Vikiiqtibos uzwikiquote https://uz.wikiquote.org/wiki/Bosh_sahifa MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Media Maxsus Munozara Foydalanuvchi Foydalanuvchi munozarasi Vikiiqtibos Vikiiqtibos munozarasi Fayl Fayl munozarasi MediaWiki MediaWiki munozarasi Andoza Andoza munozarasi Yordam Yordam munozarasi Turkum Turkum munozarasi TimedText TimedText talk Modul Modul munozarasi Event Event talk 0 2899 30945 23721 2026-05-31T14:46:50Z Bekipediya 2189 /* M */ 30945 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ismi = Vladimir Lenin | Tasvir = Vladimir Lenin 1 May 1920 by Isaak Brodsky.jpg | wikipedia = Vladimir Lenin }} '''Vladimir Ilich Lenin''' ({{lang-ru|Владимир Ильич Ленин}}, haqiqiy familyasi '''Ulyanov'''; 10/22-aprel 1870-yil, Simbirsk – 21-yanvar 1924-yil, Gorki qishlogʻi, Moskva Guberniyasi) — rus va sovet ateisti hamda proletariat dohiysi, inqilobchi, Bolsheviklar partiyasining yaratuvchisi, 1917-yildagi Oktabr inqilobining tashkilotchilaridan biri, RSFSR va SSSR Xalq Sovet Kommisarlari raisi, faylasuf, marksistchi, nashriyotchi, marksizm-leninizm yoʻnalishining asoschisi, uchinchi kommunistik internationalning tashkilotchisi, Sovet imperiyasining asoschisi. Asosiy izlanish ishlari sohasi — falsafa va iqtisod. {{ABD}} == A == * Agar ishchilar koʻproq ish haqi uchun ish tashlash qilsa, ular birlashadi. Ular yahudiylarning kaltaklanishiga qarshi ish tashlashganda, ular haqiqiy sotsialistlardir<ref>[http://www.antikapitalist.net/gazete/akap43/arsiv/akap43-syf45.htm Marksizm ve Ezilenler]</ref>. * Agar [[sotsializm]] [[burjuaziya]] madaniyati, [[kapitalizm]] madaniyati yaratgan texnikadan, madaniyatdan, apparatdan foydalanishni oʻrganmaganida u yuzaga chiqmagan boʻlur edi{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. * Amaldagi [[internatsionalizm]] bitta va faqat bittadir; ''oʻz'' mamlakatingdagi revolyutsion harakat va revolyutsion kurashni rivojlantirish yoʻlida jonbozlik koʻrsatib ishlash, xuddi shunday kurashish, xuddi shunday yoʻlni, faqat shunday yoʻlni bemustasno barcha mamlakatlarda ([[tashviqot]], [[hamdardlik]], moddiy jihatdan) qoʻllab-quvvatlashdir{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. * [[Axloq]] kishilik jamiyatining yuksalishi uchun xizmat qiladi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. == B == * Barcha mamlakatlar ishchilarining birligi va qardoshlik ittifoqi boshqa xalqlar ustidan boʻladigan u yoki bu tarzdagi [[zulm]] bilan kelishi olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * Barcha yaramas va ahmoqona milliy [[xurofot]]larni uloqtirgan, barcha millat ishchilarini bir ittifoq qilib birlashtirgan taqdirdagina [[ishchilar sinfi]] nurqudrat boʻla oladi va [[kapital]]ga zarba berib, hayot farovonligiga chinakamiga erishadi{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. * Biz doimo barcha millatlar [[proletariat]]ining eng mustahkam birikuviga soʻzsiz intilishimiz kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * Biz eng eski, qudratli, yovvoyi va yirtqich [[monarxiya]]lardan birini bir necha kun ichida yemirib tashladik... Biz barcha mamlakatlardagi million-million ishchilarda oʻz kuchlariga ishonch tugʻdirdik va ularni gʻayratga keltirdik. Biz hamma yerda xalqaro ishchilar revolyutsiyasi shiorini maydonga tashladik. Biz hamma mamlakatlarning imperialistik yirtqichlariga qarshi kurash eʼlon qildik{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. * Bizlarga, yaʼni ongli velikorus proletarlariga milliy iftixor hissi yotmi? Albatta yot emas! Biz oʻz [[til]]imizni va oʻz [[vatan]]imizni sevamiz... Bizda milliy iftixor hislari toʻlib yotibdi, chunki velikorus millati ham revolyutsion sinfni yaratdi, insoniyatga [[ozodlik]] va [[sotsializm]] uchun kurashning buyuk namunalarini koʻrsatishga qodir ekanligini ham isbot qilib berdi{{sfn|Voronsov|1989|p=16}}. * Biz [[millat]]larning ''ixtiyoriy'' ittifoqini istaymiz, — bu tarzdagi ittifoq, bir millatning ikkinchi millat tomonidan ezilishiga yoʻl qoʻymasligi kerak... toʻla [[ishonch]], ongli ravishda [[qardoshlik]] birligiga va bus-butun ixtiyoriy rozilik asosiga qurilgan boʻlishi kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * ...Bizning kommunistik xoʻjalik qurilishimiz kelajak sotsialistik [[Yevropa]] va [[Osiyo]] uchun oʻrnak boʻladi. * ...Bizning [[SSSR|Sovet sotsialistik respublikamiz]] xalqaro [[sotsializm]] mashʼali sifatida, barcha mehnatkash ommaga namuna sifatida metindek mustahkam turadi{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * Bizning vazifamiz yangi davlat — sotsialistik davlat qurishdir. Ana shu yoʻlda biz hormay-tolmay ishlayveramiz va bizni hech qanday toʻsiq qoʻrqita olmaydi va toʻxtata olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * ...Biz shunday xalqmizki, — alohida xizmatlarimiz yoki tarixan oldindan belgilab qoʻyilgan yoʻlimiz tufayli emas, balki tarixiy vaziyatlarning alogida mos keluvi tufayli, — xalqaro sotsialistik revolyutsiya bayrogʻini koʻtarish sharafini oʻz zimmamizga olganmiz{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. == D == * Dialektika uchun quruqdan-quruq inkor, bekordan-bekor inkor, ''skeptik'' inkor, ikkilanish, gumonsirash xarakterli emas, dialektika, shubhasiz, oʻzida inkor elementiga va shu bilan birga oʻzining gʻoyat muhim elementiga egadir, — yoʻq, dialektika uchun aloqadorlikning momenti sifatidagi, taraqqiyotning ''momenti'' sifatidagi inkor, ijobiyni saqlab qolish yoʻli bilan boʻladigan, yaʼni har qanday ikkilanishlarsiz, har qanday eklektikasiz inkor xarakterlidir{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. == E == * Eski dunyoga, milliy [[zulm]], milliy [[nizo]]lar yoki milliy [[ayirmachilik]] dunyosiga ishchilar hamma millat mehnatkashlarining birlashgan dunyosini qarshi qoʻyadilar, bu dunyoga bironta ham [[tengsizlik]]ka, kishini kishi zarracha ham ezishiga oʻrin qolmaydi{{sfn|Voronsov|1989|pp=21-22}}. == F == * Faqat barcha mamlakat mehnatkashlarining sotsialistik ittifoqigina milliy taʼqib va nizolarni keltirib chiqaruvchi har qanday zaminga barham bera oladi{{sfn|Voronsov|1989|pp=22-23}}. == G == * [[Goʻzallik]]ni saqlamoq kerak, uni namuna sifatida olmoq, hatto u „eski“ boʻlganda ham unga asoslanmoq lozim. Nima uchun biz bundan keyingi [[taraqqiyot]] uchun boshlangʻich nuqta sifatidagi chinakam [[nafislik]]dan yuz oʻgirishimiz, u faqat „eski“ boʻlganligi sababligina undan voz kechishimiz kerak?{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. == I == * Iqtisodiy hisob, xuddi [[internatsionalizm]] va [[demokratizm]]ning instinkti va ongidek, [[sotsialistik]] jamiyatdagi barcha [[millat]]larning tezda yaqinlashuvi va birlashuvini taqozo etadi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * Ishchilar sinf manfaati va uning [[kapitalizm]]ga qarshi kurashi barcha millat ishchilari bilan mustahkam hamkorlik va bus-butun hamjihatlikni talab etadi, [[burjuaziya]]ning [[millatchilik]] siyosatiga, u qaysi millatga taalluqli boʻlmasin, qaqshatqich zarba berishni talab etadi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. == J == * [[Jamiyat]]da yashab turib, undan chetda boʻlmoq mumkin emas{{sfn|Voronsov|1989|p=29}}. == K == * [[Kapital]] xalqaro kuchdir, bu kuchni yengmoq uchun ishchilarning xalqaro ittifoqi, ularning xalqaro birodarligi kerak. Biz — milliy [[adovat]]ning, milliy nizoning, milliy ayirmachilikning dushmanimiz. Biz — xalqarochilar, [[internatsionalist]]larmiz{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * [[Kapitalizm]] qoldirgan barcha madaniyatni qabul qilib olish va unga asoslanib [[sotsializm]] qurish lozim. Barcha [[fan]], barcha [[texnika]], barcha [[bilim]], [[sanʼat]]ni qabul qilib olish lozim. Bularsiz biz kommunistik jamiyat hayotini qurolmaymiz{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. * Kimki [[millatchilik]] nuqtai nazariga oʻtgan ekan, u tabiiyki, oʻz millatini [[Xitoy devori]] bilan oʻrab olish istagigacha borib yetadi, u hatto har bir [[shahar]], har bir joy va [[qishloq]]ni alohida-alohida devor bilan oʻrab olishdan ham uyalmaydi, u hatto oʻzining ajratish va maydalab yuborish taktikasi bilan barcha [[millat]], barcha [[irq]] va turli tillarda gapiruvchi va birlashtirishdan iborat boʻlgan ulugʻ maqsadni ''yoʻqqa chiqarishdan'' ham uyalmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * Kommunistik axloq negizida [[kommunizm]]ni mustahkamlash va uni kamolga yetkazish uchun kurash yotadi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. == M == * [[Madaniyat]]ni yuksaltirmoq uchun madaniyat tarixiga, kishilikning barcha madaniy merosiga murojaat etmoq zarur{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. {{Q|...[[Marksizm]] [[burjuaziya]] davrining eng qimmatli yutuqlarini aslo inkor etmadi, balki, aksincha, insoniyat tafakkuri va madaniyati ikki ming yillikdan koʻproq taraqqiyotida erishgan qimmatli narsalarning barini oʻzlashtirdi va qaytadan ishlab chiqdi{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=...Марксизм отнюдь не отбросил ценнейших завоеваний буржуазной эпохи, а, напротив, усвоил и переработал все, что было ценного в более чем двухтысячелетнем развитии человеческой мысли и культуры{{sfn|Воронцов|1977|p=3}}.}} * [[Marksizm]] [[millatchilik]] bilan u qanchalik „[[adolat]]li“, „sof“, nozik va madaniylashgan boʻlmasin, kelisha olmaydi. Marksizm har qanday millatchilik oʻrniga [[internatsionalizm]]ni ilgari suradi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * [[Millat]]larning toʻla keng huquqliligi va [[davlat]]larning gʻoyat izchil [[demokratizm]]iga asoslangan barcha millat ishchilarining birligi — bizning shiorimizdir{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * [[Millatchilik]]ni mustahkamlashning har qandayini [[proletariat]] qoʻllay olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. == O == * Odamni qullikda ayblash mumkin emas; lekin ozodlik uchun, mening kurashimdan qochibgina qolmay, balki uning qulligini oqlaydigan va maqtaydigan qul, jirkanch parazit, gʻazab, nafrat va nafratni qoʻzgʻatadigan yoqimli quldir<ref>Ulusların Kendi Kaderlerini Tayin Hakkı, Lenin, Sayfa 126</ref>. == P == * Proletar madaniyati insoniyatning kapitalistik jamiyat, pomeshchiklar jamiyati, amaldorlar jamiyati zulmi ostida yaratgan bilim boyliklarining qonuniny taraqqiysidan iborat boʻlmogʻi lozim{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. == Q == * Qadimdan aytilganki, inqilobiy nazariyasiz hech qanday inqilobiy harakat boʻlishi mumkin emas va bugungi kunda buni isbotlash kerak emas<ref>[http://www.dusuncetarihi.com/makale/ne-yapmali Ne Yapmalı?]</ref>. == R == * Revolyutsiyani, yaʼni mazlumlarning zolimlarga qarshi buyuk, birdan-bir qonuniy va adolatli urushini boshlash shaʼrafi va baxti birinchi boʻlib rus ishchilari zimmasiga tushdi{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. * [[Rossiya inqilobi]] butun dunyoga [[sotsializm]] yoʻlini yoritib berdi va [[burjuaziya]]ga uning tantanasining tanazzuli yaqinlashib kelayotganini koʻrsatdi{{sfn|Voronsov|1989|p=13}}. * [[Rossiya Sovet Sotsialistik Respublikasi]] namunasi butun dunyo xalqlari oldida jonli timsol sifatida turadi va bu timsolning tashviqiy, revolyutsionlashtiruvchi taʼsiri nihoyatda qudratli boʻladi{{sfn|Voronsov|1989|p=13}}. * Rusni haqiqatan ham qudratli va farovon qilish uchun, — bizda tabiiy boyliklardan, yetarli miqdordagi kishilardan va buyuk [[revolyutsiya]] natijasida xalq ijodining ajoyib surʼatda kengayishidan iborat material mavjuddir{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * Rus revolyutsiyasi butun dunyo mamlakatlariga uchqunlar tashladi va haddidan oshgan [[imperializm]]ni jar yoqasiga yana ham yaqinroq surib qoʻydi{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. == S == * [[Sotsialistlar]] millatlarning har qanday ezilishiga qarshi kurashmay turib, oʻzlarining ulugʻ maqsadlariga erisha olmaydilar{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * [[Sovet]] harakati... [[Rossiya]]da qoʻlga kiritilgan, endilikda butun dunyoga yoyilayotgan, oʻzining birgina nomi bilan ishchilarga butun bir programma beradigan forma shudir{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. == V == * [[Vatan]], yaʼni mazkur siyosiy, madaniy va sotsial muhit proletariatning sinfiy kurashida eng qudratli omil hisoblanadi... [[Proletariat]] oʻz kurashida siyosiy, sotsial hamda madaniy sharoitlarga [[befarqlik]] va [[loqaydlik]] bilan munosabat bildira olmaydi, binobarin, u oʻz mamlakati taqdiriga ham befarq qaray olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=16}}. == X == * Xorijdagi yaxshi narsalarni ikki qoʻllab yigʻib olmoq darkor{{sfn|Voronsov|1989|p=25}}. == Sh == * Shunaqangi oʻtkir soʻzlar boʻladiki, ular ancha murakkab hodisalarning mohiyatini ham ajoyib aniqlik bilan ifodalab beradi{{sfn|Voronsov|1989|p=8}}. == Vladimir Lenin haqida == {{Q|Endilikda Leninning ishi oʻsib hammayoqni qamrab oldi. Insoniyat uchun ahamiyatli boʻlgan biron-bir voqea yoʻqki, u Lenin bilan, inqilob bilan bogʻlanmagan boʻlsin{{sfn|Voronsov|1989|p=14}}.