qarshi chiqdi. Biznes tarafdori Erkin demokratik partiya (FDP) SPD bilan koalitsiyada edi, ammo yo‘nalishini o‘zgartirdi<ref>{{Cite book |last=Cerny |first=Karl H. |title=Germany at the polls: the Bundestag elections of the 1980s |date=1990 |page=113}}</ref>. [[Otto Graf Lambsdorff]] boshchiligida u iste’molchilar talabiga qaratilgan keynschilik e’tiborini rad etdi va farovonlik xarajatlarini kamaytirishni hamda ishlab chiqarishni rag‘batlantirish va ish o‘rinlarini osonlashtirish uchun siyosatlarni joriy etishni taklif qildi. Lambsdorff natija o‘sish bo‘lishini, bu ijtimoiy va moliyaviy muammolarni hal qilishini ta’kidladi. FDP o‘z sadoqatini XDUga o‘zgartirdi va Shmidt 1982-yilda o‘zining parlament ko‘pchiligini yo‘qotdi<ref name="tipton"/><ref>For a primary source see Helmut Schmidt, '' Men and Power: A Political Retrospective'' (1990)</ref>. [[File:Bundesarchiv B 145 Bild-F074398-0021, Bonn, Pressekonferenz Bundestagswahlkampf, Kohl.jpg|thumb|left|[[Helmut Kohl|Helmut Kohl]] qayta birlashgan Germaniyaning birinchi kansleri bo‘ldi.]] [[Helmut Kohl]] konservatorlarni XDU/XSU-FDP koalitsiyasi bilan hokimiyatga qaytardi va 1998-yilgacha kansler lavozimida xizmat qildi<ref name="weber"/>. U Germaniya ishlarida hamon so‘ziga ega bo‘lgan Ikkinchi jahon urushining To‘rt davlatining roziligi bilan qayta birlashishni tashkil etdi<ref>{{Cite book |last=Pruys |first=Karl |title=Kohl: Genius of the Present: A Biography of Helmut Kohl |url=https://archive.org/details/kohlgeniusofpres0000pruy |date=1996}}</ref>. === Qayta birlashish === 1989-yil yozi davomida Sharqiy Germaniyada ''[[Tinch inqilob]]'' deb nomlangan jadal o‘zgarishlar yuz berdi, bu tezda Germaniyaning qayta birlashishiga]] olib keldi<ref name="weber"/>. Ko‘plab sharqiy germaniyaliklar G‘arbiy Germaniyaga emigratsiya qildilar, ularning aksariyati islohotchi hukumati o‘z chegaralarini ochgandan keyin Vengriya orqali o‘tdi. 1989-yil avgust oyidagi Umumevropa piknigi]] paytida [[Austria|Avstriya]] va [[Hungary|Vengriya]] o‘rtasidagi Temir pardaning ochilishi zanjirvaxsh reaksiya keltirib chiqardi, uning oxirida GDR mavjud bo‘lmay qoldi va Sharqiy blok parchalanib ketdi. Berlin devori qurilganidan beri eng yirik ommaviy chiqish sodir bo‘ldi va SSSR hamda Sharqiy Yevropa qaram davlatlarining hukmdorlari Temir pardani saqlab qolishga tayyor emasligi ayon bo‘ldi. GDR boshqa kommunistik Sharqiy blok mamlakatlaridan samarali yordam olmadi<ref>Miklós Németh in Interview, Austrian TV – ORF "Report", 25 June 2019.</ref><ref>Thomas Roser: ''DDR-Massenflucht: Ein Picknick hebt die Welt aus den Angeln'' (German – Mass exodus of the GDR: A picnic clears the world) in: Die Presse 16 August 2018.</ref><ref>Michael Frank: Paneuropäisches Picknick – Mit dem Picknickkorb in die Freiheit (German: Pan-European picnic – With the picnic basket to freedom), in: Süddeutsche Zeitung 17 May 2010.</ref>. Minglab sharqiy germaniyaliklar Sharqiy Yevropa poytaxtlaridagi g‘arbiy nemis diplomatik muassasalarida o‘tirish aksiyalarini o‘tkazish orqali G‘rabga yetib borishga harakat qilishdi. Ushbu chiqish Sharqiy Germaniya ichida siyosiy o‘zgarishlarga bo‘lgan talablarni keltirib chiqardi va bir nechta shaharlardagi ommaviy namoyishlar o‘sishda davom etdi<ref>Andreas Rödder, Deutschland einig Vaterland – Die Geschichte der Wiedervereinigung (2009).</ref>. [[File:Thefalloftheberlinwall1989.JPG|thumb|[[Berlin Wall|Berlin devorining]] qulashi, 1989-yil noyabr]] Fuqarolik tartibsizliklarini to‘xtata olmagan [[Erich Honecker]] oktabr oyida iste’foga chiqdi va 9-noyabr kuni Sharqiy Germaniya rasmiylari kutilmaganda sharqiy germaniyalik fuqarolarga G‘arbiy Berlin va G‘arbiy Germaniyaga kirishga ruxsat berdilar. Yuz minglab odamlar bundan foydalandilar; [[Berlin devori]]da va G‘arbiy Germaniya bilan chegarada yangi o‘tish punktlari ochildi. Bu Sharqiy Germaniyada islohotlar jarayonining tezlashishiga olib keldi, bu esa Sharqiy Germaniyaning tarqatib yuborilishi va 1990-yil 3-oktabrda Germaniyaning qayta birlashishi bilan yakunlandi<ref>For primary sources in English translation and a brief survey see Konrad H. Jarausch, and Volker Gransow, eds. ''Uniting Germany: Documents and Debates, 1944–1993'' (1994)</ref>. == Germaniya Federativ Respublikasi, 1990–hozirgi kungacha == [[File:Reichstag building Berlin view from west before sunset.jpg|thumb|[[Berlin|Berlindagi]] [[Reichstag (building)|''Reichstag'']] — 1999-yildan beri nemis parlamentining qarorgohi.]] Kohl 1998-yilda so‘llarning yirik g‘alabasiga yutqazdi va uning o‘rniga SPD’dan [[Gerhard Schröder]] keldi<ref>{{cite news |title=SCHROEDER DEFEATS KOHL IN HISTORIC GERMAN VOTE |url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1998/09/28/schroeder-defeats-kohl-in-historic-german-vote/aef75701-81af-4620-a6ef-ccdd5358dbb7/ |newspaper=The Washington Post}}</ref>. Shryoder o‘zini Buyuk Britaniya Bosh vaziri [[Tony Blair|Toni Bler]] va AQSh Prezidenti [[Bill Clinton|Bill Klinton]] qolipidagi markazchi sifatida ko‘rsatdi. U [[Agenda 2010]]ni taklif qildi: soliq imtiyozlari; mehnat bozori deregulyatsiyasi; imtiyozlarni kamaytirish orqali farovonlikni modernizatsiya qilish; kichik biznes uchun byurokratik to‘siqlarni kamaytirish va mahalliy hokimiyatlarga past foizli kreditlar berish<ref>{{Cite book |last=Hockenos |first=Paul |url=https://archive.org/details/joschkafischerma00hock |title=Joschka Fischer and the making of the Berlin Republic |date=2008 |isbn=978-0-19-518183-8 |pages=[https://archive.org/details/joschkafischerma00hock/page/n335 313]–14 |publisher=Oxford University Press, USA |url-access=limited}}</ref>. Germaniya 1999-yil yanvarida Yevroni qabul qildi<ref>{{Cite web |date=31 December 1998 |title=Determination of the euro conversion rates |url=https://www.ecb.europa.eu/press/pr/date/1998/html/pr981231_2.en.html |access-date=4 March 2019 |publisher=European Central Bank}}</ref><ref>{{Cite web |first=Carol C. |last=Bertaut, Murat F. Iyigun |title=The Launch of the Euro |url=https://www.federalreserve.gov/pubs/bulletin/1999/1099lead.pdf |access-date=4 March 2019 |publisher=Federal Reserve}}</ref>. [[File:Angela Merkel und José Barroso vor dem Brandenburger Tor.jpg|thumb|upright=.8|Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] [[José Barroso]] bilan 2007-yilda Yevropa Ittifoqini isloh qilish bo‘yicha Lissabon shartnomasini targ‘ib qilmoqda]] 2005-yilgi saylovlarda Xristian-demokratik ittifoq (XDU) a’zosi [[Angela Merkel|Angela Merkel]] ilk ayol kansler bo‘ldi va mamlakatni 16 yil davomida boshqardi<ref>{{Cite book |title=Germany After the Grand Coalition: Governance and Politics in a Turbulent Environment |publisher=Palgrave Macmillan |date=2010 |editor-last=Bolgherini |editor-first=Silvia |editor-last2=Grotz |editor-first2=Florian}}</ref>. 2009-yilda hukumat Buyuk turgʻunlikka javoban 50 milliard yevrolik rag‘batlantirish rejasini ma’qulladi<ref>{{Cite news |date=6 January 2009 |title=Germany agrees on 50-billion-euro stimulus plan |work=France 24 |url=http://www.france24.com/en/20090106-germany-agrees-new-50-billion-euro-stimulus-plan |archive-url=https://web.archive.org/web/20110513022443/http://www.france24.com/en/20090106-germany-agrees-new-50-billion-euro-stimulus-plan |archive-date=13 May 2011}}</ref>. Germaniya shuningdek Yevrohudud inqirozi ortidan yirik moliyaviy qutqaruvni homiylik qildi. XXI asrning asosiy siyosiy loyihalari qatoriga Yevropa integratsiyasi, barqaror energiyaga o‘tish (energivende), muvozanatli budjetlar uchun qarz tormozi, tug‘ilish darajasini oshirish choralari (Yevropaning qarishi, pronatalizm) va [[Toʻrtinchi sanoat inqilobi]] uchun yuqori texnologiyali strategiyalar kiradi<ref>{{Cite web |date=29 January 2014 |title=Government declaration by Angela Merkel |url=https://www.tagesschau.de/inland/merkel-regierungserklaerung110.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150101010608/http://www.tagesschau.de/inland/merkel-regierungserklaerung110.html |archive-date=1 January 2015 |publisher=ARD Tagesschau |language=German}}</ref>. Fransiya bilan birgalikda Germaniya [[Yevropa Ittifoqi]]da yetakchi rol o‘ynadi. Germaniya Sharqiy Yevropa mamlakatlarini YeIga qabul qilishda va yanada birlashgan hamda qobiliyatli Yevropa siyosiy, mudofaa va xavfsizlik apparatini yaratishda asosiy qo‘llab-quvvatlovchi bo‘ldi. Shryoder Germaniya uchun BMT Xavfsizlik Kengashidan doimiy o‘rin olishdan manfaatdor ekanini bildirdi. 1990-yildan beri nemis [Bundesveri chet elda tinchlikparvarlik va gumanitar yordam operatsiyalarida qatnashib kelmoqda. Nemis qo‘shinlari Afg‘onistondagi urushda Xalqaro xavfsizlikni taʼminlash kuchlari tarkibiga kirdi, bu esa [[Ikkinchi jahon urushi]]dan beri jangovar missiyalarda ilk nemis qurbonlariga olib keldi. Yaponiyadagi 2011-yilgi Fukushima atom elektr stansiyasidagi halokatdan keyin nemis jamoatchiligi o‘z elektr energiyasining to‘rtdan bir qismini ishlab chiqaruvchi atom energetikasiga qarshi chiqdi. Merkel keyingi o‘n yil ichida barcha atom elektr stansiyalarini yopish rejalari hamda ko‘mir va gazga qo‘shimcha ravishda shamol va boshqa energiya manbalariga ko‘proq tayanigiga sodiqligini e’lon qildi<ref>{{Cite news |last=Mufson |first=Steven |date=30 May 2011 |title=Germany to close all of its nuclear plants by 2022 |newspaper=The Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/business/economy/germany-to-close-all-of-its-nuclear-plants-by-2022/2011/05/30/AG0op1EH_story.html}}</ref>. [[Germaniya]] 2015-yilgi Yevropa migrantlar inqirozidan jiddiy ta’sir ko‘rsatdi, chunki u YeIga kirib kelayotgan Afrika va Yaqin Sharqdagi ko‘plab boshpana izlovchilar uchun tanlangan yakuniy manzilga aylandi. Mamlakat bir milliondan ortiq qochqin va migrantlarni qabul qildi hamda migrantlarni ularning daromadlari va mavjud aholi zichligiga qarab federal yerlar bo‘ylab taqsimlovchi kvota tizimini ishlab chiqdi<ref>{{Cite news |date=28 January 2016 |title=Migrant crisis: Migration to Europe explained in seven charts |publisher=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-34131911 |access-date=31 January 2016}}</ref>. Merkelning cheklanmagan kirishga ruxsat berish qarori tanqidlarga sabab bo‘ldi<ref>{{Cite news |date=19 January 2016 |title=Chancellor Running Out of Time on Refugee Issue |work=Spiegel Online |http://www.spiegel.de/international/germany/critique-of-merkel-on-refugee-issue-deepens-a-1072549.html |access-date=7 June 2017}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 August 2016 |title=Merkel Critic Says Chancellor's Refugee Policy Is a 'Time Bomb' |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2016-08-09/merkel-critic-says-chancellor-s-refugee-policy-is-a-time-bomb |access-date=7 June 2017 |publisher=Bloomberg News}}</ref> va Germaniya uchun muqobil o‘ta o‘ng qanot partiyasining 2017-yilgi federal saylovlarda Bundestagga kirib kelishida asosiy omil bo‘ldi<ref>{{Cite news |last=Welle (www.dw.com) |first=Deutsche |title=Far-right AfD enters German parliament: What it means for German politics {{!}} DW {{!}} 24.09.2017 |work=DW.COM |url=https://www.dw.com/en/far-right-afd-enters-german-parliament-what-it-means-for-german-politics/a-40664281}}</ref>. === Covid davridan hozirgi kungacha === 2020-yil yanvar oyida Germaniya birinchi Covid holatini tasdiqladi va mart oyida lokdaunga kirdi. Uning lokdauni infeksiyalarni jilovlash bo‘yicha samarali model sifatida maqtovga sazovor bo‘ldi, biroq kasalxonaga yotqizishlar va o‘lim holatlari ko‘paygani sababli u bu maqomini yo‘qotdi. Dekabr oyida vaksinalar emlandi<ref>{{Cite web |title=Germany COVID – Coronavirus Statistics – Worldometer |url=https://www.worldometers.info/coronavirus/country/germany |website=worldometers.info |language=en}}</ref>. Germaniya 180 000 ortiqcha o‘lim holatini qayd etdi<ref>{{Cite web |title=180,000 Germans Died than Normally Expected in Germany during the Covid years |url=https://www.ifo.de/en/press-release/2023-01-20/mortality-during-covid-years |access-date=2023-01-20 }}</ref> va Covid choralari 2022-yilda yumshatildi<ref>{{Cite web |title=COVID-19 measures lifted in most European countries |url=https://www.aa.com.tr/en/europe/covid-19-measures-lifted-in-most-european-countries/2570613 |access-date=2025-07-08 |website=www.aa.com.tr}}</ref>. 2021-yil dekabrida SPD federal saylovlarda g‘alaba qozongach, [[Olaf Scholz|Olaf Shols]] kansler lavozimiga qasamyod qildi. U Yashillar partiyasi va liberal Erkin demokratlar bilan koalitsiya tuzdi<ref>{{Cite news |date=27 September 2021 |title=Germany elections: Centre-left claim narrow win over Merkel's party |publisher=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-58698806}}</ref><ref>{{Cite news |last=Crowcroft |first=Orlando |date=8 December 2021 |title='New era': Scholz becomes Germany's new chancellor as Merkel bows out |language=en |work=euronews |url=https://www.euronews.com/2021/12/08/olaf-scholz-to-become-germany-s-new-chancellor-as-merkel-bows-out}}</ref>. 2022-yilgi Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishidan keyin Germaniyaning Rossiyaga nisbatan oldingi tashqi siyosati juda yumshoq bo‘lgani uchun tanqid qilindi<ref>{{Cite web |title=The ruins of Ostpolitik |url=https://www.eurozine.com/german-ostpolitik-in-the-shadow-of-russias-imperial-revenge |website=eurozine.com|date=23 February 2022 }}</ref>. Germaniya Bundesver uchun 100 mlrd yevro ajratishni va budjetni YaIMning 2 foizidan yuqoriga ko‘tarishni va’da qilib, yirik burilish yasaganini e’lon qildi<ref>{{Cite news |last1=Sheahan |first1=Maria |last2=Marsh |first2=Sarah |last3=Sheahan |first3=Maria |last4=Marsh |first4=Sarah |date=27 February 2022 |title=Germany to increase defence spending in response to 'Putin's war' – Scholz |language=en |work=Reuters|url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/germany-hike-defense-spending-scholz-says-further-policy-shift-2022-02-27/}}</ref>. {{As of|2023| aprel}} holatiga ko‘ra, Ukrainadan kelgan 1 million qochqin Germaniyada ro‘yxatga olingan<ref>{{cite web |title=Ukrainian refugees by country 2023 |url=https://www.statista.com/statistics/1312584/ukrainian-refugees-by-country/ |website=Statista |language=en}}</ref>. Konservatorlar bo‘lgan XDU/XSU 2025-yilgi Germaniya federal saylovlarida g‘alaba qozonib, parlamentdagi eng yirik guruhga aylandi. Biroq, o‘ta o‘ng qanotdagi "Germaniya uchun muqobil" (AfD) o‘z qo‘llab-quvvatlashini ikki baravarga oshirib, 21 foiz bilan ikkinchi yirik partiyaga aylandi. SPD o‘n yilliklardagi eng yomon natijasini ko‘rsatib, 16 foizni oldi.<ref>{{cite news |title=Five key takeaways from the German election |url=https://www.bbc.com/news/articles/cx29wlje6dno |work=www.bbc.com |date=24 February 2025}}</ref> 2025-yil may oyida [[Friedrich Merz|Fridrix Mers]] kansler lavozimiga qasamyod qildi va o‘zining Xristian-demokratlari, uning singlisi partiyasi Xristian-sotsial ittifoqi hamda Sotsial-demokratlar bilan koalitsiya tuzdi.<ref>{{cite news |title=Germany's Merz becomes chancellor after surviving historic vote failure |url=https://www.bbc.com/news/articles/cvgp22zlrgko |work=www.bbc.com |date=6 May 2025}}</ref> ==Izohlar== {{notelist}} == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Germaniya tarixi| ]] fnpa89m13kvxiugnhtd7nhz23nwgn0n 0 1441953 6272299 6253918 2026-09-17T04:48:55Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272299 wikitext text/x-wiki '''Henry Macwilliam''' (taxm. 1532-yil — 1586-yil) — [[Angliya parlamenti]] aʼzosi. [[Dorchester (saylov okrugi)|Dorchester]] saylov okrugidan 1571-yilgi, [[Liskeard (saylov okrugi)|Liskeard]] saylov okrugidan 1572-yilgi, [[Appleby (saylov okrugi)|Appleby]] saylov okrugidan 1584-yilgi va [[Carlisle (saylov okrugi)|Carlisle]] saylov okrugidan 1586-yilgi parlamentlarda qatnashgan<ref name=HOP>[http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/macwilliam-henry-1532-86 MACWILLIAM, Henry (c.1532-86), of Stambourne Hall, Essex and St. Martin-in-the-Fields, Mdx.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240301231233/https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/macwilliam-henry-1532-86 |date=2024-03-01 }} The History of Parliament. Retrieved 11 July 2015.</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1586-Angliya-MP-stub}} 21317ffdwrkzjp7teyzif0wcha7pdps 0 1442022 6272285 6254083 2026-09-17T04:22:59Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272285 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hemiplatytes prosenes | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hemiplatytes prosenes''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1912-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur AQSHning [[Kaliforniya]], [[Kolorado]] va [[Yuta]] shtatlarida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>[https://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=5508 ''Moth Photographers Group''] at Mississippi State University</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13225829}} [[Category:Ancylolomiini]] {{Prionapterygini-stub}} gqcl7obrr614wjqxjnfa60b32hnxyl3 0 1442023 6272284 6254084 2026-09-17T04:22:58Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272284 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hemiplatytes parallela | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hemiplatytes parallela''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1908-yilda William D. Kearfott tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur AQSHning [[Arizona]] va [[Nyu-Meksiko]] shtatlarida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |url=http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=5509 |title=800830.00 – 5509 – ''Hemiplatytes parallela'' – (Kearfott, 1908) |website=North American Moth Photographers Group |publisher=Mississippi State University |accessdate=November 6, 2019}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13225828}} [[Category:Ancylolomiini]] {{Prionapterygini-stub}} niuzo1vsg0slqg15nr1xg7b09bscahm 0 1442024 6272283 6254085 2026-09-17T04:22:57Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272283 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hemiplatytes epia | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hemiplatytes epia''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1912-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur AQSHning [[Kaliforniya]] shtatida qayd etilgan<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=5507 ''Moth Photographers Group''] at Mississippi State University</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13225827}} [[Category:Ancylolomiini]] {{Prionapterygini-stub}} l4400p4ceuh90kitjndwph0481uvc3q 0 1442025 6272282 6254086 2026-09-17T04:22:56Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272282 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hemiplatytes | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hemiplatytes''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urug‘i. U 1924-yilda William Barnes va Foster Hendrickson Benjamin tomonidan tavsiflangan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2011 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=October 10, 2011 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. ==Turlari== *''[[Hemiplatytes epia]]'' <small>(Dyar, 1912)</small> *''[[Hemiplatytes parallela]]'' <small>(Kearfott, 1908)</small> *''[[Hemiplatytes prosenes]]'' <small>(Dyar, 1912)</small> == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5711922}} [[Category:Ancylolomiini]] {{Prionapterygini-stub}} fx2ys9jq7yq120owfwi47qpqrvbaade 0 1442373 6272063 6254872 2026-09-16T12:01:19Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272063 wikitext text/x-wiki '''George Basset''' (taxm. 1524-yil — taxm. 1580-yil) — ingliz siyosatchisi. [[Launceston (saylov okrugi)|Launceston]] saylov okrugidan 1563 va 1572-yillardagi hamda [[Bossiney (saylov okrugi)|Bossiney]] saylov okrugidan 1571-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/bassett-george-1524-c80|title=BASSETT, George (c.1524-c.80), of Tehidy, nr. Redruth, Cornw. - History of Parliament Online|website=www.historyofparliamentonline.org|qaralgan sana=2026-08-30|arxivsana=2025-02-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250220004902/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/bassett-george-1524-c80}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1572-Angliya-MP-stub}} qgnxiuz7njwedkz21zahliqg1c1f7qe 0 1442418 6272072 6254933 2026-09-16T12:05:35Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272072 wikitext text/x-wiki '''George Elsden''' (taxm. 1530-yilda tug‘ilgan) — [[Dorset]] grafligining Lyme Regis shahridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. [[Reigate (saylov okrugi)|Reigate]] saylov okrugidan 1558-yilgi va [[Lyme Regis (saylov okrugi)|Lyme Regis]] saylov okrugidan 1572-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/elsden-george-1530|title=ELSDEN, George (b.c.1530), of Lyme Regis, Dorset. - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org|qaralgan sana=2026-08-30|arxivsana=2025-05-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250508235602/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/elsden-george-1530}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1572-Angliya-MP-stub}} 6qqasn6m1fnaxybn1ay7tl8t3ocndgd 0 1442450 6272085 6254974 2026-09-16T12:14:44Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272085 wikitext text/x-wiki '''Sir George Mainwaring''' (1551-yildan avval — 1628-yil) — ingliz siyosatchisi<ref name=HOPam>[http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/mainwaring-sir-arthur-1525-90 History of Parliament Online: Sir Arthur Mainwaring (1525-1590)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150910214321/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/mainwaring-sir-arthur-1525-90 |date=2015-09-10 }}, accessed October 2017.</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1572-Angliya-MP-stub}} 6t9jied9xxcruldvl5y4h6phud2jh5t 0 1442640 6272131 6255593 2026-09-16T13:02:20Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272131 wikitext text/x-wiki {{Kitob bilgiqutisi | nomi = German Lottery (novel) | asl_nomi = Nemška loterija | tasvir = | izoh = Birinchi nashr | muallif = Miha Mazzini | muharrir = | tarjimon = Urška Zupanec | bezovchi = | muqova_artist = | mamlakat = | til = [[Sloven tili|sloven tili]] | seriya = | janr = [[Roman]] | nashriyot = Študentska založba | nashr_etilgan_sana = 2010 | oʻzbek_nashr_sanasi = | betlar = 158 | mukofotlar = | avvalgisi = [[Collector of Names]] | keyingisi = [[Paloma Negra]] | isbn = 978-0-9567359-3-5 | oclc = | veb-sayt = | izohlar = }} '''German Lottery''' — [[Miha Mazzini]]ning [[sloven tili]]da yozilgan romani. Asar ilk bor [[Sloveniya]]da 2010-yilda „Nemška loterija“ nomi ostida nashr etilgan, 2011-yilda esa ikkinchi nashri chop qilingan. == Tarjimalar == * Ingliz tilidagi nashri 2012-yilda CB editions tomonidan nashr etilgan. * Nemis tilidagi nashri 2016-yilda Transit Verlag tomonidan nashr etilgan. == Manbalar == {{manbalar}} * [http://www.knjigarna-beletrina.com/knjigarna/beletrina/nemska-loterija/2878 Beletrina, Slovenian publisher] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160817022107/http://www.knjigarna-beletrina.com/knjigarna/beletrina/nemska-loterija/2878 |date=2016-08-17 }} * [http://www.mihamazzini.com/EN/nemlot/default.html Miha Mazzini’s webpage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161130002751/http://www.mihamazzini.com/EN/nemlot/default.html |date=2016-11-30 }} {{2010s-tarixiy-roman-stub}} 7v2wllmmb3siv0cr4stggh8g15djg9o 0 1442659 6272094 6255625 2026-09-16T12:28:02Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272094 wikitext text/x-wiki '''Sir George Turpin''' (1529-yil — 1583-yil) — [[Angliya parlamenti]] aʼzosi. [[Leicestershire (saylov okrugi)|Leicestershire]] saylov okrugidan 1554-yil noyabr, 1563 va 1572-yillardagi parlamentlarda qatnashgan<ref>{{cite web|url= http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/turpin-george-1529-83|title= TURPIN, George (1529-83), of Knaptoft, Leics. and London.|publisher= History of Parliament Online|accessdate= 30 August 2013|arxivsana= 2023-02-08|arxivurl= https://web.archive.org/web/20230208161200/https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/turpin-george-1529-83}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1572-Angliya-MP-stub}} kr97movc0fm0yf2tgmn65yjyb2jetvb 0 1442674 6272287 6255658 2026-09-17T04:30:43Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272287 wikitext text/x-wiki '''Sir Henry Ashley''' (1519-yil 2-oktabr — 1588-yil 27-dekabr) — ingliz siyosatchisi<ref>{{Cite web|title=ASHLEY, Henry (1519-88), of Wimborne St. Giles, Dorset. {{!}} History of Parliament Online|url=https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/ashley-henry-1519-88|access-date=2020-12-28|website=historyofparliamentonline.org|arxivsana=2021-01-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210124133444/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/ashley-henry-1519-88}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1563-Angliya-MP-stub}} cc7ayhg4am2je1dd93x99yzygspqeq1 102 1443668 6272158 6267611 2026-09-16T15:46:44Z AnvarMelibayev 307397 /* Ishtirokchilar */ 6272158 wikitext text/x-wiki <div style="display:flex; justify-content:space-between; align-items:center"> <div>[[File:Flag of US.svg|center|200px|alt=AQSh bayrogʻi]]</div> <div style="display:flex; flex-direction:column; align-items:center; justify-content:center; line-height:110%; margin:0.5em 0;"> <div style="text-align: center; color: #BF0A30; font-size: 32pt; line-height: 110%;margin-top:0.5em;">'''AQSh oyligi''' </div> <div style="text-align: center; font-size: 24pt; line-height: 110%;margin-bottom:0.5em;">Month of the USA </div> </div> <div>[[File:Coat of arms of the United States of America.svg|center|120px|alt=AQSh gerbi]]</div> </div> '''AQSh oyligi''' — Oʻzbekcha Vikipediyada anʼanaviy tarzda oʻtkazib kelinadigan „Mavzuli oylik“ loyihasi doirasidagi navbatdagi tanlov boʻlib, uning asosiy maqsadi — vikipediyamizda AQSh geografiyasi, tarixi, madaniyati, tabiati, fan va sanʼati hamda mashhur shaxslariga oid sifatli maqolalar sonini koʻpaytirish va mavjudlarini boyitishdan iborat. '''Loyihaning davomiyligi:''' 1-sentyabrdan 30-sentyabrgacha. '''Yoʻnalish:''' ingliz, fransuz va rus tillaridagi Vikipediyalardan maʼlumotlarni oʻzbek tiliga mahorat bilan tarjima qilish va ensiklopedik shaklda qilib boyitish tavsiya etiladi. == Ishtirokchilar == Agar siz ushbu loyihada ishtirok etishni istasangiz, quyidagi roʻyxatga oʻz ismingizni qoʻshib qoʻying. Buning uchun shunchaki hash belgisi va toʻrtta tilda '''<nowiki>(~~~~)</nowiki>''' belgisini yozsangiz kifoya qiladi — sahifani saqlaganingizdan soʻng foydalanuvchi nomingiz avtomatik ravishda paydo boʻladi. Roʻyxatdan oʻtish ramziy maʼnoga ega boʻlib, u loyihada qancha kishi hamkorlik qilishga tayyor ekanligini bilish imkonini beradi. Bu hech qanday majburiyat yuklamaydi va sizga qoʻshimcha vazifalar qoʻymaydi. # [[Foydalanuvchi:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Ahror Akramovich|munozara]]) 10:42, 2026-yil 11-sentyabr (UTC) #[[Foydalanuvchi:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MrKrasav4ik|munozara]]) 16:47, 2026-yil 11-sentyabr (UTC) #[[User:Abdufattohov Ibrohimjon|<font face="Georgia"><span style="color:blue;">'''''Ibrohimjon'''''</span></font>]] 16:49, 2026-yil 11-sentyabr (UTC) * [[Foydalanuvchi:AnvarMelibayev|AnvarMelibayev]] == Yangi maqolalarni qanday qoʻshish kerak? == Maqolalar boshqa tillardan tarjima boʻlishi mumkin. Eng muhimi, ular yangi yaratilgan yoki sezilarli darajada boyitilgan hamda sifatli boʻlishi shart. Oylik davomida tahrir qilinadigan maqolalar quyidagi talablarga javob berishi lozim: * '''Sifati:''' Yangi maqolalarda '''<nowiki>{{Oʻchirishga}}</nowiki>''', '''<nowiki>{{Manbasiz}}</nowiki>''', '''<nowiki>{{AT}}</nowiki>''' kabi muammoli andozalar boʻlmasligi kerak. * '''Ensiklopedik ahamiyat:''' Maqolaga qoʻshilgan maʼlumotlar [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ensiklopedik ahamiyat qoidalariga]] mos kelishi shart. * '''Tekshiriluvchanlik:''' Yangi maqolalarda albatta Manbalar (<nowiki>{{manbalar}}</nowiki> yoki <nowiki>{{reflist}}</nowiki>) boʻlishiga eʼtibor bering. * '''Betaraflik:''' Maqolalar [[Vikipediya:Betaraf nuqtayi nazar|Betaraf nuqtayi nazar]] asosida yozilishi kerak. Shuningdek, ularni rasmlar bilan boyitish va toʻgʻri formatlash tavsiya etiladi. '''Ichki havolalar:''' Maqoladagi tushunchalarga ichki havolalar (koʻk linklar) berishni unutmang. ==== Havolalar va bogʻliqlik ==== Yangi maqola yaratganingizda, boshqa mavjud maqolalardan unga havola berilishiga harakat qiling. Agar maqolaga hech qanday havola olib kelmasa, u „yetim maqola“ boʻlib qoladi va uni boshqalar oʻqishi yoki yaxshilashi ehtimoli kamayadi. Shuningdek, maqolaning boshqa tillardagi variantlarini tekshiring va ularni til boʻlimlari (Wikidata) orqali bogʻlang. ==== Munozara va aloqa ==== Loyiha boʻyicha har qanday savol, taklif yoki eʼtirozlaringizni [[Loyiha munozarasi:Mavzuli oylik/AQSh oyligi|munozara sahifasida]] qoldirishingiz mumkin. Shuningdek, AQSh oyligi doirasida yaratilgan maqolalarning munozara sahifasiga <code><nowiki>{{AQSh oyligi}}</nowiki></code> andozasini qoʻyish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, ushbu oylik [[Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik loyihasi]] doirasida oʻtkazilgani sababli, xohishga koʻra <code><nowiki>{{Mavzuli oylik loyihasi}}</nowiki></code> andozasini ham qoʻshish mumkin. Andozalar faqat munozara sahifasiga joylashtiriladi. '''Muhim eslatma:''' Oʻzbekcha Vikipediya jamoasi odatda, munozaralarda bevosita ishtirok etmaslikka harakat qiladilar. Bu esa ishtirokchilarning oʻz ustida mustaqil ishlashi, qoidalarni chuqurroq oʻrganishi va natijada maqolalar sifatini yanada yuqori darajaga koʻtarishini taʼminlash maqsadida yoʻlga qoʻyilgan. Ishtirokchilarning oʻzaro hamkorligi va muammolarni mustaqil hal qilishi maqola sifatini yaxshilashning eng samarali yoʻli deb hisoblanadi. == Loyiha taklifnomasi == Agar ushbu loyihada yordam berishi mumkin bo‘lgan biror foydalanuvchini bilsangiz, uni vikipediyamizni rivojlantirish yo‘lida hamkorlikka chorlashingiz mumkin. Buning uchun quyidagi maxsus kodni nusxalab, uning munozara sahifasiga joylashtiring. Biz ishonamizki, siz taklif etgan foydalanuvchilar AQSh zamini haqida maqolalar yaratishga albatta o‘z qiziqishlarini bildiradilar. {| style="background-color: #A8C7E8; border: 4px solid #BF0A30" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 2px;" | [[File:Animated-Flag-USA.gif|211px]] |style="font-size: x-large; padding: 2px 2px 0 2px; height: 1.5em;" | '''[[Loyiha:Mavzuli oylik/AQSh oyligi|AQSh oyligiga taklifnoma!]]''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ---- Hurmatli vikipediya tahrirchisi! Sizni O‘zbekcha Vikipediyada o‘tkazilayotgan Mavzuli oylik doirasidagi „AQSh oyligi“ loyihasida ishtirok etishga taklif qilamiz. Agar ushbu loyiha doirasida yangi maqolalar yaratish yoki mavjudlarini boyitish niyatida bo‘lsangiz, marhamat, o‘z ismingizni ishtirokchilar ro‘yxatiga qo‘shib qo‘ying. Ishtirokingiz va hissangiz uchun oldindan tashakkur! <nowiki>~~~~</nowiki> |} == Mukofotlar == {| style="border: 5px solid {{{border|#00205B}}}; background-color: {{{color|#F2A6A6}}};" |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:BoNM - USA Hires.png|100px]]|[[File:BoNM - USA Hires.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''AQSh ordeni''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | „AQSh oyligi“ loyihasidagi faol ishtiroki va Oʻzbekcha Vikipediyani boyitishga qoʻshgan munosib hissasi uchun taqdirlanadi. |} AQSh oyligi loyihasi doirasida 5 ta va undan ortiq maqola yaratgan har bir foydalanuvchiga loyiha tashkilotchilari tomonidan „AQSh ordeni“ topshiriladi. Ordenni qoʻlga kiritish uchun yaratilgan maqola ensiklopedik ahamiyatga ega boʻlishi lozim. Har bir maqolaning hajmi kamida 3 000 bayt boʻlishi shart. Maʼlumotlarni tasdiqlovchi kamida bitta ishonchli manba boʻlishi majburiydir. Fidoyilik koʻrsating va oʻzbekcha Vikipediyadagi „AQSh ordeni“ sohibiga aylaning! == AQSh oyligi doirasida yaratilgan maqolalar == == AQSh oyligi doirasida yaratilgan andozalar == == AQSh oyligi doirasida yaxshilangan maqolalar == == Roʻyxatlar == {{colbegin||18em}} * [[AQSh daryolari roʻyxati]] ([[:en:List of rivers of the United States]]) * [[AQSh togʻlari roʻyxati]] ([[:en:List of mountains of the United States]]) * [[AQSh mintaqalari roʻyxati]] ([[:en:List of regions of the United States]]) * [[AQSh senatorlari roʻyxati]] ([[:en:List of current United States senators]]) * [[AQSh Oliy sudi sudyalari]] ([[:en:List of justices of the Supreme Court of the United States]]) * [[AQShning amaldagi gubernatorlari roʻyxati]] ([[:en:List of current United States governors]]) * [[AQSh okruglari roʻyxati]] ([[:en:en:List of United States counties and county equivalents]]) * [[AQShning qoʻriqlanadigan hududlari roʻyxati]] ([[:en:List of areas in the United States National Park System]]) * [[AQSh bayroqlari roʻyxati]] ([[:en:List of flags of the United States]]) * [[AQShning Butunjahon moddiy merosi roʻyxati]] ([[:en:List of World Heritage Sites in the United States]]) {{colend}} == Tarix == {{colbegin||18em}} * [[Kolumbgacha boʻlgan tamaddun]] ([[:en:Pre-Columbian era]]) * [[AQShning asoschi otalari]] ([[:en:Founding Fathers of the United States]]) * [[Hindu urushlari]] ([[:en:American Indian Wars]]) * [[Amerika imperializmi]] ([[:en:American imperialism]]) * [[Fazoviy poyga]] ([[:en:Space Race]]) * [[Amerika inqilobi]] ([[:en:American Revolution]]) * [[Kontinental kongress]] ([[:en:Continental Congress]]) * [[Amerikashunoslik]] ([[:en:American studies]]) * [[AQShning Afgʻonistonga bosqini]] ([[:en:United States invasion of Afghanistan]]) * [[Gʻazo urushida Isroilga AQSh tomonidan qoʻllov]] ([[:en:United States support for Israel in the Gaza war]]) {{colend}} == Geografiya == {{colbegin||18em}} * [[AQShning hududiy suveriniteti]] ([[:en:U.S. territorial sovereignty]]) * [[Hindu rezervatlari]] ([[:en:Indian reservation]]) * [[AQShning sharqiy sohili]] ([[:en:East Coast of the United States]]) * [[AQShning gʻarbiy sohili]] ([[:en:West Coast of the United States]]) * [[AQShning koʻrfaz sohillari]] ([[:en:Gulf Coast of the United States]]) * [[Oʻrta Atlantikaboʻyi shtatlar]] ([[:en:Mid-Atlantic (United States)]]) * [[Oʻrta Gʻarb]] ([[:en:Midwestern United States]]) * [[Sharq (AQSh)]] ([[:en:Eastern United States]]) * [[AQSh iqlimi]] ([[:en:Climate of the United States]]) * [[Tornadolar xiyoboni]] ([[:en:Tornado Alley]]) {{colend}} == Siyosat == {{colbegin||18em}} * [[AQSh Prezidentining ijro apparati]] ([[:en:Executive Office of the President of the United States]]) * [[AQSh kabineti]] ([[:en:Cabinet of the United States]]) * [[Milliy xavfsizlik agentligi]] ([[:en:National Security Agency]]) * [[AQSh kodeksi]] ([[:en:United States Code]]) * [[Huquqlar toʻgʻrisidagi bill]] ([[:en:United States Bill of Rights]]) * [[AQSh Qurolli Kuchlari]] ([[:en:United States Armed Forces]]) * [[AQSh Armiyasi]] ([[:en:United States Army]]) * [[AQSh Harbiy-dengiz kuchlari]] ([[:en:United States Navy]]) * [[AQShda mahalliy hindularning tan olinishi]] ([[:en:Native American recognition in the United States]]) * [[Gubernator (AQSh)]] ([[:en:Governor (United States)]]) {{colend}} == Iqtisod == {{colbegin||18em}} * [[AQSh Federal byudjeti]] ([[:en:United States federal budget]]) * [[AQSh qishloq xoʻjaligi]] ([[:en:Agriculture in the United States]]) * [[AQSh sanoati]] ([[:en:Manufacturing in the United States]]) * [[AQSh Federal zaxira tizimi]] ([[:en:Federal Reserve]]) * [[AQShda fan va texnologiya]] ([[:en:Science and technology in the United States]]) * [[AQShda soliq tizimi]] ([[:en:Taxation in the United States]]) * [[AQSh energetikasi]] ([[:en:Energy in the United States]]) * [[AQShda ishsizlik]] ([[:en:Unemployment in the United States]]) * [[AQSh davlat qarzi]] ([[:en:National debt of the United States]]) * [[AQShda kasaba uyushmalari]] ([[:en:Labor unions in the United States]]) {{colend}} == Sport == {{colbegin||18em}} * [[AQShda sport]] ([[:en:Sports in the United States]]) * [[AQSh milliy basketbol terma jamoasi]] ([[:en:United States men's national basketball team]]) * [[AQSh Panamerika oʻyinlarida]] ([[:en:United States at the Pan American Games]]) * [[AQSh milliy beysbol terma jamoasi]] ([[:en:United States national baseball team]]) * [[AQSh erkaklar milliy tennis terma jamoasi]] ([[:en:United States men's national tennis team]]) * [[AQSh Paralimpiya oʻyinlarida]] ([[:en:United States at the Paralympics]]) * [[AQSh Olimpiya oʻyinlarida]] ([[:en:United States at the Olympics]]) * [[AQSh futbol boʻyicha jahon chempionatida]] ([[:en:United States at the FIFA World Cup]]) * [[IndyCar Series]] ([[:en:IndyCar Series]]) * [[Beysbol Oliy Ligasi]] ([[:en:Major League Baseball]]) {{colend}} == Bino va inshootlar == {{colbegin||18em}} * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) {{colend}} == Madaniyat == {{colbegin||18em}} * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) {{colend}} == Kishilar == {{colbegin||18em}} * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) {{colend}} == Taʼlim == {{colbegin||18em}} * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) {{colend}} == Sogʻliqni saqlash == {{colbegin||18em}} * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) {{colend}} == Tashkilotlar == {{colbegin||18em}} * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) {{colend}} 47axj8zs1vqbw3gtrlw49rafxy65gfl 6272159 6272158 2026-09-16T15:48:02Z AnvarMelibayev 307397 /* Ishtirokchilar */ 6272159 wikitext text/x-wiki <div style="display:flex; justify-content:space-between; align-items:center"> <div>[[File:Flag of US.svg|center|200px|alt=AQSh bayrogʻi]]</div> <div style="display:flex; flex-direction:column; align-items:center; justify-content:center; line-height:110%; margin:0.5em 0;"> <div style="text-align: center; color: #BF0A30; font-size: 32pt; line-height: 110%;margin-top:0.5em;">'''AQSh oyligi''' </div> <div style="text-align: center; font-size: 24pt; line-height: 110%;margin-bottom:0.5em;">Month of the USA </div> </div> <div>[[File:Coat of arms of the United States of America.svg|center|120px|alt=AQSh gerbi]]</div> </div> '''AQSh oyligi''' — Oʻzbekcha Vikipediyada anʼanaviy tarzda oʻtkazib kelinadigan „Mavzuli oylik“ loyihasi doirasidagi navbatdagi tanlov boʻlib, uning asosiy maqsadi — vikipediyamizda AQSh geografiyasi, tarixi, madaniyati, tabiati, fan va sanʼati hamda mashhur shaxslariga oid sifatli maqolalar sonini koʻpaytirish va mavjudlarini boyitishdan iborat. '''Loyihaning davomiyligi:''' 1-sentyabrdan 30-sentyabrgacha. '''Yoʻnalish:''' ingliz, fransuz va rus tillaridagi Vikipediyalardan maʼlumotlarni oʻzbek tiliga mahorat bilan tarjima qilish va ensiklopedik shaklda qilib boyitish tavsiya etiladi. == Ishtirokchilar == Agar siz ushbu loyihada ishtirok etishni istasangiz, quyidagi roʻyxatga oʻz ismingizni qoʻshib qoʻying. Buning uchun shunchaki hash belgisi va toʻrtta tilda '''<nowiki>(~~~~)</nowiki>''' belgisini yozsangiz kifoya qiladi — sahifani saqlaganingizdan soʻng foydalanuvchi nomingiz avtomatik ravishda paydo boʻladi. Roʻyxatdan oʻtish ramziy maʼnoga ega boʻlib, u loyihada qancha kishi hamkorlik qilishga tayyor ekanligini bilish imkonini beradi. Bu hech qanday majburiyat yuklamaydi va sizga qoʻshimcha vazifalar qoʻymaydi. # [[Foydalanuvchi:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Ahror Akramovich|munozara]]) 10:42, 2026-yil 11-sentyabr (UTC) #[[Foydalanuvchi:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MrKrasav4ik|munozara]]) 16:47, 2026-yil 11-sentyabr (UTC) #[[User:Abdufattohov Ibrohimjon|<font face="Georgia"><span style="color:blue;">'''''Ibrohimjon'''''</span></font>]] 16:49, 2026-yil 11-sentyabr (UTC) [[Foydalanuvchi:AnvarMelibayev|AnvarMelibayev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:AnvarMelibayev|munozara]]) 15:48, 2026-yil 16-sentyabr (UTC) == Yangi maqolalarni qanday qoʻshish kerak? == Maqolalar boshqa tillardan tarjima boʻlishi mumkin. Eng muhimi, ular yangi yaratilgan yoki sezilarli darajada boyitilgan hamda sifatli boʻlishi shart. Oylik davomida tahrir qilinadigan maqolalar quyidagi talablarga javob berishi lozim: * '''Sifati:''' Yangi maqolalarda '''<nowiki>{{Oʻchirishga}}</nowiki>''', '''<nowiki>{{Manbasiz}}</nowiki>''', '''<nowiki>{{AT}}</nowiki>''' kabi muammoli andozalar boʻlmasligi kerak. * '''Ensiklopedik ahamiyat:''' Maqolaga qoʻshilgan maʼlumotlar [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ensiklopedik ahamiyat qoidalariga]] mos kelishi shart. * '''Tekshiriluvchanlik:''' Yangi maqolalarda albatta Manbalar (<nowiki>{{manbalar}}</nowiki> yoki <nowiki>{{reflist}}</nowiki>) boʻlishiga eʼtibor bering. * '''Betaraflik:''' Maqolalar [[Vikipediya:Betaraf nuqtayi nazar|Betaraf nuqtayi nazar]] asosida yozilishi kerak. Shuningdek, ularni rasmlar bilan boyitish va toʻgʻri formatlash tavsiya etiladi. '''Ichki havolalar:''' Maqoladagi tushunchalarga ichki havolalar (koʻk linklar) berishni unutmang. ==== Havolalar va bogʻliqlik ==== Yangi maqola yaratganingizda, boshqa mavjud maqolalardan unga havola berilishiga harakat qiling. Agar maqolaga hech qanday havola olib kelmasa, u „yetim maqola“ boʻlib qoladi va uni boshqalar oʻqishi yoki yaxshilashi ehtimoli kamayadi. Shuningdek, maqolaning boshqa tillardagi variantlarini tekshiring va ularni til boʻlimlari (Wikidata) orqali bogʻlang. ==== Munozara va aloqa ==== Loyiha boʻyicha har qanday savol, taklif yoki eʼtirozlaringizni [[Loyiha munozarasi:Mavzuli oylik/AQSh oyligi|munozara sahifasida]] qoldirishingiz mumkin. Shuningdek, AQSh oyligi doirasida yaratilgan maqolalarning munozara sahifasiga <code><nowiki>{{AQSh oyligi}}</nowiki></code> andozasini qoʻyish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, ushbu oylik [[Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik loyihasi]] doirasida oʻtkazilgani sababli, xohishga koʻra <code><nowiki>{{Mavzuli oylik loyihasi}}</nowiki></code> andozasini ham qoʻshish mumkin. Andozalar faqat munozara sahifasiga joylashtiriladi. '''Muhim eslatma:''' Oʻzbekcha Vikipediya jamoasi odatda, munozaralarda bevosita ishtirok etmaslikka harakat qiladilar. Bu esa ishtirokchilarning oʻz ustida mustaqil ishlashi, qoidalarni chuqurroq oʻrganishi va natijada maqolalar sifatini yanada yuqori darajaga koʻtarishini taʼminlash maqsadida yoʻlga qoʻyilgan. Ishtirokchilarning oʻzaro hamkorligi va muammolarni mustaqil hal qilishi maqola sifatini yaxshilashning eng samarali yoʻli deb hisoblanadi. == Loyiha taklifnomasi == Agar ushbu loyihada yordam berishi mumkin bo‘lgan biror foydalanuvchini bilsangiz, uni vikipediyamizni rivojlantirish yo‘lida hamkorlikka chorlashingiz mumkin. Buning uchun quyidagi maxsus kodni nusxalab, uning munozara sahifasiga joylashtiring. Biz ishonamizki, siz taklif etgan foydalanuvchilar AQSh zamini haqida maqolalar yaratishga albatta o‘z qiziqishlarini bildiradilar. {| style="background-color: #A8C7E8; border: 4px solid #BF0A30" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 2px;" | [[File:Animated-Flag-USA.gif|211px]] |style="font-size: x-large; padding: 2px 2px 0 2px; height: 1.5em;" | '''[[Loyiha:Mavzuli oylik/AQSh oyligi|AQSh oyligiga taklifnoma!]]''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ---- Hurmatli vikipediya tahrirchisi! Sizni O‘zbekcha Vikipediyada o‘tkazilayotgan Mavzuli oylik doirasidagi „AQSh oyligi“ loyihasida ishtirok etishga taklif qilamiz. Agar ushbu loyiha doirasida yangi maqolalar yaratish yoki mavjudlarini boyitish niyatida bo‘lsangiz, marhamat, o‘z ismingizni ishtirokchilar ro‘yxatiga qo‘shib qo‘ying. Ishtirokingiz va hissangiz uchun oldindan tashakkur! <nowiki>~~~~</nowiki> |} == Mukofotlar == {| style="border: 5px solid {{{border|#00205B}}}; background-color: {{{color|#F2A6A6}}};" |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:BoNM - USA Hires.png|100px]]|[[File:BoNM - USA Hires.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''AQSh ordeni''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | „AQSh oyligi“ loyihasidagi faol ishtiroki va Oʻzbekcha Vikipediyani boyitishga qoʻshgan munosib hissasi uchun taqdirlanadi. |} AQSh oyligi loyihasi doirasida 5 ta va undan ortiq maqola yaratgan har bir foydalanuvchiga loyiha tashkilotchilari tomonidan „AQSh ordeni“ topshiriladi. Ordenni qoʻlga kiritish uchun yaratilgan maqola ensiklopedik ahamiyatga ega boʻlishi lozim. Har bir maqolaning hajmi kamida 3 000 bayt boʻlishi shart. Maʼlumotlarni tasdiqlovchi kamida bitta ishonchli manba boʻlishi majburiydir. Fidoyilik koʻrsating va oʻzbekcha Vikipediyadagi „AQSh ordeni“ sohibiga aylaning! == AQSh oyligi doirasida yaratilgan maqolalar == == AQSh oyligi doirasida yaratilgan andozalar == == AQSh oyligi doirasida yaxshilangan maqolalar == == Roʻyxatlar == {{colbegin||18em}} * [[AQSh daryolari roʻyxati]] ([[:en:List of rivers of the United States]]) * [[AQSh togʻlari roʻyxati]] ([[:en:List of mountains of the United States]]) * [[AQSh mintaqalari roʻyxati]] ([[:en:List of regions of the United States]]) * [[AQSh senatorlari roʻyxati]] ([[:en:List of current United States senators]]) * [[AQSh Oliy sudi sudyalari]] ([[:en:List of justices of the Supreme Court of the United States]]) * [[AQShning amaldagi gubernatorlari roʻyxati]] ([[:en:List of current United States governors]]) * [[AQSh okruglari roʻyxati]] ([[:en:en:List of United States counties and county equivalents]]) * [[AQShning qoʻriqlanadigan hududlari roʻyxati]] ([[:en:List of areas in the United States National Park System]]) * [[AQSh bayroqlari roʻyxati]] ([[:en:List of flags of the United States]]) * [[AQShning Butunjahon moddiy merosi roʻyxati]] ([[:en:List of World Heritage Sites in the United States]]) {{colend}} == Tarix == {{colbegin||18em}} * [[Kolumbgacha boʻlgan tamaddun]] ([[:en:Pre-Columbian era]]) * [[AQShning asoschi otalari]] ([[:en:Founding Fathers of the United States]]) * [[Hindu urushlari]] ([[:en:American Indian Wars]]) * [[Amerika imperializmi]] ([[:en:American imperialism]]) * [[Fazoviy poyga]] ([[:en:Space Race]]) * [[Amerika inqilobi]] ([[:en:American Revolution]]) * [[Kontinental kongress]] ([[:en:Continental Congress]]) * [[Amerikashunoslik]] ([[:en:American studies]]) * [[AQShning Afgʻonistonga bosqini]] ([[:en:United States invasion of Afghanistan]]) * [[Gʻazo urushida Isroilga AQSh tomonidan qoʻllov]] ([[:en:United States support for Israel in the Gaza war]]) {{colend}} == Geografiya == {{colbegin||18em}} * [[AQShning hududiy suveriniteti]] ([[:en:U.S. territorial sovereignty]]) * [[Hindu rezervatlari]] ([[:en:Indian reservation]]) * [[AQShning sharqiy sohili]] ([[:en:East Coast of the United States]]) * [[AQShning gʻarbiy sohili]] ([[:en:West Coast of the United States]]) * [[AQShning koʻrfaz sohillari]] ([[:en:Gulf Coast of the United States]]) * [[Oʻrta Atlantikaboʻyi shtatlar]] ([[:en:Mid-Atlantic (United States)]]) * [[Oʻrta Gʻarb]] ([[:en:Midwestern United States]]) * [[Sharq (AQSh)]] ([[:en:Eastern United States]]) * [[AQSh iqlimi]] ([[:en:Climate of the United States]]) * [[Tornadolar xiyoboni]] ([[:en:Tornado Alley]]) {{colend}} == Siyosat == {{colbegin||18em}} * [[AQSh Prezidentining ijro apparati]] ([[:en:Executive Office of the President of the United States]]) * [[AQSh kabineti]] ([[:en:Cabinet of the United States]]) * [[Milliy xavfsizlik agentligi]] ([[:en:National Security Agency]]) * [[AQSh kodeksi]] ([[:en:United States Code]]) * [[Huquqlar toʻgʻrisidagi bill]] ([[:en:United States Bill of Rights]]) * [[AQSh Qurolli Kuchlari]] ([[:en:United States Armed Forces]]) * [[AQSh Armiyasi]] ([[:en:United States Army]]) * [[AQSh Harbiy-dengiz kuchlari]] ([[:en:United States Navy]]) * [[AQShda mahalliy hindularning tan olinishi]] ([[:en:Native American recognition in the United States]]) * [[Gubernator (AQSh)]] ([[:en:Governor (United States)]]) {{colend}} == Iqtisod == {{colbegin||18em}} * [[AQSh Federal byudjeti]] ([[:en:United States federal budget]]) * [[AQSh qishloq xoʻjaligi]] ([[:en:Agriculture in the United States]]) * [[AQSh sanoati]] ([[:en:Manufacturing in the United States]]) * [[AQSh Federal zaxira tizimi]] ([[:en:Federal Reserve]]) * [[AQShda fan va texnologiya]] ([[:en:Science and technology in the United States]]) * [[AQShda soliq tizimi]] ([[:en:Taxation in the United States]]) * [[AQSh energetikasi]] ([[:en:Energy in the United States]]) * [[AQShda ishsizlik]] ([[:en:Unemployment in the United States]]) * [[AQSh davlat qarzi]] ([[:en:National debt of the United States]]) * [[AQShda kasaba uyushmalari]] ([[:en:Labor unions in the United States]]) {{colend}} == Sport == {{colbegin||18em}} * [[AQShda sport]] ([[:en:Sports in the United States]]) * [[AQSh milliy basketbol terma jamoasi]] ([[:en:United States men's national basketball team]]) * [[AQSh Panamerika oʻyinlarida]] ([[:en:United States at the Pan American Games]]) * [[AQSh milliy beysbol terma jamoasi]] ([[:en:United States national baseball team]]) * [[AQSh erkaklar milliy tennis terma jamoasi]] ([[:en:United States men's national tennis team]]) * [[AQSh Paralimpiya oʻyinlarida]] ([[:en:United States at the Paralympics]]) * [[AQSh Olimpiya oʻyinlarida]] ([[:en:United States at the Olympics]]) * [[AQSh futbol boʻyicha jahon chempionatida]] ([[:en:United States at the FIFA World Cup]]) * [[IndyCar Series]] ([[:en:IndyCar Series]]) * [[Beysbol Oliy Ligasi]] ([[:en:Major League Baseball]]) {{colend}} == Bino va inshootlar == {{colbegin||18em}} * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) {{colend}} == Madaniyat == {{colbegin||18em}} * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) {{colend}} == Kishilar == {{colbegin||18em}} * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) {{colend}} == Taʼlim == {{colbegin||18em}} * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) {{colend}} == Sogʻliqni saqlash == {{colbegin||18em}} * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) {{colend}} == Tashkilotlar == {{colbegin||18em}} * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) * [[]] ([[:en:]]) {{colend}} 45f25q7s0io283tkfxwboen2pl5f6cr 0 1444415 6272387 6260880 2026-09-17T08:17:49Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272387 wikitext text/x-wiki '''Humphrey Colles''' (1510-yildan avval — taxminan 1570-yil) — [[Somerset]] grafligining Barton Grange va Nether Stowey qishloqlaridan bo‘lgan ingliz huquqshunosi, yer boshqaruvchi va siyosatchi<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/colles-humphrey-1510-7071|title=COLLES, Humphrey (by 1510-70/71), of Barton Grange and Nether Stowey, Som. &#124; History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org|qaralgan sana=2026-09-05|arxivsana=2025-04-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250424023119/https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/colles-humphrey-1510-7071}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1554-2-Angliya-MP-stub}} nhhtwnh9usjefl5yw2ped2n71vk8wy0 0 1444594 6272130 6267962 2026-09-16T12:56:09Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272130 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Geran | tasvir = | izoh = | tasvir_2 = | izoh_2 = | olam = [[O‘simliklar]] | tip = [[Tomirli o‘simliklar]] | sinf = [[Gulli o‘simliklar]] | infrasinf = | turkum = [[Geraniales]] | kenja_turkum = | oila = [[Yoronguldoshlar]] | kenja_oila = | urugʻ = ''Geranium'' | urugʻ_muallif = | turlari = 422 ta | binar_nomi = | muallif = | xilma-xillik = | sinonimlari = | sarlavha = | sarlavha_matn = | sarlavha1 = | sarlavha_matn1 = | sarlavha2 = | sarlavha_matn2 = | diapazon_xaritasi = | diapazon_xaritasi_izohi = }} '''Geran''' (''ilmiy nomi: '''Geranium''''') — [[yoronguldoshlar]] oilasiga mansub, [[Bir yillik oʻsimliklar|bir yillik]], [[Ikki yillik o‘simlik|ikki yillik]] va [[Koʻp yillik oʻsimliklar|koʻp yillik]] [[Oʻsimliklar|oʻsimliklarning]] 422 [[Tur (biologiya)|turini]] oʻz ichiga oluvchi [[Urugʻ (zoologiya)|urugʻ]]. Ular odatda '''''geranlar''''', '''''chidamli geranlar''''' yoki '''''turna tumshuqlari''''' deb ataladi. Geranium turlari dunyoning moʻtadil mintaqalarida va tropiklarning togʻli hududlarida uchraydi. Eng katta xilma-xillik [[Oʻrta dengizboʻyi oʻlkasi|Oʻrta yer dengizi mintaqasining]] sharqiy qismida kuzatiladi<ref name="Allaby">{{cite book |date=26 August 2015 |title=The Dictionary of Science for Gardeners: 6000 Scientific Terms Explored and Explained |language=en |publisher=Timber Press |isbn=978-1-60469-483-3 |access-date=5 April 2024 |last1=Allaby |first1=Michael |url=https://books.google.com/books?id=LrrDCQAAQBAJ&dq=Geranium+is+a+genus+of+422+species&pg=PA225}}</ref>. Panjasimon qirqilgan [[Barg|barglari]] keng doirasimon shaklda boʻladi. Gullari beshta gulbargli boʻlib, oq, pushti, binafsha yoki koʻk rangda, koʻpincha oʻziga xos tomirchalari bilan ajralib turadi. Geran suvi botqoqlanmagan har qanday tuproqda oʻsaveradi<ref name="Tibballs">{{Cite book |last=Tibballs |first=Geoff |date=2017-03-09 |title=100 Plants That Won't Die in Your Garden |language=en |publisher=Little, Brown Book Group |isbn=978-1-4721-3800-2 |url=https://books.google.com/books?id=nWK7DAAAQBAJ&dq=Geraniums+will+grow+in+any+soil+as+long+as+it+is+not+waterlogged&pg=PT31}}</ref>. Yozda yarim pishgan qalamchalardan, urugʻidan yoki kuz va bahorda ildizini boʻlish orqali [[Oʻsimliklarni koʻpaytirish|koʻpaytiriladi]]<ref>{{Cite book |last=Brickell |first=Christopher |date=2011-08-15 |title=American Horticultural Society Encyclopedia of Plants and Flowers |language=en |publisher=Penguin |isbn=978-0-7566-7508-0 |url=https://books.google.com/books?id=d-BgPoWCQowC&dq=Geraniums+propagation+semiripe+cuttings+in+summer&pg=PA584}}</ref>. Geran jigarrang dumli kuya, sharpa kapalagi va tunlam kabi baʼzi bir [[Lepidoptera|tangachaqanotlilarning]] [[Lichinka|lichinkalari]] uchun ozuqa hisoblanadi. Geranning kamida bir nechta turi ginodioetsiyaga xosdir<ref>Hessing, M. B. 1989. ''Variation in self-fertility and floral characters of'' Geranium caespitosum ''(Geraniaceae) along an elevational gradient''. Plant Systematics and Evolution 166:225-241.</ref><ref>Van Etten and Chang 2014. [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4649693/ ''Frequency-dependent pollinator discrimination acts against female plants in the gynodioecious'' Geranium maculatum] Annals of Botany 114:1769–1778</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1016/j.flora.2016.11.007|title=Prolonged stigma and flower lifespan in females of the gynodioecious plant Geranium sylvaticum|journal=Flora|volume=226|pages=72–81|year=2017|last1=Elzinga|first1=Jelmer A.|last2=Varga|first2=Sandra|bibcode=2017FMDFE.226...72E|s2cid=85558947|url=https://jyx.jyu.fi/bitstream/123456789/52505/1/elzingavarga1s2.0s0367253016301694main.pdf}}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Yopishqoq geran (''[[Geranium viscosissimum]]'') turi protokarnivor (ilk hasharotxoʻr) oʻsimlik hisoblanadi<ref name="Spomer">{{Cite journal|last=Spomer|first=George G.|date=1999|title=Evidence of Protocarnivorous Capabilities in Geranium viscosissimum and Potentilla arguta and Other Sticky Plants|url=http://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/314109|journal=International Journal of Plant Sciences|language=en|volume=160|issue=1|pages=98–101|doi=10.1086/314109|issn=1058-5893|url-access=subscription}}</ref>. == Nomi == [[Fayl:Floral_diagram_Geranium.jpg|thumb|‘Ann Thomsonʼ deb nomlangan ''Geranium'' bogʻ duragayining gul diagrammasi. Unda 5 ta erkin kosachabarg, 5 ta erkin tojibarg, 10 ta erkin unumdor changchi va 5 ta qoʻshilgan mevabargdan tashkil topgan ustki tuguncha hamda 5 ta ustuncha shoxchasi koʻrsatilgan]] Ushbu turkumning nomi [[Qadimgi yunon tili|qadimgi yunoncha]] γέρανος (géranos), yaʼni „[[Turnalar|turna]]“ soʻzidan olingan. Inglizcha „cranesbill“ nomi esa baʼzi turlar mevasining [[Koʻsak|gʻilofi]] turnaning boshi va tumshugʻiga oʻxshashligidan kelib chiqqan. Bunda mevaning tuguncha qismi boshni, choʻzinchoq ustunchasi esa tumshuq koʻrinishini hosil qiladi<ref name="Taylor-1994">{{Cite book |last=Taylor |year=1994 |first=Ronald J. |title=Sagebrush Country: A Wildflower Sanctuary |edition=rev. |language=en |publisher=Mountain Press Pub. Co |location=Missoula, MT |pages=62 |isbn=0-87842-280-3 |oclc=25708726 |orig-year=1992}}</ref><ref name="APS">{{cite web |title=Geranium homeanum |url=https://resources.austplants.com.au/plant/geranium-homeanumrainforest-cranes-bill/ |website=Australian Plants Society |access-date=5 April 2024 |language=en-AU |date=17 January 2024}}</ref>. == Tavsifi == Gullari odatda beshta gulbargli, rangi oqdan binafsha ranggacha boʻladi. Barglari panjasimon boʻlib, ingichka, uchli boʻlaklarga ajralgan<ref name="Taylor-1994" />. Meva koʻsagi gulning markazidan oʻsib chiqqan ustunga birikkan beshta uyachadan iborat. Bu uyachalar boʻlakchalarni hosil qiladi va ular pishgach bir-biridan ajraladi, har birining ichida bittadan urugʻ boʻladi. Meva pishganda, tumshuqsimon ustunchasi birdan ochilib, tuxum shaklidagi silliq urugʻlarni ancha masofaga otib yuboradi va shu tariqa urugʻlar tarqaladi<ref>{{Cite journal|last1=Stamp|first1=Nancy E.|last2=Lucas|first2=Jeffrey R.|date=1983|title=Ecological Correlates of Explosive Seed Dispersal|url=https://www.jstor.org/stable/4217097|journal=Oecologia|volume=59|issue=2/3|pages=272–278|doi=10.1007/BF00378848|jstor=4217097|pmid=28310244|bibcode=1983Oecol..59..272S|issn=0029-8549|url-access=subscription}}</ref>. == Pelargonium bilan adashtirish == Chalgʻituvchi jihati shundaki, „geran“ soʻzi ayni paytda [[Yoronguldoshlar|Geraniaceae]] [[Oila (biologiya)|oilasiga]] mansub va manzarali oʻsimlik sifatida keng oʻstiriladigan ''[[Pelargonium]]'' urugʻi vakillarining ham umumiy nomidir. Dastlab [[Carl Linnaeus|Linnaeus]] barcha turlarni Geranium nomi ostida bitta turkumga birlashtirgan, biroq keyinchalik, 1789-yilda [[Charles Louis L'Héritier de Brutelle|Charles L’Heritier]] ularni ikkita alohida turkumga ajratgan<ref>{{Cite book |last=Lis-Balchin |first=Maria |date=2002-10-03 |title=Geranium and Pelargonium: History of Nomenclature, Usage and Cultivation |language=en |publisher=CRC Press |isbn=978-0-203-21653-8 |url=https://books.google.com/books?id=-bR8GxQ6BU0C&dq=geranium+genus,+Geranium,+but+they+were+later+separated+into+two+genera+by+Charles+L%E2%80%99H%C3%A9ritier+in+1789+pelargonium&pg=PA52}}</ref>. Turkumning sobiq vakillaridan baʼzilari, jumladan, Shimoliy Amerikada „filari“ nomi bilan tanilgan oʻsimliklar hozirda Erodium turkumi tarkibiga kiritilgan<ref>{{Cite book |last=Armitage |first=Allan M. |date=2008-05-01 |title=Herbaceous Perennial Plants: A Treatise on their Identification, Culture, and Garden Attributes |language=en |publisher=Quarto Publishing Group USA |isbn=978-1-61058-380-0 |url=https://books.google.com/books?id=kA6VgfxsstIC&dq=geranium+genus+Erodium,+including+the+plants+known+as+filarees&pg=PA391}}</ref>. „Sovuqqa chidamli geran“ atamasi koʻpincha manzarali geranlarni [[Moʻtadil iqlim|moʻtadil iqlim]] sharoitida qishga chidamsiz boʻlgan pelargoniumlardan farqlash uchun qoʻllaniladi<ref name="Parer">{{cite book |date=20 April 2016 |title=The Plant Lover's Guide to Hardy Geraniums |language=en |publisher=Timber Press |isbn=978-1-60469-418-5 |last1=Parer |first1=Robin |url=https://books.google.com/books?id=e0uLCwAAQBAJ&q=not+all+%27%27Geranium%27%27+species+are+winter-hardy}}</ref><ref>{{Cite web |title=Geranium or Pelargonium? Let's Stop the Confusion |url=https://laidbackgardener.blog/geranium-or-pelargonium-lets-stop-the-confusion/ |access-date=2024-04-05 |website=Laidback Gardener |language=en-US}}</ref>. Biroq geranning barcha turlari ham sovuqqa chidamli emas<ref>{{cite web |title=Geranium Climate: Sun and Temperature |url=https://geraniumpage.com/sun-and-temperature |website=geraniumpage.com}}</ref>. Gullarning shakli Geranium va Pelargonium turkumlarini bir-biridan farqlash imkonini beradi. Geran gullari bir-biriga juda oʻxshash beshta gulbargdan iborat boʻlib, radial simmetrik (aktinomorf) tuzilishga ega. Pelargonium (va Erodium) gullarida esa yuqoridagi ikkita gulbarg pastdagi uchta gulbargdan farq qiladi, shu sababli bu gullar yagona simmetriya tekisligiga (zigomorf) ega boʻladi<ref>{{Cite web |last=Chris |date=2015-11-28 |title=Pelargonium incarnatum - Is it a Geranium? No it's a Pelargonium |url=https://www.phillipskop.co.za/flora/pelargonium-incarnatum |access-date=2024-04-05 |website=Phillipskop Mountain Reserve |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-11-24 |title=Tom Karwin, On Gardening {{!}} Visiting the Geranium family |url=https://www.santacruzsentinel.com/2022/11/24/tom-karwin-on-gardening-visiting-the-geranium-family/ |access-date=2024-04-05 |website=Santa Cruz Sentinel |language=en-US}}</ref>. == Oʻstirilishi == Geraniumning bir qator turlari bogʻdorchilikda va farmatsevtika mahsulotlari ishlab chiqarish uchun oʻstiriladi. Eng koʻp ekiladigan turlarga quyidagilar kiradi:{{div col|colwidth=30em}} * ''[[Geranium albanum]]'' (tojli geranium) * ''[[Geranium cinereum]]'' * ''[[Geranium clarkei]]'' (Clarke geraniumi) * ''[[Geranium dalmaticum]]'' * ''[[Geranium endressii]]'' (Endres geraniumi) * ''[[Geranium erianthum]]'' (junli geranium) * ''[[Geranium fremontii]]'' (Fremont geraniumi) * ''[[Geranium himalayense]]'', koʻpincha ''Geranium grandiflorum'' nomi ostida sotiladi * ''[[Geranium ibericum]]'' (Kavkaz geraniumi) * ''[[Geranium macrorrhizum]]'' (yirik ildizli geranium) * ''[[Geranium maculatum]]'' (yovvoyi geranium) * ''[[Geranium maderense]]'' (ulkan geranium) * ''[[Geranium × magnificum]]'' (koʻrkam geranium) * ''[[Geranium phaeum]]'' (toʻq rangli geranium) * ''[[Geranium platypetalum]]'' (keng tojbargli geranium) * ''[[Geranium pratense]]'' (oʻtloq geraniumi) * ''[[Geranium psilostemon]]'' (arman geraniumi) * ''[[Geranium renardii]]'' (Renard geraniumi) * ''[[Geranium sanguineum]]'' (qonrang geranium) * ''[[Geranium subcaulescens]]'' (kulrang geranium) * ''[[Geranium sylvaticum]]'' (oʻrmon geraniumi) {{div col end}}Yuqorida sanab oʻtilgan turlarning barchasi koʻp yillik va odatda qishga chidamli oʻsimliklar boʻlib, jozibador gullari va barglari uchun ekiladi. Ular uzoq yashaydi va aksariyati toʻp-toʻp boʻlib oʻsadi, barglari esa panjasimon boʻlakchalidir. Baʼzi turlarining ildizpoyalari yoyilib oʻsadi. Ular odatda qisman soyadan to toʻliq quyosh tushadigan, yaxshi quritilgan, ammo namlikni saqlaydigan, [[Gumus|gumusga]] boy tuproqlarda oʻstiriladi<ref name="Phillips1993">{{Citation |last1=Phillips |first1=Ellen |title=Rodale's illustrated encyclopedia of perennials |pages=373–76 |year=1993 |location=Emmaus, Pa. |publisher=Rodale Press |isbn=978-0-87596-570-3 |last2=Colston Burrell |first2=C.}}</ref>. Gullari va barglari uchun yetishtiriladigan boshqa koʻp yillik turlarga quyidagilar kiradi: Geranium argenteum, G. eriostemon, G. farreri, G. nodosum, G. procurrens, G. pylzowianum, G. renardii, G. traversii, G. tuberosum, G. versicolor, G. wallichianum va G. wlassovianum. Ularning baʼzilari sovuq hududlarda qishga chidamli emas va alpariy (tosh bogʻlar) kabi maxsus bogʻlarda oʻstiriladi<ref name="Jelitto1990">{{Citation |last1=Jelitto |first1=Leo |title=Hardy herbaceous perennials |volume=1 |pages=260–64 |year=1990 |location=Portland, OR |publisher=Timber Press |isbn=978-0-88192-159-5 |last2=Schacht |first2=Wilhelm |last3=Epp |first3=Michael E. |last4=Baumgardt (ed. and transl.) |first4=John Philip}}</ref>. Geranium „Johnsonʼs Blue“ navi G. himalayense (Janubi-gʻarbiy Xitoy) va G. pratense (Yevropa oʻtloq geraniumi) turlarining duragayidir<ref>{{cite web |url=http://www.paghat.com/cranesbilljohnsons.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20061016175738/http://www.paghat.com/cranesbilljohnsons.html |url-status=usurped |archive-date=October 16, 2006 |title=Paghat's Garden |publisher=Paghat.com |access-date=2013-09-17}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar|3}} [[Turkum:Geranium]] [[Turkum:Bog‘ o‘simliklari]] 4zyivv4amxtxmi6okwkhgg4xz688fwl 0 1445027 6272296 6262769 2026-09-17T04:45:00Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272296 wikitext text/x-wiki '''Henry Goldney (Farnell, Affernewell)''', taxallusi '''Fernell''' (1517-yildan avval — 1572/1573-yil) — ingliz siyosatchisi. [[Chippenham (saylov okrugi)|Chippenham]] saylov okrugidan 1553-yil oktabrdagi parlamentda qatnashgan<ref>{{cite web |url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/goldney-%28farnell-affernewell%29-henry-1517-7273 |title=GOLDNEY (FARNELL, AFFERNEWELL), alias FERNELL, Henry (by 1517-72/73), of Chippenham, Wilts. |publisher=History of Parliament Online |accessdate=2016-08-18 |arxivsana=2016-08-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160826225328/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/goldney-%28farnell-affernewell%29-henry-1517-7273 }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1553Mary-Angliya-MP-stub}} 4cwqc71pt7a2ip2wm9y7w1rz4e9vv4k 0 1445413 6272383 6263758 2026-09-17T08:04:07Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272383 wikitext text/x-wiki '''Hugh Hare''' (taxminan 1542–1620-yillar) — XVI asrda faoliyat yuritgan ingliz siyosatchisi<ref>Cobbett's Parliamentary history of England, from the Norman Conquest in 1066 to the year 1803 (London: Thomas Hansard, 1808)</ref>. [[Haslemere (saylov okrugi)|Haslemere]] saylov okrugidan 1588–1589-yillarda parlamentda qatnashgan<ref name="historyofparliamentonline">{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/hare-hugh-1544-1620|title=HARE, Hugh (by 1544-1620), of the Inner Temple and Totteridge, Herts.|website=History of Parliament Online|accessdate=2020-06-18|arxivsana=2019-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191101165055/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/hare-hugh-1544-1620}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1589-Angliya-MP-stub}} r3e72szrdgmsxy319qkovv1h60u39if 0 1445429 6272090 6263796 2026-09-16T12:24:37Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272090 wikitext text/x-wiki '''Sir George St Paul, 1st Baronet''' (1562–1613-yil 18-oktabr) — ingliz siyosatchisi. [[Grimsby (saylov okrugi)|Grimsby]] saylov okrugidan 1604–1611-yillarda [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan. == Manbalar == {{manbalar}} *[http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/st-poll-george-1562-1613 History of Parliament-ST POLL, George (1562-1613) of Melwood and Snarford, Lincs] *{{cite journal |title=A newly discovered Elizabethan pocket sundial: Helen Turner describes a remarkable scientific instrument unearthed in a Lincolnshire field, Signed and dated 1585, it is the work of a loading London maker, Augustine Ryther, and its original owner can be identified |journal=Apollo |volume=159 |issue=509 |via=[[FindArticles]] |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0PAL/is_509_159/ai_n6153267 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060618234803/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0PAL/is_509_159/ai_n6153267 |archive-date=18 June 2006 |url-status=usurped |access-date=2026-09-08 |archivedate=2010-09-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100918002813/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0PAL/is_509_159/ai_n6153267/ }} {{Authority control}} {{1589-Angliya-MP-stub}} 0lxkdldu3dw8gal7tsr3oge5ljzccm1 0 1445510 6272312 6264256 2026-09-17T05:15:26Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272312 wikitext text/x-wiki {{Short description|Kapalak turi}} {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hesperilla donnysa | tasvir = Hesperilla donnysa.JPG | izoh = | tasvir_2 = | izoh_2 = | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | infrasinf = | turkum = [[Kapalaklar]] | kenja_turkum = | oila = [[Hesperiidae]] | kenja_oila = | urugʻ = ''Hesperilla'' | urugʻ_muallif = | turlari = donnysa | binar_nomi = Hesperilla donnysa | muallif = [[William Chapman Hewitson|Hewitson]], 1868 | xilma-xillik = | sinonimlari = | sarlavha = | sarlavha_matn = | sarlavha1 = | sarlavha_matn1 = | diapazon_xaritasi = | diapazon_xaritasi_izohi = }} '''''Hesperilla donnysa''''' — [[Hesperiidae]] oilasiga mansub kapalak turi<ref name="COL">Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (2019). ''Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist''. [http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip Digital resource] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20191218203746/http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |date=2019-12-18 }}. Species 2000: Naturalis, Leiden, Niderlandiya. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10692985. (Koʻrilgan sana: 11-noyabr, 2019)</ref><ref name="source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P. M., Bourgoin T., DeWalt R. E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). [https://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019 Digital resource]. Species 2000: Naturalis, Leiden, Niderlandiya. ISSN 2405-884X.</ref>. Bu tur [[Avstraliya poytaxt hududi]], [[Yangi Janubiy Uels]], [[Kvinslend]], [[Janubiy Avstraliya]], [[Tasmaniya]], [[Viktoriya (Avstraliya)|Viktoriya]] va [[Gʻarbiy Avstraliya]]da uchraydi. Qanotlarining kengligi erkaklarida taxminan 30 millimetr, urgʻochilarida esa 35 millimetrni tashkil etadi. Qurtchalari turli qilich oʻt turlari bilan oziqlanadi, jumladan ''[[Gahnia sieberiana]]''. Qayd etilgan boshqa oziqlanadigan oʻsimliklari qatoriga ''[[Gahnia decomposita]]'', ''[[Gahnia aspera]]'', ''[[Gahnia clarkei]]'', ''[[Gahnia deusta]]'', ''[[Gahnia erythrocarpa]]'', ''[[Gahnia filifolia]]'', ''[[Gahnia grandis]]'', ''[[Gahnia lanigera]]'', ''[[Gahnia microstachya]]'', ''[[Gahnia radula]]'', ''[[Gahnia subaequiglumis]]'' va ''[[Gahnia trifida]]'' kabilar kiradi. == Kenja turlari == * ''Hesperilla donnysa galena'' — [[Jeraldton]] atrofi, Gʻarbiy Avstraliya * ''Hesperilla donnysa albina'' — janubi-gʻarbiy Gʻarbiy Avstraliya * ''Hesperilla donnysa aurantia'' — Tasmaniya va uning atrofidagi orollar * ''Hesperilla donnysa donnysa'' — Avstraliya poytaxt hududi, Yangi Janubiy Uels, Kvinslend, Janubiy Avstraliya, Tasmaniya, Viktoriya == Sinonimlari == * ''Hesperilla donnysa diluta'' * ''Hesperilla donnysa icaria'' * ''Hesperilla donnysa patmos'' * ''Hesperilla donnysa samos'' * ''Hesperilla donnysa delos'' == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://lepidoptera.butterflyhouse.com.au/hesp/donnysa.html Australian Insects] * [http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/online-resources/fauna/afd/taxa/Hesperilla_donnysa;Hesperilla Australian Faunal Directory] [[Turkum:1868-yilda tasniflangan kapalaklar]] [[Turkum:Avstraliya kapalaklari]] axxeuxa9saih9rz40vj2u98awje4uuk 0 1445512 6272182 6264260 2026-09-16T17:36:59Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272182 wikitext text/x-wiki {{Short description|Kapalak turi}} {{Avtomatik taksonquti | nomi = Graphium sarpedon | tasvir = Common Bluebottle 3.jpg | izoh = ''Graphium sarpedon'' ([[Osaka]], [[Yaponiya]]) | tasvir_2 = | izoh_2 = | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | infrasinf = | turkum = [[Kapalaklar]] | kenja_turkum = | oila = [[Papilionidae]] | kenja_oila = | urugʻ = ''Graphium'' | urugʻ_muallif = | turlari = sarpedon | binar_nomi = Graphium sarpedon | muallif = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[Lepidoptera in the 10th edition of Systema Naturae|1758]] | xilma-xillik = | sinonimlari = | sarlavha = | sarlavha_matn = | sarlavha1 = | sarlavha_matn1 = | diapazon_xaritasi = | diapazon_xaritasi_izohi = }} '''''Graphium sarpedon''''' — [[Parusniklar|Parusnik]] kapalaklari oilasiga mansub tur boʻlib, [[Sharqiy Osiyo]], [[Janubiy Osiyo]] va [[Janubi-sharqiy Osiyo]]da uchraydi. Bu turning geografik tarqalishi turlicha boʻlgan taxminan oʻn oltita kenja turi bor<ref>{{cite iucn|author1=Bains, T.|author2=Moonen, J.|author3=Peggie, D.|year=2021|title=''Graphium sarpedon''|article-number=e.T160215A821002|doi=10.2305/IUCN.UK.2021-2.RLTS.T160215A821002.en|access-date=16 January 2025}}</ref>. == Kenja turlari == * ''G. s. adonarensis'' <small>(Rothschild, 1896)</small> — [[Sumbava]], [[Flores]], [[Adonara]] * ''G. s. agusyantoei'' <small>(Page & Treadaway, 2013)</small> — [[Indoneziya]] (Sumatra) * ''G. s. colus'' <small>(Fruhstorfer, 1907)</small> — [[Filippin]] * ''G. s. connectens'' <small>(Fruhstorfer, 1906)</small> — [[Tayvan]], [[Xitoy]] * ''G. s. islander'' <small>(Monastyrskii, 2012)</small> — [[Vyetnam]]<ref>Monastyrskii, A. L. (2012). New taxa and new records of butterflies from Vietnam (4) (Lepidoptera, Rhopalocera). ''Atalanta'' 43(1-2): 156–164.</ref> * ''G. s. messogis'' — Indoneziya, [[Solomon orollari]], [[Yangi Gvineya]] * ''G. s. luctatius'' <small>(Fruhstorfer, 1907)</small> — [[Malayziya]] * ''G. s. lycianus'' * ''G. s. nipponus'' <small>(Fruhstorfer, 1903)</small> — Yaponiya * ''G. s. pagus'' <small>(Fruhstorfer, 1907)</small> — Filippin * ''G. s. sarpedon'' <small>(Linnaeus, 1758)</small> — Hindiston, [[Shri-Lanka]] * ''G. s. semifasciatus'' — Xitoy * ''G. s. sirkari'' * ''G. s. teredon'' <small>(C. & R. Felder, 1865)</small> — Hindiston, Shri-Lanka * ''G. s. toxopei'' * ''G. s. wetterensis'' <small>(Okano, 1993)</small> — Indoneziya, [[Kichik Sunda orollari]], Vetter oroli == Adabiyotlar == * Kunte, Krushnamegh (2000). ''Butterflies of Peninsular India''. India, A Lifescape. Hayderobod, Hindiston: Universities Press. * Haribal, Meena (1992). ''The Butterflies of Sikkim Himalaya and Their Natural History''. Gangtok, Sikkim, Hindiston: Sikkim Nature Conservation Foundation. * Evans, W. H. (1932). ''The Identification of Indian Butterflies'' (2-nashr). Mumbay, Hindiston: [[Bombay tabiiy tarix jamiyati]]. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == {{Commons category|Graphium sarpedon}} {{Wikispecies|Graphium sarpedon}} * [http://internt.nhm.ac.uk/jdsml/research-curation/projects/hostplants/list.dsml?PSpeciesqtype=starts+with&PFamilyqtype=starts+with&Species=sarpedon&sort=Family&sqlpageinfo=58%3a1%3a0&Familyqtype=starts+with&Speciesqtype=starts+with&Genus=Graphium&Genusqtype=starts+with&PGenusqtype=starts+with&Country=%25 NHM Caterpillar hosts database]{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Turkum:1758-yilda tasniflangan kapalaklar]] [[Turkum:Osiyo kapalaklari]] [[Turkum:Avstraliya kapalaklari]] dq0dugbb83w8h6gdrh3fr6k6r6jf9mx 0 1445916 6272149 6265140 2026-09-16T14:53:10Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272149 wikitext text/x-wiki {{Gazeta bilgiqutisi | nomi = Glasul / Glasul Naţiunii | shior = | logo = | tasvir = | izoh = | turi = | formati = | asoschi = [[Leonida Lari]] | asos solingan = 1988 | nashrning toʻxtatilishi = | narxi = | tegishlilik = | prezident = | noshir = Moldova Yozuvchilar uyushmasi | bosh muharrir = | siyosiyligi = | tili = [[Rumin tili|rumin]] | adadi = 150 000 (1989) | bosh ofisi = [[Kishinyov]] | vebsayt = }} '''Glasul''' ({{lang-en|The Voice}})(keyinchalik „Glasul Naţiunii“ nomi bilan tanilgan) — [[Sovet Ittifoqi]]ning soʻnggi yillarida [[Moldova Respublikasi]]da lotin alifbosida chiqqan ilk [[gazeta]]. „Glasul Naţiunii“ 1988-yilda Leonida Lari tomonidan tashkil etilgan. == Havolalar == * [https://web.archive.org/web/20110722152424/http://social.moldova.org/news/consiliul-de-administrare-al-api-se-arata-ingrijorat-de-situatia-revistei-glasul-natiunii-4752-rom.html Consiliul de Administrare al A. P.I. se arata ingrijorat de situatia revistei „Glasul Natiunii“] * [http://www.literaturasiarta.md/public/1500ro_Nr_42.pdf Leonida Lari „între îngeri şi demoni“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20111005102041/http://www.literaturasiarta.md/public/1500ro_Nr_42.pdf |date=2011-10-05 }} * [https://books.google.com/books?id=KJepV2KWdHYC&dq=Glasul+Riga+1988&pg=PA66 ''The newly independent states of Eurasia: handbook of former Soviet republics'' By Stephen K. Batalden, Sandra L. Batalden] {{Yevropa-gazeta-stub}} 6hjyusn2963t9ozqqbs6qrjrr8zpxkm 0 1445926 6272350 6265154 2026-09-17T07:09:53Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272350 wikitext text/x-wiki {{Gazeta bilgiqutisi | nomi = Hommikuleht | shior = | logo = | tasvir = | izoh = | turi = | formati = | asoschi = | asos solingan = 1992 | nashrning toʻxtatilishi = 1995 | narxi = | tegishlilik = | prezident = | noshir = | bosh muharrir = | siyosiyligi = | tili = [[Eston tili|eston]] | adadi = | bosh ofisi = | vebsayt = }} '''Hommikuleht''' ({{lang-en|Morning Paper}}) — [[Estoniya]]da 1992–1995-yillarda nashr etilgan [[gazeta]]<ref>{{cite book|author=Michael Spilling|title=Estonia|url=https://archive.org/details/estonia_00spil|url-access=registration|accessdate=21 October 2016|year=1999|publisher=Marshall Cavendish|isbn=978-0-7614-0951-9|page=[https://archive.org/details/estonia_00spil/page/88 88]}}</ref>. U „Päevaleht“ va „Rahva Hääl“ gazetalari bilan birlashib, 1995-yil 5-iyunda ilk soni nashr etilgan „[[Eesti Päevaleht]]“ nomli kundalik [[gazeta]]ni tashkil qilgan<ref>{{cite web|title=Eesti Päevaleht|url=http://www.eurotopics.net/en/home/medienindex/media_articles/?frommedia=719|work=Eurotopics|accessdate=2 January 2015|arxivsana=2015-01-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150102164839/http://www.eurotopics.net/en/home/medienindex/media_articles/?frommedia=719}}</ref><ref>{{cite book|author=Toivo Miljan|title=Historical Dictionary of Estonia|url=https://books.google.com/books?id=pUawCQAAQBAJ&pg=PR59|date=2015|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|isbn=978-0-8108-7513-5|page=59}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Yevropa-gazeta-stub}} dw1czivjrjfbnmdrq412o07oraob9s6 0 1446521 6272141 6267477 2026-09-16T14:10:57Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272141 wikitext text/x-wiki '''Giles Fettiplace''' (1641-yilda vafot etgan) — [[Wiltshire]] grafligining Poulton qishlog‘idan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. [[Devizes (saylov okrugi)|Devizes]] saylov okrugidan 1601-yilgi parlamentda qatnashgan<ref>{{Cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/fettiplace-giles-1641|title=FETTIPLACE, Giles (D.1641), of Poulton, Wilts. &#124; History of Parliament Online|qaralgan sana=2026-09-11|arxivsana=2023-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20231101140853/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/fettiplace-giles-1641}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1601-Angliya-MP-stub}} d1kt24d0le69ehq8mc8a0gky15072nf 0 1446615 6272096 6267778 2026-09-16T12:28:42Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272096 wikitext text/x-wiki '''Sir George Wharton, KB''' (1583-yil — 1609-yil 8-noyabr) — [[Westmorland]] grafligidagi Wharton Hall mulkidan bo‘lgan [[Angliya parlamenti]] aʼzosi. [[Westmorland (saylov okrugi)|Westmorland]] saylov okrugidan 1601-yilgi parlamentda qatnashgan<ref name="hop">{{Cite web|url=https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/wharton-george-1583-1609|title=WHARTON, George (1583-1609), of Wharton Hall, Westmld.|website=History of Parliament Online|qaralgan sana=2026-09-11|arxivsana=2022-11-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221121081753/http://historyofparliamentonline.org/volume/1558-1603/member/wharton-george-1583-1609}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1601-Angliya-MP-stub}} pu09403qyoikurq67ipuqfo0vt2lp9y 0 1446620 6272151 6267783 2026-09-16T15:11:38Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272151 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location_map = South Africa | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi | name_official = {{PAGENAME}} | coordinates = {{coord|33|11|6|S|26|39|19|E|type:landmark|display=inline,title}} | name = Glen Melville | country = [[Janubiy Afrika]]<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.dws.gov.za/Hydrology/Weekly/ProvinceWeek.aspx?region=EC |work=Department of Water and Sanitation |publisher=Republic of South Africa |date=February 27, 2021 |access-date=August 31, 2022 |title=Provincial State of Dams |arxivsana=2022-06-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220617131845/https://www.dws.gov.za/Hydrology/Weekly/ProvinceWeek.aspx?region=EC }}</ref> | location = [[Grahamstown]] | opening = {{Start date and age|1992}} | dam_length = 380 | dam_height_foundation = 32 | dam_volume = 114 | res_capacity_total = 7 }} '''Glen Melville''' — [[Janubiy Afrika]]ning [[Eastern Cape]] provinsiyasidagi [[Orange-Fish River Tunnel]] orqali suv bilan taʼminlanadigan suv ombor<ref name=":0">{{cite web |title=ANNALS OF THE EASTERN CAPE MUSEUMS |url=https://www.ru.ac.za/media/rhodesuniversity/content/environment/documents/Mullins_Grahamstowns_Water_Supply_-_a_brief_history_from_1812_to_2008_-_Museum_annals_2011.pdf |publisher=Directorate of Museums & Heritage Resources, Eastern Cape Province |access-date=21 October 2022}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Booth |first1=Anthony J. |last2=Weyl |first2=Olaf L. F. |date=2008-08-01 |title=Retention of T-bar anchor and dart tags by a wild population of African sharptooth catfish, Clarias gariepinus |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0165783608000556 |journal=Fisheries Research |language=en |volume=92 |issue=2 |pages=333–339 |doi=10.1016/j.fishres.2008.02.002 |bibcode=2008FishR..92..333B |issn=0165-7836|url-access=subscription }}</ref>. 1992-yilda qurib bitkazilgan. Suv ombor maishiy va sanoat maqsadlarida foydalaniladi. == Yana qarang == * [[Janubiy Afrika toʻgʻonlari roʻyxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{JanubiyAfrika-dam-stub}} cnv591rpn8i52tf4ufor091aakhk00q 0 1447503 6272215 6270067 2026-09-16T22:39:38Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272215 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Gynenomis sericealis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Gynenomis sericealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1917-yilda Wileman va South tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Tayvan]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{LepIndex |id=23281 |accessdate=May 5, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13649250}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} egjto4qdm55gd627c270x3rqv48rl6r 0 1447506 6272214 6270078 2026-09-16T22:39:37Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272214 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Gynenomis mindanaoensis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Gynenomis mindanaoensis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1968-yilda Eugene G. Munroe va Akira Mutuura tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Filippin]]dagi [[Mindanao]] orolida uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13649247}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} orvy9p15wj4ghk11yc3fhkb1mprw5hm 0 1447508 6272213 6270080 2026-09-16T22:39:35Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272213 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Gynenomis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Gynenomis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urug‘i<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2011-10-11 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. ==Turlari== *''[[Gynenomis mindanaoensis]]'' <small>Munroe & Mutuura, 1968</small> *''[[Gynenomis sericealis]]'' <small>(Wileman & South, 1917)</small> == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5625193}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 61k7yy4lt3wzy2tdex2ql5j9ss4m0dn 0 1447509 6272157 6270081 2026-09-16T15:43:00Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272157 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Gnamptorhiza | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Gnamptorhiza''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urug‘i. Ushbu urug‘ [[Hindiston]]ning [[Xasi tepaliklari]] hududida uchraydigan '''[[Gnamptorhiza multiplicalis]]''' turini o‘z ichiga oladi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2011-10-11 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5574066}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} tdl3e7w2d61i5dncemojjope6jjw3iv 0 1447510 6272155 6270082 2026-09-16T15:32:01Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272155 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Glyphidomarptis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Glyphidomarptis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urug‘i. Ushbu urug‘ [[Kongo Demokratik Respublikasi]]da uchraydigan '''[[Glyphidomarptis cyphoplaca]]''' turini o‘z ichiga oladi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2011-10-11 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>[http://www.afromoths.net/species_by_code/GLYPCYPH Afro Moths]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q10762009}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 0uzafynbt472nc2k1n8y8b9jwl2ixta 0 1447511 6272216 6270083 2026-09-16T22:41:19Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272216 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Gyptitia | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Gyptitia''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urug‘i. Ushbu urug‘ [[Sulavesi]]da uchraydigan '''[[Gyptitia gonialis]]''' turini o‘z ichiga oladi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |access-date=2011-10-11 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q10763439}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 2ah1ztnxt9a8elnss2h2ia0xo87lq1q 0 1447513 6272235 6270088 2026-09-17T00:32:47Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272235 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia fordi | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia fordi''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1967-yilda Hahn William Capps tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[AQSh]]ning janubi-g‘arbiy qismida uchraydi hamda [[Kaliforniya]] va [[Arizona]] shtatlaridan, shuningdek [[Meksika]]ning [[Sonora]] hududidan qayd etilgan<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=4960 ''Moth Photographers Group''] at Mississippi State University</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650920}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} pz1h6235fwyyke6i0vyaahppner9siq 0 1447514 6272234 6270089 2026-09-17T00:32:46Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272234 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia entephrialis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia entephrialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1912-yilda William Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 13, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/hahncappsia/#entephrialis |title=''Hahncappsia entephrialis'' (Capps, 1967) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=February 13, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650918}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} iw24zquv19mkfdcoie6v3a2zwl4owqr 0 1447515 6272233 6270090 2026-09-17T00:32:45Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272233 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia ecuadoralis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia ecuadoralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1967-yilda Hahn William Capps tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]], [[Ekvador]] va [[Boliviya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 13, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/hahncappsia/#ecuadoralis |title=''Hahncappsia ecuadoralis'' (Capps, 1967) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=February 13, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650916}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} sb39nk92ja3kt9vzyj06sy6c8sq3794 0 1447516 6272223 6270092 2026-09-17T00:32:30Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272223 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia alpinensis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia alpinensis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1967-yilda Hahn William Capps tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]da uchraydi hamda [[Arizona]], [[Nyu-Meksiko]] va [[Texas]] shtatlaridan qayd etilgan<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=4961 ''Moth Photographers Group''] at Mississippi State University</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650895}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} mbng8k31dii3xfhnzwkqoti7o87iryd 0 1447518 6272224 6270096 2026-09-17T00:32:31Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272224 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia autocratoralis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia autocratoralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Meksika]]ning [[Mexiko Federal okrugi]], [[Morelos]], [[Verakrus]], [[San-Luis-Potosi]], [[Michoakan]] va [[Chiapas]] hududlarida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650897}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 2tx0nlv4wa7oo5x40cqh4t3ywzvst1l 0 1447522 6272225 6270101 2026-09-17T00:32:32Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272225 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia cayugalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia cayugalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1967-yilda Hahn William Capps tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gvatemala]], [[Kosta-Rika]] va [[Meksika]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 13, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/hahncappsia/#cayugalis |title=''Hahncappsia cayugalis'' (Capps, 1967) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=February 13, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650900}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} ffdwnxtwhzp1a2anxqbei5v6cjw83xk 0 1447523 6272232 6270102 2026-09-17T00:32:43Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272232 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia cynoalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia cynoalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1895-yilda Herbert Druce tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gvatemala]] va [[Panama]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |date=January 28, 2013 |url=https://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/hahncappsia/#cynoalis |title=''Hahncappsia cynoalis'' (Druce, 1895) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=December 28, 2019}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13650914}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} gnqao73g8w0js1xwo1roqknusyeaf65 0 1447524 6272226 6270103 2026-09-17T00:32:34Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272226 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia chiapasalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia chiapasalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1967-yilda Hahn William Capps tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]ning [[Chiapas]] hududida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 13, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/hahncappsia/#chiapasalis |title=''Hahncappsia chiapasalis'' (Capps, 1967) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=February 13, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650903}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} dd7msmt5201e99enluerg4r0go5wfwl 0 1447525 6272227 6270104 2026-09-17T00:32:35Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272227 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia cochisensis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia cochisensis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1967-yilda Hahn William Capps tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]da uchraydi hamda [[Arizona]] va [[Texas]]ning g‘arbiy qismidan qayd etilgan<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=4969 ''Moth Photographers Group''] at Mississippi State University</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650905}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} kqc7l09xgj5e5kfxemcbwxd97el5zvx 0 1447526 6272228 6270105 2026-09-17T00:32:37Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272228 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia coloradensis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia coloradensis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1867-yilda Augustus Radcliffe Grote va Coleman Townsend Robinson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]da uchraydi hamda [[Ayova]]dan [[Yuta]]gacha, [[Kolorado]], [[Texas]] va [[Arizona]] shtatlaridan qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 13, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=https://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/hahncappsia/#coloradensis |title=''Hahncappsia coloradensis'' (Grote & Robinson, 1867) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=February 13, 2018}}</ref><ref>[https://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=4970 "801447.00 – 4970 – ''Hahncappsia coloradensis'' – (Grote & Robinson, 1867)"]. ''North American Moth Photographers Group''. Mississippi State University. Retrieved February 13, 2018.</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650907}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 1ik82jqxz0gpmwvsyl8z9d5fr56daof 0 1447527 6272229 6270106 2026-09-17T00:32:39Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272229 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia conisphora | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia conisphora''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gvatemala]], [[Kosta-Rika]] va [[Meksika]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 13, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/hahncappsia/#conisphora |title=''Hahncappsia conisphora'' (Hampson, 1913) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=February 13, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13650909}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 3s2ke401byanmwppqpi9f3pzdz0mm82 0 1447528 6272230 6270107 2026-09-17T00:32:40Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272230 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Herpetogramma latifuscalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Herpetogramma latifuscalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1899-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Butan]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18347956}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 9jofshjfcntjvqcmxnsilb5t617rsds 0 1447532 6272231 6270163 2026-09-17T00:32:41Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272231 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia corozalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia corozalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Panama]], [[Kosta-Rika]] va [[Meksika]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650912}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} exzumlyk75dzrnhyffboeoj5tc1mq4i 0 1447533 6272236 6270164 2026-09-17T00:32:49Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272236 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia huachucalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia huachucalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1967-yilda Hahn William Capps tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]da, xususan [[Arizona]] va [[Texas]] shtatlarida qayd etilgan<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=4972 ''Moth Photographers Group''] at Mississippi State University</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650924}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} in1kib2pfbogjjcrlmp3bexqhmfv5vd 0 1447538 6272237 6270172 2026-09-17T00:32:51Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272237 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia jacalensis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia jacalensis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1967-yilda Hahn William Capps tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]ning [[Idalgo (shtat)|Hidalgo]] shtatida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 13, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref> <ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/hahncappsia/#jacalensis |title=''Hahncappsia jacalensis'' (Capps, 1967) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=February 13, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650926}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 1yqyax1buxmis13kcq6sh0ybldg1m3i 0 1447540 6272238 6270174 2026-09-17T00:32:52Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272238 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia jaliscalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia jaliscalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Meksika]]da, [[San-Luis-Potosi]] va [[Xalisko]] shtatlarida qayd etilgan<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18347963}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 7vwcvc7r94mpwetptt4hn2p244gswfr 0 1447545 6272239 6270179 2026-09-17T00:32:54Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272239 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia jaralis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia jaralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1920-yilda William Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[AQSH]]ning janubiy [[Arizona]] shtatida hamda [[Meksika]]ning [[Oaxaca]], [[Puebla]], [[Xalisko]] va [[San-Luis-Potosi]] shtatlarida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 13, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=4966 "801443.00 – 4966 – ''Hahncappsia jaralis'' – (Schaus, 1920)"]. ''North American Moth Photographers Group''. Mississippi State University. Retrieved February 13, 2018.</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/hahncappsia/#jaralis |title=''Hahncappsia jaralis'' (Schaus, 1920) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=February 13, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650928}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} n05p6nkhz15aqllogljd76y6f0b0o3q 0 1447547 6272240 6270181 2026-09-17T00:32:56Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272240 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia lautalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia lautalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. 1863-yilda Julius Lederer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kolumbiya]] va [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 13, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/hahncappsia/#lautalis |title=''Hahncappsia lautalis'' (Lederer, 1863) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=February 13, 2018}}</ref><ref>{{LepIndex |id=23311 |accessdate=May 5, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650930}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 5asexha01pbnhrj4g0ri8ijnwmfs8ef 0 1447573 6272241 6270211 2026-09-17T00:32:57Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272241 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia mancaloides | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia mancaloides''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Venesuela]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{LepIndex |id=24397 |name=Loxostege mancaloides |accessdate=May 5, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18347967}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 3nflqgumv5f3ctphlje3ogp1dwx7ekn 0 1447576 6272242 6270214 2026-09-17T00:32:59Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272242 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia marculenta | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia marculenta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1867-yilda Augustus Radcliffe Grote va Coleman Townsend Robinson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]da, [[Qoyali togʻlar]]dan sharqda keng tarqalgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |url=http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=4962 |title=801439.00 – 4962 – ''Hahncappsia marculenta'' – (Grote & Robinson, 1867) |website=North American Moth Photographers Group |publisher=Mississippi State University |accessdate=August 9, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650932}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 1s15lvctujk4gl1dbb15r66xhjygnk8 0 1447578 6272243 6270216 2026-09-17T00:33:00Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272243 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia marialis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia marialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1967-yilda Hahn William Capps tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gvatemala]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 13, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/hahncappsia/#marialis |title=''Hahncappsia marialis'' (Capps, 1967) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=February 13, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650935}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} cfjppa08552r1ufjibfryduhexjzuta 0 1447581 6272244 6270219 2026-09-17T00:33:02Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272244 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia mellinialis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia mellinialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1899-yilda Herbert Druce tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[AQSH]]ning [[Kolorado]], [[Arizona]] va [[Nyu-Meksiko]] shtatlarida, shuningdek [[Meksika]] va [[Gvatemala]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |url=http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=4973 |title=801450.00 – 4973 – ''Hahncappsia mellinialis'' – (Druce, 1899) |website=North American Moth Photographers Group |publisher=Mississippi State University |accessdate=December 28, 2019}}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |date=January 28, 2013 |url=https://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/hahncappsia/#mellinialis |title=''Hahncappsia mellinialis'' (Druce, 1899) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=December 28, 2019}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13650938}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} fv40e4l4dro44ke61ignlclkfdneh2x 0 1447602 6272245 6270241 2026-09-17T00:33:03Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272245 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia neobliteralis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia neobliteralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1967-yilda Hahn William Capps tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]da, [[Indiana]], [[Ayova]], [[Merilend]], [[Missisipi]], [[Nyu-Jersi]], [[Shimoliy Karolina]], [[Ogayo]], [[Pensilvaniya]], [[Kvebek]], [[Tennessi]], [[Vashington (shahar)|Vashington]] va [[Gʻarbiy Virjiniya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=4965 ''Moth Photographers Group''] at Mississippi State University</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650941}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 75ti7nyjwk7c7asu86wzpwy7sv64zx6 0 1447609 6272246 6270248 2026-09-17T00:33:05Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272246 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia neomarculenta | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia neomarculenta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1967-yilda Hahn William Capps tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]da uchraydi hamda [[Merilend]], [[Indiana]], [[Gʻarbiy Virjiniya]], [[Shimoliy Karolina]], [[Ogayo]] va [[Tennessi]] shtatlaridan qayd etilgan<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=4963 ''Moth Photographers Group''] at Mississippi State University</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650944}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} a86g3gh5277dbyqh2cwa2l0b15vi1nu 0 1447611 6272247 6270251 2026-09-17T00:33:06Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272247 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia neotropicalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia neotropicalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1967-yilda Hahn William Capps tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]ning [[Xalapa]] shahri, [[Gvatemala]], [[Kosta-Rika]] va [[Venesuela]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 13, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/hahncappsia/#neotropicalis |title=''Hahncappsia neotropicalis'' (Capps, 1967) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=February 13, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650949}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 0eseegruvlenn507sv68pudy55dhaxp 0 1447613 6272260 6270253 2026-09-17T00:33:23Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272260 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia yucatanalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia yucatanalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Meksika]]ning [[Yukatan]] hududida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{LepIndex |id=23331 |accessdate=May 5, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650978}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} oq5c4j4f7ic8zcibd6yhozuzf2kzw5f 0 1447615 6272248 6270255 2026-09-17T00:33:08Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272248 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia nigripes | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia nigripes''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1920-yilda William Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gvatemala]] va [[Meksika]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 13, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/hahncappsia/#nigripes |title=''Hahncappsia nigripes'' (Schaus, 1920) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=February 13, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650951}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} q4fo2kv4s2mj217zqxy4cgf89kuafyx 0 1447647 6272249 6270288 2026-09-17T00:33:11Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272249 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia pergilvalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia pergilvalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1886-yilda George Duryea Hulst tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]da uchraydi hamda [[Ontario]] va [[AQSh]]ning shimoli-sharqiy hamda janubi-g‘arbiy hududlaridan qayd etilgan. Shuningdek, [[Meksika]]da ham uchraydi va [[Mexiko shahri]], [[Puebla]] hamda [[Xalisko]] hududlaridan qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |url=http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=4968 |title= 801445.00 – 4968 – ''Hahncappsia pergilvalis'' – (Hulst, 1886) |website=North American Moth Photographers Group |publisher=Mississippi State University |accessdate=August 11, 2019}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13650954}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} lf60ucs57bko2ofm6s86tz5dfl1efvi 0 1447651 6272250 6270292 2026-09-17T00:33:12Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272250 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia potosiensis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia potosiensis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1967-yilda Hahn William Capps tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]ning [[San-Luis-Potosi]] shtatida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 13, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/hahncappsia/#potosiensis |title=''Hahncappsia potosiensis'' (Capps, 1967) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=February 13, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650957}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 9nl1nu8od0adiru9sna996zjev2dgw3 0 1447653 6272251 6270294 2026-09-17T00:33:14Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272251 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia praxitalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia praxitalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1895-yilda Herbert Druce tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]ning [[Xalapa]] va [[Verakrus]] hududlari, [[Gvatemala]] va [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13650958}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} gnh9oifjgsmfsobou7i0azlf1tifghd 0 1447693 6272252 6270338 2026-09-17T00:33:15Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272252 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia pseudobliteralis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia pseudobliteralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1967-yilda Hahn William Capps tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]da uchraydi hamda [[Arizona]] va [[Texas]] shtatlaridan qayd etilgan. Shuningdek, [[Meksika]]ning [[Morelos]] hududidan ham qayd etilgan<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=4964 ''Moth Photographers Group''] at Mississippi State University</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650962}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} ftcd44b5qvmsndan1jn3u9x02789ur5 0 1447695 6272253 6270340 2026-09-17T00:33:16Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272253 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia purulhalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia purulhalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1967-yilda Hahn William Capps tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gvatemala]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 13, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/hahncappsia/#purulhalis |title=''Hahncappsia purulhalis'' (Capps, 1967) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=February 13, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650964}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 4b8b0uzczgjw65vbqq54bwfr3oigsqw 0 1447697 6272254 6270342 2026-09-17T00:33:17Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272254 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia ramsdenalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia ramsdenalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1920-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kuba]], [[Kayman orollari]], [[Meksika]]ning [[Xalapa]] va [[Oaxaca]] hududlari, [[Gvatemala]], [[Venesuela]], [[Braziliya]] va [[Boliviya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650966}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} n6hlqftk5id83upj1tb4xlbhb39fh92 0 1447700 6272255 6270345 2026-09-17T00:33:18Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272255 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia sacculalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia sacculalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Venesuela]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{LepIndex |id=23327 |accessdate=May 5, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650968}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 0bovq807rp5qb9cp7zsui2pcj4iw91w 0 1447702 6272256 6270347 2026-09-17T00:33:18Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272256 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia spinalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia spinalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Venesuela]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{LepIndex |id=24444 |name=Loxostege spinalis |accessdate=May 5, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18347979}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 9ue8teqvmjc9t15r6f1ty21722n1xve 0 1447704 6272257 6270349 2026-09-17T00:33:19Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272257 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia straminea | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia straminea''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Meksika]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{LepIndex |id=23329 |name=Hahncappsia venadialis |accessdate=May 5, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18347983}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} c9u0t0x6usurbrxkqg46nniurwn080e 0 1447706 6272258 6270351 2026-09-17T00:33:20Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272258 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia suarezalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia suarezalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Boliviya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{LepIndex |id=23328 |accessdate=May 5, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650970}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 7cg75mtyfmcvavt2h7g10jlsbqtg5v5 0 1447710 6272259 6270355 2026-09-17T00:33:22Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272259 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia volcanensis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia volcanensis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1967-yilda Hahn William Capps tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gvatemala]], [[Kosta-Rika]] va [[Venesuela]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 13, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{LepIndex |id=23330 |accessdate=May 5, 2018}}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/hahncappsia/#volcanensis |title=''Hahncappsia volcanensis'' (Capps, 1967) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=February 13, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13650976}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} a2di1mr87gsl1ek70d58pyuqpsaoumn 0 1447713 6272222 6270358 2026-09-17T00:32:27Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272222 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hahncappsia | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hahncappsia''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urug‘i<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2011-10-11 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. ==Turlari== *''[[Hahncappsia alpinensis]]'' <small>(Capps, 1967)</small> *''[[Hahncappsia autocratoralis]]'' *''[[Hahncappsia cayugalis]]'' *''[[Hahncappsia chiapasalis]]'' *''[[Hahncappsia cochisensis]]'' <small>(Capps, 1967)</small> *''[[Hahncappsia coloradensis]]'' <small>(Grote & Robinson, 1867)</small> *''[[Hahncappsia conisphora]]'' <small>(Hampson, 1913)</small> *''[[Hahncappsia conisphoralis]]'' *''[[Hahncappsia corozalis]]'' *''[[Hahncappsia cynoalis]]'' <small>(Druce, 1895)</small> *''[[Hahncappsia ecuadoralis]]'' *''[[Hahncappsia entephrialis]]'' *''[[Hahncappsia fordi]]'' <small>(Capps, 1967)</small> *''[[Hahncappsia huachucalis]]'' <small>(Capps, 1967)</small> *''[[Hahncappsia jacalensis]]'' *''[[Hahncappsia jaliscalis]]'' *''[[Hahncappsia jaralis]]'' <small>(Schaus, 1920)</small> *''[[Hahncappsia lautalis]]'' *''[[Hahncappsia mancalis]]'' <small>(Lederer, 1863)</small> *''[[Hahncappsia mancaloides]]'' *''[[Hahncappsia marculenta]]'' <small>(Grote & Robinson, 1867)</small> *''[[Hahncappsia marialis]]'' *''[[Hahncappsia mellinialis]]'' <small>(Druce, 1899)</small> *''[[Hahncappsia neobliteralis]]'' <small>(Capps, 1967)</small> *''[[Hahncappsia neomarculenta]]'' <small>(Capps, 1967)</small> *''[[Hahncappsia neotropicalis]]'' *''[[Hahncappsia nigripes]]'' <small>(Schaus, 1920)</small> *''[[Hahncappsia pergilvalis]]'' <small>(Hulst, 1886)</small> *''[[Hahncappsia potosiensis]]'' *''[[Hahncappsia praxitalis]]'' <small>(Druce, 1895)</small> *''[[Hahncappsia pseudobliteralis]]'' <small>(Capps, 1967)</small> *''[[Hahncappsia purulhalis]]'' *''[[Hahncappsia ramsdenalis]]'' <small>(Schaus, 1920)</small> *''[[Hahncappsia sacculalis]]'' *''[[Hahncappsia spinalis]]'' *''[[Hahncappsia straminea]]'' *''[[Hahncappsia suarezalis]]'' *''[[Hahncappsia volcanensis]]'' *''[[Hahncappsia yucatanalis]]'' == Manbalar == {{manbalar}} {{Commons}} {{Wikispecies}} {{Taxonbar|from=Q5638896}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} ctfgzqfp2sdp8x6ams00cz8yf8xdzdp 0 1447715 6272281 6270360 2026-09-17T04:19:02Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272281 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helvibotys sinaloensis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Helvibotys sinaloensis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Meksika]]ning [[Sinaloa]] hududida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13224246}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 6arp6z9t5p9rzyycnso1kbuoz8a8sus 0 1447718 6272280 6270363 2026-09-17T04:19:01Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272280 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helvibotys pucilla | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Helvibotys pucilla''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1895-yilda Herbert Druce tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gvatemala]], [[Kosta-Rika]], [[Meksika]]ning [[Verakrus]] shtati va [[AQSh]]da uchraydi hamda [[Kentukki]], [[Oklaxoma]] va [[Texas]] shtatlaridan qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{LepIndex |id=23410}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13224244}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} jcsuj1hzs0py4ld2h95qsz4ec1hh9uy 0 1447722 6272279 6270367 2026-09-17T04:19:00Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272279 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helvibotys pseudohelvialis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Helvibotys pseudohelvialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1967-yilda Hahn William Capps tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[AQSh]]da uchraydi hamda [[Texas]] shtatining g‘arbiy qismidan [[Arizona]] va [[Kaliforniya]]gacha, shuningdek [[Yuta]] shtatidan qayd etilgan. Shuningdek, [[Meksika]]ning [[Sonora]] hududida ham uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 13, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=4981 "801458.00 – 4981 – ''Helvibotys pseudohelvialis'' – (Capps, 1967)"]. ''North American Moth Photographers Group'']. Mississippi State University. Retrieved February 13, 2018.</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/helvibotys/#pseudohelvialis |title=''Helvibotys pseudohelvialis'' (Capps, 1967) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=February 13, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13224242}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} iz5u5806xkv3y4wndkr2hqcmm2ftmya 0 1447724 6272315 6270369 2026-09-17T05:17:29Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272315 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Heterocnephes vicinalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Heterocnephes vicinalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1880-yilda Snellen tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Sumatra]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13228655}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} qlczlwu1owoc8ac1dtg68hd5ywtmdyw 0 1447726 6272276 6270371 2026-09-17T04:18:53Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272276 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helvibotys | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Helvibotys''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urug‘i<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2011-10-11 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. ==Turlari== *''[[Helvibotys freemani]]'' *''[[Helvibotys helvialis]]'' <small>(Walker, 1859)</small> *''[[Helvibotys pseudohelvialis]]'' *''[[Helvibotys pucilla]]'' *''[[Helvibotys sinaloensis]]'' == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5710761}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} cqz3x636nfd53zi1c3okz115z9w7eyc 0 1447728 6272277 6270373 2026-09-17T04:18:57Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272277 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helvibotys freemani | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Helvibotys freemani''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1976-yilda Eugene G. Munroe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Texas]]da uchraydi, ehtimol [[Shimoliy Amerika]]ning boshqa hududlarida ham uchrashi mumkin<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 13, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=4982 "801459.00 – 4982 – ''Helvibotys freemani'' – Munroe, 1976"]. ''North American Moth Photographers Group'']. Mississippi State University. Retrieved February 13, 2018.</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13224238}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} sdqdav54ckr8z0u3xdh70u95uu3upgy 0 1447730 6272278 6270378 2026-09-17T04:18:59Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272278 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helvibotys helvialis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Helvibotys helvialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]da uchraydi hamda [[Kaliforniya]]dan [[Florida]]gacha, sharqda shimol tomon [[Massachusets]], [[Kvebek]], [[Ontario]], [[Michigan]] va [[Ayova]] shtatlarigacha bo‘lgan hududlardan qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=4980 ''Moth Photographers Group'']. Mississippi State University.</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13724065}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} hit4d3h325wyttkuvoc6bmc63qgub37 0 1447732 6272314 6270380 2026-09-17T05:17:27Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272314 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Heterocnephes delicata | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Heterocnephes delicata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1917-yilda Charles Swinhoe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q18349323}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} s9y68nctzsumooa3ombnjwihuk2325b 0 1447734 6272313 6270382 2026-09-17T05:17:26Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272313 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Heterocnephes | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Heterocnephes''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urug‘i<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2011-10-11 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. ==Turlari== *''[[Heterocnephes apicipicta]]'' <small>Inoue, 1963</small> *''[[Heterocnephes delicata]]'' <small>Swinhoe, 1917</small> *''[[Heterocnephes lymphatalis]]'' <small>(Swinhoe, 1889)</small> *''[[Heterocnephes scapulalis]]'' <small>Lederer, 1863</small> *''[[Heterocnephes vicinalis]]'' <small>Snellen, 1880</small> == Manbalar == {{manbalar}} {{Commons category}} {{Taxonbar|from=Q5746987}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 1sg81c6p5r2qluscitxmrc3gsc3jm9y 0 1447739 6272430 6270387 2026-09-17T08:39:35Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272430 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hutuna aurantialis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hutuna aurantialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]dagi [[Molukka orollari]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13256506}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} dqqlntp9lny28g4ktsjlbs2h1ijx5bx 0 1447755 6272429 6270404 2026-09-17T08:39:31Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272429 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hutuna | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hutuna''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urug‘i<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2011-10-11 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. ==Turlari== *''[[Hutuna aurantialis]]'' <small>(Hampson, 1917)</small> *''[[Hutuna nigromarginalis]]'' <small>Whalley, 1962</small> == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q10769783}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} f3n8xzv7lflfsawcjtg9q5su0ilj5jt 0 1447757 6272431 6270406 2026-09-17T08:39:35Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272431 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hutuna nigromarginalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hutuna nigromarginalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1962-yilda Whalley tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Solomon orollari]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{LepIndex |id=23564 |accessdate=May 6, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13256508}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} p4ijultrgymmfuozhqbm8z9q1hjq9ma 0 1448452 6272438 6272016 2026-09-17T08:41:39Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272438 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalea succinalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalea succinalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 14, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/hyalea/#succinalis |title=''Hyalea succinalis'' Guenée, 1854 |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=February 14, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13256663}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} abae1ldeggilfvkiw0ow4dtbx6mqbm8 0 1448453 6272437 6272018 2026-09-17T08:41:38Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272437 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalea pallidalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalea pallidalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1898-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da va [[Braziliya]]ning [[San-Paulu]] shtatida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13256661}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 90tgzkdfmy9c0tysevh6g0m6a252v84 0 1448454 6272436 6272019 2026-09-17T08:41:36Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272436 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalea glaucopidalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalea glaucopidalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18350448}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 0pugbcndhcwmbyhy9bl0nh67bkdwchf 0 1448455 6272435 6272020 2026-09-17T08:41:35Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272435 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalea dividalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalea dividalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1832-yilda Carl Geyer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 14, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/hyalea/#dividalis |title=''Hyalea dividalis'' (Geyer, 1832) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=February 14, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13256659}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} p23rz6jd70b4u80vqrrng2lykqo8ee6 0 1448456 6272434 6272021 2026-09-17T08:41:33Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272434 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalea boliviensis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalea boliviensis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1905-yilda Paul Dognin tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Boliviya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18358020}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} b8rviqhlisemjhhkk0t136uquqoco0b 0 1448457 6272433 6272022 2026-09-17T08:41:32Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272433 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalea africalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalea africalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1912-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Nigeriya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>[http://www.afromoths.net/species_by_code/HYALAFRI Afro Moths]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13256657}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} lw8iav68q0kba7i5wrbo5j5gc3v12jx 0 1448458 6272432 6272023 2026-09-17T08:41:30Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272432 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalea | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalea''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub yirik [[kuya]]larning urug‘i. 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=February 14, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. ==Turlari== *''[[Hyalea africalis]]'' <small>Hampson, 1912</small> *''[[Hyalea boliviensis]]'' <small>Dognin, 1905</small> *''[[Hyalea dividalis]]'' <small>Geyer in Hübner, 1832</small> *''[[Hyalea glaucopidalis]]'' <small>Guenée, 1854</small> *''[[Hyalea pallidalis]]'' <small>Hampson, 1898</small> *''[[Hyalea succinalis]]'' <small>Guenée, 1854</small> == Manbalar == {{manbalar}} {{Commons category}} *{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/hyalea/ |title=''Hyalea'' Guenée in Boisduval & Guenée, 1854 |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |access-date=February 14, 2018}} {{Reflist}} {{Taxonbar|from=Q15958275}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} lcyfsymfv37zwmw7s7gby2yk51idlwq 0 1448464 6272445 6272042 2026-09-17T08:41:51Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272445 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra dictatrix | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra dictatrix''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1934-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Madagaskar]], [[Komor orollari]] va [[Kongo Demokratik Respublikasi]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2019 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/HYALDICT |title=''Hyalobathra dictatrix'' Meyrick, 1934 |website=Afromoths |accessdate=September 1, 2020}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13256921}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} jfumh2sqerc4tlzjleg06npeqmt0wjs 0 1448465 6272441 6272043 2026-09-17T08:41:45Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272441 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra archeleuca | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra archeleuca''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1885-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]]da, [[Yangi Janubiy Uels]] va [[Kvinslend]] shtatlarida uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=15 July 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13256913}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} rcbgdp0ztqa39mry0wjo43hu8q6iiit 0 1448466 6272440 6272044 2026-09-17T08:41:43Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272440 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra aequalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra aequalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1863-yilda Julius Lederer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Janubi-Sharqiy Osiyo]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13256911}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 95n2eggu11e3xreizpjoyplo0l16fzh 0 1448467 6272439 6272046 2026-09-17T08:41:41Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272439 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urug‘i. U 1885-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2011 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=2011-10-11 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. ==Turlari== *''[[Hyalobathra aequalis]]'' <small>(Lederer, 1863)</small> *''[[Hyalobathra archeleuca]]'' <small>[[Edward Meyrick|Meyrick]], 1885</small> *''[[Hyalobathra barnsalis]]'' <small>(Viette, 1957)</small> *''[[Hyalobathra coenostolalis]]'' <small>(Snellen, 1890)</small> *''[[Hyalobathra crenulata]]'' <small>Sutrisno & [[Marianne Horak|Horak]], 2003</small> *''[[Hyalobathra dialychna]]'' <small>Meyrick, 1894</small> *''[[Hyalobathra dictatrix]]'' <small>Meyrick, 1934</small> *''[[Hyalobathra illectalis]]'' <small>(Walker, 1859)</small> *''[[Hyalobathra inflammata]]'' <small>Hampson, 1913</small> *''[[Hyalobathra intermedialis]]'' <small>Caradja, 1939</small> *''[[Hyalobathra micralis]]'' <small>Caradja, 1932</small> *''[[Hyalobathra minialis]]'' <small>(Warren, 1895)</small> *''[[Hyalobathra miniosalis]]'' <small>([[Achille Guenée|Guenée]], 1854)</small> *''[[Hyalobathra opheltesalis]]'' <small>(Walker, 1859)</small> *''[[Hyalobathra paupellalis]]'' <small>(Lederer, 1863)</small> *''[[Hyalobathra phoenicozona]]'' <small>(Hampson, 1896)</small> *''[[Hyalobathra porphyroxantha]]'' <small>(Meyrick, 1936)</small> *''[[Hyalobathra undulinea]]'' <small>(Hampson, 1891)</small> *''[[Hyalobathra unicolor]]'' <small>(Warren, 1895)</small> *''[[Hyalobathra variabilis]]'' <small>J. F. G. Clarke, 1971</small> *''[[Hyalobathra wilderi]]'' <small>Tams, 1935</small> ==Oldingi turlari== *''[[Hyalobathra charopalis]]'' <small>Swinhoe, 1907</small> *''[[Hyalobathra filalis]]'' <small>(Guenée, 1854)</small> *''[[Hyalobathra metallogramma]]'' <small>Meyrick, 1934</small> *''[[Hyalobathra retinalis]]'' <small>(Saalmüller, 1880)</small> *''[[Hyalobathra rubralis]]'' <small>Swinhoe, 1906</small> *''[[Hyalobathra seychellalis]]'' <small>(T. B. Fletcher, 1910)</small> *''[[Hyalobathra veroniqueae]]'' <small>Guillermet, 1996</small> == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Sutrisno, H. & Horak, M. (2003). ''Australian Journal of Entomology'' 42: 233–248. {{Taxonbar|from=Q5952533}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} l8xji19re1k39m1083hbxry2yzwap06 0 1448468 6272442 6272047 2026-09-17T08:41:46Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272442 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra barnsalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra barnsalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1957-yilda Pierre Viette tomonidan tavsiflangan. Uning nomenklaturaviy tip joyi [[Bombaim]] hisoblanadi. Ushbu tur [[San-Tome va Prinsipi]] tarkibidagi [[São Tomé oroli]]da uchraydi<ref>{{IRMNG|11441300|''Hyalobathra barnsalis'' Viette, 1957|22 January 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2017 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/ISOCBARN |title=''Isocentris barnsalis'' Viette, 1957 |website=Afromoths |accessdate=December 18, 2017}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13256917}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} kry5uyg1j50d8bz8w4haigjxc30yg6o 0 1448469 6272443 6272048 2026-09-17T08:41:47Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272443 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra coenostolalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra coenostolalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. 1890-yilda Snellen tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]da, [[Sekkim]] va [[Nilgiri]] hududlarida hamda [[Yava]] orolida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18358028}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} fulnx20enm80ojcxrr48k1fq3jwa8dr 0 1448470 6272444 6272049 2026-09-17T08:41:48Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272444 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra crenulata | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra crenulata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 2003-yilda Hari Sutrisno va Marianne Horak tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]]da uchraydi va [[Kvinslend]] shtatida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 14, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18350455}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} j2o46dbrp2wufpkevsn38aowyn31lxn 0 1448472 6272446 6272052 2026-09-17T08:41:52Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272446 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra illectalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra illectalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shri-Lanka]] va [[Indoneziya]]da, [[Sumatra]] va [[Sulavesi]] orollarida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13256923}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} s13z5lvx8my166rancqq5wrp2s89ynd 0 1448473 6272459 6272053 2026-09-17T08:42:05Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272459 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra wilderi | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra wilderi''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1935-yilda Willie Horace Thomas Tams tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Samoa]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13256941}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} hkbgwv39kg8069dvhf9q3xwanf9tguz 0 1448474 6272447 6272054 2026-09-17T08:41:53Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272447 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra inflammata | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra inflammata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1913-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Indoneziya]]ning [[Yapen]] orolida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13256924}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 21al3ilm38tg7kosf5d8tegzuhiqtsf 0 1448475 6272448 6272055 2026-09-17T08:41:54Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272448 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra intermedialis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra intermedialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1939-yilda Aristide Caradja tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Xitoy]]ning [[Shensi]] provinsiyasida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13256925}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} kcoyhwqp2hj7go8757xh1mtny6wl2bd 0 1448477 6272449 6272058 2026-09-17T08:41:55Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272449 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra micralis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra micralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1932-yilda Aristide Caradja tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Xitoy]]ning [[Futszyan]] provinsiyasida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13256926}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} d30e9lsodq8d4vjkxskyka73k46hwmi 0 1448478 6272450 6272059 2026-09-17T08:41:55Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272450 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra minialis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra minialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1895-yilda Warren tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]]da uchraydi va [[Kvinslend]] shtatida qayd etilgan<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13256927}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} m2vit8dkd5lcjfn27l6tfbyuy26ry9q 0 1448479 6272068 2026-09-16T12:03:27Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272068 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra miniosalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra miniosalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]], [[Indoneziya]]ning [[Yava]] oroli va [[Avstraliya]]da uchraydi hamda [[Kvinslend]], [[Shimoliy hudud]] va [[Viktoriya]] shtatlarida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=15 July 2014}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13256929}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} k2r86qwxgyvjrfolfkdm0pnvsc56iue 6272451 6272068 2026-09-17T08:41:56Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272451 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra miniosalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra miniosalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]], [[Indoneziya]]ning [[Yava]] oroli va [[Avstraliya]]da uchraydi hamda [[Kvinslend]], [[Shimoliy hudud]] va [[Viktoriya]] shtatlarida qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=15 July 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13256929}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} d9l7kdc3hwv0f1cbs2s10n8rms99hb9 0 1448480 6272069 2026-09-16T12:04:08Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272069 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra opheltesalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra opheltesalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18350461}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 6slbhjskcl9g7nng3g4c9lf84uy0u3s 6272452 6272069 2026-09-17T08:41:57Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272452 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra opheltesalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra opheltesalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18350461}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} m652bav00dndvsirkiodqx9mw6g4a7p 0 1448481 6272070 2026-09-16T12:04:56Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272070 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra paupellalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra paupellalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1863-yilda Julius Lederer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Janubi-Sharqiy Osiyo]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q18350464}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} a602glzt6tb3zmbyx8g87i5905txxhu 6272453 6272070 2026-09-17T08:41:58Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272453 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra paupellalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra paupellalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1863-yilda Julius Lederer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Janubi-Sharqiy Osiyo]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q18350464}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 57eu44abwxvk6quyhm5jhui1raviend 0 1448482 6272073 2026-09-16T12:05:53Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272073 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra phoenicozona | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra phoenicozona''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1896-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning shimolida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13256931}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 41gbule4480fngwmei4cvzxdrqq5t2c 6272454 6272073 2026-09-17T08:41:59Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272454 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra phoenicozona | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra phoenicozona''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1896-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]ning shimolida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13256931}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} p3th4nrku1f8hyzhn9cw13spqa2umgp 0 1448483 6272075 2026-09-16T12:08:38Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272075 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra porphyroxantha | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra porphyroxantha''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1936-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Ruanda]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2017 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/ISOCPORP |title=''Isocentris porphyroxantha'' (Meyrick, 1936) |website=Afromoths |accessdate=December 18, 2017}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13256932}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} dgze43obpa8q267hf52rvrcf4zonbrk 6272455 6272075 2026-09-17T08:42:01Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272455 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra porphyroxantha | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra porphyroxantha''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1936-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Ruanda]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2017 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/ISOCPORP |title=''Isocentris porphyroxantha'' (Meyrick, 1936) |website=Afromoths |accessdate=December 18, 2017}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13256932}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} ft60794cquzl8vo0bxsd1bk0k3v14aw 0 1448484 6272079 2026-09-16T12:10:17Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272079 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra unicolor | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra unicolor''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1895-yilda William Warren tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]]ning shimoli-sharqiy sohilbo‘yi hududlarida, jumladan [[Kvinslend]] shtatida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 14, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18350469}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} kj9aqkxquymg6za8ysuh54jv9e04fer 6272457 6272079 2026-09-17T08:42:03Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272457 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra unicolor | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra unicolor''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1895-yilda William Warren tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]]ning shimoli-sharqiy sohilbo‘yi hududlarida, jumladan [[Kvinslend]] shtatida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 14, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18350469}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} e034tq9xhkjzlfg7yvx1ef3cfpysnjb 0 1448485 6272080 2026-09-16T12:10:30Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Solh FC | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Solh Kabul Football Club | nickname = | short name = | founded = | dissolved = | American = | ground = [[Qobul stadioni]]<br />[[Qobul]], [[Afgʻoniston]] | capacity = 7 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chair...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272080 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Solh FC | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Solh Kabul Football Club | nickname = | short name = | founded = | dissolved = | American = | ground = [[Qobul stadioni]]<br />[[Qobul]], [[Afgʻoniston]] | capacity = 7 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = [[Qobul Premyer-ligasi]] | season = | position = | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Solh Kabul Football Club''' — [[Afgʻoniston]]ning [[Qobul]] shahrida joylashgan futbol jamoasi. Ular oxirgi marta mamlakatning ichki futbol klublari ligasi boʻlmish [[Qobul Premyer-ligasi|Qobul Premyer-ligasida]] ishtirok etishgan. Jamoaning shuningdek, [[Futzal|futzal]] jamoasi ham mavjud<ref>{{Cite web |last=افغانستان |first=اسپوتنیک |date=2022-05-30 |title=فوتسال؛ برتری صلح در لیگ کابل+ عکس |url=https://sputnik.af/20220530/%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%DB%8C%DA%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-10395846.html |access-date=2026-08-02 |website=اسپوتنیک افغانستان |language=fa}}</ref>. == Tarixi == Jamoa 2006-yilda Qobul futbol ligasining A divizionida ishtirok etgan<ref>{{Cite web |title=Afghanistan 2006 |url=https://www.rsssf.org/tablesa/afgh06.html |access-date=2026-08-02 |website=www.rsssf.org}}</ref>. Keyingi yili jamoa ilk bor oʻtkazilgan [[2007-yilgi Qobul Premyer-ligasi|2007-yilgi Qobul Premyer-ligasida]] qatnashgan<ref>{{Cite web |title=Afghanistan 2007 |url=https://www.rsssf.org/tablesa/afgh07.html |access-date=2026-08-02 |website=www.rsssf.org}}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Afgʻoniston futbol klublari]] [[Turkum:Qobul sporti]] {{Afghanistan-footyclub-stub}} emyzkqt7nl3fwbl8fkawbukovhbhd6o 0 1448486 6272081 2026-09-16T12:10:55Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272081 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra undulinea | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra undulinea''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1891-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]da, [[Nilgiri]] hududida va [[Tayvan]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13256938}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} dkmvoedom41513pzqufq0qzhjw1mwx2 6272456 6272081 2026-09-17T08:42:02Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272456 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra undulinea | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra undulinea''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1891-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]da, [[Nilgiri]] hududida va [[Tayvan]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13256938}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} jr1crzdxbbfiuq2qnppo3qt3dqj674p 0 1448487 6272082 2026-09-16T12:11:53Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272082 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra variabilis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra variabilis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1971-yilda John Frederick Gates Clarke tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fransuz Polineziyasi]]dagi [[Rapa-Iti]] orolida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 14, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13256939}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} ibkjcbbb13ltnpdfwvw3jolyp8siu9a 6272458 6272082 2026-09-17T08:42:04Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6272458 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalobathra variabilis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalobathra variabilis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1971-yilda John Frederick Gates Clarke tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fransuz Polineziyasi]]dagi [[Rapa-Iti]] orolida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 14, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13256939}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 9jk2q5j5i1v47ys0hj0nbbt7kwr0kpg 0 1448488 6272084 2026-09-16T12:12:42Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Tajik Telecom Qughonteppa | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Tajik Telecom Qughonteppa | nickname = | short name = | founded = 1999-yil<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablest/tajifound.html|title=Tajikistan - List of Foundation Dates|publisher=[[RSSSF]]|access-date=2026-03-06}}</ref> | dissolved = | American...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272084 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Tajik Telecom Qughonteppa | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Tajik Telecom Qughonteppa | nickname = | short name = | founded = 1999-yil<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablest/tajifound.html|title=Tajikistan - List of Foundation Dates|publisher=[[RSSSF]]|access-date=2026-03-06}}</ref> | dissolved = | American = | ground = [[Markaziy stadion (Boxtar)|Markaziy stadion]]<br />[[Boxtar]], [[Tojikiston]] | capacity = 10 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = [[Tojikiston Oliy ligasi]] | season = [[2008-yilgi Tojikiston Oliy ligasi|2008-yil]] | position = 12-oʻrin (Quyi ligaga tushib ketgan) | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = _green_stripes | pattern_b1 = _greenstripes | pattern_ra1 = _green_stripes | pattern_sh1 = _blue_stripes | pattern_so1 = _bluetop | leftarm1 = 0000AA | body1 = 0000AA | rightarm1 = 0000AA | shorts1 = 008000 | socks1 = 008000 | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Tajik Telecom Qughonteppa''' — 1999-yilda tashkil etilgan hamda [[Tojikiston]]ning [[Boxtar]] shahrida joylashgan futbol klubi. == Tarixi == === Ichki musobaqalardagi tarixi === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- style="background:#efefef;" ! rowspan="2" | Mavsum ! colspan="9" | Liga ! rowspan="2" | [[Tojikiston Kubogi]] ! colspan="2" | Toʻpurar ! rowspan="2" | Murabbiy |- ! Divizioni ! Oʻrni ! Oʻ ! Gʻ ! D ! M ! UG ! OʻG ! O ! Futbolchi ! Gollari |- | [[2006-yilgi Tojikiston Oliy ligasi|2006]] | 1-liga | '''6-oʻrin''' | 22 | 11 | 2 | 9 | 41 | 38 | '''35''' | | Fozil Sattorov | 20 | |- | [[2007-yilgi Tojikiston Oliy ligasi|2007]] | 1-liga | '''9-oʻrin''' | 20 | 11 | 4 | 5 | 44 | 23 | '''37''' | | | | |- | [[2008-yilgi Tojikiston Oliy ligasi|2008]] | 1-liga | '''7-oʻrin''' | 40 | 18 | 2 | 20 | 67 | 68 | '''56''' | | | | |} == Manbalar == {{Manbalar}} {{Tojikiston Oliy ligasi}} [[Turkum:Tojikiston futbol klublari]] [[Turkum:1999-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:1999-yilda Tojikistonda tashkil etilgan]] {{Tajikistan-footyclub-stub}} 6dmlxxjitoomxwggyebyoifk17l3a35 1 1448489 6272092 2026-09-16T12:27:06Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272092 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448490 6272093 2026-09-16T12:27:51Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272093 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448491 6272095 2026-09-16T12:28:36Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272095 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448492 6272097 2026-09-16T12:29:21Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272097 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448493 6272099 2026-09-16T12:30:06Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272099 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448494 6272100 2026-09-16T12:30:51Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272100 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448495 6272101 2026-09-16T12:31:36Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272101 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448496 6272102 2026-09-16T12:32:21Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272102 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448497 6272103 2026-09-16T12:33:06Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272103 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448498 6272105 2026-09-16T12:33:51Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272105 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448499 6272106 2026-09-16T12:34:36Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272106 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448500 6272108 2026-09-16T12:35:21Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272108 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448501 6272109 2026-09-16T12:36:07Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272109 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448502 6272110 2026-09-16T12:36:51Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272110 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448503 6272111 2026-09-16T12:37:36Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272111 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448504 6272112 2026-09-16T12:38:21Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272112 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448505 6272113 2026-09-16T12:39:06Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272113 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 0 1448506 6272114 2026-09-16T12:39:13Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Tsementnik Kant | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = FC Tsementnik Kant | nickname = | short name = | founded = 1992-yil | dissolved = | American = | ground = [[Abdysh-Ata sport majmuasi stadioni|Sportkompleks Abdysh-Ata stadioni]]<br>[[Qand (shahar)|Qand]], [[Qirgʻiziston]] | capacity = 3 000 | coord...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272114 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Tsementnik Kant | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = FC Tsementnik Kant | nickname = | short name = | founded = 1992-yil | dissolved = | American = | ground = [[Abdysh-Ata sport majmuasi stadioni|Sportkompleks Abdysh-Ata stadioni]]<br>[[Qand (shahar)|Qand]], [[Qirgʻiziston]] | capacity = 3 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = [[Qirgʻiziston Premyer-ligasi]] | season = [[1995-yilgi Qirgʻiziston Premyer-ligasi|1995-yil]] | position = 8-oʻrin | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''FC Tsementnik Kant''' — [[Qirgʻiziston]]ning [[Qand (shahar)|Qand]] shahrida joylashgan, mamlakatning oliy divizioni hisoblangan [[Qirgʻiziston Premyer-ligasi|Qirgʻiziston Premyer-ligasida]] ishtirok etgan futbol klubi. == Tarixi == * 1992-yil: ''„FC Tsementnik Kant“'' nomi bilan tashkil etilgan. * 2001-yil: Nomi ''„FC KTsShK Kant“'' deb oʻzgartirilgan. * 2002-yil: Nomi ''„FC Tsementnik Kant“'' deya qayta nomlanganqaytarilgan. FC Tsementnik Kant oʻz faoliyatini [[1995-yilgi Qirgʻiziston Premyer-ligasi|1995-yilgi mavsumdan]] boshlagan. == Yutuqlari == * '''[[Qirgʻiziston Premyer-ligasi]]:''' ** 8-oʻrin: 1995-yil * '''[[Qirgʻiziston Kubogi]]:''' ** 1/8 final: 1992, 2002-yillar == Havolalar == * [http://footballfacts.ru/clubs/1609860 Footballfacts.ru saytida profili] {{DEFAULTSORT:Tsementnik Kant}} [[Turkum:Qirgʻiziston futbol klublari]] [[Turkum:1992-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:1992-yilda Qirgʻizistonda tashkil etilgan]] {{Kyrgyzstan-footyclub-stub}} gd0sxtq830k3w3ebkh2ff1bwtxsn84o 6272115 6272114 2026-09-16T12:39:50Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:1992-yilda Qirgʻizistonda tashkil etilgan]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6272115 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Tsementnik Kant | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = FC Tsementnik Kant | nickname = | short name = | founded = 1992-yil | dissolved = | American = | ground = [[Abdysh-Ata sport majmuasi stadioni|Sportkompleks Abdysh-Ata stadioni]]<br>[[Qand (shahar)|Qand]], [[Qirgʻiziston]] | capacity = 3 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = [[Qirgʻiziston Premyer-ligasi]] | season = [[1995-yilgi Qirgʻiziston Premyer-ligasi|1995-yil]] | position = 8-oʻrin | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''FC Tsementnik Kant''' — [[Qirgʻiziston]]ning [[Qand (shahar)|Qand]] shahrida joylashgan, mamlakatning oliy divizioni hisoblangan [[Qirgʻiziston Premyer-ligasi|Qirgʻiziston Premyer-ligasida]] ishtirok etgan futbol klubi. == Tarixi == * 1992-yil: ''„FC Tsementnik Kant“'' nomi bilan tashkil etilgan. * 2001-yil: Nomi ''„FC KTsShK Kant“'' deb oʻzgartirilgan. * 2002-yil: Nomi ''„FC Tsementnik Kant“'' deya qayta nomlanganqaytarilgan. FC Tsementnik Kant oʻz faoliyatini [[1995-yilgi Qirgʻiziston Premyer-ligasi|1995-yilgi mavsumdan]] boshlagan. == Yutuqlari == * '''[[Qirgʻiziston Premyer-ligasi]]:''' ** 8-oʻrin: 1995-yil * '''[[Qirgʻiziston Kubogi]]:''' ** 1/8 final: 1992, 2002-yillar == Havolalar == * [http://footballfacts.ru/clubs/1609860 Footballfacts.ru saytida profili] {{DEFAULTSORT:Tsementnik Kant}} [[Turkum:Qirgʻiziston futbol klublari]] [[Turkum:1992-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] {{Kyrgyzstan-footyclub-stub}} kfdoqtacj9bsyi7zmvx71wmfdwwlknz 1 1448507 6272116 2026-09-16T12:39:51Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272116 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448508 6272117 2026-09-16T12:40:36Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272117 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448509 6272118 2026-09-16T12:41:21Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272118 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448510 6272119 2026-09-16T12:42:06Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272119 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448511 6272121 2026-09-16T12:42:51Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272121 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448512 6272122 2026-09-16T12:43:36Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272122 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448513 6272123 2026-09-16T12:44:21Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272123 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448514 6272124 2026-09-16T12:45:06Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272124 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448515 6272125 2026-09-16T12:45:51Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272125 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448516 6272126 2026-09-16T12:46:36Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272126 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448517 6272127 2026-09-16T12:47:21Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272127 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448518 6272128 2026-09-16T12:48:06Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272128 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 4 1448519 6272152 2026-09-16T15:15:22Z AnvarMelibayev 307397 „[[Mexanika]] (qadimgi yunoncha mechanike — „mashinasozlik san'ati“ so'zidan kelib chiqqan) — [[fizika]]dagi jismoniy obyektlarning kuch, materiya va harakat o'rtasidagi o'zaro munosabatlarini o'rganuvchi bo'limidir. Jismlarga ta'sir etuvchi kuchlar ularning atrof-muhitga nisbatan vaziyatining o'zgarishi bo'lgan siljishlarga olib kelishi mumkin. Fizikaning ushbu sohasining nazariy asoslari Qadimgi Gretsiyaga, jumladan [[Aristotel]] va Arx...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272152 wikitext text/x-wiki [[Mexanika]] (qadimgi yunoncha mechanike — „mashinasozlik san'ati“ so'zidan kelib chiqqan) — [[fizika]]dagi jismoniy obyektlarning kuch, materiya va harakat o'rtasidagi o'zaro munosabatlarini o'rganuvchi bo'limidir. Jismlarga ta'sir etuvchi kuchlar ularning atrof-muhitga nisbatan vaziyatining o'zgarishi bo'lgan siljishlarga olib kelishi mumkin. Fizikaning ushbu sohasining nazariy asoslari Qadimgi Gretsiyaga, jumladan [[Aristotel]] va [[Arximed]] asarlariga borib taqaladi. Ilk yangi davrda [[Galileo Galilei]], [[Iogann Kepler]], [[Xristian Gyuygens]] va [[Isaak Nyuton]] kabi olimlar hozirgi kunda [[klassik mexanika]] deb nomlanuvchi fanimizga asos solganlar. XX asrda klassik mexanika tushunchalari yangi kashfiyotlar tufayli sinovdan o'tdi va bu [[relyativistik mexanika]] hamda [[kvant mexanikasi]] kabi tubdan yangi yondashuvlarning paydo bo'lishiga olib keldi. Tarix Qadimgi davr Qadimgi yunon faylasuflari tabiatni mavhum tamoyillar boshqarishini birinchilardan bo'lib taklif qilishgan. Qadimgi davrdagi mexnikaning asosiy nazariyasi [[Aristotel mexanikasi]] bo'lgan. Shuningdek, uning vorislaridan biriga tegishli deb hisoblanadigan "Psevdo-Aristotelning mexanik muammolari" asarida muqobil nazariya ham yoritilgan. Matematika jismlarni statik yoki dinamik tarzda tahlil qilish uchun kengroq qo'llaniladigan qadimgi yunonlarga borib taqaladigan boshqa an'ana ham mavjud. Bu an'anaga misollar sifatida Psevdo-Evklid ("Muvozanat haqida"), Arximed ("Tekisliklarning muvozanati haqida", "Suzuvchi jismlar haqida"), Qahramon ("Mexanika") va Papp ("To'plam", VIII kitob) asarlarini keltirish mumkin. O'rta asrlar O'rta asrlarda Aristotelning nazariyalari VI asrda Jon Filopondan boshlab bir qator arboblar tomonidan tanqid qilindi va o'zgartirildi. Markaziy muammo Hipparx va Filopon muhokama qilgan snaryad harakati edi. Fors-islom olimi [[Ibn Sino]] o'zining "Shifo kitobi"da (1020) harakat nazariyasini e'lon qilgan. U snaryadga otuvchi tomonidan turtki berilishini va u havo qarshiligi kabi tashqi kuchlar uni yo'q qilmaguncha bardavom bo'lishini ta'kidlagan. Ibn Sino "kuch" va "og'ish"ni (mayl deb ataladi) bir-biridan farqlab, jism o'zining tabiatdagi harakatiga qarshi chiqqanda maylga ega bo'lishini ta'kidlagan. Shuning uchun harakatning davomiyligi jismga o'tkaziladigan moyillikka bog'liq va mayl tugaguncha jism harakatda bo'ladi, degan xulosaga kelgan. U, shuningdek, Nyutonning birinchi qonuniga muvofiq, agar tashqi ta'sir bo'lmasa, vakuumdagi snaryad to'xtamasligini da'vo qilgan. Doimiy (bir xil) kuch ta'sir qiladigan jism masalasida, XII asr yahudiy olimi Hibat Alloh Abu-l-Barakot al-Bag‘dodiy tushayotgan jismning tezlanishi tananing tabiiy moyilligining uzluksiz ta'siri natijasi ekanligini aytgan. Shlomo Pinesning fikricha, al-Bag'dodiyning harakat nazariyasi "Aristotelning asosiy dinamik qonunining eng qadimgi rad etilishi (ya'ni doimiy kuch bir xil harakatni keltirib chiqarishi)" edi. Ilk yangi davr Ilk yangi davrdagi ikkita markaziy figura Galileo Galilei va Isaak Nyuton hisoblanadi. Galileoning o'z mexanikasi, xususan tushayotgan jismlar haqidagi yakuniy bayonoti uning „Ikki yangi fan“ (1638) asaridir. Nyutonning 1687-yilda chop etilgan „Tabiat falsafasining matematik asoslari“ asari yangi ishlab chiqilgan differensial va integral hisob matematika usullaridan foydalangan holda mexanikaning batafsil matematik bayonini taqdim etdi va nyutoncha mexanikaning asosini yaratdi. Turli g‘oyalarning ustuvorligi borasida ba'zi bahslar mavjud: Nyutonning Principia asari shubhasiz asosiy va ulkan ta'sir ko'rsatgan asar bo'lib, undagi ko'plab matematik natijalarni hisob rivojlanmaguncha oldinroq bayon etib bo'lmas edi. Biroq, ko'pgina g'oyalar, xususan ularning inersiya va tushayotgan jismlarga taalluqli qismlari Xristian Gyuygens va unchalik mashhur bo'lmagan o'rta asrlardagi o'tmishdoshlari tomonidan ishlab chiqilgan edi. Zamonaviy davr Mexanika sohasidagi ikkita asosiy zamonaviy rivojlanish — bu [[Albert Eynshteyn]]ning [[umumiy nisbiylik nazariyasi]] va kvant mexanikasi bo'lib, ularning ikkalasi ham XX asrda qisman XIX asrdagi g'oyalarga asoslanib ishlab chiqilgan. Zamonaviy tutash muhit mexanikasi, xususan elastiklik, plastislik, gidrodinamika, elektrodinamika va deformatsiyalanuvchi muhit termodinamikasi sohalarining rivojlanishi XX asrning ikkinchi yarmidan boshlandi. Mexanik jismlarning turlari Ko'p ishlatiladigan jism (body) atamasi zarralar, snaryadlar, kosmik kema, yulduzlar, mashina qismlari, qattiq jismlar, suyuqliklar (gazlar va suyuqliklar) va boshqalarni o'z ichiga olgan keng turdagi obyektlarni anglatadi. Mexanikaning turli quyi yo'nalishlari o'rtasidagi boshqa farqlar tasvirlanayotgan jismlarning tabiatiga bog'liq. Zarralar — klassik mexanikada matematik nuqtalar sifatida qaraladigan, ichki tuzilishi oz (ma'lum) bo'lgan jismlardir. Qattiq jismlar o'lcham va shaklga ega, ammo zarralarga yaqin oddiylikni saqlaydi. Aks holda, jismlar yarim qattiq (elastik) yoki noqattiq (suyuq) bo'lishi mumkin. Fan tarmoqlari Mexanika quyidagi asosiy yo'nalishlarga bo'linadi: Klassik mexanika Nyuton mexanikasi: Kinematika va dinamikani o'z ichiga olgan harakat nazariyasi. Analitik mexanika: Kuchlarga emas, tizim energiyasiga asoslangan yo'nalish (Gamilton mexanikasi va Lagranj mexanikasi). Klassik statistik mexanika: Noma'lum holatdagi tizimlarni va termodinamik xossalarni o'rganadi. Osmon mexanikasi va Astrodinamika: Fazodagi jismlar va kosmik kemalar harakati. Qattiq jismlar mexanikasi va Sinish mexanikasi Akustika: Tovush to'lqinlarining tarqalishi. Statika va Suyuqliklar mexanikasi (Gidravlika, Gidrostatika) Tutash muhit mexanikasi va Tuproq mexanikasi Amaliy mexanika (muhandislik mexanikasi) Biomexanika va Biofizika Relyativistik mexanika Kvant mexanikasi Shredinger to'lqin mexanikasi va Matritsa mexanikasi Kvant statistik mexanikasi Zarrachalar fizikasi va Yadro fizikasi Konsentrlangan moddalar fizikasi Relyativistik mexanika Albert Eynshteynning nisbiylik nazariyalariga asoslangan bo'lib, yorug'lik tezligiga yaqin tezlikdagi jarayonlarni o'rganadi (masalan, kinetik energiya: $E = (\gamma - 1)mc^2$). Professional tashkilotlar Amaliy mexanika bo'limi ([[ASME]]) Suyuqliklar dinamikasi bo'limi (APS) <ref> [[Fayl:Gyroscope.jpg|thumb|alt=Mexanika faniga oid giroskop qurilmasi|Giroskop]] </ref>Eksperimental mexanika jamiyatiNazariy va amaliy mexanika xalqaro ittifoqi ([[IUTAM]]) 2rs3gvnjfcj831liol6fr3n97arj0eb 8 1448521 6272172 2026-09-16T17:05:22Z Umarxon III 18267 „/** * Navbox Featured Articles * * Author: Serhio Magpie * Licenses: MIT, CC BY-SA */ // <nowiki> ( function () { var _config = { name: 'gadget-navboxFeaturedArticles', optionsName: 'userjs-navboxFeaturedArticles-options', pagename: 'MediaWiki:Gadget-navboxFeaturedArticles.js', wikilink: '[[MediaWiki:Gadget-navboxFeaturedArticles.js]]', wdAPI: 'https://www.wikidata.org/w/api.php', wdLimit: 50, wgDBname: mw.config.get(...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272172 javascript text/javascript /** * Navbox Featured Articles * * Author: Serhio Magpie * Licenses: MIT, CC BY-SA */ // <nowiki> ( function () { var _config = { name: 'gadget-navboxFeaturedArticles', optionsName: 'userjs-navboxFeaturedArticles-options', pagename: 'MediaWiki:Gadget-navboxFeaturedArticles.js', wikilink: '[[MediaWiki:Gadget-navboxFeaturedArticles.js]]', wdAPI: 'https://www.wikidata.org/w/api.php', wdLimit: 50, wgDBname: mw.config.get( 'wgDBname' ), wgPageName: mw.config.get( 'wgPageName' ), commonsThumb: 'https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/', navboxSelector: '.navbox:not([data-name="External links"])', gearSelector: '%navbox% .navbox-gear', linkQuoteRegExp: /('|‘|"|«|“|„)$/, linkSelector: '%navbox% a', linkExcludeSelector: '%navbox% [data-nfa-badge="0"] a', linkExcludeClasses: [ 'new', 'extiw', 'external', 'userlink' ], badgeSelector: '%navbox% a[title="%title%"], %navbox% sup[title="%title%"]', badgeSpaceCharacter: '\u2060', badgeSizeMin: 8, badgeSizeMax: 16, badges: { Q17437796: { id: 'Q17437796', name: 'featured', title: 'Tanlangan maqola', titleAlias: [ 'Tanlangan maqola, yil maqolasi' ], link: 'Vikipediya:Tanlangan maqolalar', image: { default: '8/8b/Small_Skew_Star_SVG.svg', modern: '0/08/Yellow_star_unboxed.svg' }, alt: '✯' }, Q17437798: { id: 'Q17437798', name: 'good', title: 'Yaxshi maqola', link: 'Vikipediya:Yaxshi maqolalar', image: { default: '2/20/Blue_star_unboxed.svg', modern: '2/20/Blue_star_unboxed.svg' }, alt: '✯' }, Q17559452: { id: 'Q17559452', name: 'recommended', title: 'Xushsifat maqola', link: 'Vikipediya:Xushsifat maqolalar', image: { default: 'a/ae/Crystal_Clear_action_bookmark_Silver_approved.svg', modern: '2/2b/Grey_star_unboxed.svg' }, alt: '✯' }, Q17506997: { id: 'Q17506997', name: 'list', title: 'Tanlangan roʻyxat', titleAlias: [ 'Bu roʻyxat tanlangan roʻyxat', 'Этот портал был признан избранным', 'Этот список или портал признан избранным', 'Избранный список или портал' ], link: 'Vikipediya:Tanlangan roʻyxatlar', image: { default: '2/22/Feat_lists.svg', modern: '2/22/Feat_lists.svg' }, alt: '≛' }, AOFY: { id: 'AOFY', name: 'aofy', title: 'Yil maqolasi', link: 'Vikipediya:Yil maqolalari', image: { default: '/2/28/Статьи_года_Статья_года.svg', modern: '/2/28/Статьи_года_Статья_года.svg' }, alt: '✯' } } }, _strings = { 'nfa-error-link-title': '$1: имя ссылки некорректно: $2', 'nfa-error-badge-link-title': '$1: имя статусной ссылки некорректно: $2', 'nfa-error-user-settings-read': '$1: не удалось получить настройки пользователя', 'nfa-template-view': 'Перейти к шаблону', 'nfa-template-settings': 'Настроить отображение статусов', 'nfa-settings-title': 'Иконки статусных статей', 'nfa-settings-save': 'Сохранить', 'nfa-settings-cancel': 'Отмена', 'nfa-settings-enable': 'Включить', 'nfa-settings-disable': 'Отключить', 'nfa-settings-done': 'Готово', 'nfa-settings-recommended': 'Отображать добротные статьи', 'nfa-settings-good': 'Отображать хорошие статьи', 'nfa-settings-featured': 'Отображать избранные статьи', 'nfa-settings-list': 'Отображать избранные списки', 'nfa-settings-style' : 'Стиль иконок', 'nfa-settings-style-default' : 'Классический', 'nfa-settings-style-modern' : 'Современный', 'nfa-settings-size': 'Размер иконки', 'nfa-settings-error': 'Не удалось сохранить настройки!' }, _options = { enabled: true, recommended: true, good: true, featured: true, list: true, aofy: false, style: 'modern', size: 12 }, _userOptions = {}, _gears = [], _pages = {}, _alias = {}, _links = [], _badgeNodes = [], _$context, _isNavbox, _settingsDialog; /******* COMMON *******/ function inDOM( $node ) { var node = $node.get( 0 ); return $.contains( document.documentElement, node ); } /******* PAGE *******/ function Page ( title, isRedirect ) { this.title = title; this.isRedirect = isRedirect; this.isProcessed = false; this.hasBadge = false; this.links = []; _pages[this.title] = this; } Page.prototype.setProcessed = function ( status ) { this.isProcessed = status; }; Page.prototype.addLink = function ( link ) { this.links.push( link ); }; Page.prototype.resolveRedirect = function ( title ) { this.origTitle = this.title; this.title = title; this.isRedirect = false; var page = _pages[this.title]; if ( page ) { _alias[this.origTitle] = page; $( this.links ).each( function () { this.setParent( page ); } ); } else { _alias[this.origTitle] = this; _pages[this.title] = this; } delete _pages[this.origTitle]; }; Page.prototype.setBadge = function ( badge ) { this.badge = badge; this.hasBadge = true; }; Page.prototype.renderLinkBadges = function () { var that = this; if ( !that.hasBadge ) { return; } $( that.links ).each( function () { var link = this; if ( !link.hasBadge ) { link.setBadge( that.badge ); } else { link.toggleBadge(); } } ); }; /******* LINK *******/ function Link( $node ) { this.$node = $node; this.isRedirect = $node.hasClass( 'mw-redirect' ); this.isSelf = $node.hasClass( 'selflink' ); this.hasBadge = false; this.title = this.isSelf ? _config.wgPageName : $node.attr( 'title' ); // Skip new and external links from processing var hasExcludeClass = _config.linkExcludeClasses.some( function ( className ) { return $node.hasClass( className ); } ); if ( hasExcludeClass ) { return; } // Skip images var $children = $node.children( 'img' ); if ( $children.length !== 0 ) { return; } // Skip links with empty titles if ( typeof this.title === 'undefined' || this.title.length === 0 ) { return; } // Normalize title try { var title = new mw.Title( this.title ); this.title = title.getPrefixedText(); this.namespace = title.getNamespaceId(); } catch ( e ) { console.log( mw.msg( 'nfa-error-link-title', _config.wikilink, this.title ) ); } // Process only main namespace if ( typeof this.namespace === 'undefined' || this.namespace !== 0 ) { return; } // Find parent page object or construct it var page = _pages[this.title]; if ( !page ) { page = _alias[this.title]; } if ( !page ) { page = new Page( this.title, this.isRedirect ); } this.setParent( page ); _links.push( this ); } Link.prototype.setParent = function ( page ) { this.parent = page; this.parent.addLink( this ); }; Link.prototype.setBadge = function ( badge ) { this.badge = $.extend( {}, badge ); this.hasBadge = true; this.toggleBadge(); }; Link.prototype.toggleBadge = function () { if ( this.isBadgeShown ) { this.detachBadge(); } if ( _userOptions[this.badge.name] ) { this.renderBadge(); } }; Link.prototype.renderBadge = function () { var imageStyle = this.badge.image[_userOptions.style] ? _userOptions.style : 'default'; this.badge.$image = $( '<img>' ) .attr( 'height', _userOptions.size ) .attr( 'alt', this.badge.alt ) .attr( 'src', this.badge.image[imageStyle] ) .css( '--nfa--height', `${_userOptions.size}px` ); this.badge.$link = $( '<a>' ) .addClass( 'nfa__badge' ) .addClass( [ 'nfa__badge', this.badge.name ].join( '--' ) ) .attr( 'title', this.badge.title ) .attr( 'href', this.badge.url ) .append( this.badge.$image ); this.appendBadge(); this.badge.link = this.badge.$link.get( 0 ); _badgeNodes.push( this.badge.link ); }; Link.prototype.appendBadge = function () { var beforeSibling, beforeContent, $node = this.$node, sibling = this.getSibling( $node ), spacer; this.isBadgeShown = true; // If closest previous sibling is not exists, check parent node if ( !sibling ) { $node = $node.parent(); sibling = this.getSibling( $node ); } // Insert bedge before closest to link quote character if ( sibling && sibling.isTextNode && sibling.quote ) { $node = $( sibling.node ); // Split previous sibling text line if contains not only one quote character if ( sibling.content.length > 1 ) { sibling.node.textContent = sibling.quote[0]; beforeContent = sibling.content.replace( _config.linkQuoteRegExp, '' ); beforeSibling = document.createTextNode( beforeContent ); $node.before( beforeSibling ); } } else { $node = this.$node; } $node.before( this.badge.$link ); // Add non-breaking space character between badge and link node this.badge.spacer = document.createTextNode( _config.badgeSpaceCharacter ); $node.before( this.badge.spacer ); }; Link.prototype.getSibling = function ( $node ) { var node = $node.get( 0 ).previousSibling, sibling = {}; if ( !node ) { return; } sibling.node = node, sibling.content = sibling.node && sibling.node.textContent || '', sibling.isTextNode = sibling.node && sibling.node.nodeType === Node.TEXT_NODE, sibling.quote = sibling.content.match( _config.linkQuoteRegExp ); return sibling; }; Link.prototype.detachBadge = function () { var index; if ( this.isBadgeShown ) { this.isBadgeShown = false; this.badge.$link.remove(); $( this.badge.spacer ).remove(); index = _badgeNodes.indexOf( this.badge.link ); if ( index > -1 ) { _badgeNodes.splice( index, 1 ); } } }; /******* NAVBOX GEAR *******/ function Gear( $node ) { this.$node = $node; this.$link = this.$node.find( 'a' ); this.href = this.$link.attr( 'href' ); this.renderMenu(); _gears.push( this ); } Gear.prototype.renderMenu = function () { var that = this, collapsible; this.$node .addClass( 'nfa__menu mw-collapsed' ); this.$button = $( '<div>' ) .addClass( 'nfa__toggle mw-collapsible-toggle' ) .appendTo( this.$node ); this.$menu = $( '<span>' ) .addClass( 'nfa__dropdown mw-collapsible-content' ) .appendTo( this.$node ); this.$menuList = $( '<ul>' ) .appendTo( this.$menu ); this.renderMenuItem( mw.msg( 'nfa-template-view' ), this.href ) .appendTo( this.$menuList ); this.renderMenuItem( mw.msg( 'nfa-template-settings' ), null, this.openSettingsDialog.bind( this ) ) .appendTo( this.$menuList ); // Prevent default link action this.$link.parent().appendTo( this.$button ); this.$link.on( 'click', function ( event ) { event.preventDefault(); } ); // Init collapsible this.$node.makeCollapsible(); }; Gear.prototype.renderMenuItem = function ( label, href, callback ) { var li, link, span; li = $( '<li>' ); link = $( '<a>' ) .attr( 'href', href ) .appendTo( li ); span = $( '<span>' ) .addClass( 'mw-ui-button mw-ui-quiet' ) .text( label ) .appendTo( link ); if ( callback ) { link.on( 'click', function ( event ) { event.preventDefault(); callback( event ); } ); } return li; } Gear.prototype.getCollapsible = function() { return this.$node.data( 'mw-collapsible' ); }; Gear.prototype.showMenu = function () { var collapsible = this.getCollapsible(); if ( collapsible ) { collapsible.expand(); } }; Gear.prototype.hideMenu = function () { var collapsible = this.getCollapsible(); if ( collapsible ) { collapsible.collapse(); } }; Gear.prototype.openSettingsDialog = function () { if ( !_settingsDialog ) { _settingsDialog = new SettingsDialogHelper( this ); } else { _settingsDialog.open(); } this.hideMenu(); }; Gear.prototype.isInDOM = function () { return inDOM( this.$node ); }; /******* REDIRECT RESOLVER *******/ function RedirectResolver( pages ) { this.pages = pages; this.titles = Object.keys( this.pages ); } RedirectResolver.prototype.get = function () { var api = new mw.Api(), params = { action: 'query', titles: this.titles, redirects: true, formatversion: 2 }; this.promise = api .post( params ) .done( this.onDone.bind( this ) ); return this.promise; }; RedirectResolver.prototype.onDone = function ( data ) { var that = this; if ( !data.query || !data.query.redirects ) { return; } $( data.query.redirects ).each( function () { var item = this, page = that.pages[item.from]; if ( page ) { page.resolveRedirect( item.to ); } } ); }; /******* BADGE REQUEST *******/ function BadgeRequest( titles ) { this.titles = titles; } BadgeRequest.prototype.get = function () { var api = new mw.ForeignApi( _config.wdAPI ), params = { action: 'wbgetentities', sites: _config.wgDBname, sitefilter: _config.wgDBname, titles: this.titles, props: 'sitelinks', redirects: 'yes', formatversion: 2 }; this.promise = api .post( params ) .done( this.onDone.bind(this) ); return this.promise; }; BadgeRequest.prototype.onDone = function ( data ) { if ( !data.entities ) { return; } $.each( data.entities, function ( qid, entity ) { if ( entity.sitelinks && entity.sitelinks[_config.wgDBname] ) { var item = entity.sitelinks[_config.wgDBname], page = _pages[item.title]; if ( page ) { $( item.badges ).each( function () { var badge = _config.badges[this]; if ( badge ) { page.setBadge( badge ); return false; } } ); } } } ); }; /******* SETTINGS DIALOG ******* */ function SettingsDialog() { SettingsDialog.parent.call( this ); } function SettingsDialogHelper( gear ) { this.gear = gear; this.isDestroyed = false; this.isLoaded = false; this.isOpen = false this.isOpening = false; mw.loader.using( [ 'oojs', 'oojs-ui' ], this.load.bind( this ) ); } SettingsDialogHelper.prototype.load = function () { var helper = this; helper.isLoaded = true; // Configure Setting Dialog OO.inheritClass( SettingsDialog, OO.ui.ProcessDialog ); SettingsDialog.static.name = 'settingsDialog'; SettingsDialog.static.title = mw.msg( 'nfa-settings-title' ); SettingsDialog.static.actions = [ { action: 'save', label: mw.msg( 'nfa-settings-save' ), flags: [ 'primary', 'progressive' ] }, { label: mw.msg( 'nfa-settings-cancel' ), flags: 'safe' } ]; SettingsDialog.prototype.initialize = function () { SettingsDialog.super.prototype.initialize.apply( this, arguments ); // Panel Settings this.enableOption = new OO.ui.RadioOptionWidget( { label: mw.msg( 'nfa-settings-enable' ) } ); this.disableOption = new OO.ui.RadioOptionWidget( { label: mw.msg( 'nfa-settings-disable' ) } ); this.enableSelect = new OO.ui.RadioSelectWidget( { items: [ this.enableOption, this.disableOption ], classes: [ 'nfa__enable-select' ] } ); this.enableSelect.on( 'choose', this.onEnableSelectChoose.bind( this ) ); this.enableSelect.selectItem( _userOptions.enabled ? this.enableOption : this.disableOption ); this.recommendedSelect = new OO.ui.CheckboxInputWidget( { selected: _userOptions.recommended, disabled: !_userOptions.enabled } ); this.recommendedField = new OO.ui.FieldLayout( this.recommendedSelect, { label: mw.msg( 'nfa-settings-recommended' ), align: 'inline' } ); this.goodSelect = new OO.ui.CheckboxInputWidget( { selected: _userOptions.good, disabled: !_userOptions.enabled } ); this.goodField = new OO.ui.FieldLayout( this.goodSelect, { label: mw.msg( 'nfa-settings-good' ), align: 'inline' } ); this.featuredSelect = new OO.ui.CheckboxInputWidget( { selected: _userOptions.featured, disabled: !_userOptions.enabled } ); this.featuredField = new OO.ui.FieldLayout( this.featuredSelect, { label: mw.msg( 'nfa-settings-featured' ), align: 'inline' } ); this.listSelect = new OO.ui.CheckboxInputWidget( { selected: _userOptions.list, disabled: !_userOptions.enabled } ); this.listField = new OO.ui.FieldLayout( this.listSelect, { label: mw.msg( 'nfa-settings-list' ), align: 'inline' } ); this.styleInput = new OO.ui.DropdownInputWidget( { options: [ { data: 'default', label: mw.msg( 'nfa-settings-style-default' ) }, { data: 'modern', label: mw.msg( 'nfa-settings-style-modern' ) } ], value: _userOptions.style, disabled: !_userOptions.enabled, classes: [ 'nfa__style-input' ] } ); this.styleField = new OO.ui.FieldLayout( this.styleInput, { label: mw.msg( 'nfa-settings-style' ), align: 'inline' } ); this.sizeInput = new OO.ui.NumberInputWidget( { disabled: !_userOptions.enabled, input: { value: _userOptions.size }, step: 1, min: _config.badgeSizeMin, max: _config.badgeSizeMax, classes: [ 'nfa__size-input' ] } ); this.sizeField = new OO.ui.FieldLayout( this.sizeInput, { label: mw.msg( 'nfa-settings-size' ), align: 'top' } ); this.fieldsetLayout = new OO.ui.FieldsetLayout(); this.fieldsetLayout.addItems( [ this.featuredField, this.goodField, this.recommendedField, this.listField, this.styleField, this.sizeField ] ); this.panelLayout = new OO.ui.PanelLayout( { padded: true, expanded: false } ); this.panelLayout.$element.append( this.enableSelect.$element, $( '<hr>' ).addClass( 'nfa__options-form-separator' ), this.fieldsetLayout.$element ); this.$body.append( this.panelLayout.$element ); }; SettingsDialog.prototype.onEnableSelectChoose = function ( item ) { var isDisabled = item === this.disableOption; this.recommendedSelect.setDisabled( isDisabled ); this.goodSelect.setDisabled( isDisabled ); this.featuredSelect.setDisabled( isDisabled ); this.listSelect.setDisabled( isDisabled ); this.styleInput.setDisabled( isDisabled ); this.sizeInput.setDisabled( isDisabled ); }; SettingsDialog.prototype.getActionProcess = function ( action ) { var dialog = this; if ( action === 'save' ) { return new OO.ui.Process( function () { return dialog.saveAction(); } ); } return SettingsDialog.parent.prototype.getActionProcess.call( this, action ); }; SettingsDialog.prototype.saveAction = function () { var options, dialog = this; dialog.pushPending(); options = { enabled: dialog.enableOption.isSelected(), recommended: dialog.recommendedSelect.isSelected(), good: dialog.goodSelect.isSelected(), featured: dialog.featuredSelect.isSelected(), list: dialog.listSelect.isSelected(), style: dialog.styleInput.getValue(), size: dialog.sizeInput.getValue() }; return helper.save( options ) .always( function () { dialog.popPending(); } ) .fail( function () { dialog.showErrors( new OO.ui.Error( mw.msg( 'nfa-settings-error' ) ) ); } ) .done( function () { helper.apply( options ); dialog.close(); } ); }; SettingsDialog.prototype.getBodyHeight = function () { return this.panelLayout.$element.outerHeight( true ); }; // Configure Windows Manager if ( !helper.windowManager ) { helper.windowManager = new OO.ui.WindowManager(); $( document.body ).append( helper.windowManager.$element ); } helper.open(); }; SettingsDialogHelper.prototype.open = function () { var that = this; if( that.isLoaded && !that.isOpen && !that.isOpening ) { that.isOpening = true; that.dialog = new SettingsDialog(); that.windowManager.addWindows( [ that.dialog ] ); that.settingsWindow = that.windowManager.openWindow( that.dialog ); that.settingsWindow.opened.then( function () { that.isOpen = true; that.isOpening = false; } ); that.settingsWindow.closed.then( function () { that.isOpen = false; that.windowManager.clearWindows(); } ); } }; SettingsDialogHelper.prototype.close = function () { this.dialog.close(); }; SettingsDialogHelper.prototype.save = function ( options ) { options = $.extend( _userOptions, options ); if ( options.size < _config.badgeSizeMin || options.size > _config.badgeSizeMax ) { options.size = _userOptions.size; } var api = new mw.Api(), params = { action: 'options', optionname: _config.optionsName, optionvalue: JSON.stringify( options ) }; return api.postWithEditToken( api.assertCurrentUser( params ) ); }; SettingsDialogHelper.prototype.apply = function ( options ) { _userOptions = $.extend( _userOptions, options ); mw.user.options.set( _config.optionsName, JSON.stringify( _userOptions ) ); if ( _userOptions.enabled ) { processBadges(); } else { detachBadges(); } }; /******* MAIN *******/ function garbage() { // Clear dead gears _gears = _gears.filter( function( gear ) { return gear.isInDOM(); } ); } function prepare() { var options, title; // Set interface strings mw.messages.set( _strings ); // Get user options try { options = JSON.parse( mw.user.options.get( _config.optionsName ) ); } catch ( e ) { console.log( mw.msg( 'nfa-error-user-settings-read', _config.wikilink ) ); } _userOptions = $.extend( _options, options ); // Normalize badge config $.each( _config.badges, function ( id, item ) { // Normalize link url try { title = new mw.Title( item.link ); item.url = title.getUrl(); } catch ( e ) { console.log( mw.msg( 'nfa-error-badge-link-title', _config.wikilink, item.title ) ); } // Normalize image url $.each( item.image, function ( name, value ) { item.image[name] = _config.commonsThumb + value; } ); } ); // Add body click event to carry dropdown menus dropdownMenuHelper(); } function init( $content ) { var $nodes, $excludeNodes, selector, excludeSelector, $node; if ( !$content || $content.length === 0 ) { return; } _$context = $content; _isNavbox = _$context.hasClass( 'navbox' ); // Find gear icons in navboxes selector = _config.gearSelector.replace( '%navbox%', ( _isNavbox ? '' : _config.navboxSelector ) ).trim(); $nodes = _$context.find( selector ); $nodes.each( function () { $node = $( this ); new Gear( $node ); } ); // Find links in navboxes selector = _config.linkSelector.replace( '%navbox%', ( _isNavbox ? '' : _config.navboxSelector ) ).trim(); $nodes = _$context.find( selector ); excludeSelector = _config.linkExcludeSelector.replace( '%navbox%', ( _isNavbox ? '' : _config.navboxSelector ) ).trim(); $excludeNodes = _$context.find( excludeSelector ); $nodes.each( function () { if ( $.inArray( this, $excludeNodes ) === -1 ) { $node = $( this ); new Link( $node ); } } ); if ( _userOptions.enabled ) { processBadges(); }else { removeBadges(); } } function processBadges() { var redirects = {}, matchRedirects = false; // Resolve redirects if exists $.each( _pages, function ( title, page ) { if ( page.isRedirect ) { matchRedirects = true; redirects[title] = page; } } ); if ( matchRedirects ) { $.when( resolveRedirects( redirects ) ).always( requestBadges ); } else { requestBadges(); } } function resolveRedirects( redirects ) { var resolver = new RedirectResolver( redirects ), promise = resolver.get(); return promise; } function requestBadges() { var filtered = {}, matchFiltered = false; // Request badges if not processed yet $.each( _pages, function ( title, page ) { if ( !page.isProcessed && !page.isRedirect ) { matchFiltered = true filtered[title] = page; page.setProcessed( true ); } } ); if ( matchFiltered ) { $.when( requestBadgesChains( filtered ) ).always( renderBadges ); } else { renderBadges(); } } function requestBadgesChains( pages ) { var titles = Object.keys( pages ), length = titles.length, count = Math.ceil( length / _config.wdLimit ), promises = [], promise; if ( length > _config.wdLimit ) { for ( var i = 0; i < count; i++ ) { var from = i * _config.wdLimit, to = Math.min( from + _config.wdLimit, length ), data = titles.slice( from, to ); promises.push( requestBadgesPromise( data ) ); } promise = $.when.apply($, promises); } else { promise = requestBadgesPromise( titles ) } return promise; } function requestBadgesPromise( titles ) { var request = new BadgeRequest( titles ), promise = request.get(); return promise; } function renderBadges() { // Execute Order 66 and replace badges with clones removeBadges(); // Render only pages with badge $.each( _pages, function ( title, page ) { if ( page.isProcessed && page.hasBadge ) { page.renderLinkBadges(); } } ); } function removeBadges() { $.each( _config.badges, function ( id, badge ) { removeBadgesByType( badge.title ); if ( typeof badge.titleAlias !== 'undefined' ) { $( badge.titleAlias ).each( function () { removeBadgesByType( this ); } ); } } ); } function removeBadgesByType( title ) { var $node, rawRegExp = new RegExp( '%navbox%', 'g'), regExp = new RegExp( '%title%', 'g'), rawSelector = _config.badgeSelector.replace( rawRegExp, ( _isNavbox ? '' : _config.navboxSelector ) ).trim(), selector = rawSelector.replace( regExp, title ), $nodes = _$context.find( selector ); $nodes.each( function () { $node = $( this ); if ( _badgeNodes.indexOf( this ) === -1 ) { $node.remove(); } } ); } function detachBadges() { $( _links ).each( function () { this.detachBadge(); } ); } function dropdownMenuHelper() { var $target, $parents; document.body.addEventListener( 'click', function ( event ) { $target = $( event.target ); $parents = $target .parents( '.nfa__menu' ) .add( $target ); $( _gears ).each( function () { if ( !$parents.is( this.$node ) ) { this.hideMenu(); } } ); }, true ); } /******* INIT *******/ mw.loader.using( [ 'mediawiki.util', 'mediawiki.ForeignApi', 'jquery.makeCollapsible' ] ).done( function () { // Prepare config prepare(); // Then mw.hook( 'wikipage.editform' ).add( garbage ); mw.hook( 'wikipage.content' ).add( init ); } ); } )(); // </nowiki> n76z8e37pivwbjjrjoih34sdrstscc5 8 1448522 6272173 2026-09-16T17:15:54Z Umarxon III 18267 „{ "featured": [ ], "good": [ ], "tier3": [ ], "lists": [ ], "aoty": [ ] }“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272173 json application/json { "featured": [], "good": [], "tier3": [], "lists": [], "aoty": [] } 0kbe2v22tmiuto2n2hgg649fkc27m0b 8 1448523 6272174 2026-09-16T17:16:50Z Umarxon III 18267 „.nfa__badge { display: inline; vertical-align: baseline; margin-right: .2em; } .nfa__badge img { display: inline-block; margin: calc((1em - var(--nfa--height, 12px)) / 2) 0; vertical-align: text-top; } .skin-timeless a.nfa__badge > img { height: var(--nfa--height, 12px) !important; } .nfa__badge--list { margin-right: .3em; } .nfa__menu { position: relative; margin: -.25em .5em -.25em -.5em; } .nfa__toggle.nfa__toggle { height: 1.6em;...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272174 css text/css .nfa__badge { display: inline; vertical-align: baseline; margin-right: .2em; } .nfa__badge img { display: inline-block; margin: calc((1em - var(--nfa--height, 12px)) / 2) 0; vertical-align: text-top; } .skin-timeless a.nfa__badge > img { height: var(--nfa--height, 12px) !important; } .nfa__badge--list { margin-right: .3em; } .nfa__menu { position: relative; margin: -.25em .5em -.25em -.5em; } .nfa__toggle.nfa__toggle { height: 1.6em; display: flex; align-items: center; float: left; border-radius: 3px; padding: .25em .5em; transition: box-shadow 250ms; outline: none; } .nfa__toggle.nfa__toggle:focus { box-shadow: inset 0 0 0 2px var(--border-color-progressive, #36c); } .nfa__dropdown { max-width: 21em; position: absolute; top: 100%; left: 0; z-index: 100; background: var(--background-color-base, #fff); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-radius: 2px; box-shadow: 0 2px 2px 0 rgba(0,0,0,0.25); } .nfa__dropdown ul { list-style: none; margin: 0; padding: 0; } .nfa__dropdown li { margin-bottom: 0; } .nfa__dropdown li::after { display: none; } .nfa__dropdown a { display: block; } .nfa__dropdown .mw-ui-quiet { width: 100%; text-align: left; line-height: 1.587em; } .nfa__dropdown .mw-ui-quiet:hover, .nfa__dropdown .mw-ui-quiet:focus { color: #0645ad } .nfa__enable-select { font-weight: bold; } .nfa__options-form-separator { margin: 12px 0 16px; } .nfa__style-input.nfa__style-input { width: 200px; } .nfa__size-input.nfa__size-input { width: 200px; } od7f8khrnej5l2kxyyfxukwx10kogqm 8 1448524 6272175 2026-09-16T17:19:45Z Umarxon III 18267 „Navigatsion andozalarda statusli maqolalarining belgilarini koʻrsatish yoki yashirish“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272175 wikitext text/x-wiki Navigatsion andozalarda statusli maqolalarining belgilarini koʻrsatish yoki yashirish 5v1x8x4md5147orzgdg7z3svylefezl 0 1448526 6272192 2026-09-16T18:40:12Z MrKrasav4ik 116296 #wikifilm 6272192 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | ismi = Vladimír Menšík | tasvir = Laďa.jpg | tasvir_eni = | izoh = Ivančitsedagi yodgorlik lavhasi | asl_ismi = | tavallud_paytidagi_ismi = Vladislav Menšík | tavallud_sanasi = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1929|10|9}} | tavallud_joyi = [[Ivančice]], [[Chexoslovakiya]] | vafot_sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|1988|5|29|1929|10|9}} | vafot_joyi = [[Brno]], Chexoslovakiya | fuqaroligi = | taʼlimi = [[Janáček nomidagi Sanʼat akademiyasi]] | kasbi = [[Aktyor]], [[koʻngilochar dastur boshlovchisi]] | dini = | faoliyat_yillari = 1953–1988 | asarlari = | boʻyi = | unvoni = | turmush_oʻrtogʻi = {{Unbulleted list|{{marriage|Věra Menšíková||end=divorce|}}|{{marriage|Olga Menšíková|1963}}}} | bolalari = | otasi = | onasi = | qarindoshlari = | mukofotlari = | veb-sayt = | imzosi = }} '''Vladimír Menšík''' (1929-yil 9-oktabr — 1988-yil 29-may) — chex [[aktyor]]i va [[koʻngilochar dastur boshlovchisi]]. U Chexiyaning eng buyuk komik aktyorlari, hikoyachilari va improvizatorlaridan biri hisoblanadi. == Hayoti == Vladimír Menšík 1929-yil 9-oktabrda [[Chexoslovakiya]]ning [[Ivančice]] shahrida Vladislav Menšík nomi bilan tugʻilgan.<ref name=idnes>{{cite web |last=Mareček|first=Lubomír|title=Před dvaceti lety zemřel herec Vladimír Menšík|url=https://www.idnes.cz/brno/zpravy/pred-dvaceti-lety-zemrel-herec-vladimir-mensik.A080528_212844_brno_atk|work=iDNES.cz|language=cs|date=2008-05-29|access-date=2023-12-28}}</ref> Uning hayoti davomida tugʻilgan yili 1924-yil sifatida koʻrsatilgan, chunki Menšík hujjatlarini hazil tariqasida soxtalashtirgan. U bir marta buni „erta nafaqaga chiqish“ uchun qilganini ham aytgan. Hujjatlardagi soxtalik 1988-yilda, vafotidan biroz oldin aniqlangan.<ref name=denik>{{cite web |last=Taussig|first=Pavel|title=Tajemství Vladimíra Menšíka: Zfalšoval si datum narození a odmítl Formana|url=https://www.denik.cz/spolecnost/mensik-vyroci-ikaruv-holubi-rodaci-jorka-kapkami-doktorske-tazni-silvestry.html|work=Deník.cz|language=cs|date=2019-10-09|access-date=2023-12-28}}</ref> [[Astma]]dan aziyat chekkaniga qaramay, u sportga qiziqqan va gandbol bilan musobaqaviy tarzda shugʻullangan.<ref name=cro>{{cite web |title=Příběhy slavných: Vladimír Menšík. Vzpomínky Lubomíra Kostelky prošpikované Menšíkovými historkami|url=https://dvojka.rozhlas.cz/pribehy-slavnych-vladimir-mensik-vzpominky-lubomira-kostelky-prospikovane-7492747|publisher=[[Czech Radio]]|language=cs|date=2015-10-12|access-date=2023-12-28}}</ref> 1949-yilda [[Brno]]dagi oʻrta mexanika muhandisligi maktabini tamomladi. 1953-yilda Brnodagi [[Janáček nomidagi Sanʼat akademiyasi]]ni tamomladi. U qoʻshiq aytishni, shuningdek, klarnet, pianino va [[mandolina]] chalishni oʻrgandi. Keyin Pragaga koʻchib oʻtib, u yerdagi teatrlarda ishlay boshladi. 1954–1958-yillarda E. F. Burian teatrida faoliyat yuritdi va boshqa teatrlarda ham mehmon aktyor sifatida qatnashdi. Har kuni sahnaga chiqishni yoqtirmagani sababli keyinchalik teatrni tark etib, [[Barrandov Studios|Barrandov kinostudiyasi]] aktyorlar ansambliga qoʻshildi.<ref name=denik/><ref name=eb>{{cite web |title=Vladimír Menšík|url=https://encyklopedie.brna.cz/home-mmb/?acc=profil_osobnosti&load=10047|work=Encyklopedie města Brna|language=cs|access-date=2023-12-28}}</ref> Menšík ikki marta turmush qurgan. Har bir rafiqasidan ikki nafardan farzandi boʻlgan.<ref name=eb/> U 1988-yil 29-mayda 58 yoshida Brno shahridagi shifoxonada vafot etdi. Uning oʻlimiga astma va turmush tarzi bilan bogʻliq omillar sabab boʻlgan — u koʻp chekardi va alkogolizm bilan bogʻliq muammolarga ega edi.<ref name=idnes/> U Pragada [[Olshany qabristoni]]ga dafn etilgan.<ref name=eb/> == Faoliyati == [[Komik aktyor]] ham, jiddiy aktyor ham boʻlgan Menšík turli xil jonli obrazlarni yaratdi. U filmlar, televizion filmlar va teleseriallarda 150 dan ortiq rollarni ijro etgan.<ref name=idnes/> U koʻpincha eng yaxshi chex komik aktyorlari, improvizatorlari va hikoyachilari qatorida tilga olinadi. Filmlarda aktyorlik qilishdan tashqari, u koʻngilochar dasturlar va jonli tomoshalardagi mehmon sifatida ham mashhur boʻldi.<ref name=cro/><ref>{{cite web |last=Taušová|first=Zuzana|title=9. říjen 1929, Ivančice. Narodil se Vladimír Menšík|url=https://brnensky.denik.cz/zpravy_region/-rijen--ivancice-narodil-se-vladimir-mensik.html|work=Deník.cz|language=cs|date=2009-10-09|access-date=2023-12-28}}</ref> === Tanlangan ijod namunalari === ;Filmlar {{div col|colwidth=30em}} * ''[[September Nights|Sentabr kechalari]]'' (1957) * ''[[The Slinger]]'' (1960) * ''[[Hledá se táta]]'' (1961) * ''[[The Cassandra Cat|Kassandra mushugi]]'' (1963) * ''[[Limonadchi Jo]]'' (1964) * ''[[Loves of a Blonde|Sariq qizning muhabbatlari]]'' (1965) * ''[[Marketa Lazarová]]'' (1967) * ''[[All My Good Countrymen]]'' (1968) * ''[[The Cremator|Krematoriy]]'' (1969) * ''[[Světáci]]'' (1969) * ''[[You Are a Widow, Sir]]'' (1970) * ''[[The Girl on the Broomstick]]'' (1972) * ''[[Three Wishes for Cinderella (1973 film)|Zolushka uchun uch tilak]]'' (1973) * ''[[How to Drown Dr. Mracek, the Lawyer]]'' (1974) * ''[[Což takhle dát si špenát]]'' (1977) * ''[[Tomorrow I'll Wake Up and Scald Myself with Tea]]'' (1977) * ''[[How to Wake a Princess]]'' (1978) * ''[[The Prince and the Evening Star]]'' (1979) * ''[[Love Between the Raindrops]]'' (1980) * ''[[Dobří holubi se vracejí]]'' (1987) {{div col end}} ;Televideniye seriallari * ''[[Pan Tau]]'' (1970–1979) * ''[[F. L. Věk (TV series)|F. L. Věk]]'' (1971–1972) * ''[[Byl jednou jeden dům]]'' (1975) * ''[[Chalupáři]]'' (1975) * ''[[Arabela (TV series)|Arabela]]'' (1979–1981) * ''[[Návštěvníci (TV series)|Návštěvníci]]'' (1983–1984) * ''[[Létající Čestmír]]'' (1984) == Faxr va merosi == U 1969, 1973, 1974 va 1978-yillarda milliy „Eng mashhur aktyor“ soʻrovida toʻrt marta gʻolib boʻlgan. 1974-yilda u „Xizmat koʻrsatgan sanʼatkor“ unvoniga — atoqli sanʼatkorlarga beriladigan davlat faxriy unvoniga sazovor boʻldi. 1978-yilda unga yuqoriroq darajadagi faxriy unvon — [[National Artist|Xalq sanʼatkori]] unvoni berildi.<ref name=eb/> 2005-yilda oʻtkazilgan ''[[Největší Čech]]'' („Eng buyuk chex“) soʻrovida u 37-oʻrinni egallagan. Uning tugʻilib oʻsgan Ivančice shahridagi boshlangʻich maktablardan biri Menšík nomi bilan atalgan.<ref name=eb/> Ivančitsedagi Madaniyat va axborot markazida Vladimír Menšíkning hayoti va ijodiga bagʻishlangan ekspozitsiya mavjud.<ref>{{cite web |title=Expozice Vladimíra Menšíka v Ivančicích|url=https://www.kudyznudy.cz/aktivity/expozice-vladimira-mensika-v-ivancicich|publisher=CzechTourism|language=cs|access-date=2023-12-28}}</ref> 2016-yilda [[Brno tramvaylari|Brnodagi tramvay]] Menšík nomi bilan atalgan.<ref name=eb/> [[Hlína]]da, Ivančice yaqinida joylashgan kuzatuv minorasi Menšík nomi bilan ataladi.<ref name=idnes/> == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{commons category|Vladimír Menšík}} * {{IMDb name|0579844}} * [http://www.vladimir-mensik.cz vladimir-mensik.cz] — Vladimír Menšíkning hayoti va ijodi {{in lang|cs}} s9va3txggdr9lg7zd2i0a9ah7p8abwu 6272193 6272192 2026-09-16T18:42:30Z MrKrasav4ik 116296 #wikifilm 6272193 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | ismi = Vladimír Menšík | tasvir = Laďa.jpg | tasvir_eni = | izoh = Ivančitsedagi yodgorlik lavhasi | asl_ismi = | tavallud_paytidagi_ismi = Vladislav Menšík | tavallud_sanasi = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1929|10|9}} | tavallud_joyi = [[Ivančice]], [[Chexoslovakiya]] | vafot_sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|1988|5|29|1929|10|9}} | vafot_joyi = [[Brno]], Chexoslovakiya | fuqaroligi = | taʼlimi = [[Janáček nomidagi Sanʼat akademiyasi]] | kasbi = [[Aktyor]], [[koʻngilochar dastur boshlovchisi]] | dini = | faoliyat_yillari = 1953–1988 | asarlari = | boʻyi = | unvoni = | turmush_oʻrtogʻi = {{Unbulleted list|{{marriage|Věra Menšíková||end=divorce|}}|{{marriage|Olga Menšíková|1963}}}} | bolalari = | otasi = | onasi = | qarindoshlari = | mukofotlari = | veb-sayt = | imzosi = }} '''Vladimír Menšík''' (1929-yil 9-oktabr — 1988-yil 29-may) — chex [[aktyor]]i va [[koʻngilochar dastur boshlovchisi]]. U Chexiyaning eng buyuk komik aktyorlari, hikoyachilari va improvizatorlaridan biri hisoblanadi. == Hayoti == Vladimír Menšík 1929-yil 9-oktabrda [[Chexoslovakiya]]ning [[Ivančice]] shahrida Vladislav Menšík nomi bilan tugʻilgan<ref name=idnes>{{cite web |last=Mareček|first=Lubomír|title=Před dvaceti lety zemřel herec Vladimír Menšík|url=https://www.idnes.cz/brno/zpravy/pred-dvaceti-lety-zemrel-herec-vladimir-mensik.A080528_212844_brno_atk|work=iDNES.cz|language=cs|date=2008-05-29|access-date=2023-12-28}}</ref>. Uning hayoti davomida tugʻilgan yili 1924-yil sifatida koʻrsatilgan, chunki Menšík hujjatlarini hazil tariqasida soxtalashtirgan. U bir marta buni „erta nafaqaga chiqish“ uchun qilganini ham aytgan. Hujjatlardagi soxtalik 1988-yilda, vafotidan biroz oldin aniqlangan<ref name=denik>{{cite web |last=Taussig|first=Pavel|title=Tajemství Vladimíra Menšíka: Zfalšoval si datum narození a odmítl Formana|url=https://www.denik.cz/spolecnost/mensik-vyroci-ikaruv-holubi-rodaci-jorka-kapkami-doktorske-tazni-silvestry.html|work=Deník.cz|language=cs|date=2019-10-09|access-date=2023-12-28}}</ref>. [[Astma]]dan aziyat chekkaniga qaramay, u sportga qiziqqan va gandbol bilan musobaqaviy tarzda shugʻullangan<ref name=cro>{{cite web |title=Příběhy slavných: Vladimír Menšík. Vzpomínky Lubomíra Kostelky prošpikované Menšíkovými historkami|url=https://dvojka.rozhlas.cz/pribehy-slavnych-vladimir-mensik-vzpominky-lubomira-kostelky-prospikovane-7492747|publisher=[[Czech Radio]]|language=cs|date=2015-10-12|access-date=2023-12-28}}</ref>. 1949-yilda [[Brno]]dagi oʻrta mexanika muhandisligi maktabini tamomladi. 1953-yilda Brnodagi [[Janáček nomidagi Sanʼat akademiyasi]]ni tamomladi. U qoʻshiq aytishni, shuningdek, klarnet, pianino va [[mandolina]] chalishni oʻrgandi. Keyin Pragaga koʻchib oʻtib, u yerdagi teatrlarda ishlay boshladi. 1954–1958-yillarda E. F. Burian teatrida faoliyat yuritdi va boshqa teatrlarda ham mehmon aktyor sifatida qatnashdi. Har kuni sahnaga chiqishni yoqtirmagani sababli keyinchalik teatrni tark etib, [[Barrandov Studios|Barrandov kinostudiyasi]] aktyorlar ansambliga qoʻshildi<ref name=denik/><ref name=eb>{{cite web |title=Vladimír Menšík|url=https://encyklopedie.brna.cz/home-mmb/?acc=profil_osobnosti&load=10047|work=Encyklopedie města Brna|language=cs|access-date=2023-12-28}}</ref>. Menšík ikki marta turmush qurgan. Har bir rafiqasidan ikki nafardan farzandi boʻlgan<ref name=eb/>. U 1988-yil 29-mayda 58 yoshida Brno shahridagi shifoxonada vafot etdi. Uning oʻlimiga astma va turmush tarzi bilan bogʻliq omillar sabab boʻlgan — u koʻp chekardi va alkogolizm bilan bogʻliq muammolarga ega edi<ref name=idnes/>. U Pragada [[Olshany qabristoni]]ga dafn etilgan<ref name=eb/>. == Faoliyati == [[Komik aktyor]] ham, jiddiy aktyor ham boʻlgan Menšík turli xil jonli obrazlarni yaratdi. U filmlar, televizion filmlar va teleseriallarda 150 dan ortiq rollarni ijro etgan<ref name=idnes/>. U koʻpincha eng yaxshi chex komik aktyorlari, improvizatorlari va hikoyachilari qatorida tilga olinadi. Filmlarda aktyorlik qilishdan tashqari, u koʻngilochar dasturlar va jonli tomoshalardagi mehmon sifatida ham mashhur boʻldi<ref name=cro/><ref>{{cite web |last=Taušová|first=Zuzana|title=9. říjen 1929, Ivančice. Narodil se Vladimír Menšík|url=https://brnensky.denik.cz/zpravy_region/-rijen--ivancice-narodil-se-vladimir-mensik.html|work=Deník.cz|language=cs|date=2009-10-09|access-date=2023-12-28}}</ref>. === Tanlangan ijod namunalari === ;Filmlar {{div col|colwidth=30em}} * ''[[September Nights|Sentabr kechalari]]'' (1957) * ''[[The Slinger]]'' (1960) * ''[[Hledá se táta]]'' (1961) * ''[[The Cassandra Cat|Kassandra mushugi]]'' (1963) * ''[[Limonadchi Jo]]'' (1964) * ''[[Loves of a Blonde|Sariq qizning muhabbatlari]]'' (1965) * ''[[Marketa Lazarová]]'' (1967) * ''[[All My Good Countrymen]]'' (1968) * ''[[The Cremator|Krematoriy]]'' (1969) * ''[[Světáci]]'' (1969) * ''[[You Are a Widow, Sir]]'' (1970) * ''[[The Girl on the Broomstick]]'' (1972) * ''[[Three Wishes for Cinderella (1973 film)|Zolushka uchun uch tilak]]'' (1973) * ''[[How to Drown Dr. Mracek, the Lawyer]]'' (1974) * ''[[Což takhle dát si špenát]]'' (1977) * ''[[Tomorrow I'll Wake Up and Scald Myself with Tea]]'' (1977) * ''[[How to Wake a Princess]]'' (1978) * ''[[The Prince and the Evening Star]]'' (1979) * ''[[Love Between the Raindrops]]'' (1980) * ''[[Dobří holubi se vracejí]]'' (1987) {{div col end}} ;Televideniye seriallari * ''[[Pan Tau]]'' (1970–1979) * ''[[F. L. Věk (TV series)|F. L. Věk]]'' (1971–1972) * ''[[Byl jednou jeden dům]]'' (1975) * ''[[Chalupáři]]'' (1975) * ''[[Arabela (TV series)|Arabela]]'' (1979–1981) * ''[[Návštěvníci (TV series)|Návštěvníci]]'' (1983–1984) * ''[[Létající Čestmír]]'' (1984) == Faxr va merosi == U 1969, 1973, 1974 va 1978-yillarda milliy „Eng mashhur aktyor“ soʻrovida toʻrt marta gʻolib boʻlgan. 1974-yilda u „Xizmat koʻrsatgan sanʼatkor“ unvoniga — atoqli sanʼatkorlarga beriladigan davlat faxriy unvoniga sazovor boʻldi. 1978-yilda unga yuqoriroq darajadagi faxriy unvon — [[National Artist|Xalq sanʼatkori]] unvoni berildi<ref name=eb/>. 2005-yilda oʻtkazilgan ''[[Největší Čech]]'' soʻrovida u 37-oʻrinni egallagan. Uning tugʻilib oʻsgan Ivančice shahridagi boshlangʻich maktablardan biri Menšík nomi bilan atalgan<ref name=eb/>. Ivančitsedagi Madaniyat va axborot markazida Vladimír Menšíkning hayoti va ijodiga bagʻishlangan ekspozitsiya mavjud<ref>{{cite web |title=Expozice Vladimíra Menšíka v Ivančicích|url=https://www.kudyznudy.cz/aktivity/expozice-vladimira-mensika-v-ivancicich|publisher=CzechTourism|language=cs|access-date=2023-12-28}}</ref>. 2016-yilda [[Brno tramvaylari|Brnodagi tramvay]] Menšík nomi bilan atalgan<ref name=eb/>. [[Hlína]]da, Ivančice yaqinida joylashgan kuzatuv minorasi Menšík nomi bilan ataladi<ref name=idnes/>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{commons category|Vladimír Menšík}} * {{IMDb name|0579844}} * [http://www.vladimir-mensik.cz vladimir-mensik.cz] — Vladimír Menšíkning hayoti va ijodi {{in lang|cs}} nc6c36pqlauicb0mgbowuqry4mda8i6 6272194 6272193 2026-09-16T18:45:02Z MrKrasav4ik 116296 #wikifilm 6272194 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | ismi = Vladimír Menšík | tasvir = Laďa.jpg | tasvir_eni = | izoh = Ivančitsedagi yodgorlik lavhasi | asl_ismi = | tavallud_paytidagi_ismi = Vladislav Menšík | tavallud_sanasi = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1929|10|9}} | tavallud_joyi = [[Ivančice]], [[Chexoslovakiya]] | vafot_sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|1988|5|29|1929|10|9}} | vafot_joyi = [[Brno]], Chexoslovakiya | fuqaroligi = | taʼlimi = [[Janáček nomidagi Sanʼat akademiyasi]] | kasbi = [[Aktyor]], [[koʻngilochar dastur boshlovchisi]] | dini = | faoliyat_yillari = 1953–1988 | asarlari = | boʻyi = | unvoni = | turmush_oʻrtogʻi = {{Unbulleted list|{{marriage|Věra Menšíková||end=divorce|}}|{{marriage|Olga Menšíková|1963}}}} | bolalari = | otasi = | onasi = | qarindoshlari = | mukofotlari = | veb-sayt = | imzosi = }} '''Vladimír Menšík''' (1929-yil 9-oktabr — 1988-yil 29-may) — chex [[aktyor]]i va [[koʻngilochar dastur boshlovchisi]]. U Chexiyaning eng buyuk komik aktyorlari, hikoyachilari va improvizatorlaridan biri hisoblanadi. == Hayoti == Vladimír Menšík 1929-yil 9-oktabrda [[Chexoslovakiya]]ning [[Ivančice]] shahrida Vladislav Menšík nomi bilan tugʻilgan<ref name=idnes>{{cite web |last=Mareček|first=Lubomír|title=Před dvaceti lety zemřel herec Vladimír Menšík|url=https://www.idnes.cz/brno/zpravy/pred-dvaceti-lety-zemrel-herec-vladimir-mensik.A080528_212844_brno_atk|work=iDNES.cz|language=cs|date=2008-05-29|access-date=2023-12-28}}</ref>. Uning hayoti davomida tugʻilgan yili 1924-yil sifatida koʻrsatilgan, chunki Menšík hujjatlarini hazil tariqasida soxtalashtirgan. U bir marta buni „erta nafaqaga chiqish“ uchun qilganini ham aytgan. Hujjatlardagi soxtalik 1988-yilda, vafotidan biroz oldin aniqlangan<ref name=denik>{{cite web |last=Taussig|first=Pavel|title=Tajemství Vladimíra Menšíka: Zfalšoval si datum narození a odmítl Formana|url=https://www.denik.cz/spolecnost/mensik-vyroci-ikaruv-holubi-rodaci-jorka-kapkami-doktorske-tazni-silvestry.html|work=Deník.cz|language=cs|date=2019-10-09|access-date=2023-12-28}}</ref>. [[Astma]]dan aziyat chekkaniga qaramay, u sportga qiziqqan va gandbol bilan musobaqaviy tarzda shugʻullangan<ref name=cro>{{cite web |title=Příběhy slavných: Vladimír Menšík. Vzpomínky Lubomíra Kostelky prošpikované Menšíkovými historkami|url=https://dvojka.rozhlas.cz/pribehy-slavnych-vladimir-mensik-vzpominky-lubomira-kostelky-prospikovane-7492747|publisher=[[Czech Radio]]|language=cs|date=2015-10-12|access-date=2023-12-28}}</ref>. 1949-yilda [[Brno]]dagi oʻrta mexanika muhandisligi maktabini tamomladi. 1953-yilda Brnodagi [[Janáček nomidagi Sanʼat akademiyasi]]ni tamomladi. U qoʻshiq aytishni, shuningdek, klarnet, pianino va [[mandolina]] chalishni oʻrgandi. Keyin Pragaga koʻchib oʻtib, u yerdagi teatrlarda ishlay boshladi. 1954–1958-yillarda E. F. Burian teatrida faoliyat yuritdi va boshqa teatrlarda ham mehmon aktyor sifatida qatnashdi. Har kuni sahnaga chiqishni yoqtirmagani sababli keyinchalik teatrni tark etib, [[Barrandov Studios|Barrandov kinostudiyasi]] aktyorlar ansambliga qoʻshildi<ref name=denik/><ref name=eb>{{cite web |title=Vladimír Menšík|url=https://encyklopedie.brna.cz/home-mmb/?acc=profil_osobnosti&load=10047|work=Encyklopedie města Brna|language=cs|access-date=2023-12-28}}</ref>. Menšík ikki marta turmush qurgan. Har bir rafiqasidan ikki nafardan farzandi boʻlgan<ref name=eb/>. U 1988-yil 29-mayda 58 yoshida Brno shahridagi shifoxonada vafot etdi. Uning oʻlimiga astma va turmush tarzi bilan bogʻliq omillar sabab boʻlgan — u koʻp chekardi va alkogolizm bilan bogʻliq muammolarga ega edi<ref name=idnes/>. U Pragada [[Olshany qabristoni]]ga dafn etilgan<ref name=eb/>. == Faoliyati == [[Komik]] aktyor ham, jiddiy aktyor ham boʻlgan Menšík turli xil jonli obrazlarni yaratdi. U filmlar, televizion filmlar va teleseriallarda 150 dan ortiq rollarni ijro etgan<ref name=idnes/>. U koʻpincha eng yaxshi chex komik aktyorlari, improvizatorlari va hikoyachilari qatorida tilga olinadi. Filmlarda aktyorlik qilishdan tashqari, u koʻngilochar dasturlar va jonli tomoshalardagi mehmon sifatida ham mashhur boʻldi<ref name=cro/><ref>{{cite web |last=Taušová|first=Zuzana|title=9. říjen 1929, Ivančice. Narodil se Vladimír Menšík|url=https://brnensky.denik.cz/zpravy_region/-rijen--ivancice-narodil-se-vladimir-mensik.html|work=Deník.cz|language=cs|date=2009-10-09|access-date=2023-12-28}}</ref>. === Tanlangan ijod namunalari === ;Filmlar {{div col|colwidth=30em}} * ''[[September Nights|Sentabr kechalari]]'' (1957) * ''[[The Slinger]]'' (1960) * ''[[Hledá se táta]]'' (1961) * ''[[The Cassandra Cat|Kassandra mushugi]]'' (1963) * ''[[Limonadchi Jo]]'' (1964) * ''[[Loves of a Blonde|Sariq qizning muhabbatlari]]'' (1965) * ''[[Marketa Lazarová]]'' (1967) * ''[[All My Good Countrymen]]'' (1968) * ''[[The Cremator|Krematoriy]]'' (1969) * ''[[Světáci]]'' (1969) * ''[[You Are a Widow, Sir]]'' (1970) * ''[[The Girl on the Broomstick]]'' (1972) * ''[[Three Wishes for Cinderella (1973 film)|Zolushka uchun uch tilak]]'' (1973) * ''[[How to Drown Dr. Mracek, the Lawyer]]'' (1974) * ''[[Což takhle dát si špenát]]'' (1977) * ''[[Tomorrow I'll Wake Up and Scald Myself with Tea]]'' (1977) * ''[[How to Wake a Princess]]'' (1978) * ''[[The Prince and the Evening Star]]'' (1979) * ''[[Love Between the Raindrops]]'' (1980) * ''[[Dobří holubi se vracejí]]'' (1987) {{div col end}} ;Televideniye seriallari * ''[[Pan Tau]]'' (1970–1979) * ''[[F. L. Věk (TV series)|F. L. Věk]]'' (1971–1972) * ''[[Byl jednou jeden dům]]'' (1975) * ''[[Chalupáři]]'' (1975) * ''[[Arabela (TV series)|Arabela]]'' (1979–1981) * ''[[Návštěvníci (TV series)|Návštěvníci]]'' (1983–1984) * ''[[Létající Čestmír]]'' (1984) == Faxr va merosi == U 1969, 1973, 1974 va 1978-yillarda milliy „Eng mashhur aktyor“ soʻrovida toʻrt marta gʻolib boʻlgan. 1974-yilda u „Xizmat koʻrsatgan sanʼatkor“ unvoniga — atoqli sanʼatkorlarga beriladigan davlat faxriy unvoniga sazovor boʻldi. 1978-yilda unga yuqoriroq darajadagi faxriy unvon — [[National Artist|Xalq sanʼatkori]] unvoni berildi<ref name=eb/>. 2005-yilda oʻtkazilgan ''[[Největší Čech]]'' soʻrovida u 37-oʻrinni egallagan. Uning tugʻilib oʻsgan Ivančice shahridagi boshlangʻich maktablardan biri Menšík nomi bilan atalgan<ref name=eb/>. Ivančitsedagi Madaniyat va axborot markazida Vladimír Menšíkning hayoti va ijodiga bagʻishlangan ekspozitsiya mavjud<ref>{{cite web |title=Expozice Vladimíra Menšíka v Ivančicích|url=https://www.kudyznudy.cz/aktivity/expozice-vladimira-mensika-v-ivancicich|publisher=CzechTourism|language=cs|access-date=2023-12-28}}</ref>. 2016-yilda [[Brno tramvaylari|Brnodagi tramvay]] Menšík nomi bilan atalgan<ref name=eb/>. [[Hlína]]da, Ivančice yaqinida joylashgan kuzatuv minorasi Menšík nomi bilan ataladi<ref name=idnes/>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{commons category|Vladimír Menšík}} * {{IMDb name|0579844}} * [http://www.vladimir-mensik.cz vladimir-mensik.cz] — Vladimír Menšíkning hayoti va ijodi {{in lang|cs}} ets0eunufg4wtihusqti3k6g7l13lbm 6272195 6272194 2026-09-16T18:46:00Z MrKrasav4ik 116296 [[Turkum:Chexiyalik aktyorlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6272195 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | ismi = Vladimír Menšík | tasvir = Laďa.jpg | tasvir_eni = | izoh = Ivančitsedagi yodgorlik lavhasi | asl_ismi = | tavallud_paytidagi_ismi = Vladislav Menšík | tavallud_sanasi = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1929|10|9}} | tavallud_joyi = [[Ivančice]], [[Chexoslovakiya]] | vafot_sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|1988|5|29|1929|10|9}} | vafot_joyi = [[Brno]], Chexoslovakiya | fuqaroligi = | taʼlimi = [[Janáček nomidagi Sanʼat akademiyasi]] | kasbi = [[Aktyor]], [[koʻngilochar dastur boshlovchisi]] | dini = | faoliyat_yillari = 1953–1988 | asarlari = | boʻyi = | unvoni = | turmush_oʻrtogʻi = {{Unbulleted list|{{marriage|Věra Menšíková||end=divorce|}}|{{marriage|Olga Menšíková|1963}}}} | bolalari = | otasi = | onasi = | qarindoshlari = | mukofotlari = | veb-sayt = | imzosi = }} '''Vladimír Menšík''' (1929-yil 9-oktabr — 1988-yil 29-may) — chex [[aktyor]]i va [[koʻngilochar dastur boshlovchisi]]. U Chexiyaning eng buyuk komik aktyorlari, hikoyachilari va improvizatorlaridan biri hisoblanadi. == Hayoti == Vladimír Menšík 1929-yil 9-oktabrda [[Chexoslovakiya]]ning [[Ivančice]] shahrida Vladislav Menšík nomi bilan tugʻilgan<ref name=idnes>{{cite web |last=Mareček|first=Lubomír|title=Před dvaceti lety zemřel herec Vladimír Menšík|url=https://www.idnes.cz/brno/zpravy/pred-dvaceti-lety-zemrel-herec-vladimir-mensik.A080528_212844_brno_atk|work=iDNES.cz|language=cs|date=2008-05-29|access-date=2023-12-28}}</ref>. Uning hayoti davomida tugʻilgan yili 1924-yil sifatida koʻrsatilgan, chunki Menšík hujjatlarini hazil tariqasida soxtalashtirgan. U bir marta buni „erta nafaqaga chiqish“ uchun qilganini ham aytgan. Hujjatlardagi soxtalik 1988-yilda, vafotidan biroz oldin aniqlangan<ref name=denik>{{cite web |last=Taussig|first=Pavel|title=Tajemství Vladimíra Menšíka: Zfalšoval si datum narození a odmítl Formana|url=https://www.denik.cz/spolecnost/mensik-vyroci-ikaruv-holubi-rodaci-jorka-kapkami-doktorske-tazni-silvestry.html|work=Deník.cz|language=cs|date=2019-10-09|access-date=2023-12-28}}</ref>. [[Astma]]dan aziyat chekkaniga qaramay, u sportga qiziqqan va gandbol bilan musobaqaviy tarzda shugʻullangan<ref name=cro>{{cite web |title=Příběhy slavných: Vladimír Menšík. Vzpomínky Lubomíra Kostelky prošpikované Menšíkovými historkami|url=https://dvojka.rozhlas.cz/pribehy-slavnych-vladimir-mensik-vzpominky-lubomira-kostelky-prospikovane-7492747|publisher=[[Czech Radio]]|language=cs|date=2015-10-12|access-date=2023-12-28}}</ref>. 1949-yilda [[Brno]]dagi oʻrta mexanika muhandisligi maktabini tamomladi. 1953-yilda Brnodagi [[Janáček nomidagi Sanʼat akademiyasi]]ni tamomladi. U qoʻshiq aytishni, shuningdek, klarnet, pianino va [[mandolina]] chalishni oʻrgandi. Keyin Pragaga koʻchib oʻtib, u yerdagi teatrlarda ishlay boshladi. 1954–1958-yillarda E. F. Burian teatrida faoliyat yuritdi va boshqa teatrlarda ham mehmon aktyor sifatida qatnashdi. Har kuni sahnaga chiqishni yoqtirmagani sababli keyinchalik teatrni tark etib, [[Barrandov Studios|Barrandov kinostudiyasi]] aktyorlar ansambliga qoʻshildi<ref name=denik/><ref name=eb>{{cite web |title=Vladimír Menšík|url=https://encyklopedie.brna.cz/home-mmb/?acc=profil_osobnosti&load=10047|work=Encyklopedie města Brna|language=cs|access-date=2023-12-28}}</ref>. Menšík ikki marta turmush qurgan. Har bir rafiqasidan ikki nafardan farzandi boʻlgan<ref name=eb/>. U 1988-yil 29-mayda 58 yoshida Brno shahridagi shifoxonada vafot etdi. Uning oʻlimiga astma va turmush tarzi bilan bogʻliq omillar sabab boʻlgan — u koʻp chekardi va alkogolizm bilan bogʻliq muammolarga ega edi<ref name=idnes/>. U Pragada [[Olshany qabristoni]]ga dafn etilgan<ref name=eb/>. == Faoliyati == [[Komik]] aktyor ham, jiddiy aktyor ham boʻlgan Menšík turli xil jonli obrazlarni yaratdi. U filmlar, televizion filmlar va teleseriallarda 150 dan ortiq rollarni ijro etgan<ref name=idnes/>. U koʻpincha eng yaxshi chex komik aktyorlari, improvizatorlari va hikoyachilari qatorida tilga olinadi. Filmlarda aktyorlik qilishdan tashqari, u koʻngilochar dasturlar va jonli tomoshalardagi mehmon sifatida ham mashhur boʻldi<ref name=cro/><ref>{{cite web |last=Taušová|first=Zuzana|title=9. říjen 1929, Ivančice. Narodil se Vladimír Menšík|url=https://brnensky.denik.cz/zpravy_region/-rijen--ivancice-narodil-se-vladimir-mensik.html|work=Deník.cz|language=cs|date=2009-10-09|access-date=2023-12-28}}</ref>. === Tanlangan ijod namunalari === ;Filmlar {{div col|colwidth=30em}} * ''[[September Nights|Sentabr kechalari]]'' (1957) * ''[[The Slinger]]'' (1960) * ''[[Hledá se táta]]'' (1961) * ''[[The Cassandra Cat|Kassandra mushugi]]'' (1963) * ''[[Limonadchi Jo]]'' (1964) * ''[[Loves of a Blonde|Sariq qizning muhabbatlari]]'' (1965) * ''[[Marketa Lazarová]]'' (1967) * ''[[All My Good Countrymen]]'' (1968) * ''[[The Cremator|Krematoriy]]'' (1969) * ''[[Světáci]]'' (1969) * ''[[You Are a Widow, Sir]]'' (1970) * ''[[The Girl on the Broomstick]]'' (1972) * ''[[Three Wishes for Cinderella (1973 film)|Zolushka uchun uch tilak]]'' (1973) * ''[[How to Drown Dr. Mracek, the Lawyer]]'' (1974) * ''[[Což takhle dát si špenát]]'' (1977) * ''[[Tomorrow I'll Wake Up and Scald Myself with Tea]]'' (1977) * ''[[How to Wake a Princess]]'' (1978) * ''[[The Prince and the Evening Star]]'' (1979) * ''[[Love Between the Raindrops]]'' (1980) * ''[[Dobří holubi se vracejí]]'' (1987) {{div col end}} ;Televideniye seriallari * ''[[Pan Tau]]'' (1970–1979) * ''[[F. L. Věk (TV series)|F. L. Věk]]'' (1971–1972) * ''[[Byl jednou jeden dům]]'' (1975) * ''[[Chalupáři]]'' (1975) * ''[[Arabela (TV series)|Arabela]]'' (1979–1981) * ''[[Návštěvníci (TV series)|Návštěvníci]]'' (1983–1984) * ''[[Létající Čestmír]]'' (1984) == Faxr va merosi == U 1969, 1973, 1974 va 1978-yillarda milliy „Eng mashhur aktyor“ soʻrovida toʻrt marta gʻolib boʻlgan. 