|[[Martin Andersen-Nekse]]}} == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} {{refend}} ==Havolalar== {{Vikipediya}} {{Ijtimoiy va siyosiy faylasuflar}} [[Turkum:1870-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1924-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Ateistlar]] [[Turkum:Faylasuflar]] dyqohic78jdjrgrb91ai44kug8qes7k 30946 30945 2026-05-31T14:47:07Z Bekipediya 2189 /* Adabiyotlar */ 30946 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ismi = Vladimir Lenin | Tasvir = Vladimir Lenin 1 May 1920 by Isaak Brodsky.jpg | wikipedia = Vladimir Lenin }} '''Vladimir Ilich Lenin''' ({{lang-ru|Владимир Ильич Ленин}}, haqiqiy familyasi '''Ulyanov'''; 10/22-aprel 1870-yil, Simbirsk – 21-yanvar 1924-yil, Gorki qishlogʻi, Moskva Guberniyasi) — rus va sovet ateisti hamda proletariat dohiysi, inqilobchi, Bolsheviklar partiyasining yaratuvchisi, 1917-yildagi Oktabr inqilobining tashkilotchilaridan biri, RSFSR va SSSR Xalq Sovet Kommisarlari raisi, faylasuf, marksistchi, nashriyotchi, marksizm-leninizm yoʻnalishining asoschisi, uchinchi kommunistik internationalning tashkilotchisi, Sovet imperiyasining asoschisi. Asosiy izlanish ishlari sohasi — falsafa va iqtisod. {{ABD}} == A == * Agar ishchilar koʻproq ish haqi uchun ish tashlash qilsa, ular birlashadi. Ular yahudiylarning kaltaklanishiga qarshi ish tashlashganda, ular haqiqiy sotsialistlardir<ref>[http://www.antikapitalist.net/gazete/akap43/arsiv/akap43-syf45.htm Marksizm ve Ezilenler]</ref>. * Agar [[sotsializm]] [[burjuaziya]] madaniyati, [[kapitalizm]] madaniyati yaratgan texnikadan, madaniyatdan, apparatdan foydalanishni oʻrganmaganida u yuzaga chiqmagan boʻlur edi{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. * Amaldagi [[internatsionalizm]] bitta va faqat bittadir; ''oʻz'' mamlakatingdagi revolyutsion harakat va revolyutsion kurashni rivojlantirish yoʻlida jonbozlik koʻrsatib ishlash, xuddi shunday kurashish, xuddi shunday yoʻlni, faqat shunday yoʻlni bemustasno barcha mamlakatlarda ([[tashviqot]], [[hamdardlik]], moddiy jihatdan) qoʻllab-quvvatlashdir{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. * [[Axloq]] kishilik jamiyatining yuksalishi uchun xizmat qiladi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. == B == * Barcha mamlakatlar ishchilarining birligi va qardoshlik ittifoqi boshqa xalqlar ustidan boʻladigan u yoki bu tarzdagi [[zulm]] bilan kelishi olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * Barcha yaramas va ahmoqona milliy [[xurofot]]larni uloqtirgan, barcha millat ishchilarini bir ittifoq qilib birlashtirgan taqdirdagina [[ishchilar sinfi]] nurqudrat boʻla oladi va [[kapital]]ga zarba berib, hayot farovonligiga chinakamiga erishadi{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. * Biz doimo barcha millatlar [[proletariat]]ining eng mustahkam birikuviga soʻzsiz intilishimiz kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * Biz eng eski, qudratli, yovvoyi va yirtqich [[monarxiya]]lardan birini bir necha kun ichida yemirib tashladik... Biz barcha mamlakatlardagi million-million ishchilarda oʻz kuchlariga ishonch tugʻdirdik va ularni gʻayratga keltirdik. Biz hamma yerda xalqaro ishchilar revolyutsiyasi shiorini maydonga tashladik. Biz hamma mamlakatlarning imperialistik yirtqichlariga qarshi kurash eʼlon qildik{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. * Bizlarga, yaʼni ongli velikorus proletarlariga milliy iftixor hissi yotmi? Albatta yot emas! Biz oʻz [[til]]imizni va oʻz [[vatan]]imizni sevamiz... Bizda milliy iftixor hislari toʻlib yotibdi, chunki velikorus millati ham revolyutsion sinfni yaratdi, insoniyatga [[ozodlik]] va [[sotsializm]] uchun kurashning buyuk namunalarini koʻrsatishga qodir ekanligini ham isbot qilib berdi{{sfn|Voronsov|1989|p=16}}. * Biz [[millat]]larning ''ixtiyoriy'' ittifoqini istaymiz, — bu tarzdagi ittifoq, bir millatning ikkinchi millat tomonidan ezilishiga yoʻl qoʻymasligi kerak... toʻla [[ishonch]], ongli ravishda [[qardoshlik]] birligiga va bus-butun ixtiyoriy rozilik asosiga qurilgan boʻlishi kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * ...Bizning kommunistik xoʻjalik qurilishimiz kelajak sotsialistik [[Yevropa]] va [[Osiyo]] uchun oʻrnak boʻladi. * ...Bizning [[SSSR|Sovet sotsialistik respublikamiz]] xalqaro [[sotsializm]] mashʼali sifatida, barcha mehnatkash ommaga namuna sifatida metindek mustahkam turadi{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * Bizning vazifamiz yangi davlat — sotsialistik davlat qurishdir. Ana shu yoʻlda biz hormay-tolmay ishlayveramiz va bizni hech qanday toʻsiq qoʻrqita olmaydi va toʻxtata olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * ...Biz shunday xalqmizki, — alohida xizmatlarimiz yoki tarixan oldindan belgilab qoʻyilgan yoʻlimiz tufayli emas, balki tarixiy vaziyatlarning alogida mos keluvi tufayli, — xalqaro sotsialistik revolyutsiya bayrogʻini koʻtarish sharafini oʻz zimmamizga olganmiz{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. == D == * Dialektika uchun quruqdan-quruq inkor, bekordan-bekor inkor, ''skeptik'' inkor, ikkilanish, gumonsirash xarakterli emas, dialektika, shubhasiz, oʻzida inkor elementiga va shu bilan birga oʻzining gʻoyat muhim elementiga egadir, — yoʻq, dialektika uchun aloqadorlikning momenti sifatidagi, taraqqiyotning ''momenti'' sifatidagi inkor, ijobiyni saqlab qolish yoʻli bilan boʻladigan, yaʼni har qanday ikkilanishlarsiz, har qanday eklektikasiz inkor xarakterlidir{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. == E == * Eski dunyoga, milliy [[zulm]], milliy [[nizo]]lar yoki milliy [[ayirmachilik]] dunyosiga ishchilar hamma millat mehnatkashlarining birlashgan dunyosini qarshi qoʻyadilar, bu dunyoga bironta ham [[tengsizlik]]ka, kishini kishi zarracha ham ezishiga oʻrin qolmaydi{{sfn|Voronsov|1989|pp=21-22}}. == F == * Faqat barcha mamlakat mehnatkashlarining sotsialistik ittifoqigina milliy taʼqib va nizolarni keltirib chiqaruvchi har qanday zaminga barham bera oladi{{sfn|Voronsov|1989|pp=22-23}}. == G == * [[Goʻzallik]]ni saqlamoq kerak, uni namuna sifatida olmoq, hatto u „eski“ boʻlganda ham unga asoslanmoq lozim. Nima uchun biz bundan keyingi [[taraqqiyot]] uchun boshlangʻich nuqta sifatidagi chinakam [[nafislik]]dan yuz oʻgirishimiz, u faqat „eski“ boʻlganligi sababligina undan voz kechishimiz kerak?{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. == I == * Iqtisodiy hisob, xuddi [[internatsionalizm]] va [[demokratizm]]ning instinkti va ongidek, [[sotsialistik]] jamiyatdagi barcha [[millat]]larning tezda yaqinlashuvi va birlashuvini taqozo etadi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * Ishchilar sinf manfaati va uning [[kapitalizm]]ga qarshi kurashi barcha millat ishchilari bilan mustahkam hamkorlik va bus-butun hamjihatlikni talab etadi, [[burjuaziya]]ning [[millatchilik]] siyosatiga, u qaysi millatga taalluqli boʻlmasin, qaqshatqich zarba berishni talab etadi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. == J == * [[Jamiyat]]da yashab turib, undan chetda boʻlmoq mumkin emas{{sfn|Voronsov|1989|p=29}}. == K == * [[Kapital]] xalqaro kuchdir, bu kuchni yengmoq uchun ishchilarning xalqaro ittifoqi, ularning xalqaro birodarligi kerak. Biz — milliy [[adovat]]ning, milliy nizoning, milliy ayirmachilikning dushmanimiz. Biz — xalqarochilar, [[internatsionalist]]larmiz{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * [[Kapitalizm]] qoldirgan barcha madaniyatni qabul qilib olish va unga asoslanib [[sotsializm]] qurish lozim. Barcha [[fan]], barcha [[texnika]], barcha [[bilim]], [[sanʼat]]ni qabul qilib olish lozim. Bularsiz biz kommunistik jamiyat hayotini qurolmaymiz{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. * Kimki [[millatchilik]] nuqtai nazariga oʻtgan ekan, u tabiiyki, oʻz millatini [[Xitoy devori]] bilan oʻrab olish istagigacha borib yetadi, u hatto har bir [[shahar]], har bir joy va [[qishloq]]ni alohida-alohida devor bilan oʻrab olishdan ham uyalmaydi, u hatto oʻzining ajratish va maydalab yuborish taktikasi bilan barcha [[millat]], barcha [[irq]] va turli tillarda gapiruvchi va birlashtirishdan iborat boʻlgan ulugʻ maqsadni ''yoʻqqa chiqarishdan'' ham uyalmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * Kommunistik axloq negizida [[kommunizm]]ni mustahkamlash va uni kamolga yetkazish uchun kurash yotadi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. == M == * [[Madaniyat]]ni yuksaltirmoq uchun madaniyat tarixiga, kishilikning barcha madaniy merosiga murojaat etmoq zarur{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. {{Q|...[[Marksizm]] [[burjuaziya]] davrining eng qimmatli yutuqlarini aslo inkor etmadi, balki, aksincha, insoniyat tafakkuri va madaniyati ikki ming yillikdan koʻproq taraqqiyotida erishgan qimmatli narsalarning barini oʻzlashtirdi va qaytadan ishlab chiqdi{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=...Марксизм отнюдь не отбросил ценнейших завоеваний буржуазной эпохи, а, напротив, усвоил и переработал все, что было ценного в более чем двухтысячелетнем развитии человеческой мысли и культуры{{sfn|Воронцов|1977|p=3}}.}} * [[Marksizm]] [[millatchilik]] bilan u qanchalik „[[adolat]]li“, „sof“, nozik va madaniylashgan boʻlmasin, kelisha olmaydi. Marksizm har qanday millatchilik oʻrniga [[internatsionalizm]]ni ilgari suradi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * [[Millat]]larning toʻla keng huquqliligi va [[davlat]]larning gʻoyat izchil [[demokratizm]]iga asoslangan barcha millat ishchilarining birligi — bizning shiorimizdir{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * [[Millatchilik]]ni mustahkamlashning har qandayini [[proletariat]] qoʻllay olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. == O == * Odamni qullikda ayblash mumkin emas; lekin ozodlik uchun, mening kurashimdan qochibgina qolmay, balki uning qulligini oqlaydigan va maqtaydigan qul, jirkanch parazit, gʻazab, nafrat va nafratni qoʻzgʻatadigan yoqimli quldir<ref>Ulusların Kendi Kaderlerini Tayin Hakkı, Lenin, Sayfa 126</ref>. == P == * Proletar madaniyati insoniyatning kapitalistik jamiyat, pomeshchiklar jamiyati, amaldorlar jamiyati zulmi ostida yaratgan bilim boyliklarining qonuniny taraqqiysidan iborat boʻlmogʻi lozim{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. == Q == * Qadimdan aytilganki, inqilobiy nazariyasiz hech qanday inqilobiy harakat boʻlishi mumkin emas va bugungi kunda buni isbotlash kerak emas<ref>[http://www.dusuncetarihi.com/makale/ne-yapmali Ne Yapmalı?]</ref>. == R == * Revolyutsiyani, yaʼni mazlumlarning zolimlarga qarshi buyuk, birdan-bir qonuniy va adolatli urushini boshlash shaʼrafi va baxti birinchi boʻlib rus ishchilari zimmasiga tushdi{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. * [[Rossiya inqilobi]] butun dunyoga [[sotsializm]] yoʻlini yoritib berdi va [[burjuaziya]]ga uning tantanasining tanazzuli yaqinlashib kelayotganini koʻrsatdi{{sfn|Voronsov|1989|p=13}}. * [[Rossiya Sovet Sotsialistik Respublikasi]] namunasi butun dunyo xalqlari oldida jonli timsol sifatida turadi va bu timsolning tashviqiy, revolyutsionlashtiruvchi taʼsiri nihoyatda qudratli boʻladi{{sfn|Voronsov|1989|p=13}}. * Rusni haqiqatan ham qudratli va farovon qilish uchun, — bizda tabiiy boyliklardan, yetarli miqdordagi kishilardan va buyuk [[revolyutsiya]] natijasida xalq ijodining ajoyib surʼatda kengayishidan iborat material mavjuddir{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * Rus revolyutsiyasi butun dunyo mamlakatlariga uchqunlar tashladi va haddidan oshgan [[imperializm]]ni jar yoqasiga yana ham yaqinroq surib qoʻydi{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. == S == * [[Sotsialistlar]] millatlarning har qanday ezilishiga qarshi kurashmay turib, oʻzlarining ulugʻ maqsadlariga erisha olmaydilar{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * [[Sovet]] harakati... [[Rossiya]]da qoʻlga kiritilgan, endilikda butun dunyoga yoyilayotgan, oʻzining birgina nomi bilan ishchilarga butun bir programma beradigan forma shudir{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. == V == * [[Vatan]], yaʼni mazkur siyosiy, madaniy va sotsial muhit proletariatning sinfiy kurashida eng qudratli omil hisoblanadi... [[Proletariat]] oʻz kurashida siyosiy, sotsial hamda madaniy sharoitlarga [[befarqlik]] va [[loqaydlik]] bilan munosabat bildira olmaydi, binobarin, u oʻz mamlakati taqdiriga ham befarq qaray olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=16}}. == X == * Xorijdagi yaxshi narsalarni ikki qoʻllab yigʻib olmoq darkor{{sfn|Voronsov|1989|p=25}}. == Sh == * Shunaqangi oʻtkir soʻzlar boʻladiki, ular ancha murakkab hodisalarning mohiyatini ham ajoyib aniqlik bilan ifodalab beradi{{sfn|Voronsov|1989|p=8}}. == Vladimir Lenin haqida == {{Q|Endilikda Leninning ishi oʻsib hammayoqni qamrab oldi. Insoniyat uchun ahamiyatli boʻlgan biron-bir voqea yoʻqki, u Lenin bilan, inqilob bilan bogʻlanmagan boʻlsin{{sfn|Voronsov|1989|p=14}}.