1974-yilda u „Xizmat koʻrsatgan sanʼatkor“ unvoniga — atoqli sanʼatkorlarga beriladigan davlat faxriy unvoniga sazovor boʻldi. 1978-yilda unga yuqoriroq darajadagi faxriy unvon — [[National Artist|Xalq sanʼatkori]] unvoni berildi<ref name=eb/>. 2005-yilda oʻtkazilgan ''[[Největší Čech]]'' soʻrovida u 37-oʻrinni egallagan. Uning tugʻilib oʻsgan Ivančice shahridagi boshlangʻich maktablardan biri Menšík nomi bilan atalgan<ref name=eb/>. Ivančitsedagi Madaniyat va axborot markazida Vladimír Menšíkning hayoti va ijodiga bagʻishlangan ekspozitsiya mavjud<ref>{{cite web |title=Expozice Vladimíra Menšíka v Ivančicích|url=https://www.kudyznudy.cz/aktivity/expozice-vladimira-mensika-v-ivancicich|publisher=CzechTourism|language=cs|access-date=2023-12-28}}</ref>. 2016-yilda [[Brno tramvaylari|Brnodagi tramvay]] Menšík nomi bilan atalgan<ref name=eb/>. [[Hlína]]da, Ivančice yaqinida joylashgan kuzatuv minorasi Menšík nomi bilan ataladi<ref name=idnes/>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{commons category|Vladimír Menšík}} * {{IMDb name|0579844}} * [http://www.vladimir-mensik.cz vladimir-mensik.cz] — Vladimír Menšíkning hayoti va ijodi {{in lang|cs}} [[Turkum:Chexiyalik aktyorlar]] srkzu8e53yxdoxzknu3l07zq1l4srex 0 1448527 6272196 2026-09-16T18:53:20Z PHISERAPH 203312 „'''Vikri auksioni''' yoki '''yopiq taklifli ikkinchi narx auksioni (YTINA)''' — yopiq taklifli auksion turidir. Ishtirokchilar auksiondagi boshqa ishtirokchilarning takliflarini bilmagan holda yozma takliflar beradilar. Eng yuqori taklifni bergan ishtirokchi gʻolib boʻladi, biroq toʻlanadigan narx ikkinchi eng yuqori taklifga teng boʻladi. Ushbu auksion turi strategik jihatdan ingliz auksioniga oʻxshash boʻlib, ishtirokchilarga oʻzlari be...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272196 wikitext text/x-wiki '''Vikri auksioni''' yoki '''yopiq taklifli ikkinchi narx auksioni (YTINA)''' — yopiq taklifli auksion turidir. Ishtirokchilar auksiondagi boshqa ishtirokchilarning takliflarini bilmagan holda yozma takliflar beradilar. Eng yuqori taklifni bergan ishtirokchi gʻolib boʻladi, biroq toʻlanadigan narx ikkinchi eng yuqori taklifga teng boʻladi. Ushbu auksion turi strategik jihatdan ingliz auksioniga oʻxshash boʻlib, ishtirokchilarga oʻzlari belgilagan haqiqiy qiymat boʻyicha taklif berish uchun ragʻbat yaratadi. Auksion ilk bor 1961-yilda<ref>{{cite journal | title=Counterspeculation, Auctions, and Competitive Sealed Tenders | author=Vickrey, William | journal=The Journal of Finance | year=1961 | volume=16 | issue=1 | page=8–37 | doi=10.1111/j.1540-6261.1961.tb02789.x}}</ref> Columbia University professori William Vickrey tomonidan ilmiy jihatdan tavsiflangan, biroq u marka kolleksiyachilari tomonidan 1893-yildan beri qoʻllanib kelingan<ref>{{cite journal | title=Vickrey Auctions in Practice: From Nineteenth-Century Philately to Twenty-First-Century E-Commerce | author=Lucking-Reiley, David | journal=Journal of Economic Perspectives | year=2000 | volume=14 | issue=3 | pages=183–192 | doi=10.1257/jep.14.3.183| doi-access=free }}</ref>. 1797-yilda Johann Wolfgang von Goethe qoʻlyozmani yopiq taklifli, ikkinchi narx auksioni yordamida sotgan<ref>{{cite journal | title=Goethe's Second-Price Auction | author=Benny Moldovanu and Manfred Tietzel | journal=The Journal of Political Economy | year=1998 | volume=106 | issue=4 | pages=854–859 | jstor=2990730| doi=10.1086/250032| citeseerx=10.1.1.560.8278 | s2cid=53490333 }}</ref>. Vickreyning dastlabki maqolasida asosan faqat bitta, boʻlinmaydigan tovar sotiladigan auksionlar koʻrib chiqilgan. Bunday holatda Vikri auksioni va yopiq taklifli ikkinchi narx auksioni atamalari bir xil maʼnoni anglatadi va oʻzaro almashib qoʻllanadi. Bir nechta bir xil tovarlar mavjud boʻlgan holatda ishtirokchilar teskari talab egri chiziqlarini taqdim etadilar va muqobil xarajatni toʻlaydilar<ref>{{cite book |last1=Jones |first1=Derek |title=New Economy Handbook |date=2003 |publisher=Emerald Publishing Ltd |isbn=978-0123891723 |chapter=Auction Theory for the New Economy |url-access=registration |url=https://archive.org/details/neweconomyhandbo0000unse }}</ref>. == Manbalar == 3v5okea5wpox5d61xh6ypx6y6v4h6tf 6272203 6272196 2026-09-16T19:04:35Z PHISERAPH 203312 6272203 wikitext text/x-wiki '''Vikri auksioni''' yoki '''yopiq taklifli ikkinchi narx auksioni (YTINA)''' — yopiq taklifli [[auksion]] turidir. Ishtirokchilar auksiondagi boshqa ishtirokchilarning takliflarini bilmagan holda yozma takliflar beradilar. Eng yuqori taklifni bergan ishtirokchi gʻolib boʻladi, biroq toʻlanadigan narx ikkinchi eng yuqori taklifga teng boʻladi. Ushbu auksion turi strategik jihatdan ingliz auksioniga oʻxshash boʻlib, ishtirokchilarga oʻzlari belgilagan haqiqiy qiymat boʻyicha taklif berish uchun ragʻbat yaratadi. Auksion ilk bor 1961-yilda<ref>{{cite journal | title=Counterspeculation, Auctions, and Competitive Sealed Tenders | author=Vickrey, William | journal=The Journal of Finance | year=1961 | volume=16 | issue=1 | page=8–37 | doi=10.1111/j.1540-6261.1961.tb02789.x}}</ref> [[Columbia universiteti]] professori [[William Vickrey]] tomonidan ilmiy jihatdan tavsiflangan, biroq u marka kolleksiyachilari tomonidan 1893-yildan beri qoʻllanib kelingan<ref>{{cite journal | title=Vickrey Auctions in Practice: From Nineteenth-Century Philately to Twenty-First-Century E-Commerce | author=Lucking-Reiley, David | journal=Journal of Economic Perspectives | year=2000 | volume=14 | issue=3 | pages=183–192 | doi=10.1257/jep.14.3.183| doi-access=free }}</ref>. 1797-yilda [[Johann Wolfgang von Goethe]] qoʻlyozmani yopiq taklifli, ikkinchi narx auksioni yordamida sotgan<ref>{{cite journal | title=Goethe's Second-Price Auction | author=Benny Moldovanu and Manfred Tietzel | journal=The Journal of Political Economy | year=1998 | volume=106 | issue=4 | pages=854–859 | jstor=2990730| doi=10.1086/250032| citeseerx=10.1.1.560.8278 | s2cid=53490333 }}</ref>. Vickreyning dastlabki maqolasida asosan faqat bitta, boʻlinmaydigan tovar sotiladigan auksionlar koʻrib chiqilgan. Bunday holatda Vikri auksioni va yopiq taklifli ikkinchi narx auksioni atamalari bir xil maʼnoni anglatadi va oʻzaro almashib qoʻllanadi. Bir nechta bir xil tovarlar mavjud boʻlgan holatda ishtirokchilar teskari talab egri chiziqlarini taqdim etadilar va muqobil xarajatni toʻlaydilar<ref>{{cite book |last1=Jones |first1=Derek |title=New Economy Handbook |date=2003 |publisher=Emerald Publishing Ltd |isbn=978-0123891723 |chapter=Auction Theory for the New Economy |url-access=registration |url=https://archive.org/details/neweconomyhandbo0000unse }}</ref>. == Manbalar == keu4bz7c5tex1yu6id9g7abrbt6zt1u 6272205 6272203 2026-09-16T19:12:31Z PHISERAPH 203312 6272205 wikitext text/x-wiki '''Vikri auksioni''' yoki '''yopiq taklifli ikkinchi narx auksioni (YTINA)''' — yopiq taklifli [[auksion]] turi. Ishtirokchilar auksiondagi boshqa ishtirokchilarning takliflarini bilmagan holda yozma takliflar beradilar. Eng yuqori taklifni bergan ishtirokchi gʻolib boʻladi, biroq toʻlanadigan narx ikkinchi eng yuqori taklifga teng boʻladi. Ushbu auksion turi strategik jihatdan ingliz auksioniga oʻxshash boʻlib, ishtirokchilarga oʻzlari belgilagan haqiqiy qiymat boʻyicha taklif berish uchun ragʻbat yaratadi. Auksion ilk bor 1961-yilda<ref>{{cite journal | title=Counterspeculation, Auctions, and Competitive Sealed Tenders | author=Vickrey, William | journal=The Journal of Finance | year=1961 | volume=16 | issue=1 | page=8–37 | doi=10.1111/j.1540-6261.1961.tb02789.x}}</ref> [[Columbia universiteti]] professori [[William Vickrey]] tomonidan ilmiy jihatdan tavsiflangan, biroq u marka kolleksiyachilari tomonidan 1893-yildan beri qoʻllanib kelingan<ref>{{cite journal | title=Vickrey Auctions in Practice: From Nineteenth-Century Philately to Twenty-First-Century E-Commerce | author=Lucking-Reiley, David | journal=Journal of Economic Perspectives | year=2000 | volume=14 | issue=3 | pages=183–192 | doi=10.1257/jep.14.3.183| doi-access=free }}</ref>. 1797-yilda [[Johann Wolfgang von Goethe]] qoʻlyozmani yopiq taklifli, ikkinchi narx auksioni yordamida sotgan<ref>{{cite journal | title=Goethe's Second-Price Auction | author=Benny Moldovanu and Manfred Tietzel | journal=The Journal of Political Economy | year=1998 | volume=106 | issue=4 | pages=854–859 | jstor=2990730| doi=10.1086/250032| citeseerx=10.1.1.560.8278 | s2cid=53490333 }}</ref>. Vickreyning dastlabki maqolasida asosan faqat bitta, boʻlinmaydigan tovar sotiladigan auksionlar koʻrib chiqilgan. Bunday holatda Vikri auksioni va yopiq taklifli ikkinchi narx auksioni atamalari bir xil maʼnoni anglatadi va oʻzaro almashib qoʻllanadi. Bir nechta bir xil tovarlar mavjud boʻlgan holatda ishtirokchilar teskari talab egri chiziqlarini taqdim etadilar va muqobil xarajatni toʻlaydilar<ref>{{cite book |last1=Jones |first1=Derek |title=New Economy Handbook |date=2003 |publisher=Emerald Publishing Ltd |isbn=978-0123891723 |chapter=Auction Theory for the New Economy |url-access=registration |url=https://archive.org/details/neweconomyhandbo0000unse }}</ref>. == Manbalar == qqcxy9br91m8wwub11ovk2b6c5q2ad0 6272206 6272205 2026-09-16T19:15:16Z PHISERAPH 203312 6272206 wikitext text/x-wiki '''Vikri auksioni''' yoki '''yopiq taklifli ikkinchi narx auksioni (YTINA)''' — yopiq taklifli [[auksion]] turi. Ishtirokchilar auksiondagi boshqa ishtirokchilarning takliflarini bilmagan holda yozma takliflar beradilar. Eng yuqori taklifni bergan ishtirokchi gʻolib boʻladi, biroq toʻlanadigan narx ikkinchi eng yuqori taklifga teng boʻladi. Ushbu auksion turi strategik jihatdan ingliz auksioniga oʻxshash boʻlib, ishtirokchilarga oʻzlari belgilagan haqiqiy qiymat boʻyicha taklif berish uchun ragʻbat yaratadi. Auksion ilk bor 1961-yilda [[Columbia universiteti]] professori [[William Vickrey]] tomonidan ilmiy jihatdan tavsiflangan, biroq u marka kolleksiyachilari tomonidan 1893-yildan beri qoʻllanib kelingan<ref>{{cite journal | title=Counterspeculation, Auctions, and Competitive Sealed Tenders | author=Vickrey, William | journal=The Journal of Finance | year=1961 | volume=16 | issue=1 | page=8–37 | doi=10.1111/j.1540-6261.1961.tb02789.x}}</ref><ref>{{cite journal | title=Vickrey Auctions in Practice: From Nineteenth-Century Philately to Twenty-First-Century E-Commerce | author=Lucking-Reiley, David | journal=Journal of Economic Perspectives | year=2000 | volume=14 | issue=3 | pages=183–192 | doi=10.1257/jep.14.3.183| doi-access=free }}</ref>. 1797-yilda [[Johann Wolfgang von Goethe]] qoʻlyozmani yopiq taklifli, ikkinchi narx auksioni yordamida sotgan<ref>{{cite journal | title=Goethe's Second-Price Auction | author=Benny Moldovanu and Manfred Tietzel | journal=The Journal of Political Economy | year=1998 | volume=106 | issue=4 | pages=854–859 | jstor=2990730| doi=10.1086/250032| citeseerx=10.1.1.560.8278 | s2cid=53490333 }}</ref>. Vickreyning dastlabki maqolasida asosan faqat bitta, boʻlinmaydigan tovar sotiladigan auksionlar koʻrib chiqilgan. Bunday holatda Vikri auksioni va yopiq taklifli ikkinchi narx auksioni atamalari bir xil maʼnoni anglatadi va oʻzaro almashib qoʻllanadi. Bir nechta bir xil tovarlar mavjud boʻlgan holatda ishtirokchilar teskari talab egri chiziqlarini taqdim etadilar va muqobil xarajatni toʻlaydilar<ref>{{cite book |last1=Jones |first1=Derek |title=New Economy Handbook |date=2003 |publisher=Emerald Publishing Ltd |isbn=978-0123891723 |chapter=Auction Theory for the New Economy |url-access=registration |url=https://archive.org/details/neweconomyhandbo0000unse }}</ref>. == Manbalar == edia5fkymyw8raxg3jcvfn0qudroyfz 0 1448528 6272198 2026-09-16T18:57:08Z MrKrasav4ik 116296 „{{Sportchi bilgiqutisi | ismi = Sarah Castle | tasvir = | izoh = | jins = ayol | laqabi = | fuqaroligi = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] | tavallud_sanasi = 1984-yil | tavallud_joyi = [[Denver]], [[Kolorado]] | vafot_sanasi = | vafot_joyi = | faoliyat_yillari = | boʻyi = 5 fut 2 dyuym | vazni = | turmush oʻrtogʻi = | bolalari...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272198 wikitext text/x-wiki {{Sportchi bilgiqutisi | ismi = Sarah Castle | tasvir = | izoh = | jins = ayol | laqabi = | fuqaroligi = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] | tavallud_sanasi = 1984-yil | tavallud_joyi = [[Denver]], [[Kolorado]] | vafot_sanasi = | vafot_joyi = | faoliyat_yillari = | boʻyi = 5 fut 2 dyuym | vazni = | turmush oʻrtogʻi = | bolalari = | veb-sayt = | mukofotlar = | mamlakat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] | sport = [[Nogironlar aravachasidagi basketbol|nogironlar aravachasidagi basketbol]], suzish | klub = | pozitsiya = | murabbiylar = | faol_tomon = }} '''Sarah Castle''' — amerikalik [[Paralimpiya oʻyinlari|Paralimpiada]] sportchisi, [[Nogironlar aravachasidagi basketbol|nogironlar aravachasidagi basketbol]] oʻyinchisi va suzuvchi. U 2008–2020-yillarda [[National Wheelchair Basketball Association|Nogironlar aravachasidagi basketbol milliy assotsiatsiyasi]] boshqaruvida faoliyat yuritgan va 2015–2019-yillarda uning prezidenti boʻlgan<ref>{{cite web |url=https://www.nwba.org/news_article/show/1091817-sarah-castle-nwba-board-member-resigns-her-position-appointed-as-judge- |title=Sarah Castle, NWBA Board Member, resigns her position – appointed as Judge.}}</ref>. U 2020-yilda gubernator [[Mike Parson]] tomonidan tayinlanganidan soʻng sudya boʻlib ishlay boshlagan<ref>{{cite web |url=https://www.16thcircuit.org/biography-judge-sarah-a-castle |title=Biography - 16th Circuit Court of Jackson County, Missouri}}</ref><ref>{{cite web |url=https://themissouritimes.com/parson-appoints-sarah-a-castle-as-circuit-judge-for-the-16th-judicial-circuit/ |title=Parson appoints Sarah A. Castle as Circuit Judge for the 16th Judicial Circuit}}</ref>. Bungacha u 2013-yildan boshlab prokuror sifatida faoliyat yuritgan<ref>{{cite web |url=https://fox4kc.com/mornings/local-woman-who-became-paralyzed-at-11-years-old-uses-long-list-of-accomplishments-to-inspire-others/ |title=Local woman who became paralyzed at 11 years old uses impressive list of accomplishments to inspire others}}</ref>. == Biografiyasi == Castle 1984-yilda [[Denver]], [[Kolorado]]da tugʻilgan. 2002-yilda u [[Suzish boʻyicha jahon chempionati]]da kumush medalni qoʻlga kiritgan, 2005-yilda esa [[Americas Cup (wheelchair basketball)|Americas Cup]]da oltin medalni qoʻlga kiritgan. Shuningdek, [[Osaka Cup (wheelchair basketball)|Osaka Cup]]da ham oltin medalni qoʻlga kiritgan. Musobaqa [[Osaka]], [[Yaponiya]]da oʻtkazilgan. U 2007- va 2011-yillarda [[Parapan Amerika oʻyinlari]]da ikki marta oltin medalni qoʻlga kiritgan. Bundan tashqari, u 2010-yilda [[Wheelchair Basketball World Championship|Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionati]]da oltin medalni qoʻlga kiritgan va [[2008-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari]]da ham oltin medal sohibi boʻlgan. Shuningdek, u 2006-yilgi Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritgan hamda [[2000-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari]]da 100 metrga [[brass]] usulida suzishda yana bir kumush medal olgan. Castle 2002–2008-yillarda, 2005 va 2007-yillar bundan mustasno, toʻrt karra [[NCAA Division I]] milliy chempioni boʻlgan<ref>{{cite web |url=http://www.teamusa.org/Athletes/CA/Sarah-Castle |archive-url=https://web.archive.org/web/20140228182151/http://www.teamusa.org/Athletes/CA/Sarah-Castle |url-status=dead |archive-date=2014-yil 28-fevral |title=Sarah Castle |publisher=[[United States Olympic Committee]] |work=Team USA |accessdate=2013-yil 16-iyul}}</ref>. Nogironlar aravachasidagi basketbol milliy assotsiatsiyasidagi faoliyatidan soʻng Castle 2022-yilda ushbu assotsiatsiyaning Shon-shuhrat zaliga kiritildi<ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=fYckeEHdlFk |title=Sarah Castle, Class of 2022, Hall of Fame Acceptance Speech}}</ref>. == Medallari == {| class="wikitable" ! Musobaqa ! Yil ! Yoʻnalish ! Natija |- | [[2000-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|Yozgi Paralimpiada]] | 2000 | 100 metrga brass usulida suzish, SB6 | {{Silver medal}} |- | [[2002-yilgi Suzish boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]] | 2002 | 100 metrga brass usulida suzish, SB6 | {{Silver medal}} |- | [[2006-yilgi Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]] | 2006 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Silver medal}} |- | [[2007-yilgi Parapan Amerika oʻyinlari|Parapan Amerika oʻyinlari]] | 2007 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | Americas Cup | 2005 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | [[2008-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|Yozgi Paralimpiada]] | 2008 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | Osaka Cup | 2008 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | [[2010-yilgi Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]] | 2010 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | [[2011-yilgi Parapan Amerika oʻyinlari|Parapan Amerika oʻyinlari]] | 2011 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |} == Manbalar == {{manbalar}} br5gqzxa2zenol9emwoosqkbnjivo3y 6272199 6272198 2026-09-16T18:57:32Z MrKrasav4ik 116296 [[Turkum:1984-yilda tugʻilganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6272199 wikitext text/x-wiki {{Sportchi bilgiqutisi | ismi = Sarah Castle | tasvir = | izoh = | jins = ayol | laqabi = | fuqaroligi = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] | tavallud_sanasi = 1984-yil | tavallud_joyi = [[Denver]], [[Kolorado]] | vafot_sanasi = | vafot_joyi = | faoliyat_yillari = | boʻyi = 5 fut 2 dyuym | vazni = | turmush oʻrtogʻi = | bolalari = | veb-sayt = | mukofotlar = | mamlakat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] | sport = [[Nogironlar aravachasidagi basketbol|nogironlar aravachasidagi basketbol]], suzish | klub = | pozitsiya = | murabbiylar = | faol_tomon = }} '''Sarah Castle''' — amerikalik [[Paralimpiya oʻyinlari|Paralimpiada]] sportchisi, [[Nogironlar aravachasidagi basketbol|nogironlar aravachasidagi basketbol]] oʻyinchisi va suzuvchi. U 2008–2020-yillarda [[National Wheelchair Basketball Association|Nogironlar aravachasidagi basketbol milliy assotsiatsiyasi]] boshqaruvida faoliyat yuritgan va 2015–2019-yillarda uning prezidenti boʻlgan<ref>{{cite web |url=https://www.nwba.org/news_article/show/1091817-sarah-castle-nwba-board-member-resigns-her-position-appointed-as-judge- |title=Sarah Castle, NWBA Board Member, resigns her position – appointed as Judge.}}</ref>. U 2020-yilda gubernator [[Mike Parson]] tomonidan tayinlanganidan soʻng sudya boʻlib ishlay boshlagan<ref>{{cite web |url=https://www.16thcircuit.org/biography-judge-sarah-a-castle |title=Biography - 16th Circuit Court of Jackson County, Missouri}}</ref><ref>{{cite web |url=https://themissouritimes.com/parson-appoints-sarah-a-castle-as-circuit-judge-for-the-16th-judicial-circuit/ |title=Parson appoints Sarah A. Castle as Circuit Judge for the 16th Judicial Circuit}}</ref>. Bungacha u 2013-yildan boshlab prokuror sifatida faoliyat yuritgan<ref>{{cite web |url=https://fox4kc.com/mornings/local-woman-who-became-paralyzed-at-11-years-old-uses-long-list-of-accomplishments-to-inspire-others/ |title=Local woman who became paralyzed at 11 years old uses impressive list of accomplishments to inspire others}}</ref>. == Biografiyasi == Castle 1984-yilda [[Denver]], [[Kolorado]]da tugʻilgan. 2002-yilda u [[Suzish boʻyicha jahon chempionati]]da kumush medalni qoʻlga kiritgan, 2005-yilda esa [[Americas Cup (wheelchair basketball)|Americas Cup]]da oltin medalni qoʻlga kiritgan. Shuningdek, [[Osaka Cup (wheelchair basketball)|Osaka Cup]]da ham oltin medalni qoʻlga kiritgan. Musobaqa [[Osaka]], [[Yaponiya]]da oʻtkazilgan. U 2007- va 2011-yillarda [[Parapan Amerika oʻyinlari]]da ikki marta oltin medalni qoʻlga kiritgan. Bundan tashqari, u 2010-yilda [[Wheelchair Basketball World Championship|Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionati]]da oltin medalni qoʻlga kiritgan va [[2008-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari]]da ham oltin medal sohibi boʻlgan. Shuningdek, u 2006-yilgi Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritgan hamda [[2000-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari]]da 100 metrga [[brass]] usulida suzishda yana bir kumush medal olgan. Castle 2002–2008-yillarda, 2005 va 2007-yillar bundan mustasno, toʻrt karra [[NCAA Division I]] milliy chempioni boʻlgan<ref>{{cite web |url=http://www.teamusa.org/Athletes/CA/Sarah-Castle |archive-url=https://web.archive.org/web/20140228182151/http://www.teamusa.org/Athletes/CA/Sarah-Castle |url-status=dead |archive-date=2014-yil 28-fevral |title=Sarah Castle |publisher=[[United States Olympic Committee]] |work=Team USA |accessdate=2013-yil 16-iyul}}</ref>. Nogironlar aravachasidagi basketbol milliy assotsiatsiyasidagi faoliyatidan soʻng Castle 2022-yilda ushbu assotsiatsiyaning Shon-shuhrat zaliga kiritildi<ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=fYckeEHdlFk |title=Sarah Castle, Class of 2022, Hall of Fame Acceptance Speech}}</ref>. == Medallari == {| class="wikitable" ! Musobaqa ! Yil ! Yoʻnalish ! Natija |- | [[2000-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|Yozgi Paralimpiada]] | 2000 | 100 metrga brass usulida suzish, SB6 | {{Silver medal}} |- | [[2002-yilgi Suzish boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]] | 2002 | 100 metrga brass usulida suzish, SB6 | {{Silver medal}} |- | [[2006-yilgi Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]] | 2006 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Silver medal}} |- | [[2007-yilgi Parapan Amerika oʻyinlari|Parapan Amerika oʻyinlari]] | 2007 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | Americas Cup | 2005 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | [[2008-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|Yozgi Paralimpiada]] | 2008 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | Osaka Cup | 2008 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | [[2010-yilgi Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]] | 2010 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | [[2011-yilgi Parapan Amerika oʻyinlari|Parapan Amerika oʻyinlari]] | 2011 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |} == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:1984-yilda tugʻilganlar]] grpcq67ldil3fmwndw2a1x038swl9i2 6272200 6272199 2026-09-16T18:58:07Z MrKrasav4ik 116296 [[Turkum:2008-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari sovrindorlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6272200 wikitext text/x-wiki {{Sportchi bilgiqutisi | ismi = Sarah Castle | tasvir = | izoh = | jins = ayol | laqabi = | fuqaroligi = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] | tavallud_sanasi = 1984-yil | tavallud_joyi = [[Denver]], [[Kolorado]] | vafot_sanasi = | vafot_joyi = | faoliyat_yillari = | boʻyi = 5 fut 2 dyuym | vazni = | turmush oʻrtogʻi = | bolalari = | veb-sayt = | mukofotlar = | mamlakat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] | sport = [[Nogironlar aravachasidagi basketbol|nogironlar aravachasidagi basketbol]], suzish | klub = | pozitsiya = | murabbiylar = | faol_tomon = }} '''Sarah Castle''' — amerikalik [[Paralimpiya oʻyinlari|Paralimpiada]] sportchisi, [[Nogironlar aravachasidagi basketbol|nogironlar aravachasidagi basketbol]] oʻyinchisi va suzuvchi. U 2008–2020-yillarda [[National Wheelchair Basketball Association|Nogironlar aravachasidagi basketbol milliy assotsiatsiyasi]] boshqaruvida faoliyat yuritgan va 2015–2019-yillarda uning prezidenti boʻlgan<ref>{{cite web |url=https://www.nwba.org/news_article/show/1091817-sarah-castle-nwba-board-member-resigns-her-position-appointed-as-judge- |title=Sarah Castle, NWBA Board Member, resigns her position – appointed as Judge.}}</ref>. U 2020-yilda gubernator [[Mike Parson]] tomonidan tayinlanganidan soʻng sudya boʻlib ishlay boshlagan<ref>{{cite web |url=https://www.16thcircuit.org/biography-judge-sarah-a-castle |title=Biography - 16th Circuit Court of Jackson County, Missouri}}</ref><ref>{{cite web |url=https://themissouritimes.com/parson-appoints-sarah-a-castle-as-circuit-judge-for-the-16th-judicial-circuit/ |title=Parson appoints Sarah A. Castle as Circuit Judge for the 16th Judicial Circuit}}</ref>. Bungacha u 2013-yildan boshlab prokuror sifatida faoliyat yuritgan<ref>{{cite web |url=https://fox4kc.com/mornings/local-woman-who-became-paralyzed-at-11-years-old-uses-long-list-of-accomplishments-to-inspire-others/ |title=Local woman who became paralyzed at 11 years old uses impressive list of accomplishments to inspire others}}</ref>. == Biografiyasi == Castle 1984-yilda [[Denver]], [[Kolorado]]da tugʻilgan. 2002-yilda u [[Suzish boʻyicha jahon chempionati]]da kumush medalni qoʻlga kiritgan, 2005-yilda esa [[Americas Cup (wheelchair basketball)|Americas Cup]]da oltin medalni qoʻlga kiritgan. Shuningdek, [[Osaka Cup (wheelchair basketball)|Osaka Cup]]da ham oltin medalni qoʻlga kiritgan. Musobaqa [[Osaka]], [[Yaponiya]]da oʻtkazilgan. U 2007- va 2011-yillarda [[Parapan Amerika oʻyinlari]]da ikki marta oltin medalni qoʻlga kiritgan. Bundan tashqari, u 2010-yilda [[Wheelchair Basketball World Championship|Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionati]]da oltin medalni qoʻlga kiritgan va [[2008-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari]]da ham oltin medal sohibi boʻlgan. Shuningdek, u 2006-yilgi Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritgan hamda [[2000-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari]]da 100 metrga [[brass]] usulida suzishda yana bir kumush medal olgan. Castle 2002–2008-yillarda, 2005 va 2007-yillar bundan mustasno, toʻrt karra [[NCAA Division I]] milliy chempioni boʻlgan<ref>{{cite web |url=http://www.teamusa.org/Athletes/CA/Sarah-Castle |archive-url=https://web.archive.org/web/20140228182151/http://www.teamusa.org/Athletes/CA/Sarah-Castle |url-status=dead |archive-date=2014-yil 28-fevral |title=Sarah Castle |publisher=[[United States Olympic Committee]] |work=Team USA |accessdate=2013-yil 16-iyul}}</ref>. Nogironlar aravachasidagi basketbol milliy assotsiatsiyasidagi faoliyatidan soʻng Castle 2022-yilda ushbu assotsiatsiyaning Shon-shuhrat zaliga kiritildi<ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=fYckeEHdlFk |title=Sarah Castle, Class of 2022, Hall of Fame Acceptance Speech}}</ref>. == Medallari == {| class="wikitable" ! Musobaqa ! Yil ! Yoʻnalish ! Natija |- | [[2000-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|Yozgi Paralimpiada]] | 2000 | 100 metrga brass usulida suzish, SB6 | {{Silver medal}} |- | [[2002-yilgi Suzish boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]] | 2002 | 100 metrga brass usulida suzish, SB6 | {{Silver medal}} |- | [[2006-yilgi Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]] | 2006 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Silver medal}} |- | [[2007-yilgi Parapan Amerika oʻyinlari|Parapan Amerika oʻyinlari]] | 2007 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | Americas Cup | 2005 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | [[2008-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|Yozgi Paralimpiada]] | 2008 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | Osaka Cup | 2008 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | [[2010-yilgi Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]] | 2010 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | [[2011-yilgi Parapan Amerika oʻyinlari|Parapan Amerika oʻyinlari]] | 2011 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |} == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:1984-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:2008-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari sovrindorlari]] h9x9wjzms1xtak6vjt3gws6ol6kbqi7 6272201 6272200 2026-09-16T18:58:20Z MrKrasav4ik 116296 [[Turkum:AQSh sportchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6272201 wikitext text/x-wiki {{Sportchi bilgiqutisi | ismi = Sarah Castle | tasvir = | izoh = | jins = ayol | laqabi = | fuqaroligi = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] | tavallud_sanasi = 1984-yil | tavallud_joyi = [[Denver]], [[Kolorado]] | vafot_sanasi = | vafot_joyi = | faoliyat_yillari = | boʻyi = 5 fut 2 dyuym | vazni = | turmush oʻrtogʻi = | bolalari = | veb-sayt = | mukofotlar = | mamlakat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] | sport = [[Nogironlar aravachasidagi basketbol|nogironlar aravachasidagi basketbol]], suzish | klub = | pozitsiya = | murabbiylar = | faol_tomon = }} '''Sarah Castle''' — amerikalik [[Paralimpiya oʻyinlari|Paralimpiada]] sportchisi, [[Nogironlar aravachasidagi basketbol|nogironlar aravachasidagi basketbol]] oʻyinchisi va suzuvchi. U 2008–2020-yillarda [[National Wheelchair Basketball Association|Nogironlar aravachasidagi basketbol milliy assotsiatsiyasi]] boshqaruvida faoliyat yuritgan va 2015–2019-yillarda uning prezidenti boʻlgan<ref>{{cite web |url=https://www.nwba.org/news_article/show/1091817-sarah-castle-nwba-board-member-resigns-her-position-appointed-as-judge- |title=Sarah Castle, NWBA Board Member, resigns her position – appointed as Judge.}}</ref>. U 2020-yilda gubernator [[Mike Parson]] tomonidan tayinlanganidan soʻng sudya boʻlib ishlay boshlagan<ref>{{cite web |url=https://www.16thcircuit.org/biography-judge-sarah-a-castle |title=Biography - 16th Circuit Court of Jackson County, Missouri}}</ref><ref>{{cite web |url=https://themissouritimes.com/parson-appoints-sarah-a-castle-as-circuit-judge-for-the-16th-judicial-circuit/ |title=Parson appoints Sarah A. Castle as Circuit Judge for the 16th Judicial Circuit}}</ref>. Bungacha u 2013-yildan boshlab prokuror sifatida faoliyat yuritgan<ref>{{cite web |url=https://fox4kc.com/mornings/local-woman-who-became-paralyzed-at-11-years-old-uses-long-list-of-accomplishments-to-inspire-others/ |title=Local woman who became paralyzed at 11 years old uses impressive list of accomplishments to inspire others}}</ref>. == Biografiyasi == Castle 1984-yilda [[Denver]], [[Kolorado]]da tugʻilgan. 2002-yilda u [[Suzish boʻyicha jahon chempionati]]da kumush medalni qoʻlga kiritgan, 2005-yilda esa [[Americas Cup (wheelchair basketball)|Americas Cup]]da oltin medalni qoʻlga kiritgan. Shuningdek, [[Osaka Cup (wheelchair basketball)|Osaka Cup]]da ham oltin medalni qoʻlga kiritgan. Musobaqa [[Osaka]], [[Yaponiya]]da oʻtkazilgan. U 2007- va 2011-yillarda [[Parapan Amerika oʻyinlari]]da ikki marta oltin medalni qoʻlga kiritgan. Bundan tashqari, u 2010-yilda [[Wheelchair Basketball World Championship|Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionati]]da oltin medalni qoʻlga kiritgan va [[2008-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari]]da ham oltin medal sohibi boʻlgan. Shuningdek, u 2006-yilgi Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritgan hamda [[2000-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari]]da 100 metrga [[brass]] usulida suzishda yana bir kumush medal olgan. Castle 2002–2008-yillarda, 2005 va 2007-yillar bundan mustasno, toʻrt karra [[NCAA Division I]] milliy chempioni boʻlgan<ref>{{cite web |url=http://www.teamusa.org/Athletes/CA/Sarah-Castle |archive-url=https://web.archive.org/web/20140228182151/http://www.teamusa.org/Athletes/CA/Sarah-Castle |url-status=dead |archive-date=2014-yil 28-fevral |title=Sarah Castle |publisher=[[United States Olympic Committee]] |work=Team USA |accessdate=2013-yil 16-iyul}}</ref>. Nogironlar aravachasidagi basketbol milliy assotsiatsiyasidagi faoliyatidan soʻng Castle 2022-yilda ushbu assotsiatsiyaning Shon-shuhrat zaliga kiritildi<ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=fYckeEHdlFk |title=Sarah Castle, Class of 2022, Hall of Fame Acceptance Speech}}</ref>. == Medallari == {| class="wikitable" ! Musobaqa ! Yil ! Yoʻnalish ! Natija |- | [[2000-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|Yozgi Paralimpiada]] | 2000 | 100 metrga brass usulida suzish, SB6 | {{Silver medal}} |- | [[2002-yilgi Suzish boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]] | 2002 | 100 metrga brass usulida suzish, SB6 | {{Silver medal}} |- | [[2006-yilgi Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]] | 2006 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Silver medal}} |- | [[2007-yilgi Parapan Amerika oʻyinlari|Parapan Amerika oʻyinlari]] | 2007 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | Americas Cup | 2005 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | [[2008-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|Yozgi Paralimpiada]] | 2008 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | Osaka Cup | 2008 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | [[2010-yilgi Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]] | 2010 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | [[2011-yilgi Parapan Amerika oʻyinlari|Parapan Amerika oʻyinlari]] | 2011 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |} == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:1984-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:2008-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari sovrindorlari]] [[Turkum:AQSh sportchilari]] 9dylwiz6b93c8suz2tb1th359y7ys6k 6272202 6272201 2026-09-16T18:58:38Z MrKrasav4ik 116296 [[Turkum:Paralimpiyachi ayollar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6272202 wikitext text/x-wiki {{Sportchi bilgiqutisi | ismi = Sarah Castle | tasvir = | izoh = | jins = ayol | laqabi = | fuqaroligi = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] | tavallud_sanasi = 1984-yil | tavallud_joyi = [[Denver]], [[Kolorado]] | vafot_sanasi = | vafot_joyi = | faoliyat_yillari = | boʻyi = 5 fut 2 dyuym | vazni = | turmush oʻrtogʻi = | bolalari = | veb-sayt = | mukofotlar = | mamlakat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] | sport = [[Nogironlar aravachasidagi basketbol|nogironlar aravachasidagi basketbol]], suzish | klub = | pozitsiya = | murabbiylar = | faol_tomon = }} '''Sarah Castle''' — amerikalik [[Paralimpiya oʻyinlari|Paralimpiada]] sportchisi, [[Nogironlar aravachasidagi basketbol|nogironlar aravachasidagi basketbol]] oʻyinchisi va suzuvchi. U 2008–2020-yillarda [[National Wheelchair Basketball Association|Nogironlar aravachasidagi basketbol milliy assotsiatsiyasi]] boshqaruvida faoliyat yuritgan va 2015–2019-yillarda uning prezidenti boʻlgan<ref>{{cite web |url=https://www.nwba.org/news_article/show/1091817-sarah-castle-nwba-board-member-resigns-her-position-appointed-as-judge- |title=Sarah Castle, NWBA Board Member, resigns her position – appointed as Judge.}}</ref>. U 2020-yilda gubernator [[Mike Parson]] tomonidan tayinlanganidan soʻng sudya boʻlib ishlay boshlagan<ref>{{cite web |url=https://www.16thcircuit.org/biography-judge-sarah-a-castle |title=Biography - 16th Circuit Court of Jackson County, Missouri}}</ref><ref>{{cite web |url=https://themissouritimes.com/parson-appoints-sarah-a-castle-as-circuit-judge-for-the-16th-judicial-circuit/ |title=Parson appoints Sarah A. Castle as Circuit Judge for the 16th Judicial Circuit}}</ref>. Bungacha u 2013-yildan boshlab prokuror sifatida faoliyat yuritgan<ref>{{cite web |url=https://fox4kc.com/mornings/local-woman-who-became-paralyzed-at-11-years-old-uses-long-list-of-accomplishments-to-inspire-others/ |title=Local woman who became paralyzed at 11 years old uses impressive list of accomplishments to inspire others}}</ref>. == Biografiyasi == Castle 1984-yilda [[Denver]], [[Kolorado]]da tugʻilgan. 2002-yilda u [[Suzish boʻyicha jahon chempionati]]da kumush medalni qoʻlga kiritgan, 2005-yilda esa [[Americas Cup (wheelchair basketball)|Americas Cup]]da oltin medalni qoʻlga kiritgan. Shuningdek, [[Osaka Cup (wheelchair basketball)|Osaka Cup]]da ham oltin medalni qoʻlga kiritgan. Musobaqa [[Osaka]], [[Yaponiya]]da oʻtkazilgan. U 2007- va 2011-yillarda [[Parapan Amerika oʻyinlari]]da ikki marta oltin medalni qoʻlga kiritgan. Bundan tashqari, u 2010-yilda [[Wheelchair Basketball World Championship|Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionati]]da oltin medalni qoʻlga kiritgan va [[2008-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari]]da ham oltin medal sohibi boʻlgan. Shuningdek, u 2006-yilgi Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritgan hamda [[2000-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari]]da 100 metrga [[brass]] usulida suzishda yana bir kumush medal olgan. Castle 2002–2008-yillarda, 2005 va 2007-yillar bundan mustasno, toʻrt karra [[NCAA Division I]] milliy chempioni boʻlgan<ref>{{cite web |url=http://www.teamusa.org/Athletes/CA/Sarah-Castle |archive-url=https://web.archive.org/web/20140228182151/http://www.teamusa.org/Athletes/CA/Sarah-Castle |url-status=dead |archive-date=2014-yil 28-fevral |title=Sarah Castle |publisher=[[United States Olympic Committee]] |work=Team USA |accessdate=2013-yil 16-iyul}}</ref>. Nogironlar aravachasidagi basketbol milliy assotsiatsiyasidagi faoliyatidan soʻng Castle 2022-yilda ushbu assotsiatsiyaning Shon-shuhrat zaliga kiritildi<ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=fYckeEHdlFk |title=Sarah Castle, Class of 2022, Hall of Fame Acceptance Speech}}</ref>. == Medallari == {| class="wikitable" ! Musobaqa ! Yil ! Yoʻnalish ! Natija |- | [[2000-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|Yozgi Paralimpiada]] | 2000 | 100 metrga brass usulida suzish, SB6 | {{Silver medal}} |- | [[2002-yilgi Suzish boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]] | 2002 | 100 metrga brass usulida suzish, SB6 | {{Silver medal}} |- | [[2006-yilgi Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]] | 2006 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Silver medal}} |- | [[2007-yilgi Parapan Amerika oʻyinlari|Parapan Amerika oʻyinlari]] | 2007 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | Americas Cup | 2005 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | [[2008-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|Yozgi Paralimpiada]] | 2008 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | Osaka Cup | 2008 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | [[2010-yilgi Nogironlar aravachasidagi basketbol boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]] | 2010 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |- | [[2011-yilgi Parapan Amerika oʻyinlari|Parapan Amerika oʻyinlari]] | 2011 | Ayollar nogironlar aravachasidagi basketboli | {{Gold medal}} |} == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:1984-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:2008-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari sovrindorlari]] [[Turkum:AQSh sportchilari]] [[Turkum:Paralimpiyachi ayollar]] 7kn4uwlfz1mugojhf8f5ypdmqdrudre 0 1448529 6272267 2026-09-17T02:17:40Z Akbar Kuzibaev 303809 Akbar Kuzibaev [[Hamidilla Oripov]] sahifasini [[Hamidilla Nigʻmatovich Aripov]]ga koʻchirdi: Familiyaning toʻgʻri yozilishini belgilash: Oripov → Aripov 6272267 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Hamidilla Nigʻmatovich Aripov]] gnd2qj5qkoz0vd7mqq59dt172qypk1w 1 1448530 6272269 2026-09-17T02:17:40Z Akbar Kuzibaev 303809 Akbar Kuzibaev [[Munozara:Hamidilla Oripov]] sahifasini [[Munozara:Hamidilla Nigʻmatovich Aripov]]ga koʻchirdi: Familiyaning toʻgʻri yozilishini belgilash: Oripov → Aripov 6272269 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Munozara:Hamidilla Nigʻmatovich Aripov]] ie7jfterxa90ni8ptdtwwg0x3j9ibfw 0 1448531 6272311 2026-09-17T05:14:54Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Uchkun Kara-Suu | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = FC Uchkun Kara-Suu | nickname = | short name = | founded = | dissolved = | American = | ground = Markaziy stadion<br>[[Qorasuv (Oʻsh viloyati)|Qorasuv]], [[Qirgʻiziston]] | capacity = 6 000 | coordinates = | owntitle = | owner =...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272311 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Uchkun Kara-Suu | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = FC Uchkun Kara-Suu | nickname = | short name = | founded = | dissolved = | American = | ground = Markaziy stadion<br>[[Qorasuv (Oʻsh viloyati)|Qorasuv]], [[Qirgʻiziston]] | capacity = 6 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = [[Qirgʻiziston Premyer-ligasi]] | season = 1994-yil | position = 12-oʻrin | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''FC Uchkun Kara-Suu''' — [[Qirgʻiziston]]ning [[Qorasuv (Oʻsh viloyati)|Qorasuv]] shahrida joylashgan, mamlakatning oliy divizioni hisoblangan [[Qirgʻiziston Premyer-ligasi|Qirgʻiziston Premyer-ligasida]] ishtirok etuvchi futbol klubi. == Tarixi == * 199?: ''„FC Uchkun Kara-Suu“'' nomi ostida tashkil etilgan. == Yutuqlari == '''[[Qirgʻiziston Premyer-ligasi]]:''' * 12-oʻrin: 1994-yil == Havolalar == * [http://www.klisf.info/numeric/index.app?cmd=comm_tst&lang=ru&id=256321672383278844827320026801 KLISF saytida faoliyat statistikasi (faqat 1993–1994-yillar)] {{DEFAULTSORT:Uchkun Kara-Suu}} [[Turkum:Qirgʻiziston futbol klublari]] {{Kyrgyzstan-footyclub-stub}} 4hybmy55p38tm9ulpofhky6p3j1vsak 0 1448532 6272316 2026-09-17T05:21:59Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Zarafshon Panjakent | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Zarafshon Panjakent | nickname = | short name = | founded = | dissolved = | American = | ground = Stadion Zarafshon <br/>[[Panjakent]], [[Tojikiston]] | capacity = | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | ch...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272316 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Zarafshon Panjakent | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Zarafshon Panjakent | nickname = | short name = | founded = | dissolved = | American = | ground = Stadion Zarafshon <br/>[[Panjakent]], [[Tojikiston]] | capacity = | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = [[Tojikiston Oliy ligasi]] | season = [[2012-yilgi Tojikiston Oliy ligasi|2012-yil]] | position = 13-oʻrin (Quyi ligaga tushib ketgan)<ref>[https://int.soccerway.com/national/tajikistan/vysshaya-liga/2012/regular-season/ 2012 Tajik League] at Soccerway</ref> | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Zarafshon Panjakent''' — [[Tojikiston]]ning [[Panjakent]] shahrida joylashgan va faoliyat yuritayotgan futbol klubi<ref>[https://www.rsssf.org/tablest/taji2012.html Tajikistan 2012] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130119070856/http://www.rsssf.com/tablest/taji2012.html |date=2013-01-19 }} at RSSSF.com</ref>. == Liga va ichki kubokdagi tarixi == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- style="background:#efefef;" ! rowspan="2" | Mavsum ! colspan="9" | Liga ! rowspan="2" | [[Tojikiston Kubogi]] ! colspan="2" | Toʻpurar ! rowspan="2" | Murabbiy |- ! Divizioni ! Oʻrni ! Oʻ ! Gʻ ! D ! M ! UG ! OʻG ! O ! Ismi ! Ligada |- | [[2012-yilgi Tojikiston Oliy ligasi|2012]] | 1-liga | '''13-oʻrin''' | 24 | 1 | 3 | 20 | 21 | 98 | '''6''' | Chorak final | | | |- | [[2019-yilgi Tojikiston Birinchi ligasi|2019]] | [[Tojikiston Birinchi ligasi|2-divizion]] | '''14-oʻrin''' | 26 | 2 | 2 | 22 | 12 | 76 | '''8''' | | | | |} == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.varzish-sport.tj//index.php?option=com_content&task=view&id=5319&Itemid=2] ChYeMPIONAT TADJIKISTANA. 2-Y TUR (ruscha) * [http://fft.tj/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=110&Itemid=784] Chempionat Tadjikistana: itogi transfernogo rinka mejsezonya * [https://int.soccerway.com/teams/tajikistan/zarafshon-panjakent-fk/ Soccerway.com saytida profili] {{Tojikiston Oliy ligasi}} {{Tojikiston Oliy ligasi mavsumlari}} [[Turkum:Tojikiston futbol klublari]] {{tajikistan-footyclub-stub}} 90gqt3lvabhxp9eimioesdg3stgwvgb 0 1448533 6272317 2026-09-17T05:25:47Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Zhashtyk Osh | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = FC Zhashtyk Osh | nickname = | short name = | founded = | dissolved = | American = | ground = [[ Suyumbayev stadioni|Suyumbayev stadioni]]<br>[[Oʻsh]], [[Qirgʻiziston]] | capacity = 12 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | ch...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272317 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Zhashtyk Osh | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = FC Zhashtyk Osh | nickname = | short name = | founded = | dissolved = | American = | ground = [[ Suyumbayev stadioni|Suyumbayev stadioni]]<br>[[Oʻsh]], [[Qirgʻiziston]] | capacity = 12 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = [[Qirgʻiziston Premyer-ligasi]] | season = 1997-yil | position = 8-oʻrin | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''FC Zhashtyk Osh''' — [[Qirgʻiziston]]ning [[Oʻsh]] shahrida joylashgan, mamlakatning oliy divizioni hisoblangan [[Qirgʻiziston Premyer-ligasi|Qirgʻiziston Premyer-ligasida]] ishtirok etgan futbol klubi. Jamoa oʻz uy uchrashuvlarini [[Suyumbayev stadioni|Suyumbayev stadionida]] oʻtkazgan. 1998-yilda „Zhashtyk Osh“ va „[[FC Ak-Altyn Kara-Suu]]“ jamoalarining qoʻshilishidan „[[FC Zhashtyk-Ak-Altyn Kara-Suu]]“ tashkil etilgan. == Havolalar == * [http://www.klisf.info/numeric/index.app?cmd=comm_tst&lang=ru&id=987698240417616855569560804412 KLISF saytida faoliyat statistikasi keltirilgan] {{DEFAULTSORT:Zhashtyk Osh}} [[Turkum:Qirgʻiziston futbol klublari]] [[Turkum:Oʻsh]] {{Kyrgyzstan-footyclub-stub}} na5rcjrfn4s199q6kmldk7scgpz57ea 6272318 6272317 2026-09-17T05:27:36Z Javoxir Yorqulov 130047 6272318 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Zhashtyk Osh | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = FC Zhashtyk Osh | nickname = | short name = | founded = | dissolved = | American = | ground = [[ Suyumbayev stadioni|Suyumbayev stadioni]]<br>[[Oʻsh]], [[Qirgʻiziston]] | capacity = 12 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = [[Qirgʻiziston Premyer-ligasi]] | season = 1997-yil | position = 8-oʻrin | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''FC Zhashtyk Osh''' — [[Qirgʻiziston]]ning [[Oʻsh]] shahrida joylashgan, mamlakatning oliy divizioni hisoblangan [[Qirgʻiziston Premyer-ligasi|Qirgʻiziston Premyer-ligasida]] ishtirok etgan futbol klubi. Jamoa oʻz uy uchrashuvlarini [[Suyumbayev stadioni|Suyumbayev stadionida]] oʻtkazgan. 1998-yilda „Zhashtyk Osh“ va „[[FC Ak-Altyn Kara-Suu|Ak-Altyn Kara-Suu]]“ jamoalarining qoʻshilishidan „[[FC Zhashtyk-Ak-Altyn Kara-Suu|Zhashtyk-Ak-Altyn Kara-Suu]]“ tashkil etilgan. == Havolalar == * [http://www.klisf.info/numeric/index.app?cmd=comm_tst&lang=ru&id=987698240417616855569560804412 KLISF saytida faoliyat statistikasi keltirilgan] {{DEFAULTSORT:Zhashtyk Osh}} [[Turkum:Qirgʻiziston futbol klublari]] [[Turkum:Oʻsh]] {{Kyrgyzstan-footyclub-stub}} ithf5y7l90um8lm10iroxvnhypi58c9 0 1448534 6272319 2026-09-17T05:31:52Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Zhashtyk-Ak-Altyn Kara-Suu | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = FC Zhashtyk-Ak-Altyn Kara-Suu | nickname = | short name = | founded = 1993-yil | dissolved = | American = | ground = Markaziy stadion<br>[[Qorasuv (shahar)|Qorasuv]], [[Qirgʻiziston]] | capacity = 6 000 | coordinates = | owntitle...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272319 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Zhashtyk-Ak-Altyn Kara-Suu | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = FC Zhashtyk-Ak-Altyn Kara-Suu | nickname = | short name = | founded = 1993-yil | dissolved = | American = | ground = Markaziy stadion<br>[[Qorasuv (shahar)|Qorasuv]], [[Qirgʻiziston]] | capacity = 6 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = [[Qirgʻiziston Premyer-ligasi]] | season = 2007/08 | position = 6-oʻrin | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = _hearts1314h | pattern_b1 = _hearts1314h | pattern_ra1 = _hearts1314h | pattern_sh1 = _hearts1213a | pattern_so1 = _color 3 stripes white | leftarm1 = 800020 | body1 = 800020 | rightarm1 = 800020 | shorts1 = 800000 | socks1 = 800000 | pattern_name1 = | kit_alt2 = _hearts1314a | pattern_la2 = _hearts1314a | pattern_b2 = _hearts1314a | pattern_ra2 = _hearts1314a | pattern_sh2 = _hearts1213a | pattern_so2 = _larissa0910a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 800000 | socks2 = ffffff | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''FC Zhashtyk-Ak-Altyn Kara-Suu''' — [[Qorasuv (Oʻsh viloyati)|Qorasuv]] shahrida joylashgan professional qirgʻiz futbol klubi. Ular ketma-ket oltita kubok finalida qatnashib, barchasida magʻlub boʻlgan tarixdagi yagona futbol klubidir. Shuningdek, ular dunyoda birorta ham kubokni qoʻlga kiritmagan holda, oʻzlari ishtirok etgan barcha 7 ta milliy kubok finalida yutqazgan ikkita klubdan biridir. Ularning nomi qirgʻiz tilidan tarjima qilinganda „Qorasuvning oq-oltin yoshlari“ degan maʼnoni anglatadi. == Tarixi == * 1993-yil: ''„FC Aka-Atyn Kara-Suu“'' nomi bilan tashkil etilgan. * 1994-yil: Nomi ''„FC Ak-Altyn Kara-Suu“'' deb oʻzgartirilgan. * 1998-yil: „[[FC Zhashtyk Osh]]“ bilan qoʻshib yuborilgandan soʻng, ''„FC Zhashtyk-Ak-Altyn Kara-Suu“'' deb oʻzgartirilgan. == Joriy tarkibi == {{Fs start}} {{Fs player|no=|pos=DF|nat=Qirgʻiziston|name=[[Ulugbek Riskulov]]}} {{Fs player|no=|pos=MF|nat=Qirgʻiziston|name=[[Vitaly Timofeev (Kyrgyz footballer)|Vitaly Timofeev]]}} {{Fs player|no=|pos=FW|nat=Qirgʻiziston|name=[[Yevgeniy Boldygin]]}} {{Fs end}} == Yutuqlari == * '''[[Qirgʻiziston Premyer-ligasi]]''' ** Chempion (1): 2003 * '''[[Qirgʻiziston Kubogi]]''' ** Finalchi (7): 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2008<ref>[https://www.rsssf.org/miscellaneous/cuprec.html Consecutive Cup Final Appearances]. ''[[RSSSF]]''.</ref>. == Osiyo musobaqalaridagi ishtiroki == * '''[[AFC Osiyo Elita Chempionlar Ligasi]]: 1 marta ishtirok''' :: 2002–03: Gʻarbiy mintaqa saralashi — 2-bosqich == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.klisf.info/numeric/index.app?cmd=comm_tst&lang=ru&id=926694968650315790196821731801 KLISF saytida faoliyat statistikasi] {{Qirgʻiziston Premyer-ligasi}} {{DEFAULTSORT:Zhashtyk-Ak-Altyn Kara-Suu}} [[Turkum:Qirgʻiziston futbol klublari]] [[Turkum:1993-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:1993-yilda Qirgʻizistonda tashkil etilgan]] {{Kyrgyzstan-footyclub-stub}} 8paawacmgjbdmvavk61m70glv9d08y5 6272320 6272319 2026-09-17T05:32:27Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:1993-yilda Qirgʻizistonda tashkil etilgan]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6272320 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Zhashtyk-Ak-Altyn Kara-Suu | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = FC Zhashtyk-Ak-Altyn Kara-Suu | nickname = | short name = | founded = 1993-yil | dissolved = | American = | ground = Markaziy stadion<br>[[Qorasuv (shahar)|Qorasuv]], [[Qirgʻiziston]] | capacity = 6 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = [[Qirgʻiziston Premyer-ligasi]] | season = 2007/08 | position = 6-oʻrin | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = _hearts1314h | pattern_b1 = _hearts1314h | pattern_ra1 = _hearts1314h | pattern_sh1 = _hearts1213a | pattern_so1 = _color 3 stripes white | leftarm1 = 800020 | body1 = 800020 | rightarm1 = 800020 | shorts1 = 800000 | socks1 = 800000 | pattern_name1 = | kit_alt2 = _hearts1314a | pattern_la2 = _hearts1314a | pattern_b2 = _hearts1314a | pattern_ra2 = _hearts1314a | pattern_sh2 = _hearts1213a | pattern_so2 = _larissa0910a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 800000 | socks2 = ffffff | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''FC Zhashtyk-Ak-Altyn Kara-Suu''' — [[Qorasuv (Oʻsh viloyati)|Qorasuv]] shahrida joylashgan professional qirgʻiz futbol klubi. Ular ketma-ket oltita kubok finalida qatnashib, barchasida magʻlub boʻlgan tarixdagi yagona futbol klubidir. Shuningdek, ular dunyoda birorta ham kubokni qoʻlga kiritmagan holda, oʻzlari ishtirok etgan barcha 7 ta milliy kubok finalida yutqazgan ikkita klubdan biridir. Ularning nomi qirgʻiz tilidan tarjima qilinganda „Qorasuvning oq-oltin yoshlari“ degan maʼnoni anglatadi. == Tarixi == * 1993-yil: ''„FC Aka-Atyn Kara-Suu“'' nomi bilan tashkil etilgan. * 1994-yil: Nomi ''„FC Ak-Altyn Kara-Suu“'' deb oʻzgartirilgan. * 1998-yil: „[[FC Zhashtyk Osh]]“ bilan qoʻshib yuborilgandan soʻng, ''„FC Zhashtyk-Ak-Altyn Kara-Suu“'' deb oʻzgartirilgan. == Joriy tarkibi == {{Fs start}} {{Fs player|no=|pos=DF|nat=Qirgʻiziston|name=[[Ulugbek Riskulov]]}} {{Fs player|no=|pos=MF|nat=Qirgʻiziston|name=[[Vitaly Timofeev (Kyrgyz footballer)|Vitaly Timofeev]]}} {{Fs player|no=|pos=FW|nat=Qirgʻiziston|name=[[Yevgeniy Boldygin]]}} {{Fs end}} == Yutuqlari == * '''[[Qirgʻiziston Premyer-ligasi]]''' ** Chempion (1): 2003 * '''[[Qirgʻiziston Kubogi]]''' ** Finalchi (7): 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2008<ref>[https://www.rsssf.org/miscellaneous/cuprec.html Consecutive Cup Final Appearances]. ''[[RSSSF]]''.</ref>. == Osiyo musobaqalaridagi ishtiroki == * '''[[AFC Osiyo Elita Chempionlar Ligasi]]: 1 marta ishtirok''' :: 2002–03: Gʻarbiy mintaqa saralashi — 2-bosqich == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.klisf.info/numeric/index.app?cmd=comm_tst&lang=ru&id=926694968650315790196821731801 KLISF saytida faoliyat statistikasi] {{Qirgʻiziston Premyer-ligasi}} {{DEFAULTSORT:Zhashtyk-Ak-Altyn Kara-Suu}} [[Turkum:Qirgʻiziston futbol klublari]] [[Turkum:1993-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] {{Kyrgyzstan-footyclub-stub}} 72i91cvuv3lhcje260uhggce8s4q6t3 0 1448535 6272322 2026-09-17T05:37:29Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Zhivoye Pivo | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = FC Zhivoye Pivo | nickname = | short name = | founded = 2004-yil | dissolved = | American = | ground = [[Abdish-Ata stadioni]]<br>[[Qand (shahar)|Qand]], [[Qirgʻiziston]] | capacity = 2 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chr...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272322 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Zhivoye Pivo | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = FC Zhivoye Pivo | nickname = | short name = | founded = 2004-yil | dissolved = | American = | ground = [[Abdish-Ata stadioni]]<br>[[Qand (shahar)|Qand]], [[Qirgʻiziston]] | capacity = 2 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = [[Qirgʻiziston Premyer-ligasi]] | season = | position = | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''FC Zhivoye Pivo''' — [[Qirgʻiziston]]ning [[Qand (shahar)|Qand]] shahrida joylashgan, mamlakatning ikkinchi divizionida faoliyat yuritayotgan futbol klubi. Ushbu jamoa [[FC Abdysh-Ata Kant|Abdish-Ata Kant]] klubining farm-klubi hisoblanadi. == Tarixi == * 2004-yil: ''„FC Zhasztyk Kant“'' nomi bilan tashkil etilgan. * 2006-yil: Nomi ''„FC Schastlivyi Den Kant“'' deb oʻzgartirilgan. * 2009-yil: Nomi ''„FC Zhivoye Pivo Kant“'' deb oʻzgartirilgan. Zhivoye Pivo ilk bor 2005-yilda [[Qirgʻiziston Kubogi]]ning chorak finaliga qadar yetib borgan. == Yutuqlari == '''[[Qirgʻiziston Kubogi]]:''' * Chorak finalchi: 2005, 2009, 2015-yillar == Havolalar == * [http://footballfacts.ru/clubs/157923-zhivoe-pivo-kant Footballfacts.ru saytida profili] {{DEFAULTSORT:Zhivoye Pivo}} [[Turkum:Qirgʻiziston futbol klublari]] [[Turkum:2004-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:2004-yilda Qirgʻizistonda tashkil etilgan]] {{Kyrgyzstan-footyclub-stub}} ksh4vj1laa6d3mfg9zw2qqhii8nku1u 6272323 6272322 2026-09-17T05:46:04Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:2004-yilda Qirgʻizistonda tashkil etilgan]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6272323 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Zhivoye Pivo | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = FC Zhivoye Pivo | nickname = | short name = | founded = 2004-yil | dissolved = | American = | ground = [[Abdish-Ata stadioni]]<br>[[Qand (shahar)|Qand]], [[Qirgʻiziston]] | capacity = 2 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = [[Qirgʻiziston Premyer-ligasi]] | season = | position = | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''FC Zhivoye Pivo''' — [[Qirgʻiziston]]ning [[Qand (shahar)|Qand]] shahrida joylashgan, mamlakatning ikkinchi divizionida faoliyat yuritayotgan futbol klubi. Ushbu jamoa [[FC Abdysh-Ata Kant|Abdish-Ata Kant]] klubining farm-klubi hisoblanadi. == Tarixi == * 2004-yil: ''„FC Zhasztyk Kant“'' nomi bilan tashkil etilgan. * 2006-yil: Nomi ''„FC Schastlivyi Den Kant“'' deb oʻzgartirilgan. * 2009-yil: Nomi ''„FC Zhivoye Pivo Kant“'' deb oʻzgartirilgan. Zhivoye Pivo ilk bor 2005-yilda [[Qirgʻiziston Kubogi]]ning chorak finaliga qadar yetib borgan. == Yutuqlari == '''[[Qirgʻiziston Kubogi]]:''' * Chorak finalchi: 2005, 2009, 2015-yillar == Havolalar == * [http://footballfacts.ru/clubs/157923-zhivoe-pivo-kant Footballfacts.ru saytida profili] {{DEFAULTSORT:Zhivoye Pivo}} [[Turkum:Qirgʻiziston futbol klublari]] [[Turkum:2004-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] {{Kyrgyzstan-footyclub-stub}} 5i0cqslnr9g3q0bm9o4olhz74zrdvsd 0 1448536 6272324 2026-09-17T05:47:19Z Oblakulova 111326 „{{Qabila bilgiqutisi | name = Banu Asad<br/>{{Qalin emas|{{Lang-ar|بَنُو أَسَدْ}}}} | type = [[Mudar]]iy arab qabilasi | nisba = Al-Asadiy ({{Lang|ar|ٱلْأَسَدِيّ}}) | location = [[Arabiston yarim oroli|Arabiston]] va [[Levant]] | descended = Asad ibn [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]]<ref name="RoyalBlood">{{cite web|url=http://www.royalblood.co.uk/D285/I285311.html|title=Genealogy File: Tamim Ibn Murr|webs...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272324 wikitext text/x-wiki {{Qabila bilgiqutisi | name = Banu Asad<br/>{{Qalin emas|{{Lang-ar|بَنُو أَسَدْ}}}} | type = [[Mudar]]iy arab qabilasi | nisba = Al-Asadiy ({{Lang|ar|ٱلْأَسَدِيّ}}) | location = [[Arabiston yarim oroli|Arabiston]] va [[Levant]] | descended = Asad ibn [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]]<ref name="RoyalBlood">{{cite web|url=http://www.royalblood.co.uk/D285/I285311.html|title=Genealogy File: Tamim Ibn Murr|website=Royalblood.co.uk|access-date=2017-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924092249/http://www.royalblood.co.uk/D285/I285311.html|archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref> | religion = [[Shialik]], [[Islom]] |ethnicity=[[Arablar|Arab]] |parent_tribe=[[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] |language=[[Arab tili]] }} '''Banu Asad''' ({{Lang-ar|بَنُو أَسَدْ}}) — [[Arablar|arab]] qabilasi, kelib-chiqishi Asad ibn Xuzaymaga borib taqaladi. Ular [[Adnoniylar|adnoniy]] arablar boʻlib, kuchli va nufuzli qabilalardan biri hisoblanadi{{Manba kerak|date=September 2025}}. Banu Asad qabilasini koʻplab [[Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar|arab qabilalari]] hurmat qilgan. Shuningdek, ular [[Shialik|shialar]] orasida ham hurmatga sazovor, buning sabablaridan biri qabila vakillari [[Husayn ibn Ali]]ning jasadini, uning oilasi (''[[Ahl ul-Bayt]]'') va hamrohlarini Husaynning oʻgʻli [[Ali al-Sajjad|Ali ibn Husayn Zayn al-Obidin]]ning yordami bilan dafn etganligidir. [[Karbalo jangi]]da shahid boʻlganlarning koʻplari ham shu qabila vakili boʻlgan. Bugungi kunda qabila vakillarining koʻpchiligi [[Iroq]]ning [[Basra]], [[Najaf]], [[Kufa]], [[Karbalo]], [[Nosiriya]], [[Amora]], [[Kut]], [[Hilla]], [[Diyola muhofazasi|Diyala]] va [[Bagʻdod]] shaharlarida yashaydi. Banu Asad qabilasining Shimoliy Sudanda yashovchi bir tarmogʻi Banu Kahil deb ataladi. Ular Shimoliy [[Sudan]]da Banu Asad qabilasidan tarqalgan, [[Hijoz]]dan Sudanga koʻchib borgan. Shuningdek, Banu Asad qabilasi vakillari [[Eron]]ning [[Xuziston]] viloyati [[Ahvoz]] shahrida ham yashaydi. Ular bu hududda qoʻshni [[Banu Tamim]], [[Bani Molik]], [[Banu Kaʼb]] va boshqa mashhur arab qabilalari bilan qoʻshni hududlarda istiqomat qiladi. == Nasabi == Bani Asad qabilasi nasl-nasabi [[Asad]] ibn [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] ibn [[Mudrika ibn Ilyos|Mudrika]] ibn Ilyos ibn [[Mudar ibn Nizor|Mudar]] ibn [[Nizor ibn Maʼd|Nizor]] ibn [[Maʼd ibn Adnon|Maʼd]] ibn [[Adnan|Adnon]]… ibn [[Qedar]] ibn [[Islomda Ismoil|Ismoil]] ([[Ismoil (Injil)|Ismoil]]) ibn [[Ibrohim]]ga ([[Avraam (paygʻambar)|Ibrohim]]) borib taqaladigan arab qabilasidir. Bugungi kunda ham mavjud Asad qabilasi Mudar (mudariylar) avlodidan, aniqrogʻi [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] naslidan kelib chiqqan. Shu sababli ular [[islom]] [[payg‘ambar]]i [[Muhammad]]ning qarindoshlari hisoblanadi. Banu Asad va paygʻambar Muhammadning nasabi Xuzayma ibn Mudrika ibn Ilyos ibn Mudarga borib taqaladi<ref>{{cite book |last1=Ibn Ishaq |first1= Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat|url= https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |isbn=0195778286 |year=1955|quote=The Lineage of Muhammad, Asad and Muhammad have same grandfather Khuzaimah|page=3}}</ref>. == Tarix == === Banu Asad merosi === VI asrda Banu Asad [[Kinda|Kindah]] podshohligiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtardi. Kindahdan boʻlgan Hujr ismli podshohni Banu Asad oʻldirdi; u Kindahning soʻnggi podshohi [[Imru al-Qays|Imru' al-Qays]]ning otasi edi. Bu hodisa Kindah bilan (ular tomonida boʻlgan [[Banu Tagʻlib|Tagʻlib]] kabi ayrim qabilalar yordamida) Banu Asad oʻrtasida uzoq urushni boshlab berdi; bu urushda [[Himʼyariylar podsholigi|Himyariylar podshohligi]] Imru al-Qaysga koʻmaklashdi. Urush natijasida Kindah podshohligi barham topdi va Imru al-Qays Najd mintaqasidan qochishga majbur boʻldi. Mashhur arab ''[[Muallaqiy|muʼallaqot]]'' shoiri [['Abid bin al-Abras|Obid ibn al-Abras]] Banu Asadga mansub boʻlib, Hujrning oʻldirilishini maqtanib tilga olishni yoqtirardi. [[Namara bitigi]]da al-Hiraning nasriy (Laxmid) podshohi [[Imru al-Qays ibn Amr|Imru al-Qays I ibn Amr]] Bani Asaddan ikki boshliqni oʻldirganini daʼvo qiladi; bu [[Ibn Isʼhoq|Ibn Ishoq]]da ham tilga olinadi: ularning jiyani Asadiylar boʻlgan ikki amaki haqida sheʼr aytadi: „Biri erta kelib menga Asadning eng yaxshilaridan ikkisining — ‘Amr b. Masʼtid va ishonchli boshliq (as-samad) ning oʻlimini xabar qildi“<ref>{{ cite book |last1=Ibn Ishaq |first1= Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat|url= https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |isbn=0195778286 |year=1955|pages=736, 120, 568, 720, 305, 557, 756}}</ref><ref>{{cite book |last=Watt |first=Montgomery |title=Muhammad at Medina |year=1956 |url= https://books.google.com/books?id=2ucPAQAAIAAJ&q=sal |isbn=9780199064731|quote=Qatan battle page 30, Mecca battle 36,79, Tulayha 88|pages=30, 36, 79, 88}} [https://archive.org/stream/muhammadatmedina029655mbp/muhammadatmedina029655mbp_djvu.txt Alt URL]</ref><ref>{{ cite book |last=Shahid |title=Byzantium and the Arabs in the 5th century |url= https://books.google.com/books?id=6oYCfWor5AIC&q=nizar+muhammad |publisher=Dumbarton Oaks|year=1989 |location=Washington D.C.|isbn=0884021521}}</ref>. Banu Asad Islomdan avval [[Makka]]ga haj uchun oʻzlariga xos ''[[Talbiyah|talbiya]]''ga ega boʻlgan<ref>{{cite book|editor=Angelika Neuwirth|editor2=Nicolai Sinai|editor3=Michael Marx|title=The Qur'an in context historical and literary investigations into the Qur'anic milieu|url=https://books.google.com/books?id=GcgCErhKGrAC&pg=PA211|year=2010|publisher=Brill|location=Leiden|isbn=9789047430322|page=302}} [http://www.aai.uni-hamburg.de/voror/Personal/heidemann/Heidemann_Texte/Heidemann_Quran_in_Context_2010_Representation.pdf Alt URL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151002140559/http://www.aai.uni-hamburg.de/voror/Personal/heidemann/Heidemann_Texte/Heidemann_Quran_in_Context_2010_Representation.pdf |date=2015-10-02 }}</ref>. === Iroqqa koʻchish === Banu Asad VII asrda Iroqqa koʻchib, Kufa shahrida joylashdi. Ular Kufa va Karbalo yaqinida [[Furot (daryo)|Furot]] daryosi boʻylarida, shuningdek Basra va Ahvozda [[Banu Tamim]] bilan yerlarni boʻlishgan holda yashab kelgan. Bani Asad [[Tuya jangi|Jamal jangida]] Ali tomonida boʻlgan. Muhammad va Alining koʻplab [[Sahoba|sahobalari]] Bani Asaddan chiqqan. Bani Asad qabilasi Iroq, Karbaloda [[Muharram]]ning 10-kuni, hijriy 61-yil [[Hijriy yil hisobi|AH]] (milodiy 680-yil 9 yoki 10-oktyabr) boʻlib oʻtgan [[Karbalo jangi]]da [[Husayn ibn Ali]] tarafini olgan<ref name="al-islam.org">[http://www.al-islam.org/short/Karbala.htm#the%20battle Karbala: Chain of events Section — The Battle]</ref>. Bani Asad urugʻidan koʻplab shahidlar Karbalo jangida Husayn bilan birga halok boʻlgan. ==== Banu Asadning Mazyadid amirligi ==== {{Asosiy|Banu Mazyad}} 998-yilda Baniu Asad qabilasi yetakchisi Ali ibn Mazyad Iroqning Kufa hududida amalda mustaqil [[Banu Mazyad|Mazyadid]] davlatini barpo etdi. Qudratli qabilaviy qoʻshin tayanchiga ega Mazyadidlar bir yarim asr davomida mintaqada katta taʼsirga ega boʻlishdi. Ular harbiy xizmatlar evaziga [[Buvayhiylar]]dan unvonlar va subsidiyalar oldilar. Ularning eng barqaror yutugʻi Iroqning asosiy shaharlaridan biri boʻlgan Hilla shahriga asos solish boʻlib, u 1101-yilda ularning poytaxtiga aylandi<ref> George Makdisi, Notes on Ḥilla and the Mazyadids in Medieval Islam, Journal of the American Oriental Society, Vol. 74, No. 4 (Oct. — Dec., 1954), pp. 249 262</ref>. „Mazyadid“ nomining kelib chiqishi Mazyad ibn Mixlad as-Sadoqa nomli olim, hadis roviyi va kimyogar bilan bogʻlanadi. [[Imoduddin Isfahoniy|Imod ad-Din al-Isfahoniy]] Mazyadid hukmdorlari haqida shunday degan: {{Blockquote|Ular arablar edi, qudratli Banu Asad qabilasidan bo‘lgan Bani Mazyadga mansub edilar. Ular Furot bo‘ylarida qilichlarining qudrati bilan o‘zlarini mustahkamladilar. Ular muhtojlar uchun panoh, umidvorlar uchun boshpana, yordam so‘raganlarga ko‘makchi va ojizlarning tayanchi edilar. Umid bilan yashovchilar ularga intilar, olimlar esa ulardan mol topardi. Ularning xayrli yo‘lda sarflaganlari juda mashhur, saxovatlari haqidagi gaplar nihoyatda ko‘p. Sadoqa sheʼr eshitganda g‘ururdan titrar, shoir uchun saxovatidan alohida ulush ajratardi. U ularni kambag‘allikdan xalos qilardi. Ularni huzuriga qabul qilardi. U odamlarning iltimoslarini tinglashga butun vujudi bilan quloq tutar va ehtiyojlarini qondirishda nihoyatda saxiy edi.}}{{Manba kerak|date=January 2022}} ==== Iroqdan tashqaridagi Bani Asad urugʻi aʼzolari ==== Mansour Moosa Al-Mazeedi 1963-yil 29-yanvarda eʼlon qilingan [[Quvayt konstitutsiyasi]]ni ''Al Majles Al Taʼsesy'' yoki Taʼsis parlamenti doirasida ishlab chiqishda muhim rol oʻynagan<ref>Amiri Diwan, ''The Efforts of the Constituent Assembly'', State of Kuwait 2006</ref>. Al Mazeedi oilasi Iroqda shia boʻlib, Arabistondagi shia ozchiliklarining taʼsirini keskin oshirdi. Quvaytda ham shia hamda sunniy Al Mazeedi oilalari mavjud. Yaqinda Al-Mazeedi oilasining ayrim aʼzolari bir necha yuz yil avval Yamanga koʻchib, Hadramaut mintaqasida joylashgani aniqlangan. Ularning qabilaviy nomi Al-Mazyad yoki Banu Asad, ularning familiyalari esa Assadi, Al-Assadi yoki Al-Mazeedi boʻladi; ayrimlari (taxminan 1 000 kishi) Ummon va Hindistonda ham topilgan, asosan [[Karnataka]] shtatida, ajdodlar jamlangan joy esa [[Tokur, India|Thokur]] deb ataladigan, [[Mangalor]]dagi qishloqdir. Assadi familiyasiga ega [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy musulmon]]lar guruhi [[Tipu sulton|Tipu Sulton]] hukmronligi davrida Mangalor portiga kelgan. Bu [[Fors tili|fors]] tilida soʻzlashuvchi dengizchilar oʻz nasabini [[Banu Assad|Banu Asad]]dan deb daʼvo qilishgan. Ular Thokur qishlogʻida, [[Mangalor]]da Thokur Jamia Masjid nomli jamoat markazini qurdilar. === Karbalo jangida Banu Asaddan halok boʻlganlar === {{Asosiy|Karbalo jangida Husayn qo‘shinidagi qurbonlar ro‘yxati}} [[Habib ibn Muzohir]] (chap qanot qoʻmondoni), [[Abu Hajal Muslim ibn Avsaja|Muslim ibn Avsaja al-Asadi]], Uns ibn Hars Asadi, Qays ibn Masher Asadi, Abu Samama Umru ibn Abdulloh. ==== Dafnlar ==== Muharramning 13-kuni, qirgʻindan uch kun oʻtib, Karbalodagi Banu Asad aʼzolari Husayn, uning oilasi va hamrohlarining jasadlarini dafn etish sharafiga muyassar boʻldilar. Banu Asad qabilasi boshqa shia arab qabilalari tomonidan keng hurmat qilinadi. [[The Twelve Imams|Oʻn ikki imom]] shia yoʻnalishining [[Imomiylar|4-imomi]] Ali ibn Husayn Zayn al-Obidin Banu Asad qabilasiga shahidlarning jasadlarini dafn etishda yordam bergan va ularga Husayn ibn Ali, uning otasi hamda Ahl al-Bayt va ularning hamrohlarining jasadlarini tanib olishda koʻmaklashgan.{{Manba kerak|date=January 2022}} Janubiy Iroqda koʻp asrlar avval Banu Asad qabilasiga qoʻshilgan sayyidlar ham bor. Shuningdek, Banu Asadning yana boshqa qabilalari va urugʻlari ham mavjud. == Yetakchi shaxslar == * [[Habib ibn Muzohir|Habib ibn Muzohir al-Asadiy]] * [[Abu Hajal Muslim ibn Avsaja|Muslim ibn Avsaja al-Asadiy]] * [[Hafs|Hafs ibn Sulaymon al-Asadiy]] * [[Diror ibn al-Azvar|Diror ibn al-Azvar al-Asadiy]] * [[Maysam at-Tammar|Maysam at-Tammar al-Asadiy]] * [[Vobisa ibn Maʼbad al-Asadiy]] * [[Al-Kumayt ibn Zayd al-Asadiy]] * [[Usmon ibn Said al-Asadiy]] * [[Abu Jaʼfar Muhammad ibn Usmon|Muhammad ibn Usmon al-Asadiy]] * [[Osim ibn Abu al-Najud|Osim ibn Abu an-Najud al-Asadiy]] * Voliba ibn al-Hubob al-Asadiy == Yana qarang == * [[Muhammadning yurishlari roʻyxati|Muhammad janglari roʻyxati]] == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Wiesenhöfer, Josef. ''Ancient Persia''. 231–235-betlar. {{ISBN|964-311-130-X}}. * [http://www.jafariyanews.com/2k6_news/feb/15baniassad_aza.htm Ashuroda Bani Asad]. * https://web.archive.org/web/20170330190328/http://al-hakawati.net/english/Culture_Traditions/bani_asad.asp [[Turkum:Mudar]] [[Turkum:Arabiston qabilalari]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni qabilalari]] [[Turkum:Iroq qabilalari]] [[Turkum:Yaman qabilalari]] p6tc81ah52cqgvlx4corcuhy7g387jh 6272332 6272324 2026-09-17T06:18:44Z Oblakulova 111326 /* Tarix */ 6272332 wikitext text/x-wiki {{Qabila bilgiqutisi | name = Banu Asad<br/>{{Qalin emas|{{Lang-ar|بَنُو أَسَدْ}}}} | type = [[Mudar]]iy arab qabilasi | nisba = Al-Asadiy ({{Lang|ar|ٱلْأَسَدِيّ}}) | location = [[Arabiston yarim oroli|Arabiston]] va [[Levant]] | descended = Asad ibn [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]]<ref name="RoyalBlood">{{cite web|url=http://www.royalblood.co.uk/D285/I285311.html|title=Genealogy File: Tamim Ibn Murr|website=Royalblood.co.uk|access-date=2017-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924092249/http://www.royalblood.co.uk/D285/I285311.html|archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref> | religion = [[Shialik]], [[Islom]] |ethnicity=[[Arablar|Arab]] |parent_tribe=[[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] |language=[[Arab tili]] }} '''Banu Asad''' ({{Lang-ar|بَنُو أَسَدْ}}) — [[Arablar|arab]] qabilasi, kelib-chiqishi Asad ibn Xuzaymaga borib taqaladi. Ular [[Adnoniylar|adnoniy]] arablar boʻlib, kuchli va nufuzli qabilalardan biri hisoblanadi{{Manba kerak|date=September 2025}}. Banu Asad qabilasini koʻplab [[Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar|arab qabilalari]] hurmat qilgan. Shuningdek, ular [[Shialik|shialar]] orasida ham hurmatga sazovor, buning sabablaridan biri qabila vakillari [[Husayn ibn Ali]]ning jasadini, uning oilasi (''[[Ahl ul-Bayt]]'') va hamrohlarini Husaynning oʻgʻli [[Ali al-Sajjad|Ali ibn Husayn Zayn al-Obidin]]ning yordami bilan dafn etganligidir. [[Karbalo jangi]]da shahid boʻlganlarning koʻplari ham shu qabila vakili boʻlgan. Bugungi kunda qabila vakillarining koʻpchiligi [[Iroq]]ning [[Basra]], [[Najaf]], [[Kufa]], [[Karbalo]], [[Nosiriya]], [[Amora]], [[Kut]], [[Hilla]], [[Diyola muhofazasi|Diyala]] va [[Bagʻdod]] shaharlarida yashaydi. Banu Asad qabilasining Shimoliy Sudanda yashovchi bir tarmogʻi Banu Kahil deb ataladi. Ular Shimoliy [[Sudan]]da Banu Asad qabilasidan tarqalgan, [[Hijoz]]dan Sudanga koʻchib borgan. Shuningdek, Banu Asad qabilasi vakillari [[Eron]]ning [[Xuziston]] viloyati [[Ahvoz]] shahrida ham yashaydi. Ular bu hududda qoʻshni [[Banu Tamim]], [[Bani Molik]], [[Banu Kaʼb]] va boshqa mashhur arab qabilalari bilan qoʻshni hududlarda istiqomat qiladi. == Nasabi == Bani Asad qabilasi nasl-nasabi [[Asad]] ibn [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] ibn [[Mudrika ibn Ilyos|Mudrika]] ibn Ilyos ibn [[Mudar ibn Nizor|Mudar]] ibn [[Nizor ibn Maʼd|Nizor]] ibn [[Maʼd ibn Adnon|Maʼd]] ibn [[Adnan|Adnon]]… ibn [[Qedar]] ibn [[Islomda Ismoil|Ismoil]] ([[Ismoil (Injil)|Ismoil]]) ibn [[Ibrohim]]ga ([[Avraam (paygʻambar)|Ibrohim]]) borib taqaladigan arab qabilasidir. Bugungi kunda ham mavjud Asad qabilasi Mudar (mudariylar) avlodidan, aniqrogʻi [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] naslidan kelib chiqqan. Shu sababli ular [[islom]] [[payg‘ambar]]i [[Muhammad]]ning qarindoshlari hisoblanadi. Banu Asad va paygʻambar Muhammadning nasabi Xuzayma ibn Mudrika ibn Ilyos ibn Mudarga borib taqaladi<ref>{{cite book |last1=Ibn Ishaq |first1= Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat|url= https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |isbn=0195778286 |year=1955|quote=The Lineage of Muhammad, Asad and Muhammad have same grandfather Khuzaimah|page=3}}</ref>. == Tarixi == === Merosi === VI asrda Banu Asad [[Kinda]] podshohligiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtardi. Banu Asad vakillari Kinda podshosi Hujrni oʻldirdi. Hujr Kindaning soʻnggi podshohi [[Imru al-Qays]]ning otasi edi. Bu hodisa Kinda va (ular tomonida boʻlgan [[Banu Tagʻlib]] kabi ayrim qabilalar yordamida) Banu Asad o‘rtasida uzoq davom etgan urushning boshlanishiga sabab bo‘ldi. [[Himʼyariylar podsholigi|Himyariylar podshohligi]] bu urushda Imru al-Qaysga yordam berdi. Urush natijasida Kinda podshohligi barham topdi va Imru al-Qays Najd mintaqasini tark etishga majbur boʻldi. Mashhur arab [[Muallaqiy|muʼallaqiy]] shoiri [[Obid ibn al-Abros]] Banu Asad qabilasiga mansub boʻlib, Hujrning oʻldirilishini she'rlarida faxr bilan tilgan olgan. Namara bitiktoshida al-Hiraning nasriy (Laxmiy) podshohi [[Imru al-Qays ibn Amr|Imru al-Qays I ibn Amr]] Banu Asadning ikki nafar qabila boshlig'ini oʻldirganini daʼvo qiladi. Bu voqea [[Ibn Isʼhoq]] asarida ham tilga olinadi<ref>{{ cite book |last1=Ibn Ishaq |first1= Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat|url= https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |isbn=0195778286 |year=1955|pages=736, 120, 568, 720, 305, 557, 756}}</ref><ref>{{cite book |last=Watt |first=Montgomery |title=Muhammad at Medina |year=1956 |url= https://books.google.com/books?id=2ucPAQAAIAAJ&q=sal |isbn=9780199064731|quote=Qatan battle page 30, Mecca battle 36,79, Tulayha 88|pages=30, 36, 79, 88}} [https://archive.org/stream/muhammadatmedina029655mbp/muhammadatmedina029655mbp_djvu.txt Alt URL]</ref><ref>{{ cite book |last=Shahid |title=Byzantium and the Arabs in the 5th century |url= https://books.google.com/books?id=6oYCfWor5AIC&q=nizar+muhammad |publisher=Dumbarton Oaks|year=1989 |location=Washington D.C.|isbn=0884021521}}</ref>. === Iroqqa koʻchishi === Banu Asad VII asrda [[Iroq|Iroqning]] [[Kufa]] shahriga ko'chib o'tgan. Ular Kufa va [[Karbalo]] yaqinida [[Furot (daryo)|Furot]] daryosi boʻylarida, shuningdek, [[Basra]] va [[Ahvoz|Ahvozda]] [[Banu Tamim]] qabilasi bilan qo'shni hududlarda yashagan. Banu Asad [[Tuya jangi|Tuya jangida]] [[Ali]] va uning qo'shini tomonida ishtirok etgan. Payg'ambar [[Muhammad]] va Alining koʻplab [[Sahoba|sahobalari]] Banu Asad qabilasidan bo'lgan. Bani Asad qabilasi Iroqning Karbalo shahrida hijriy 61-yil [[Muharram]] oyining 10-kuni (milodiy 680-yil 9 yoki 10-oktyabr) boʻlib oʻtgan [[Karbalo jangi]]da [[Husayn ibn Ali]] tarafida ishtirok etgan<ref name="al-islam.org">[http://www.al-islam.org/short/Karbala.htm#the%20battle Karbala: Chain of events Section — The Battle]</ref>. Qabila vakillarining ko'pchiligi ushbu jangda Husayn bilan birga halok bo'lgan. ==== Banu Asadning Mazyadid amirligi ==== {{Asosiy|Banu Mazyad}} 998-yilda Baniu Asad qabilasi yetakchisi Ali ibn Mazyad Iroqning Kufa hududida amalda mustaqil [[Banu Mazyad|Mazyadid]] davlatini barpo etdi. Qudratli qabilaviy qoʻshin tayanchiga ega Mazyadidlar bir yarim asr davomida mintaqada katta taʼsirga ega boʻlishdi. Ular harbiy xizmatlar evaziga [[Buvayhiylar]]dan unvonlar va subsidiyalar oldilar. Ularning eng barqaror yutugʻi Iroqning asosiy shaharlaridan biri boʻlgan Hilla shahriga asos solish boʻlib, u 1101-yilda ularning poytaxtiga aylandi<ref> George Makdisi, Notes on Ḥilla and the Mazyadids in Medieval Islam, Journal of the American Oriental Society, Vol. 74, No. 4 (Oct. — Dec., 1954), pp. 249 262</ref>. „Mazyadid“ nomining kelib chiqishi Mazyad ibn Mixlad as-Sadoqa nomli olim, hadis roviyi va kimyogar bilan bogʻlanadi. [[Imoduddin Isfahoniy|Imod ad-Din al-Isfahoniy]] Mazyadid hukmdorlari haqida shunday degan: {{Blockquote|Ular arablar edi, qudratli Banu Asad qabilasidan bo‘lgan Bani Mazyadga mansub edilar. Ular Furot bo‘ylarida qilichlarining qudrati bilan o‘zlarini mustahkamladilar. Ular muhtojlar uchun panoh, umidvorlar uchun boshpana, yordam so‘raganlarga ko‘makchi va ojizlarning tayanchi edilar. Umid bilan yashovchilar ularga intilar, olimlar esa ulardan mol topardi. Ularning xayrli yo‘lda sarflaganlari juda mashhur, saxovatlari haqidagi gaplar nihoyatda ko‘p. Sadoqa sheʼr eshitganda g‘ururdan titrar, shoir uchun saxovatidan alohida ulush ajratardi. U ularni kambag‘allikdan xalos qilardi. Ularni huzuriga qabul qilardi. U odamlarning iltimoslarini tinglashga butun vujudi bilan quloq tutar va ehtiyojlarini qondirishda nihoyatda saxiy edi.}}{{Manba kerak|date=January 2022}} ==== Iroqdan tashqaridagi Bani Asad urugʻi aʼzolari ==== Mansour Moosa Al-Mazeedi 1963-yil 29-yanvarda eʼlon qilingan [[Quvayt konstitutsiyasi]]ni ''Al Majles Al Taʼsesy'' yoki Taʼsis parlamenti doirasida ishlab chiqishda muhim rol oʻynagan<ref>Amiri Diwan, ''The Efforts of the Constituent Assembly'', State of Kuwait 2006</ref>. Al Mazeedi oilasi Iroqda shia boʻlib, Arabistondagi shia ozchiliklarining taʼsirini keskin oshirdi. Quvaytda ham shia hamda sunniy Al Mazeedi oilalari mavjud. Yaqinda Al-Mazeedi oilasining ayrim aʼzolari bir necha yuz yil avval Yamanga koʻchib, Hadramaut mintaqasida joylashgani aniqlangan. Ularning qabilaviy nomi Al-Mazyad yoki Banu Asad, ularning familiyalari esa Assadi, Al-Assadi yoki Al-Mazeedi boʻladi; ayrimlari (taxminan 1 000 kishi) Ummon va Hindistonda ham topilgan, asosan [[Karnataka]] shtatida, ajdodlar jamlangan joy esa [[Tokur, India|Thokur]] deb ataladigan, [[Mangalor]]dagi qishloqdir. Assadi familiyasiga ega [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy musulmon]]lar guruhi [[Tipu sulton|Tipu Sulton]] hukmronligi davrida Mangalor portiga kelgan. Bu [[Fors tili|fors]] tilida soʻzlashuvchi dengizchilar oʻz nasabini [[Banu Assad|Banu Asad]]dan deb daʼvo qilishgan. Ular Thokur qishlogʻida, [[Mangalor]]da Thokur Jamia Masjid nomli jamoat markazini qurdilar. === Karbalo jangida Banu Asaddan halok boʻlganlar === {{Asosiy|Karbalo jangida Husayn qo‘shinidagi qurbonlar ro‘yxati}} [[Habib ibn Muzohir]] (chap qanot qoʻmondoni), [[Abu Hajal Muslim ibn Avsaja|Muslim ibn Avsaja al-Asadi]], Uns ibn Hars Asadi, Qays ibn Masher Asadi, Abu Samama Umru ibn Abdulloh. ==== Dafnlar ==== Muharramning 13-kuni, qirgʻindan uch kun oʻtib, Karbalodagi Banu Asad aʼzolari Husayn, uning oilasi va hamrohlarining jasadlarini dafn etish sharafiga muyassar boʻldilar. Banu Asad qabilasi boshqa shia arab qabilalari tomonidan keng hurmat qilinadi. [[The Twelve Imams|Oʻn ikki imom]] shia yoʻnalishining [[Imomiylar|4-imomi]] Ali ibn Husayn Zayn al-Obidin Banu Asad qabilasiga shahidlarning jasadlarini dafn etishda yordam bergan va ularga Husayn ibn Ali, uning otasi hamda Ahl al-Bayt va ularning hamrohlarining jasadlarini tanib olishda koʻmaklashgan.{{Manba kerak|date=January 2022}} Janubiy Iroqda koʻp asrlar avval Banu Asad qabilasiga qoʻshilgan sayyidlar ham bor. Shuningdek, Banu Asadning yana boshqa qabilalari va urugʻlari ham mavjud. == Yetakchi shaxslar == * [[Habib ibn Muzohir|Habib ibn Muzohir al-Asadiy]] * [[Abu Hajal Muslim ibn Avsaja|Muslim ibn Avsaja al-Asadiy]] * [[Hafs|Hafs ibn Sulaymon al-Asadiy]] * [[Diror ibn al-Azvar|Diror ibn al-Azvar al-Asadiy]] * [[Maysam at-Tammar|Maysam at-Tammar al-Asadiy]] * [[Vobisa ibn Maʼbad al-Asadiy]] * [[Al-Kumayt ibn Zayd al-Asadiy]] * [[Usmon ibn Said al-Asadiy]] * [[Abu Jaʼfar Muhammad ibn Usmon|Muhammad ibn Usmon al-Asadiy]] * [[Osim ibn Abu al-Najud|Osim ibn Abu an-Najud al-Asadiy]] * Voliba ibn al-Hubob al-Asadiy == Yana qarang == * [[Muhammadning yurishlari roʻyxati|Muhammad janglari roʻyxati]] == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Wiesenhöfer, Josef. ''Ancient Persia''. 231–235-betlar. {{ISBN|964-311-130-X}}. * [http://www.jafariyanews.com/2k6_news/feb/15baniassad_aza.htm Ashuroda Bani Asad]. * https://web.archive.org/web/20170330190328/http://al-hakawati.net/english/Culture_Traditions/bani_asad.asp [[Turkum:Mudar]] [[Turkum:Arabiston qabilalari]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni qabilalari]] [[Turkum:Iroq qabilalari]] [[Turkum:Yaman qabilalari]] q0up8aq0twcetvwu2r7wb40cub3mj1l 6272335 6272332 2026-09-17T06:22:19Z Oblakulova 111326 /* Banu Asadning Mazyadid amirligi */ 6272335 wikitext text/x-wiki {{Qabila bilgiqutisi | name = Banu Asad<br/>{{Qalin emas|{{Lang-ar|بَنُو أَسَدْ}}}} | type = [[Mudar]]iy arab qabilasi | nisba = Al-Asadiy ({{Lang|ar|ٱلْأَسَدِيّ}}) | location = [[Arabiston yarim oroli|Arabiston]] va [[Levant]] | descended = Asad ibn [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]]<ref name="RoyalBlood">{{cite web|url=http://www.royalblood.co.uk/D285/I285311.html|title=Genealogy File: Tamim Ibn Murr|website=Royalblood.co.uk|access-date=2017-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924092249/http://www.royalblood.co.uk/D285/I285311.html|archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref> | religion = [[Shialik]], [[Islom]] |ethnicity=[[Arablar|Arab]] |parent_tribe=[[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] |language=[[Arab tili]] }} '''Banu Asad''' ({{Lang-ar|بَنُو أَسَدْ}}) — [[Arablar|arab]] qabilasi, kelib-chiqishi Asad ibn Xuzaymaga borib taqaladi. Ular [[Adnoniylar|adnoniy]] arablar boʻlib, kuchli va nufuzli qabilalardan biri hisoblanadi{{Manba kerak|date=September 2025}}. Banu Asad qabilasini koʻplab [[Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar|arab qabilalari]] hurmat qilgan. Shuningdek, ular [[Shialik|shialar]] orasida ham hurmatga sazovor, buning sabablaridan biri qabila vakillari [[Husayn ibn Ali]]ning jasadini, uning oilasi (''[[Ahl ul-Bayt]]'') va hamrohlarini Husaynning oʻgʻli [[Ali al-Sajjad|Ali ibn Husayn Zayn al-Obidin]]ning yordami bilan dafn etganligidir. [[Karbalo jangi]]da shahid boʻlganlarning koʻplari ham shu qabila vakili boʻlgan. Bugungi kunda qabila vakillarining koʻpchiligi [[Iroq]]ning [[Basra]], [[Najaf]], [[Kufa]], [[Karbalo]], [[Nosiriya]], [[Amora]], [[Kut]], [[Hilla]], [[Diyola muhofazasi|Diyala]] va [[Bagʻdod]] shaharlarida yashaydi. Banu Asad qabilasining Shimoliy Sudanda yashovchi bir tarmogʻi Banu Kahil deb ataladi. Ular Shimoliy [[Sudan]]da Banu Asad qabilasidan tarqalgan, [[Hijoz]]dan Sudanga koʻchib borgan. Shuningdek, Banu Asad qabilasi vakillari [[Eron]]ning [[Xuziston]] viloyati [[Ahvoz]] shahrida ham yashaydi. Ular bu hududda qoʻshni [[Banu Tamim]], [[Bani Molik]], [[Banu Kaʼb]] va boshqa mashhur arab qabilalari bilan qoʻshni hududlarda istiqomat qiladi. == Nasabi == Bani Asad qabilasi nasl-nasabi [[Asad]] ibn [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] ibn [[Mudrika ibn Ilyos|Mudrika]] ibn Ilyos ibn [[Mudar ibn Nizor|Mudar]] ibn [[Nizor ibn Maʼd|Nizor]] ibn [[Maʼd ibn Adnon|Maʼd]] ibn [[Adnan|Adnon]]… ibn [[Qedar]] ibn [[Islomda Ismoil|Ismoil]] ([[Ismoil (Injil)|Ismoil]]) ibn [[Ibrohim]]ga ([[Avraam (paygʻambar)|Ibrohim]]) borib taqaladigan arab qabilasidir. Bugungi kunda ham mavjud Asad qabilasi Mudar (mudariylar) avlodidan, aniqrogʻi [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] naslidan kelib chiqqan. Shu sababli ular [[islom]] [[payg‘ambar]]i [[Muhammad]]ning qarindoshlari hisoblanadi. Banu Asad va paygʻambar Muhammadning nasabi Xuzayma ibn Mudrika ibn Ilyos ibn Mudarga borib taqaladi<ref>{{cite book |last1=Ibn Ishaq |first1= Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat|url= https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |isbn=0195778286 |year=1955|quote=The Lineage of Muhammad, Asad and Muhammad have same grandfather Khuzaimah|page=3}}</ref>. == Tarixi == === Merosi === VI asrda Banu Asad [[Kinda]] podshohligiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtardi. Banu Asad vakillari Kinda podshosi Hujrni oʻldirdi. Hujr Kindaning soʻnggi podshohi [[Imru al-Qays]]ning otasi edi. Bu hodisa Kinda va (ular tomonida boʻlgan [[Banu Tagʻlib]] kabi ayrim qabilalar yordamida) Banu Asad o‘rtasida uzoq davom etgan urushning boshlanishiga sabab bo‘ldi. [[Himʼyariylar podsholigi|Himyariylar podshohligi]] bu urushda Imru al-Qaysga yordam berdi. Urush natijasida Kinda podshohligi barham topdi va Imru al-Qays Najd mintaqasini tark etishga majbur boʻldi. Mashhur arab [[Muallaqiy|muʼallaqiy]] shoiri [[Obid ibn al-Abros]] Banu Asad qabilasiga mansub boʻlib, Hujrning oʻldirilishini she'rlarida faxr bilan tilgan olgan. Namara bitiktoshida al-Hiraning nasriy (Laxmiy) podshohi [[Imru al-Qays ibn Amr|Imru al-Qays I ibn Amr]] Banu Asadning ikki nafar qabila boshlig'ini oʻldirganini daʼvo qiladi. Bu voqea [[Ibn Isʼhoq]] asarida ham tilga olinadi<ref>{{ cite book |last1=Ibn Ishaq |first1= Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat|url= https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |isbn=0195778286 |year=1955|pages=736, 120, 568, 720, 305, 557, 756}}</ref><ref>{{cite book |last=Watt |first=Montgomery |title=Muhammad at Medina |year=1956 |url= https://books.google.com/books?id=2ucPAQAAIAAJ&q=sal |isbn=9780199064731|quote=Qatan battle page 30, Mecca battle 36,79, Tulayha 88|pages=30, 36, 79, 88}} [https://archive.org/stream/muhammadatmedina029655mbp/muhammadatmedina029655mbp_djvu.txt Alt URL]</ref><ref>{{ cite book |last=Shahid |title=Byzantium and the Arabs in the 5th century |url= https://books.google.com/books?id=6oYCfWor5AIC&q=nizar+muhammad |publisher=Dumbarton Oaks|year=1989 |location=Washington D.C.|isbn=0884021521}}</ref>. === Iroqqa koʻchishi === Banu Asad VII asrda [[Iroq|Iroqning]] [[Kufa]] shahriga ko'chib o'tgan. Ular Kufa va [[Karbalo]] yaqinida [[Furot (daryo)|Furot]] daryosi boʻylarida, shuningdek, [[Basra]] va [[Ahvoz|Ahvozda]] [[Banu Tamim]] qabilasi bilan qo'shni hududlarda yashagan. Banu Asad [[Tuya jangi|Tuya jangida]] [[Ali]] va uning qo'shini tomonida ishtirok etgan. Payg'ambar [[Muhammad]] va Alining koʻplab [[Sahoba|sahobalari]] Banu Asad qabilasidan bo'lgan. Bani Asad qabilasi Iroqning Karbalo shahrida hijriy 61-yil [[Muharram]] oyining 10-kuni (milodiy 680-yil 9 yoki 10-oktyabr) boʻlib oʻtgan [[Karbalo jangi]]da [[Husayn ibn Ali]] tarafida ishtirok etgan<ref name="al-islam.org">[http://www.al-islam.org/short/Karbala.htm#the%20battle Karbala: Chain of events Section — The Battle]</ref>. Qabila vakillarining ko'pchiligi ushbu jangda Husayn bilan birga halok bo'lgan. ==== Banu Asadning Mazyadiylar amirligi ==== 998-yilda Banu Asad qabilasi yetakchisi Ali ibn Mazyad Iroqning Kufa hududida amalda deyarli mustaqil [[Banu Mazyad|Mazyadiylar]] davlatini barpo etdi. Kuchli qabila qo‘shiniga tayangan Mazyadiylar bu hududda qariyb bir yarim asr davomida katta ta’sirga ega bo‘lgan. Harbiy xizmatlari evaziga [[Buvayhiylar]] ularni turli unvonlar va ta'minotlar taqdim etgan. Ularning eng katta yutuqlaridan biri Iroqdagi yirik shaharlardan biri bo‘lgan Hilla shahriga asos solishi boʻlib, shahar 1101-yilda Mazyadiylar davlatining poytaxtiga aylangan<ref> George Makdisi, Notes on Ḥilla and the Mazyadids in Medieval Islam, Journal of the American Oriental Society, Vol. 74, No. 4 (Oct. — Dec., 1954), pp. 249 262</ref>. „Mazyadiy“ nomining kelib chiqishi olim, hadis roviyi va kimyogar Mazyad ibn Mixlad as-Sadaqa nomli bilan bog'liq. ==== Iroqdan tashqaridagi Bani Asad urugʻi aʼzolari ==== Mansour Moosa Al-Mazeedi 1963-yil 29-yanvarda eʼlon qilingan [[Quvayt konstitutsiyasi]]ni ''Al Majles Al Taʼsesy'' yoki Taʼsis parlamenti doirasida ishlab chiqishda muhim rol oʻynagan<ref>Amiri Diwan, ''The Efforts of the Constituent Assembly'', State of Kuwait 2006</ref>. Al Mazeedi oilasi Iroqda shia boʻlib, Arabistondagi shia ozchiliklarining taʼsirini keskin oshirdi. Quvaytda ham shia hamda sunniy Al Mazeedi oilalari mavjud. Yaqinda Al-Mazeedi oilasining ayrim aʼzolari bir necha yuz yil avval Yamanga koʻchib, Hadramaut mintaqasida joylashgani aniqlangan. Ularning qabilaviy nomi Al-Mazyad yoki Banu Asad, ularning familiyalari esa Assadi, Al-Assadi yoki Al-Mazeedi boʻladi; ayrimlari (taxminan 1 000 kishi) Ummon va Hindistonda ham topilgan, asosan [[Karnataka]] shtatida, ajdodlar jamlangan joy esa [[Tokur, India|Thokur]] deb ataladigan, [[Mangalor]]dagi qishloqdir. Assadi familiyasiga ega [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy musulmon]]lar guruhi [[Tipu sulton|Tipu Sulton]] hukmronligi davrida Mangalor portiga kelgan. Bu [[Fors tili|fors]] tilida soʻzlashuvchi dengizchilar oʻz nasabini [[Banu Assad|Banu Asad]]dan deb daʼvo qilishgan. Ular Thokur qishlogʻida, [[Mangalor]]da Thokur Jamia Masjid nomli jamoat markazini qurdilar. === Karbalo jangida Banu Asaddan halok boʻlganlar === {{Asosiy|Karbalo jangida Husayn qo‘shinidagi qurbonlar ro‘yxati}} [[Habib ibn Muzohir]] (chap qanot qoʻmondoni), [[Abu Hajal Muslim ibn Avsaja|Muslim ibn Avsaja al-Asadi]], Uns ibn Hars Asadi, Qays ibn Masher Asadi, Abu Samama Umru ibn Abdulloh. ==== Dafnlar ==== Muharramning 13-kuni, qirgʻindan uch kun oʻtib, Karbalodagi Banu Asad aʼzolari Husayn, uning oilasi va hamrohlarining jasadlarini dafn etish sharafiga muyassar boʻldilar. Banu Asad qabilasi boshqa shia arab qabilalari tomonidan keng hurmat qilinadi. [[The Twelve Imams|Oʻn ikki imom]] shia yoʻnalishining [[Imomiylar|4-imomi]] Ali ibn Husayn Zayn al-Obidin Banu Asad qabilasiga shahidlarning jasadlarini dafn etishda yordam bergan va ularga Husayn ibn Ali, uning otasi hamda Ahl al-Bayt va ularning hamrohlarining jasadlarini tanib olishda koʻmaklashgan.{{Manba kerak|date=January 2022}} Janubiy Iroqda koʻp asrlar avval Banu Asad qabilasiga qoʻshilgan sayyidlar ham bor. Shuningdek, Banu Asadning yana boshqa qabilalari va urugʻlari ham mavjud. == Yetakchi shaxslar == * [[Habib ibn Muzohir|Habib ibn Muzohir al-Asadiy]] * [[Abu Hajal Muslim ibn Avsaja|Muslim ibn Avsaja al-Asadiy]] * [[Hafs|Hafs ibn Sulaymon al-Asadiy]] * [[Diror ibn al-Azvar|Diror ibn al-Azvar al-Asadiy]] * [[Maysam at-Tammar|Maysam at-Tammar al-Asadiy]] * [[Vobisa ibn Maʼbad al-Asadiy]] * [[Al-Kumayt ibn Zayd al-Asadiy]] * [[Usmon ibn Said al-Asadiy]] * [[Abu Jaʼfar Muhammad ibn Usmon|Muhammad ibn Usmon al-Asadiy]] * [[Osim ibn Abu al-Najud|Osim ibn Abu an-Najud al-Asadiy]] * Voliba ibn al-Hubob al-Asadiy == Yana qarang == * [[Muhammadning yurishlari roʻyxati|Muhammad janglari roʻyxati]] == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Wiesenhöfer, Josef. ''Ancient Persia''. 231–235-betlar. {{ISBN|964-311-130-X}}. * [http://www.jafariyanews.com/2k6_news/feb/15baniassad_aza.htm Ashuroda Bani Asad]. * https://web.archive.org/web/20170330190328/http://al-hakawati.net/english/Culture_Traditions/bani_asad.asp [[Turkum:Mudar]] [[Turkum:Arabiston qabilalari]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni qabilalari]] [[Turkum:Iroq qabilalari]] [[Turkum:Yaman qabilalari]] 7bk8iw3vkb32psyeflo202v8tzie3oe 6272336 6272335 2026-09-17T06:28:01Z Oblakulova 111326 /* Iroqdan tashqaridagi Bani Asad urugʻi aʼzolari */ 6272336 wikitext text/x-wiki {{Qabila bilgiqutisi | name = Banu Asad<br/>{{Qalin emas|{{Lang-ar|بَنُو أَسَدْ}}}} | type = [[Mudar]]iy arab qabilasi | nisba = Al-Asadiy ({{Lang|ar|ٱلْأَسَدِيّ}}) | location = [[Arabiston yarim oroli|Arabiston]] va [[Levant]] | descended = Asad ibn [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]]<ref name="RoyalBlood">{{cite web|url=http://www.royalblood.co.uk/D285/I285311.html|title=Genealogy File: Tamim Ibn Murr|website=Royalblood.co.uk|access-date=2017-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924092249/http://www.royalblood.co.uk/D285/I285311.html|archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref> | religion = [[Shialik]], [[Islom]] |ethnicity=[[Arablar|Arab]] |parent_tribe=[[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] |language=[[Arab tili]] }} '''Banu Asad''' ({{Lang-ar|بَنُو أَسَدْ}}) — [[Arablar|arab]] qabilasi, kelib-chiqishi Asad ibn Xuzaymaga borib taqaladi. Ular [[Adnoniylar|adnoniy]] arablar boʻlib, kuchli va nufuzli qabilalardan biri hisoblanadi{{Manba kerak|date=September 2025}}. Banu Asad qabilasini koʻplab [[Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar|arab qabilalari]] hurmat qilgan. Shuningdek, ular [[Shialik|shialar]] orasida ham hurmatga sazovor, buning sabablaridan biri qabila vakillari [[Husayn ibn Ali]]ning jasadini, uning oilasi (''[[Ahl ul-Bayt]]'') va hamrohlarini Husaynning oʻgʻli [[Ali al-Sajjad|Ali ibn Husayn Zayn al-Obidin]]ning yordami bilan dafn etganligidir. [[Karbalo jangi]]da shahid boʻlganlarning koʻplari ham shu qabila vakili boʻlgan. Bugungi kunda qabila vakillarining koʻpchiligi [[Iroq]]ning [[Basra]], [[Najaf]], [[Kufa]], [[Karbalo]], [[Nosiriya]], [[Amora]], [[Kut]], [[Hilla]], [[Diyola muhofazasi|Diyala]] va [[Bagʻdod]] shaharlarida yashaydi. Banu Asad qabilasining Shimoliy Sudanda yashovchi bir tarmogʻi Banu Kahil deb ataladi. Ular Shimoliy [[Sudan]]da Banu Asad qabilasidan tarqalgan, [[Hijoz]]dan Sudanga koʻchib borgan. Shuningdek, Banu Asad qabilasi vakillari [[Eron]]ning [[Xuziston]] viloyati [[Ahvoz]] shahrida ham yashaydi. Ular bu hududda qoʻshni [[Banu Tamim]], [[Bani Molik]], [[Banu Kaʼb]] va boshqa mashhur arab qabilalari bilan qoʻshni hududlarda istiqomat qiladi. == Nasabi == Bani Asad qabilasi nasl-nasabi [[Asad]] ibn [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] ibn [[Mudrika ibn Ilyos|Mudrika]] ibn Ilyos ibn [[Mudar ibn Nizor|Mudar]] ibn [[Nizor ibn Maʼd|Nizor]] ibn [[Maʼd ibn Adnon|Maʼd]] ibn [[Adnan|Adnon]]… ibn [[Qedar]] ibn [[Islomda Ismoil|Ismoil]] ([[Ismoil (Injil)|Ismoil]]) ibn [[Ibrohim]]ga ([[Avraam (paygʻambar)|Ibrohim]]) borib taqaladigan arab qabilasidir. Bugungi kunda ham mavjud Asad qabilasi Mudar (mudariylar) avlodidan, aniqrogʻi [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] naslidan kelib chiqqan. Shu sababli ular [[islom]] [[payg‘ambar]]i [[Muhammad]]ning qarindoshlari hisoblanadi. Banu Asad va paygʻambar Muhammadning nasabi Xuzayma ibn Mudrika ibn Ilyos ibn Mudarga borib taqaladi<ref>{{cite book |last1=Ibn Ishaq |first1= Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat|url= https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |isbn=0195778286 |year=1955|quote=The Lineage of Muhammad, Asad and Muhammad have same grandfather Khuzaimah|page=3}}</ref>. == Tarixi == === Merosi === VI asrda Banu Asad [[Kinda]] podshohligiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtardi. Banu Asad vakillari Kinda podshosi Hujrni oʻldirdi. Hujr Kindaning soʻnggi podshohi [[Imru al-Qays]]ning otasi edi. Bu hodisa Kinda va (ular tomonida boʻlgan [[Banu Tagʻlib]] kabi ayrim qabilalar yordamida) Banu Asad o‘rtasida uzoq davom etgan urushning boshlanishiga sabab bo‘ldi. [[Himʼyariylar podsholigi|Himyariylar podshohligi]] bu urushda Imru al-Qaysga yordam berdi. Urush natijasida Kinda podshohligi barham topdi va Imru al-Qays Najd mintaqasini tark etishga majbur boʻldi. Mashhur arab [[Muallaqiy|muʼallaqiy]] shoiri [[Obid ibn al-Abros]] Banu Asad qabilasiga mansub boʻlib, Hujrning oʻldirilishini she'rlarida faxr bilan tilgan olgan. Namara bitiktoshida al-Hiraning nasriy (Laxmiy) podshohi [[Imru al-Qays ibn Amr|Imru al-Qays I ibn Amr]] Banu Asadning ikki nafar qabila boshlig'ini oʻldirganini daʼvo qiladi. Bu voqea [[Ibn Isʼhoq]] asarida ham tilga olinadi<ref>{{ cite book |last1=Ibn Ishaq |first1= Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat|url= https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |isbn=0195778286 |year=1955|pages=736, 120, 568, 720, 305, 557, 756}}</ref><ref>{{cite book |last=Watt |first=Montgomery |title=Muhammad at Medina |year=1956 |url= https://books.google.com/books?id=2ucPAQAAIAAJ&q=sal |isbn=9780199064731|quote=Qatan battle page 30, Mecca battle 36,79, Tulayha 88|pages=30, 36, 79, 88}} [https://archive.org/stream/muhammadatmedina029655mbp/muhammadatmedina029655mbp_djvu.txt Alt URL]</ref><ref>{{ cite book |last=Shahid |title=Byzantium and the Arabs in the 5th century |url= https://books.google.com/books?id=6oYCfWor5AIC&q=nizar+muhammad |publisher=Dumbarton Oaks|year=1989 |location=Washington D.C.|isbn=0884021521}}</ref>. === Iroqqa koʻchishi === Banu Asad VII asrda [[Iroq|Iroqning]] [[Kufa]] shahriga ko'chib o'tgan. Ular Kufa va [[Karbalo]] yaqinida [[Furot (daryo)|Furot]] daryosi boʻylarida, shuningdek, [[Basra]] va [[Ahvoz|Ahvozda]] [[Banu Tamim]] qabilasi bilan qo'shni hududlarda yashagan. Banu Asad [[Tuya jangi|Tuya jangida]] [[Ali]] va uning qo'shini tomonida ishtirok etgan. Payg'ambar [[Muhammad]] va Alining koʻplab [[Sahoba|sahobalari]] Banu Asad qabilasidan bo'lgan. Bani Asad qabilasi Iroqning Karbalo shahrida hijriy 61-yil [[Muharram]] oyining 10-kuni (milodiy 680-yil 9 yoki 10-oktyabr) boʻlib oʻtgan [[Karbalo jangi]]da [[Husayn ibn Ali]] tarafida ishtirok etgan<ref name="al-islam.org">[http://www.al-islam.org/short/Karbala.htm#the%20battle Karbala: Chain of events Section — The Battle]</ref>. Qabila vakillarining ko'pchiligi ushbu jangda Husayn bilan birga halok bo'lgan. ==== Banu Asadning Mazyadiylar amirligi ==== 998-yilda Banu Asad qabilasi yetakchisi Ali ibn Mazyad Iroqning Kufa hududida amalda deyarli mustaqil [[Banu Mazyad|Mazyadiylar]] davlatini barpo etdi. Kuchli qabila qo‘shiniga tayangan Mazyadiylar bu hududda qariyb bir yarim asr davomida katta ta’sirga ega bo‘lgan. Harbiy xizmatlari evaziga [[Buvayhiylar]] ularni turli unvonlar va ta'minotlar taqdim etgan. Ularning eng katta yutuqlaridan biri Iroqdagi yirik shaharlardan biri bo‘lgan Hilla shahriga asos solishi boʻlib, shahar 1101-yilda Mazyadiylar davlatining poytaxtiga aylangan<ref> George Makdisi, Notes on Ḥilla and the Mazyadids in Medieval Islam, Journal of the American Oriental Society, Vol. 74, No. 4 (Oct. — Dec., 1954), pp. 249 262</ref>. „Mazyadiy“ nomining kelib chiqishi olim, hadis roviyi va kimyogar Mazyad ibn Mixlad as-Sadaqa nomli bilan bog'liq. === Karbalo jangi shahidlari === [[Habib ibn Muzohir]] (chap qanot qoʻmondoni), [[Abu Hajal Muslim ibn Avsaja|Muslim ibn Avsaja al-Asadiy]], Uns ibn Hars Asadiy, Qays ibn Masher Asadi, Abu Samoma Umru ibn Abdulloh kabi Banu Asad qabilasi vakillari [[Karbalo jangi|Karbalo jangida]] [[shahid]] bo'lgan. ==== Dafn ==== Muharram oyining 13-kuni, ya'ni qirgʻindan 3 kun oʻtib, Karbalodagi Banu Asad qabilasi vakillari [[Husayn ibn Ali|Husayn]], uning oilasi va hamrohlarining jasadlarini dafn etganlar. Banu Asad qabilasi boshqa shia arab qabilalari tomonidan keng hurmat qilinadi. Shuningdek, [[Oʻn ikki imom]] shia oqimining [[Imomiylar|4-imomi]] Ali ibn Husayn Zayn al-Obidin Banu Asad qabilasiga Karbalo jangida shahid bo'lganlarning jasadlarini dafn etishda yordam bergan. Shuningdek, u Banu Asad vakillariga otasi Husayn ibn Ali, [[Ahl ul-Bayt|Ahl]] [[Ahl ul-Bayt|ul-Bayt]] va uning sahobalarining jasadlarini aniqlashda ko‘maklashgan{{Manba kerak|date=January 2022}}. == Boshqa qabila va urug'lari == Janubiy Iroqda koʻp asrlar avval Banu Asad qabilasiga qoʻshilgan sayyidlar ham bor. Shuningdek, Banu Asadning yana boshqa qabilalari va urugʻlari ham mavjud. == Yetakchi shaxslar == * [[Habib ibn Muzohir|Habib ibn Muzohir al-Asadiy]] * [[Abu Hajal Muslim ibn Avsaja|Muslim ibn Avsaja al-Asadiy]] * [[Hafs|Hafs ibn Sulaymon al-Asadiy]] * [[Diror ibn al-Azvar|Diror ibn al-Azvar al-Asadiy]] * [[Maysam at-Tammar|Maysam at-Tammar al-Asadiy]] * [[Vobisa ibn Maʼbad al-Asadiy]] * [[Al-Kumayt ibn Zayd al-Asadiy]] * [[Usmon ibn Said al-Asadiy]] * [[Abu Jaʼfar Muhammad ibn Usmon|Muhammad ibn Usmon al-Asadiy]] * [[Osim ibn Abu al-Najud|Osim ibn Abu an-Najud al-Asadiy]] * Voliba ibn al-Hubob al-Asadiy == Yana qarang == * [[Muhammadning yurishlari roʻyxati|Muhammad janglari roʻyxati]] == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Wiesenhöfer, Josef. ''Ancient Persia''. 231–235-betlar. {{ISBN|964-311-130-X}}. * [http://www.jafariyanews.com/2k6_news/feb/15baniassad_aza.htm Ashuroda Bani Asad]. * https://web.archive.org/web/20170330190328/http://al-hakawati.net/english/Culture_Traditions/bani_asad.asp [[Turkum:Mudar]] [[Turkum:Arabiston qabilalari]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni qabilalari]] [[Turkum:Iroq qabilalari]] [[Turkum:Yaman qabilalari]] rs6ck7gb5vkcze1jimn1xqjvt9nm8e9 6272337 6272336 2026-09-17T06:33:17Z Oblakulova 111326 6272337 wikitext text/x-wiki {{Qabila bilgiqutisi | name = Banu Asad<br/>{{Qalin emas|{{Lang-ar|بَنُو أَسَدْ}}}} | type = [[Mudar]]iy arab qabilasi | nisba = Al-Asadiy ({{Lang|ar|ٱلْأَسَدِيّ}}) | location = [[Arabiston yarim oroli|Arabiston]] va [[Levant]] | descended = Asad ibn [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]]<ref name="RoyalBlood">{{cite web|url=http://www.royalblood.co.uk/D285/I285311.html|title=Genealogy File: Tamim Ibn Murr|website=Royalblood.co.uk|access-date=2017-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924092249/http://www.royalblood.co.uk/D285/I285311.html|archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref> | religion = [[Shialik]], [[Islom]] |ethnicity=[[Arablar|Arab]] |parent_tribe=[[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] |language=[[Arab tili]] }} '''Banu Asad''' ({{Lang-ar|بَنُو أَسَدْ}}) — [[Arablar|arab]] qabilasi, kelib-chiqishi Asad ibn Xuzaymaga borib taqaladi. [[Adnoniylar|Adnoniy]] arablar boʻlib, kuchli va nufuzli qabilalardan biri hisoblanadi{{Manba kerak|date=September 2025}}. Banu Asad qabilasini koʻplab [[Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar|arab qabilalari]] hurmat qilgan. Shuningdek, ular [[Shialik|shialar]] orasida ham hurmatga sazovor, buning sabablaridan biri qabila vakillari [[Husayn ibn Ali]]ning jasadini, uning oilasi (''[[Ahl ul-Bayt]]'') va hamrohlarini Husaynning oʻgʻli [[Ali al-Sajjad|Ali ibn Husayn Zayn al-Obidin]]ning yordami bilan dafn etgan. [[Karbalo jangi]]da [[shahid]] boʻlganlarning koʻplari ham shu qabila vakili boʻlgan. Bugungi kunda qabila vakillarining koʻpchiligi [[Iroq]]ning [[Basra]], [[Najaf]], [[Kufa]], [[Karbalo]], [[Nosiriya]], [[Amora]], [[Kut]], [[Hilla]], [[Diyola muhofazasi|Diyala]] va [[Bagʻdod]] shaharlarida yashaydi. Banu Asad qabilasining Shimoliy [[Sudan|Sudanda]] yashovchi bir tarmogʻi Banu Kahil deb ataladi. Ular Banu Asad qabilasidan tarqalgan bo'lib, [[Hijoz]]dan Sudanga koʻchib borgan. Shuningdek, qabila vakillari [[Eron]]ning [[Xuziston]] viloyati [[Ahvoz]] shahrida ham istiqomat qiladi. Ular bu hududda qoʻshni [[Banu Tamim]], [[Bani Molik]], [[Banu Kaʼb]] va boshqa mashhur arab qabilalari bilan qoʻshni hududlarda yashaydi. == Nasabi == Bani Asad qabilasi nasl-nasabi [[Asad]] ibn [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] ibn [[Mudrika ibn Ilyos|Mudrika]] ibn Ilyos ibn [[Mudar ibn Nizor|Mudar]] ibn [[Nizor ibn Maʼd|Nizor]] ibn [[Maʼd ibn Adnon|Maʼd]] ibn [[Adnan|Adnon]]… ibn [[Qedar]] ibn [[Islomda Ismoil|Ismoil]] ([[Ismoil (Injil)|Ismoil]]) ibn [[Ibrohim]]ga ([[Avraam (paygʻambar)|Ibrohim]]) borib taqaladigan arab qabilasidir. Bugungi kunda ham mavjud Asad qabilasi Mudar (mudariylar) avlodidan, aniqrogʻi [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] naslidan kelib chiqqan. Shu sababli ular [[islom]] [[payg‘ambar]]i [[Muhammad]]ning qarindoshlari hisoblanadi. Banu Asad va paygʻambar Muhammadning nasabi Xuzayma ibn Mudrika ibn Ilyos ibn Mudarga borib taqaladi<ref>{{cite book |last1=Ibn Ishaq |first1= Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat|url= https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |isbn=0195778286 |year=1955|quote=The Lineage of Muhammad, Asad and Muhammad have same grandfather Khuzaimah|page=3}}</ref>. == Tarixi == === Merosi === VI asrda Banu Asad [[Kinda]] podshohligiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtargan. Banu Asad vakillari Kinda podshosi Hujrni oʻldirgan. Hujr Kindaning soʻnggi podshohi [[Imru al-Qays]]ning otasi edi. Bu hodisa Kinda va (ular tomonida boʻlgan [[Banu Tagʻlib]] kabi ayrim qabilalar yordamida) Banu Asad o‘rtasida uzoq davom etgan urushning boshlanishiga sabab bo‘lgan. [[Himʼyariylar podsholigi|Himyariylar podshohligi]] bu urushda Imru al-Qaysga yordam bergan. Urush natijasida Kinda podshohligi barham topgan va Imru al-Qays Najd mintaqasini tark etishga majbur boʻlgan. Mashhur arab [[Muallaqiy|muʼallaqiy]] shoiri [[Obid ibn al-Abros]] Banu Asad qabilasiga mansub boʻlib, Hujrning oʻldirilishini she'rlarida faxr bilan tilgan olgan. [[Namara bitiktoshi|Namara bitiktoshida]] al-Hira podshohi [[Imru al-Qays ibn Amr|Imru al-Qays I ibn Amr]] Banu Asadning 2 nafar qabila boshlig'ini oʻldirgani qayd etilgan. Bu voqea [[Ibn Isʼhoq]] asarida ham tilga olingan<ref>{{ cite book |last1=Ibn Ishaq |first1= Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat|url= https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |isbn=0195778286 |year=1955|pages=736, 120, 568, 720, 305, 557, 756}}</ref><ref>{{cite book |last=Watt |first=Montgomery |title=Muhammad at Medina |year=1956 |url= https://books.google.com/books?id=2ucPAQAAIAAJ&q=sal |isbn=9780199064731|quote=Qatan battle page 30, Mecca battle 36,79, Tulayha 88|pages=30, 36, 79, 88}} [https://archive.org/stream/muhammadatmedina029655mbp/muhammadatmedina029655mbp_djvu.txt Alt URL]</ref><ref>{{ cite book |last=Shahid |title=Byzantium and the Arabs in the 5th century |url= https://books.google.com/books?id=6oYCfWor5AIC&q=nizar+muhammad |publisher=Dumbarton Oaks|year=1989 |location=Washington D.C.|isbn=0884021521}}</ref>. === Iroqqa koʻchishi === Banu Asad VII asrda [[Iroq|Iroqning]] [[Kufa]] shahriga ko'chib o'tgan. Ular Kufa va [[Karbalo]] yaqinida [[Furot (daryo)|Furot]] daryosi boʻylarida, shuningdek, [[Basra]] va [[Ahvoz|Ahvozda]] [[Banu Tamim]] qabilasi bilan qo'shni hududlarda yashagan. Banu Asad [[Tuya jangi|Tuya jangida]] [[Ali]] va uning qo'shini tomonida ishtirok etgan. Payg'ambar [[Muhammad]] va Alining koʻplab [[Sahoba|sahobalari]] Banu Asad qabilasidan bo'lgan. Bani Asad qabilasi Iroqning Karbalo shahrida hijriy 61-yil [[Muharram]] oyining 10-kuni (milodiy 680-yil 9 yoki 10-oktyabr) boʻlib oʻtgan [[Karbalo jangi]]da [[Husayn ibn Ali]] tarafida ishtirok etgan<ref name="al-islam.org">[http://www.al-islam.org/short/Karbala.htm#the%20battle Karbala: Chain of events Section — The Battle]</ref>. Qabila vakillarining ko'pchiligi ushbu jangda Husayn bilan birga halok bo'lgan. ==== Banu Asadning Mazyadiylar amirligi ==== 998-yilda Banu Asad qabilasi yetakchisi Ali ibn Mazyad Iroqning Kufa hududida amalda deyarli mustaqil [[Banu Mazyad|Mazyadiylar]] davlatini barpo etgan. Kuchli qabila qo‘shiniga tayangan Mazyadiylar bu hududda qariyb bir yarim asr davomida katta ta’sirga ega bo‘lgan. Harbiy xizmatlari evaziga [[Buvayhiylar]] ularga turli unvonlar va ta'minotlar taqdim etgan. Ularning eng katta yutuqlaridan biri Iroqdagi yirik shaharlardan biri bo‘lgan Hilla shahriga asos solishi boʻlib, shahar 1101-yilda Mazyadiylar davlatining poytaxtiga aylangan<ref> George Makdisi, Notes on Ḥilla and the Mazyadids in Medieval Islam, Journal of the American Oriental Society, Vol. 74, No. 4 (Oct. — Dec., 1954), pp. 249 262</ref>. „Mazyadiy“ nomining kelib chiqishi olim, [[hadis]] roviyi va kimyogar Mazyad ibn Mixlad as-Sadaqa nomli bilan bog'liq. === Karbalo jangi shahidlari === [[Habib ibn Muzohir]] (chap qanot qoʻmondoni), [[Abu Hajal Muslim ibn Avsaja|Muslim ibn Avsaja al-Asadiy]], Uns ibn Hars Asadiy, Qays ibn Masher Asadiy, Abu Samoma Umru ibn Abdulloh kabi Banu Asad qabilasi vakillari [[Karbalo jangi|Karbalo jangida]] [[shahid]] bo'lgan. ==== Dafn ==== Muharram oyining 13-kuni, ya'ni qirgʻindan 3 kun oʻtib, Karbalodagi Banu Asad qabilasi vakillari [[Husayn ibn Ali|Husayn]], uning oilasi va hamrohlarining jasadlarini dafn etganlar. Banu Asad qabilasi boshqa shia arab qabilalari tomonidan keng hurmat qilinadi. Shuningdek, [[Oʻn ikki imom]] shia oqimining [[Imomiylar|4-imomi]] Ali ibn Husayn Zayn al-Obidin Banu Asad qabilasiga Karbalo jangida shahid bo'lganlarning jasadlarini dafn etishda yordam bergan. Shuningdek, u Banu Asad vakillariga otasi Husayn ibn Ali, [[Ahl ul-Bayt|Ahl]] [[Ahl ul-Bayt|ul-Bayt]] va uning sahobalarining jasadlarini aniqlashda ko‘maklashgan{{Manba kerak|date=January 2022}}. == Boshqa qabila va urug'lari == Janubiy Iroqda koʻp asrlar avval Banu Asad qabilasiga qoʻshilgan sayyidlar ham bor. Shuningdek, Banu Asadning yana boshqa qabilalari va urugʻlari ham mavjud. == Yetakchi shaxslar == * [[Habib ibn Muzohir|Habib ibn Muzohir al-Asadiy]] * [[Abu Hajal Muslim ibn Avsaja|Muslim ibn Avsaja al-Asadiy]] * [[Hafs|Hafs ibn Sulaymon al-Asadiy]] * [[Diror ibn al-Azvar|Diror ibn al-Azvar al-Asadiy]] * [[Maysam at-Tammar|Maysam at-Tammar al-Asadiy]] * [[Vobisa ibn Maʼbad al-Asadiy]] * [[Al-Kumayt ibn Zayd al-Asadiy]] * [[Usmon ibn Said al-Asadiy]] * [[Abu Jaʼfar Muhammad ibn Usmon|Muhammad ibn Usmon al-Asadiy]] * [[Osim ibn Abu al-Najud|Osim ibn Abu an-Najud al-Asadiy]] * Voliba ibn al-Hubob al-Asadiy == Yana qarang == * [[Muhammadning yurishlari roʻyxati|Muhammad janglari roʻyxati]] == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Wiesenhöfer, Josef. ''Ancient Persia''. 231–235-betlar. {{ISBN|964-311-130-X}}. * [http://www.jafariyanews.com/2k6_news/feb/15baniassad_aza.htm Ashuroda Bani Asad]. * https://web.archive.org/web/20170330190328/http://al-hakawati.net/english/Culture_Traditions/bani_asad.asp [[Turkum:Mudar]] [[Turkum:Arabiston qabilalari]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni qabilalari]] [[Turkum:Iroq qabilalari]] [[Turkum:Yaman qabilalari]] mvywsirpv9xndl2henl7721qms6j072 6272338 6272337 2026-09-17T06:33:27Z Oblakulova 111326 6272338 wikitext text/x-wiki {{Qabila bilgiqutisi | name = Banu Asad<br/>{{Qalin emas|{{Lang-ar|بَنُو أَسَدْ}}}} | type = [[Mudar]]iy arab qabilasi | nisba = Al-Asadiy ({{Lang|ar|ٱلْأَسَدِيّ}}) | location = [[Arabiston yarim oroli|Arabiston]] va [[Levant]] | descended = Asad ibn [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]]<ref name="RoyalBlood">{{cite web|url=http://www.royalblood.co.uk/D285/I285311.html|title=Genealogy File: Tamim Ibn Murr|website=Royalblood.co.uk|access-date=2017-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924092249/http://www.royalblood.co.uk/D285/I285311.html|archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref> | religion = [[Shialik]], [[Islom]] |ethnicity=[[Arablar|Arab]] |parent_tribe=[[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] |language=[[Arab tili]] }} '''Banu Asad''' ({{Lang-ar|بَنُو أَسَدْ}}) — [[Arablar|arab]] qabilasi, kelib-chiqishi Asad ibn Xuzaymaga borib taqaladi. [[Adnoniylar|Adnoniy]] arablar boʻlib, kuchli va nufuzli qabilalardan biri hisoblanadi{{Manba kerak|date=September 2025}}. Banu Asad qabilasini koʻplab [[Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar|arab qabilalari]] hurmat qilgan. Shuningdek, ular [[Shialik|shialar]] orasida ham hurmatga sazovor, buning sabablaridan biri qabila vakillari [[Husayn ibn Ali]]ning jasadini, uning oilasi (''[[Ahl ul-Bayt]]'') va hamrohlarini Husaynning oʻgʻli [[Ali al-Sajjad|Ali ibn Husayn Zayn al-Obidin]]ning yordami bilan dafn etgan. [[Karbalo jangi]]da [[shahid]] boʻlganlarning koʻplari ham shu qabila vakili boʻlgan. Bugungi kunda qabila vakillarining koʻpchiligi [[Iroq]]ning [[Basra]], [[Najaf]], [[Kufa]], [[Karbalo]], [[Nosiriya]], [[Amora]], [[Kut]], [[Hilla]], [[Diyola muhofazasi|Diyala]] va [[Bagʻdod]] shaharlarida yashaydi. Banu Asad qabilasining Shimoliy [[Sudan|Sudanda]] yashovchi bir tarmogʻi Banu Kahil deb ataladi. Ular Banu Asad qabilasidan tarqalgan boʻlib, [[Hijoz]]dan Sudanga koʻchib borgan. Shuningdek, qabila vakillari [[Eron]]ning [[Xuziston]] viloyati [[Ahvoz]] shahrida ham istiqomat qiladi. Ular bu hududda qoʻshni [[Banu Tamim]], [[Bani Molik]], [[Banu Kaʼb]] va boshqa mashhur arab qabilalari bilan qoʻshni hududlarda yashaydi. == Nasabi == Bani Asad qabilasi nasl-nasabi [[Asad]] ibn [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] ibn [[Mudrika ibn Ilyos|Mudrika]] ibn Ilyos ibn [[Mudar ibn Nizor|Mudar]] ibn [[Nizor ibn Maʼd|Nizor]] ibn [[Maʼd ibn Adnon|Maʼd]] ibn [[Adnan|Adnon]]… ibn [[Qedar]] ibn [[Islomda Ismoil|Ismoil]] ([[Ismoil (Injil)|Ismoil]]) ibn [[Ibrohim]]ga ([[Avraam (paygʻambar)|Ibrohim]]) borib taqaladigan arab qabilasidir. Bugungi kunda ham mavjud Asad qabilasi Mudar (mudariylar) avlodidan, aniqrogʻi [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] naslidan kelib chiqqan. Shu sababli ular [[islom]] [[payg‘ambar]]i [[Muhammad]]ning qarindoshlari hisoblanadi. Banu Asad va paygʻambar Muhammadning nasabi Xuzayma ibn Mudrika ibn Ilyos ibn Mudarga borib taqaladi<ref>{{cite book |last1=Ibn Ishaq |first1= Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat|url= https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |isbn=0195778286 |year=1955|quote=The Lineage of Muhammad, Asad and Muhammad have same grandfather Khuzaimah|page=3}}</ref>. == Tarixi == === Merosi === VI asrda Banu Asad [[Kinda]] podshohligiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtargan. Banu Asad vakillari Kinda podshosi Hujrni oʻldirgan. Hujr Kindaning soʻnggi podshohi [[Imru al-Qays]]ning otasi edi. Bu hodisa Kinda va (ular tomonida boʻlgan [[Banu Tagʻlib]] kabi ayrim qabilalar yordamida) Banu Asad oʻrtasida uzoq davom etgan urushning boshlanishiga sabab boʻlgan. [[Himʼyariylar podsholigi|Himyariylar podshohligi]] bu urushda Imru al-Qaysga yordam bergan. Urush natijasida Kinda podshohligi barham topgan va Imru al-Qays Najd mintaqasini tark etishga majbur boʻlgan. Mashhur arab [[Muallaqiy|muʼallaqiy]] shoiri [[Obid ibn al-Abros]] Banu Asad qabilasiga mansub boʻlib, Hujrning oʻldirilishini sheʼrlarida faxr bilan tilgan olgan. [[Namara bitiktoshi|Namara bitiktoshida]] al-Hira podshohi [[Imru al-Qays ibn Amr|Imru al-Qays I ibn Amr]] Banu Asadning 2 nafar qabila boshligʻini oʻldirgani qayd etilgan. Bu voqea [[Ibn Isʼhoq]] asarida ham tilga olingan<ref>{{ cite book |last1=Ibn Ishaq |first1= Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat|url= https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |isbn=0195778286 |year=1955|pages=736, 120, 568, 720, 305, 557, 756}}</ref><ref>{{cite book |last=Watt |first=Montgomery |title=Muhammad at Medina |year=1956 |url= https://books.google.com/books?id=2ucPAQAAIAAJ&q=sal |isbn=9780199064731|quote=Qatan battle page 30, Mecca battle 36,79, Tulayha 88|pages=30, 36, 79, 88}} [https://archive.org/stream/muhammadatmedina029655mbp/muhammadatmedina029655mbp_djvu.txt Alt URL]</ref><ref>{{ cite book |last=Shahid |title=Byzantium and the Arabs in the 5th century |url= https://books.google.com/books?id=6oYCfWor5AIC&q=nizar+muhammad |publisher=Dumbarton Oaks|year=1989 |location=Washington D.C.|isbn=0884021521}}</ref>. === Iroqqa koʻchishi === Banu Asad VII asrda [[Iroq|Iroqning]] [[Kufa]] shahriga koʻchib oʻtgan. Ular Kufa va [[Karbalo]] yaqinida [[Furot (daryo)|Furot]] daryosi boʻylarida, shuningdek, [[Basra]] va [[Ahvoz|Ahvozda]] [[Banu Tamim]] qabilasi bilan qoʻshni hududlarda yashagan. Banu Asad [[Tuya jangi|Tuya jangida]] [[Ali]] va uning qoʻshini tomonida ishtirok etgan. Paygʻambar [[Muhammad]] va Alining koʻplab [[Sahoba|sahobalari]] Banu Asad qabilasidan boʻlgan. Bani Asad qabilasi Iroqning Karbalo shahrida hijriy 61-yil [[Muharram]] oyining 10-kuni (milodiy 680-yil 9 yoki 10-oktyabr) boʻlib oʻtgan [[Karbalo jangi]]da [[Husayn ibn Ali]] tarafida ishtirok etgan<ref name="al-islam.org">[http://www.al-islam.org/short/Karbala.htm#the%20battle Karbala: Chain of events Section — The Battle]</ref>. Qabila vakillarining koʻpchiligi ushbu jangda Husayn bilan birga halok boʻlgan. ==== Banu Asadning Mazyadiylar amirligi ==== 998-yilda Banu Asad qabilasi yetakchisi Ali ibn Mazyad Iroqning Kufa hududida amalda deyarli mustaqil [[Banu Mazyad|Mazyadiylar]] davlatini barpo etgan. Kuchli qabila qoʻshiniga tayangan Mazyadiylar bu hududda qariyb bir yarim asr davomida katta taʼsirga ega boʻlgan. Harbiy xizmatlari evaziga [[Buvayhiylar]] ularga turli unvonlar va taʼminotlar taqdim etgan. Ularning eng katta yutuqlaridan biri Iroqdagi yirik shaharlardan biri boʻlgan Hilla shahriga asos solishi boʻlib, shahar 1101-yilda Mazyadiylar davlatining poytaxtiga aylangan<ref> George Makdisi, Notes on Ḥilla and the Mazyadids in Medieval Islam, Journal of the American Oriental Society, Vol. 74, No. 4 (Oct. — Dec., 1954), pp. 249 262</ref>. „Mazyadiy“ nomining kelib chiqishi olim, [[hadis]] roviyi va kimyogar Mazyad ibn Mixlad as-Sadaqa nomli bilan bogʻliq. === Karbalo jangi shahidlari === [[Habib ibn Muzohir]] (chap qanot qoʻmondoni), [[Abu Hajal Muslim ibn Avsaja|Muslim ibn Avsaja al-Asadiy]], Uns ibn Hars Asadiy, Qays ibn Masher Asadiy, Abu Samoma Umru ibn Abdulloh kabi Banu Asad qabilasi vakillari [[Karbalo jangi|Karbalo jangida]] [[shahid]] boʻlgan. ==== Dafn ==== Muharram oyining 13-kuni, yaʼni qirgʻindan 3 kun oʻtib, Karbalodagi Banu Asad qabilasi vakillari [[Husayn ibn Ali|Husayn]], uning oilasi va hamrohlarining jasadlarini dafn etganlar. Banu Asad qabilasi boshqa shia arab qabilalari tomonidan keng hurmat qilinadi. Shuningdek, [[Oʻn ikki imom]] shia oqimining [[Imomiylar|4-imomi]] Ali ibn Husayn Zayn al-Obidin Banu Asad qabilasiga Karbalo jangida shahid boʻlganlarning jasadlarini dafn etishda yordam bergan. Shuningdek, u Banu Asad vakillariga otasi Husayn ibn Ali, [[Ahl ul-Bayt|Ahl]] [[Ahl ul-Bayt|ul-Bayt]] va uning sahobalarining jasadlarini aniqlashda koʻmaklashgan{{Manba kerak|date=January 2022}}. == Boshqa qabila va urugʻlari == Janubiy Iroqda koʻp asrlar avval Banu Asad qabilasiga qoʻshilgan sayyidlar ham bor. Shuningdek, Banu Asadning yana boshqa qabilalari va urugʻlari ham mavjud. == Yetakchi shaxslar == * [[Habib ibn Muzohir|Habib ibn Muzohir al-Asadiy]] * [[Abu Hajal Muslim ibn Avsaja|Muslim ibn Avsaja al-Asadiy]] * [[Hafs|Hafs ibn Sulaymon al-Asadiy]] * [[Diror ibn al-Azvar|Diror ibn al-Azvar al-Asadiy]] * [[Maysam at-Tammar|Maysam at-Tammar al-Asadiy]] * [[Vobisa ibn Maʼbad al-Asadiy]] * [[Al-Kumayt ibn Zayd al-Asadiy]] * [[Usmon ibn Said al-Asadiy]] * [[Abu Jaʼfar Muhammad ibn Usmon|Muhammad ibn Usmon al-Asadiy]] * [[Osim ibn Abu al-Najud|Osim ibn Abu an-Najud al-Asadiy]] * Voliba ibn al-Hubob al-Asadiy == Yana qarang == * [[Muhammadning yurishlari roʻyxati|Muhammad janglari roʻyxati]] == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Wiesenhöfer, Josef. ''Ancient Persia''. 231–235-betlar. {{ISBN|964-311-130-X}}. * [http://www.jafariyanews.com/2k6_news/feb/15baniassad_aza.htm Ashuroda Bani Asad]. * https://web.archive.org/web/20170330190328/http://al-hakawati.net/english/Culture_Traditions/bani_asad.asp [[Turkum:Mudar]] [[Turkum:Arabiston qabilalari]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni qabilalari]] [[Turkum:Iroq qabilalari]] [[Turkum:Yaman qabilalari]] snc8y2zrr9d8gwqkicpuz4xaeyesm4i 6272345 6272338 2026-09-17T06:53:30Z Oblakulova 111326 /* Adabiyotlar */ 6272345 wikitext text/x-wiki {{Qabila bilgiqutisi | name = Banu Asad<br/>{{Qalin emas|{{Lang-ar|بَنُو أَسَدْ}}}} | type = [[Mudar]]iy arab qabilasi | nisba = Al-Asadiy ({{Lang|ar|ٱلْأَسَدِيّ}}) | location = [[Arabiston yarim oroli|Arabiston]] va [[Levant]] | descended = Asad ibn [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]]<ref name="RoyalBlood">{{cite web|url=http://www.royalblood.co.uk/D285/I285311.html|title=Genealogy File: Tamim Ibn Murr|website=Royalblood.co.uk|access-date=2017-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924092249/http://www.royalblood.co.uk/D285/I285311.html|archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref> | religion = [[Shialik]], [[Islom]] |ethnicity=[[Arablar|Arab]] |parent_tribe=[[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] |language=[[Arab tili]] }} '''Banu Asad''' ({{Lang-ar|بَنُو أَسَدْ}}) — [[Arablar|arab]] qabilasi, kelib-chiqishi Asad ibn Xuzaymaga borib taqaladi. [[Adnoniylar|Adnoniy]] arablar boʻlib, kuchli va nufuzli qabilalardan biri hisoblanadi{{Manba kerak|date=September 2025}}. Banu Asad qabilasini koʻplab [[Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar|arab qabilalari]] hurmat qilgan. Shuningdek, ular [[Shialik|shialar]] orasida ham hurmatga sazovor, buning sabablaridan biri qabila vakillari [[Husayn ibn Ali]]ning jasadini, uning oilasi (''[[Ahl ul-Bayt]]'') va hamrohlarini Husaynning oʻgʻli [[Ali al-Sajjad|Ali ibn Husayn Zayn al-Obidin]]ning yordami bilan dafn etgan. [[Karbalo jangi]]da [[shahid]] boʻlganlarning koʻplari ham shu qabila vakili boʻlgan. Bugungi kunda qabila vakillarining koʻpchiligi [[Iroq]]ning [[Basra]], [[Najaf]], [[Kufa]], [[Karbalo]], [[Nosiriya]], [[Amora]], [[Kut]], [[Hilla]], [[Diyola muhofazasi|Diyala]] va [[Bagʻdod]] shaharlarida yashaydi. Banu Asad qabilasining Shimoliy [[Sudan|Sudanda]] yashovchi bir tarmogʻi Banu Kahil deb ataladi. Ular Banu Asad qabilasidan tarqalgan boʻlib, [[Hijoz]]dan Sudanga koʻchib borgan. Shuningdek, qabila vakillari [[Eron]]ning [[Xuziston]] viloyati [[Ahvoz]] shahrida ham istiqomat qiladi. Ular bu hududda qoʻshni [[Banu Tamim]], [[Bani Molik]], [[Banu Kaʼb]] va boshqa mashhur arab qabilalari bilan qoʻshni hududlarda yashaydi. == Nasabi == Bani Asad qabilasi nasl-nasabi [[Asad]] ibn [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] ibn [[Mudrika ibn Ilyos|Mudrika]] ibn Ilyos ibn [[Mudar ibn Nizor|Mudar]] ibn [[Nizor ibn Maʼd|Nizor]] ibn [[Maʼd ibn Adnon|Maʼd]] ibn [[Adnan|Adnon]]… ibn [[Qedar]] ibn [[Islomda Ismoil|Ismoil]] ([[Ismoil (Injil)|Ismoil]]) ibn [[Ibrohim]]ga ([[Avraam (paygʻambar)|Ibrohim]]) borib taqaladigan arab qabilasidir. Bugungi kunda ham mavjud Asad qabilasi Mudar (mudariylar) avlodidan, aniqrogʻi [[Muhammadning shajarasi|Xuzayma]] naslidan kelib chiqqan. Shu sababli ular [[islom]] [[payg‘ambar]]i [[Muhammad]]ning qarindoshlari hisoblanadi. Banu Asad va paygʻambar Muhammadning nasabi Xuzayma ibn Mudrika ibn Ilyos ibn Mudarga borib taqaladi<ref>{{cite book |last1=Ibn Ishaq |first1= Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat|url= https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |isbn=0195778286 |year=1955|quote=The Lineage of Muhammad, Asad and Muhammad have same grandfather Khuzaimah|page=3}}</ref>. == Tarixi == === Merosi === VI asrda Banu Asad [[Kinda]] podshohligiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtargan. Banu Asad vakillari Kinda podshosi Hujrni oʻldirgan. Hujr Kindaning soʻnggi podshohi [[Imru al-Qays]]ning otasi edi. Bu hodisa Kinda va (ular tomonida boʻlgan [[Banu Tagʻlib]] kabi ayrim qabilalar yordamida) Banu Asad oʻrtasida uzoq davom etgan urushning boshlanishiga sabab boʻlgan. [[Himʼyariylar podsholigi|Himyariylar podshohligi]] bu urushda Imru al-Qaysga yordam bergan. Urush natijasida Kinda podshohligi barham topgan va Imru al-Qays Najd mintaqasini tark etishga majbur boʻlgan. Mashhur arab [[Muallaqiy|muʼallaqiy]] shoiri [[Obid ibn al-Abros]] Banu Asad qabilasiga mansub boʻlib, Hujrning oʻldirilishini sheʼrlarida faxr bilan tilgan olgan. [[Namara bitiktoshi|Namara bitiktoshida]] al-Hira podshohi [[Imru al-Qays ibn Amr|Imru al-Qays I ibn Amr]] Banu Asadning 2 nafar qabila boshligʻini oʻldirgani qayd etilgan. Bu voqea [[Ibn Isʼhoq]] asarida ham tilga olingan<ref>{{ cite book |last1=Ibn Ishaq |first1= Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat|url= https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |isbn=0195778286 |year=1955|pages=736, 120, 568, 720, 305, 557, 756}}</ref><ref>{{cite book |last=Watt |first=Montgomery |title=Muhammad at Medina |year=1956 |url= https://books.google.com/books?id=2ucPAQAAIAAJ&q=sal |isbn=9780199064731|quote=Qatan battle page 30, Mecca battle 36,79, Tulayha 88|pages=30, 36, 79, 88}} [https://archive.org/stream/muhammadatmedina029655mbp/muhammadatmedina029655mbp_djvu.txt Alt URL]</ref><ref>{{ cite book |last=Shahid |title=Byzantium and the Arabs in the 5th century |url= https://books.google.com/books?id=6oYCfWor5AIC&q=nizar+muhammad |publisher=Dumbarton Oaks|year=1989 |location=Washington D.C.|isbn=0884021521}}</ref>. === Iroqqa koʻchishi === Banu Asad VII asrda [[Iroq|Iroqning]] [[Kufa]] shahriga koʻchib oʻtgan. Ular Kufa va [[Karbalo]] yaqinida [[Furot (daryo)|Furot]] daryosi boʻylarida, shuningdek, [[Basra]] va [[Ahvoz|Ahvozda]] [[Banu Tamim]] qabilasi bilan qoʻshni hududlarda yashagan. Banu Asad [[Tuya jangi|Tuya jangida]] [[Ali]] va uning qoʻshini tomonida ishtirok etgan. Paygʻambar [[Muhammad]] va Alining koʻplab [[Sahoba|sahobalari]] Banu Asad qabilasidan boʻlgan. Bani Asad qabilasi Iroqning Karbalo shahrida hijriy 61-yil [[Muharram]] oyining 10-kuni (milodiy 680-yil 9 yoki 10-oktyabr) boʻlib oʻtgan [[Karbalo jangi]]da [[Husayn ibn Ali]] tarafida ishtirok etgan<ref name="al-islam.org">[http://www.al-islam.org/short/Karbala.htm#the%20battle Karbala: Chain of events Section — The Battle]</ref>. Qabila vakillarining koʻpchiligi ushbu jangda Husayn bilan birga halok boʻlgan. ==== Banu Asadning Mazyadiylar amirligi ==== 998-yilda Banu Asad qabilasi yetakchisi Ali ibn Mazyad Iroqning Kufa hududida amalda deyarli mustaqil [[Banu Mazyad|Mazyadiylar]] davlatini barpo etgan. Kuchli qabila qoʻshiniga tayangan Mazyadiylar bu hududda qariyb bir yarim asr davomida katta taʼsirga ega boʻlgan. Harbiy xizmatlari evaziga [[Buvayhiylar]] ularga turli unvonlar va taʼminotlar taqdim etgan. Ularning eng katta yutuqlaridan biri Iroqdagi yirik shaharlardan biri boʻlgan Hilla shahriga asos solishi boʻlib, shahar 1101-yilda Mazyadiylar davlatining poytaxtiga aylangan<ref> George Makdisi, Notes on Ḥilla and the Mazyadids in Medieval Islam, Journal of the American Oriental Society, Vol. 74, No. 4 (Oct. — Dec., 1954), pp. 249 262</ref>. „Mazyadiy“ nomining kelib chiqishi olim, [[hadis]] roviyi va kimyogar Mazyad ibn Mixlad as-Sadaqa nomli bilan bogʻliq. === Karbalo jangi shahidlari === [[Habib ibn Muzohir]] (chap qanot qoʻmondoni), [[Abu Hajal Muslim ibn Avsaja|Muslim ibn Avsaja al-Asadiy]], Uns ibn Hars Asadiy, Qays ibn Masher Asadiy, Abu Samoma Umru ibn Abdulloh kabi Banu Asad qabilasi vakillari [[Karbalo jangi|Karbalo jangida]] [[shahid]] boʻlgan. ==== Dafn ==== Muharram oyining 13-kuni, yaʼni qirgʻindan 3 kun oʻtib, Karbalodagi Banu Asad qabilasi vakillari [[Husayn ibn Ali|Husayn]], uning oilasi va hamrohlarining jasadlarini dafn etganlar. Banu Asad qabilasi boshqa shia arab qabilalari tomonidan keng hurmat qilinadi. Shuningdek, [[Oʻn ikki imom]] shia oqimining [[Imomiylar|4-imomi]] Ali ibn Husayn Zayn al-Obidin Banu Asad qabilasiga Karbalo jangida shahid boʻlganlarning jasadlarini dafn etishda yordam bergan. Shuningdek, u Banu Asad vakillariga otasi Husayn ibn Ali, [[Ahl ul-Bayt|Ahl]] [[Ahl ul-Bayt|ul-Bayt]] va uning sahobalarining jasadlarini aniqlashda koʻmaklashgan{{Manba kerak|date=January 2022}}. == Boshqa qabila va urugʻlari == Janubiy Iroqda koʻp asrlar avval Banu Asad qabilasiga qoʻshilgan sayyidlar ham bor. Shuningdek, Banu Asadning yana boshqa qabilalari va urugʻlari ham mavjud. == Yetakchi shaxslar == * [[Habib ibn Muzohir|Habib ibn Muzohir al-Asadiy]] * [[Abu Hajal Muslim ibn Avsaja|Muslim ibn Avsaja al-Asadiy]] * [[Hafs|Hafs ibn Sulaymon al-Asadiy]] * [[Diror ibn al-Azvar|Diror ibn al-Azvar al-Asadiy]] * [[Maysam at-Tammar|Maysam at-Tammar al-Asadiy]] * [[Vobisa ibn Maʼbad al-Asadiy]] * [[Al-Kumayt ibn Zayd al-Asadiy]] * [[Usmon ibn Said al-Asadiy]] * [[Abu Jaʼfar Muhammad ibn Usmon|Muhammad ibn Usmon al-Asadiy]] * [[Osim ibn Abu al-Najud|Osim ibn Abu an-Najud al-Asadiy]] * Voliba ibn al-Hubob al-Asadiy == Yana qarang == * [[Muhammadning yurishlari roʻyxati|Muhammad janglari roʻyxati]] == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Wiesenhöfer, Josef. ''Ancient Persia''. 231–235-betlar. {{ISBN|964-311-130-X}}. * [http://www.jafariyanews.com/2k6_news/feb/15baniassad_aza.htm Ashuroda Bani Asad]. * https://web.archive.org/web/20170330190328/http://al-hakawati.net/english/Culture_Traditions/bani_asad.asp {{Tarixiy arab qabilalari}} [[Turkum:Mudar]] [[Turkum:Arabiston qabilalari]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni qabilalari]] [[Turkum:Iroq qabilalari]] [[Turkum:Yaman qabilalari]] 57isd2i6yyimoh0qvu7myupncuwqejz 10 1448537 6272328 2026-09-17T06:07:01Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Asbox | tasvir = Flag map of Iran.svg | pix = 50 | oid = [[Eronda futbol|Eron futbol]] klubiga | turkum = Futbolga oid chala maqolalar | tempsort = * | andozanomi = Andoza:Iran-footyclub-stub | andoza turkumi = futbol | andoza turkumi1 = sport }}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272328 wikitext text/x-wiki {{Asbox | tasvir = Flag map of Iran.svg | pix = 50 | oid = [[Eronda futbol|Eron futbol]] klubiga | turkum = Futbolga oid chala maqolalar | tempsort = * | andozanomi = Andoza:Iran-footyclub-stub | andoza turkumi = futbol | andoza turkumi1 = sport }} tg9uh2a63goxc8xs7z76ux261zahqzk 0 1448538 6272329 2026-09-17T06:11:02Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Adonis Mashhad | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Adonis Mashhad Football Club | nickname = | short name = Adonis | founded = 1998-yil | dissolved = | American = | ground = [[Mashhad]], [[Xuroson]], [[Eron]] | capacity = | coordinates = | owntitle = Egasi | owner = [http://www.adonisc...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272329 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Adonis Mashhad | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Adonis Mashhad Football Club | nickname = | short name = Adonis | founded = 1998-yil | dissolved = | American = | ground = [[Mashhad]], [[Xuroson]], [[Eron]] | capacity = | coordinates = | owntitle = Egasi | owner = [http://www.adonisco.com/ Adonis MFG Co Ltd] | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = Eron Ikkinchi divizioni | season = 1999—2000-yil | position = | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Adonis Mashhad Football Club''' — [[Eron]]ning [[Xuroson]] ustonidagi [[Mashhad]] shahrida joylashgan sobiq futbol klubi. Klub 1999—2000-yilgi mavsumda Eron Ikkinchi divizionida ishtirok etgan. Jamoaga [http://www.adonisco.com/ Adonis MFG Co Ltd] homiylik va egalik qilgan. [[Fors koʻrfazi Pro ligasi]] tarixidagi eng yaxshi toʻpurar [[Rizo Inoyatiy]] karyerasining dastlabki yillarini aynan shu klubda oʻtkazgan. == Murabbiylar == * {{flagicon|Iran}} [[Husayn Fikriy]] == Mashhur oʻyinchilari == * {{flagicon|Iran}} [[Rizo Inoyatiy]] == Havolalar == * [https://www.rsssf.org/tablesi/iran00.html 1999/00-yilgi Liga boʻyicha RSSSF sahifasi] [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:Erondagi sobiq futbol klublari]] [[Turkum:Mashhad sporti]] [[Turkum:1998-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] {{Iran-footyclub-stub}} tscvjgfxoonmyh7e4s7t6878rmz1qnm 6272330 6272329 2026-09-17T06:11:26Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Mashhad sporti]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6272330 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Adonis Mashhad | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Adonis Mashhad Football Club | nickname = | short name = Adonis | founded = 1998-yil | dissolved = | American = | ground = [[Mashhad]], [[Xuroson]], [[Eron]] | capacity = | coordinates = | owntitle = Egasi | owner = [http://www.adonisco.com/ Adonis MFG Co Ltd] | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = Eron Ikkinchi divizioni | season = 1999—2000-yil | position = | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Adonis Mashhad Football Club''' — [[Eron]]ning [[Xuroson]] ustonidagi [[Mashhad]] shahrida joylashgan sobiq futbol klubi. Klub 1999—2000-yilgi mavsumda Eron Ikkinchi divizionida ishtirok etgan. Jamoaga [http://www.adonisco.com/ Adonis MFG Co Ltd] homiylik va egalik qilgan. [[Fors koʻrfazi Pro ligasi]] tarixidagi eng yaxshi toʻpurar [[Rizo Inoyatiy]] karyerasining dastlabki yillarini aynan shu klubda oʻtkazgan. == Murabbiylar == * {{flagicon|Iran}} [[Husayn Fikriy]] == Mashhur oʻyinchilari == * {{flagicon|Iran}} [[Rizo Inoyatiy]] == Havolalar == * [https://www.rsssf.org/tablesi/iran00.html 1999/00-yilgi Liga boʻyicha RSSSF sahifasi] [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:Erondagi sobiq futbol klublari]] [[Turkum:1998-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] {{Iran-footyclub-stub}} cr9qtvtyywlt52aorp6lbhgv77metxo 1 1448539 6272339 2026-09-17T06:33:42Z Oblakulova 111326 „{{Munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272339 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 0 1448540 6272352 2026-09-17T07:18:05Z Oblakulova 111326 „{{Qabila bilgiqutisi | name = Kinona<br />{{Qalin emas|{{Lang-ar|بَنُو كِنَاَنَة}}}} | type = Arab qabilasi | image_size = 130px | caption = Kinonaning [[Siffin jangi]]dagi (657) bayrogʻi | nisba = Al-Kinoniy ({{Lang|ar|الْكِنَانِيّ}}) | location = [[Tihama]] va [[Hijoz]]ning [[Makka]] shahri atrofidagi hududlar (V asr — hozirgacha) <br /> [[Jund Filastin|Falastin]] (VII — XII asrlar) <br /> [[Dumyot]] va atrof hudu...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272352 wikitext text/x-wiki {{Qabila bilgiqutisi | name = Kinona<br />{{Qalin emas|{{Lang-ar|بَنُو كِنَاَنَة}}}} | type = Arab qabilasi | image_size = 130px | caption = Kinonaning [[Siffin jangi]]dagi (657) bayrogʻi | nisba = Al-Kinoniy ({{Lang|ar|الْكِنَانِيّ}}) | location = [[Tihama]] va [[Hijoz]]ning [[Makka]] shahri atrofidagi hududlar (V asr — hozirgacha) <br /> [[Jund Filastin|Falastin]] (VII — XII asrlar) <br /> [[Dumyot]] va atrof hududlar (XII — XIII asrlar) | descended = [[Muhammadning shajarasi|Kinona ibn Xuzayma]] | branches = *Nadr ** [[Quraysh]] (alohida qabila sifatida) * Molik * Milkon * Amir * Amr * Abdumanot ** [[Banu Bakr ibn Abdumanot|Bakr]] *** Mudlij *** Lays *** Duʼil *** Damra ** [[Banu Gʻifar|Gʻifor]] ** Horish ** [[Banu Jazima|Jazima]] | religion = [[Islom]] | image = Kinana.svg }} '''Kinana''' ({{Lang-ar|كِنَاَنَة|Kināna}}) — [[Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar|arab qabilasi]], [[Tihama]] sohilboʻyi hududi va [[Hijoz]] togʻlarida, [[Makka]] atroflarida yashagan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. [[Islom]] paygʻambari [[Muhammad]] mansub boʻlgan [[Quraysh]] qabilasi aynan Kinonaning bir tarmogʻidan kelib chiqqan. Hozirgi kunda [[arab dunyosi]]ning turli hududlaridagi bir qator qabilalar oʻz nasablarini Kinona qabilasi bilan bogʻlaydi<ref name="Brill">{{cite book|title=E. J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936 |volume=4 |editor-last=Houtsma |editor-first=M. Th. |year=1993 |pages=1017–1018 |chapter=Kinana |publisher=Brill |isbn=9789004097902}}</ref>. == Joylashuvi == Kinona qabilasiga tegishli hudud [[Tihama]] sohilining [[Makka]] yaqinidagi qismidan shimoli-sharqqa tomon choʻzilib, ularning qarindosh qabilalari [[Banu Asad]] hududi bilan chegaradosh boʻlgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. [[File:Pre_Islamic_Arabian_Tribes_(Harold_Dixon).svg|thumb|258x258px|Milodiy 600-yildagi [[Arabiston yarim oroli]] xaritasida turli arab qabilalari va ularning yashash hududlari koʻrsatilgan. [[Laxmiylar qirolligi|Laxmiylar]] (sariq) [[Sosoniylar davlati|Sosoniylar imperiyasi]]ning [[vassallik|vassallari]] sifatida arab monarxiyasini tashkil etgan boʻlsa, [[Gʻassoniylar davlati|Gʻassoniylar]] (qizil) [[Rim imperiyasi]]ning vassali sifatida arab monarxiyasini tashkil etgan. [[Birinchi jahon urushi]] davrida britaniyalik olim Harold Dixon tomonidan nashr etilgan xaritada 1914-yilda [[Gʻarbiy Osiyo]]dagi arab qabilalarining joylashuvi koʻrsatilgan.]] == Tarixi == === Kelib chiqishi va tarmoqlari === Arab nasabnoma anʼanasida qabilaning nomdosh ajdodi Kinana boʻlib, u [[Xuzayma ibn Mudrika]]ning oʻgʻli sanaladi<ref name="Ishaq">{{cite book |author=Ibn Ishaq |author-link=Ibn Ishaq |translator=Alfred Guillaume |translator-link=Alfred Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat |url=https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |publisher=Oxford university press |isbn=0195778286 |year=1955 |pages=3, 38–41, 52–53}}</ref>. Qabila oʻz ajdodini [[Islomda Ismoil|Ismoil]]ga bogʻlagan; Islom anʼanasiga koʻra, Ismoil yamaniy [[Jurhum]] qabilasidan bir ayolga uylanib, Makka atrofida istiqomat qilgan<ref name="Peters">{{cite book |title=Muhammad and the Origins of Islam|last1=Peters |first1=Francis E.|pages=5–15}}</ref>. Kinana [[Islomdan avvalgi Arabistondagi din|koʻpxudolik]]ka eʼtiqod qilgan, ularning sigʻinishi maʼbuda [[al-Uzza|al-Uzzo]] atrofida jamlangan. Islom anʼanasiga koʻra, Kinana va Ismoilning boshqa avlodlari asta-sekin Shimoliy Arabiston boʻylab tarqalib, oʻzlarining [[Hanif|dastlabki eʼtiqodi]]ni yoʻqotib, [[Arabiston ko‘pxudoliligi|butparastlik]]ka berilib ketgan<ref name="Peters" />. Qabilaning oltita asosiy tarmogʻi boʻlgan: Nadr, Malik, Milkan, Amir, Amr va Abd Manat. Nadr [[Quraysh|qurayshlar]]ning ona qabilasi boʻlib, Islom paygʻambari [[Muhammad]]ning qabilasi Kinanadan mustaqil ravishda alohida hisoblangan. Abd Manat tarkibida ayniqsa qudratli kichik guruh — [[Banu Bakr ibn Abd Manat|Bakr ibn Abd Manat]] — boʻlib, uning asosiy tarmoqlari Mudlij, Du’il, Layth va Damra edi. [[Banu Gʻifar|Gʻifor]] kichik guruhi Damraga mansub boʻlgan yoki bevosita Abd Manatdan kelib chiqqan. Yana bir tarmoq — Horish ibn Abd Manat — Ahabish guruhining (ehtimol oʻzaro qarindosh boʻlmagan) mayda urugʻlar toʻplamining asosiy yadrosini tashkil etgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Quraysh ajdodi [[Fihr ibn Molik|Fihr ibn Malik ibn Nadr]] nomaʼlum sanada Kinananing yetakchisi sifatida [[Janubiy Arabiston|Janubiy Arabiston]]dagi [[Himʼyariylar podsholigi|himyarlar]]ning bir tarmogʻi ustidan qozonilgan gʻalabada namoyon boʻladi. Uning avlodi [[Qusay ibn Kilab|Qusayy ibn Kilab]] Kinana tomonidan qoʻllab-quvvatlanib, [[Kaʼba|Kaaba]] joylashgan muqaddas shahar [[Makka]]ni egallagan. Qusayyning qabiladoshlar orasidagi mavqei Layth guruhidan boʻlgan Kinana boshligʻi Yaʼmar ibn Amrning yordami bilan yanada mustahkamlangan; Bakr esa odatda Qusayyga qarshi turgan. [[Fijar urushi]] Damradan boʻlgan, qabilasi tomonidan quvgʻin qilingan, biroq Du’il tomonidan himoya qilingan hamda quraysh boshligʻi [[Harb ibn Umayya]] bilan ittifoqchilik munosabatini saqlagan kinanalik al-Barrad ibn Qaysning [[Banu Kilab|Banu Kilab]] boshligʻini oʻldirishi oqibatida boshlangan. Qasos tariqasida Kilab va ularning [[Hawazin|Havozin]] qabiladoshlari Qurayshga qarshi yurish qiladi, Kinana esa (Bakr ham jumlasidan) Qurayshni qoʻllab-quvvatlaydi. Bakr Qurayshga nisbatan dushmanona qoladi, vaziyat esa Bakr boshligʻi kinanaliklar tomonidan bir quraysh yigitining oʻldirilishiga javoban oʻldirilgach keskinlashadi; qabila odatlari boʻyicha yigitlar boshliqlar bilan teng maqomda sanalmagan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. === Ilk islomiy davr === Islomiy tarixchilar Muhammad davrida Kinananing bir butun qabila sifatidagi harakatlarini qayd etmagan, biroq qabilaning bir qancha tarmoqlari, jumladan qurayshlar, Islomning shakllanishi va tarqalishida muhim rol oʻynagan<ref name="Brill" />. Qurayshlar avval Muhammad va uning yakkaxudolik daʼvatiga qarshi turgan, ammo Bakr bilan avvaldan mavjud taranglik sababli 624-yilda [[Badr jangi|Badr]]da Kinana tomonidan xavfsizlik kafolatlari berilmasdan turib, unga va izdoshlariga qarshi harakat qilishdan tortingan. Mudlij guruhi Qurayshga orqadan hujum qilmaslikka vaʼda bergach, ular Muhammadga qarshi yurish qiladi, Muhammad esa bu toʻqnashuvda ularni magʻlub etadi. Keyinroq Bakrning Muhammad ittifoqchilari Xuzoʻaga hujumi Muhammadni 630-yilda [[Makkaning fath qilinishi|Makkani fath etish]]ga undaydi. Bu ishda unga Gʻifor, Layth va Damra yordam beradi{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Makka fathidan keyin Kinana haqida maʼlumotlar kam. Du’ilning nufuzli qabiladoshi [[Abul Asvad Dualiy|Abu al-Asvad ad-Du’aliy]] xalifa [[Ali]]ning (Muhammadning amakivachchasi va kuyovi) ittifoqchisi sifatida tilga olinadi{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Kinana 630-yillarda musulmonlar tomonidan bosib olingandan soʻng [[Jund Filastin]] ([[Falastin (mintaqa)|Falastin]] harbiy okrugi)dagi arab qabila garnizonining asosiy tarkibiy qismlaridan biri boʻlgan; qolgan asosiy qismlar [[Judham|Juzom]], [[Laxmiylar qirolligi|Laxm]], Xuzoʻa, [[Khath'am|Xas’am]] va [[Azd]] edi{{Sfn|Crone|1980|p=225, note 210}}. Xalifa [[Umar]] ({{hukmronlik|634|644}}) Kinana qabilasidan ikki kishini — [[Alqama ibn Mujazziz al-Kinoniy|Alqama ibn Mujazziz]] va Alqama ibn Hakimni — taxminan 638/639-yillarda Falastinga ikki hokim etib tayinlaydi; birinchisi [[Quddus]]da, ikkinchisi esa ehtimol [[Lidda]]da joylashgan edi{{Sfn|Gil|1997|p=116}}; ikkinchisi xalifa [[Usmon ibn Affon|Usmon]] ({{hukmronlik|644|656}}) tomonidan [[Muoviya I|Mu’oviya ibn Abi Sufyon]] bilan almashtirilguncha hokim boʻlib qolgan. [[Damashq xalifaligi|Umaviylar]] xalifasi [[Yazid II]] ({{hukmronlik|720|724}}) ning qoʻshiqchi choʻrisi [[Hababa|Habbaba]] sheʼrda Falastinda kinanaliklar borligini eslatadi: <blockquote>Atrofimda Kinananing bir toʻdasi <br />. Falastinda, otlariga chaqqon minar{{Sfn|Jayyusi|2010|pp=98–99}}.</blockquote> Kinana 844/45-yillarda Makka atrofida (kuchsizlangan boʻlsa-da) mavjud boʻlib qolganligi qayd etilgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. === Oʻrta islomiy davr === Janubiy [[Falastin (mintaqa)|Falastin]]dagi Kinana [[Amir|amiri]]lari va iqto egalari 1153-yilda [[Salib yurishlari|salibchilar]] port shahri Asqalonni egallagach, [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar Misri]]ga koʻchib ketadi. Fotimiylar vaziri [[Tala'i ibn Ruzzik|Talai ibn Ruzzik]] qabiladoshlarni [[Dumyot|Damiyota]] va uning atrof hududlariga joylashtiradi va ular Kinaniyya nomi bilan tanila boshlaydi. [[Ayyubiylar]] davrida Kinaniyya moliyaviy jihatdan ikkinchi toifa qoʻshin sifatida hisoblangan: ularga [[Kurdlar|kurdlar]], [[Turkoman (ethnonym)|turklar]] va [[Turkmanlar|turkman]] askarlariga toʻlanadigan haqning yarmi toʻlangan, biroq boshqa arab yordamchi kuchlariga nisbatan ancha koʻp berilgan{{Sfn|Gibb|1923|p=76}}. Kinaniy qabiladoshlar Ayyubiy sultoni [[Salohuddin al-Ayyubiy|Salohiddin]]ning sarkardasi [[Qadi al-Fadil|Qozi al-Fozil]] bilan birga [[Ramla]] yaqinidagi [[Montgizard jangi]]da salibchilarga qarshi jang qiladi, bu yerda Salohiddin qoʻshinlari tor-mor etilgan{{Sfn|Gibb|1923|p=86, note 25}}. Ehtimol, ular Janubiy Falastindagi Ramla atrofini yaxshi bilganlari uchun jalb qilingan{{Sfn|Gibb|1923|p=86, note 25}}. 1249-yil iyunida [[Louis IX Avliyo|Lyudovik IX]]ning dengiz kuchlari — qariyb 700 ta kemadan iborat — [[Damiyota qamali (1249)|Yettinchi salib yurishi doirasida Damiyotaga tushadi]]. [[Yettinchi salib yurishi]] doirasida. Oʻsha paytga kelib jasorati bilan tanilgan shaharning kinaniy garnizoni salibchilar kelishini koʻrishi bilanoq, Faxriddin boshchiligidagi misrlik garnizon bilan birga qochib ketadi{{Sfn|Lane-Poole|2013|p=238}}. Natijada Ayyubiy sultoni [[as-Salih Ayyub|as-Solih Ayyub]] kinaniy qochqinlarning qoʻmondonlarini qatl ettiradi{{Sfn|Runciman|1951|p=221}}{{Sfn|Lane-Poole|2013|pp=232–233}}. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Slaves on Horses}} * {{A History of Palestine, 634–1099}} * {{The Arab Conquests in Central Asia}} * {{Kitob manbasi|last1=Jayyusi |first1=Salma Khadra |authorlink=Salma Khadra Jayyusi |title=Klassik arab hikoyalari: antologiya |date=2010 |publisher=Columbia University Press |location=New York |isbn=978-0-231-14922-8 |url=https://books.google.com/books?id=4VU4AAAAQBAJ&pg=PA99}} * {{Kitob manbasi|last1=Lane-Poole |first1=Stanley |title=Misr tarixi: o‘rta asrlarda |date=16 October 2013 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-53734-1 |url=https://books.google.com/books?id=yY1TAQAAQBAJ |language=en}} * {{Kitob manbasi|last=Runciman |first=Steven |author-link=Steven Runciman |title=Salib yurishlari tarixi, I jild: Birinchi salib yurishi va Quddus qirolligining barpo etilishi |publisher=Cambridge University Press |year=1951}} * {{Islom ensiklopediyasi, ikkinchi nashri|last=Watt |first=W. Montgomery |authorlink=William Montgomery Watt |article=Kināna |volume=5 |page=116}} {{refend}} {{Tarixiy arab qabilalari}} [[Turkum:Muhammadning oilasi]] [[Turkum:Kinona]] [[Turkum:Arabiston qabilalari]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni qabilalari]] [[Turkum:Mudar]] [[Turkum:Arab etnik guruhlari]] 9f8gim7wlh0meey71nf9m9r8qbc3sdb 6272359 6272352 2026-09-17T07:36:54Z Oblakulova 111326 /* Kelib chiqishi va tarmoqlari */ 6272359 wikitext text/x-wiki {{Qabila bilgiqutisi | name = Kinona<br />{{Qalin emas|{{Lang-ar|بَنُو كِنَاَنَة}}}} | type = Arab qabilasi | image_size = 130px | caption = Kinonaning [[Siffin jangi]]dagi (657) bayrogʻi | nisba = Al-Kinoniy ({{Lang|ar|الْكِنَانِيّ}}) | location = [[Tihama]] va [[Hijoz]]ning [[Makka]] shahri atrofidagi hududlar (V asr — hozirgacha) <br /> [[Jund Filastin|Falastin]] (VII — XII asrlar) <br /> [[Dumyot]] va atrof hududlar (XII — XIII asrlar) | descended = [[Muhammadning shajarasi|Kinona ibn Xuzayma]] | branches = *Nadr ** [[Quraysh]] (alohida qabila sifatida) * Molik * Milkon * Amir * Amr * Abdumanot ** [[Banu Bakr ibn Abdumanot|Bakr]] *** Mudlij *** Lays *** Duʼil *** Damra ** [[Banu Gʻifar|Gʻifor]] ** Horish ** [[Banu Jazima|Jazima]] | religion = [[Islom]] | image = Kinana.svg }} '''Kinana''' ({{Lang-ar|كِنَاَنَة|Kināna}}) — [[Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar|arab qabilasi]], [[Tihama]] sohilboʻyi hududi va [[Hijoz]] togʻlarida, [[Makka]] atroflarida yashagan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. [[Islom]] paygʻambari [[Muhammad]] mansub boʻlgan [[Quraysh]] qabilasi aynan Kinonaning bir tarmogʻidan kelib chiqqan. Hozirgi kunda [[arab dunyosi]]ning turli hududlaridagi bir qator qabilalar oʻz nasablarini Kinona qabilasi bilan bogʻlaydi<ref name="Brill">{{cite book|title=E. J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936 |volume=4 |editor-last=Houtsma |editor-first=M. Th. |year=1993 |pages=1017–1018 |chapter=Kinana |publisher=Brill |isbn=9789004097902}}</ref>. == Joylashuvi == Kinona qabilasiga tegishli hudud [[Tihama]] sohilining [[Makka]] yaqinidagi qismidan shimoli-sharqqa tomon choʻzilib, ularning qarindosh qabilalari [[Banu Asad]] hududi bilan chegaradosh boʻlgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. [[File:Pre_Islamic_Arabian_Tribes_(Harold_Dixon).svg|thumb|258x258px|Milodiy 600-yildagi [[Arabiston yarim oroli]] xaritasida turli arab qabilalari va ularning yashash hududlari koʻrsatilgan. [[Laxmiylar qirolligi|Laxmiylar]] (sariq) [[Sosoniylar davlati|Sosoniylar imperiyasi]]ning [[vassallik|vassallari]] sifatida arab monarxiyasini tashkil etgan boʻlsa, [[Gʻassoniylar davlati|Gʻassoniylar]] (qizil) [[Rim imperiyasi]]ning vassali sifatida arab monarxiyasini tashkil etgan. [[Birinchi jahon urushi]] davrida britaniyalik olim Harold Dixon tomonidan nashr etilgan xaritada 1914-yilda [[Gʻarbiy Osiyo]]dagi arab qabilalarining joylashuvi koʻrsatilgan.]] == Tarixi == === Kelib chiqishi va tarmoqlari === AArablarning nasabnomaga oid an’analariga ko‘ra, qabilaning nomi bilan atalgan ajdodi Kinona boʻlib, u [[Xuzayma ibn Mudrika]]ning oʻgʻli bo'lgan<ref name="Ishaq">{{cite book |author=Ibn Ishaq |author-link=Ibn Ishaq |translator=Alfred Guillaume |translator-link=Alfred Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat |url=https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |publisher=Oxford university press |isbn=0195778286 |year=1955 |pages=3, 38–41, 52–53}}</ref>. Qabila oʻz nasabini [[Islomda Ismoil|Ismoil]]ga bogʻlagan. Islom an’analariga ko‘ra, Ismoil yamanlik [[Jurhum]] qabilasidan bo‘lgan ayolga uylangan va [[Makka]] atrofiga kelib joylashgan<ref name="Peters">{{cite book |title=Muhammad and the Origins of Islam|last1=Peters |first1=Francis E.