|[[Martin Andersen-Nekse]]}} == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} ==Havolalar== {{Vikipediya}} {{Ijtimoiy va siyosiy faylasuflar}} [[Turkum:1870-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1924-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Ateistlar]] [[Turkum:Faylasuflar]] j4scrc1r9j8x2pdssncynu27m7cbxag 30947 30946 2026-05-31T14:49:55Z Bekipediya 2189 /* P */ 30947 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ismi = Vladimir Lenin | Tasvir = Vladimir Lenin 1 May 1920 by Isaak Brodsky.jpg | wikipedia = Vladimir Lenin }} '''Vladimir Ilich Lenin''' ({{lang-ru|Владимир Ильич Ленин}}, haqiqiy familyasi '''Ulyanov'''; 10/22-aprel 1870-yil, Simbirsk – 21-yanvar 1924-yil, Gorki qishlogʻi, Moskva Guberniyasi) — rus va sovet ateisti hamda proletariat dohiysi, inqilobchi, Bolsheviklar partiyasining yaratuvchisi, 1917-yildagi Oktabr inqilobining tashkilotchilaridan biri, RSFSR va SSSR Xalq Sovet Kommisarlari raisi, faylasuf, marksistchi, nashriyotchi, marksizm-leninizm yoʻnalishining asoschisi, uchinchi kommunistik internationalning tashkilotchisi, Sovet imperiyasining asoschisi. Asosiy izlanish ishlari sohasi — falsafa va iqtisod. {{ABD}} == A == * Agar ishchilar koʻproq ish haqi uchun ish tashlash qilsa, ular birlashadi. Ular yahudiylarning kaltaklanishiga qarshi ish tashlashganda, ular haqiqiy sotsialistlardir<ref>[http://www.antikapitalist.net/gazete/akap43/arsiv/akap43-syf45.htm Marksizm ve Ezilenler]</ref>. * Agar [[sotsializm]] [[burjuaziya]] madaniyati, [[kapitalizm]] madaniyati yaratgan texnikadan, madaniyatdan, apparatdan foydalanishni oʻrganmaganida u yuzaga chiqmagan boʻlur edi{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. * Amaldagi [[internatsionalizm]] bitta va faqat bittadir; ''oʻz'' mamlakatingdagi revolyutsion harakat va revolyutsion kurashni rivojlantirish yoʻlida jonbozlik koʻrsatib ishlash, xuddi shunday kurashish, xuddi shunday yoʻlni, faqat shunday yoʻlni bemustasno barcha mamlakatlarda ([[tashviqot]], [[hamdardlik]], moddiy jihatdan) qoʻllab-quvvatlashdir{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. * [[Axloq]] kishilik jamiyatining yuksalishi uchun xizmat qiladi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. == B == * Barcha mamlakatlar ishchilarining birligi va qardoshlik ittifoqi boshqa xalqlar ustidan boʻladigan u yoki bu tarzdagi [[zulm]] bilan kelishi olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * Barcha yaramas va ahmoqona milliy [[xurofot]]larni uloqtirgan, barcha millat ishchilarini bir ittifoq qilib birlashtirgan taqdirdagina [[ishchilar sinfi]] nurqudrat boʻla oladi va [[kapital]]ga zarba berib, hayot farovonligiga chinakamiga erishadi{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. * Biz doimo barcha millatlar [[proletariat]]ining eng mustahkam birikuviga soʻzsiz intilishimiz kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * Biz eng eski, qudratli, yovvoyi va yirtqich [[monarxiya]]lardan birini bir necha kun ichida yemirib tashladik... Biz barcha mamlakatlardagi million-million ishchilarda oʻz kuchlariga ishonch tugʻdirdik va ularni gʻayratga keltirdik. Biz hamma yerda xalqaro ishchilar revolyutsiyasi shiorini maydonga tashladik. Biz hamma mamlakatlarning imperialistik yirtqichlariga qarshi kurash eʼlon qildik{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. * Bizlarga, yaʼni ongli velikorus proletarlariga milliy iftixor hissi yotmi? Albatta yot emas! Biz oʻz [[til]]imizni va oʻz [[vatan]]imizni sevamiz... Bizda milliy iftixor hislari toʻlib yotibdi, chunki velikorus millati ham revolyutsion sinfni yaratdi, insoniyatga [[ozodlik]] va [[sotsializm]] uchun kurashning buyuk namunalarini koʻrsatishga qodir ekanligini ham isbot qilib berdi{{sfn|Voronsov|1989|p=16}}. * Biz [[millat]]larning ''ixtiyoriy'' ittifoqini istaymiz, — bu tarzdagi ittifoq, bir millatning ikkinchi millat tomonidan ezilishiga yoʻl qoʻymasligi kerak... toʻla [[ishonch]], ongli ravishda [[qardoshlik]] birligiga va bus-butun ixtiyoriy rozilik asosiga qurilgan boʻlishi kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * ...Bizning kommunistik xoʻjalik qurilishimiz kelajak sotsialistik [[Yevropa]] va [[Osiyo]] uchun oʻrnak boʻladi. * ...Bizning [[SSSR|Sovet sotsialistik respublikamiz]] xalqaro [[sotsializm]] mashʼali sifatida, barcha mehnatkash ommaga namuna sifatida metindek mustahkam turadi{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * Bizning vazifamiz yangi davlat — sotsialistik davlat qurishdir. Ana shu yoʻlda biz hormay-tolmay ishlayveramiz va bizni hech qanday toʻsiq qoʻrqita olmaydi va toʻxtata olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * ...Biz shunday xalqmizki, — alohida xizmatlarimiz yoki tarixan oldindan belgilab qoʻyilgan yoʻlimiz tufayli emas, balki tarixiy vaziyatlarning alogida mos keluvi tufayli, — xalqaro sotsialistik revolyutsiya bayrogʻini koʻtarish sharafini oʻz zimmamizga olganmiz{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. == D == * Dialektika uchun quruqdan-quruq inkor, bekordan-bekor inkor, ''skeptik'' inkor, ikkilanish, gumonsirash xarakterli emas, dialektika, shubhasiz, oʻzida inkor elementiga va shu bilan birga oʻzining gʻoyat muhim elementiga egadir, — yoʻq, dialektika uchun aloqadorlikning momenti sifatidagi, taraqqiyotning ''momenti'' sifatidagi inkor, ijobiyni saqlab qolish yoʻli bilan boʻladigan, yaʼni har qanday ikkilanishlarsiz, har qanday eklektikasiz inkor xarakterlidir{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. == E == * Eski dunyoga, milliy [[zulm]], milliy [[nizo]]lar yoki milliy [[ayirmachilik]] dunyosiga ishchilar hamma millat mehnatkashlarining birlashgan dunyosini qarshi qoʻyadilar, bu dunyoga bironta ham [[tengsizlik]]ka, kishini kishi zarracha ham ezishiga oʻrin qolmaydi{{sfn|Voronsov|1989|pp=21-22}}. == F == * Faqat barcha mamlakat mehnatkashlarining sotsialistik ittifoqigina milliy taʼqib va nizolarni keltirib chiqaruvchi har qanday zaminga barham bera oladi{{sfn|Voronsov|1989|pp=22-23}}. == G == * [[Goʻzallik]]ni saqlamoq kerak, uni namuna sifatida olmoq, hatto u „eski“ boʻlganda ham unga asoslanmoq lozim. Nima uchun biz bundan keyingi [[taraqqiyot]] uchun boshlangʻich nuqta sifatidagi chinakam [[nafislik]]dan yuz oʻgirishimiz, u faqat „eski“ boʻlganligi sababligina undan voz kechishimiz kerak?{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. == I == * Iqtisodiy hisob, xuddi [[internatsionalizm]] va [[demokratizm]]ning instinkti va ongidek, [[sotsialistik]] jamiyatdagi barcha [[millat]]larning tezda yaqinlashuvi va birlashuvini taqozo etadi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * Ishchilar sinf manfaati va uning [[kapitalizm]]ga qarshi kurashi barcha millat ishchilari bilan mustahkam hamkorlik va bus-butun hamjihatlikni talab etadi, [[burjuaziya]]ning [[millatchilik]] siyosatiga, u qaysi millatga taalluqli boʻlmasin, qaqshatqich zarba berishni talab etadi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. == J == * [[Jamiyat]]da yashab turib, undan chetda boʻlmoq mumkin emas{{sfn|Voronsov|1989|p=29}}. == K == * [[Kapital]] xalqaro kuchdir, bu kuchni yengmoq uchun ishchilarning xalqaro ittifoqi, ularning xalqaro birodarligi kerak. Biz — milliy [[adovat]]ning, milliy nizoning, milliy ayirmachilikning dushmanimiz. Biz — xalqarochilar, [[internatsionalist]]larmiz{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * [[Kapitalizm]] qoldirgan barcha madaniyatni qabul qilib olish va unga asoslanib [[sotsializm]] qurish lozim. Barcha [[fan]], barcha [[texnika]], barcha [[bilim]], [[sanʼat]]ni qabul qilib olish lozim. Bularsiz biz kommunistik jamiyat hayotini qurolmaymiz{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. * Kimki [[millatchilik]] nuqtai nazariga oʻtgan ekan, u tabiiyki, oʻz millatini [[Xitoy devori]] bilan oʻrab olish istagigacha borib yetadi, u hatto har bir [[shahar]], har bir joy va [[qishloq]]ni alohida-alohida devor bilan oʻrab olishdan ham uyalmaydi, u hatto oʻzining ajratish va maydalab yuborish taktikasi bilan barcha [[millat]], barcha [[irq]] va turli tillarda gapiruvchi va birlashtirishdan iborat boʻlgan ulugʻ maqsadni ''yoʻqqa chiqarishdan'' ham uyalmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * Kommunistik axloq negizida [[kommunizm]]ni mustahkamlash va uni kamolga yetkazish uchun kurash yotadi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. == M == * [[Madaniyat]]ni yuksaltirmoq uchun madaniyat tarixiga, kishilikning barcha madaniy merosiga murojaat etmoq zarur{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. {{Q|...[[Marksizm]] [[burjuaziya]] davrining eng qimmatli yutuqlarini aslo inkor etmadi, balki, aksincha, insoniyat tafakkuri va madaniyati ikki ming yillikdan koʻproq taraqqiyotida erishgan qimmatli narsalarning barini oʻzlashtirdi va qaytadan ishlab chiqdi{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=...Марксизм отнюдь не отбросил ценнейших завоеваний буржуазной эпохи, а, напротив, усвоил и переработал все, что было ценного в более чем двухтысячелетнем развитии человеческой мысли и культуры{{sfn|Воронцов|1977|p=3}}.}} * [[Marksizm]] [[millatchilik]] bilan u qanchalik „[[adolat]]li“, „sof“, nozik va madaniylashgan boʻlmasin, kelisha olmaydi. Marksizm har qanday millatchilik oʻrniga [[internatsionalizm]]ni ilgari suradi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * [[Millat]]larning toʻla keng huquqliligi va [[davlat]]larning gʻoyat izchil [[demokratizm]]iga asoslangan barcha millat ishchilarining birligi — bizning shiorimizdir{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * [[Millatchilik]]ni mustahkamlashning har qandayini [[proletariat]] qoʻllay olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. == O == * Odamni qullikda ayblash mumkin emas; lekin ozodlik uchun, mening kurashimdan qochibgina qolmay, balki uning qulligini oqlaydigan va maqtaydigan qul, jirkanch parazit, gʻazab, nafrat va nafratni qoʻzgʻatadigan yoqimli quldir<ref>Ulusların Kendi Kaderlerini Tayin Hakkı, Lenin, Sayfa 126</ref>. == P == {{Q|Proletar madaniyati insoniyatning kapitalistik jamiyat, pomeshchiklar jamiyati, amaldorlar jamiyati zulmi ostida yaratgan bilim boyliklarining qonuniny taraqqiysidan iborat boʻlmogʻi lozim{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Пролетарская культура должна явиться закономерным развитием тех запасов знания, которые человечество выработало под гнетом капиталистического общества, помещичьего общества, чиновничьего общества{{sfn|Воронцов|1977|p=3}}.}} == Q == * Qadimdan aytilganki, inqilobiy nazariyasiz hech qanday inqilobiy harakat boʻlishi mumkin emas va bugungi kunda buni isbotlash kerak emas<ref>[http://www.dusuncetarihi.com/makale/ne-yapmali Ne Yapmalı?]</ref>. == R == * Revolyutsiyani, yaʼni mazlumlarning zolimlarga qarshi buyuk, birdan-bir qonuniy va adolatli urushini boshlash shaʼrafi va baxti birinchi boʻlib rus ishchilari zimmasiga tushdi{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. * [[Rossiya inqilobi]] butun dunyoga [[sotsializm]] yoʻlini yoritib berdi va [[burjuaziya]]ga uning tantanasining tanazzuli yaqinlashib kelayotganini koʻrsatdi{{sfn|Voronsov|1989|p=13}}. * [[Rossiya Sovet Sotsialistik Respublikasi]] namunasi butun dunyo xalqlari oldida jonli timsol sifatida turadi va bu timsolning tashviqiy, revolyutsionlashtiruvchi taʼsiri nihoyatda qudratli boʻladi{{sfn|Voronsov|1989|p=13}}. * Rusni haqiqatan ham qudratli va farovon qilish uchun, — bizda tabiiy boyliklardan, yetarli miqdordagi kishilardan va buyuk [[revolyutsiya]] natijasida xalq ijodining ajoyib surʼatda kengayishidan iborat material mavjuddir{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * Rus revolyutsiyasi butun dunyo mamlakatlariga uchqunlar tashladi va haddidan oshgan [[imperializm]]ni jar yoqasiga yana ham yaqinroq surib qoʻydi{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. == S == * [[Sotsialistlar]] millatlarning har qanday ezilishiga qarshi kurashmay turib, oʻzlarining ulugʻ maqsadlariga erisha olmaydilar{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * [[Sovet]] harakati... [[Rossiya]]da qoʻlga kiritilgan, endilikda butun dunyoga yoyilayotgan, oʻzining birgina nomi bilan ishchilarga butun bir programma beradigan forma shudir{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. == V == * [[Vatan]], yaʼni mazkur siyosiy, madaniy va sotsial muhit proletariatning sinfiy kurashida eng qudratli omil hisoblanadi... [[Proletariat]] oʻz kurashida siyosiy, sotsial hamda madaniy sharoitlarga [[befarqlik]] va [[loqaydlik]] bilan munosabat bildira olmaydi, binobarin, u oʻz mamlakati taqdiriga ham befarq qaray olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=16}}. == X == * Xorijdagi yaxshi narsalarni ikki qoʻllab yigʻib olmoq darkor{{sfn|Voronsov|1989|p=25}}. == Sh == * Shunaqangi oʻtkir soʻzlar boʻladiki, ular ancha murakkab hodisalarning mohiyatini ham ajoyib aniqlik bilan ifodalab beradi{{sfn|Voronsov|1989|p=8}}. == Vladimir Lenin haqida == {{Q|Endilikda Leninning ishi oʻsib hammayoqni qamrab oldi. Insoniyat uchun ahamiyatli boʻlgan biron-bir voqea yoʻqki, u Lenin bilan, inqilob bilan bogʻlanmagan boʻlsin{{sfn|Voronsov|1989|p=14}}.|[[Martin Andersen-Nekse]]}} == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} ==Havolalar== {{Vikipediya}} {{Ijtimoiy va siyosiy faylasuflar}} [[Turkum:1870-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1924-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Ateistlar]] [[Turkum:Faylasuflar]] m69idfn6su1akzdggeohr5z0hyih58b 30948 30947 2026-05-31T14:50:15Z Bekipediya 2189 /* M */ 30948 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ismi = Vladimir Lenin | Tasvir = Vladimir Lenin 1 May 1920 by Isaak Brodsky.jpg | wikipedia = Vladimir Lenin }} '''Vladimir Ilich Lenin''' ({{lang-ru|Владимир Ильич Ленин}}, haqiqiy familyasi '''Ulyanov'''; 10/22-aprel 1870-yil, Simbirsk – 21-yanvar 1924-yil, Gorki qishlogʻi, Moskva Guberniyasi) — rus va sovet ateisti hamda proletariat dohiysi, inqilobchi, Bolsheviklar partiyasining yaratuvchisi, 1917-yildagi Oktabr inqilobining tashkilotchilaridan biri, RSFSR va SSSR Xalq Sovet Kommisarlari raisi, faylasuf, marksistchi, nashriyotchi, marksizm-leninizm yoʻnalishining asoschisi, uchinchi kommunistik internationalning tashkilotchisi, Sovet imperiyasining asoschisi. Asosiy izlanish ishlari sohasi — falsafa va iqtisod. {{ABD}} == A == * Agar ishchilar koʻproq ish haqi uchun ish tashlash qilsa, ular birlashadi. Ular yahudiylarning kaltaklanishiga qarshi ish tashlashganda, ular haqiqiy sotsialistlardir<ref>[http://www.antikapitalist.net/gazete/akap43/arsiv/akap43-syf45.htm Marksizm ve Ezilenler]</ref>. * Agar [[sotsializm]] [[burjuaziya]] madaniyati, [[kapitalizm]] madaniyati yaratgan texnikadan, madaniyatdan, apparatdan foydalanishni oʻrganmaganida u yuzaga chiqmagan boʻlur edi{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. * Amaldagi [[internatsionalizm]] bitta va faqat bittadir; ''oʻz'' mamlakatingdagi revolyutsion harakat va revolyutsion kurashni rivojlantirish yoʻlida jonbozlik koʻrsatib ishlash, xuddi shunday kurashish, xuddi shunday yoʻlni, faqat shunday yoʻlni bemustasno barcha mamlakatlarda ([[tashviqot]], [[hamdardlik]], moddiy jihatdan) qoʻllab-quvvatlashdir{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. * [[Axloq]] kishilik jamiyatining yuksalishi uchun xizmat qiladi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. == B == * Barcha mamlakatlar ishchilarining birligi va qardoshlik ittifoqi boshqa xalqlar ustidan boʻladigan u yoki bu tarzdagi [[zulm]] bilan kelishi olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * Barcha yaramas va ahmoqona milliy [[xurofot]]larni uloqtirgan, barcha millat ishchilarini bir ittifoq qilib birlashtirgan taqdirdagina [[ishchilar sinfi]] nurqudrat boʻla oladi va [[kapital]]ga zarba berib, hayot farovonligiga chinakamiga erishadi{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. * Biz doimo barcha millatlar [[proletariat]]ining eng mustahkam birikuviga soʻzsiz intilishimiz kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * Biz eng eski, qudratli, yovvoyi va yirtqich [[monarxiya]]lardan birini bir necha kun ichida yemirib tashladik... Biz barcha mamlakatlardagi million-million ishchilarda oʻz kuchlariga ishonch tugʻdirdik va ularni gʻayratga keltirdik. Biz hamma yerda xalqaro ishchilar revolyutsiyasi shiorini maydonga tashladik. Biz hamma mamlakatlarning imperialistik yirtqichlariga qarshi kurash eʼlon qildik{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. * Bizlarga, yaʼni ongli velikorus proletarlariga milliy iftixor hissi yotmi? Albatta yot emas! Biz oʻz [[til]]imizni va oʻz [[vatan]]imizni sevamiz... Bizda milliy iftixor hislari toʻlib yotibdi, chunki velikorus millati ham revolyutsion sinfni yaratdi, insoniyatga [[ozodlik]] va [[sotsializm]] uchun kurashning buyuk namunalarini koʻrsatishga qodir ekanligini ham isbot qilib berdi{{sfn|Voronsov|1989|p=16}}. * Biz [[millat]]larning ''ixtiyoriy'' ittifoqini istaymiz, — bu tarzdagi ittifoq, bir millatning ikkinchi millat tomonidan ezilishiga yoʻl qoʻymasligi kerak... toʻla [[ishonch]], ongli ravishda [[qardoshlik]] birligiga va bus-butun ixtiyoriy rozilik asosiga qurilgan boʻlishi kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * ...Bizning kommunistik xoʻjalik qurilishimiz kelajak sotsialistik [[Yevropa]] va [[Osiyo]] uchun oʻrnak boʻladi. * ...Bizning [[SSSR|Sovet sotsialistik respublikamiz]] xalqaro [[sotsializm]] mashʼali sifatida, barcha mehnatkash ommaga namuna sifatida metindek mustahkam turadi{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * Bizning vazifamiz yangi davlat — sotsialistik davlat qurishdir. Ana shu yoʻlda biz hormay-tolmay ishlayveramiz va bizni hech qanday toʻsiq qoʻrqita olmaydi va toʻxtata olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * ...Biz shunday xalqmizki, — alohida xizmatlarimiz yoki tarixan oldindan belgilab qoʻyilgan yoʻlimiz tufayli emas, balki tarixiy vaziyatlarning alogida mos keluvi tufayli, — xalqaro sotsialistik revolyutsiya bayrogʻini koʻtarish sharafini oʻz zimmamizga olganmiz{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. == D == * Dialektika uchun quruqdan-quruq inkor, bekordan-bekor inkor, ''skeptik'' inkor, ikkilanish, gumonsirash xarakterli emas, dialektika, shubhasiz, oʻzida inkor elementiga va shu bilan birga oʻzining gʻoyat muhim elementiga egadir, — yoʻq, dialektika uchun aloqadorlikning momenti sifatidagi, taraqqiyotning ''momenti'' sifatidagi inkor, ijobiyni saqlab qolish yoʻli bilan boʻladigan, yaʼni har qanday ikkilanishlarsiz, har qanday eklektikasiz inkor xarakterlidir{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. == E == * Eski dunyoga, milliy [[zulm]], milliy [[nizo]]lar yoki milliy [[ayirmachilik]] dunyosiga ishchilar hamma millat mehnatkashlarining birlashgan dunyosini qarshi qoʻyadilar, bu dunyoga bironta ham [[tengsizlik]]ka, kishini kishi zarracha ham ezishiga oʻrin qolmaydi{{sfn|Voronsov|1989|pp=21-22}}. == F == * Faqat barcha mamlakat mehnatkashlarining sotsialistik ittifoqigina milliy taʼqib va nizolarni keltirib chiqaruvchi har qanday zaminga barham bera oladi{{sfn|Voronsov|1989|pp=22-23}}. == G == * [[Goʻzallik]]ni saqlamoq kerak, uni namuna sifatida olmoq, hatto u „eski“ boʻlganda ham unga asoslanmoq lozim. Nima uchun biz bundan keyingi [[taraqqiyot]] uchun boshlangʻich nuqta sifatidagi chinakam [[nafislik]]dan yuz oʻgirishimiz, u faqat „eski“ boʻlganligi sababligina undan voz kechishimiz kerak?{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. == I == * Iqtisodiy hisob, xuddi [[internatsionalizm]] va [[demokratizm]]ning instinkti va ongidek, [[sotsialistik]] jamiyatdagi barcha [[millat]]larning tezda yaqinlashuvi va birlashuvini taqozo etadi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * Ishchilar sinf manfaati va uning [[kapitalizm]]ga qarshi kurashi barcha millat ishchilari bilan mustahkam hamkorlik va bus-butun hamjihatlikni talab etadi, [[burjuaziya]]ning [[millatchilik]] siyosatiga, u qaysi millatga taalluqli boʻlmasin, qaqshatqich zarba berishni talab etadi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. == J == * [[Jamiyat]]da yashab turib, undan chetda boʻlmoq mumkin emas{{sfn|Voronsov|1989|p=29}}. == K == * [[Kapital]] xalqaro kuchdir, bu kuchni yengmoq uchun ishchilarning xalqaro ittifoqi, ularning xalqaro birodarligi kerak. Biz — milliy [[adovat]]ning, milliy nizoning, milliy ayirmachilikning dushmanimiz. Biz — xalqarochilar, [[internatsionalist]]larmiz{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * [[Kapitalizm]] qoldirgan barcha madaniyatni qabul qilib olish va unga asoslanib [[sotsializm]] qurish lozim. Barcha [[fan]], barcha [[texnika]], barcha [[bilim]], [[sanʼat]]ni qabul qilib olish lozim. Bularsiz biz kommunistik jamiyat hayotini qurolmaymiz{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. * Kimki [[millatchilik]] nuqtai nazariga oʻtgan ekan, u tabiiyki, oʻz millatini [[Xitoy devori]] bilan oʻrab olish istagigacha borib yetadi, u hatto har bir [[shahar]], har bir joy va [[qishloq]]ni alohida-alohida devor bilan oʻrab olishdan ham uyalmaydi, u hatto oʻzining ajratish va maydalab yuborish taktikasi bilan barcha [[millat]], barcha [[irq]] va turli tillarda gapiruvchi va birlashtirishdan iborat boʻlgan ulugʻ maqsadni ''yoʻqqa chiqarishdan'' ham uyalmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * Kommunistik axloq negizida [[kommunizm]]ni mustahkamlash va uni kamolga yetkazish uchun kurash yotadi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. == M == * [[Madaniyat]]ni yuksaltirmoq uchun madaniyat tarixiga, kishilikning barcha madaniy merosiga murojaat etmoq zarur{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. {{Q|...[[Marksizm]] [[burjuaziya]] davrining eng qimmatli yutuqlarini aslo inkor etmadi, balki, aksincha, insoniyat tafakkuri va madaniyati ikki ming yillikdan koʻproq taraqqiyotida erishgan qimmatli narsalarning barini oʻzlashtirdi va qaytadan ishlab chiqdi{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=...Марксизм отнюдь не отбросил ценнейших завоеваний буржуазной эпохи, а, напротив, усвоил и переработал все, что было ценного в более чем двухтысячелетнем развитии человеческой мысли и культуры{{sfn|Воронцов|1977|p=9}}.}} * [[Marksizm]] [[millatchilik]] bilan u qanchalik „[[adolat]]li“, „sof“, nozik va madaniylashgan boʻlmasin, kelisha olmaydi. Marksizm har qanday millatchilik oʻrniga [[internatsionalizm]]ni ilgari suradi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * [[Millat]]larning toʻla keng huquqliligi va [[davlat]]larning gʻoyat izchil [[demokratizm]]iga asoslangan barcha millat ishchilarining birligi — bizning shiorimizdir{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * [[Millatchilik]]ni mustahkamlashning har qandayini [[proletariat]] qoʻllay olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. == O == * Odamni qullikda ayblash mumkin emas; lekin ozodlik uchun, mening kurashimdan qochibgina qolmay, balki uning qulligini oqlaydigan va maqtaydigan qul, jirkanch parazit, gʻazab, nafrat va nafratni qoʻzgʻatadigan yoqimli quldir<ref>Ulusların Kendi Kaderlerini Tayin Hakkı, Lenin, Sayfa 126</ref>. == P == {{Q|Proletar madaniyati insoniyatning kapitalistik jamiyat, pomeshchiklar jamiyati, amaldorlar jamiyati zulmi ostida yaratgan bilim boyliklarining qonuniny taraqqiysidan iborat boʻlmogʻi lozim{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Пролетарская культура должна явиться закономерным развитием тех запасов знания, которые человечество выработало под гнетом капиталистического общества, помещичьего общества, чиновничьего общества{{sfn|Воронцов|1977|p=3}}.}} == Q == * Qadimdan aytilganki, inqilobiy nazariyasiz hech qanday inqilobiy harakat boʻlishi mumkin emas va bugungi kunda buni isbotlash kerak emas<ref>[http://www.dusuncetarihi.com/makale/ne-yapmali Ne Yapmalı?]</ref>. == R == * Revolyutsiyani, yaʼni mazlumlarning zolimlarga qarshi buyuk, birdan-bir qonuniy va adolatli urushini boshlash shaʼrafi va baxti birinchi boʻlib rus ishchilari zimmasiga tushdi{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. * [[Rossiya inqilobi]] butun dunyoga [[sotsializm]] yoʻlini yoritib berdi va [[burjuaziya]]ga uning tantanasining tanazzuli yaqinlashib kelayotganini koʻrsatdi{{sfn|Voronsov|1989|p=13}}. * [[Rossiya Sovet Sotsialistik Respublikasi]] namunasi butun dunyo xalqlari oldida jonli timsol sifatida turadi va bu timsolning tashviqiy, revolyutsionlashtiruvchi taʼsiri nihoyatda qudratli boʻladi{{sfn|Voronsov|1989|p=13}}. * Rusni haqiqatan ham qudratli va farovon qilish uchun, — bizda tabiiy boyliklardan, yetarli miqdordagi kishilardan va buyuk [[revolyutsiya]] natijasida xalq ijodining ajoyib surʼatda kengayishidan iborat material mavjuddir{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * Rus revolyutsiyasi butun dunyo mamlakatlariga uchqunlar tashladi va haddidan oshgan [[imperializm]]ni jar yoqasiga yana ham yaqinroq surib qoʻydi{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. == S == * [[Sotsialistlar]] millatlarning har qanday ezilishiga qarshi kurashmay turib, oʻzlarining ulugʻ maqsadlariga erisha olmaydilar{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * [[Sovet]] harakati... [[Rossiya]]da qoʻlga kiritilgan, endilikda butun dunyoga yoyilayotgan, oʻzining birgina nomi bilan ishchilarga butun bir programma beradigan forma shudir{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. == V == * [[Vatan]], yaʼni mazkur siyosiy, madaniy va sotsial muhit proletariatning sinfiy kurashida eng qudratli omil hisoblanadi... [[Proletariat]] oʻz kurashida siyosiy, sotsial hamda madaniy sharoitlarga [[befarqlik]] va [[loqaydlik]] bilan munosabat bildira olmaydi, binobarin, u oʻz mamlakati taqdiriga ham befarq qaray olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=16}}. == X == * Xorijdagi yaxshi narsalarni ikki qoʻllab yigʻib olmoq darkor{{sfn|Voronsov|1989|p=25}}. == Sh == * Shunaqangi oʻtkir soʻzlar boʻladiki, ular ancha murakkab hodisalarning mohiyatini ham ajoyib aniqlik bilan ifodalab beradi{{sfn|Voronsov|1989|p=8}}. == Vladimir Lenin haqida == {{Q|Endilikda Leninning ishi oʻsib hammayoqni qamrab oldi. Insoniyat uchun ahamiyatli boʻlgan biron-bir voqea yoʻqki, u Lenin bilan, inqilob bilan bogʻlanmagan boʻlsin{{sfn|Voronsov|1989|p=14}}.|[[Martin Andersen-Nekse]]}} == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} ==Havolalar== {{Vikipediya}} {{Ijtimoiy va siyosiy faylasuflar}} [[Turkum:1870-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1924-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Ateistlar]] [[Turkum:Faylasuflar]] 5tew00a7z0xrf43ysl5ezmlb1ksq681 30949 30948 2026-05-31T14:50:33Z Bekipediya 2189 /* P */ 30949 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ismi = Vladimir Lenin | Tasvir = Vladimir Lenin 1 May 1920 by Isaak Brodsky.jpg | wikipedia = Vladimir Lenin }} '''Vladimir Ilich Lenin''' ({{lang-ru|Владимир Ильич Ленин}}, haqiqiy familyasi '''Ulyanov'''; 10/22-aprel 1870-yil, Simbirsk – 21-yanvar 1924-yil, Gorki qishlogʻi, Moskva Guberniyasi) — rus va sovet ateisti hamda proletariat dohiysi, inqilobchi, Bolsheviklar partiyasining yaratuvchisi, 1917-yildagi Oktabr inqilobining tashkilotchilaridan biri, RSFSR va SSSR Xalq Sovet Kommisarlari raisi, faylasuf, marksistchi, nashriyotchi, marksizm-leninizm yoʻnalishining asoschisi, uchinchi kommunistik internationalning tashkilotchisi, Sovet imperiyasining asoschisi. Asosiy izlanish ishlari sohasi — falsafa va iqtisod. {{ABD}} == A == * Agar ishchilar koʻproq ish haqi uchun ish tashlash qilsa, ular birlashadi. Ular yahudiylarning kaltaklanishiga qarshi ish tashlashganda, ular haqiqiy sotsialistlardir<ref>[http://www.antikapitalist.net/gazete/akap43/arsiv/akap43-syf45.htm Marksizm ve Ezilenler]</ref>. * Agar [[sotsializm]] [[burjuaziya]] madaniyati, [[kapitalizm]] madaniyati yaratgan texnikadan, madaniyatdan, apparatdan foydalanishni oʻrganmaganida u yuzaga chiqmagan boʻlur edi{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. * Amaldagi [[internatsionalizm]] bitta va faqat bittadir; ''oʻz'' mamlakatingdagi revolyutsion harakat va revolyutsion kurashni rivojlantirish yoʻlida jonbozlik koʻrsatib ishlash, xuddi shunday kurashish, xuddi shunday yoʻlni, faqat shunday yoʻlni bemustasno barcha mamlakatlarda ([[tashviqot]], [[hamdardlik]], moddiy jihatdan) qoʻllab-quvvatlashdir{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. * [[Axloq]] kishilik jamiyatining yuksalishi uchun xizmat qiladi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. == B == * Barcha mamlakatlar ishchilarining birligi va qardoshlik ittifoqi boshqa xalqlar ustidan boʻladigan u yoki bu tarzdagi [[zulm]] bilan kelishi olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * Barcha yaramas va ahmoqona milliy [[xurofot]]larni uloqtirgan, barcha millat ishchilarini bir ittifoq qilib birlashtirgan taqdirdagina [[ishchilar sinfi]] nurqudrat boʻla oladi va [[kapital]]ga zarba berib, hayot farovonligiga chinakamiga erishadi{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. * Biz doimo barcha millatlar [[proletariat]]ining eng mustahkam birikuviga soʻzsiz intilishimiz kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * Biz eng eski, qudratli, yovvoyi va yirtqich [[monarxiya]]lardan birini bir necha kun ichida yemirib tashladik... Biz barcha mamlakatlardagi million-million ishchilarda oʻz kuchlariga ishonch tugʻdirdik va ularni gʻayratga keltirdik. Biz hamma yerda xalqaro ishchilar revolyutsiyasi shiorini maydonga tashladik. Biz hamma mamlakatlarning imperialistik yirtqichlariga qarshi kurash eʼlon qildik{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. * Bizlarga, yaʼni ongli velikorus proletarlariga milliy iftixor hissi yotmi? Albatta yot emas! Biz oʻz [[til]]imizni va oʻz [[vatan]]imizni sevamiz... Bizda milliy iftixor hislari toʻlib yotibdi, chunki velikorus millati ham revolyutsion sinfni yaratdi, insoniyatga [[ozodlik]] va [[sotsializm]] uchun kurashning buyuk namunalarini koʻrsatishga qodir ekanligini ham isbot qilib berdi{{sfn|Voronsov|1989|p=16}}. * Biz [[millat]]larning ''ixtiyoriy'' ittifoqini istaymiz, — bu tarzdagi ittifoq, bir millatning ikkinchi millat tomonidan ezilishiga yoʻl qoʻymasligi kerak... toʻla [[ishonch]], ongli ravishda [[qardoshlik]] birligiga va bus-butun ixtiyoriy rozilik asosiga qurilgan boʻlishi kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * ...Bizning kommunistik xoʻjalik qurilishimiz kelajak sotsialistik [[Yevropa]] va [[Osiyo]] uchun oʻrnak boʻladi. * ...Bizning [[SSSR|Sovet sotsialistik respublikamiz]] xalqaro [[sotsializm]] mashʼali sifatida, barcha mehnatkash ommaga namuna sifatida metindek mustahkam turadi{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * Bizning vazifamiz yangi davlat — sotsialistik davlat qurishdir. Ana shu yoʻlda biz hormay-tolmay ishlayveramiz va bizni hech qanday toʻsiq qoʻrqita olmaydi va toʻxtata olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * ...Biz shunday xalqmizki, — alohida xizmatlarimiz yoki tarixan oldindan belgilab qoʻyilgan yoʻlimiz tufayli emas, balki tarixiy vaziyatlarning alogida mos keluvi tufayli, — xalqaro sotsialistik revolyutsiya bayrogʻini koʻtarish sharafini oʻz zimmamizga olganmiz{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. == D == * Dialektika uchun quruqdan-quruq inkor, bekordan-bekor inkor, ''skeptik'' inkor, ikkilanish, gumonsirash xarakterli emas, dialektika, shubhasiz, oʻzida inkor elementiga va shu bilan birga oʻzining gʻoyat muhim elementiga egadir, — yoʻq, dialektika uchun aloqadorlikning momenti sifatidagi, taraqqiyotning ''momenti'' sifatidagi inkor, ijobiyni saqlab qolish yoʻli bilan boʻladigan, yaʼni har qanday ikkilanishlarsiz, har qanday eklektikasiz inkor xarakterlidir{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. == E == * Eski dunyoga, milliy [[zulm]], milliy [[nizo]]lar yoki milliy [[ayirmachilik]] dunyosiga ishchilar hamma millat mehnatkashlarining birlashgan dunyosini qarshi qoʻyadilar, bu dunyoga bironta ham [[tengsizlik]]ka, kishini kishi zarracha ham ezishiga oʻrin qolmaydi{{sfn|Voronsov|1989|pp=21-22}}. == F == * Faqat barcha mamlakat mehnatkashlarining sotsialistik ittifoqigina milliy taʼqib va nizolarni keltirib chiqaruvchi har qanday zaminga barham bera oladi{{sfn|Voronsov|1989|pp=22-23}}. == G == * [[Goʻzallik]]ni saqlamoq kerak, uni namuna sifatida olmoq, hatto u „eski“ boʻlganda ham unga asoslanmoq lozim. Nima uchun biz bundan keyingi [[taraqqiyot]] uchun boshlangʻich nuqta sifatidagi chinakam [[nafislik]]dan yuz oʻgirishimiz, u faqat „eski“ boʻlganligi sababligina undan voz kechishimiz kerak?{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. == I == * Iqtisodiy hisob, xuddi [[internatsionalizm]] va [[demokratizm]]ning instinkti va ongidek, [[sotsialistik]] jamiyatdagi barcha [[millat]]larning tezda yaqinlashuvi va birlashuvini taqozo etadi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * Ishchilar sinf manfaati va uning [[kapitalizm]]ga qarshi kurashi barcha millat ishchilari bilan mustahkam hamkorlik va bus-butun hamjihatlikni talab etadi, [[burjuaziya]]ning [[millatchilik]] siyosatiga, u qaysi millatga taalluqli boʻlmasin, qaqshatqich zarba berishni talab etadi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. == J == * [[Jamiyat]]da yashab turib, undan chetda boʻlmoq mumkin emas{{sfn|Voronsov|1989|p=29}}. == K == * [[Kapital]] xalqaro kuchdir, bu kuchni yengmoq uchun ishchilarning xalqaro ittifoqi, ularning xalqaro birodarligi kerak. Biz — milliy [[adovat]]ning, milliy nizoning, milliy ayirmachilikning dushmanimiz. Biz — xalqarochilar, [[internatsionalist]]larmiz{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * [[Kapitalizm]] qoldirgan barcha madaniyatni qabul qilib olish va unga asoslanib [[sotsializm]] qurish lozim. Barcha [[fan]], barcha [[texnika]], barcha [[bilim]], [[sanʼat]]ni qabul qilib olish lozim. Bularsiz biz kommunistik jamiyat hayotini qurolmaymiz{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. * Kimki [[millatchilik]] nuqtai nazariga oʻtgan ekan, u tabiiyki, oʻz millatini [[Xitoy devori]] bilan oʻrab olish istagigacha borib yetadi, u hatto har bir [[shahar]], har bir joy va [[qishloq]]ni alohida-alohida devor bilan oʻrab olishdan ham uyalmaydi, u hatto oʻzining ajratish va maydalab yuborish taktikasi bilan barcha [[millat]], barcha [[irq]] va turli tillarda gapiruvchi va birlashtirishdan iborat boʻlgan ulugʻ maqsadni ''yoʻqqa chiqarishdan'' ham uyalmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * Kommunistik axloq negizida [[kommunizm]]ni mustahkamlash va uni kamolga yetkazish uchun kurash yotadi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. == M == * [[Madaniyat]]ni yuksaltirmoq uchun madaniyat tarixiga, kishilikning barcha madaniy merosiga murojaat etmoq zarur{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. {{Q|...[[Marksizm]] [[burjuaziya]] davrining eng qimmatli yutuqlarini aslo inkor etmadi, balki, aksincha, insoniyat tafakkuri va madaniyati ikki ming yillikdan koʻproq taraqqiyotida erishgan qimmatli narsalarning barini oʻzlashtirdi va qaytadan ishlab chiqdi{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=...Марксизм отнюдь не отбросил ценнейших завоеваний буржуазной эпохи, а, напротив, усвоил и переработал все, что было ценного в более чем двухтысячелетнем развитии человеческой мысли и культуры{{sfn|Воронцов|1977|p=9}}.}} * [[Marksizm]] [[millatchilik]] bilan u qanchalik „[[adolat]]li“, „sof“, nozik va madaniylashgan boʻlmasin, kelisha olmaydi. Marksizm har qanday millatchilik oʻrniga [[internatsionalizm]]ni ilgari suradi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * [[Millat]]larning toʻla keng huquqliligi va [[davlat]]larning gʻoyat izchil [[demokratizm]]iga asoslangan barcha millat ishchilarining birligi — bizning shiorimizdir{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * [[Millatchilik]]ni mustahkamlashning har qandayini [[proletariat]] qoʻllay olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. == O == * Odamni qullikda ayblash mumkin emas; lekin ozodlik uchun, mening kurashimdan qochibgina qolmay, balki uning qulligini oqlaydigan va maqtaydigan qul, jirkanch parazit, gʻazab, nafrat va nafratni qoʻzgʻatadigan yoqimli quldir<ref>Ulusların Kendi Kaderlerini Tayin Hakkı, Lenin, Sayfa 126</ref>. == P == {{Q|Proletar madaniyati insoniyatning kapitalistik jamiyat, pomeshchiklar jamiyati, amaldorlar jamiyati zulmi ostida yaratgan bilim boyliklarining qonuniny taraqqiysidan iborat boʻlmogʻi lozim{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Пролетарская культура должна явиться закономерным развитием тех запасов знания, которые человечество выработало под гнетом капиталистического общества, помещичьего общества, чиновничьего общества{{sfn|Воронцов|1977|p=9}}.}} == Q == * Qadimdan aytilganki, inqilobiy nazariyasiz hech qanday inqilobiy harakat boʻlishi mumkin emas va bugungi kunda buni isbotlash kerak emas<ref>[http://www.dusuncetarihi.com/makale/ne-yapmali Ne Yapmalı?]</ref>. == R == * Revolyutsiyani, yaʼni mazlumlarning zolimlarga qarshi buyuk, birdan-bir qonuniy va adolatli urushini boshlash shaʼrafi va baxti birinchi boʻlib rus ishchilari zimmasiga tushdi{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. * [[Rossiya inqilobi]] butun dunyoga [[sotsializm]] yoʻlini yoritib berdi va [[burjuaziya]]ga uning tantanasining tanazzuli yaqinlashib kelayotganini koʻrsatdi{{sfn|Voronsov|1989|p=13}}. * [[Rossiya Sovet Sotsialistik Respublikasi]] namunasi butun dunyo xalqlari oldida jonli timsol sifatida turadi va bu timsolning tashviqiy, revolyutsionlashtiruvchi taʼsiri nihoyatda qudratli boʻladi{{sfn|Voronsov|1989|p=13}}. * Rusni haqiqatan ham qudratli va farovon qilish uchun, — bizda tabiiy boyliklardan, yetarli miqdordagi kishilardan va buyuk [[revolyutsiya]] natijasida xalq ijodining ajoyib surʼatda kengayishidan iborat material mavjuddir{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * Rus revolyutsiyasi butun dunyo mamlakatlariga uchqunlar tashladi va haddidan oshgan [[imperializm]]ni jar yoqasiga yana ham yaqinroq surib qoʻydi{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. == S == * [[Sotsialistlar]] millatlarning har qanday ezilishiga qarshi kurashmay turib, oʻzlarining ulugʻ maqsadlariga erisha olmaydilar{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * [[Sovet]] harakati... [[Rossiya]]da qoʻlga kiritilgan, endilikda butun dunyoga yoyilayotgan, oʻzining birgina nomi bilan ishchilarga butun bir programma beradigan forma shudir{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. == V == * [[Vatan]], yaʼni mazkur siyosiy, madaniy va sotsial muhit proletariatning sinfiy kurashida eng qudratli omil hisoblanadi... [[Proletariat]] oʻz kurashida siyosiy, sotsial hamda madaniy sharoitlarga [[befarqlik]] va [[loqaydlik]] bilan munosabat bildira olmaydi, binobarin, u oʻz mamlakati taqdiriga ham befarq qaray olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=16}}. == X == * Xorijdagi yaxshi narsalarni ikki qoʻllab yigʻib olmoq darkor{{sfn|Voronsov|1989|p=25}}. == Sh == * Shunaqangi oʻtkir soʻzlar boʻladiki, ular ancha murakkab hodisalarning mohiyatini ham ajoyib aniqlik bilan ifodalab beradi{{sfn|Voronsov|1989|p=8}}. == Vladimir Lenin haqida == {{Q|Endilikda Leninning ishi oʻsib hammayoqni qamrab oldi. Insoniyat uchun ahamiyatli boʻlgan biron-bir voqea yoʻqki, u Lenin bilan, inqilob bilan bogʻlanmagan boʻlsin{{sfn|Voronsov|1989|p=14}}.|[[Martin Andersen-Nekse]]}} == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} ==Havolalar== {{Vikipediya}} {{Ijtimoiy va siyosiy faylasuflar}} [[Turkum:1870-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1924-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Ateistlar]] [[Turkum:Faylasuflar]] 55bf3xuwr6fjagucnq86zod22uzuzwn 30950 30949 2026-05-31T14:52:21Z Bekipediya 2189 /* A */ 30950 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ismi = Vladimir Lenin | Tasvir = Vladimir Lenin 1 May 1920 by Isaak Brodsky.jpg | wikipedia = Vladimir Lenin }} '''Vladimir Ilich Lenin''' ({{lang-ru|Владимир Ильич Ленин}}, haqiqiy familyasi '''Ulyanov'''; 10/22-aprel 1870-yil, Simbirsk – 21-yanvar 1924-yil, Gorki qishlogʻi, Moskva Guberniyasi) — rus va sovet ateisti hamda proletariat dohiysi, inqilobchi, Bolsheviklar partiyasining yaratuvchisi, 1917-yildagi Oktabr inqilobining tashkilotchilaridan biri, RSFSR va SSSR Xalq Sovet Kommisarlari raisi, faylasuf, marksistchi, nashriyotchi, marksizm-leninizm yoʻnalishining asoschisi, uchinchi kommunistik internationalning tashkilotchisi, Sovet imperiyasining asoschisi. Asosiy izlanish ishlari sohasi — falsafa va iqtisod. {{ABD}} == A == * Agar ishchilar koʻproq ish haqi uchun ish tashlash qilsa, ular birlashadi. Ular yahudiylarning kaltaklanishiga qarshi ish tashlashganda, ular haqiqiy sotsialistlardir<ref>[http://www.antikapitalist.net/gazete/akap43/arsiv/akap43-syf45.htm Marksizm ve Ezilenler]</ref>. {{Q|Agar [[sotsializm]] [[burjuaziya]] madaniyati, [[kapitalizm]] madaniyati yaratgan texnikadan, madaniyatdan, apparatdan foydalanishni oʻrganmaganida u yuzaga chiqmagan boʻlur edi{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Социализм был бы невозможен, если бы он не научился пользоваться той техникой, той культурой, тем аппаратом, который создала культура буржуазная, культура капитализма{{sfn|Воронцов|1977|p=9}}.}} * Amaldagi [[internatsionalizm]] bitta va faqat bittadir; ''oʻz'' mamlakatingdagi revolyutsion harakat va revolyutsion kurashni rivojlantirish yoʻlida jonbozlik koʻrsatib ishlash, xuddi shunday kurashish, xuddi shunday yoʻlni, faqat shunday yoʻlni bemustasno barcha mamlakatlarda ([[tashviqot]], [[hamdardlik]], moddiy jihatdan) qoʻllab-quvvatlashdir{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. * [[Axloq]] kishilik jamiyatining yuksalishi uchun xizmat qiladi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. == B == * Barcha mamlakatlar ishchilarining birligi va qardoshlik ittifoqi boshqa xalqlar ustidan boʻladigan u yoki bu tarzdagi [[zulm]] bilan kelishi olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * Barcha yaramas va ahmoqona milliy [[xurofot]]larni uloqtirgan, barcha millat ishchilarini bir ittifoq qilib birlashtirgan taqdirdagina [[ishchilar sinfi]] nurqudrat boʻla oladi va [[kapital]]ga zarba berib, hayot farovonligiga chinakamiga erishadi{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. * Biz doimo barcha millatlar [[proletariat]]ining eng mustahkam birikuviga soʻzsiz intilishimiz kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * Biz eng eski, qudratli, yovvoyi va yirtqich [[monarxiya]]lardan birini bir necha kun ichida yemirib tashladik... Biz barcha mamlakatlardagi million-million ishchilarda oʻz kuchlariga ishonch tugʻdirdik va ularni gʻayratga keltirdik. Biz hamma yerda xalqaro ishchilar revolyutsiyasi shiorini maydonga tashladik. Biz hamma mamlakatlarning imperialistik yirtqichlariga qarshi kurash eʼlon qildik{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. * Bizlarga, yaʼni ongli velikorus proletarlariga milliy iftixor hissi yotmi? Albatta yot emas! Biz oʻz [[til]]imizni va oʻz [[vatan]]imizni sevamiz... Bizda milliy iftixor hislari toʻlib yotibdi, chunki velikorus millati ham revolyutsion sinfni yaratdi, insoniyatga [[ozodlik]] va [[sotsializm]] uchun kurashning buyuk namunalarini koʻrsatishga qodir ekanligini ham isbot qilib berdi{{sfn|Voronsov|1989|p=16}}. * Biz [[millat]]larning ''ixtiyoriy'' ittifoqini istaymiz, — bu tarzdagi ittifoq, bir millatning ikkinchi millat tomonidan ezilishiga yoʻl qoʻymasligi kerak... toʻla [[ishonch]], ongli ravishda [[qardoshlik]] birligiga va bus-butun ixtiyoriy rozilik asosiga qurilgan boʻlishi kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * ...Bizning kommunistik xoʻjalik qurilishimiz kelajak sotsialistik [[Yevropa]] va [[Osiyo]] uchun oʻrnak boʻladi. * ...Bizning [[SSSR|Sovet sotsialistik respublikamiz]] xalqaro [[sotsializm]] mashʼali sifatida, barcha mehnatkash ommaga namuna sifatida metindek mustahkam turadi{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * Bizning vazifamiz yangi davlat — sotsialistik davlat qurishdir. Ana shu yoʻlda biz hormay-tolmay ishlayveramiz va bizni hech qanday toʻsiq qoʻrqita olmaydi va toʻxtata olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * ...Biz shunday xalqmizki, — alohida xizmatlarimiz yoki tarixan oldindan belgilab qoʻyilgan yoʻlimiz tufayli emas, balki tarixiy vaziyatlarning alogida mos keluvi tufayli, — xalqaro sotsialistik revolyutsiya bayrogʻini koʻtarish sharafini oʻz zimmamizga olganmiz{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. == D == * Dialektika uchun quruqdan-quruq inkor, bekordan-bekor inkor, ''skeptik'' inkor, ikkilanish, gumonsirash xarakterli emas, dialektika, shubhasiz, oʻzida inkor elementiga va shu bilan birga oʻzining gʻoyat muhim elementiga egadir, — yoʻq, dialektika uchun aloqadorlikning momenti sifatidagi, taraqqiyotning ''momenti'' sifatidagi inkor, ijobiyni saqlab qolish yoʻli bilan boʻladigan, yaʼni har qanday ikkilanishlarsiz, har qanday eklektikasiz inkor xarakterlidir{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. == E == * Eski dunyoga, milliy [[zulm]], milliy [[nizo]]lar yoki milliy [[ayirmachilik]] dunyosiga ishchilar hamma millat mehnatkashlarining birlashgan dunyosini qarshi qoʻyadilar, bu dunyoga bironta ham [[tengsizlik]]ka, kishini kishi zarracha ham ezishiga oʻrin qolmaydi{{sfn|Voronsov|1989|pp=21-22}}. == F == * Faqat barcha mamlakat mehnatkashlarining sotsialistik ittifoqigina milliy taʼqib va nizolarni keltirib chiqaruvchi har qanday zaminga barham bera oladi{{sfn|Voronsov|1989|pp=22-23}}. == G == * [[Goʻzallik]]ni saqlamoq kerak, uni namuna sifatida olmoq, hatto u „eski“ boʻlganda ham unga asoslanmoq lozim. Nima uchun biz bundan keyingi [[taraqqiyot]] uchun boshlangʻich nuqta sifatidagi chinakam [[nafislik]]dan yuz oʻgirishimiz, u faqat „eski“ boʻlganligi sababligina undan voz kechishimiz kerak?{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. == I == * Iqtisodiy hisob, xuddi [[internatsionalizm]] va [[demokratizm]]ning instinkti va ongidek, [[sotsialistik]] jamiyatdagi barcha [[millat]]larning tezda yaqinlashuvi va birlashuvini taqozo etadi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * Ishchilar sinf manfaati va uning [[kapitalizm]]ga qarshi kurashi barcha millat ishchilari bilan mustahkam hamkorlik va bus-butun hamjihatlikni talab etadi, [[burjuaziya]]ning [[millatchilik]] siyosatiga, u qaysi millatga taalluqli boʻlmasin, qaqshatqich zarba berishni talab etadi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. == J == * [[Jamiyat]]da yashab turib, undan chetda boʻlmoq mumkin emas{{sfn|Voronsov|1989|p=29}}. == K == * [[Kapital]] xalqaro kuchdir, bu kuchni yengmoq uchun ishchilarning xalqaro ittifoqi, ularning xalqaro birodarligi kerak. Biz — milliy [[adovat]]ning, milliy nizoning, milliy ayirmachilikning dushmanimiz. Biz — xalqarochilar, [[internatsionalist]]larmiz{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * [[Kapitalizm]] qoldirgan barcha madaniyatni qabul qilib olish va unga asoslanib [[sotsializm]] qurish lozim. Barcha [[fan]], barcha [[texnika]], barcha [[bilim]], [[sanʼat]]ni qabul qilib olish lozim. Bularsiz biz kommunistik jamiyat hayotini qurolmaymiz{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. * Kimki [[millatchilik]] nuqtai nazariga oʻtgan ekan, u tabiiyki, oʻz millatini [[Xitoy devori]] bilan oʻrab olish istagigacha borib yetadi, u hatto har bir [[shahar]], har bir joy va [[qishloq]]ni alohida-alohida devor bilan oʻrab olishdan ham uyalmaydi, u hatto oʻzining ajratish va maydalab yuborish taktikasi bilan barcha [[millat]], barcha [[irq]] va turli tillarda gapiruvchi va birlashtirishdan iborat boʻlgan ulugʻ maqsadni ''yoʻqqa chiqarishdan'' ham uyalmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * Kommunistik axloq negizida [[kommunizm]]ni mustahkamlash va uni kamolga yetkazish uchun kurash yotadi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. == M == * [[Madaniyat]]ni yuksaltirmoq uchun madaniyat tarixiga, kishilikning barcha madaniy merosiga murojaat etmoq zarur{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. {{Q|...[[Marksizm]] [[burjuaziya]] davrining eng qimmatli yutuqlarini aslo inkor etmadi, balki, aksincha, insoniyat tafakkuri va madaniyati ikki ming yillikdan koʻproq taraqqiyotida erishgan qimmatli narsalarning barini oʻzlashtirdi va qaytadan ishlab chiqdi{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=...Марксизм отнюдь не отбросил ценнейших завоеваний буржуазной эпохи, а, напротив, усвоил и переработал все, что было ценного в более чем двухтысячелетнем развитии человеческой мысли и культуры{{sfn|Воронцов|1977|p=9}}.}} * [[Marksizm]] [[millatchilik]] bilan u qanchalik „[[adolat]]li“, „sof“, nozik va madaniylashgan boʻlmasin, kelisha olmaydi. Marksizm har qanday millatchilik oʻrniga [[internatsionalizm]]ni ilgari suradi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * [[Millat]]larning toʻla keng huquqliligi va [[davlat]]larning gʻoyat izchil [[demokratizm]]iga asoslangan barcha millat ishchilarining birligi — bizning shiorimizdir{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * [[Millatchilik]]ni mustahkamlashning har qandayini [[proletariat]] qoʻllay olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. == O == * Odamni qullikda ayblash mumkin emas; lekin ozodlik uchun, mening kurashimdan qochibgina qolmay, balki uning qulligini oqlaydigan va maqtaydigan qul, jirkanch parazit, gʻazab, nafrat va nafratni qoʻzgʻatadigan yoqimli quldir<ref>Ulusların Kendi Kaderlerini Tayin Hakkı, Lenin, Sayfa 126</ref>. == P == {{Q|Proletar madaniyati insoniyatning kapitalistik jamiyat, pomeshchiklar jamiyati, amaldorlar jamiyati zulmi ostida yaratgan bilim boyliklarining qonuniny taraqqiysidan iborat boʻlmogʻi lozim{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Пролетарская культура должна явиться закономерным развитием тех запасов знания, которые человечество выработало под гнетом капиталистического общества, помещичьего общества, чиновничьего общества{{sfn|Воронцов|1977|p=9}}.}} == Q == * Qadimdan aytilganki, inqilobiy nazariyasiz hech qanday inqilobiy harakat boʻlishi mumkin emas va bugungi kunda buni isbotlash kerak emas<ref>[http://www.dusuncetarihi.com/makale/ne-yapmali Ne Yapmalı?]</ref>. == R == * Revolyutsiyani, yaʼni mazlumlarning zolimlarga qarshi buyuk, birdan-bir qonuniy va adolatli urushini boshlash shaʼrafi va baxti birinchi boʻlib rus ishchilari zimmasiga tushdi{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. * [[Rossiya inqilobi]] butun dunyoga [[sotsializm]] yoʻlini yoritib berdi va [[burjuaziya]]ga uning tantanasining tanazzuli yaqinlashib kelayotganini koʻrsatdi{{sfn|Voronsov|1989|p=13}}. * [[Rossiya Sovet Sotsialistik Respublikasi]] namunasi butun dunyo xalqlari oldida jonli timsol sifatida turadi va bu timsolning tashviqiy, revolyutsionlashtiruvchi taʼsiri nihoyatda qudratli boʻladi{{sfn|Voronsov|1989|p=13}}. * Rusni haqiqatan ham qudratli va farovon qilish uchun, — bizda tabiiy boyliklardan, yetarli miqdordagi kishilardan va buyuk [[revolyutsiya]] natijasida xalq ijodining ajoyib surʼatda kengayishidan iborat material mavjuddir{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * Rus revolyutsiyasi butun dunyo mamlakatlariga uchqunlar tashladi va haddidan oshgan [[imperializm]]ni jar yoqasiga yana ham yaqinroq surib qoʻydi{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. == S == * [[Sotsialistlar]] millatlarning har qanday ezilishiga qarshi kurashmay turib, oʻzlarining ulugʻ maqsadlariga erisha olmaydilar{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * [[Sovet]] harakati... [[Rossiya]]da qoʻlga kiritilgan, endilikda butun dunyoga yoyilayotgan, oʻzining birgina nomi bilan ishchilarga butun bir programma beradigan forma shudir{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. == V == * [[Vatan]], yaʼni mazkur siyosiy, madaniy va sotsial muhit proletariatning sinfiy kurashida eng qudratli omil hisoblanadi... [[Proletariat]] oʻz kurashida siyosiy, sotsial hamda madaniy sharoitlarga [[befarqlik]] va [[loqaydlik]] bilan munosabat bildira olmaydi, binobarin, u oʻz mamlakati taqdiriga ham befarq qaray olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=16}}. == X == * Xorijdagi yaxshi narsalarni ikki qoʻllab yigʻib olmoq darkor{{sfn|Voronsov|1989|p=25}}. == Sh == * Shunaqangi oʻtkir soʻzlar boʻladiki, ular ancha murakkab hodisalarning mohiyatini ham ajoyib aniqlik bilan ifodalab beradi{{sfn|Voronsov|1989|p=8}}. == Vladimir Lenin haqida == {{Q|Endilikda Leninning ishi oʻsib hammayoqni qamrab oldi. Insoniyat uchun ahamiyatli boʻlgan biron-bir voqea yoʻqki, u Lenin bilan, inqilob bilan bogʻlanmagan boʻlsin{{sfn|Voronsov|1989|p=14}}.|[[Martin Andersen-Nekse]]}} == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} ==Havolalar== {{Vikipediya}} {{Ijtimoiy va siyosiy faylasuflar}} [[Turkum:1870-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1924-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Ateistlar]] [[Turkum:Faylasuflar]] p0xfaavwhn7sh52q3kf1w2jg03uy3kl 30989 30950 2026-05-31T17:31:40Z Bekipediya 2189 /* K */ 30989 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ismi = Vladimir Lenin | Tasvir = Vladimir Lenin 1 May 1920 by Isaak Brodsky.jpg | wikipedia = Vladimir Lenin }} '''Vladimir Ilich Lenin''' ({{lang-ru|Владимир Ильич Ленин}}, haqiqiy familyasi '''Ulyanov'''; 10/22-aprel 1870-yil, Simbirsk – 21-yanvar 1924-yil, Gorki qishlogʻi, Moskva Guberniyasi) — rus va sovet ateisti hamda proletariat dohiysi, inqilobchi, Bolsheviklar partiyasining yaratuvchisi, 1917-yildagi Oktabr inqilobining tashkilotchilaridan biri, RSFSR va SSSR Xalq Sovet Kommisarlari raisi, faylasuf, marksistchi, nashriyotchi, marksizm-leninizm yoʻnalishining asoschisi, uchinchi kommunistik internationalning tashkilotchisi, Sovet imperiyasining asoschisi. Asosiy izlanish ishlari sohasi — falsafa va iqtisod. {{ABD}} == A == * Agar ishchilar koʻproq ish haqi uchun ish tashlash qilsa, ular birlashadi. Ular yahudiylarning kaltaklanishiga qarshi ish tashlashganda, ular haqiqiy sotsialistlardir<ref>[http://www.antikapitalist.net/gazete/akap43/arsiv/akap43-syf45.htm Marksizm ve Ezilenler]</ref>. {{Q|Agar [[sotsializm]] [[burjuaziya]] madaniyati, [[kapitalizm]] madaniyati yaratgan texnikadan, madaniyatdan, apparatdan foydalanishni oʻrganmaganida u yuzaga chiqmagan boʻlur edi{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Социализм был бы невозможен, если бы он не научился пользоваться той техникой, той культурой, тем аппаратом, который создала культура буржуазная, культура капитализма{{sfn|Воронцов|1977|p=9}}.}} * Amaldagi [[internatsionalizm]] bitta va faqat bittadir; ''oʻz'' mamlakatingdagi revolyutsion harakat va revolyutsion kurashni rivojlantirish yoʻlida jonbozlik koʻrsatib ishlash, xuddi shunday kurashish, xuddi shunday yoʻlni, faqat shunday yoʻlni bemustasno barcha mamlakatlarda ([[tashviqot]], [[hamdardlik]], moddiy jihatdan) qoʻllab-quvvatlashdir{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. * [[Axloq]] kishilik jamiyatining yuksalishi uchun xizmat qiladi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. == B == * Barcha mamlakatlar ishchilarining birligi va qardoshlik ittifoqi boshqa xalqlar ustidan boʻladigan u yoki bu tarzdagi [[zulm]] bilan kelishi olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * Barcha yaramas va ahmoqona milliy [[xurofot]]larni uloqtirgan, barcha millat ishchilarini bir ittifoq qilib birlashtirgan taqdirdagina [[ishchilar sinfi]] nurqudrat boʻla oladi va [[kapital]]ga zarba berib, hayot farovonligiga chinakamiga erishadi{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. * Biz doimo barcha millatlar [[proletariat]]ining eng mustahkam birikuviga soʻzsiz intilishimiz kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * Biz eng eski, qudratli, yovvoyi va yirtqich [[monarxiya]]lardan birini bir necha kun ichida yemirib tashladik... Biz barcha mamlakatlardagi million-million ishchilarda oʻz kuchlariga ishonch tugʻdirdik va ularni gʻayratga keltirdik. Biz hamma yerda xalqaro ishchilar revolyutsiyasi shiorini maydonga tashladik. Biz hamma mamlakatlarning imperialistik yirtqichlariga qarshi kurash eʼlon qildik{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. * Bizlarga, yaʼni ongli velikorus proletarlariga milliy iftixor hissi yotmi? Albatta yot emas! Biz oʻz [[til]]imizni va oʻz [[vatan]]imizni sevamiz... Bizda milliy iftixor hislari toʻlib yotibdi, chunki velikorus millati ham revolyutsion sinfni yaratdi, insoniyatga [[ozodlik]] va [[sotsializm]] uchun kurashning buyuk namunalarini koʻrsatishga qodir ekanligini ham isbot qilib berdi{{sfn|Voronsov|1989|p=16}}. * Biz [[millat]]larning ''ixtiyoriy'' ittifoqini istaymiz, — bu tarzdagi ittifoq, bir millatning ikkinchi millat tomonidan ezilishiga yoʻl qoʻymasligi kerak... toʻla [[ishonch]], ongli ravishda [[qardoshlik]] birligiga va bus-butun ixtiyoriy rozilik asosiga qurilgan boʻlishi kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * ...Bizning kommunistik xoʻjalik qurilishimiz kelajak sotsialistik [[Yevropa]] va [[Osiyo]] uchun oʻrnak boʻladi. * ...Bizning [[SSSR|Sovet sotsialistik respublikamiz]] xalqaro [[sotsializm]] mashʼali sifatida, barcha mehnatkash ommaga namuna sifatida metindek mustahkam turadi{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * Bizning vazifamiz yangi davlat — sotsialistik davlat qurishdir. Ana shu yoʻlda biz hormay-tolmay ishlayveramiz va bizni hech qanday toʻsiq qoʻrqita olmaydi va toʻxtata olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * ...Biz shunday xalqmizki, — alohida xizmatlarimiz yoki tarixan oldindan belgilab qoʻyilgan yoʻlimiz tufayli emas, balki tarixiy vaziyatlarning alogida mos keluvi tufayli, — xalqaro sotsialistik revolyutsiya bayrogʻini koʻtarish sharafini oʻz zimmamizga olganmiz{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. == D == * Dialektika uchun quruqdan-quruq inkor, bekordan-bekor inkor, ''skeptik'' inkor, ikkilanish, gumonsirash xarakterli emas, dialektika, shubhasiz, oʻzida inkor elementiga va shu bilan birga oʻzining gʻoyat muhim elementiga egadir, — yoʻq, dialektika uchun aloqadorlikning momenti sifatidagi, taraqqiyotning ''momenti'' sifatidagi inkor, ijobiyni saqlab qolish yoʻli bilan boʻladigan, yaʼni har qanday ikkilanishlarsiz, har qanday eklektikasiz inkor xarakterlidir{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. == E == * Eski dunyoga, milliy [[zulm]], milliy [[nizo]]lar yoki milliy [[ayirmachilik]] dunyosiga ishchilar hamma millat mehnatkashlarining birlashgan dunyosini qarshi qoʻyadilar, bu dunyoga bironta ham [[tengsizlik]]ka, kishini kishi zarracha ham ezishiga oʻrin qolmaydi{{sfn|Voronsov|1989|pp=21-22}}. == F == * Faqat barcha mamlakat mehnatkashlarining sotsialistik ittifoqigina milliy taʼqib va nizolarni keltirib chiqaruvchi har qanday zaminga barham bera oladi{{sfn|Voronsov|1989|pp=22-23}}. == G == * [[Goʻzallik]]ni saqlamoq kerak, uni namuna sifatida olmoq, hatto u „eski“ boʻlganda ham unga asoslanmoq lozim. Nima uchun biz bundan keyingi [[taraqqiyot]] uchun boshlangʻich nuqta sifatidagi chinakam [[nafislik]]dan yuz oʻgirishimiz, u faqat „eski“ boʻlganligi sababligina undan voz kechishimiz kerak?{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. == I == * Iqtisodiy hisob, xuddi [[internatsionalizm]] va [[demokratizm]]ning instinkti va ongidek, [[sotsialistik]] jamiyatdagi barcha [[millat]]larning tezda yaqinlashuvi va birlashuvini taqozo etadi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * Ishchilar sinf manfaati va uning [[kapitalizm]]ga qarshi kurashi barcha millat ishchilari bilan mustahkam hamkorlik va bus-butun hamjihatlikni talab etadi, [[burjuaziya]]ning [[millatchilik]] siyosatiga, u qaysi millatga taalluqli boʻlmasin, qaqshatqich zarba berishni talab etadi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. == J == * [[Jamiyat]]da yashab turib, undan chetda boʻlmoq mumkin emas{{sfn|Voronsov|1989|p=29}}. == K == * [[Kapital]] xalqaro kuchdir, bu kuchni yengmoq uchun ishchilarning xalqaro ittifoqi, ularning xalqaro birodarligi kerak. Biz — milliy [[adovat]]ning, milliy nizoning, milliy ayirmachilikning dushmanimiz. Biz — xalqarochilar, [[internatsionalist]]larmiz{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. {{Q|[[Kapitalizm]] qoldirgan barcha madaniyatni qabul qilib olish va unga asoslanib [[sotsializm]] qurish lozim. Barcha [[fan]], barcha [[texnika]], barcha [[bilim]], [[sanʼat]]ni qabul qilib olish lozim. Bularsiz biz kommunistik jamiyat hayotini qurolmaymiz{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Нужно взять всю культуру, которую капитализм оставил, и из нее построить социализм, Нужно взять всю науку, всю технику, все знания, искусство. Без этого мы жизнь коммунистического общества построить не можем{{sfn|Воронцов|1977|p=9}}.}} * Kimki [[millatchilik]] nuqtai nazariga oʻtgan ekan, u tabiiyki, oʻz millatini [[Xitoy devori]] bilan oʻrab olish istagigacha borib yetadi, u hatto har bir [[shahar]], har bir joy va [[qishloq]]ni alohida-alohida devor bilan oʻrab olishdan ham uyalmaydi, u hatto oʻzining ajratish va maydalab yuborish taktikasi bilan barcha [[millat]], barcha [[irq]] va turli tillarda gapiruvchi va birlashtirishdan iborat boʻlgan ulugʻ maqsadni ''yoʻqqa chiqarishdan'' ham uyalmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * Kommunistik axloq negizida [[kommunizm]]ni mustahkamlash va uni kamolga yetkazish uchun kurash yotadi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. == M == * [[Madaniyat]]ni yuksaltirmoq uchun madaniyat tarixiga, kishilikning barcha madaniy merosiga murojaat etmoq zarur{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. {{Q|...[[Marksizm]] [[burjuaziya]] davrining eng qimmatli yutuqlarini aslo inkor etmadi, balki, aksincha, insoniyat tafakkuri va madaniyati ikki ming yillikdan koʻproq taraqqiyotida erishgan qimmatli narsalarning barini oʻzlashtirdi va qaytadan ishlab chiqdi{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=...Марксизм отнюдь не отбросил ценнейших завоеваний буржуазной эпохи, а, напротив, усвоил и переработал все, что было ценного в более чем двухтысячелетнем развитии человеческой мысли и культуры{{sfn|Воронцов|1977|p=9}}.}} * [[Marksizm]] [[millatchilik]] bilan u qanchalik „[[adolat]]li“, „sof“, nozik va madaniylashgan boʻlmasin, kelisha olmaydi. Marksizm har qanday millatchilik oʻrniga [[internatsionalizm]]ni ilgari suradi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * [[Millat]]larning toʻla keng huquqliligi va [[davlat]]larning gʻoyat izchil [[demokratizm]]iga asoslangan barcha millat ishchilarining birligi — bizning shiorimizdir{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * [[Millatchilik]]ni mustahkamlashning har qandayini [[proletariat]] qoʻllay olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. == O == * Odamni qullikda ayblash mumkin emas; lekin ozodlik uchun, mening kurashimdan qochibgina qolmay, balki uning qulligini oqlaydigan va maqtaydigan qul, jirkanch parazit, gʻazab, nafrat va nafratni qoʻzgʻatadigan yoqimli quldir<ref>Ulusların Kendi Kaderlerini Tayin Hakkı, Lenin, Sayfa 126</ref>. == P == {{Q|Proletar madaniyati insoniyatning kapitalistik jamiyat, pomeshchiklar jamiyati, amaldorlar jamiyati zulmi ostida yaratgan bilim boyliklarining qonuniny taraqqiysidan iborat boʻlmogʻi lozim{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Пролетарская культура должна явиться закономерным развитием тех запасов знания, которые человечество выработало под гнетом капиталистического общества, помещичьего общества, чиновничьего общества{{sfn|Воронцов|1977|p=9}}.}} == Q == * Qadimdan aytilganki, inqilobiy nazariyasiz hech qanday inqilobiy harakat boʻlishi mumkin emas va bugungi kunda buni isbotlash kerak emas<ref>[http://www.dusuncetarihi.com/makale/ne-yapmali Ne Yapmalı?]</ref>. == R == * Revolyutsiyani, yaʼni mazlumlarning zolimlarga qarshi buyuk, birdan-bir qonuniy va adolatli urushini boshlash shaʼrafi va baxti birinchi boʻlib rus ishchilari zimmasiga tushdi{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. * [[Rossiya inqilobi]] butun dunyoga [[sotsializm]] yoʻlini yoritib berdi va [[burjuaziya]]ga uning tantanasining tanazzuli yaqinlashib kelayotganini koʻrsatdi{{sfn|Voronsov|1989|p=13}}. * [[Rossiya Sovet Sotsialistik Respublikasi]] namunasi butun dunyo xalqlari oldida jonli timsol sifatida turadi va bu timsolning tashviqiy, revolyutsionlashtiruvchi taʼsiri nihoyatda qudratli boʻladi{{sfn|Voronsov|1989|p=13}}. * Rusni haqiqatan ham qudratli va farovon qilish uchun, — bizda tabiiy boyliklardan, yetarli miqdordagi kishilardan va buyuk [[revolyutsiya]] natijasida xalq ijodining ajoyib surʼatda kengayishidan iborat material mavjuddir{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * Rus revolyutsiyasi butun dunyo mamlakatlariga uchqunlar tashladi va haddidan oshgan [[imperializm]]ni jar yoqasiga yana ham yaqinroq surib qoʻydi{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. == S == * [[Sotsialistlar]] millatlarning har qanday ezilishiga qarshi kurashmay turib, oʻzlarining ulugʻ maqsadlariga erisha olmaydilar{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * [[Sovet]] harakati... [[Rossiya]]da qoʻlga kiritilgan, endilikda butun dunyoga yoyilayotgan, oʻzining birgina nomi bilan ishchilarga butun bir programma beradigan forma shudir{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. == V == * [[Vatan]], yaʼni mazkur siyosiy, madaniy va sotsial muhit proletariatning sinfiy kurashida eng qudratli omil hisoblanadi... [[Proletariat]] oʻz kurashida siyosiy, sotsial hamda madaniy sharoitlarga [[befarqlik]] va [[loqaydlik]] bilan munosabat bildira olmaydi, binobarin, u oʻz mamlakati taqdiriga ham befarq qaray olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=16}}. == X == * Xorijdagi yaxshi narsalarni ikki qoʻllab yigʻib olmoq darkor{{sfn|Voronsov|1989|p=25}}. == Sh == * Shunaqangi oʻtkir soʻzlar boʻladiki, ular ancha murakkab hodisalarning mohiyatini ham ajoyib aniqlik bilan ifodalab beradi{{sfn|Voronsov|1989|p=8}}. == Vladimir Lenin haqida == {{Q|Endilikda Leninning ishi oʻsib hammayoqni qamrab oldi. Insoniyat uchun ahamiyatli boʻlgan biron-bir voqea yoʻqki, u Lenin bilan, inqilob bilan bogʻlanmagan boʻlsin{{sfn|Voronsov|1989|p=14}}.|[[Martin Andersen-Nekse]]}} == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} ==Havolalar== {{Vikipediya}} {{Ijtimoiy va siyosiy faylasuflar}} [[Turkum:1870-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1924-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Ateistlar]] [[Turkum:Faylasuflar]] a75xcqnzj4y8t4ztikq5axfm5l0lfkx 30997 30989 2026-06-01T05:23:53Z Bekipediya 2189 /* D */ 30997 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ismi = Vladimir Lenin | Tasvir = Vladimir Lenin 1 May 1920 by Isaak Brodsky.jpg | wikipedia = Vladimir Lenin }} '''Vladimir Ilich Lenin''' ({{lang-ru|Владимир Ильич Ленин}}, haqiqiy familyasi '''Ulyanov'''; 10/22-aprel 1870-yil, Simbirsk – 21-yanvar 1924-yil, Gorki qishlogʻi, Moskva Guberniyasi) — rus va sovet ateisti hamda proletariat dohiysi, inqilobchi, Bolsheviklar partiyasining yaratuvchisi, 1917-yildagi Oktabr inqilobining tashkilotchilaridan biri, RSFSR va SSSR Xalq Sovet Kommisarlari raisi, faylasuf, marksistchi, nashriyotchi, marksizm-leninizm yoʻnalishining asoschisi, uchinchi kommunistik internationalning tashkilotchisi, Sovet imperiyasining asoschisi. Asosiy izlanish ishlari sohasi — falsafa va iqtisod. {{ABD}} == A == * Agar ishchilar koʻproq ish haqi uchun ish tashlash qilsa, ular birlashadi. Ular yahudiylarning kaltaklanishiga qarshi ish tashlashganda, ular haqiqiy sotsialistlardir<ref>[http://www.antikapitalist.net/gazete/akap43/arsiv/akap43-syf45.htm Marksizm ve Ezilenler]</ref>. {{Q|Agar [[sotsializm]] [[burjuaziya]] madaniyati, [[kapitalizm]] madaniyati yaratgan texnikadan, madaniyatdan, apparatdan foydalanishni oʻrganmaganida u yuzaga chiqmagan boʻlur edi{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Социализм был бы невозможен, если бы он не научился пользоваться той техникой, той культурой, тем аппаратом, который создала культура буржуазная, культура капитализма{{sfn|Воронцов|1977|p=9}}.}} * Amaldagi [[internatsionalizm]] bitta va faqat bittadir; ''oʻz'' mamlakatingdagi revolyutsion harakat va revolyutsion kurashni rivojlantirish yoʻlida jonbozlik koʻrsatib ishlash, xuddi shunday kurashish, xuddi shunday yoʻlni, faqat shunday yoʻlni bemustasno barcha mamlakatlarda ([[tashviqot]], [[hamdardlik]], moddiy jihatdan) qoʻllab-quvvatlashdir{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. * [[Axloq]] kishilik jamiyatining yuksalishi uchun xizmat qiladi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. == B == * Barcha mamlakatlar ishchilarining birligi va qardoshlik ittifoqi boshqa xalqlar ustidan boʻladigan u yoki bu tarzdagi [[zulm]] bilan kelishi olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * Barcha yaramas va ahmoqona milliy [[xurofot]]larni uloqtirgan, barcha millat ishchilarini bir ittifoq qilib birlashtirgan taqdirdagina [[ishchilar sinfi]] nurqudrat boʻla oladi va [[kapital]]ga zarba berib, hayot farovonligiga chinakamiga erishadi{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. * Biz doimo barcha millatlar [[proletariat]]ining eng mustahkam birikuviga soʻzsiz intilishimiz kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * Biz eng eski, qudratli, yovvoyi va yirtqich [[monarxiya]]lardan birini bir necha kun ichida yemirib tashladik... Biz barcha mamlakatlardagi million-million ishchilarda oʻz kuchlariga ishonch tugʻdirdik va ularni gʻayratga keltirdik. Biz hamma yerda xalqaro ishchilar revolyutsiyasi shiorini maydonga tashladik. Biz hamma mamlakatlarning imperialistik yirtqichlariga qarshi kurash eʼlon qildik{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. * Bizlarga, yaʼni ongli velikorus proletarlariga milliy iftixor hissi yotmi? Albatta yot emas! Biz oʻz [[til]]imizni va oʻz [[vatan]]imizni sevamiz... Bizda milliy iftixor hislari toʻlib yotibdi, chunki velikorus millati ham revolyutsion sinfni yaratdi, insoniyatga [[ozodlik]] va [[sotsializm]] uchun kurashning buyuk namunalarini koʻrsatishga qodir ekanligini ham isbot qilib berdi{{sfn|Voronsov|1989|p=16}}. * Biz [[millat]]larning ''ixtiyoriy'' ittifoqini istaymiz, — bu tarzdagi ittifoq, bir millatning ikkinchi millat tomonidan ezilishiga yoʻl qoʻymasligi kerak... toʻla [[ishonch]], ongli ravishda [[qardoshlik]] birligiga va bus-butun ixtiyoriy rozilik asosiga qurilgan boʻlishi kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * ...Bizning kommunistik xoʻjalik qurilishimiz kelajak sotsialistik [[Yevropa]] va [[Osiyo]] uchun oʻrnak boʻladi. * ...Bizning [[SSSR|Sovet sotsialistik respublikamiz]] xalqaro [[sotsializm]] mashʼali sifatida, barcha mehnatkash ommaga namuna sifatida metindek mustahkam turadi{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * Bizning vazifamiz yangi davlat — sotsialistik davlat qurishdir. Ana shu yoʻlda biz hormay-tolmay ishlayveramiz va bizni hech qanday toʻsiq qoʻrqita olmaydi va toʻxtata olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * ...Biz shunday xalqmizki, — alohida xizmatlarimiz yoki tarixan oldindan belgilab qoʻyilgan yoʻlimiz tufayli emas, balki tarixiy vaziyatlarning alogida mos keluvi tufayli, — xalqaro sotsialistik revolyutsiya bayrogʻini koʻtarish sharafini oʻz zimmamizga olganmiz{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. == D == {{Q|Dialektika uchun quruqdan-quruq inkor, bekordan-bekor inkor, ''skeptik'' inkor, ikkilanish, gumonsirash xarakterli emas, dialektika, shubhasiz, oʻzida inkor elementiga va shu bilan birga oʻzining gʻoyat muhim elementiga egadir, — yoʻq, dialektika uchun aloqadorlikning momenti sifatidagi, taraqqiyotning ''momenti'' sifatidagi inkor, ijobiyni saqlab qolish yoʻli bilan boʻladigan, yaʼni har qanday ikkilanishlarsiz, har qanday eklektikasiz inkor xarakterlidir{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Не голое отрицание, не зряшное отрицание, не ''скептическое'' отрицание, колебание, сомнение характерно и существенно в диалектике, — которая, несомненно, содержит в себе элемент отрицания и притом как важнейший свой элемент, — нет, а отрицание как момент связи, как момент развития, с удержанием положительного, т. е. без всяких колебаний, без всякой эклектики{{sfn|Воронцов|1977|p=9}}.}} == E == * Eski dunyoga, milliy [[zulm]], milliy [[nizo]]lar yoki milliy [[ayirmachilik]] dunyosiga ishchilar hamma millat mehnatkashlarining birlashgan dunyosini qarshi qoʻyadilar, bu dunyoga bironta ham [[tengsizlik]]ka, kishini kishi zarracha ham ezishiga oʻrin qolmaydi{{sfn|Voronsov|1989|pp=21-22}}. == F == * Faqat barcha mamlakat mehnatkashlarining sotsialistik ittifoqigina milliy taʼqib va nizolarni keltirib chiqaruvchi har qanday zaminga barham bera oladi{{sfn|Voronsov|1989|pp=22-23}}. == G == * [[Goʻzallik]]ni saqlamoq kerak, uni namuna sifatida olmoq, hatto u „eski“ boʻlganda ham unga asoslanmoq lozim. Nima uchun biz bundan keyingi [[taraqqiyot]] uchun boshlangʻich nuqta sifatidagi chinakam [[nafislik]]dan yuz oʻgirishimiz, u faqat „eski“ boʻlganligi sababligina undan voz kechishimiz kerak?{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. == I == * Iqtisodiy hisob, xuddi [[internatsionalizm]] va [[demokratizm]]ning instinkti va ongidek, [[sotsialistik]] jamiyatdagi barcha [[millat]]larning tezda yaqinlashuvi va birlashuvini taqozo etadi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * Ishchilar sinf manfaati va uning [[kapitalizm]]ga qarshi kurashi