|pages=5–15}}</ref>. Kinona qabilasi [[Politeizm|koʻpxudolikka]] eʼtiqod qilgan, ularning diniy e’tiqodida ma’buda [[Al-Uzzo|al-Uzzoga]] sig‘inish markaziy o‘rin tutgan. Islom an’analariga ko‘ra, vaqt o‘tishi bilan Kinana va Ismoilning boshqa avlodlari Shimoliy Arabiston bo‘ylab tarqalib ketgan, o‘zlarining [[Hanif|dastlabki e’tiqodlarini]] yo‘qotib, [[Butparastlik|butparastlikka]] berilgan<ref name="Peters" />. Qabila oltita asosiy tarmoqqa boʻlingan: Nadr, Malik, Milkon, Amir, Amr va Abduanot. Nadr tarmog‘idan [[islom]] payg‘ambari [[Muhammad]] mansub bo‘lgan [[Quraysh]] qabilasi kelib chiqqan. Quraysh Kinona qabilasidan alohida qabila sifatida qaralgan. Abduanot tarmog‘i tarkibida kuchli <nowiki/>[[Banu Bakr ibn Abd Manat|Bakr ibn Abdumanot]] guruhi mavjud bo‘lgan. Uning asosiy tarmoqlarini Mudlij, Du’il, Lays va Damra tashkil qilgan. [[Banu Gʻifar|Gʻifor]] guruhi Damra tarmog‘iga mansub bo‘lgan yoki bevosita Abduanotdan kelib chiqqan. Yana bir tarmoq Horish ibn Abdumanot kichik va, ehtimol, o‘zaro qarindosh bo‘lmagan bir qancha urug‘lardan tashkil topgan Ahobish guruhining asosini tashkil etgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Quraysh qabilasining ajdodi [[Fihr ibn Molik|Fihr ibn Malik ibn Nadr]] Janubiy Arabistondagi [[Himʼyariylar podsholigi|Himyariylar]]ning bir tarmog‘i ustidan qozonilgan g‘alabada Kinana qabilasining yetakchisi sifatida namoyon bo‘lgan. Uning avlodi [[Qusay ibn Kilab]] [[Kaʼba|Ka’ba]] joylashgan muqaddas shahar [[Makka|Makkani]] egallashida Kinona qabilasi tomonidan qo'llab-quvvatlangan. Qusayning qabila a’zolari orasidagi mavqei yanada mustahkamlanishiga sabab Lays tarmog‘iga mansub Kinona qabilasining yana bir boshlig'i Yaʼmar ibn Amrning unga yordam berishi bo'lgan. Bakr esa, odatda, Qusayga qarshi turgan. Fijor urushi Kinanalik al-Barrod ibn Qays tomonidan Banu Kilob qabilasi boshlig‘ining o‘ldirilishi natijasida boshlangan. Al-Barrod Damra urug‘iga mansub bo‘lib, o‘z qabilasi tomonidan quvg‘in qilingan, biroq Du’il guruhi tomonidan himoya qilingan va Quraysh boshlig‘i [[Harb ibn Umayya]] bilan ittifoqchilik munosabatlarini saqlab kelgan. Bunga javoban Kilob va ularning Havozin qabilasidagi qarindoshlari Qurayshga qarshi yurish qilgan, Kinona, jumladan, Bakr guruhi ham Qurayshni qo‘llab-quvvatlash uchun kelgan. Shunga qaramay, Bakr Qurayshga nisbatan dushman ruhida bo'lib kelgan. Kinonaliklar tomonidan bir qurayshlik yosh kishining o‘ldirilishi uchun qasos tariqasida Bakr boshlig‘ining o‘ldirilishi qabilalar o‘rtasidagi ziddiyatni yanada kuchaytirgan. Qabila an’analariga ko‘ra, yoshlar boshliqlar bilan teng maqomga ega hisoblanmagan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. === Ilk islomiy davr === Islomiy tarixchilar Muhammad davrida Kinananing bir butun qabila sifatidagi harakatlarini qayd etmagan, biroq qabilaning bir qancha tarmoqlari, jumladan qurayshlar, Islomning shakllanishi va tarqalishida muhim rol oʻynagan<ref name="Brill" />. Qurayshlar avval Muhammad va uning yakkaxudolik daʼvatiga qarshi turgan, ammo Bakr bilan avvaldan mavjud taranglik sababli 624-yilda [[Badr jangi|Badr]]da Kinana tomonidan xavfsizlik kafolatlari berilmasdan turib, unga va izdoshlariga qarshi harakat qilishdan tortingan. Mudlij guruhi Qurayshga orqadan hujum qilmaslikka vaʼda bergach, ular Muhammadga qarshi yurish qiladi, Muhammad esa bu toʻqnashuvda ularni magʻlub etadi. Keyinroq Bakrning Muhammad ittifoqchilari Xuzoʻaga hujumi Muhammadni 630-yilda [[Makkaning fath qilinishi|Makkani fath etish]]ga undaydi. Bu ishda unga Gʻifor, Layth va Damra yordam beradi{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Makka fathidan keyin Kinana haqida maʼlumotlar kam. Du’ilning nufuzli qabiladoshi [[Abul Asvad Dualiy|Abu al-Asvad ad-Du’aliy]] xalifa [[Ali]]ning (Muhammadning amakivachchasi va kuyovi) ittifoqchisi sifatida tilga olinadi{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Kinana 630-yillarda musulmonlar tomonidan bosib olingandan soʻng [[Jund Filastin]] ([[Falastin (mintaqa)|Falastin]] harbiy okrugi)dagi arab qabila garnizonining asosiy tarkibiy qismlaridan biri boʻlgan; qolgan asosiy qismlar [[Judham|Juzom]], [[Laxmiylar qirolligi|Laxm]], Xuzoʻa, [[Khath'am|Xas’am]] va [[Azd]] edi{{Sfn|Crone|1980|p=225, note 210}}. Xalifa [[Umar]] ({{hukmronlik|634|644}}) Kinana qabilasidan ikki kishini — [[Alqama ibn Mujazziz al-Kinoniy|Alqama ibn Mujazziz]] va Alqama ibn Hakimni — taxminan 638/639-yillarda Falastinga ikki hokim etib tayinlaydi; birinchisi [[Quddus]]da, ikkinchisi esa ehtimol [[Lidda]]da joylashgan edi{{Sfn|Gil|1997|p=116}}; ikkinchisi xalifa [[Usmon ibn Affon|Usmon]] ({{hukmronlik|644|656}}) tomonidan [[Muoviya I|Mu’oviya ibn Abi Sufyon]] bilan almashtirilguncha hokim boʻlib qolgan. [[Damashq xalifaligi|Umaviylar]] xalifasi [[Yazid II]] ({{hukmronlik|720|724}}) ning qoʻshiqchi choʻrisi [[Hababa|Habbaba]] sheʼrda Falastinda kinanaliklar borligini eslatadi: <blockquote>Atrofimda Kinananing bir toʻdasi <br />. Falastinda, otlariga chaqqon minar{{Sfn|Jayyusi|2010|pp=98–99}}.</blockquote> Kinana 844/45-yillarda Makka atrofida (kuchsizlangan boʻlsa-da) mavjud boʻlib qolganligi qayd etilgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. === Oʻrta islomiy davr === Janubiy [[Falastin (mintaqa)|Falastin]]dagi Kinana [[Amir|amiri]]lari va iqto egalari 1153-yilda [[Salib yurishlari|salibchilar]] port shahri Asqalonni egallagach, [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar Misri]]ga koʻchib ketadi. Fotimiylar vaziri [[Tala'i ibn Ruzzik|Talai ibn Ruzzik]] qabiladoshlarni [[Dumyot|Damiyota]] va uning atrof hududlariga joylashtiradi va ular Kinaniyya nomi bilan tanila boshlaydi. [[Ayyubiylar]] davrida Kinaniyya moliyaviy jihatdan ikkinchi toifa qoʻshin sifatida hisoblangan: ularga [[Kurdlar|kurdlar]], [[Turkoman (ethnonym)|turklar]] va [[Turkmanlar|turkman]] askarlariga toʻlanadigan haqning yarmi toʻlangan, biroq boshqa arab yordamchi kuchlariga nisbatan ancha koʻp berilgan{{Sfn|Gibb|1923|p=76}}. Kinaniy qabiladoshlar Ayyubiy sultoni [[Salohuddin al-Ayyubiy|Salohiddin]]ning sarkardasi [[Qadi al-Fadil|Qozi al-Fozil]] bilan birga [[Ramla]] yaqinidagi [[Montgizard jangi]]da salibchilarga qarshi jang qiladi, bu yerda Salohiddin qoʻshinlari tor-mor etilgan{{Sfn|Gibb|1923|p=86, note 25}}. Ehtimol, ular Janubiy Falastindagi Ramla atrofini yaxshi bilganlari uchun jalb qilingan{{Sfn|Gibb|1923|p=86, note 25}}. 1249-yil iyunida [[Louis IX Avliyo|Lyudovik IX]]ning dengiz kuchlari — qariyb 700 ta kemadan iborat — [[Damiyota qamali (1249)|Yettinchi salib yurishi doirasida Damiyotaga tushadi]]. [[Yettinchi salib yurishi]] doirasida. Oʻsha paytga kelib jasorati bilan tanilgan shaharning kinaniy garnizoni salibchilar kelishini koʻrishi bilanoq, Faxriddin boshchiligidagi misrlik garnizon bilan birga qochib ketadi{{Sfn|Lane-Poole|2013|p=238}}. Natijada Ayyubiy sultoni [[as-Salih Ayyub|as-Solih Ayyub]] kinaniy qochqinlarning qoʻmondonlarini qatl ettiradi{{Sfn|Runciman|1951|p=221}}{{Sfn|Lane-Poole|2013|pp=232–233}}. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Slaves on Horses}} * {{A History of Palestine, 634–1099}} * {{The Arab Conquests in Central Asia}} * {{Kitob manbasi|last1=Jayyusi |first1=Salma Khadra |authorlink=Salma Khadra Jayyusi |title=Klassik arab hikoyalari: antologiya |date=2010 |publisher=Columbia University Press |location=New York |isbn=978-0-231-14922-8 |url=https://books.google.com/books?id=4VU4AAAAQBAJ&pg=PA99}} * {{Kitob manbasi|last1=Lane-Poole |first1=Stanley |title=Misr tarixi: o‘rta asrlarda |date=16 October 2013 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-53734-1 |url=https://books.google.com/books?id=yY1TAQAAQBAJ |language=en}} * {{Kitob manbasi|last=Runciman |first=Steven |author-link=Steven Runciman |title=Salib yurishlari tarixi, I jild: Birinchi salib yurishi va Quddus qirolligining barpo etilishi |publisher=Cambridge University Press |year=1951}} * {{Islom ensiklopediyasi, ikkinchi nashri|last=Watt |first=W. Montgomery |authorlink=William Montgomery Watt |article=Kināna |volume=5 |page=116}} {{refend}} {{Tarixiy arab qabilalari}} [[Turkum:Muhammadning oilasi]] [[Turkum:Kinona]] [[Turkum:Arabiston qabilalari]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni qabilalari]] [[Turkum:Mudar]] [[Turkum:Arab etnik guruhlari]] c9akn5bog90dfit3i8ev1lv5xpc44om 6272366 6272359 2026-09-17T07:46:10Z Oblakulova 111326 /* Tarixi */ 6272366 wikitext text/x-wiki {{Qabila bilgiqutisi | name = Kinona<br />{{Qalin emas|{{Lang-ar|بَنُو كِنَاَنَة}}}} | type = Arab qabilasi | image_size = 130px | caption = Kinonaning [[Siffin jangi]]dagi (657) bayrogʻi | nisba = Al-Kinoniy ({{Lang|ar|الْكِنَانِيّ}}) | location = [[Tihama]] va [[Hijoz]]ning [[Makka]] shahri atrofidagi hududlar (V asr — hozirgacha) <br /> [[Jund Filastin|Falastin]] (VII — XII asrlar) <br /> [[Dumyot]] va atrof hududlar (XII — XIII asrlar) | descended = [[Muhammadning shajarasi|Kinona ibn Xuzayma]] | branches = *Nadr ** [[Quraysh]] (alohida qabila sifatida) * Molik * Milkon * Amir * Amr * Abdumanot ** [[Banu Bakr ibn Abdumanot|Bakr]] *** Mudlij *** Lays *** Duʼil *** Damra ** [[Banu Gʻifar|Gʻifor]] ** Horish ** [[Banu Jazima|Jazima]] | religion = [[Islom]] | image = Kinana.svg }} '''Kinana''' ({{Lang-ar|كِنَاَنَة|Kināna}}) — [[Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar|arab qabilasi]], [[Tihama]] sohilboʻyi hududi va [[Hijoz]] togʻlarida, [[Makka]] atroflarida yashagan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. [[Islom]] paygʻambari [[Muhammad]] mansub boʻlgan [[Quraysh]] qabilasi aynan Kinonaning bir tarmogʻidan kelib chiqqan. Hozirgi kunda [[arab dunyosi]]ning turli hududlaridagi bir qator qabilalar oʻz nasablarini Kinona qabilasi bilan bogʻlaydi<ref name="Brill">{{cite book|title=E. J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936 |volume=4 |editor-last=Houtsma |editor-first=M. Th. |year=1993 |pages=1017–1018 |chapter=Kinana |publisher=Brill |isbn=9789004097902}}</ref>. == Joylashuvi == Kinona qabilasiga tegishli hudud [[Tihama]] sohilining [[Makka]] yaqinidagi qismidan shimoli-sharqqa tomon choʻzilib, ularning qarindosh qabilalari [[Banu Asad]] hududi bilan chegaradosh boʻlgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. [[File:Pre_Islamic_Arabian_Tribes_(Harold_Dixon).svg|thumb|258x258px|Milodiy 600-yildagi [[Arabiston yarim oroli]] xaritasida turli arab qabilalari va ularning yashash hududlari koʻrsatilgan. [[Laxmiylar qirolligi|Laxmiylar]] (sariq) [[Sosoniylar davlati|Sosoniylar imperiyasi]]ning [[vassallik|vassallari]] sifatida arab monarxiyasini tashkil etgan boʻlsa, [[Gʻassoniylar davlati|Gʻassoniylar]] (qizil) [[Rim imperiyasi]]ning vassali sifatida arab monarxiyasini tashkil etgan. [[Birinchi jahon urushi]] davrida britaniyalik olim Harold Dixon tomonidan nashr etilgan xaritada 1914-yilda [[Gʻarbiy Osiyo]]dagi arab qabilalarining joylashuvi koʻrsatilgan.]] == Tarixi == === Kelib chiqishi va tarmoqlari === AArablarning nasabnomaga oid an’analariga ko‘ra, qabilaning nomi bilan atalgan ajdodi Kinona boʻlib, u [[Xuzayma ibn Mudrika]]ning oʻgʻli bo'lgan<ref name="Ishaq">{{cite book |author=Ibn Ishaq |author-link=Ibn Ishaq |translator=Alfred Guillaume |translator-link=Alfred Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat |url=https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |publisher=Oxford university press |isbn=0195778286 |year=1955 |pages=3, 38–41, 52–53}}</ref>. Qabila oʻz nasabini [[Islomda Ismoil|Ismoil]]ga bogʻlagan. Islom an’analariga ko‘ra, Ismoil yamanlik [[Jurhum]] qabilasidan bo‘lgan ayolga uylangan va [[Makka]] atrofiga kelib joylashgan<ref name="Peters">{{cite book |title=Muhammad and the Origins of Islam|last1=Peters |first1=Francis E.|pages=5–15}}</ref>. Kinona qabilasi [[Politeizm|koʻpxudolikka]] eʼtiqod qilgan, ularning diniy e’tiqodida ma’buda [[Al-Uzzo|al-Uzzoga]] sig‘inish markaziy o‘rin tutgan. Islom an’analariga ko‘ra, vaqt o‘tishi bilan Kinana va Ismoilning boshqa avlodlari Shimoliy Arabiston bo‘ylab tarqalib ketgan, o‘zlarining [[Hanif|dastlabki e’tiqodlarini]] yo‘qotib, [[Butparastlik|butparastlikka]] berilgan<ref name="Peters" />. Qabila oltita asosiy tarmoqqa boʻlingan: Nadr, Malik, Milkon, Amir, Amr va Abduanot. Nadr tarmog‘idan [[islom]] payg‘ambari [[Muhammad]] mansub bo‘lgan [[Quraysh]] qabilasi kelib chiqqan. Quraysh Kinona qabilasidan alohida qabila sifatida qaralgan. Abduanot tarmog‘i tarkibida kuchli <nowiki/>[[Banu Bakr ibn Abd Manat|Bakr ibn Abdumanot]] guruhi mavjud bo‘lgan. Uning asosiy tarmoqlarini Mudlij, Du’il, Lays va Damra tashkil qilgan. [[Banu Gʻifar|Gʻifor]] guruhi Damra tarmog‘iga mansub bo‘lgan yoki bevosita Abduanotdan kelib chiqqan. Yana bir tarmoq Horish ibn Abdumanot kichik va, ehtimol, o‘zaro qarindosh bo‘lmagan bir qancha urug‘lardan tashkil topgan Ahobish guruhining asosini tashkil etgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Quraysh qabilasining ajdodi [[Fihr ibn Molik|Fihr ibn Malik ibn Nadr]] Janubiy Arabistondagi [[Himʼyariylar podsholigi|Himyariylar]]ning bir tarmog‘i ustidan qozonilgan g‘alabada Kinana qabilasining yetakchisi sifatida namoyon bo‘lgan. Uning avlodi [[Qusay ibn Kilab]] [[Kaʼba|Ka’ba]] joylashgan muqaddas shahar [[Makka|Makkani]] egallashida Kinona qabilasi tomonidan qo'llab-quvvatlangan. Qusayning qabila a’zolari orasidagi mavqei yanada mustahkamlanishiga sabab Lays tarmog‘iga mansub Kinona qabilasining yana bir boshlig'i Yaʼmar ibn Amrning unga yordam berishi bo'lgan. Bakr esa, odatda, Qusayga qarshi turgan. Fijor urushi Kinanalik al-Barrod ibn Qays tomonidan Banu Kilob qabilasi boshlig‘ining o‘ldirilishi natijasida boshlangan. Al-Barrod Damra urug‘iga mansub bo‘lib, o‘z qabilasi tomonidan quvg‘in qilingan, biroq Du’il guruhi tomonidan himoya qilingan va Quraysh boshlig‘i [[Harb ibn Umayya]] bilan ittifoqchilik munosabatlarini saqlab kelgan. Bunga javoban Kilob va ularning Havozin qabilasidagi qarindoshlari Qurayshga qarshi yurish qilgan, Kinona, jumladan, Bakr guruhi ham Qurayshni qo‘llab-quvvatlash uchun kelgan. Shunga qaramay, Bakr Qurayshga nisbatan dushman ruhida bo'lib kelgan. Kinonaliklar tomonidan bir qurayshlik yosh kishining o‘ldirilishi uchun qasos tariqasida Bakr boshlig‘ining o‘ldirilishi qabilalar o‘rtasidagi ziddiyatni yanada kuchaytirgan. Qabila an’analariga ko‘ra, yoshlar boshliqlar bilan teng maqomga ega hisoblanmagan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. === Ilk islomiy davr === Islom tarixchilari Muhammad davrida Kinana qabilasining yagona va birlashgan qabila sifatidagi faoliyati haqida ma’lumot qayd etmagan. Biroq qabilaning ayrim tarmoqlari, jumladan, Quraysh, islomning shakllanishi va tarqalishida muhim rol o‘ynagan<ref name="Brill" />. Quraysh dastlab payg'ambar Muhammad va uning yakkaxudolik ta’limotiga qarshi chiqqan. Biroq Bakr bilan avvaldan mavjud bo‘lgan ziddiyatlar sababli ular 624-yilda [[Badr jangi]]da Kinona qabilasi xavfsizlik kafolati bermay turib payg'ambar Muhammad va uning tarafdorlariga qarshi chiqishga ikkilanib turgan. Mudlij guruhi Qurayshga orqa tomondan hujum qilmaslikka va’da bergach, Quraysh payg'ambar Muhammadga qarshi yurish qilgan, biroq jangda mag‘lubiyatga uchragan. Keyinchalik Bakr tomonidan Muhammad payg'ambarning ittifoqchilari bo‘lgan Xuzoaga qilingan hujum payg'ambarning 630-yilda [[Makkaning fath qilinishi|Makkani fath etish]]ga qaratilgan yurishni boshlashiga sabab bo‘lgan. Bu yurishda uni G‘ifor, Lays va Damra guruhlari qo‘llab-quvvatlagan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Makka fath etilgach, Kinona qabilasi haqida ma’lumotlar juda kam uchraydi. Du’il guruhining taniqli vakili [[Abul Asvad Dualiy|Abu al-Asvad ad-Dualiy]] xalifa [[Ali]]ning ittifoqchisi sifatida qayd etilgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Kinona 630-yillarda musulmonlar tomonidan bosib olingandan soʻng, [[Jund Filastin]] ([[Falastin (mintaqa)|Falastin]] harbiy okrugi)dagi arab qabilalaridan tashkil topgan asosiy harbiy garnizonlardan birining tarkibiga kirgan. Garnizonning boshqa asosiy tarkibiy qismlarini Juz'am, [[Laxmiylar qirolligi|Laxm]], Xuzoa, [[Khath'am|Xas’am]] va [[Azd]] qabilalari tashkil etgan{{Sfn|Crone|1980|p=225, note 210}}. Xalifa [[Umar]] ({{hukmronlik|634|644}}) taxminan 638–639-yillarda Kinana qabilasidan bo‘lgan ikki kishi [[Alqama ibn Mujazziz al-Kinoniy]] va Alqama ibn Hakimni Falastinning qo‘sh hokimi etib tayinlagan. Alqama ibn Mujazziz [[Quddus]]da, Alqama ibn Hakim esa ehtimol Liddada joylashgan qarorgoh qurgan{{Sfn|Gil|1997|p=116}}. Alqama ibn Hakim xalifa [[Usmon ibn Affon|Usmon]] ({{hukmronlik|644|656}}) davrida [[Muoviya I|Muoviya ibn Abu Sufyon]] uning o‘rnini egallagunga qadar hokimlik qilgan.[[Damashq xalifaligi|Umaviylar]] xalifasi [[Yazid II]] ({{hukmronlik|720|724}}) saroyidagi qo‘shiqchi qiz [[Hababa|Haboba]] o‘z she’rida Kinanani Falastinda yashaganini tilga olgan: <blockquote>Atrofimda Kinonaning bir guruhi<br />Falastinda otlarini tezlik bilan minib borar{{Sfn|Jayyusi|2010|pp=98–99}}.</blockquote> 844–845-yillarda Kinona qabilasi Makkaga yaqin hududlarda, garchi avvalgiga qaraganda zaiflashgan holda bo‘lsa-da, o‘z mavqeini saqlab qolgani qayd etilgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. === Oʻrta islomiy davr === Janubiy [[Falastin (mintaqa)|Falastin]]dagi Kinana [[Amir|amiri]]lari va iqto egalari 1153-yilda [[Salib yurishlari|salibchilar]] port shahri Asqalonni egallagach, [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar Misri]]ga koʻchib ketadi. Fotimiylar vaziri [[Tala'i ibn Ruzzik|Talai ibn Ruzzik]] qabiladoshlarni [[Dumyot|Damiyota]] va uning atrof hududlariga joylashtiradi va ular Kinaniyya nomi bilan tanila boshlaydi. [[Ayyubiylar]] davrida Kinaniyya moliyaviy jihatdan ikkinchi toifa qoʻshin sifatida hisoblangan: ularga [[Kurdlar|kurdlar]], [[Turkoman (ethnonym)|turklar]] va [[Turkmanlar|turkman]] askarlariga toʻlanadigan haqning yarmi toʻlangan, biroq boshqa arab yordamchi kuchlariga nisbatan ancha koʻp berilgan{{Sfn|Gibb|1923|p=76}}. Kinaniy qabiladoshlar Ayyubiy sultoni [[Salohuddin al-Ayyubiy|Salohiddin]]ning sarkardasi [[Qadi al-Fadil|Qozi al-Fozil]] bilan birga [[Ramla]] yaqinidagi [[Montgizard jangi]]da salibchilarga qarshi jang qiladi, bu yerda Salohiddin qoʻshinlari tor-mor etilgan{{Sfn|Gibb|1923|p=86, note 25}}. Ehtimol, ular Janubiy Falastindagi Ramla atrofini yaxshi bilganlari uchun jalb qilingan{{Sfn|Gibb|1923|p=86, note 25}}. 1249-yil iyunida [[Louis IX Avliyo|Lyudovik IX]]ning dengiz kuchlari — qariyb 700 ta kemadan iborat — [[Damiyota qamali (1249)|Yettinchi salib yurishi doirasida Damiyotaga tushadi]]. [[Yettinchi salib yurishi]] doirasida. Oʻsha paytga kelib jasorati bilan tanilgan shaharning kinaniy garnizoni salibchilar kelishini koʻrishi bilanoq, Faxriddin boshchiligidagi misrlik garnizon bilan birga qochib ketadi{{Sfn|Lane-Poole|2013|p=238}}. Natijada Ayyubiy sultoni [[as-Salih Ayyub|as-Solih Ayyub]] kinaniy qochqinlarning qoʻmondonlarini qatl ettiradi{{Sfn|Runciman|1951|p=221}}{{Sfn|Lane-Poole|2013|pp=232–233}}. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Slaves on Horses}} * {{A History of Palestine, 634–1099}} * {{The Arab Conquests in Central Asia}} * {{Kitob manbasi|last1=Jayyusi |first1=Salma Khadra |authorlink=Salma Khadra Jayyusi |title=Klassik arab hikoyalari: antologiya |date=2010 |publisher=Columbia University Press |location=New York |isbn=978-0-231-14922-8 |url=https://books.google.com/books?id=4VU4AAAAQBAJ&pg=PA99}} * {{Kitob manbasi|last1=Lane-Poole |first1=Stanley |title=Misr tarixi: o‘rta asrlarda |date=16 October 2013 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-53734-1 |url=https://books.google.com/books?id=yY1TAQAAQBAJ |language=en}} * {{Kitob manbasi|last=Runciman |first=Steven |author-link=Steven Runciman |title=Salib yurishlari tarixi, I jild: Birinchi salib yurishi va Quddus qirolligining barpo etilishi |publisher=Cambridge University Press |year=1951}} * {{Islom ensiklopediyasi, ikkinchi nashri|last=Watt |first=W. Montgomery |authorlink=William Montgomery Watt |article=Kināna |volume=5 |page=116}} {{refend}} {{Tarixiy arab qabilalari}} [[Turkum:Muhammadning oilasi]] [[Turkum:Kinona]] [[Turkum:Arabiston qabilalari]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni qabilalari]] [[Turkum:Mudar]] [[Turkum:Arab etnik guruhlari]] e4cxo64htouiuae2mfq76hxukkobe03 6272367 6272366 2026-09-17T07:52:21Z Oblakulova 111326 /* Oʻrta islomiy davr */ 6272367 wikitext text/x-wiki {{Qabila bilgiqutisi | name = Kinona<br />{{Qalin emas|{{Lang-ar|بَنُو كِنَاَنَة}}}} | type = Arab qabilasi | image_size = 130px | caption = Kinonaning [[Siffin jangi]]dagi (657) bayrogʻi | nisba = Al-Kinoniy ({{Lang|ar|الْكِنَانِيّ}}) | location = [[Tihama]] va [[Hijoz]]ning [[Makka]] shahri atrofidagi hududlar (V asr — hozirgacha) <br /> [[Jund Filastin|Falastin]] (VII — XII asrlar) <br /> [[Dumyot]] va atrof hududlar (XII — XIII asrlar) | descended = [[Muhammadning shajarasi|Kinona ibn Xuzayma]] | branches = *Nadr ** [[Quraysh]] (alohida qabila sifatida) * Molik * Milkon * Amir * Amr * Abdumanot ** [[Banu Bakr ibn Abdumanot|Bakr]] *** Mudlij *** Lays *** Duʼil *** Damra ** [[Banu Gʻifar|Gʻifor]] ** Horish ** [[Banu Jazima|Jazima]] | religion = [[Islom]] | image = Kinana.svg }} '''Kinana''' ({{Lang-ar|كِنَاَنَة|Kināna}}) — [[Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar|arab qabilasi]], [[Tihama]] sohilboʻyi hududi va [[Hijoz]] togʻlarida, [[Makka]] atroflarida yashagan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. [[Islom]] paygʻambari [[Muhammad]] mansub boʻlgan [[Quraysh]] qabilasi aynan Kinonaning bir tarmogʻidan kelib chiqqan. Hozirgi kunda [[arab dunyosi]]ning turli hududlaridagi bir qator qabilalar oʻz nasablarini Kinona qabilasi bilan bogʻlaydi<ref name="Brill">{{cite book|title=E. J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936 |volume=4 |editor-last=Houtsma |editor-first=M. Th. |year=1993 |pages=1017–1018 |chapter=Kinana |publisher=Brill |isbn=9789004097902}}</ref>. == Joylashuvi == Kinona qabilasiga tegishli hudud [[Tihama]] sohilining [[Makka]] yaqinidagi qismidan shimoli-sharqqa tomon choʻzilib, ularning qarindosh qabilalari [[Banu Asad]] hududi bilan chegaradosh boʻlgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. [[File:Pre_Islamic_Arabian_Tribes_(Harold_Dixon).svg|thumb|258x258px|Milodiy 600-yildagi [[Arabiston yarim oroli]] xaritasida turli arab qabilalari va ularning yashash hududlari koʻrsatilgan. [[Laxmiylar qirolligi|Laxmiylar]] (sariq) [[Sosoniylar davlati|Sosoniylar imperiyasi]]ning [[vassallik|vassallari]] sifatida arab monarxiyasini tashkil etgan boʻlsa, [[Gʻassoniylar davlati|Gʻassoniylar]] (qizil) [[Rim imperiyasi]]ning vassali sifatida arab monarxiyasini tashkil etgan. [[Birinchi jahon urushi]] davrida britaniyalik olim Harold Dixon tomonidan nashr etilgan xaritada 1914-yilda [[Gʻarbiy Osiyo]]dagi arab qabilalarining joylashuvi koʻrsatilgan.]] == Tarixi == === Kelib chiqishi va tarmoqlari === AArablarning nasabnomaga oid an’analariga ko‘ra, qabilaning nomi bilan atalgan ajdodi Kinona boʻlib, u [[Xuzayma ibn Mudrika]]ning oʻgʻli bo'lgan<ref name="Ishaq">{{cite book |author=Ibn Ishaq |author-link=Ibn Ishaq |translator=Alfred Guillaume |translator-link=Alfred Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat |url=https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |publisher=Oxford university press |isbn=0195778286 |year=1955 |pages=3, 38–41, 52–53}}</ref>. Qabila oʻz nasabini [[Islomda Ismoil|Ismoil]]ga bogʻlagan. Islom an’analariga ko‘ra, Ismoil yamanlik [[Jurhum]] qabilasidan bo‘lgan ayolga uylangan va [[Makka]] atrofiga kelib joylashgan<ref name="Peters">{{cite book |title=Muhammad and the Origins of Islam|last1=Peters |first1=Francis E.|pages=5–15}}</ref>. Kinona qabilasi [[Politeizm|koʻpxudolikka]] eʼtiqod qilgan, ularning diniy e’tiqodida ma’buda [[Al-Uzzo|al-Uzzoga]] sig‘inish markaziy o‘rin tutgan. Islom an’analariga ko‘ra, vaqt o‘tishi bilan Kinana va Ismoilning boshqa avlodlari Shimoliy Arabiston bo‘ylab tarqalib ketgan, o‘zlarining [[Hanif|dastlabki e’tiqodlarini]] yo‘qotib, [[Butparastlik|butparastlikka]] berilgan<ref name="Peters" />. Qabila oltita asosiy tarmoqqa boʻlingan: Nadr, Malik, Milkon, Amir, Amr va Abduanot. Nadr tarmog‘idan [[islom]] payg‘ambari [[Muhammad]] mansub bo‘lgan [[Quraysh]] qabilasi kelib chiqqan. Quraysh Kinona qabilasidan alohida qabila sifatida qaralgan. Abduanot tarmog‘i tarkibida kuchli <nowiki/>[[Banu Bakr ibn Abd Manat|Bakr ibn Abdumanot]] guruhi mavjud bo‘lgan. Uning asosiy tarmoqlarini Mudlij, Du’il, Lays va Damra tashkil qilgan. [[Banu Gʻifar|Gʻifor]] guruhi Damra tarmog‘iga mansub bo‘lgan yoki bevosita Abduanotdan kelib chiqqan. Yana bir tarmoq Horish ibn Abdumanot kichik va, ehtimol, o‘zaro qarindosh bo‘lmagan bir qancha urug‘lardan tashkil topgan Ahobish guruhining asosini tashkil etgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Quraysh qabilasining ajdodi [[Fihr ibn Molik|Fihr ibn Malik ibn Nadr]] Janubiy Arabistondagi [[Himʼyariylar podsholigi|Himyariylar]]ning bir tarmog‘i ustidan qozonilgan g‘alabada Kinana qabilasining yetakchisi sifatida namoyon bo‘lgan. Uning avlodi [[Qusay ibn Kilab]] [[Kaʼba|Ka’ba]] joylashgan muqaddas shahar [[Makka|Makkani]] egallashida Kinona qabilasi tomonidan qo'llab-quvvatlangan. Qusayning qabila a’zolari orasidagi mavqei yanada mustahkamlanishiga sabab Lays tarmog‘iga mansub Kinona qabilasining yana bir boshlig'i Yaʼmar ibn Amrning unga yordam berishi bo'lgan. Bakr esa, odatda, Qusayga qarshi turgan. Fijor urushi Kinanalik al-Barrod ibn Qays tomonidan Banu Kilob qabilasi boshlig‘ining o‘ldirilishi natijasida boshlangan. Al-Barrod Damra urug‘iga mansub bo‘lib, o‘z qabilasi tomonidan quvg‘in qilingan, biroq Du’il guruhi tomonidan himoya qilingan va Quraysh boshlig‘i [[Harb ibn Umayya]] bilan ittifoqchilik munosabatlarini saqlab kelgan. Bunga javoban Kilob va ularning Havozin qabilasidagi qarindoshlari Qurayshga qarshi yurish qilgan, Kinona, jumladan, Bakr guruhi ham Qurayshni qo‘llab-quvvatlash uchun kelgan. Shunga qaramay, Bakr Qurayshga nisbatan dushman ruhida bo'lib kelgan. Kinonaliklar tomonidan bir qurayshlik yosh kishining o‘ldirilishi uchun qasos tariqasida Bakr boshlig‘ining o‘ldirilishi qabilalar o‘rtasidagi ziddiyatni yanada kuchaytirgan. Qabila an’analariga ko‘ra, yoshlar boshliqlar bilan teng maqomga ega hisoblanmagan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. === Ilk islomiy davr === Islom tarixchilari Muhammad davrida Kinana qabilasining yagona va birlashgan qabila sifatidagi faoliyati haqida ma’lumot qayd etmagan. Biroq qabilaning ayrim tarmoqlari, jumladan, Quraysh, islomning shakllanishi va tarqalishida muhim rol o‘ynagan<ref name="Brill" />. Quraysh dastlab payg'ambar Muhammad va uning yakkaxudolik ta’limotiga qarshi chiqqan. Biroq Bakr bilan avvaldan mavjud bo‘lgan ziddiyatlar sababli ular 624-yilda [[Badr jangi]]da Kinona qabilasi xavfsizlik kafolati bermay turib payg'ambar Muhammad va uning tarafdorlariga qarshi chiqishga ikkilanib turgan. Mudlij guruhi Qurayshga orqa tomondan hujum qilmaslikka va’da bergach, Quraysh payg'ambar Muhammadga qarshi yurish qilgan, biroq jangda mag‘lubiyatga uchragan. Keyinchalik Bakr tomonidan Muhammad payg'ambarning ittifoqchilari bo‘lgan Xuzoaga qilingan hujum payg'ambarning 630-yilda [[Makkaning fath qilinishi|Makkani fath etish]]ga qaratilgan yurishni boshlashiga sabab bo‘lgan. Bu yurishda uni G‘ifor, Lays va Damra guruhlari qo‘llab-quvvatlagan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Makka fath etilgach, Kinona qabilasi haqida ma’lumotlar juda kam uchraydi. Du’il guruhining taniqli vakili [[Abul Asvad Dualiy|Abu al-Asvad ad-Dualiy]] xalifa [[Ali]]ning ittifoqchisi sifatida qayd etilgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Kinona 630-yillarda musulmonlar tomonidan bosib olingandan soʻng, [[Jund Filastin]] ([[Falastin (mintaqa)|Falastin]] harbiy okrugi)dagi arab qabilalaridan tashkil topgan asosiy harbiy garnizonlardan birining tarkibiga kirgan. Garnizonning boshqa asosiy tarkibiy qismlarini Juz'am, [[Laxmiylar qirolligi|Laxm]], Xuzoa, [[Khath'am|Xas’am]] va [[Azd]] qabilalari tashkil etgan{{Sfn|Crone|1980|p=225, note 210}}. Xalifa [[Umar]] ({{hukmronlik|634|644}}) taxminan 638–639-yillarda Kinana qabilasidan bo‘lgan ikki kishi [[Alqama ibn Mujazziz al-Kinoniy]] va Alqama ibn Hakimni Falastinning qo‘sh hokimi etib tayinlagan. Alqama ibn Mujazziz [[Quddus]]da, Alqama ibn Hakim esa ehtimol Liddada joylashgan qarorgoh qurgan{{Sfn|Gil|1997|p=116}}. Alqama ibn Hakim xalifa [[Usmon ibn Affon|Usmon]] ({{hukmronlik|644|656}}) davrida [[Muoviya I|Muoviya ibn Abu Sufyon]] uning o‘rnini egallagunga qadar hokimlik qilgan.[[Damashq xalifaligi|Umaviylar]] xalifasi [[Yazid II]] ({{hukmronlik|720|724}}) saroyidagi qo‘shiqchi qiz [[Hababa|Haboba]] o‘z she’rida Kinanani Falastinda yashaganini tilga olgan: <blockquote>Atrofimda Kinonaning bir guruhi<br />Falastinda otlarini tezlik bilan minib borar{{Sfn|Jayyusi|2010|pp=98–99}}.</blockquote> 844–845-yillarda Kinona qabilasi Makkaga yaqin hududlarda, garchi avvalgiga qaraganda zaiflashgan holda bo‘lsa-da, o‘z mavqeini saqlab qolgani qayd etilgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. === Oʻrta islomiy davr === 1153-yilda [[Salib yurishlari|salibchilar]] Asqalon port shahrini egallaganidan so'ng Janubiy [[Falastin (mintaqa)|Falastin]]dagi Kinona [[Amir|amiri]]lari va iqto egalari [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar xalifaligining]]ga Misr shahriga koʻchib ketgan. Fotimiylar vaziri Taloi ibn Ruzzik qabila vakillarini [[Dumyot|Dimyot]] va uning atrofidagi hududlarga joylashtirgan. Shundan boshlab ular Kinoniya nomi bilan tanilgan. [[Ayyubiylar]] davrida Kinoniya moliyaviy hisob-kitoblarda ikkinchi darajali qo‘shinlar qatoriga kiritilgan. Ularga kurd, turk va turkman askarlariga to‘lanadigan maoshning yarmi miqdorida, biroq boshqa arab yordamchi qo‘shinlariga qaraganda ancha yuqori haq to‘langan.{{Sfn|Gibb|1923|p=76}}. Kinana qabilasi vakillari Ayyubiylar sultoni [[Salohuddin al-Ayyubiy|Salohiddin]]ning lashkarboshisi [[Qozi al-Fozil]] bilan birga salibchilarga qarshi Ramla yaqinidagi Monjizar jangida qatnashgan. u jangda Salohiddin qo‘shini mag‘lubiyatga uchragan{{Sfn|Gibb|1923|p=86, note 25}}. Ehtimol, ular Janubiy Falastindagi Ramla atrofi hududini yaxshi bilganlari sababli bu jangga jalb etilgan{{Sfn|Gibb|1923|p=86, note 25}}. 1249-yil iyun oyida [[Louis IX Avliyo|Louis IX ]]ning qariyb 700 kemadan iborat dengiz qo‘shini [[Yettinchi salib yurishi]] doirasida Dumyotga kelib tushgan. O‘sha paytga kelib jasurligi bilan tanilgan shahardagi Kinona garnizoni salibchilar kelganini ko‘rishi bilan Faxriddin boshchiligidagi Misr garnizoni bilan birga qochib ketgan{{Sfn|Lane-Poole|2013|p=238}}. Natijada, Ayyubiy sultoni [[as-Solih Ayyub]] qochib ketgan Kinona qo‘shinlari qo‘mondonlarini qatl ettirgan{{Sfn|Runciman|1951|p=221}}{{Sfn|Lane-Poole|2013|pp=232–233}}. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Slaves on Horses}} * {{A History of Palestine, 634–1099}} * {{The Arab Conquests in Central Asia}} * {{Kitob manbasi|last1=Jayyusi |first1=Salma Khadra |authorlink=Salma Khadra Jayyusi |title=Klassik arab hikoyalari: antologiya |date=2010 |publisher=Columbia University Press |location=New York |isbn=978-0-231-14922-8 |url=https://books.google.com/books?id=4VU4AAAAQBAJ&pg=PA99}} * {{Kitob manbasi|last1=Lane-Poole |first1=Stanley |title=Misr tarixi: o‘rta asrlarda |date=16 October 2013 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-53734-1 |url=https://books.google.com/books?id=yY1TAQAAQBAJ |language=en}} * {{Kitob manbasi|last=Runciman |first=Steven |author-link=Steven Runciman |title=Salib yurishlari tarixi, I jild: Birinchi salib yurishi va Quddus qirolligining barpo etilishi |publisher=Cambridge University Press |year=1951}} * {{Islom ensiklopediyasi, ikkinchi nashri|last=Watt |first=W. Montgomery |authorlink=William Montgomery Watt |article=Kināna |volume=5 |page=116}} {{refend}} {{Tarixiy arab qabilalari}} [[Turkum:Muhammadning oilasi]] [[Turkum:Kinona]] [[Turkum:Arabiston qabilalari]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni qabilalari]] [[Turkum:Mudar]] [[Turkum:Arab etnik guruhlari]] 9kf3f0fnqbxo77d1uff2oqcq8jb263w 6272369 6272367 2026-09-17T07:52:48Z Oblakulova 111326 6272369 wikitext text/x-wiki {{Qabila bilgiqutisi | name = Kinona<br />{{Qalin emas|{{Lang-ar|بَنُو كِنَاَنَة}}}} | type = Arab qabilasi | image_size = 130px | caption = Kinonaning [[Siffin jangi]]dagi (657) bayrogʻi | nisba = Al-Kinoniy ({{Lang|ar|الْكِنَانِيّ}}) | location = [[Tihama]] va [[Hijoz]]ning [[Makka]] shahri atrofidagi hududlar (V asr — hozirgacha) <br /> [[Jund Filastin|Falastin]] (VII — XII asrlar) <br /> [[Dumyot]] va atrof hududlar (XII — XIII asrlar) | descended = [[Muhammadning shajarasi|Kinona ibn Xuzayma]] | branches = *Nadr ** [[Quraysh]] (alohida qabila sifatida) * Molik * Milkon * Amir * Amr * Abdumanot ** [[Banu Bakr ibn Abdumanot|Bakr]] *** Mudlij *** Lays *** Duʼil *** Damra ** [[Banu Gʻifar|Gʻifor]] ** Horish ** [[Banu Jazima|Jazima]] | religion = [[Islom]] | image = Kinana.svg }} '''Kinana''' ({{Lang-ar|كِنَاَنَة|Kināna}}) — [[Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar|arab qabilasi]], [[Tihama]] sohilboʻyi hududi va [[Hijoz]] togʻlarida, [[Makka]] atroflarida yashagan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. [[Islom]] paygʻambari [[Muhammad]] mansub boʻlgan [[Quraysh]] qabilasi aynan Kinonaning bir tarmogʻidan kelib chiqqan. Hozirgi kunda [[arab dunyosi]]ning turli hududlaridagi bir qator qabilalar oʻz nasablarini Kinona qabilasi bilan bogʻlaydi<ref name="Brill">{{cite book|title=E. J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936 |volume=4 |editor-last=Houtsma |editor-first=M. Th. |year=1993 |pages=1017–1018 |chapter=Kinana |publisher=Brill |isbn=9789004097902}}</ref>. == Joylashuvi == Kinona qabilasiga tegishli hudud [[Tihama]] sohilining [[Makka]] yaqinidagi qismidan shimoli-sharqqa tomon choʻzilib, ularning qarindosh qabilalari [[Banu Asad]] hududi bilan chegaradosh boʻlgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. [[File:Pre_Islamic_Arabian_Tribes_(Harold_Dixon).svg|thumb|258x258px|Milodiy 600-yildagi [[Arabiston yarim oroli]] xaritasida turli arab qabilalari va ularning yashash hududlari koʻrsatilgan. [[Laxmiylar qirolligi|Laxmiylar]] (sariq) [[Sosoniylar davlati|Sosoniylar imperiyasi]]ning [[vassallik|vassallari]] sifatida arab monarxiyasini tashkil etgan boʻlsa, [[Gʻassoniylar davlati|Gʻassoniylar]] (qizil) [[Rim imperiyasi]]ning vassali sifatida arab monarxiyasini tashkil etgan. [[Birinchi jahon urushi]] davrida britaniyalik olim Harold Dixon tomonidan nashr etilgan xaritada 1914-yilda [[Gʻarbiy Osiyo]]dagi arab qabilalarining joylashuvi koʻrsatilgan.]] == Tarixi == === Kelib chiqishi va tarmoqlari === AArablarning nasabnomaga oid anʼanalariga koʻra, qabilaning nomi bilan atalgan ajdodi Kinona boʻlib, u [[Xuzayma ibn Mudrika]]ning oʻgʻli boʻlgan<ref name="Ishaq">{{cite book |author=Ibn Ishaq |author-link=Ibn Ishaq |translator=Alfred Guillaume |translator-link=Alfred Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat |url=https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |publisher=Oxford university press |isbn=0195778286 |year=1955 |pages=3, 38–41, 52–53}}</ref>. Qabila oʻz nasabini [[Islomda Ismoil|Ismoil]]ga bogʻlagan. Islom anʼanalariga koʻra, Ismoil yamanlik [[Jurhum]] qabilasidan boʻlgan ayolga uylangan va [[Makka]] atrofiga kelib joylashgan<ref name="Peters">{{cite book |title=Muhammad and the Origins of Islam|last1=Peters |first1=Francis E.|pages=5–15}}</ref>. Kinona qabilasi [[Politeizm|koʻpxudolikka]] eʼtiqod qilgan, ularning diniy eʼtiqodida maʼbuda [[Al-Uzzo|al-Uzzoga]] sigʻinish markaziy oʻrin tutgan. Islom anʼanalariga koʻra, vaqt oʻtishi bilan Kinana va Ismoilning boshqa avlodlari Shimoliy Arabiston boʻylab tarqalib ketgan, oʻzlarining [[Hanif|dastlabki eʼtiqodlarini]] yoʻqotib, [[Butparastlik|butparastlikka]] berilgan<ref name="Peters" />. Qabila oltita asosiy tarmoqqa boʻlingan: Nadr, Malik, Milkon, Amir, Amr va Abduanot. Nadr tarmogʻidan [[islom]] paygʻambari [[Muhammad]] mansub boʻlgan [[Quraysh]] qabilasi kelib chiqqan. Quraysh Kinona qabilasidan alohida qabila sifatida qaralgan. Abduanot tarmogʻi tarkibida kuchli <nowiki/>[[Banu Bakr ibn Abd Manat|Bakr ibn Abdumanot]] guruhi mavjud boʻlgan. Uning asosiy tarmoqlarini Mudlij, Du’il, Lays va Damra tashkil qilgan. [[Banu Gʻifar|Gʻifor]] guruhi Damra tarmogʻiga mansub boʻlgan yoki bevosita Abduanotdan kelib chiqqan. Yana bir tarmoq Horish ibn Abdumanot kichik va, ehtimol, oʻzaro qarindosh boʻlmagan bir qancha urugʻlardan tashkil topgan Ahobish guruhining asosini tashkil etgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Quraysh qabilasining ajdodi [[Fihr ibn Molik|Fihr ibn Malik ibn Nadr]] Janubiy Arabistondagi [[Himʼyariylar podsholigi|Himyariylar]]ning bir tarmogʻi ustidan qozonilgan gʻalabada Kinana qabilasining yetakchisi sifatida namoyon boʻlgan. Uning avlodi [[Qusay ibn Kilab]] [[Kaʼba|Kaʼba]] joylashgan muqaddas shahar [[Makka|Makkani]] egallashida Kinona qabilasi tomonidan qoʻllab-quvvatlangan. Qusayning qabila aʼzolari orasidagi mavqei yanada mustahkamlanishiga sabab Lays tarmogʻiga mansub Kinona qabilasining yana bir boshligʻi Yaʼmar ibn Amrning unga yordam berishi boʻlgan. Bakr esa, odatda, Qusayga qarshi turgan. Fijor urushi Kinanalik al-Barrod ibn Qays tomonidan Banu Kilob qabilasi boshligʻining oʻldirilishi natijasida boshlangan. Al-Barrod Damra urugʻiga mansub boʻlib, oʻz qabilasi tomonidan quvgʻin qilingan, biroq Du’il guruhi tomonidan himoya qilingan va Quraysh boshligʻi [[Harb ibn Umayya]] bilan ittifoqchilik munosabatlarini saqlab kelgan. Bunga javoban Kilob va ularning Havozin qabilasidagi qarindoshlari Qurayshga qarshi yurish qilgan, Kinona, jumladan, Bakr guruhi ham Qurayshni qoʻllab-quvvatlash uchun kelgan. Shunga qaramay, Bakr Qurayshga nisbatan dushman ruhida boʻlib kelgan. Kinonaliklar tomonidan bir qurayshlik yosh kishining oʻldirilishi uchun qasos tariqasida Bakr boshligʻining oʻldirilishi qabilalar oʻrtasidagi ziddiyatni yanada kuchaytirgan. Qabila anʼanalariga koʻra, yoshlar boshliqlar bilan teng maqomga ega hisoblanmagan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. === Ilk islomiy davr === Islom tarixchilari Muhammad davrida Kinana qabilasining yagona va birlashgan qabila sifatidagi faoliyati haqida maʼlumot qayd etmagan. Biroq qabilaning ayrim tarmoqlari, jumladan, Quraysh, islomning shakllanishi va tarqalishida muhim rol oʻynagan<ref name="Brill" />. Quraysh dastlab paygʻambar Muhammad va uning yakkaxudolik taʼlimotiga qarshi chiqqan. Biroq Bakr bilan avvaldan mavjud boʻlgan ziddiyatlar sababli ular 624-yilda [[Badr jangi]]da Kinona qabilasi xavfsizlik kafolati bermay turib paygʻambar Muhammad va uning tarafdorlariga qarshi chiqishga ikkilanib turgan. Mudlij guruhi Qurayshga orqa tomondan hujum qilmaslikka vaʼda bergach, Quraysh paygʻambar Muhammadga qarshi yurish qilgan, biroq jangda magʻlubiyatga uchragan. Keyinchalik Bakr tomonidan Muhammad paygʻambarning ittifoqchilari boʻlgan Xuzoaga qilingan hujum paygʻambarning 630-yilda [[Makkaning fath qilinishi|Makkani fath etish]]ga qaratilgan yurishni boshlashiga sabab boʻlgan. Bu yurishda uni Gʻifor, Lays va Damra guruhlari qoʻllab-quvvatlagan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Makka fath etilgach, Kinona qabilasi haqida maʼlumotlar juda kam uchraydi. Du’il guruhining taniqli vakili [[Abul Asvad Dualiy|Abu al-Asvad ad-Dualiy]] xalifa [[Ali]]ning ittifoqchisi sifatida qayd etilgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Kinona 630-yillarda musulmonlar tomonidan bosib olingandan soʻng, [[Jund Filastin]] ([[Falastin (mintaqa)|Falastin]] harbiy okrugi)dagi arab qabilalaridan tashkil topgan asosiy harbiy garnizonlardan birining tarkibiga kirgan. Garnizonning boshqa asosiy tarkibiy qismlarini Juz’am, [[Laxmiylar qirolligi|Laxm]], Xuzoa, [[Khath'am|Xas’am]] va [[Azd]] qabilalari tashkil etgan{{Sfn|Crone|1980|p=225, note 210}}. Xalifa [[Umar]] ({{hukmronlik|634|644}}) taxminan 638–639-yillarda Kinana qabilasidan boʻlgan ikki kishi [[Alqama ibn Mujazziz al-Kinoniy]] va Alqama ibn Hakimni Falastinning qoʻsh hokimi etib tayinlagan. Alqama ibn Mujazziz [[Quddus]]da, Alqama ibn Hakim esa ehtimol Liddada joylashgan qarorgoh qurgan{{Sfn|Gil|1997|p=116}}. Alqama ibn Hakim xalifa [[Usmon ibn Affon|Usmon]] ({{hukmronlik|644|656}}) davrida [[Muoviya I|Muoviya ibn Abu Sufyon]] uning oʻrnini egallagunga qadar hokimlik qilgan.[[Damashq xalifaligi|Umaviylar]] xalifasi [[Yazid II]] ({{hukmronlik|720|724}}) saroyidagi qoʻshiqchi qiz [[Hababa|Haboba]] oʻz sheʼrida Kinanani Falastinda yashaganini tilga olgan: <blockquote>Atrofimda Kinonaning bir guruhi<br />Falastinda otlarini tezlik bilan minib borar{{Sfn|Jayyusi|2010|pp=98–99}}.</blockquote> 844–845-yillarda Kinona qabilasi Makkaga yaqin hududlarda, garchi avvalgiga qaraganda zaiflashgan holda boʻlsa-da, oʻz mavqeini saqlab qolgani qayd etilgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. === Oʻrta islomiy davr === 1153-yilda [[Salib yurishlari|salibchilar]] Asqalon port shahrini egallaganidan soʻng Janubiy [[Falastin (mintaqa)|Falastin]]dagi Kinona [[Amir|amiri]]lari va iqto egalari [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar xalifaligining]]ga Misr shahriga koʻchib ketgan. Fotimiylar vaziri Taloi ibn Ruzzik qabila vakillarini [[Dumyot|Dimyot]] va uning atrofidagi hududlarga joylashtirgan. Shundan boshlab ular Kinoniya nomi bilan tanilgan. [[Ayyubiylar]] davrida Kinoniya moliyaviy hisob-kitoblarda ikkinchi darajali qoʻshinlar qatoriga kiritilgan. Ularga kurd, turk va turkman askarlariga toʻlanadigan maoshning yarmi miqdorida, biroq boshqa arab yordamchi qoʻshinlariga qaraganda ancha yuqori haq toʻlangan.{{Sfn|Gibb|1923|p=76}}. Kinana qabilasi vakillari Ayyubiylar sultoni [[Salohuddin al-Ayyubiy|Salohiddin]]ning lashkarboshisi [[Qozi al-Fozil]] bilan birga salibchilarga qarshi Ramla yaqinidagi Monjizar jangida qatnashgan. u jangda Salohiddin qoʻshini magʻlubiyatga uchragan{{Sfn|Gibb|1923|p=86, note 25}}. Ehtimol, ular Janubiy Falastindagi Ramla atrofi hududini yaxshi bilganlari sababli bu jangga jalb etilgan{{Sfn|Gibb|1923|p=86, note 25}}. 1249-yil iyun oyida [[Louis IX Avliyo|Louis IX ]]ning qariyb 700 kemadan iborat dengiz qoʻshini [[Yettinchi salib yurishi]] doirasida Dumyotga kelib tushgan. Oʻsha paytga kelib jasurligi bilan tanilgan shahardagi Kinona garnizoni salibchilar kelganini koʻrishi bilan Faxriddin boshchiligidagi Misr garnizoni bilan birga qochib ketgan{{Sfn|Lane-Poole|2013|p=238}}. Natijada, Ayyubiy sultoni [[as-Solih Ayyub]] qochib ketgan Kinona qoʻshinlari qoʻmondonlarini qatl ettirgan{{Sfn|Runciman|1951|p=221}}{{Sfn|Lane-Poole|2013|pp=232–233}}. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Slaves on Horses}} * {{A History of Palestine, 634–1099}} * {{The Arab Conquests in Central Asia}} * {{Kitob manbasi|last1=Jayyusi |first1=Salma Khadra |authorlink=Salma Khadra Jayyusi |title=Klassik arab hikoyalari: antologiya |date=2010 |publisher=Columbia University Press |location=New York |isbn=978-0-231-14922-8 |url=https://books.google.com/books?id=4VU4AAAAQBAJ&pg=PA99}} * {{Kitob manbasi|last1=Lane-Poole |first1=Stanley |title=Misr tarixi: o‘rta asrlarda |date=16 October 2013 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-53734-1 |url=https://books.google.com/books?id=yY1TAQAAQBAJ |language=en}} * {{Kitob manbasi|last=Runciman |first=Steven |author-link=Steven Runciman |title=Salib yurishlari tarixi, I jild: Birinchi salib yurishi va Quddus qirolligining barpo etilishi |publisher=Cambridge University Press |year=1951}} * {{Islom ensiklopediyasi, ikkinchi nashri|last=Watt |first=W. Montgomery |authorlink=William Montgomery Watt |article=Kināna |volume=5 |page=116}} {{refend}} {{Tarixiy arab qabilalari}} [[Turkum:Muhammadning oilasi]] [[Turkum:Kinona]] [[Turkum:Arabiston qabilalari]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni qabilalari]] [[Turkum:Mudar]] [[Turkum:Arab etnik guruhlari]] mpmfiwj7nm2fcoqublb33nsw6dq80rj 6272378 6272369 2026-09-17T08:03:29Z Oblakulova 111326 6272378 wikitext text/x-wiki {{Qabila bilgiqutisi | name = Kinona<br />{{Qalin emas|{{Lang-ar|بَنُو كِنَاَنَة}}}} | type = Arab qabilasi | image_size = 130px | caption = Kinonaning [[Siffin jangi]]dagi (657) bayrogʻi | nisba = Al-Kinoniy ({{Lang|ar|الْكِنَانِيّ}}) | location = [[Tihama]] va [[Hijoz]]ning [[Makka]] shahri atrofidagi hududlar (V asr — hozirgacha) <br /> [[Jund Filastin|Falastin]] (VII — XII asrlar) <br /> [[Dumyot]] va atrof hududlar (XII — XIII asrlar) | descended = [[Muhammadning shajarasi|Kinona ibn Xuzayma]] | branches = *Nadr ** [[Quraysh]] (alohida qabila sifatida) * Molik * Milkon * Amir * Amr * Abdumanot ** [[Banu Bakr ibn Abdumanot|Bakr]] *** Mudlij *** Lays *** Duʼil *** Damra ** [[Banu Gʻifar|Gʻifor]] ** Horish ** [[Banu Jazima|Jazima]] | religion = [[Islom]] | image = Kinana.svg }} '''Kinana''' ({{Lang-ar|كِنَاَنَة|Kināna}}) — [[Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar|arab qabilasi]], [[Tihama]] sohilboʻyi hududi va [[Hijoz]] togʻlarida, [[Makka]] atroflarida yashagan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. [[Islom]] [[Paygʻambar|paygʻambari]] [[Muhammad]] mansub boʻlgan [[Quraysh]] qabilasi aynan Kinonaning bir tarmogʻidan kelib chiqqan. Hozirgi kunda [[arab dunyosi]]ning turli hududlaridagi bir qator qabilalar oʻz nasablarini Kinona qabilasi bilan bogʻlaydi<ref name="Brill">{{cite book|title=E. J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936 |volume=4 |editor-last=Houtsma |editor-first=M. Th. |year=1993 |pages=1017–1018 |chapter=Kinana |publisher=Brill |isbn=9789004097902}}</ref>. == Joylashuvi == Kinona qabilasiga tegishli hudud [[Tihama]] sohilining [[Makka]] yaqinidagi qismidan shimoli-sharqqa tomon choʻzilib, ularning qarindosh qabilalari [[Banu Asad]] hududi bilan chegaradosh boʻlgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. [[File:Pre_Islamic_Arabian_Tribes_(Harold_Dixon).svg|thumb|258x258px|Milodiy 600-yildagi [[Arabiston yarim oroli]] xaritasida turli arab qabilalari va ularning yashash hududlari koʻrsatilgan. [[Laxmiylar qirolligi|Laxmiylar]] (sariq) [[Sosoniylar davlati|Sosoniylar imperiyasi]]ning [[vassallik|vassallari]] sifatida arab monarxiyasini tashkil etgan boʻlsa, [[Gʻassoniylar davlati|Gʻassoniylar]] (qizil) [[Rim imperiyasi]]ning vassali sifatida arab monarxiyasini tashkil etgan. [[Birinchi jahon urushi]] davrida britaniyalik olim Harold Dixon tomonidan nashr etilgan xaritada 1914-yilda [[Gʻarbiy Osiyo]]dagi arab qabilalarining joylashuvi koʻrsatilgan.]] == Tarixi == === Kelib chiqishi va tarmoqlari === Arablarning nasabnomaga oid anʼanalariga koʻra, qabilaning nomi bilan atalgan ajdodi Kinona ismli kishi boʻlib, u [[Xuzayma ibn Mudrika]]ning oʻgʻli boʻlgan<ref name="Ishaq">{{cite book |author=Ibn Ishaq |author-link=Ibn Ishaq |translator=Alfred Guillaume |translator-link=Alfred Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat |url=https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |publisher=Oxford university press |isbn=0195778286 |year=1955 |pages=3, 38–41, 52–53}}</ref>. Qabila oʻz nasabini [[Islomda Ismoil|Ismoil]]ga bogʻlagan. Islom anʼanalariga koʻra, Ismoil yamanlik [[Jurhum]] qabilasidan boʻlgan ayolga uylangan va [[Makka]] atrofiga kelib joylashgan<ref name="Peters">{{cite book |title=Muhammad and the Origins of Islam|last1=Peters |first1=Francis E.|pages=5–15}}</ref>. Kinona qabilasi [[Politeizm|koʻpxudolikka]] eʼtiqod qilgan, ularning diniy eʼtiqodida maʼbuda [[Al-Uzzo|al-Uzzoga]] sigʻinish markaziy oʻrin tutgan. Islom anʼanalariga koʻra, vaqt oʻtishi bilan Kinona va Ismoilning boshqa avlodlari Shimoliy Arabiston boʻylab tarqalib ketgan, oʻzlarining [[Hanif|dastlabki eʼtiqodlarini]] yoʻqotib, [[Butparastlik|butparastlikka]] berilgan<ref name="Peters" />. Qabila 6 ta asosiy tarmoqqa boʻlingan, ular Nadr, Molik, Milkon, Amir, Amr va Abdumanot. Nadr tarmogʻidan [[islom]] paygʻambari [[Muhammad]] mansub boʻlgan [[Quraysh]] qabilasi kelib chiqqan. Quraysh Kinona qabilasidan alohida qabila sifatida qaralgan. Abdumanot tarmogʻi tarkibida kuchli <nowiki/>[[Banu Bakr ibn Abd Manat|Bakr ibn Abdumanot]] guruhi mavjud boʻlgan. Uning asosiy tarmoqlarini Mudlij, Du’il, Lays va Damra tashkil qilgan. [[Banu Gʻifar|Gʻifor]] guruhi Damra tarmogʻiga mansub boʻlgan yoki bevosita Abdumanotdan kelib chiqqan. Yana bir tarmoq Horish ibn Abdumanot kichik va, ehtimol, oʻzaro qarindosh boʻlmagan bir qancha urugʻlardan tashkil topgan Ahobish guruhining asosini tashkil etgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Quraysh qabilasining ajdodi [[Fihr ibn Molik|Fihr ibn Molik ibn Nadr]] Janubiy Arabistondagi [[Himʼyariylar podsholigi|Himyariylar]]ning bir tarmogʻi ustidan qozonilgan gʻalabada Kinona qabilasining yetakchisi sifatida namoyon boʻlgan. Uning avlodi [[Qusay ibn Kilab|Qusay ibn Kilob]] [[Kaʼba|Kaʼba]] joylashgan muqaddas shahar [[Makka|Makkani]] egallashi chog'ida Kinona qabilasi uni qoʻllab-quvvatlangan. Qusayning qabila aʼzolari orasidagi mavqei yanada mustahkamlanishiga sabab Lays tarmogʻiga mansub Kinona qabilasining yana bir boshligʻi Yaʼmar ibn Amrning unga yordam berishi boʻlgan. Bakr esa, odatda, Qusayga qarshi turgan. Fijor urushi kinonalik al-Barrod ibn Qays tomonidan Banu Kilob qabilasi boshligʻining oʻldirilishi natijasida boshlangan. Al-Barrod Damra urugʻiga mansub boʻlib, oʻz qabilasi tomonidan quvgʻin qilingan, biroq Du’il guruhi tomonidan himoya qilingan va Quraysh boshligʻi [[Harb ibn Umayya]] bilan ittifoqchilik munosabatlarini saqlab kelgan. Bunga javoban Kilob va ularning Havozin qabilasidagi qarindoshlari Qurayshga qarshi yurish qilgan, Kinona, jumladan, Bakr guruhi ham Qurayshni qoʻllab-quvvatlash uchun kelgan. Shunga qaramay, Bakr Qurayshga nisbatan dushmanlik ruhida boʻlib kelgan. Kinonaliklar tomonidan bir qurayshlik yosh kishining oʻldirilishi uchun qasos tariqasida Bakr boshligʻining oʻldirilishi qabilalar oʻrtasidagi ziddiyatni yanada kuchaytirgan. Qabila anʼanalariga koʻra, yoshlar boshliqlar bilan teng maqomga ega hisoblanmagan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. === Ilk islomiy davr === [[Islom]] tarixchilari payg'ambar Muhammad davrida Kinona qabilasining yagona va birlashgan qabila sifatidagi faoliyati haqida maʼlumot qayd etmagan. Biroq qabilaning ayrim tarmoqlari, jumladan, Quraysh, islomning shakllanishi va tarqalishida muhim rol oʻynagan<ref name="Brill" />. Quraysh dastlab paygʻambar Muhammad va uning [[Monoteizm|yakkaxudolik]] taʼlimotiga qarshi chiqqan. Biroq Bakr bilan avvaldan mavjud boʻlgan ziddiyatlar sababli ular 624-yilda [[Badr jangi]]da Kinona qabilasi xavfsizlik kafolati bermay turib paygʻambar Muhammad va uning tarafdorlariga qarshi chiqishga ikkilanib turgan. Mudlij guruhi Qurayshga orqa tomondan hujum qilmaslikka vaʼda bergach, Quraysh paygʻambar Muhammadga qarshi yurish qilgan, biroq jangda magʻlubiyatga uchragan. Keyinchalik Bakr tomonidan Muhammad paygʻambarning ittifoqchilari boʻlgan Xuzoaga qilingan hujum paygʻambarning 630-yilda [[Makkaning fath qilinishi|Makkani fath etish]]ga qaratilgan yurishni boshlashiga sabab boʻlgan. Bu yurishda uni Gʻifor, Lays va Damra guruhlari qoʻllab-quvvatlagan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Makka fath etilganidan keyin Kinona qabilasi haqida maʼlumotlar juda kam uchraydi. Du’il guruhining taniqli vakili [[Abul Asvad Dualiy|Abu al-Asvad ad-Dualiy]] xalifa [[Ali]]ning ittifoqchisi sifatida qayd etilgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Kinona 630-yillarda [[Musulmon|musulmonlar]] tomonidan bosib olingandan soʻng, [[Jund Filastin]] ([[Falastin (mintaqa)|Falastin]] harbiy okrugi)dagi arab qabilalaridan tashkil topgan asosiy harbiy garnizonlardan birining tarkibiga kirgan. Garnizonning boshqa asosiy tarkibiy qismlarini Juz’am, [[Laxmiylar qirolligi|Laxm]], Xuzoa, [[Khath'am|Xas’am]] va [[Azd]] qabilalari tashkil etgan{{Sfn|Crone|1980|p=225, note 210}}. Xalifa [[Umar]] ({{hukmronlik|634|644}}) taxminan 638–639-yillarda Kinona qabilasidan boʻlgan ikki kishi [[Alqama ibn Mujazziz al-Kinoniy]] va Alqama ibn Hakimni Falastinning qoʻsh hokimi etib tayinlagan. Alqama ibn Mujazziz [[Quddus]]da, Alqama ibn Hakim esa ehtimol Liddada qarorgoh qurgan{{Sfn|Gil|1997|p=116}}. Alqama ibn Hakim xalifa [[Usmon ibn Affon|Usmon]] ({{hukmronlik|644|656}}) davrida [[Muoviya I|Muoviya ibn Abu Sufyon]] uning oʻrnini egallagunga qadar hokimlik qilgan.[[Damashq xalifaligi|Umaviylar]] xalifasi [[Yazid II]] ({{hukmronlik|720|724}}) saroyidagi qoʻshiqchi qiz [[Hababa|Haboba]] oʻz sheʼrida Kinonaning Falastinda yashaganini tilga olgan: <blockquote>Atrofimda Kinonaning bir guruhi<br />Falastinda otlarini tezlik bilan minib borar{{Sfn|Jayyusi|2010|pp=98–99}}.</blockquote> 844–845-yillarda Kinona qabilasi Makkaga yaqin hududlarda, garchi avvalgiga qaraganda zaiflashgan holda boʻlsa-da, oʻz mavqeini saqlab qolgani qayd etilgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. === Oʻrta islom davri === 1153-yilda [[Salib yurishlari|salibchilar]] Asqalon port shahrini egallaganidan soʻng Janubiy [[Falastin (mintaqa)|Falastin]]dagi Kinona [[amir]]lari va iqto egalari [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar xalifaligining]]ga Misr shahriga koʻchib ketgan. Fotimiylar vaziri Taloi ibn Ruzzik qabila vakillarini [[Dumyot]] va uning atrofidagi hududlarga joylashtirgan. Shundan boshlab ular ''Kinoniya'' nomi bilan tanilgan. [[Ayyubiylar]] davrida Kinoniya moliyaviy hisob-kitoblarda ikkinchi darajali qoʻshinlar qatoriga kiritilgan. Ularga kurd, turk va turkman askarlariga toʻlanadigan maoshning yarmi miqdorida, biroq boshqa arab yordamchi qoʻshinlariga qaraganda ancha yuqori haq toʻlangan{{Sfn|Gibb|1923|p=76}}. Kinona qabilasi vakillari Ayyubiylar sultoni [[Salohuddin al-Ayyubiy|Salohiddin]]ning lashkarboshisi [[Qozi al-Fozil]] bilan birga salibchilarga qarshi Ramla yaqinidagi Monjizar jangida qatnashgan. Bu jangda Salohiddin qoʻshini magʻlubiyatga uchragan{{Sfn|Gibb|1923|p=86, note 25}}. Ehtimol, ular Janubiy Falastindagi Ramla atrofi hududini yaxshi bilganlari sababli bu jangga jalb etilgan{{Sfn|Gibb|1923|p=86, note 25}}. 1249-yil iyun oyida [[Louis IX Avliyo|Louis IX ]]ning qariyb 700 kemadan iborat dengiz qoʻshini [[Yettinchi salib yurishi]] doirasida Dumyotga kelib tushgan. Oʻsha paytga kelib jasurligi bilan tanilgan shahardagi Kinona garnizoni salibchilar kelganini koʻrishi bilan Faxriddin boshchiligidagi Misr garnizoni bilan birga qochib ketgan{{Sfn|Lane-Poole|2013|p=238}}. Natijada, Ayyubiy sultoni [[as-Solih Ayyub]] qochib ketgan Kinona qoʻshinlari qoʻmondonlarini qatl ettirgan{{Sfn|Runciman|1951|p=221}}{{Sfn|Lane-Poole|2013|pp=232–233}}. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Slaves on Horses}} * {{A History of Palestine, 634–1099}} * {{The Arab Conquests in Central Asia}} * {{Kitob manbasi|last1=Jayyusi |first1=Salma Khadra |authorlink=Salma Khadra Jayyusi |title=Klassik arab hikoyalari: antologiya |date=2010 |publisher=Columbia University Press |location=New York |isbn=978-0-231-14922-8 |url=https://books.google.com/books?id=4VU4AAAAQBAJ&pg=PA99}} * {{Kitob manbasi|last1=Lane-Poole |first1=Stanley |title=Misr tarixi: o‘rta asrlarda |date=16 October 2013 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-53734-1 |url=https://books.google.com/books?id=yY1TAQAAQBAJ |language=en}} * {{Kitob manbasi|last=Runciman |first=Steven |author-link=Steven Runciman |title=Salib yurishlari tarixi, I jild: Birinchi salib yurishi va Quddus qirolligining barpo etilishi |publisher=Cambridge University Press |year=1951}} * {{Islom ensiklopediyasi, ikkinchi nashri|last=Watt |first=W. Montgomery |authorlink=William Montgomery Watt |article=Kināna |volume=5 |page=116}} {{refend}} {{Tarixiy arab qabilalari}} [[Turkum:Muhammadning oilasi]] [[Turkum:Kinona]] [[Turkum:Arabiston qabilalari]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni qabilalari]] [[Turkum:Mudar]] [[Turkum:Arab etnik guruhlari]] pc3ywmsgtkxceivtzeccnlle8sbslkn 6272380 6272378 2026-09-17T08:03:39Z Oblakulova 111326 6272380 wikitext text/x-wiki {{Qabila bilgiqutisi | name = Kinona<br />{{Qalin emas|{{Lang-ar|بَنُو كِنَاَنَة}}}} | type = Arab qabilasi | image_size = 130px | caption = Kinonaning [[Siffin jangi]]dagi (657) bayrogʻi | nisba = Al-Kinoniy ({{Lang|ar|الْكِنَانِيّ}}) | location = [[Tihama]] va [[Hijoz]]ning [[Makka]] shahri atrofidagi hududlar (V asr — hozirgacha) <br /> [[Jund Filastin|Falastin]] (VII — XII asrlar) <br /> [[Dumyot]] va atrof hududlar (XII — XIII asrlar) | descended = [[Muhammadning shajarasi|Kinona ibn Xuzayma]] | branches = *Nadr ** [[Quraysh]] (alohida qabila sifatida) * Molik * Milkon * Amir * Amr * Abdumanot ** [[Banu Bakr ibn Abdumanot|Bakr]] *** Mudlij *** Lays *** Duʼil *** Damra ** [[Banu Gʻifar|Gʻifor]] ** Horish ** [[Banu Jazima|Jazima]] | religion = [[Islom]] | image = Kinana.svg }} '''Kinana''' ({{Lang-ar|كِنَاَنَة|Kināna}}) — [[Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar|arab qabilasi]], [[Tihama]] sohilboʻyi hududi va [[Hijoz]] togʻlarida, [[Makka]] atroflarida yashagan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. [[Islom]] [[Paygʻambar|paygʻambari]] [[Muhammad]] mansub boʻlgan [[Quraysh]] qabilasi aynan Kinonaning bir tarmogʻidan kelib chiqqan. Hozirgi kunda [[arab dunyosi]]ning turli hududlaridagi bir qator qabilalar oʻz nasablarini Kinona qabilasi bilan bogʻlaydi<ref name="Brill">{{cite book|title=E. J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936 |volume=4 |editor-last=Houtsma |editor-first=M. Th. |year=1993 |pages=1017–1018 |chapter=Kinana |publisher=Brill |isbn=9789004097902}}</ref>. == Joylashuvi == Kinona qabilasiga tegishli hudud [[Tihama]] sohilining [[Makka]] yaqinidagi qismidan shimoli-sharqqa tomon choʻzilib, ularning qarindosh qabilalari [[Banu Asad]] hududi bilan chegaradosh boʻlgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. [[File:Pre_Islamic_Arabian_Tribes_(Harold_Dixon).svg|thumb|258x258px|Milodiy 600-yildagi [[Arabiston yarim oroli]] xaritasida turli arab qabilalari va ularning yashash hududlari koʻrsatilgan. [[Laxmiylar qirolligi|Laxmiylar]] (sariq) [[Sosoniylar davlati|Sosoniylar imperiyasi]]ning [[vassallik|vassallari]] sifatida arab monarxiyasini tashkil etgan boʻlsa, [[Gʻassoniylar davlati|Gʻassoniylar]] (qizil) [[Rim imperiyasi]]ning vassali sifatida arab monarxiyasini tashkil etgan. [[Birinchi jahon urushi]] davrida britaniyalik olim Harold Dixon tomonidan nashr etilgan xaritada 1914-yilda [[Gʻarbiy Osiyo]]dagi arab qabilalarining joylashuvi koʻrsatilgan.]] == Tarixi == === Kelib chiqishi va tarmoqlari === Arablarning nasabnomaga oid anʼanalariga koʻra, qabilaning nomi bilan atalgan ajdodi Kinona ismli kishi boʻlib, u [[Xuzayma ibn Mudrika]]ning oʻgʻli boʻlgan<ref name="Ishaq">{{cite book |author=Ibn Ishaq |author-link=Ibn Ishaq |translator=Alfred Guillaume |translator-link=Alfred Guillaume |title=The Life of Muhammad: A Translation of Ibn Isḥāq's sīrat |url=https://archive.org/stream/TheLifeOfMohammedGuillaume/The_Life_Of_Mohammed_Guillaume#page/n23/mode/2up |location=London |publisher=Oxford university press |isbn=0195778286 |year=1955 |pages=3, 38–41, 52–53}}</ref>. Qabila oʻz nasabini [[Islomda Ismoil|Ismoil]]ga bogʻlagan. Islom anʼanalariga koʻra, Ismoil yamanlik [[Jurhum]] qabilasidan boʻlgan ayolga uylangan va [[Makka]] atrofiga kelib joylashgan<ref name="Peters">{{cite book |title=Muhammad and the Origins of Islam|last1=Peters |first1=Francis E.|pages=5–15}}</ref>. Kinona qabilasi [[Politeizm|koʻpxudolikka]] eʼtiqod qilgan, ularning diniy eʼtiqodida maʼbuda [[Al-Uzzo|al-Uzzoga]] sigʻinish markaziy oʻrin tutgan. Islom anʼanalariga koʻra, vaqt oʻtishi bilan Kinona va Ismoilning boshqa avlodlari Shimoliy Arabiston boʻylab tarqalib ketgan, oʻzlarining [[Hanif|dastlabki eʼtiqodlarini]] yoʻqotib, [[Butparastlik|butparastlikka]] berilgan<ref name="Peters" />. Qabila 6 ta asosiy tarmoqqa boʻlingan, ular Nadr, Molik, Milkon, Amir, Amr va Abdumanot. Nadr tarmogʻidan [[islom]] paygʻambari [[Muhammad]] mansub boʻlgan [[Quraysh]] qabilasi kelib chiqqan. Quraysh Kinona qabilasidan alohida qabila sifatida qaralgan. Abdumanot tarmogʻi tarkibida kuchli <nowiki/>[[Banu Bakr ibn Abd Manat|Bakr ibn Abdumanot]] guruhi mavjud boʻlgan. Uning asosiy tarmoqlarini Mudlij, Du’il, Lays va Damra tashkil qilgan. [[Banu Gʻifar|Gʻifor]] guruhi Damra tarmogʻiga mansub boʻlgan yoki bevosita Abdumanotdan kelib chiqqan. Yana bir tarmoq Horish ibn Abdumanot kichik va, ehtimol, oʻzaro qarindosh boʻlmagan bir qancha urugʻlardan tashkil topgan Ahobish guruhining asosini tashkil etgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Quraysh qabilasining ajdodi [[Fihr ibn Molik|Fihr ibn Molik ibn Nadr]] Janubiy Arabistondagi [[Himʼyariylar podsholigi|Himyariylar]]ning bir tarmogʻi ustidan qozonilgan gʻalabada Kinona qabilasining yetakchisi sifatida namoyon boʻlgan. Uning avlodi [[Qusay ibn Kilab|Qusay ibn Kilob]] [[Kaʼba|Kaʼba]] joylashgan muqaddas shahar [[Makka|Makkani]] egallashi chogʻida Kinona qabilasi uni qoʻllab-quvvatlangan. Qusayning qabila aʼzolari orasidagi mavqei yanada mustahkamlanishiga sabab Lays tarmogʻiga mansub Kinona qabilasining yana bir boshligʻi Yaʼmar ibn Amrning unga yordam berishi boʻlgan. Bakr esa, odatda, Qusayga qarshi turgan. Fijor urushi kinonalik al-Barrod ibn Qays tomonidan Banu Kilob qabilasi boshligʻining oʻldirilishi natijasida boshlangan. Al-Barrod Damra urugʻiga mansub boʻlib, oʻz qabilasi tomonidan quvgʻin qilingan, biroq Du’il guruhi tomonidan himoya qilingan va Quraysh boshligʻi [[Harb ibn Umayya]] bilan ittifoqchilik munosabatlarini saqlab kelgan. Bunga javoban Kilob va ularning Havozin qabilasidagi qarindoshlari Qurayshga qarshi yurish qilgan, Kinona, jumladan, Bakr guruhi ham Qurayshni qoʻllab-quvvatlash uchun kelgan. Shunga qaramay, Bakr Qurayshga nisbatan dushmanlik ruhida boʻlib kelgan. Kinonaliklar tomonidan bir qurayshlik yosh kishining oʻldirilishi uchun qasos tariqasida Bakr boshligʻining oʻldirilishi qabilalar oʻrtasidagi ziddiyatni yanada kuchaytirgan. Qabila anʼanalariga koʻra, yoshlar boshliqlar bilan teng maqomga ega hisoblanmagan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. === Ilk islomiy davr === [[Islom]] tarixchilari paygʻambar Muhammad davrida Kinona qabilasining yagona va birlashgan qabila sifatidagi faoliyati haqida maʼlumot qayd etmagan. Biroq qabilaning ayrim tarmoqlari, jumladan, Quraysh, islomning shakllanishi va tarqalishida muhim rol oʻynagan<ref name="Brill" />. Quraysh dastlab paygʻambar Muhammad va uning [[Monoteizm|yakkaxudolik]] taʼlimotiga qarshi chiqqan. Biroq Bakr bilan avvaldan mavjud boʻlgan ziddiyatlar sababli ular 624-yilda [[Badr jangi]]da Kinona qabilasi xavfsizlik kafolati bermay turib paygʻambar Muhammad va uning tarafdorlariga qarshi chiqishga ikkilanib turgan. Mudlij guruhi Qurayshga orqa tomondan hujum qilmaslikka vaʼda bergach, Quraysh paygʻambar Muhammadga qarshi yurish qilgan, biroq jangda magʻlubiyatga uchragan. Keyinchalik Bakr tomonidan Muhammad paygʻambarning ittifoqchilari boʻlgan Xuzoaga qilingan hujum paygʻambarning 630-yilda [[Makkaning fath qilinishi|Makkani fath etish]]ga qaratilgan yurishni boshlashiga sabab boʻlgan. Bu yurishda uni Gʻifor, Lays va Damra guruhlari qoʻllab-quvvatlagan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Makka fath etilganidan keyin Kinona qabilasi haqida maʼlumotlar juda kam uchraydi. Du’il guruhining taniqli vakili [[Abul Asvad Dualiy|Abu al-Asvad ad-Dualiy]] xalifa [[Ali]]ning ittifoqchisi sifatida qayd etilgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. Kinona 630-yillarda [[Musulmon|musulmonlar]] tomonidan bosib olingandan soʻng, [[Jund Filastin]] ([[Falastin (mintaqa)|Falastin]] harbiy okrugi)dagi arab qabilalaridan tashkil topgan asosiy harbiy garnizonlardan birining tarkibiga kirgan. Garnizonning boshqa asosiy tarkibiy qismlarini Juz’am, [[Laxmiylar qirolligi|Laxm]], Xuzoa, [[Khath'am|Xas’am]] va [[Azd]] qabilalari tashkil etgan{{Sfn|Crone|1980|p=225, note 210}}. Xalifa [[Umar]] ({{hukmronlik|634|644}}) taxminan 638–639-yillarda Kinona qabilasidan boʻlgan ikki kishi [[Alqama ibn Mujazziz al-Kinoniy]] va Alqama ibn Hakimni Falastinning qoʻsh hokimi etib tayinlagan. Alqama ibn Mujazziz [[Quddus]]da, Alqama ibn Hakim esa ehtimol Liddada qarorgoh qurgan{{Sfn|Gil|1997|p=116}}. Alqama ibn Hakim xalifa [[Usmon ibn Affon|Usmon]] ({{hukmronlik|644|656}}) davrida [[Muoviya I|Muoviya ibn Abu Sufyon]] uning oʻrnini egallagunga qadar hokimlik qilgan.[[Damashq xalifaligi|Umaviylar]] xalifasi [[Yazid II]] ({{hukmronlik|720|724}}) saroyidagi qoʻshiqchi qiz [[Hababa|Haboba]] oʻz sheʼrida Kinonaning Falastinda yashaganini tilga olgan: <blockquote>Atrofimda Kinonaning bir guruhi<br />Falastinda otlarini tezlik bilan minib borar{{Sfn|Jayyusi|2010|pp=98–99}}.</blockquote> 844–845-yillarda Kinona qabilasi Makkaga yaqin hududlarda, garchi avvalgiga qaraganda zaiflashgan holda boʻlsa-da, oʻz mavqeini saqlab qolgani qayd etilgan{{Sfn|Watt|1986|p=116}}. === Oʻrta islom davri === 1153-yilda [[Salib yurishlari|salibchilar]] Asqalon port shahrini egallaganidan soʻng Janubiy [[Falastin (mintaqa)|Falastin]]dagi Kinona [[amir]]lari va iqto egalari [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar xalifaligining]]ga Misr shahriga koʻchib ketgan. Fotimiylar vaziri Taloi ibn Ruzzik qabila vakillarini [[Dumyot]] va uning atrofidagi hududlarga joylashtirgan. Shundan boshlab ular ''Kinoniya'' nomi bilan tanilgan. [[Ayyubiylar]] davrida Kinoniya moliyaviy hisob-kitoblarda ikkinchi darajali qoʻshinlar qatoriga kiritilgan. Ularga kurd, turk va turkman askarlariga toʻlanadigan maoshning yarmi miqdorida, biroq boshqa arab yordamchi qoʻshinlariga qaraganda ancha yuqori haq toʻlangan{{Sfn|Gibb|1923|p=76}}. Kinona qabilasi vakillari Ayyubiylar sultoni [[Salohuddin al-Ayyubiy|Salohiddin]]ning lashkarboshisi [[Qozi al-Fozil]] bilan birga salibchilarga qarshi Ramla yaqinidagi Monjizar jangida qatnashgan. Bu jangda Salohiddin qoʻshini magʻlubiyatga uchragan{{Sfn|Gibb|1923|p=86, note 25}}. Ehtimol, ular Janubiy Falastindagi Ramla atrofi hududini yaxshi bilganlari sababli bu jangga jalb etilgan{{Sfn|Gibb|1923|p=86, note 25}}. 1249-yil iyun oyida [[Louis IX Avliyo|Louis IX ]]ning qariyb 700 kemadan iborat dengiz qoʻshini [[Yettinchi salib yurishi]] doirasida Dumyotga kelib tushgan. Oʻsha paytga kelib jasurligi bilan tanilgan shahardagi Kinona garnizoni salibchilar kelganini koʻrishi bilan Faxriddin boshchiligidagi Misr garnizoni bilan birga qochib ketgan{{Sfn|Lane-Poole|2013|p=238}}. Natijada, Ayyubiy sultoni [[as-Solih Ayyub]] qochib ketgan Kinona qoʻshinlari qoʻmondonlarini qatl ettirgan{{Sfn|Runciman|1951|p=221}}{{Sfn|Lane-Poole|2013|pp=232–233}}. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Slaves on Horses}} * {{A History of Palestine, 634–1099}} * {{The Arab Conquests in Central Asia}} * {{Kitob manbasi|last1=Jayyusi |first1=Salma Khadra |authorlink=Salma Khadra Jayyusi |title=Klassik arab hikoyalari: antologiya |date=2010 |publisher=Columbia University Press |location=New York |isbn=978-0-231-14922-8 |url=https://books.google.com/books?id=4VU4AAAAQBAJ&pg=PA99}} * {{Kitob manbasi|last1=Lane-Poole |first1=Stanley |title=Misr tarixi: o‘rta asrlarda |date=16 October 2013 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-53734-1 |url=https://books.google.com/books?id=yY1TAQAAQBAJ |language=en}} * {{Kitob manbasi|last=Runciman |first=Steven |author-link=Steven Runciman |title=Salib yurishlari tarixi, I jild: Birinchi salib yurishi va Quddus qirolligining barpo etilishi |publisher=Cambridge University Press |year=1951}} * {{Islom ensiklopediyasi, ikkinchi nashri|last=Watt |first=W. Montgomery |authorlink=William Montgomery Watt |article=Kināna |volume=5 |page=116}} {{refend}} {{Tarixiy arab qabilalari}} [[Turkum:Muhammadning oilasi]] [[Turkum:Kinona]] [[Turkum:Arabiston qabilalari]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni qabilalari]] [[Turkum:Mudar]] [[Turkum:Arab etnik guruhlari]] 4o9rdshxf464c8umpupr0e6gioxcrwr 0 1448541 6272353 2026-09-17T07:22:42Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Albadr<br>البدر | image = | image_size = 150px | upright = | alt = | caption = | fullname = Albadr Football Club | nickname = | short name = | founded = 2007-yil | dissolved = | American = | ground = [[Al Badr Kong stadioni]], <br />[[Kong, Eron|Kong]],<ref name="albadr.ir">{{cite web|url=http://www.albadr.ir/تاریخچه-باشگا...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272353 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Albadr<br>البدر | image = | image_size = 150px | upright = | alt = | caption = | fullname = Albadr Football Club | nickname = | short name = | founded = 2007-yil | dissolved = | American = | ground = [[Al Badr Kong stadioni]], <br />[[Kong, Eron|Kong]],<ref name="albadr.ir">{{cite web|url=http://www.albadr.ir/تاریخچه-باشگاه/|title=تاریخچه باشگاه - سایت باشگاه البدر بندرکنگ|author=|date=|website=albadr.ir|access-date=2019-01-23}}</ref> <br />[[Bandar Lengeh shahristoni]], [[Eron]] | capacity = | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = [[Eron uchinchi divizioni]] | season = [[2014–15 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2014—2015-yil]] | position = 2-divizion A guruhi, 10-oʻrin (quyi ligaga tushib ketgan) | sponsors = | website = http://www.albadr.ir | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Albadr Kongport Football Club''' ({{lang-fa|باشگاه فوتبال البدر بندر کنگ}}), shuningdek, '''Albadr Hormozgan Football Club''' ({{lang-fa|باشگاه فوتبال البدر هرمزگان}}) nomi bilan ham tanilgan, [[Eron]]ning [[Hoʻrmuzgon ustoni|Hoʻrmuzgon ustoni]], Bandar Kong shahrida joylashgan futbol klubidir. Jamoa 2007-yilda tashkil etilgan. U 2011-yilda [[Ariyana Gostar Kish F.C.|Aria Gostar Kish]] futbol klubi litsenziyasini sotib olgandan soʻng [[Eron ikkinchi divizioni|Ikkinchi divizionda]] ishtirok eta boshlagan. 2013-yilda klub [[Ozodagon ligasi]]ga yoʻllanma olgan, ammo 2014-yilda yana 2-divizionga tushib ketgan<ref name="albadr.ir"/>. == Mavsumlari == Quyidagi jadvalda klubning turli musobaqalardagi natijalari keltirilgan. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:normal;" |- style="background:#f0f6fa;" ! Mavsum ! Liga ! Oʻrni ! [[Hazfi kubogi]] ! Izohlar |- | [[2011–12 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2011–12]] | rowspan="2" | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | 11-oʻrin | Uchinchi bosqich | |- | [[2012–13 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2012–13]] | 2-oʻrin | rowspan="2" | ''Ishtirok etmagan'' | style="background:#9f6;"| Yuqori ligaga chiqqan |- | [[2013–14 yilgi Ozodagon ligasi|2013–14]] | [[Ozodagon ligasi]] | 11-oʻrin | rowspan="2" style="background:#FF2020;"| Quyi ligaga tushgan |- | [[2014–15 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2014–15]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | 10-oʻrin | Uchinchi bosqich |} == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * {{Rasmiy sayt|http://albadr.ir/}} {{Eronda futbol}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:2007-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:2007-yilda Eronda tashkil etilgan]] [[Turkum:Hormozgon ustoni sporti]] [[Turkum:Bandar Lengeh shahristoni]] {{Iran-footyclub-stub}} gsarxhdin97c8zwvep6dxu6paj0dmdh 6272354 6272353 2026-09-17T07:23:12Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Hormozgon ustoni sporti]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6272354 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Albadr<br>البدر | image = | image_size = 150px | upright = | alt = | caption = | fullname = Albadr Football Club | nickname = | short name = | founded = 2007-yil | dissolved = | American = | ground = [[Al Badr Kong stadioni]], <br />[[Kong, Eron|Kong]],<ref name="albadr.ir">{{cite web|url=http://www.albadr.ir/تاریخچه-باشگاه/|title=تاریخچه باشگاه - سایت باشگاه البدر بندرکنگ|author=|date=|website=albadr.ir|access-date=2019-01-23}}</ref> <br />[[Bandar Lengeh shahristoni]], [[Eron]] | capacity = | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = [[Eron uchinchi divizioni]] | season = [[2014–15 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2014—2015-yil]] | position = 2-divizion A guruhi, 10-oʻrin (quyi ligaga tushib ketgan) | sponsors = | website = http://www.albadr.ir | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Albadr Kongport Football Club''' ({{lang-fa|باشگاه فوتبال البدر بندر کنگ}}), shuningdek, '''Albadr Hormozgan Football Club''' ({{lang-fa|باشگاه فوتبال البدر هرمزگان}}) nomi bilan ham tanilgan, [[Eron]]ning [[Hoʻrmuzgon ustoni|Hoʻrmuzgon ustoni]], Bandar Kong shahrida joylashgan futbol klubidir. Jamoa 2007-yilda tashkil etilgan. U 2011-yilda [[Ariyana Gostar Kish F.C.|Aria Gostar Kish]] futbol klubi litsenziyasini sotib olgandan soʻng [[Eron ikkinchi divizioni|Ikkinchi divizionda]] ishtirok eta boshlagan. 2013-yilda klub [[Ozodagon ligasi]]ga yoʻllanma olgan, ammo 2014-yilda yana 2-divizionga tushib ketgan<ref name="albadr.ir"/>. == Mavsumlari == Quyidagi jadvalda klubning turli musobaqalardagi natijalari keltirilgan. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:normal;" |- style="background:#f0f6fa;" ! Mavsum ! Liga ! Oʻrni ! [[Hazfi kubogi]] ! Izohlar |- | [[2011–12 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2011–12]] | rowspan="2" | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | 11-oʻrin | Uchinchi bosqich | |- | [[2012–13 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2012–13]] | 2-oʻrin | rowspan="2" | ''Ishtirok etmagan'' | style="background:#9f6;"| Yuqori ligaga chiqqan |- | [[2013–14 yilgi Ozodagon ligasi|2013–14]] | [[Ozodagon ligasi]] | 11-oʻrin | rowspan="2" style="background:#FF2020;"| Quyi ligaga tushgan |- | [[2014–15 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2014–15]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | 10-oʻrin | Uchinchi bosqich |} == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * {{Rasmiy sayt|http://albadr.ir/}} {{Eronda futbol}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:2007-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:2007-yilda Eronda tashkil etilgan]] [[Turkum:Bandar Lengeh shahristoni]] {{Iran-footyclub-stub}} cqlq50aj80x9wrphwo05nu2258ttr72 0 1448542 6272355 2026-09-17T07:33:33Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Aluminium Hormozgan | image = | image_size = 180px | upright = | alt = | caption = | fullname = Aluminium Hormozgan Football Club | nickname = | short name = | founded = 2006-yil | dissolved = | American = | ground = [[Xalij-e Fars stadioni|Xalij-e Fars]]<br> [[Bandar-Abbos]], [[Eron]] | capacity = 20 000 | coordinates = | owntitle...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272355 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Aluminium Hormozgan | image = | image_size = 180px | upright = | alt = | caption = | fullname = Aluminium Hormozgan Football Club | nickname = | short name = | founded = 2006-yil | dissolved = | American = | ground = [[Xalij-e Fars stadioni|Xalij-e Fars]]<br> [[Bandar-Abbos]], [[Eron]] | capacity = 20 000 | coordinates = | owntitle = Egasi | owner = Reza Jabarizadeh | chrtitle = | chairman = Reza Jabarizadeh | mgrtitle = Bosh murabbiy | manager = [[Abbas Sarkhab]] | coach = | league = [[Eron ikkinchi divizioni]] | season = [[2015–16 yilgi Ozodagon ligasi|2015—2016-yil]] | position = Ozodagon ligasi, 20-oʻrin (Quyi ligaga tushib ketgan) | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FFF000 | body1 = FFF000 | rightarm1 = FFF000 | shorts1 = 000000 | socks1 = FFF000 | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = FFF000 | socks2 = 000000 | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Aluminium Hormozgan Football Club''' — 2006-yilda tashkil etilgan [[Eron]] futbol klubi. Jamoa Eronning [[Bandar-Abbos]] shahrida joylashgan boʻlib, [[Ozodagon ligasi]]da ishtirok etib kelgan. 2008-yilda ular [[Hoʻrmuzgon ustoni|Hoʻrmuzgon ustoni]]dan [[Fors koʻrfazi Pro ligasi]]da oʻynagan birinchi klubga aylanishgan. == Tarixi == Aluminium Hormozgan 2006-yilda tashkil etilgan va 2012-yilda [[Fors koʻrfazi Pro ligasi|Eron Pro ligasi]]ga chiqishga muvaffaq boʻlgan. Biroq, keyingi mavsumda 15-oʻrinni egallab, yana [[Ozodagon ligasi]]ga tushib ketgan. Ular Eron Pro ligasida ishtirok etgan Hoʻrmuzgon ustonining birinchi jamoasi edi. 2016-yilda Aluminium [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]]ga tushib ketgan. == Mavsumlari == Quyidagi jadvalda Aluminium Hormozgan klubining 2006-yildan beri turli musobaqalardagi natijalari keltirilgan. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:normal;" |- style="background:#f0f6fa;" ! Mavsum ! Liga ! Oʻrni ! [[Hazfi kubogi]] ! Izohlar |- | 2006–07 | [[Eron uchinchi divizioni|3-divizion]] | style="background:#dfd;"| '''1-oʻrin''' | Saralashdan oʻta olmagan | Yuqori ligaga chiqqan |- | 2007–08 | [[2007–08 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | style="background:#dfd;"| '''1-oʻrin''' | Birinchi bosqich | Yuqori ligaga chiqqan |- | 2008–09 | [[2008–09 yilgi Ozodagon ligasi|Ozodagon ligasi]] | 9-oʻrin | Saralashdan oʻta olmagan | |- | 2009–10 | [[2009–10 yilgi Ozodagon ligasi|Ozodagon ligasi]] | 4-oʻrin | 1/8 final | |- | 2010–11 | [[2010–11 yilgi Ozodagon ligasi|Ozodagon ligasi]] | 2-oʻrin | 3-bosqich | |- | 2011–12 | [[2011–12 yilgi Ozodagon ligasi|Ozodagon ligasi]] | style="background:#dfd;"| '''1-oʻrin''' | Ikkinchi bosqich | Yuqori ligaga chiqqan |- | 2012–13 | [[2012–13 yilgi Eron Pro ligasi|Eron Pro ligasi]] | style="background:#FFCCCC;"| 15-oʻrin | 1/16 final | Quyi ligaga tushgan |- | 2013–14 | [[2013–14 yilgi Ozodagon ligasi|Ozodagon ligasi]] | 6-oʻrin | Uchinchi bosqich | |- | 2014–15 | [[2014–15 yilgi Ozodagon ligasi|Ozodagon ligasi]] | 4-oʻrin | Uchinchi bosqich | |} == Joriy tarkibi == {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=GK|name=[[Ali Hassani]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=GK|name=[[Rouzbeh Sinaki]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=DF|name=[[Babak Bidari]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=DF|name=[[Babak Pourgholami]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=DF|name=[[Kaveh Zangian]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=DF|name=[[Iman Salimi]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=MF|name=[[Saeid Rahrou]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=MF|name=[[Masoud Razmpoush]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=MF|name=[[Mohammad Siah]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Hamed Amirkhani]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Hadi Dehghani]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Vahid Khedmatkari]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Jafar Bazri]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Hakim Hazbaeipour]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Mostafa Mahdavi]]}} {{Fs end}} == Murabbiylar == * {{flagicon|Eron}} [[Javad Zarincheh]] (2009-yil oktyabr) * {{flagicon|Xorvatiya}} [[Vinko Begović]] (2009-yil oktyabr — 2011-yil iyun) * {{flagicon|Eron}} [[Akbar Misaghian]] (2011-yil iyun — 2013-yil fevral) * {{flagicon|Eron}} [[Parviz Mazloomi]] (2013-yil fevral — 2013-yil sentyabr) * {{flagicon|Eron}} [[Abbas Sarkhab]] (2013-yil sentyabr — 2013-yil noyabr) * {{flagicon|Germaniya}} [[Hans-Jürgen Gede]] (2013-yil noyabr — 2014-yil yanvar) * {{flagicon|Eron}} [[Majid Namjoo-Motlagh]] (2014-yil yanvar — 2015-yil avgust) * {{flagicon|Eron}} [[Davood Haghdost]] (2015-yil avgust —) == Havolalar == * [https://web.archive.org/web/20140703045334/http://alalmahdisc.com/ Aluminium Hormozgan] {{Ozodagon ligasi mavsumlari}} {{Hazfi kubogi}} {{Eronda futbol}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:2006-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:2006-yilda Eronda tashkil etilgan]] [[Turkum:Bandar-Abbos sporti]] {{Iran-footyclub-stub}} pj73qndsgspgcolacvcic2u8a6sl51m 6272356 6272355 2026-09-17T07:33:55Z Javoxir Yorqulov 130047 /* Havolalar */ 6272356 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Aluminium Hormozgan | image = | image_size = 180px | upright = | alt = | caption = | fullname = Aluminium Hormozgan Football Club | nickname = | short name = | founded = 2006-yil | dissolved = | American = | ground = [[Xalij-e Fars stadioni|Xalij-e Fars]]<br> [[Bandar-Abbos]], [[Eron]] | capacity = 20 000 | coordinates = | owntitle = Egasi | owner = Reza Jabarizadeh | chrtitle = | chairman = Reza Jabarizadeh | mgrtitle = Bosh murabbiy | manager = [[Abbas Sarkhab]] | coach = | league = [[Eron ikkinchi divizioni]] | season = [[2015–16 yilgi Ozodagon ligasi|2015—2016-yil]] | position = Ozodagon ligasi, 20-oʻrin (Quyi ligaga tushib ketgan) | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FFF000 | body1 = FFF000 | rightarm1 = FFF000 | shorts1 = 000000 | socks1 = FFF000 | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = FFF000 | socks2 = 000000 | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Aluminium Hormozgan Football Club''' — 2006-yilda tashkil etilgan [[Eron]] futbol klubi. Jamoa Eronning [[Bandar-Abbos]] shahrida joylashgan boʻlib, [[Ozodagon ligasi]]da ishtirok etib kelgan. 2008-yilda ular [[Hoʻrmuzgon ustoni|Hoʻrmuzgon ustoni]]dan [[Fors koʻrfazi Pro ligasi]]da oʻynagan birinchi klubga aylanishgan. == Tarixi == Aluminium Hormozgan 2006-yilda tashkil etilgan va 2012-yilda [[Fors koʻrfazi Pro ligasi|Eron Pro ligasi]]ga chiqishga muvaffaq boʻlgan. Biroq, keyingi mavsumda 15-oʻrinni egallab, yana [[Ozodagon ligasi]]ga tushib ketgan. Ular Eron Pro ligasida ishtirok etgan Hoʻrmuzgon ustonining birinchi jamoasi edi. 2016-yilda Aluminium [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]]ga tushib ketgan. == Mavsumlari == Quyidagi jadvalda Aluminium Hormozgan klubining 2006-yildan beri turli musobaqalardagi natijalari keltirilgan. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:normal;" |- style="background:#f0f6fa;" ! Mavsum ! Liga ! Oʻrni ! [[Hazfi kubogi]] ! Izohlar |- | 2006–07 | [[Eron uchinchi divizioni|3-divizion]] | style="background:#dfd;"| '''1-oʻrin''' | Saralashdan oʻta olmagan | Yuqori ligaga chiqqan |- | 2007–08 | [[2007–08 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | style="background:#dfd;"| '''1-oʻrin''' | Birinchi bosqich | Yuqori ligaga chiqqan |- | 2008–09 | [[2008–09 yilgi Ozodagon ligasi|Ozodagon ligasi]] | 9-oʻrin | Saralashdan oʻta olmagan | |- | 2009–10 | [[2009–10 yilgi Ozodagon ligasi|Ozodagon ligasi]] | 4-oʻrin | 1/8 final | |- | 2010–11 | [[2010–11 yilgi Ozodagon ligasi|Ozodagon ligasi]] | 2-oʻrin | 3-bosqich | |- | 2011–12 | [[2011–12 yilgi Ozodagon ligasi|Ozodagon ligasi]] | style="background:#dfd;"| '''1-oʻrin''' | Ikkinchi bosqich | Yuqori ligaga chiqqan |- | 2012–13 | [[2012–13 yilgi Eron Pro ligasi|Eron Pro ligasi]] | style="background:#FFCCCC;"| 15-oʻrin | 1/16 final | Quyi ligaga tushgan |- | 2013–14 | [[2013–14 yilgi Ozodagon ligasi|Ozodagon ligasi]] | 6-oʻrin | Uchinchi bosqich | |- | 2014–15 | [[2014–15 yilgi Ozodagon ligasi|Ozodagon ligasi]] | 4-oʻrin | Uchinchi bosqich | |} == Joriy tarkibi == {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=GK|name=[[Ali Hassani]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=GK|name=[[Rouzbeh Sinaki]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=DF|name=[[Babak Bidari]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=DF|name=[[Babak Pourgholami]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=DF|name=[[Kaveh Zangian]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=DF|name=[[Iman Salimi]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=MF|name=[[Saeid Rahrou]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=MF|name=[[Masoud Razmpoush]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=MF|name=[[Mohammad Siah]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Hamed Amirkhani]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Hadi Dehghani]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Vahid Khedmatkari]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Jafar Bazri]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Hakim Hazbaeipour]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Mostafa Mahdavi]]}} {{Fs end}} == Murabbiylar == * {{flagicon|Eron}} [[Javad Zarincheh]] (2009-yil oktyabr) * {{flagicon|Xorvatiya}} [[Vinko Begović]] (2009-yil oktyabr — 2011-yil iyun) * {{flagicon|Eron}} [[Akbar Misaghian]] (2011-yil iyun — 2013-yil fevral) * {{flagicon|Eron}} [[Parviz Mazloomi]] (2013-yil fevral — 2013-yil sentyabr) * {{flagicon|Eron}} [[Abbas Sarkhab]] (2013-yil sentyabr — 2013-yil noyabr) * {{flagicon|Germaniya}} [[Hans-Jürgen Gede]] (2013-yil noyabr — 2014-yil yanvar) * {{flagicon|Eron}} [[Majid Namjoo-Motlagh]] (2014-yil yanvar — 2015-yil avgust) * {{flagicon|Eron}} [[Davood Haghdost]] (2015-yil avgust —) == Havolalar == * [https://web.archive.org/web/20140703045334/http://alalmahdisc.com/ Aluminium Hormozgan] {{Eronda futbol}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:2006-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:2006-yilda Eronda tashkil etilgan]] [[Turkum:Bandar-Abbos sporti]] {{Iran-footyclub-stub}} i54v4d2cydtyimrmq82e9kobjkpngbx 0 1448543 6272360 2026-09-17T07:38:10Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Arman Gohar | image = Arman gohar logo.png | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Arman Gohar Sirjan Football Club | nickname = | short name = | founded = 2016-yil | dissolved = | American = | ground = [[Taxti stadioni (Sirjon)|Taxti stadioni]]<br>[[Sirjon]], [[Eron]] | capacity = 5 000 | coordinates = | owntitl...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272360 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Arman Gohar | image = Arman gohar logo.png | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Arman Gohar Sirjan Football Club | nickname = | short name = | founded = 2016-yil | dissolved = | American = | ground = [[Taxti stadioni (Sirjon)|Taxti stadioni]]<br>[[Sirjon]], [[Eron]] | capacity = 5 000 | coordinates = | owntitle = Egasi | owner = Arman Gohar Co. | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = Bosh murabbiy | manager = [[Ghasem Shahpa]] | coach = | league = [[Ozodagon ligasi]] | season = [[2020–21 yilgi Ozodagon ligasi|2020—2021-yil]] | position = 9-oʻrin | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Arman Gohar Sirjan Football Club''' ({{lang-fa|باشگاه فوتبال آرمان گهر سیرجان}}) — [[Eron]]ning [[Sirjon]] shahrida joylashgan va [[Ozodagon ligasi]]da ishtirok etuvchi futbol klubi. == Tarixi == Klub 2016-yilda '''Jahad Nasr Sirjan Football Club''' nomi bilan tashkil etilgan. Jamoaga Arman Gohar Sirjan kompaniyasi egalik qiladi<ref>{{Cite web |url=http://www.armangohar.com/en/ |title=Official site of Arman Gohar Sirjan company |access-date=2019-10-05 |archive-date=2019-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191005201333/http://www.armangohar.com/en/ |url-status=dead }}</ref>. == Joriy tarkibi == {{Fs start}} {{Fs player|no=2|nat=Eron|pos=DF|name=[[Milad Sadeghian]]}} {{Fs player|no=3|nat=Eron|pos=DF|name=[[Hadi Chahar Miri]]^'''U23'''}} {{Fs player|no=4|nat=Eron|pos=DF|name=[[Amin Abbasi]]}} {{Fs player|no=6|nat=Eron|pos=MF|name=[[Jafar Barzegar]]}} {{Fs player|no=10|nat=Eron|pos=FW|name=[[Abbas Pourkhosravani]]}} {{Fs player|no=12|nat=Eron|pos=FW|name=[[Ali Nazari]]}} {{Fs player|no=13|nat=Eron|pos=MF|name=[[Shahin Shafiei]]}} {{Fs player|no=14|nat=Eron|pos=DF|name=[[Arman Akvan]]}} {{Fs player|no=16|nat=Eron|pos=MF|name=Hossein Paymard^'''U25'''}} {{Fs player|no=17|nat=Eron|pos=FW|name=[[Ali Vazziri]]}} {{Fs player|no=20|nat=Eron|pos=DF|name=[[Ali Shahsavari Pour]]^'''U25'''}} {{Fs player|no=21|nat=Eron|pos=DF|name=[[Bahman Kamel]]}} {{Fs player|no=24|nat=Eron|pos=MF|name=[[Ali Dehghan]]}} {{Fs player|no=30|nat=Eron|pos=MF|name=[[Mohammad Mahdi Yar Ahmadi]]}} {{Fs player|no=31|nat=Eron|pos=GK|name=[[Hossein Nosrat Abadi]]}} {{Fs player|no=33|nat=Eron|pos=DF|name=[[Saeed Ghaedifar]]}} {{Fs player|no=37|nat=Eron|pos=DF|name=[[Hasan Hajeb]]^'''U25'''}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=45|nat=Eron|pos=GK|name=[[Vahid Sheikhveisi]]}} {{Fs player|no=70|nat=Eron|pos=FW|name=[[Amir Mahmoud Abadi]]}} {{Fs player|no=73|nat=Eron|pos=FW|name=[[Reza Pourmahdi Abadi]]}} {{Fs player|no=77|nat=Eron|pos=FW|name=[[Majid Khajavi Nejad]]^'''U25'''}} {{Fs player|no=80|nat=Eron|pos=FW|name=[[Sajjad Hesami]]}} {{Fs player|no=88|nat=Eron|pos=MF|name=Amir Reza Mirzaei^'''U23'''}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Abolfazl Shahsavari]]^'''U25'''}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Ali Ghorbankhani]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=DF|name=[[Mohammadreza Ahmadi]]^'''U23'''}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=GK|name=[[Mohammadreza Ghavidel]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=MF|name=[[Reza Dehghan]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Sajad Mousavi]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Bagher Niari]]}} {{Fs end}} == Yana qarang == * [[Hazfi kubogi]] == Manbalar == {{Manbalar}} {{Eronda futbol}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:2016-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:2016-yilda Eronda tashkil etilgan]] [[Turkum:Kirmon ustoni sporti]] {{Iran-footyclub-stub}} hjuoovtoi2jlgwka3t4xbyq8a9c4qpz 6272361 6272360 2026-09-17T07:38:23Z Javoxir Yorqulov 130047 6272361 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Arman Gohar | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Arman Gohar Sirjan Football Club | nickname = | short name = | founded = 2016-yil | dissolved = | American = | ground = [[Taxti stadioni (Sirjon)|Taxti stadioni]]<br>[[Sirjon]], [[Eron]] | capacity = 5 000 | coordinates = | owntitle = Egasi | owner = Arman Gohar Co. | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = Bosh murabbiy | manager = [[Ghasem Shahpa]] | coach = | league = [[Ozodagon ligasi]] | season = [[2020–21 yilgi Ozodagon ligasi|2020—2021-yil]] | position = 9-oʻrin | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Arman Gohar Sirjan Football Club''' ({{lang-fa|باشگاه فوتبال آرمان گهر سیرجان}}) — [[Eron]]ning [[Sirjon]] shahrida joylashgan va [[Ozodagon ligasi]]da ishtirok etuvchi futbol klubi. == Tarixi == Klub 2016-yilda '''Jahad Nasr Sirjan Football Club''' nomi bilan tashkil etilgan. Jamoaga Arman Gohar Sirjan kompaniyasi egalik qiladi<ref>{{Cite web |url=http://www.armangohar.com/en/ |title=Official site of Arman Gohar Sirjan company |access-date=2019-10-05 |archive-date=2019-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191005201333/http://www.armangohar.com/en/ |url-status=dead }}</ref>. == Joriy tarkibi == {{Fs start}} {{Fs player|no=2|nat=Eron|pos=DF|name=[[Milad Sadeghian]]}} {{Fs player|no=3|nat=Eron|pos=DF|name=[[Hadi Chahar Miri]]^'''U23'''}} {{Fs player|no=4|nat=Eron|pos=DF|name=[[Amin Abbasi]]}} {{Fs player|no=6|nat=Eron|pos=MF|name=[[Jafar Barzegar]]}} {{Fs player|no=10|nat=Eron|pos=FW|name=[[Abbas Pourkhosravani]]}} {{Fs player|no=12|nat=Eron|pos=FW|name=[[Ali Nazari]]}} {{Fs player|no=13|nat=Eron|pos=MF|name=[[Shahin Shafiei]]}} {{Fs player|no=14|nat=Eron|pos=DF|name=[[Arman Akvan]]}} {{Fs player|no=16|nat=Eron|pos=MF|name=Hossein Paymard^'''U25'''}} {{Fs player|no=17|nat=Eron|pos=FW|name=[[Ali Vazziri]]}} {{Fs player|no=20|nat=Eron|pos=DF|name=[[Ali Shahsavari Pour]]^'''U25'''}} {{Fs player|no=21|nat=Eron|pos=DF|name=[[Bahman Kamel]]}} {{Fs player|no=24|nat=Eron|pos=MF|name=[[Ali Dehghan]]}} {{Fs player|no=30|nat=Eron|pos=MF|name=[[Mohammad Mahdi Yar Ahmadi]]}} {{Fs player|no=31|nat=Eron|pos=GK|name=[[Hossein Nosrat Abadi]]}} {{Fs player|no=33|nat=Eron|pos=DF|name=[[Saeed Ghaedifar]]}} {{Fs player|no=37|nat=Eron|pos=DF|name=[[Hasan Hajeb]]^'''U25'''}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=45|nat=Eron|pos=GK|name=[[Vahid Sheikhveisi]]}} {{Fs player|no=70|nat=Eron|pos=FW|name=[[Amir Mahmoud Abadi]]}} {{Fs player|no=73|nat=Eron|pos=FW|name=[[Reza Pourmahdi Abadi]]}} {{Fs player|no=77|nat=Eron|pos=FW|name=[[Majid Khajavi Nejad]]^'''U25'''}} {{Fs player|no=80|nat=Eron|pos=FW|name=[[Sajjad Hesami]]}} {{Fs player|no=88|nat=Eron|pos=MF|name=Amir Reza Mirzaei^'''U23'''}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Abolfazl Shahsavari]]^'''U25'''}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Ali Ghorbankhani]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=DF|name=[[Mohammadreza Ahmadi]]^'''U23'''}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=GK|name=[[Mohammadreza Ghavidel]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=MF|name=[[Reza Dehghan]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Sajad Mousavi]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Bagher Niari]]}} {{Fs end}} == Yana qarang == * [[Hazfi kubogi]] == Manbalar == {{Manbalar}} {{Eronda futbol}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:2016-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:2016-yilda Eronda tashkil etilgan]] [[Turkum:Kirmon ustoni sporti]] {{Iran-footyclub-stub}} luu5uma9trgeh07bnzn0r05a7a52tla 0 1448544 6272363 2026-09-17T07:41:51Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Armenian Sports Club | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Armenian Sports Club | nickname = | short name = | founded = 1922-yil | dissolved = | American = | ground = | capacity = | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manage...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272363 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Armenian Sports Club | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Armenian Sports Club | nickname = | short name = | founded = 1922-yil | dissolved = | American = | ground = | capacity = | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = | season = | position = | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Armenian Sports Club''' ({{lang-fa|کلوب اسپرت ارامنه}}) — [[Eron]]ning [[Tehron]] shahrida joylashgan sobiq futbol klubi. Bu Eron armanlari uchun tashkil etilgan Erondagi birinchi sport klubi hisoblangan<ref>{{cite web |url=http://www.parssport.ir/football/iran/iran.htm |title=Www.ParsSport.Ir |website=www.parssport.ir |access-date=2022-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071011202918/http://www.parssport.ir/football/iran/iran.htm |archive-date=2007-10-11 |url-status=dead}}</ref>. Klubining qachon oʻz faoliyatini toʻxtatgani aniq maʼlum emas, ammo bu 1930-yillarda sodir boʻlgan degan tahminlar mavjud, chunki 1944-yilda Eron armanlari uchun asosiy sport klubi sifatida [[F.C. Ararat Tehran|Ararat Tehran]] tashkil etilgan. == Murabbiylar == Jamoani uzoq yillar davomida 1938-yilda Gruziyaning [[Tbilisi]] shahridan Eronga kelgan, futbolga qiziqadigan arman muhandisi Viktor Aboyan boshqargan. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [https://web.archive.org/web/20190103040034/http://sportinfo.am/ sportinfo.am] — Arman sport yangiliklari, federatsiyalar, videolar, ensiklopediya * [https://web.archive.org/web/20081216025759/http://www.toopetalayi.com/menu.aspx?PageID=37 toopetalayi.com saytidagi sahifasi] [[Turkum:Erondagi sobiq futbol klublari]] [[Turkum:1922-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:Tehron futbol klublari]] [[Turkum:1922-yilda Eronda tashkil etilgan]] {{Iran-footyclub-stub}} 34o3nx1i71yzoicx5to62gtqyhz256r 6272364 6272363 2026-09-17T07:42:23Z Javoxir Yorqulov 130047 6272364 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Armenian Sports Club | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Armenian Sports Club | nickname = | short name = | founded = 1922-yil | dissolved = | American = | ground = | capacity = | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = | season = | position = | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Armenian Sports Club''' ({{lang-fa|کلوب اسپرت ارامنه}}) — [[Eron]]ning [[Tehron]] shahrida joylashgan sobiq futbol klubi. Bu Eron armanlari uchun tashkil etilgan Erondagi birinchi sport klubi hisoblangan<ref>{{cite web |url=http://www.parssport.ir/football/iran/iran.htm |title=Www.ParsSport.Ir |website=www.parssport.ir |access-date=2022-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071011202918/http://www.parssport.ir/football/iran/iran.htm |archive-date=2007-10-11 |url-status=dead}}</ref>. Klubining qachon oʻz faoliyatini toʻxtatgani aniq maʼlum emas, ammo bu 1930-yillarda sodir boʻlgan degan tahminlar mavjud, chunki 1944-yilda Eron armanlari uchun asosiy sport klubi sifatida [[F.C. Ararat Tehran|Ararat Tehran]] tashkil etilgan. == Murabbiylar == Jamoani uzoq yillar davomida 1938-yilda Gruziyaning [[Tbilisi]] shahridan Eronga kelgan, futbolga qiziqadigan arman muhandisi Viktor Aboyan boshqargan. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [https://web.archive.org/web/20190103040034/http://sportinfo.am/ sportinfo.am] — Arman sport yangiliklari, federatsiyalar, videolar, ensiklopediya * [https://web.archive.org/web/20081216025759/http://www.toopetalayi.com/menu.aspx?PageID=37 toopetalayi.com saytidagi sahifasi] [[Turkum:Erondagi sobiq futbol klublari]] [[Turkum:1922-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:Tehron futbol klublari]] [[Turkum:1922-yilda Eronda tashkil etilgan]] {{Iran-footyclub-stub}} q5yx4m6eubim9varh9n61zl8lyvdygt 0 1448545 6272365 2026-09-17T07:45:20Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Aria Mashhad | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Aria Mashhad | nickname = Sanobod xuroson | short name = | founded = 1960-yil | dissolved = 1973-yil | American = | ground = [[Mashhad]], [[Eron]] | capacity = | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman =...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272365 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Aria Mashhad | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Aria Mashhad | nickname = Sanobod xuroson | short name = | founded = 1960-yil | dissolved = 1973-yil | American = | ground = [[Mashhad]], [[Eron]] | capacity = | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = | season = | position = | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FFFF00 | body1 = FFFF00 | rightarm1 = FFFF00 | shorts1 = 2E8B57 | socks1 = FFFF00 | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Aria Mashhad''' ({{lang-fa|آریا مشهد}}) — [[Eron]]ning [[Mashhad]] shahrida joylashgan sobiq futbol klubi. Klub 1960-yillar davomida [[Xuroson (tarixiy viloyat)|Xuroson]] sharafini himoya qiluvchi asosiy futbol klubi boʻlgan. Klub 1970-yilda Eron futbol ligasida ishtirok etgan va ikki guruhga boʻlingan soʻnggi 8 ta jamoani oʻz ichiga olgan ikkinchi bosqichga chiqishga muvaffaq boʻlgan. Biroq, jamoa oʻz guruhida oxirgi oʻrinni egallagan<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/iran70.html |title=Iran 1970 |access-date=2010-09-02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110514034903/http://www.rsssf.com/tablesi/iran70.html |archive-date=2011-05-14}}</ref><ref>{{cite web| url=http://www.parssport.ir/football/iran/iran%20pro%20league/1349.htm|title=دومین دوره - 1349 (منطقه ای)|website=parssport.ir |archive-url=https://web.archive.org/web/20071018052535/http://www.parssport.ir/football/iran/iran%20pro%20league/1349.htm |archive-date=2007-10-18 |url-status=usurped}}</ref>. Taxti Jamshid kubogi saralash bosqichidagi muvaffaqiyatsizliklar sababli, klub oʻz faoliyatini tugatgan va uning oʻyinchilari yangi tashkil etilgan [[F.C. Aboomoslem|Aboomoslem]] klubiga oʻtib ketishgan. == Murabbiylar == * {{flagicon|Eron}} [[Sayid Mahdiy Gʻiyosiy]] (1968–1970)<ref>{{Cite web |url=http://www.qudsdaily.com/archive/1387/html/4/1387-04-22/page79.html |title=روزنامه قدس - روزنامه صبح ایران |access-date=2010-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722184316/http://www.qudsdaily.com/archive/1387/html/4/1387-04-22/page79.html |archive-date=2011-07-22 |url-status=dead }}</ref> == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:Erondagi sobiq futbol klublari]] [[Turkum:Mashhad sporti]] [[Turkum:1960-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:1973-yilda faoliyatini tugatgan futbol klublari]] {{Iran-footyclub-stub}} 2fksjgvq6mdh0wlnn9oxa4ioyzfnv8y 1 1448546 6272371 2026-09-17T07:53:11Z Oblakulova 111326 „{{Islom loyihasi}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272371 wikitext text/x-wiki {{Islom loyihasi}} n7r8yypldbg8ydz2gcx99ky2f4cvika 0 1448547 6272460 2026-09-17T08:45:14Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Atrak Bojnourd | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Atrak Bojnourd Football Club | nickname = | short name = | founded = 2018-yil | dissolved = | American = | ground = 19 Mehr Bujnurd stadioni<br>Taxti stadioni<br>[[Bojnord]], [[Eron]] | capacity = 15 000<br>5 000 | coordinates = | owntitle = E...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272460 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Atrak Bojnourd | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Atrak Bojnourd Football Club | nickname = | short name = | founded = 2018-yil | dissolved = | American = | ground = 19 Mehr Bujnurd stadioni<br>Taxti stadioni<br>[[Bojnord]], [[Eron]] | capacity = 15 000<br>5 000 | coordinates = | owntitle = Egasi | owner = Shimoliy Xuroson sport va yoshlar ishlari boshqarmasi | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = Bosh murabbiy | manager = Seyed Saeid Engashteh | coach = | league = [[Eron ikkinchi divizioni]] | season = [[2021–22 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2021—2022-yil]] | position = | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Atrak Bojnourd Football Club''' — [[Eron]]ning [[Shimoliy Xuroson ustoni|Shimoliy Xuroson ustoni]], [[Bojnord]] shahrida joylashgan futbol klubi. Jamoa hozirda Eron ikkinchi divizionida ishtirok etib kelmoqda. Atrak Bojnord 2018-yilda Shimoliy Xuroson ustoni sport va yoshlar ishlari boshqarmasi tomonidan Muqovamat Tehron futbol klubi negizida tashkil etilgan<ref>{{Cite web |title=آغاز نخستین تمرینات تیم فوتبال اترک خراسان شمالی |url=https://www.irna.ir/news/83472654/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C |access-date=2023-01-28 |agency=Islamic Republic News Agency}}</ref>. Dastlab ushbu klub [[Khoneh Be Khoneh Football Club|Khoneh be Khoneh Babol]] futbol klubining litsenziyasini sotib olish arafasida edi, biroq Khoneh be Khoneh rahbariyati oʻzgarib, nomi [[F.C. Rayka Babol|Raika Babol]]ga oʻzgartirilgach va jamoa Mozandaron ustonida qolishi maʼlum boʻlgach, ular Eron ikkinchi divizioni litsenziyasini sotib olishga qaror qilishgan. == Joriy tarkibi == {{Fs start}} {{Fs player|no=1 |nat=Eron|pos=GK|name=Mehdi Sedghian|other=Sardor yordamchisi}} {{Fs player|no=22|nat=Eron|pos=DF|name=[[Ershad Yousefi]]|other=[[K.V. Kortrijk|Kortrijk]]dan ijaraga olingan}} {{Fs player|no=70|nat=Eron|pos=DF|name=[[Saeed Salarvand]]}} {{Fs player|no=5|nat=Eron|pos=DF|name=[[Ahmad Hayatmanesh]]}} {{Fs player|no=3|nat=Eron|pos=MF|name=[[Mohammadreza Hasemi]]}} {{Fs player|no=12|nat=Eron|pos=FW|name=[[Arin Estarki]]}} {{Fs player|no=13|nat=Eron|pos=MF|name=[[Mohammad hasani]]}} {{Fs player|no=18|nat=Eron|pos=MF|name=[[Hamed Asadpour]]}} {{Fs player|no=7|nat=Eron|pos=FW|name=[[Milad Mohammadi]] ^'''U23'''}} {{Fs player|no=8|nat=Eron|pos=MF|name=[[Misam Khodasenas]]}} {{Fs player|no=99|nat=Eron|pos=GK|name=[[Esmaeil Farhadi]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=2|nat=Eron|pos=MF|name=[[Amirmasoud Sar Abadani]]}} {{Fs player|no=6|nat=Eron|pos=MF|name=[[Amin Torkashvand]] ^'''U25'''}} {{Fs player|no=77|nat=Eron|pos=DF|name=[[Yousef Seyedi]]}} {{Fs player|no=10|nat=Eron|pos=DF|name=[[Milad Jahan Manesh]]|other=Sardor}} {{Fs player|no=9|nat=Eron|pos=MF|name=[[Younes Izanlo]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=DF|name=[[Esmaeil Alipour]] ^'''U23'''}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=DF|name=[[Amirhossein Hooseinpoor]]}} {{Fs player|no=16|nat=Eron|pos=FW|name=[[Ali Atef]]}} {{Fs end}} == Mavsumlari == Quyidagi jadvalda klubning turli musobaqalardagi natijalari keltirilgan. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:normal;" |- style="background:#f0f6fa;" ! Mavsum ! Liga ! Oʻrni ! [[Hazfi kubogi]] ! Izohlar |- | [[2011–12 yilgi Eron uchinchi divizioni|2011–12]] | [[Eron uchinchi divizioni|3-divizion]] | | Uchinchi bosqich | |} == Yana qarang == * [[Hazfi kubogi]] * [[2011–12 yilgi Eron uchinchi divizioni]] == Manbalar == {{Manbalar}} {{Eronda futbol}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:2005-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:2005-yilda Eronda tashkil etilgan]] {{Iran-footyclub-stub}} blvgnhjk3hjx8zptcnpsvri1srvzzyx 0 1448548 6272461 2026-09-17T08:52:12Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Bahman | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Bahman Karaj Football Club | nickname = | short name = | founded = 1994-yil | dissolved = 2000-yil | American = | ground = Shariati stadioni, [[Karaj]] | capacity = 20 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272461 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Bahman | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Bahman Karaj Football Club | nickname = | short name = | founded = 1994-yil | dissolved = 2000-yil | American = | ground = Shariati stadioni, [[Karaj]] | capacity = 20 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = | season = [[1999–2000-yilgi Ozodagon ligasi|1999—2000-yil]] | position = Ozodagon ligasi, 8-oʻrin | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FFFF00 | body1 = FFFF00 | rightarm1 = FFFF00 | shorts1 = FFFF00 | socks1 = FFFF00 | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = _redstripes | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = FF0000 | body2 = 0000FF | rightarm2 = FF0000 | shorts2 = 0000FF | socks2 = FFFFFF | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Bahman Karaj Football Club''' ({{lang-fa|بهمن كرج}}) — [[Eron]]ning [[Karaj]] shahrida joylashgan sobiq futbol klubi. 1993-yilda „Vahdat F. C.“ va „[[Bank Sepah F.C.]]“ futbol klublarining huquq hamda litsenziyalari sotib olinib, „Bahman F. C.“ nomi bilan faoliyat boshlagan. Dastlabki yillarda jamoa futbolchilarining katta qismi „[[Pas Tehran F.C.]]“ klubining 1991 va 1992-yillardagi chempion tarkibidan jalb qilingan<ref>{{cite web|url=http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1402340|title=روزنامه اعتماد86/2/20: داستان تيم هاي يک شبه در فوتبال ايران|author=|date=|website=www.magiran.com|access-date=2019-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716113920/http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1402340|archive-date=2011-07-16|url-status=dead}}</ref>. == Tarixi == Bahman 1994-yilda tashkil topgan va [[1999–2000-yilgi Ozodagon ligasi]] mavsumi yakuniga qadar faoliyat yuritgan. Shundan soʻng ularning aksiyalari hozirgi kunda [[Fors koʻrfazi Pro ligasi|Eron Pro ligasi]] ishtirokchisi boʻlgan „[[Paykan F.C.|Paykan]]“ klubi tomonidan sotib olingan. === Xalqaro musobaqalardagi tarixi === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! Mavsum ! Musobaqa ! Bosqich ! Klub ! Uy ! Safar ! Umumiy |- |rowspan="3"|[[1995-yilgi Osiyo Kubok egalari kubogi|1995]] |rowspan="3"|[[AFC Osiyo kubogi egalari kubogi]] | Dastlabki bosqich | colspan=4; style="text-align:center;"|Toʻgʻridan-toʻgʻri oʻtgan |- | Ikkinchi bosqich | {{flagicon|KAZ}} [[FC Vostok|Vostok]] | 2–2 | 1–0 | 3–2 |- | Chorak final | {{flagicon|IRQ}} [[Talaba SC|Al-Talaba]] | 0–1 | 1–1 | 1–2 |} == Yutuqlari == === Ichki musobaqalarda === * '''[[Hazfi kubogi]]''': ** ''Gʻolib (1):'' 1993–94 ** ''Finalchi (2):'' 1996–97, [[1999–00-yilgi Hazfi kubogi|1999–00]] * '''[[Ozodagon ligasi]]''': ** ''Vitse-chempion (2):'' 1995–96, 1996–97 === Boshqa turnirlar === * {{flagicon|IND}} '''DCM Trophy''' ** '''Gʻolib (1):''' 1994–95<ref>[http://www.indianfootball.de/data/dcmtrophy.html List of winners and runners-ups of the DCM Trophy] ''RSSSF.com''. Qaralgan sana: 2021-yil 20-aprel</ref> == Murabbiylar == * [[Firouz Karimi]] (1994–1995) * [[Farhad Kazemi]] (1995–2000) == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Erondagi sobiq futbol klublari]] [[Turkum:1994-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:2000-yilda faoliyatini tugatgan futbol klublari]] [[Turkum:Tehron futbol klublari]] [[Turkum:1994-yilda Eronda tashkil etilgan]] [[Turkum:2000-yilda Eronda tugatilgan]] {{Iran-footyclub-stub}} a1333aqy2qyikqstqclacju1ojl2123 0 1448549 6272462 2026-09-17T08:56:08Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Bahman Shiraz | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Bahman Shiraz Football Club | nickname = | short name = | founded = 1999-yil | dissolved = 2015-yil | American = | ground = [[Hofiziya stadioni]]<br />[[Sheroz]], [[Eron]] | capacity = 14 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | ch...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272462 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Bahman Shiraz | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Bahman Shiraz Football Club | nickname = | short name = | founded = 1999-yil | dissolved = 2015-yil | American = | ground = [[Hofiziya stadioni]]<br />[[Sheroz]], [[Eron]] | capacity = 14 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = Bosh murabbiy | manager = [[Vahid Rezaei]] | coach = | league = [[Ozodagon ligasi]] | season = [[2014–15 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2014—2015-yil]] | position = 2-divizion B guruhi, 1-oʻrin (Yuqori ligaga chiqqan) | sponsors = | website = http://www.fcbahman.ir// | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Bahman Shiraz Football Club''' ({{lang-fa|بهمن شیراز}}) — [[Eron]]ning [[Sheroz]] shahrida faoliyat yuritgan sobiq futbol klubi. Klub oʻz vaqtida [[Ozodagon ligasi]]da ishtirok etgan<ref>{{cite web |url=http://www.fcbahman.ir//show.php?id=49&page=1 |title=بزرگسالان بهمن 3 سمنان 2 اولین پیروزی بهمن در لیگ2 |website=www.fcbahman.ir |access-date=2022-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141025004854/http://www.fcbahman.ir//show.php?id=49&page=1 |archive-date=2014-10-25 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://footballshirazi.li9.ir/main/?cat=839 |title=فوتبال شیرازی – برگه پیدا نشد |access-date=2014-10-24|url-status=dead }}</ref>. 2015-yilda klub oʻz tarixida birinchi marta [[Ozodagon ligasi]]ga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan edi. == Mavsumlari == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:normal;" |- style="background:#f0f6fa;" ! Mavsum ! Liga ! Oʻrni ! [[Hazfi kubogi]] ! Izohlar |- | [[2012–13 yilgi Eron uchinchi divizioni|2012–13]] | [[Eron uchinchi divizioni|3-divizion]] | 1-oʻrin | | style="background:#9f6;"| Yuqori ligaga chiqqan |- | [[2013–14 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2013–14]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | 5-oʻrin | | |- | [[2014–15 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2014–15]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | 1-oʻrin | Toʻrtinchi bosqich | style="background:#9f6;"| Yuqori ligaga chiqqan |} == Manbalar == {{Manbalar}} {{Eron ikkinchi divizioni}} {{Eronda futbol}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:1999-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:1999-yilda Eronda tashkil etilgan]] [[Turkum:2015-yilda faoliyatini tugatgan futbol klublari]] [[Turkum:2015-yilda Eronda tugatilgan]] {{Iran-footyclub-stub}} skxkq7kyj01zy15rxchf8nltrny1km5 6272463 6272462 2026-09-17T08:56:19Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:1999-yilda Eronda tashkil etilgan]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6272463 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Bahman Shiraz | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Bahman Shiraz Football Club | nickname = | short name = | founded = 1999-yil | dissolved = 2015-yil | American = | ground = [[Hofiziya stadioni]]<br />[[Sheroz]], [[Eron]] | capacity = 14 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = Bosh murabbiy | manager = [[Vahid Rezaei]] | coach = | league = [[Ozodagon ligasi]] | season = [[2014–15 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2014—2015-yil]] | position = 2-divizion B guruhi, 1-oʻrin (Yuqori ligaga chiqqan) | sponsors = | website = http://www.fcbahman.ir// | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Bahman Shiraz Football Club''' ({{lang-fa|بهمن شیراز}}) — [[Eron]]ning [[Sheroz]] shahrida faoliyat yuritgan sobiq futbol klubi. Klub oʻz vaqtida [[Ozodagon ligasi]]da ishtirok etgan<ref>{{cite web |url=http://www.fcbahman.ir//show.php?id=49&page=1 |title=بزرگسالان بهمن 3 سمنان 2 اولین پیروزی بهمن در لیگ2 |website=www.fcbahman.ir |access-date=2022-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141025004854/http://www.fcbahman.ir//show.php?id=49&page=1 |archive-date=2014-10-25 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://footballshirazi.li9.ir/main/?cat=839 |title=فوتبال شیرازی – برگه پیدا نشد |access-date=2014-10-24|url-status=dead }}</ref>. 2015-yilda klub oʻz tarixida birinchi marta [[Ozodagon ligasi]]ga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan edi. == Mavsumlari == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:normal;" |- style="background:#f0f6fa;" ! Mavsum ! Liga ! Oʻrni ! [[Hazfi kubogi]] ! Izohlar |- | [[2012–13 yilgi Eron uchinchi divizioni|2012–13]] | [[Eron uchinchi divizioni|3-divizion]] | 1-oʻrin | | style="background:#9f6;"| Yuqori ligaga chiqqan |- | [[2013–14 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2013–14]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | 5-oʻrin | | |- | [[2014–15 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2014–15]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | 1-oʻrin | Toʻrtinchi bosqich | style="background:#9f6;"| Yuqori ligaga chiqqan |} == Manbalar == {{Manbalar}} {{Eron ikkinchi divizioni}} {{Eronda futbol}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:1999-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:2015-yilda faoliyatini tugatgan futbol klublari]] [[Turkum:2015-yilda Eronda tugatilgan]] {{Iran-footyclub-stub}} qawg3ocg7t6wrv9cuuqn8b97wjiugsp 6272464 6272463 2026-09-17T08:56:23Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:2015-yilda Eronda tugatilgan]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6272464 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Bahman Shiraz | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Bahman Shiraz Football Club | nickname = | short name = | founded = 1999-yil | dissolved = 2015-yil | American = | ground = [[Hofiziya stadioni]]<br />[[Sheroz]], [[Eron]] | capacity = 14 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = Bosh murabbiy | manager = [[Vahid Rezaei]] | coach = | league = [[Ozodagon ligasi]] | season = [[2014–15 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2014—2015-yil]] | position = 2-divizion B guruhi, 1-oʻrin (Yuqori ligaga chiqqan) | sponsors = | website = http://www.fcbahman.ir// | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Bahman Shiraz Football Club''' ({{lang-fa|بهمن شیراز}}) — [[Eron]]ning [[Sheroz]] shahrida faoliyat yuritgan sobiq futbol klubi. Klub oʻz vaqtida [[Ozodagon ligasi]]da ishtirok etgan<ref>{{cite web |url=http://www.fcbahman.ir//show.php?id=49&page=1 |title=بزرگسالان بهمن 3 سمنان 2 اولین پیروزی بهمن در لیگ2 |website=www.fcbahman.ir |access-date=2022-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141025004854/http://www.fcbahman.ir//show.php?id=49&page=1 |archive-date=2014-10-25 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://footballshirazi.li9.ir/main/?cat=839 |title=فوتبال شیرازی – برگه پیدا نشد |access-date=2014-10-24|url-status=dead }}</ref>. 2015-yilda klub oʻz tarixida birinchi marta [[Ozodagon ligasi]]ga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan edi. == Mavsumlari == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:normal;" |- style="background:#f0f6fa;" ! Mavsum ! Liga ! Oʻrni ! [[Hazfi kubogi]] ! Izohlar |- | [[2012–13 yilgi Eron uchinchi divizioni|2012–13]] | [[Eron uchinchi divizioni|3-divizion]] | 1-oʻrin | | style="background:#9f6;"| Yuqori ligaga chiqqan |- | [[2013–14 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2013–14]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | 5-oʻrin | | |- | [[2014–15 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2014–15]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | 1-oʻrin | Toʻrtinchi bosqich | style="background:#9f6;"| Yuqori ligaga chiqqan |} == Manbalar == {{Manbalar}} {{Eron ikkinchi divizioni}} {{Eronda futbol}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:1999-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:2015-yilda faoliyatini tugatgan futbol klublari]] {{Iran-footyclub-stub}} t49yv8phh7lyz42uetznpoofbg0awaf 0 1448550 6272467 2026-09-17T09:11:58Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Be'sat Kermanshah | image = | image_size = 240px | upright = 1.2 | alt = | caption = | fullname = Be'sat Kermanshah Football Club | nickname = | short name = | founded = 2012-yil | dissolved = | American = | ground = [[Ozodi stadioni (Kirmonshoh)|Ozodi stadioni]]<br>[[Kirmonshoh]], [[Eron]] | capacity = 7 000 | coordinates = | owntit...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272467 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Be'sat Kermanshah | image = | image_size = 240px | upright = 1.2 | alt = | caption = | fullname = Be'sat Kermanshah Football Club | nickname = | short name = | founded = 2012-yil | dissolved = | American = | ground = [[Ozodi stadioni (Kirmonshoh)|Ozodi stadioni]]<br>[[Kirmonshoh]], [[Eron]] | capacity = 7 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = Afshin Hassani | mgrtitle = Bosh murabbiy | manager = [[Mohammad Mir Torabi]] | coach = | league = [[Ozodagon ligasi]] | season = [[2025–26 yilgi Ozodagon ligasi|2025—2026-yil]] | position = Ozodagon ligasi, 11-oʻrin | sponsors = | website = http://www.beasat.org/ | kit_alt1 = | pattern_la1 = _whitelines | pattern_b1 = _whitecollar | pattern_ra1 = _whitelines | pattern_sh1 = _whitesides | pattern_so1 = | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = _boro1415t | pattern_b2 = _boro1415t | pattern_ra2 = _boro1415t | pattern_sh2 = _boro1415h | pattern_so2 = _3_stripes_red | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Beasat Kermanshah Football Club''' ({{lang-fa|باشگاه فوتبال بعثت کرمانشاه}}) — [[Eron]]ning [[Kirmonshoh]] shahrida joylashgan futbol klubi. Jamoa hozirda [[Ozodagon ligasi]]da ishtirok etib kelmoqda<ref>{{Cite web |url=http://www.beasat.org/index.php/2013-01-22-04-39-45/2013-01-22-04-41-38/871-2-2-0 |title=طارمی برترین مهاجم سال ایران شد |access-date=2014-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923183047/http://www.beasat.org/index.php/2013-01-22-04-39-45/2013-01-22-04-41-38/871-2-2-0 |archive-date=2015-09-23 |url-status=dead }}</ref>. == Futbolchilar == === Joriy tarkibi === {{Fs start}} {{Fs player|no=1|nat=Eron|pos=GK|name=[[Ali Mohsenzadeh]]}} {{Fs player|no=2|nat=Eron|pos=DF|name=[[Mohammad Mehdi Mehdikhani]]}} {{Fs player|no=3|nat=Eron|pos=DF|name=[[Alireza Adhami]]}} {{Fs player|no=4|nat=Eron|pos=DF|name=[[Omid Soltani]]}} {{Fs player|no=5|nat=Eron|pos=DF|name=[[Mohammad Reza Damadi]]}} {{Fs player|no=7|nat=Eron|pos=FW|name=[[Amin Asadi]]}} {{Fs player|no=8|nat=Eron|pos=MF|name=[[Hamid Reza Zarei]]}} {{Fs player|no=10|nat=Eron|pos=FW|name=[[Shayan Hassani]]}} {{Fs player|no=11|nat=Eron|pos=FW|name=[[Arshia Sarabadani]]}} {{Fs player|no=12|nat=Eron|pos=GK|name=[[Mohammad Deris]]}} {{Fs player|no=14|nat=Eron|pos=DF|name=[[Amir Abbas Shirkavand]]}} {{Fs player|no=16|nat=Eron|pos=MF|name=[[Mehdi Daghdar]]}} {{Fs player|no=19|nat=Eron|pos=MF|name=[[Ahmad Reza Azizi]]}} {{Fs player|no=20|nat=Eron|pos=MF|name=[[Armin Najafi]]}} {{Fs player|no=21|nat=Eron|pos=MF|name=[[Mohammad Amin Rezanejad]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=22|nat=Eron|pos=GK|name=[[Ramtin Khalaji]]}} {{Fs player|no=25|nat=Eron|pos=DF|name=[[Iliya Goudarzi]]}} {{Fs player|no=26|nat=Eron|pos=MF|name=[[Morteza Hosseinzadeh]]}} {{Fs player|no=27|nat=Eron|pos=DF|name=[[Arsalan Niazi]]}} {{Fs player|no=33|nat=Eron|pos=GK|name=[[Seyed Mahyar Mousavi]]}} {{Fs player|no=44|nat=Eron|pos=DF|name=[[Hadi Rafsanjani]]}} {{Fs player|no=55|nat=Eron|pos=DF|name=[[Arman Lotfekhoda]]}} {{Fs player|no=66|nat=Eron|pos=MF|name=[[Saeid Hosseinpour]]}} {{Fs player|no=70|nat=Eron|pos=FW|name=[[Ahmad Jabouri]]}} {{Fs player|no=77|nat=Eron|pos=DF|name=[[Saeid Aghaei]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=MF|name=[[Kavan Mirahmadi]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=MF|name=[[Hossein Hajizadeh]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Ahmad Baharvandi]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Nima Norouzi]]}} {{Fs end}} == Mavsumlari == Quyidagi jadvalda klubning turli musobaqalardagi natijalari keltirilgan. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:normal;" |- style="background:#f0f6fa;" ! Mavsum ! Liga ! Oʻrni ! [[Hazfi kubogi]] ! Izohlar |- | [[2013–14 yilgi Eron uchinchi divizioni|2013–14]] | [[Eron uchinchi divizioni|3-divizion]] | 3-oʻrin | Saralashdan oʻta olmagan | style="background:#9f6;"| Yuqori ligaga chiqqan |- | [[2014–15 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2014–15]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | 4-oʻrin | Toʻrtinchi bosqich | |- | [[2015–16 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2015–16]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | 4-oʻrin | | style="background:#9f6;"| Ikkinchi bosqichga chiqqan |- | [[2021–22 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2021–22]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | 12-oʻrin | | |- | [[2022–23 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2022–23]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | 7-oʻrin | Toʻrtinchi bosqich | |- | [[2023–24 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2023–24]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | 4-oʻrin | | style="background:#9f6;"| Yuqori ligaga chiqqan |- | [[2024–25 yilgi Ozodagon ligasi|2024–25]] | [[Ozodagon ligasi]] | 11-oʻrin | 1/8 final | |} == Manbalar == {{Manbalar}} {{Eron ikkinchi divizioni}} {{Eronda futbol}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:2012-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:2012-yilda Eronda tashkil etilgan]] [[Turkum:Kirmonshoh sporti]] {{Iran-footyclub-stub}} bpcgffvsc2ibuepkfo5tk0yiwz4s86w 6272470 6272467 2026-09-17T09:12:16Z Javoxir Yorqulov 130047 /* Manbalar */ 6272470 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Be'sat Kermanshah | image = | image_size = 240px | upright = 1.2 | alt = | caption = | fullname = Be'sat Kermanshah Football Club | nickname = | short name = | founded = 2012-yil | dissolved = | American = | ground = [[Ozodi stadioni (Kirmonshoh)|Ozodi stadioni]]<br>[[Kirmonshoh]], [[Eron]] | capacity = 7 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = Afshin Hassani | mgrtitle = Bosh murabbiy | manager = [[Mohammad Mir Torabi]] | coach = | league = [[Ozodagon ligasi]] | season = [[2025–26 yilgi Ozodagon ligasi|2025—2026-yil]] | position = Ozodagon ligasi, 11-oʻrin | sponsors = | website = http://www.beasat.org/ | kit_alt1 = | pattern_la1 = _whitelines | pattern_b1 = _whitecollar | pattern_ra1 = _whitelines | pattern_sh1 = _whitesides | pattern_so1 = | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = _boro1415t | pattern_b2 = _boro1415t | pattern_ra2 = _boro1415t | pattern_sh2 = _boro1415h | pattern_so2 = _3_stripes_red | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Beasat Kermanshah Football Club''' ({{lang-fa|باشگاه فوتبال بعثت کرمانشاه}}) — [[Eron]]ning [[Kirmonshoh]] shahrida joylashgan futbol klubi. Jamoa hozirda [[Ozodagon ligasi]]da ishtirok etib kelmoqda<ref>{{Cite web |url=http://www.beasat.org/index.php/2013-01-22-04-39-45/2013-01-22-04-41-38/871-2-2-0 |title=طارمی برترین مهاجم سال ایران شد |access-date=2014-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923183047/http://www.beasat.org/index.php/2013-01-22-04-39-45/2013-01-22-04-41-38/871-2-2-0 |archive-date=2015-09-23 |url-status=dead }}</ref>. == Futbolchilar == === Joriy tarkibi === {{Fs start}} {{Fs player|no=1|nat=Eron|pos=GK|name=[[Ali Mohsenzadeh]]}} {{Fs player|no=2|nat=Eron|pos=DF|name=[[Mohammad Mehdi Mehdikhani]]}} {{Fs player|no=3|nat=Eron|pos=DF|name=[[Alireza Adhami]]}} {{Fs player|no=4|nat=Eron|pos=DF|name=[[Omid Soltani]]}} {{Fs player|no=5|nat=Eron|pos=DF|name=[[Mohammad Reza Damadi]]}} {{Fs player|no=7|nat=Eron|pos=FW|name=[[Amin Asadi]]}} {{Fs player|no=8|nat=Eron|pos=MF|name=[[Hamid Reza Zarei]]}} {{Fs player|no=10|nat=Eron|pos=FW|name=[[Shayan Hassani]]}} {{Fs player|no=11|nat=Eron|pos=FW|name=[[Arshia Sarabadani]]}} {{Fs player|no=12|nat=Eron|pos=GK|name=[[Mohammad Deris]]}} {{Fs player|no=14|nat=Eron|pos=DF|name=[[Amir Abbas Shirkavand]]}} {{Fs player|no=16|nat=Eron|pos=MF|name=[[Mehdi Daghdar]]}} {{Fs player|no=19|nat=Eron|pos=MF|name=[[Ahmad Reza Azizi]]}} {{Fs player|no=20|nat=Eron|pos=MF|name=[[Armin Najafi]]}} {{Fs player|no=21|nat=Eron|pos=MF|name=[[Mohammad Amin Rezanejad]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=22|nat=Eron|pos=GK|name=[[Ramtin Khalaji]]}} {{Fs player|no=25|nat=Eron|pos=DF|name=[[Iliya Goudarzi]]}} {{Fs player|no=26|nat=Eron|pos=MF|name=[[Morteza Hosseinzadeh]]}} {{Fs player|no=27|nat=Eron|pos=DF|name=[[Arsalan Niazi]]}} {{Fs player|no=33|nat=Eron|pos=GK|name=[[Seyed Mahyar Mousavi]]}} {{Fs player|no=44|nat=Eron|pos=DF|name=[[Hadi Rafsanjani]]}} {{Fs player|no=55|nat=Eron|pos=DF|name=[[Arman Lotfekhoda]]}} {{Fs player|no=66|nat=Eron|pos=MF|name=[[Saeid Hosseinpour]]}} {{Fs player|no=70|nat=Eron|pos=FW|name=[[Ahmad Jabouri]]}} {{Fs player|no=77|nat=Eron|pos=DF|name=[[Saeid Aghaei]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=MF|name=[[Kavan Mirahmadi]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=MF|name=[[Hossein Hajizadeh]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Ahmad Baharvandi]]}} {{Fs player|no=|nat=Eron|pos=FW|name=[[Nima Norouzi]]}} {{Fs end}} == Mavsumlari == Quyidagi jadvalda klubning turli musobaqalardagi natijalari keltirilgan. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:normal;" |- style="background:#f0f6fa;" ! Mavsum ! Liga ! Oʻrni ! [[Hazfi kubogi]] ! Izohlar |- | [[2013–14 yilgi Eron uchinchi divizioni|2013–14]] | [[Eron uchinchi divizioni|3-divizion]] | 3-oʻrin | Saralashdan oʻta olmagan | style="background:#9f6;"| Yuqori ligaga chiqqan |- | [[2014–15 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2014–15]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | 4-oʻrin | Toʻrtinchi bosqich | |- | [[2015–16 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2015–16]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | 4-oʻrin | | style="background:#9f6;"| Ikkinchi bosqichga chiqqan |- | [[2021–22 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2021–22]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | 12-oʻrin | | |- | [[2022–23 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2022–23]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | 7-oʻrin | Toʻrtinchi bosqich | |- | [[2023–24 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2023–24]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | 4-oʻrin | | style="background:#9f6;"| Yuqori ligaga chiqqan |- | [[2024–25 yilgi Ozodagon ligasi|2024–25]] | [[Ozodagon ligasi]] | 11-oʻrin | 1/8 final | |} == Manbalar == {{Manbalar}} {{Eronda futbol}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:2012-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:2012-yilda Eronda tashkil etilgan]] [[Turkum:Kirmonshoh sporti]] {{Iran-footyclub-stub}} 6wnkn54nlbeyjhnm6pw6d1hqusxfa4p 0 1448551 6272471 2026-09-17T09:14:29Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Iran Club | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Iran Club | nickname = | short name = | founded = 1920-yil | dissolved = 1926-yil | American = | ground = | capacity = | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | c...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272471 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Iran Club | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Iran Club | nickname = | short name = | founded = 1920-yil | dissolved = 1926-yil | American = | ground = | capacity = | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = | season = | position = | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Iran Club''' ({{lang-fa|کلوپ ایران}}) — [[Eron]]ning [[Tehron]] shahrida joylashgan sobiq futbol klubi. U Eronning birinchi futbol klubi va „[[Tehran Club]]“ning oʻtmishdoshi hisoblangan. 1923-yilda barcha oʻyinchilar yangi tashkil etilgan „[[Tehran Club]]“ga oʻtib ketishgan<ref>{{cite web |url=http://www.parssport.ir/football/iran/iran.htm |title=Www.ParsSport.Ir |website=www.parssport.ir |access-date=2022-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081204044854/http://www.parssport.ir/football/iran/iran.htm |archive-date=2008-12-04 |url-status=dead}}</ref>. == Yutuqlari == '''Tehron yillik futbol assotsiatsiyasi kubogi''': * '''Ikkinchi oʻrin''': 1922-yil * '''Chempion''': 1926-yil == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Erondagi sobiq futbol klublari]] [[Turkum:1922-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:1926-yilda faoliyatini tugatgan futbol klublari]] [[Turkum:1920-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:Tehron futbol klublari]] [[Turkum:1920-yilda Eronda tashkil etilgan]] [[Turkum:1923-yilda Eronda tugatilgan]] {{Iran-footyclub-stub}} co3ibbdrry0834sjzgi24qbaqgszvdn 0 1448552 6272472 2026-09-17T09:24:19Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Chadormalou Ardakan | image = Chadormalou Ardakan S.C. Logo.svg | image_size = 180px | upright = | alt = | caption = | fullname = Chadormalou Ardakan Sports Club | nickname = | short name = CSC | founded = 2021-yil | dissolved = | American = | ground = [[Shahid Nasiri stadioni]]<br>[[Ardakan]], [[Eron]] | capacity = 15 000 | coordinates...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272472 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Chadormalou Ardakan | image = Chadormalou Ardakan S.C. Logo.svg | image_size = 180px | upright = | alt = | caption = | fullname = Chadormalou Ardakan Sports Club | nickname = | short name = CSC | founded = 2021-yil | dissolved = | American = | ground = [[Shahid Nasiri stadioni]]<br>[[Ardakan]], [[Eron]] | capacity = 15 000 | coordinates = | owntitle = Egasi | owner = Chadormalu kon va sanoat kompaniyasi | chrtitle = | chairman = Alireza Babaei | mgrtitle = Bosh murabbiy | manager = [[Mohammad Saeid Akhbari]]<ref>{{Cite web|date=2021-07-19 |title=IPL: Saeid Akhbari named Saipa coach |url=https://www.tehrantimes.com/news/463293/IPL-Saeid-Akhbari-named-Saipa-coach |access-date=2024-07-17 |website=Tehran Times |language=en}}</ref> | coach = | league = [[Fors koʻrfazi Pro ligasi]] | season = [[2025–26 yilgi Fors koʻrfazi Pro ligasi|2025—2026-yil]] | position = Fors koʻrfazi Pro ligasi, 6-oʻrin | sponsors = | website = https://sc.chadormalu.com/ | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = _whitethinlines | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = 00BFFF | body1 = 00BFFF | rightarm1 = 00BFFF | shorts1 = 00BFFF | socks1 = 00BFFF | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = _goiatuba21a | pattern_b2 = _bluecollar | pattern_ra2 = _goiatuba21a | pattern_sh2 = | pattern_so2 = _iraty_2012_2 | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = _thinwhiteborder | pattern_b3 = _vneckwhite | pattern_ra3 = _thinwhiteborder | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = 2E2D88 | body3 = 2E2D88 | rightarm3 = 2E2D88 | shorts3 = 2E2D88 | socks3 = 2E2D88 | pattern_name3 = | current = }} '''Chadormalou Ardakan Sports Club''' ({{lang-fa|باشگاه فوتبال چادرملو اردکان}}), asosan '''Chadormalou''' nomi bilan tanilgan — [[Eron]]ning [[Yazd|Yazd ustoni]], [[Ardakan]] shahrida joylashgan futbol klubi. Jamoa [[2023–24 yilgi Ozodagon ligasi|2023–24-yilgi Ozodagon ligasi]]dan muvaffaqiyatli oʻtgandan soʻng, hozirda Eron futbolining yuqori divizioni hisoblangan [[Fors koʻrfazi Pro ligasi]]da ishtirok etib kelmoqda<ref>{{Cite web |title=2024-25 IPL: Draw Ceremony to Be Held on July 23 - Sports news |url=https://www.tasnimnews.com/en/news/2024/07/09/3119008/2024-25-ipl-draw-ceremony-to-be-held-on-july-23 |access-date=2024-07-17 |website=Tasnim News Agency |language=en}}</ref>. == Tarixi == === Tashkil etilishi === 2021-yilda Chadormalu kompaniyasi „Qashqai F. C.“ klubini sotib oldi va ularning [[Ozodagon ligasi]]dagi ishtirok etish huquqi yangi tashkil etilgan Chadormalou Ardakan jamoasiga oʻtkazildi<ref>{{Cite web |date=2024-07-17 |title=قشقایی شیراز به خاطره‌ها پیوست |url=https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DB%8C-8/811271-%D9%82%D8%B4%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D9%88%D8%B3%D8%AA |access-date=2024-07-17 |website=رکنا |language=fa}}</ref><ref>{{Cite web |title=پایان حضور قشقایی شیراز در لیگ یک رسمی شد |url=https://www.varzesh3.com/news/1836702/%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%82%D8%B4%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%DB%8C%DA%AF-%DB%8C%DA%A9-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-07-17 |website=ورزش سه |language=fa}}</ref>. === Ozodagon ligasi === Klub 2022-yilning avgust oyida [[Ozodagon ligasi]]dagi dastlabki mavsumini boshladi va 2022–2023-yilgi mavsum yakuniga koʻra turnir jadvalida 7-oʻrinni egallagan. Keyingi mavsumda esa jamoa 2-oʻrinni qoʻlga kiritib, [[Fors koʻrfazi Pro ligasi]]ga yoʻllanmaga ega boʻlgan. === Fors koʻrfazi Pro ligasi === 2024-yil 10-iyun kuni Ozodagon ligasining 34-turida Babol Caspian Sea jamoasi ustidan 1:0 hisobida qozonilgan gʻalabadan soʻng, Chadormalou oʻz tarixida ilk bor [[Fors koʻrfazi Pro ligasi]]ga chiqishga muvaffaq boʻlgan. == Murabbiylar shtabi == {| class="wikitable" ! colspan="2" style="background:#402bc6; color:white; text-align:center;" |Joriy murabbiylar |- | '''Bosh murabbiy''' | {{flagicon|Eron}} [[Mohammad Saeid Akhbari]] |- | rowspan="3" | '''Yordamchi murabbiy''' | {{flagicon|Eron}} [[Peyman Shirzadi]] |- | {{flagicon|Eron}} [[Hanif Omranzadeh]] |- | {{flagicon|Portugaliya}} Cuco |- | '''Darvozabonlar murabbiyi''' | {{flagicon|Eron}} Hamed Tabatabaei |- | '''Jismoniy tayyorgarlik boʻyicha murabbiy''' | {{flagicon|Braziliya}} Glydiston Ananias |- | '''Texnik direktor''' | {{flagicon|Eron}} [[Hamid Alidoosti]] |- | '''Jamoa menejeri''' | {{flagicon|Eron}} [[Faraz Fatemi]] |} == Futbolchilar == === Joriy tarkibi === {{Fs start}} {{Fs player|no=1|nat=Eron|pos=GK|name=[[Hojjat Sedghi]]}} {{Fs player|other=Sardor|no=2|nat=Eron|pos=DF|name=[[Saeid Mohammadfar|Saeed Mohammadifard]]}} {{Fs player|no=3|nat=Eron|pos=DF|name=[[Alireza Arta]]}} {{Fs player|no=4|nat=Eron|pos=DF|name=[[Seyed Mohammadreza Hosseini]] ^'''U23'''}} {{Fs player|no=5|nat=Eron|pos=DF|name=[[Sirous Sadeghian]]}} {{Fs player|no=7|nat=Eron|pos=MF|name=[[Alireza Safari]] ^'''U23'''}} {{Fs player|no=8|nat=Eron|pos=DF|name=[[Aref Gholami]]}} {{Fs player|no=9|nat=Eron|pos=FW|name=[[Mohammad Amin Asadi]]}} {{Fs player|no=10|nat=Paragvay|pos=MF|name=[[Diego Torres (footballer, born 2002)|Diego Torres]]}} {{Fs player|no=11|nat=Ekvador|pos=FW|name=[[Renny Simisterra|Renny Boboy]]}} {{Fs player|no=12|nat=Braziliya|pos=GK|name=[[Edson Mardden]]}} {{Fs player|no=13|nat=Eron|pos=FW|name=[[Reza Mahmoudabadi]]}} {{Fs player|no=14|nat=Eron|pos=DF|name=[[Mobin Ghojoghi]]}} {{Fs player|no=16|nat=Eron|pos=FW|name=[[Mohammad Taha Tabatabaei]]}} {{Fs player|no=19|nat=Eron|pos=MF|name=[[Ali Kamali]] ^'''U23''' |other={{small|[[Sepahan S.C.|Sepahan]]dan ijaraga olingan}}}} {{fs mid}} {{Fs player|no=20|nat=Eron|pos=MF|name=[[Aghil Anafjeh]]}} {{Fs player|no=21|nat=Eron|pos=FW|name=[[Alireza Bayat]] ^'''U23'''}} {{Fs player|no=27|nat=Eron|pos=MF|name=[[Arsham Mohammadzadeh]]}} {{Fs player|no=30|nat=Eron|pos=MF|name=[[Pouria Bali Lashak]]}} {{Fs player|no=33|nat=Eron|pos=DF|name=[[Mohammad Zarei]] ^'''U23'''}} {{Fs player|no=66|nat=Eron|pos=MF|name=[[Mohammadtaha Farahani]] ^'''U25'''}} {{Fs player|no=70|nat=Eron|pos=MF|name=[[Abolfazl Isalou]]}} {{Fs player|no=72|nat=Eron|pos=MF|name=[[Reza Bahan]] ^'''U23'''}} {{Fs player|no=76|nat=Eron|pos=MF|name=[[Reza Dehghan]]}} {{Fs player|no=77|nat=Eron|pos=FW|name=[[Reza Mirzaei]]}} {{Fs player|no=78|nat=Eron|pos=MF|name=[[Mohammad Hossein Khosravi]]}} {{Fs player|no=82|nat=Eron|pos=DF|name=[[Amir Hossein Kalbasi]]}} {{Fs player|no=83|nat=Eron|pos=DF|name=[[Amirreza Shokri]] ^'''U23'''}} {{Fs player|no=88|nat=Eron|pos=FW|name=[[Sajjad Mashhadi]] ^'''U21'''}} {{Fs player|no=97|nat=Eron|pos=FW|name=[[Amirreza Eslamtalab]]}} {{Fs end}} * <small>'''U21''' = 21 yoshgacha boʻlgan futbolchi</small>. <small>'''U23''' = 23 yoshgacha boʻlgan futbolchi</small>. <small>'''U25''' = 25 yoshgacha boʻlgan futbolchi</small>. === Oʻrinbosarlar tarkibi === {{Fs start}} {{Fs player|no=18|nat=Eron|pos=MF|name=[[Amir Mehdi Dehghani]] ^'''U19'''}} {{Fs player|no=23|nat=Eron|pos=MF|name=[[Abolfazl Shourabadi]] ^'''U21'''}} {{Fs player|no=24|nat=Eron|pos=DF|name=[[Seyed Mehdi Hosseini]] ^'''U21'''}} {{Fs player|no=56|nat=Eron|pos=MF|name=[[Aria Arabi]] ^'''U19'''}} {{fs mid}} {{Fs player|no=80|nat=Eron|pos=FW|name=[[Iliya Negahdari]] ^'''U21'''}} {{Fs player|no=90|nat=Eron|pos=GK|name=[[Amirhossein Asiabanpour]] ^'''U21'''}} {{Fs player|no=99|nat=Eron|pos=GK|name=[[Amirhossein Ahmadsadeghi]] ^'''U19'''}} {{Fs end}} == Stadioni == {{Asosiy|Shahid Nasiri stadioni}} Chadormalou Ardakan jamoasi oʻz uy uchrashuvlarini [[Eron]]ning [[Yazd|Yazd ustoni]], [[Ardakan]] shahrida joylashgan 15 000 tomoshabin sigʻimiga ega boʻlgan '''Shahid Nasiri stadioni'''da ({{lang-fa|ورزشگاه شهیدی نصیری}}) oʻtkazadi. == Yutuqlari == * '''[[Ozodagon ligasi]]''' ** Vitse-chempion (1): [[2023–24 yilgi Ozodagon ligasi|2023–24]] == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [https://www.persianfootball.com/news/2024/06/11/chadormalu-s-c-secures-promotion-to-pgpl/ Chadormalu S. C. secures promotion to PGPL] /Persian Football 2024-yil 11-iyun. * [https://www.tehrantimes.com/news/499720/Chadormalu-secure-promotion-to-Iran-s-PGPL Chadormalu secure promotion to Iranʼs PGPL]/Tehran Times 2024-yil 11-iyun. * [https://www.tasnimnews.com/en/news/2024/06/11/3102116/chadormalu-promoted-to-2024-25-ipl Chadormalu Promoted to 2024-25 IPL]/Tasnim News Agency 2024-yil 11-iyun. * [https://vatansport.com/chadormalu-secure-promotion-to-irans-pgpl/ Chadormalu secure promotion to Iranʼs PGPL]/Vatan Sport 2024-yil 11-iyun. {{Fors koʻrfazi Pro ligasi}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:2021-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:2021-yilda Eronda tashkil etilgan]] [[Turkum:Yazd ustoni sporti]] {{Iran-footyclub-stub}} 25s3f2kkj6x84xu5cgfe87shpgxlx07 0 1448553 6272474 2026-09-17T09:40:37Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Daraei | image = Daraei tehran FC logo.png | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Daraei Football Club | nickname = | short name = | founded = | dissolved = | American = | ground = | capacity = | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = Bosh m...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272474 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Daraei | image = Daraei tehran FC logo.png | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Daraei Football Club | nickname = | short name = | founded = | dissolved = | American = | ground = | capacity = | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = Bosh murabbiy | manager = Amir Ghaffari | coach = | league = [[Tehron ustoni ligasi]] | season = | position = | sponsors = | website = http://fcdaraei.blogfa.com/ | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = 87CEEB | body1 = 87CEEB | rightarm1 = 87CEEB | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 87CEEB | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 87CEEB | socks2 = FFFFFF | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Daraei Football Club''' — [[Eron]]ning [[Tehron]] shahrida joylashgan futbol klubi. == Mavsumlari == Quyidagi jadvalda Daraei klubining 1974-yildan beri turli musobaqalardagi natijalari keltirilgan. {| class="wikitable" style="text-align: center" |- ! rowspan=2|Mavsum ! colspan=9|Liga ! rowspan=2|[[Hazfi kubogi]] ! rowspan=2|Izohlar ! colspan=2|Ligadagi toʻpurar ! rowspan=2|Bosh murabbiy |- ! Divizion ! Oʻ ! Gʻ ! D ! M ! UG ! OʻG ! O ! Oʻrni ! Ismi ! Gollar |- ! 1974–75 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 13 | 8 | 3 | 2 | 19 | 3 | 19 | align=left style="background:gold;"| '''1-oʻrin''' | align=left| | [[Fayl:Arrow-up.png|Yuqoriga koʻtarilish]] Taxti Jamshid kubogiga yoʻllanma | align=left| | | [[Jalal Talebi]] |- ! 1975–76 | [[1975–76 yilgi Taxti Jamshid kubogi|TJC]] | 30 | 9 | 15 | 6 | 19 | 15 | 33 | 6-oʻrin | align=left| | | align=left| | | [[Jalal Talebi]] |- ! 1976–77 | [[1976–77 yilgi Taxti Jamshid kubogi|TJC]] | 30 | 7 | 21 | 2 | 25 | 16 | 35 | 5-oʻrin | align=left| | | | | [[Jalal Talebi]] |- ! 1977–78 | [[1977–78 yilgi Taxti Jamshid kubogi|TJC]] | 30 | 6 | 10 | 14 | 26 | 38 | 22 | 15-oʻrin | align=left| '''Oʻtkazilmagan''' | align=left| | [[Hossein Fadakar]] | 10 | [[Jalal Talebi]] |- ! 1978–79 | [[1978–79 yilgi Taxti Jamshid kubogi|TJC]] | colspan=8|<small>'''[[Eron inqilobi]] tufayli yakunlanmagan'''</small> | align=left| '''Oʻtkazilmagan''' | | | | [[Jalal Talebi]] |- ! 1981–82 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL2]] | 13 | 10 | 3 | 0 | 29 | 3 | 23 | align=left style="background:gold;"| '''1-oʻrin''' | rowspan="5" style="text-align:center;" | '''Oʻtkazilmagan''' | [[Fayl:Arrow-up.png|Yuqoriga koʻtarilish]] Tehron ustoni ligasiga yoʻllanma | | | |- ! 1982–83 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 17 | 5 | 7 | 5 | 13 | 12 | 17 | 10-oʻrin | align=left| | | | [[Ahmad Tousi]] |- ! 1983–84 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 17 | 5 | 7 | 5 | 11 | 18 | 17 | 11-oʻrin | align=left| | | | [[Ahmad Tousi]] |- ! 1984–85 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | colspan=8| '''Yakunlanmagan''' | align=left| | | | Mohsen Haj Nasroalah |- ! 1985–86 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 9 | 2 | 2 | 5 | 8 | 16 | 6 | 8-oʻrin | | align=left| | | Amir Aboutaleb |- ! 1986–87 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 8 | 1 | 4 | 3 | 5 | 8 | 6 | 6-oʻrin | | | | | Amir Aboutaleb |- ! 1987–88 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 17 | 10 | 5 | 2 | 20 | 12 | 25 | align=left style="background:silver;"| '''2-oʻrin''' | | align=left| | align=left| | | Amir Aboutaleb |- ! 1988–89 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 16 | 8 | 6 | 2 | 24 | 16 | 30 | align=left style="background:silver;"| '''2-oʻrin''' | | align=left| | | | [[Homayoun Shahrokhi]] / [[Mansour Amirasefi]] |- ! 1989–90 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 15 | 2 | 7 | 6 | 10 | 17 | 11 | 10-oʻrin | '''Oʻtkazilmagan''' | | | | |- ! 1990–91 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 17 | 8 | 5 | 4 | 14 | 7 | 21 | 6-oʻrin | | | | | |- ! 1991–92 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 15 | 3 | 5 | 7 | 21 | 26 | 11 | 13-oʻrin | | align=left| | align=left| | | Mohsen Haj Nasroalah |- ! 1992–93 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 26 | 4 | 8 | 14 | 15 | 31 | 16 | 13-oʻrin | '''Oʻtkazilmagan''' | [[Fayl:Arrow-down.gif|Pasga tushish]] Tehron futbol ligasining 2-divizioniga tushgan | | | |- ! 1993–94 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL2]] | | | | | | | | | align=left| | | align=left| | | |- ! 1994–95 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL2]] | | | | | | | | | align=left| | | align=left| | | |- ! 1995–96 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL2]] | 15 | 1 | 3 | 11 | 7 | 25 | 6 | 16-oʻrin | align=left| | [[Fayl:Arrow-down.gif|Pasga tushish]] Tehron futbol ligasining 3-divizioniga tushgan | align=left| | | |- ! 1996–97 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL3]] | | | | | | | | | align=left| | | align=left| | | |- |} Quyidagi jadvalda Daraei Novin jamoasining 2012-yildan beri turli musobaqalardagi natijalari keltirilgan. {| class="wikitable" style="text-align: center" |- ! rowspan=2|Mavsum ! colspan=9|Liga ! rowspan=2|[[Hazfi kubogi]] ! rowspan=2|Izohlar ! colspan=2|Ligadagi toʻpurar ! rowspan=2|Bosh murabbiy |- ! Divizion ! Oʻ ! Gʻ ! D ! M ! UG ! OʻG ! O ! Oʻrni ! Ismi ! Gollar |- ! 2012–13 | [[Tehron ustoni ligasi|TPL.Div 1]] | | | | | | | | 7-oʻrin | align=left| | | align=left| | | |- ! 2013–14 | [[Tehron ustoni ligasi|TPL]] | 27 | 12 | 7 | 8 | 45 | 53 | 43 | 7-oʻrin | align=left| | | align=left| | | |- ! 2014–15 | [[Tehron ustoni ligasi|TPL]] | | | | | | | | | align=left| | | align=left| | | |- |} === Qisqartmalar === {{col-begin}} {{col-4}} * Oʻ = Oʻynalgan oʻyinlar * Gʻ = Gʻalaba * D = Durang * M = Magʻlubiyat * UG = Urilgan gollar * OʻG = Oʻtkazib yuborilgan gollar * O = Ochkolar * Oʻrni = Yakuniy oʻrni {{col-4}} * TJC = [[Taxti Jamshid kubogi]] * TFL = [[Tehron ustoni ligasi|Tehron futbol ligasi]] * TFL2 = [[Tehron ustoni ligasi|Tehron futbol ligasining 2-divizioni]] * TFL3 = [[Tehron ustoni ligasi|Tehron futbol ligasining 3-divizioni]] * Div 3 = [[Eron uchinchi divizioni|3-divizion]] * TPL = [[Tehron ustoni ligasi]] * TPL.Div 1 = [[Tehron ustoni ligasi|Tehron ustoni ligasining 1-divizioni]] {{col-end}} {| class="wikitable" | style="background:gold;"| <small>Chempion</small> | style="background:silver;"| <small>Vitse-chempion</small> |} == Yutuqlari == * '''Tehron futbol chempionati''' ** '''Chempion (4):''' 1947–1948, 1961–1962, 1962–1963, 1967–1968 ** ''Vitse-chempion (3):'' 1965–1966, 1966–1967, 1987–1988 * '''Tehron Hazfi kubogi''': ** '''Gʻolib (1)''': 1956–1957 ** ''Finalchi (1)'': 1948–1949 * '''[[Eron futbol chempionati kubogi|Eron chempionati kubogi]]''' ** '''Gʻolib (1)''': 1962-yil * '''[[Quds ligasi]]''' ** 4-oʻrin: 1989-yil * '''[[17-Shahrivar ligasi]]''' ** Vitse-chempion == Murabbiylar == * [[Ali Akbar Moheb]] (1940-yillar)<ref>{{cite web|url=http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1342364 |title=روزنامه اعتماد85/11/19: مهندس خوشنام فوتبال |publisher=Magiran.com |date= |access-date=2013-11-10}}</ref> * … * [[Ahmad Tousi]] (1980–?) * [[Mehdi Monajati]] * [[Jalal Talebi]] * [[Attila Hejazi]] (2008)<ref>{{cite web |url=http://nasserhejazi.ir/atila%20hejazi.html |title=پرتال شخصي ناصر حجازي - |access-date=2009-05-04 |url-status=dead |archive-date=2012-07-18 }}</ref> * Amir Ghaffari (2024) == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:Tehron futbol klublari]] [[Turkum:1936-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] {{Iran-footyclub-stub}} 7xyhhmzod18lt74x4hwkbb20hj3cup9 6272475 6272474 2026-09-17T09:42:05Z Javoxir Yorqulov 130047 6272475 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Daraei | image = Daraei tehran FC logo.png | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Daraei Football Club | nickname = | short name = | founded = | dissolved = | American = | ground = | capacity = | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = Bosh murabbiy | manager = Amir Ghaffari | coach = | league = [[Tehron ustoni ligasi]] | season = | position = | sponsors = | website = http://fcdaraei.blogfa.com/ | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = 87CEEB | body1 = 87CEEB | rightarm1 = 87CEEB | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 87CEEB | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 87CEEB | socks2 = FFFFFF | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Daraei Football Club''' — [[Eron]]ning [[Tehron]] shahrida joylashgan futbol klubi. == Mavsumlari == Quyidagi jadvalda Daraei klubining 1974-yildan beri turli musobaqalardagi natijalari keltirilgan. {| class="wikitable" style="text-align: center" |- ! rowspan=2|Mavsum ! colspan=9|Liga ! rowspan=2|[[Hazfi kubogi]] ! rowspan=2|Izohlar ! colspan=2|Ligadagi toʻpurar ! rowspan=2|Bosh murabbiy |- ! Divizion ! Oʻ ! Gʻ ! D ! M ! UG ! OʻG ! O ! Oʻrni ! Ismi ! Gollar |- ! 1974–75 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 13 | 8 | 3 | 2 | 19 | 3 | 19 | align=left style="background:gold;"| '''1-oʻrin''' | align=left| | [[Fayl:Arrow-up.png|Yuqoriga koʻtarilish]] Taxti Jamshid kubogiga yoʻllanma | align=left| | | [[Jalal Talebi]] |- ! 1975–76 | [[1975–76 yilgi Taxti Jamshid kubogi|TJC]] | 30 | 9 | 15 | 6 | 19 | 15 | 33 | 6-oʻrin | align=left| | | align=left| | | [[Jalal Talebi]] |- ! 1976–77 | [[1976–77 yilgi Taxti Jamshid kubogi|TJC]] | 30 | 7 | 21 | 2 | 25 | 16 | 35 | 5-oʻrin | align=left| | | | | [[Jalal Talebi]] |- ! 1977–78 | [[1977–78 yilgi Taxti Jamshid kubogi|TJC]] | 30 | 6 | 10 | 14 | 26 | 38 | 22 | 15-oʻrin | align=left| '''Oʻtkazilmagan''' | align=left| | [[Hossein Fadakar]] | 10 | [[Jalal Talebi]] |- ! 1978–79 | [[1978–79 yilgi Taxti Jamshid kubogi|TJC]] | colspan=8|<small>'''[[Eron inqilobi]] tufayli yakunlanmagan'''</small> | align=left| '''Oʻtkazilmagan''' | | | | [[Jalal Talebi]] |- ! 1981–82 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL2]] | 13 | 10 | 3 | 0 | 29 | 3 | 23 | align=left style="background:gold;"| '''1-oʻrin''' | rowspan="5" style="text-align:center;" | '''Oʻtkazilmagan''' | [[Fayl:Arrow-up.png|Yuqoriga koʻtarilish]] Tehron ustoni ligasiga yoʻllanma | | | |- ! 1982–83 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 17 | 5 | 7 | 5 | 13 | 12 | 17 | 10-oʻrin | align=left| | | | [[Ahmad Tousi]] |- ! 1983–84 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 17 | 5 | 7 | 5 | 11 | 18 | 17 | 11-oʻrin | align=left| | | | [[Ahmad Tousi]] |- ! 1984–85 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | colspan=8| '''Yakunlanmagan''' | align=left| | | | Mohsen Haj Nasroalah |- ! 1985–86 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 9 | 2 | 2 | 5 | 8 | 16 | 6 | 8-oʻrin | | align=left| | | Amir Aboutaleb |- ! 1986–87 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 8 | 1 | 4 | 3 | 5 | 8 | 6 | 6-oʻrin | | | | | Amir Aboutaleb |- ! 1987–88 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 17 | 10 | 5 | 2 | 20 | 12 | 25 | align=left style="background:silver;"| '''2-oʻrin''' | | align=left| | align=left| | | Amir Aboutaleb |- ! 1988–89 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 16 | 8 | 6 | 2 | 24 | 16 | 30 | align=left style="background:silver;"| '''2-oʻrin''' | | align=left| | | | [[Homayoun Shahrokhi]] / [[Mansour Amirasefi]] |- ! 1989–90 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 15 | 2 | 7 | 6 | 10 | 17 | 11 | 10-oʻrin | '''Oʻtkazilmagan''' | | | | |- ! 1990–91 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 17 | 8 | 5 | 4 | 14 | 7 | 21 | 6-oʻrin | | | | | |- ! 1991–92 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 15 | 3 | 5 | 7 | 21 | 26 | 11 | 13-oʻrin | | align=left| | align=left| | | Mohsen Haj Nasroalah |- ! 1992–93 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL]] | 26 | 4 | 8 | 14 | 15 | 31 | 16 | 13-oʻrin | '''Oʻtkazilmagan''' | [[Fayl:Arrow-down.gif|Pasga tushish]] Tehron futbol ligasining 2-divizioniga tushgan | | | |- ! 1993–94 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL2]] | | | | | | | | | align=left| | | align=left| | | |- ! 1994–95 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL2]] | | | | | | | | | align=left| | | align=left| | | |- ! 1995–96 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL2]] | 15 | 1 | 3 | 11 | 7 | 25 | 6 | 16-oʻrin | align=left| | [[Fayl:Arrow-down.gif|Pasga tushish]] Tehron futbol ligasining 3-divizioniga tushgan | align=left| | | |- ! 1996–97 | [[Tehron ustoni ligasi|TFL3]] | | | | | | | | | align=left| | | align=left| | | |- |} Quyidagi jadvalda Daraei Novin jamoasining 2012-yildan beri turli musobaqalardagi natijalari keltirilgan. {| class="wikitable" style="text-align: center" |- ! rowspan=2|Mavsum ! colspan=9|Liga ! rowspan=2|[[Hazfi kubogi]] ! rowspan=2|Izohlar ! colspan=2|Ligadagi toʻpurar ! rowspan=2|Bosh murabbiy |- ! Divizion ! Oʻ ! Gʻ ! D ! M ! UG ! OʻG ! O ! Oʻrni ! Ismi ! Gollar |- ! 2012–13 | [[Tehron ustoni ligasi|TPL.Div 1]] | | | | | | | | 7-oʻrin | align=left| | | align=left| | | |- ! 2013–14 | [[Tehron ustoni ligasi|TPL]] | 27 | 12 | 7 | 8 | 45 | 53 | 43 | 7-oʻrin | align=left| | | align=left| | | |- ! 2014–15 | [[Tehron ustoni ligasi|TPL]] | | | | | | | | | align=left| | | align=left| | | |- |} === Qisqartmalar === {{col-begin}} {{col-4}} * Oʻ = Oʻynalgan oʻyinlar * Gʻ = Gʻalaba * D = Durang * M = Magʻlubiyat * UG = Urilgan gollar * OʻG = Oʻtkazib yuborilgan gollar * O = Ochkolar * Oʻrni = Yakuniy oʻrni {{col-4}} * TJC = [[Taxti Jamshid kubogi]] * TFL = [[Tehron ustoni ligasi|Tehron futbol ligasi]] * TFL2 = [[Tehron ustoni ligasi|Tehron futbol ligasining 2-divizioni]] * TFL3 = [[Tehron ustoni ligasi|Tehron futbol ligasining 3-divizioni]] * Div 3 = [[Eron uchinchi divizioni|3-divizion]] * TPL = [[Tehron ustoni ligasi]] * TPL.Div 1 = [[Tehron ustoni ligasi|Tehron ustoni ligasining 1-divizioni]] {{col-end}} {| class="wikitable" | style="background:gold;"| <small>Chempion</small> | style="background:silver;"| <small>Vitse-chempion</small> |} == Yutuqlari == * '''Tehron futbol chempionati''' ** '''Chempion (4):''' 1947–1948, 1961–1962, 1962–1963, 1967–1968 ** ''Vitse-chempion (3):'' 1965–1966, 1966–1967, 1987–1988 * '''Tehron Hazfi kubogi''': ** '''Gʻolib (1)''': 1956–1957 ** ''Finalchi (1)'': 1948–1949 * '''[[Eron futbol chempionati kubogi|Eron chempionati kubogi]]''' ** '''Gʻolib (1)''': 1962-yil * '''[[Quds ligasi]]''' ** 4-oʻrin: 1989-yil * '''[[17-Shahrivar ligasi]]''' ** Vitse-chempion == Murabbiylar == * [[Ali Akbar Moheb]] (1940-yillar)<ref>{{cite web|url=http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1342364 |title=روزنامه اعتماد85/11/19: مهندس خوشنام فوتبال |publisher=Magiran.com |date= |access-date=2013-11-10}}</ref> * … * [[Ahmad Tousi]] (1980–?) * [[Mehdi Monajati]] * [[Jalal Talebi]] * [[Attila Hejazi]] (2008)<ref>{{cite web |url=http://nasserhejazi.ir/atila%20hejazi.html |title=پرتال شخصي ناصر حجازي - |access-date=2009-05-04 |url-status=dead}}</ref> * Amir Ghaffari (2024) == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:Tehron futbol klublari]] [[Turkum:1936-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] {{Iran-footyclub-stub}} mkkmuqhp9lgkomrvgrig5nsxcv7jbaw 0 1448554 6272476 2026-09-17T09:49:02Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Dartak Khoramabad | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Dartak Khoramabad Football Club<ref>{{cite web |title=Dartak Khoramabad FM16 Guide - Football Manager 2016 Team Guides |url=https://sortitoutsi.net/football-manager-2016/team/23131221/dartak-khoramabad |website=sortitoutsi.net |access-date=2026-09-14 |language=en}}</ref> | nickname...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272476 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Dartak Khoramabad | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Dartak Khoramabad Football Club<ref>{{cite web |title=Dartak Khoramabad FM16 Guide - Football Manager 2016 Team Guides |url=https://sortitoutsi.net/football-manager-2016/team/23131221/dartak-khoramabad |website=sortitoutsi.net |access-date=2026-09-14 |language=en}}</ref> | nickname = | short name = | founded = | dissolved = | American = | ground = | capacity = | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | coach = | league = | season = | position = | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Dartak Khoramabad Football Club''' — [[Eron]]ning [[Xurramobod]] shahrida joylashgan futbol klubi. Klub [[2011–12 yilgi Eron uchinchi divizioni|Eron uchinchi divizionida]] faoliyat yuritgan. == Mavsumlari == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:normal;" |- style="background:#f0f6fa;" ! Mavsum ! Liga ! Oʻrni ! [[Hazfi kubogi]] ! Izohlar |- | 2009–10 | Loreston ustoni ligasi | style="background:gold;"| '''1-oʻrin''' | | |- | [[2010–11 yilgi Eron uchinchi divizioni|2010–11]] | [[Eron uchinchi divizioni|3-divizion]] | 4-guruhda 4-oʻrin | 2-bosqich | |- | [[2011–12 yilgi Eron uchinchi divizioni|2011–12]] | [[Eron uchinchi divizioni|3-divizion]] | | | |} == Manbalar == {{Manbalar}} {{Eronda futbol}} {{Hazfi kubogi}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:2006-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:2006-yilda Eronda tashkil etilgan]] {{Iran-footyclub-stub}} m0lzlrrgnqf5skgblaz6bvlu7nk3mr1 0 1448555 6272477 2026-09-17T09:51:20Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Datis Lorestan | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Datis Lorestan Football Club | nickname = | short name = | founded = 2008-yil | dissolved = | American = | ground = [[Taxti stadioni (Xurramobod)|Taxti stadioni]]<br>[[Xurramobod]], [[Eron]] | capacity = 20 000 | coordinates = | owntitle = |...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272477 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Datis Lorestan | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Datis Lorestan Football Club | nickname = | short name = | founded = 2008-yil | dissolved = | American = | ground = [[Taxti stadioni (Xurramobod)|Taxti stadioni]]<br>[[Xurramobod]], [[Eron]] | capacity = 20 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = Bosh murabbiy | manager = [[Saeid Seopahvand]] | coach = | league = [[Eron ikkinchi divizioni]] | season = | position = | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Datis Lorestan Football Club''' — [[Eron]]ning [[Xurramobod]] shahrida joylashgan futbol klubi. Klub [[2011–12 yilgi Eron ikkinchi divizioni|Eron ikkinchi divizionida]] faoliyat yuritgan<ref>{{cite web| author = | url = http://yaftenews.ir/newss/sport/913-550.html| title = گهر، كوثر و داتيس از فعالیت منع شدند | publisher = Yafte News |date =2013-05-30 | access-date= 2015-01-21 | language = fa}}</ref>. == Mavsumlari == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:normal;" |- style="background:#f0f6fa;" ! Mavsum ! Liga ! Oʻrni ! [[Hazfi kubogi]] ! Izohlar |- | [[2010–11 yilgi Eron uchinchi divizioni|2010–11]] | [[Eron uchinchi divizioni|3-divizion]] | B guruhida 2-oʻrin | Saralashdan oʻta olmagan | style="background:#99FF66;"| Yuqori ligaga chiqqan |- | [[2011–12 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2011–12]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | B guruhida 7-oʻrin | Birinchi bosqich | |- | [[2012–13 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2012–13]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | B guruhida 13-oʻrin | | style="background:red;"| Quyi ligaga tushgan |} == Manbalar == {{Manbalar}} {{Eronda futbol}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:2008-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:2008-yilda Eronda tashkil etilgan]] {{Iran-footyclub-stub}} 15lidg6h513zxm8wi388v7vy8p3yn3t 6272478 6272477 2026-09-17T09:51:58Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:2008-yilda Eronda tashkil etilgan]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6272478 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Datis Lorestan | image = | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Datis Lorestan Football Club | nickname = | short name = | founded = 2008-yil | dissolved = | American = | ground = [[Taxti stadioni (Xurramobod)|Taxti stadioni]]<br>[[Xurramobod]], [[Eron]] | capacity = 20 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = Bosh murabbiy | manager = [[Saeid Seopahvand]] | coach = | league = [[Eron ikkinchi divizioni]] | season = | position = | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Datis Lorestan Football Club''' — [[Eron]]ning [[Xurramobod]] shahrida joylashgan futbol klubi. Klub [[2011–12 yilgi Eron ikkinchi divizioni|Eron ikkinchi divizionida]] faoliyat yuritgan<ref>{{cite web| author = | url = http://yaftenews.ir/newss/sport/913-550.html| title = گهر، كوثر و داتيس از فعالیت منع شدند | publisher = Yafte News |date =2013-05-30 | access-date= 2015-01-21 | language = fa}}</ref>. == Mavsumlari == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:normal;" |- style="background:#f0f6fa;" ! Mavsum ! Liga ! Oʻrni ! [[Hazfi kubogi]] ! Izohlar |- | [[2010–11 yilgi Eron uchinchi divizioni|2010–11]] | [[Eron uchinchi divizioni|3-divizion]] | B guruhida 2-oʻrin | Saralashdan oʻta olmagan | style="background:#99FF66;"| Yuqori ligaga chiqqan |- | [[2011–12 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2011–12]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | B guruhida 7-oʻrin | Birinchi bosqich | |- | [[2012–13 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2012–13]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | B guruhida 13-oʻrin | | style="background:red;"| Quyi ligaga tushgan |} == Manbalar == {{Manbalar}} {{Eronda futbol}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:2008-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] {{Iran-footyclub-stub}} o2d0ccgk4asr4vkf6mtmma6ske6ib1u 0 1448556 6272479 2026-09-17T09:53:03Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Elmoadab | image = File:Elmoadab FC Logo.png | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Elmoadab Tabriz Football Club | nickname = | short name = | founded = 2013-yil | dissolved = | American = | ground = [[Marzdaron stadioni]]<br>[[Tabriz]], [[Eron]] | capacity = 5 000 | coordinates = | owntitle = | owner...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272479 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Elmoadab | image = File:Elmoadab FC Logo.png | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Elmoadab Tabriz Football Club | nickname = | short name = | founded = 2013-yil | dissolved = | American = | ground = [[Marzdaron stadioni]]<br>[[Tabriz]], [[Eron]] | capacity = 5 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = Esmaeil Babazadeh | mgrtitle = Bosh murabbiy | manager = [[Younes Bahonar]]<ref>{{Cite web |url=https://www.iribnews.ir/fa/news/2482712/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B9%D9%84%D9%85-%D9%88-%D8%A7%D8%AF%D8%A8-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2 |title=معرفی سرمربی تیم فوتبال علم و ادب تبریز}}</ref> | coach = | league = [[Ozodagon ligasi]] | season = [[2019–20 yilgi Ozodagon ligasi|2019—2020-yil]] | position = | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FF0000 | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = _white_hoops | pattern_b3 = _red_stripes_red_sh_NEW | pattern_ra3 = _white_hoops | pattern_sh3 = | pattern_so3 = _white_hoops_color | leftarm3 = DD0000 | body3 = FFFFFF | rightarm3 = DD0000 | shorts3 = DD0000 | socks3 = DD0000 | pattern_name3 = | current = }} '''Elmoadab Tabriz Football Club''' ({{lang-fa|باشگاه فوتبال علم و ادب تبریز}}) — [[Eron]]ning [[Tabriz]] shahrida joylashgan va [[Ozodagon ligasi]]da ishtirok etuvchi futbol klubi. Klub 2019-yilda [[Ozodagon ligasi]]dagi [[Shahrdari Tabriz F.C.|Shahrdari Tabriz]] jamoasining litsenziyasini sotib olgan. == Manbalar == {{Manbalar}} {{Eronda futbol}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:2013-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:Tabriz sporti]] {{Iran-footyclub-stub}} 24h9yc01ro6n1ie1wnq7zpp0h1pneuo 0 1448557 6272480 2026-09-17T09:57:24Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Esteghlal Mollasani | image = Esteghlal Mollasani F.C.png | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Esteghlal Mollasani Football Club | nickname = ''Âbihai-ye Kucek'' (Kichik koʻklar) | short name = | founded = 1981-yil | dissolved = | American = | ground = [[Shohadaye Mollasani stadioni]]<br>[[Mollasani]], [[Eron]] | cap...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272480 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Esteghlal Mollasani | image = Esteghlal Mollasani F.C.png | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Esteghlal Mollasani Football Club | nickname = ''Âbihai-ye Kucek'' (Kichik koʻklar) | short name = | founded = 1981-yil | dissolved = | American = | ground = [[Shohadaye Mollasani stadioni]]<br>[[Mollasani]], [[Eron]] | capacity = 5 000 | coordinates = | owntitle = Egasi | owner = Mehrad Homsi | chrtitle = | chairman = Mohsen Faridi | mgrtitle = Bosh murabbiy | manager = Amir Mohammad Javaherkar | coach = | league = [[Ozodagon ligasi]] | season = [[2020–21 yilgi Ozodagon ligasi|2020—2021-yil]] | position = Ozodagon ligasi, 13-oʻrin | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Esteghlal Mollasani Football Club''' — [[Eron]]ning [[Xuziston ustoni|Xuziston]] ustoni, [[Mollasani]] shahrida joylashgan futbol klubi. Ushbu jamoa 1981-yilda tashkil etilgan. Klub oʻz vaqtida [[Hazfi kubogi]]da ishtirok etgan<ref>{{cite web | url=http://khuzestansport.ir/fa/news/28140/%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D8%B3%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B0%D9%81%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84 | title=صعود سه تیم خوزستانی در جام حذفی فوتبال | access-date=2021-04-08 | archive-date=2021-05-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210525111040/http://khuzestansport.ir/fa/news/28140/%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D8%B3%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B0%D9%81%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84 | url-status=dead }}</ref>. Jamoa hozirda Eronning ikkinchi darajali divizioni boʻlmish [[Ozodagon ligasi]]da oʻynab kelmoqda. Esteghlal Mollasani Eron birinchi divizionida [[Xuziston ustoni]]ni sharafini himoya qiluvchi vakillardan biri hisoblanadi<ref>{{Cite web|url=https://www.irna.ir/news/83595653/تیم-فوتبال-استقلال-ملاثانی-قهرمان-نیم-فصل-لیگ-دسته-دوم-شد|title=تیم فوتبال استقلال ملاثانی قهرمان نیم‌فصل لیگ دسته دوم شد|date=2019-12-15|website=ایرنا}}</ref>. == Futbolchilar == === Joriy tarkibi === {{Fs start}} {{Fs player|no=22|nat=Jazoir|pos=DF|name=[[Melha D'dili]]}} {{Fs player|no=27|nat=Eron|pos=DF|name=[[Ali Daghagheleh]]}} {{Fs end}} == Manbalar == {{Manbalar|2}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:1981-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:1981-yilda Eronda tashkil etilgan]] [[Turkum:Xuziston ustoni sporti]] {{Iran-footyclub-stub}} 0se4726lgtt2rt5i8try8anfprff7u6 6272481 6272480 2026-09-17T09:59:00Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:1981-yilda Eronda tashkil etilgan]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6272481 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Esteghlal Mollasani | image = Esteghlal Mollasani F.C.png | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Esteghlal Mollasani Football Club | nickname = ''Âbihai-ye Kucek'' (Kichik koʻklar) | short name = | founded = 1981-yil | dissolved = | American = | ground = [[Shohadaye Mollasani stadioni]]<br>[[Mollasani]], [[Eron]] | capacity = 5 000 | coordinates = | owntitle = Egasi | owner = Mehrad Homsi | chrtitle = | chairman = Mohsen Faridi | mgrtitle = Bosh murabbiy | manager = Amir Mohammad Javaherkar | coach = | league = [[Ozodagon ligasi]] | season = [[2020–21 yilgi Ozodagon ligasi|2020—2021-yil]] | position = Ozodagon ligasi, 13-oʻrin | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Esteghlal Mollasani Football Club''' — [[Eron]]ning [[Xuziston ustoni|Xuziston]] ustoni, [[Mollasani]] shahrida joylashgan futbol klubi. Ushbu jamoa 1981-yilda tashkil etilgan. Klub oʻz vaqtida [[Hazfi kubogi]]da ishtirok etgan<ref>{{cite web | url=http://khuzestansport.ir/fa/news/28140/%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D8%B3%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B0%D9%81%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84 | title=صعود سه تیم خوزستانی در جام حذفی فوتبال | access-date=2021-04-08 | archive-date=2021-05-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210525111040/http://khuzestansport.ir/fa/news/28140/%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D8%B3%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B0%D9%81%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84 | url-status=dead }}</ref>. Jamoa hozirda Eronning ikkinchi darajali divizioni boʻlmish [[Ozodagon ligasi]]da oʻynab kelmoqda. Esteghlal Mollasani Eron birinchi divizionida [[Xuziston ustoni]]ni sharafini himoya qiluvchi vakillardan biri hisoblanadi<ref>{{Cite web|url=https://www.irna.ir/news/83595653/تیم-فوتبال-استقلال-ملاثانی-قهرمان-نیم-فصل-لیگ-دسته-دوم-شد|title=تیم فوتبال استقلال ملاثانی قهرمان نیم‌فصل لیگ دسته دوم شد|date=2019-12-15|website=ایرنا}}</ref>. == Futbolchilar == === Joriy tarkibi === {{Fs start}} {{Fs player|no=22|nat=Jazoir|pos=DF|name=[[Melha D'dili]]}} {{Fs player|no=27|nat=Eron|pos=DF|name=[[Ali Daghagheleh]]}} {{Fs end}} == Manbalar == {{Manbalar|2}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:1981-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:Xuziston ustoni sporti]] {{Iran-footyclub-stub}} t3d1ef280kkpyuxym1dcf3ih9avyt1m 0 1448558 6272482 2026-09-17T10:02:45Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Esteghlal Sari | image = | image_size = | upright = 0.9 | alt = | caption = | fullname = Esteghlal Sari Football Club | nickname = | short name = | founded = 2003-yil | dissolved = | American = | ground = [[Shohada Sari stadioni]]<br>[[Sari]], [[Eron]] | capacity = | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272482 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Esteghlal Sari | image = | image_size = | upright = 0.9 | alt = | caption = | fullname = Esteghlal Sari Football Club | nickname = | short name = | founded = 2003-yil | dissolved = | American = | ground = [[Shohada Sari stadioni]]<br>[[Sari]], [[Eron]] | capacity = | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = Bosh murabbiy | manager = [[Shobeyr Lotfi]] | coach = | league = [[Eron ikkinchi divizioni]] | season = [[2011–12 yilgi Eron uchinchi divizioni|2011—2012-yil]] | position = A guruhida 1-oʻrin | sponsors = | website = http://www.esteghlalesari.com/ | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Esteghlal Sari Football Club''' — [[Eron]]ning [[Sari]] shahrida joylashgan futbol klubi. == Mavsumlari == Quyidagi jadvalda klubning turli musobaqalardagi natijalari keltirilgan. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:normal;" |- style="background:#f0f6fa;" ! Mavsum ! Liga ! Oʻrni ! [[Hazfi kubogi]] ! Izohlar |- | [[2011–12 yilgi Eron uchinchi divizioni|2011–12]] | [[Eron uchinchi divizioni|3-divizion]] | style="background:gold;"| A guruhida 1-oʻrin | | style="background:#99FF66;"| Yuqori ligaga chiqqan |- | [[2012–13 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2012–13]] | [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | | | |} == Havolalar == * [https://web.archive.org/web/20111022002335/http://www.esteghlalesari.com/ Rasmiy sayti] == Manbalar == {{Manbalar}} {{Eronda futbol}} [[Turkum:Eron futbol klublari]] [[Turkum:2003-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] {{Iran-footyclub-stub}} goj3q3o9u43s73qjkq59k7yrjyuc8a8 0 1448559 6272483 2026-09-17T10:07:39Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbol klubi2 | clubname = Etka Gorgan<br/> اتكا گرگان | image = Etkagorg.jpg | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Etka Gorgan Football Club | nickname = Koʻklar ({{lang-fa|آبی پوشان}}) | short name = | founded = 2008-yil | dissolved = | American = | ground = [[Karimobod stadioni]]<br />[[Gurgon]], [[Eron]] | capacity = 15 00...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6272483 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Etka Gorgan<br/> اتكا گرگان | image = Etkagorg.jpg | image_size = | upright = | alt = | caption = | fullname = Etka Gorgan Football Club | nickname = Koʻklar ({{lang-fa|آبی پوشان}}) | short name = | founded = 2008-yil | dissolved = | American = | ground = [[Karimobod stadioni]]<br />[[Gurgon]], [[Eron]] | capacity = 15 000 | coordinates = | owntitle = | owner = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = Bosh murabbiy | manager = | coach = | league = [[Guliston ustoni ligasi]] | season = [[2015–16 yilgi Eron uchinchi divizioni|2015—2016-yil]] | position = 3-divizion 1-guruhi, 10-oʻrin (Quyi ligaga tushgan) | sponsors = | website = | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = 75AADB | body1 = 75AADB | rightarm1 = 75AADB | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 75AADB | pattern_name1 = | kit_alt2 = | pattern_la2 = _shoulder_stripes_white_stripes_half | pattern_b2 = _thinsidesonwhite | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = _band_black | leftarm2 = FFFFFF | body2 = 7EC9E4 | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 000000 | socks2 = 7EC9E4 | pattern_name2 = | kit_alt3 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | pattern_name3 = | current = }} '''Etka Gorgan''' ({{lang-fa|اتكا گرگان }}) — [[Eron]]ning [[Gurgon]] shahrida faoliyat yuritgan sobiq futbol klubi. == Tarixi == Etka Gorgan 2008-yilda tashkil etilgan va [[Ozodagon ligasi]]da ishtirokchi jamoalar qatoriga kiritilgan. Etka 2012—2013-yilgi mavsumgacha turnir jadvalining oʻrtalaridan joy olib kelgan. Oʻsha mavsumda ular 11-oʻrinni egallab, [[Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]]ga tushib ketgan. Etka 2-divizionda atigi bir yil oʻynagan va darhol [[Ozodagon ligasi]]ga qaytgan. Klub moliyaviy muammolarga duch keldi va 2015-yilda [[Ozodagon ligasi]]dan chiqib ketgan. == Mavsumlari == Quyidagi jadvalda Etka Gorgan klubining 2008-yildan beri turli musobaqalardagi natijalari keltirilgan. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:normal;" |- style="background:#f0f6fa;" ! Mavsum ! Liga ! Oʻrni ! [[Hazfi kubogi]] |- | 2008–09 | [[2008–09 yilgi Ozodagon ligasi|Ozodagon ligasi]] | 10-oʻrin | Saralashdan oʻta olmagan |- | 2009–10 | [[2009–10 yilgi Ozodagon ligasi|Ozodagon ligasi]] | 5-oʻrin | 1/16 final |- | 2010–11 | [[2010–11 yilgi Ozodagon ligasi|Ozodagon ligasi]] | 6-oʻrin | 3-bosqich |- | 2011–12 | [[2011–12 yilgi Ozodagon ligasi|Ozodagon ligasi]] | 7-oʻrin | 1/16 final |- | 2012–13 | [[2012–13 yilgi Ozodagon ligasi|Ozodagon ligasi]] | style="background:#fcc;"| 11-oʻrin | Saralashdan oʻta olmagan |- | 2013–14 | [[2013–14 yilgi Eron ikkinchi divizioni|2-divizion]] | style="background:#dfd;"| 1-oʻrin | Chetlashtirilgan |- | 2014–15 | [[2014–15 yilgi Ozodagon ligasi|Ozodagon ligasi]] | style="background:#fcc;"| 12-oʻrin | Musobaqani tark etgan |- | 2015–16 | [[2015–16 yilgi Eron uchinchi divizioni|3-divizion]] | style="background:#fcc;"| 10-oʻrin | Musobaqani tark etgan |} == Murabbiylar == * {{flagicon|Eron}} [[Ali Nikhbakht]] (2008-yil iyul — 2008-yil noyabr) * {{flagicon|Eron}} [[Saket Elhami]] (2008-yil noyabr — 2009-yil yanvar) * {{flagicon|Eron}} [[Hadi Bargizar]] (2009-yil yanvar — 2010-yil iyul) * {{flagicon|Eron}} [[Hossein Ghezelsafloo]] (2010-yil iyul — ?) * {{flagicon|Eron}} [[Hamid Kolalifard]] (2011–2012) * {{flagicon|Eron}} [[Saket Elhami]] (2012-yil — 2012-yil noyabr) * {{flagicon|Eron}} [[Hamid Kolalifard]] (2012-yil noyabr —) == Mashhur oʻyinchilari == * {{flagicon|Eron}} [[Sardar Azmun|Sardar Azmoun]] (yoshlar jamoalarida) == Havolalar == * [https://web.archive.org/web/20100208110100/http://etkafc.ir/ Rasmiy sayti] (fors tilida) * [http://etkagorgan.blogfa.com/ Rasmiy blogi] (fors tilida) * [https://web.archive.org/web/20100801024200/http://www.persianleague.com/index.php/teams/teams?id=77&view=team&sid=19 Etka oʻyinchilari va natijalari] (ingliz tilida) * [https://web.archive.org/web/20100125072420/http://www.etkagorgan.com/ Muxlislar blogi] (fors tilida) {{Eronda futbol}} [[Turkum:2008-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] [[Turkum:2008-yilda Eronda tashkil etilgan]] [[Turkum:Guliston ustoni sporti]] {{Iran-footyclub-stub}} mxh61lgt25qk7sz33fglso6k1728d2q 0 1448560 6272484 2026-09-17T10:10:05Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272484 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalorista exuvialis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalorista exuvialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fransiya Gvianasi]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13257029}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 6jwccbg0ct6uhhs6y10ur7cx0grkyc1 0 1448561 6272485 2026-09-17T10:10:42Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272485 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalorista imitans | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalorista imitans''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1892-yilda Warren tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]ning [[San-Paulu]] shtatida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18350476}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 7zb1ndv6ks4go0ktg0b2wckg9ekjir1 0 1448562 6272486 2026-09-17T10:11:38Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272486 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalorista | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalorista''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urug‘i<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=2011-10-11 }}</ref>. ==Turlari== *''[[Hyalorista exuvialis]]'' <small>(Guenée, 1854)</small> *''[[Hyalorista imitans]]'' <small>Warren, 1892</small> *''[[Hyalorista limasalis]]'' <small>(Walker, 1866)</small> *''[[Hyalorista opalizalis]]'' <small>(Guenée, 1854)</small> *''[[Hyalorista taeniolalis]]'' <small>(Guenée, 1854)</small> == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5231116}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} hxgcmmgstbs2rn395ylorklb4ou5o0w 0 1448563 6272487 2026-09-17T10:12:18Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272487 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalorista limasalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalorista limasalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Gonduras]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13257030}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} fjtnw9vtvefvx892j3ty8t8fwtmib0h 0 1448564 6272488 2026-09-17T10:15:01Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272488 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalorista opalizalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalorista opalizalis''' — [[Crambidae]] oilasining [[Pyraustinae]] kenja oilasiga mansub [[Pyraloidea]] turkumidagi [[kuya]] turi. 1854-yilda fransuz entomologi Achille Guenée tomonidan [[Braziliya]]da to‘plangan ikkita erkak va ikkita urg‘ochi voyaga yetgan namunaga asoslanib tavsiflangan<ref name="Guenee-1854">{{cite book|last=Guenée|author-link=Achille Guenée|first=Achille|date=1854|title=Histoire naturelle des insectes. Spécies général des lépidoptères. Tome huitième. Deltoïdes et Pyralites|volume=8|publisher=Librairie encyclopédique de Roret|place=Paris|pages=1–448|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/37754#page/182/mode/1up|language=fr}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18350482}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 7mmm8cqzo4pn47cfqq6bqxyry8ma9tt 0 1448565 6272489 2026-09-17T10:16:02Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272489 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyalorista taeniolalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyalorista taeniolalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fransiya Gvianasi]] va [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13257032}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} siryh3tynpp9v24lst0yj3mgcbj43pd 0 1448566 6272490 2026-09-17T10:16:43Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272490 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyperectis apicalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyperectis apicalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1912-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Ekvador]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13310814}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} g8f2hs5k0o8fjoxhlp1274jh6anz8tg 0 1448567 6272491 2026-09-17T10:19:24Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272491 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyperectis dioctias | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyperectis dioctias''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Gavayi orollari]]dagi [[Kauai]], [[Oaxu]], [[Maui]] va Gavayi orollarida qayd etilgan, biroq u [[Gavayi orollari]]ga olib kirilgan tur bo‘lishi mumkin. == Manbalar == {{manbalar}} {{Commons}} {{Wikispecies}} *{{cite book |last=Zimmerman |first=Elwood C. |author-link=Elwood Zimmerman |date=1958 |title=Insects of Hawaii |volume=8 Lepidoptera: Pyraloidea |publisher=University of Hawaii Press|hdl=10125/7337 }} {{Taxonbar|from=Q10770318}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} t7xd3342nvzdsv68t04pw5qio8v42io 0 1448568 6272492 2026-09-17T10:20:18Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272492 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyperectis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyperectis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urug‘i<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=2011-10-11}}</ref>. ==Turlari== *''[[Hyperectis apicalis]]'' <small>Hampson, 1912</small> *''[[Hyperectis dioctias]]'' <small>Meyrick, 1904</small> == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == *{{cite book |last=Zimmerman |first=Elwood C. |author-link=Elwood Zimmerman |date=1958 |title=Insects of Hawaii |volume=8 Lepidoptera: Pyraloidea |publisher=University of Hawaii Press|hdl=10125/7337 }} {{Reflist}} {{Taxonbar|from=Q5957974}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} tjre80edk4m4en4ywpm74awfjbzzpwk 0 1448569 6272493 2026-09-17T10:21:37Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272493 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hyphercyna | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Hyphercyna''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urug‘i. Uning tarkibida faqat bitta tur — '''[[Hyphercyna luedersi]]''' mavjud bo‘lib, u [[Markaziy Osiyo]]da uchraydi<ref>{{LepIndex |id=23679 |name=Hyphercyna luedersi |accessdate=6 May 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5958899}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 0gs1uea7snhu0tha0yoyduewz087bbq 0 1448570 6272494 2026-09-17T10:22:42Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272494 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Ecpyrrhorrhoe angustivalvaris | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Ecpyrrhorrhoe angustivalvaris''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 2013-yilda Qiang Gao, Dan-Dan Zhang va Shu-Xia Wang tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Xitoy]]ning [[Guychjou]] provinsiyasida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q17442654}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} pzi9udbf37i06pbe1isoo3vjvildne3 0 1448571 6272495 2026-09-17T10:23:20Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272495 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Ecpyrrhorrhoe biaculeiformis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Ecpyrrhorrhoe biaculeiformis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 2004-yilda Zhang, Li va Wang tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Xitoy]]da, [[Guychjou]] provinsiyasida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q17442655}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 10b2vv473wc84pfjhrxgngedifgrdhj 0 1448572 6272496 2026-09-17T10:23:55Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272496 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Ecpyrrhorrhoe celatalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Ecpyrrhorrhoe celatalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shri-Lanka]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18389224}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 00uww4j7f7s8ai33goqe6yuxb6lt0ta 0 1448573 6272497 2026-09-17T10:24:42Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272497 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Ecpyrrhorrhoe diffusalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Ecpyrrhorrhoe diffusalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Fransiya]], [[Ispaniya]], [[Shveysariya]], [[Italiya]], [[Bolqon yarim oroli]] va [[Turkiya]]da uchraydi<ref>[https://web.archive.org/web/20150610213025/http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=442870 Fauna Europaea]</ref><ref name="Pyraloidea db">{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2012-03-19 }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5333925}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 8oek6yqnpqure9t4c9qac5t0tnirarc 0 1448574 6272498 2026-09-17T10:25:15Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272498 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Ecpyrrhorrhoe digitaliformis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Ecpyrrhorrhoe digitaliformis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 2004-yilda Zhang, Li va Wang tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Xitoy]]ning [[Xenan]] provinsiyasida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q17442656}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} n5vm6q49d714c7wlnoliczkes130kfc 0 1448575 6272499 2026-09-17T10:25:50Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272499 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Ecpyrrhorrhoe dissimilis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Ecpyrrhorrhoe dissimilis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1958-yilda Hiroshi Yamanaka tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yaponiya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q18389229}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 0o3do6frjd4zw05u7a7vrzbmpopcfzv 0 1448576 6272500 2026-09-17T10:26:30Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272500 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Ecpyrrhorrhoe multispinalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Ecpyrrhorrhoe multispinalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 2013-yilda Qiang Gao, Dan-Dan Zhang va Shu-Xia Wang tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Xitoy]]ning [[Tyanszin]] shahrida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q17442657}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 4p9d9v2cg8vxp4x9hgtpuorbxxegddb 0 1448577 6272501 2026-09-17T10:27:58Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272501 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Ecpyrrhorrhoe puralis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Ecpyrrhorrhoe puralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1901-yilda South tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Xitoy]]ning [[Xubey]] provinsiyasida uchraydi. Shuningdek, u [[AQSH]]ning sharqiy qismida introduksiya qilingan tur bo‘lib, [[Alabama]], [[Jorjiya]], [[Kentukki]], [[Merilend]], [[Missisipi]], [[Shimoliy Karolina]], [[Pensilvaniya]], [[Janubiy Karolina]], [[Tennessi]] va [[Gʻarbiy Virjiniya]] shtatlarida qayd etilgan<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref><ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=4973.1 mothphotographersgroup]</ref><ref>[http://bugguide.net/node/view/452405 Bug Guide]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18389232}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 2l1o8pbr9jir5p31hbodbqahtf63e92 0 1448578 6272503 2026-09-17T10:32:05Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272503 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Ecpyrrhorrhoe ruidispinalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Ecpyrrhorrhoe ruidispinalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 2004-yilda Zhang, Li va Wang tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Xitoy]]ning [[Guansi-Chjuan muxtor rayoni]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q17442659}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} l7vl0vpknatzcc7n7lm9b3ixobc52i9 0 1448579 6272504 2026-09-17T10:32:46Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272504 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Ecpyrrhorrhoe rubiginalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Ecpyrrhorrhoe rubiginalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1796-yilda Jacob Hübner tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Markaziy Yevropa|Markaziy]] va [[Janubiy Yevropa]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Commons}} {{Wikispecies}} {{Taxonbar|from=Q147121}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 4h4817b8dmuognvafu34w1kko3m5qkv 0 1448580 6272505 2026-09-17T10:34:06Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272505 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Euclasta warreni | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Euclasta warreni''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1892-yilda William Lucas Distant tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kongo Demokratik Respublikasi]], [[Efiopiya]], [[Janubiy Afrika]], [[Zimbabve]] va [[Mali]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2017 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/EUCLWARR |title=''Euclasta warreni'' Distant, 1892 |website=Afromoths |accessdate=December 11, 2017}}</ref><ref>Poltavsky, A.N., Kravchenko, V.D., Traore, M.M., Traore, S.F., Gergely, P., Witt, Th.J., Sulak, H., Beck, R.H.-T., Junnila, A., Revay, E.E., Doumbia, S., Beier, J.C. & Müller, G.C. 2018. Biodiversity and seasonality of Pyraloidea (Lepidoptera) in the woody savannah belt in Mali. ''[[Israel Journal of Entomology]]'' '''48''' (1): 69–78. [http://doi.org/10.5281/zenodo.1319392 Article]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13579317}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} n5sf5t50j7m3fofxu838hqvf3umqozw 0 1448581 6272506 2026-09-17T10:34:41Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272506 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Euclasta amseli | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Euclasta amseli''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1973-yilda Popescu-Gorj va Constantinescu tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Xitoy]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18354154}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} sjttu5nagdgvxm7lzoz8pr0ij4rixpq 0 1448582 6272507 2026-09-17T10:35:23Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272507 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Euclasta bacescui | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Euclasta bacescui''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1977-yilda Popescu-Gorj va Constantinescu tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Janubiy Afrika]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref><ref>[http://www.afromoths.net/species_by_code/EUCLBACE Afro Moths]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13579309}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 8mj64z4085ylatx06g505cazeause4w 0 1448583 6272508 2026-09-17T10:36:02Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272508 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Euclasta defamatalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Euclasta defamatalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]], [[Shri-Lanka]] va [[Nepal]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13579310}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 6fppcehr09y911p4t1kzoodq4ak8tpa 0 1448584 6272509 2026-09-17T10:36:34Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272509 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Euclasta filigeralis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Euclasta filigeralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1863-yilda Julius Lederer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Hindiston]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q18354159}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} dn7oabmzg8rm0wua0o5p0go3k7qofs3 0 1448585 6272510 2026-09-17T10:37:39Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272510 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Euclasta gigantalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Euclasta gigantalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Urg‘ochisining qanot kengligi 45 mm. Ushbu tur [[Efiopiya]], [[Keniya]], [[Reyunion]] va [[Madagaskar]]da uchraydi<ref>[https://www.biodiversitylibrary.org/item/104640#page/489/mode/1up Amsel, H. G. 1963. Kleinschmetterlinge aus Äthiopien. - Stuttgarter Beiträge zur Naturkunde 121:1–12.]</ref><ref>{{cite journal | url=https://link.springer.com/article/10.1007%2FBF02375267 | doi=10.1007/BF02375267 | title=A leaf feeding moth, Euclasta whalleyi &#91;Lep.: Pyralidae&#93; for the biological control ofCryptostegia grandiflora &#91;Asclepiadaceae&#93; in Queensland, Australia | date=1990 | last1=McFadyen | first1=R. E. | last2=Marohasy | first2=J. J. | journal=Entomophaga | volume=35 | issue=3 | pages=431–435 | url-access=subscription }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13579311}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 6k23lat4ei44dcg6836udg05yhqn8sr 0 1448586 6272511 2026-09-17T10:49:28Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272511 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Euclasta insularis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Euclasta insularis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1958-yilda Viette tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kabo-Verde]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref><ref>[http://www.afromoths.net/species_by_code/EUCLINSU Afro Moths]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13579312}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 4jsec4vis3o5u9t35iggw89337mvibq 0 1448587 6272512 2026-09-17T10:50:30Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272512 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Euclasta maceratalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Euclasta maceratalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1863-yilda Julius Lederer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Avstraliya]]ning shimolida uchraydi va [[Kvinslend]] shtatida qayd etilgan<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=15 July 2014}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13614760}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} q23b6ge8tha3ducs3g86omsmygts77s 0 1448588 6272513 2026-09-17T10:51:21Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272513 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Euclasta mirabilis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Euclasta mirabilis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. Ilk bor 1949-yilda Hans Georg Amsel tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Pokiston]], [[Eron]], [[Birlashgan Arab Amirliklari]] va [[Somali]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref><ref>[https://www.afromoths.net/species_by_code/EUCLMIRA Afromoths]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13579313}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} i2zngtqb62bhlpvmua2j40zq72tcsox 0 1448589 6272514 2026-09-17T10:52:24Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272514 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Euclasta montalbani | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Euclasta montalbani''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. 1977-yilda Popescu-Gorj va Constantinescu tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Filippin]]ning [[Luzon]] orolida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13614762}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} kfb9eajmudshh88gag85sblrrpf91lm 0 1448590 6272515 2026-09-17T10:53:10Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272515 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Euclasta pauli | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Euclasta pauli''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. 1973-yilda Popescu-Gorj va Constantinescu tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Janubiy Afrika]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref><ref>[http://www.afromoths.net/species_by_code/EUCLPAUL Afro Moths]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13579314}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} g1mwazppwdhg5ymxjlugrs05hu60r2u 0 1448591 6272516 2026-09-17T10:53:52Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272516 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Euclasta sidamona | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Euclasta sidamona''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. 1977-yilda Rougeot tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Efiopiya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref><ref>[http://www.afromoths.net/species_by_code/EUCLSIDA Afro Moths]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13579315}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} tnte1aw5u8hfonus7vxkj6cb4n19ffr 0 1448592 6272517 2026-09-17T11:06:54Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272517 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Euclasta socotrensis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Euclasta socotrensis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. 1977-yilda Popescu-Gorj va Constantinescu tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yaman]]da uchraydi va [[Sokotra]] orolida qayd etilgan<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref><ref>[http://www.afromoths.net/species_by_code/EUCLSOCO Afro Moths]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13579316}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} mkn0he8h3ouji50keso2oz17h8d95cg 0 1448593 6272518 2026-09-17T11:08:33Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272518 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Euclasta splendidalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Euclasta splendidalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1848-yilda Gottlieb August Wilhelm Herrich-Schäffer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Ruminiya]], [[Bolgariya]], [[Makedoniya Respublikasi]], [[Gretsiya]], [[Rossiya]], [[Kichik Osiyo]], [[Turkmaniston]], [[Ozarbayjon]] va [[Armaniston]]da uchraydi<ref name="Pyraloidea db">{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=February 13, 2018}}</ref><ref>[https://fauna-eu.org/cdm_dataportal/taxon/c2afb559-4da9-4715-a748-48405e98df6f "''Euclasta splendidalis'' (Herrich-Schäffer, 1848)"]. ''Fauna Europaea''. Retrieved February 13, 2018.</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://ftp.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/euclasta/#splendidalis |title=''Euclasta splendidalis'' (Herrich-Schäffer, 1848) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=February 13, 2018}}</ref><ref>[https://www.redalyc.org/pdf/455/45513018.pdf The correct identity of three Pyralidae moths from the Maltese Islands]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5406053}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} kadg01qf4w2ui22pg56xgqdwny8yetc 0 1448594 6272519 2026-09-17T11:09:38Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272519 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Euclasta stoetzneri | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Euclasta stoetzneri''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. Ilk bor 1927-yilda Aristide Caradja tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Xitoy]]ning [[Sichuan]] provinsiyasida uchraydi. Tur Walther Stötzner sharafiga nomlangan<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18354163}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 41xeqoeowkb4vivnt3yt9qv6iot55gj 0 1448595 6272520 2026-09-17T11:10:30Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272520 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Euclasta varii | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Euclasta varii''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Ispaniya]], [[Jazoir]], [[Tunis]], [[Liviya]], [[Angola]], [[Kongo Demokratik Respublikasi]], [[Malavi]], [[Mozambik]], [[Senegal]], [[Syerra-Leone]], [[Janubiy Afrika]], [[Tanzaniya]], [[Zimbabve]], [[Zambiya]] va [[Yaman]]da uchraydi<ref>{{Cite web|url=http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=442826|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304215810/http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=442826|url-status=dead|archive-date=March 4, 2016|title=Fauna Europaea|website=www.faunaeur.org|language=en|access-date=2017-07-26}}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2017 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/EUCLVARI |title=''Euclasta varii'' Popescu-Gorj & Constantinescu, 1973 |website=Afromoths |accessdate=November 23, 2017}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5406054}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} pcozmlr31g7ioxby5yss83sh7k0c5i6 0 1448596 6272521 2026-09-17T11:11:06Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272521 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Euclasta vitralis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Euclasta vitralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. Ilk bor 1997-yilda Koen V. N. Maes tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Nepal]] va [[Shri-Lanka]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Mally |first3=Richard |last4=Vegliante |first4=Francesca |last5=Tränkner |first5=Andreas |last6=Bauer |first6=Franziska |last7=Hayden |first7=James |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Schouten |first9=Rob |last10=Li |first10=Houhun |last11=Trofimova |first11=Tatiana |last12=Solis |first12=M. Alma |author-link12=Maria Alma Solis |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2020 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=August 10, 2020}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q18354164}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} dhlq92crca720bqnurdzketuj6zk57k 0 1448597 6272522 2026-09-17T11:13:07Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272522 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Euclasta | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Euclasta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urug‘i<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2011-10-11 }}</ref><ref>{{BioLib | 50978 | ''Euclasta'' }}</ref>. ==Turlari== {{Linked species list | Euclasta amseli | Popescu-Gorj & Constantinescu, 1973 | Euclasta bacescui | Popescu-Gorj & Constantinescu, 1977 | Euclasta defamatalis | (Walker, 1859) | Euclasta filigeralis | Lederer, 1863 | Euclasta gigantalis | Viette, 1957 | Euclasta insularis | Viette, 1958 | Euclasta maceratalis | Lederer, 1863 | Euclasta mirabilis | Amsel, 1949 | Euclasta montalbani | Popescu-Gorj & Constantinescu, 1977 | Euclasta pauli | Popescu-Gorj & Constantinescu, 1973 | Euclasta sidamona | Rougeot, 1977 | Euclasta socotrensis | Popescu-Gorj & Constantinescu, 1977 | Euclasta splendidalis | (Herrich-Schäffer, 1848) | Euclasta stoetzneri | (Caradja, 1927) | Euclasta varii | Popescu-Gorj & Constantinescu, 1973 | Euclasta vitralis | Maes, 1997 | Euclasta warreni | Distant, 1892 }} == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5406059}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} dbb1u979vhdjcz61jnc3jx2mpyi1m91 1 1448598 6272523 2026-09-17T11:16:44Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272523 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448599 6272524 2026-09-17T11:20:40Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272524 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448600 6272525 2026-09-17T11:21:19Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272525 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448601 6272526 2026-09-17T11:22:04Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272526 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 0 1448602 6272527 2026-09-17T11:22:05Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272527 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Epicorsia parambalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Epicorsia parambalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. Ushbu tur [[Ekvador]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref><ref>{{LepIndex |id=22563 |accessdate=May 2, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13609474}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} fwtl8neutywf6rfrrrg42tjnle9z87b 1 1448603 6272528 2026-09-17T11:22:49Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272528 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 0 1448604 6272529 2026-09-17T11:23:21Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272529 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Epicorsia oedipodalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Epicorsia oedipodalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. Ilk bor 1854-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yamayka]], [[Gaiti]], [[Kuba]], [[Kayman orollari]], [[Bagama orollari]] hamda [[AQSH]]ning [[Florida]] va [[Jorjiya]] shtatlarida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/pyraloidea/crambidae/pyraustinae/epicorsia/#oedipodalis |title=''Epicorsia oedipodalis'' (Guenée, 1854) |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |accessdate=August 14, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13609472}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} cd4s9od1au7e8begskwbzi1evub68gu 1 1448605 6272530 2026-09-17T11:23:34Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272530 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 0 1448606 6272531 2026-09-17T11:24:12Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272531 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Epicorsia mellinalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Epicorsia mellinalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. Ilk bor 1818-yilda Jacob Hübner tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Janubiy Amerika]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{LepIndex |id=22559 |accessdate=May 2, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13609470}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} rwc7yjmxvo183us11gfe8oz1lz1yfo1 1 1448607 6272532 2026-09-17T11:24:19Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272532 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448608 6272533 2026-09-17T11:25:04Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272533 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 0 1448609 6272534 2026-09-17T11:25:39Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272534 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Epicorsia lucialis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Epicorsia lucialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. Ushbu tur [[Ekvador]]da va [[Sent Lyusiya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>. ==Kenja turlari== *''Epicorsia lucialis lucialis'' *''Epicorsia lucialis baezalis'' <small>Munroe, 1958</small> == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13609468}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} nwnqottze1siecvc4z738vd0o9is9bg 1 1448610 6272535 2026-09-17T11:25:49Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272535 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448611 6272536 2026-09-17T11:26:34Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272536 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448612 6272537 2026-09-17T11:27:19Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272537 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 0 1448613 6272538 2026-09-17T11:27:26Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272538 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Epicorsia chicalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Epicorsia chicalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. Ilk bor 1978-yilda Eugene G. Munroe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gonduras]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13609466}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 290lriu612ywn0wtvglteueo0dr9c8s 1 1448614 6272539 2026-09-17T11:28:04Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272539 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 0 1448615 6272540 2026-09-17T11:28:05Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272540 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Epicorsia chiapalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Epicorsia chiapalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. Ushbu tur [[Meksika]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref><ref>{{LepIndex |id=22555 |accessdate=May 2, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13609464}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} gec73sjg81y7wue5g5jw6n90cecux5p 1 1448616 6272541 2026-09-17T11:28:49Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272541 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 0 1448617 6272542 2026-09-17T11:28:58Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272542 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Epicorsia cerata | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Epicorsia cerata''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. Ushbu tur [[Kichik Antil orollari]] va [[Kuba]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref><ref>[http://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/hostplants/search/detail.dsml?PK_MainID=103954&PSpecies=robusta&PSpeciesqtype=starts+with&PGenus=Grevillea&PFamilyqtype=starts+with&sort=Family&Familyqtype=starts+with&Speciesqtype=starts+with&Genusqtype=starts+with&PGenusqtype=starts+with&beginIndex=12&listPageURL=list.dsml%3fPSpecies%3drobusta%26PSpeciesqtype%3dstarts%2bwith%26PGenus%3dGrevillea%26PFamilyqtype%3dstarts%2bwith%26sort%3dFamily%26Familyqtype%3dstarts%2bwith%26beginIndex%3d0%26Speciesqtype%3dstarts%2bwith%26Genusqtype%3dstarts%2bwith%26PGenusqtype%3dstarts%2bwith&searchPageURL=index.dsml%3fPSpeciesqtype%3dstarts%2bwith%26PSpecies%3drobusta%26PGenus%3dGrevillea%26PFamilyqtype%3dstarts%2bwith%26sort%3dFamily%26Familyqtype%3dstarts%2bwith%26beginIndex%3d0%26Speciesqtype%3dstarts%2bwith%26Genusqtype%3dstarts%2bwith%26PGenusqtype%3dstarts%2bwith HOSTS - a Database of the World's Lepidopteran Hostplants]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13609462}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 7d1mz1diz4zo4oi8l0rqb08fhb19w0h 1 1448618 6272543 2026-09-17T11:29:34Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272543 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 0 1448619 6272544 2026-09-17T11:29:36Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272544 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Epicorsia catarinalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Epicorsia catarinalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref><ref>{{LepIndex |id=22553 |accessdate=May 2, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13609460}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} iknywzcyrkqulirlmqwbypve6je5bjb 0 1448620 6272545 2026-09-17T11:30:09Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272545 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Epicorsia avilalis | olam = Hayvonlar | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Epicorsia avilalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. Ushbu tur [[Venesuela]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13609458}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} asicc0ug3nikte4djeuyqo7xqf9fuhl 1 1448621 6272546 2026-09-17T11:30:19Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272546 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448622 6272547 2026-09-17T11:31:04Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272547 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 0 1448623 6272548 2026-09-17T11:31:44Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272548 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Epicorsia | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Epicorsia''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urug‘i<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=2011-10-11 }}</ref>. ==Turlari== *''[[Epicorsia avilalis]]'' *''[[Epicorsia catarinalis]]'' *''[[Epicorsia cerata]]'' *''[[Epicorsia chiapalis]]'' *''[[Epicorsia chicalis]]'' <small>Munroe, 1978</small> *''[[Epicorsia lucialis]]'' *''[[Epicorsia mellinalis]]'' <small>Hübner, 1818</small> *''[[Epicorsia oedipodalis]]'' <small>(Guenée, 1854)</small> *''[[Epicorsia parambalis]]'' == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5382601}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 0qrfyiecjimr7q2j5t8vfkux7taofol 1 1448624 6272549 2026-09-17T11:31:49Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272549 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448625 6272550 2026-09-17T11:32:34Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272550 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448626 6272551 2026-09-17T11:33:19Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272551 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448627 6272552 2026-09-17T11:34:04Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272552 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448628 6272553 2026-09-17T11:34:49Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272553 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448629 6272554 2026-09-17T11:35:34Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272554 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448630 6272555 2026-09-17T11:36:19Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272555 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448631 6272556 2026-09-17T11:37:04Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272556 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448632 6272557 2026-09-17T11:37:49Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272557 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448633 6272558 2026-09-17T11:38:34Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272558 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448634 6272559 2026-09-17T11:39:19Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272559 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448635 6272560 2026-09-17T11:40:04Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272560 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448636 6272561 2026-09-17T11:40:49Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272561 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448637 6272562 2026-09-17T11:41:34Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272562 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448638 6272563 2026-09-17T11:42:19Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272563 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448639 6272565 2026-09-17T11:43:04Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272565 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448640 6272566 2026-09-17T11:43:49Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272566 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448641 6272567 2026-09-17T11:44:34Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272567 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448642 6272568 2026-09-17T11:45:19Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272568 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448643 6272569 2026-09-17T11:46:04Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272569 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448644 6272570 2026-09-17T11:46:49Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272570 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448645 6272571 2026-09-17T11:47:34Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272571 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448646 6272572 2026-09-17T11:48:19Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272572 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448647 6272573 2026-09-17T11:49:04Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272573 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448648 6272574 2026-09-17T11:49:49Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272574 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448649 6272575 2026-09-17T11:50:34Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272575 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448650 6272576 2026-09-17T11:51:19Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272576 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448651 6272577 2026-09-17T11:52:04Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272577 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 0 1448652 6272578 2026-09-17T11:52:13Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272578 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Ennomosia geometridalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Ennomosia geometridalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. Ilk bor 1956-yilda Hans Georg Amsel tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Venesuela]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15}}</ref><ref>{{LepIndex |id=22532 |accessdate=May 2, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13607380}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 4ka9kie5r35p5xde4dw6f5ekx71qf9f 1 1448653 6272579 2026-09-17T11:52:49Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272579 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 0 1448654 6272580 2026-09-17T11:53:30Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272580 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Ennomosia basalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Ennomosia basalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. Ilk bor 1897-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Antil orollari]]da uchraydi va [[Barbados]]da qayd etilgan<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=1aaOGjO63UgC&pg=PA308 Island: Fact and Theory in Nature]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q18353630}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} cje9rhgb0ze5mebo2hfqi2iv1dxqbr5 1 1448655 6272581 2026-09-17T11:53:34Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272581 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 0 1448656 6272582 2026-09-17T11:54:15Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272582 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Ennomosia atribasalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Ennomosia atribasalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18353627}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 1nuw5x8ckyhh0rxmsid0gb9oj72664a 1 1448657 6272583 2026-09-17T11:54:19Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272583 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448658 6272584 2026-09-17T11:55:04Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272584 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 0 1448659 6272585 2026-09-17T11:55:16Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272585 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Ennomosia | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Ennomosia''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urug‘i<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2011-10-11 }}</ref>. ==Turlari== *''[[Ennomosia atribasalis]]'' *''[[Ennomosia basalis]]'' <small>(Hampson, 1897)</small> *''[[Ennomosia geometridalis]]'' <small>Amsel, 1956</small> == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5236120}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 9oarabrii8ofs1gjoaj2n69mglhqwwc 1 1448660 6272586 2026-09-17T11:55:49Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272586 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 0 1448661 6272587 2026-09-17T11:56:34Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 6272587 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Exeristis xanthota | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Exeristis xanthota''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]. Ilk bor 1886-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Fiji]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014}}</ref><ref>{{LepIndex |id=22970 |accessdate=May 4, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q13631930}} [[Category:Pyraustinae]] {{Pyraustinae-stub}} 0jj3ovr96blkpkbtpnw0975tjdlet91 1 1448662 6272588 2026-09-17T11:56:34Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272588 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448663 6272589 2026-09-17T11:57:19Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272589 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448664 6272590 2026-09-17T11:58:04Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272590 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 1 1448665 6272591 2026-09-17T11:58:49Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 6272591 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry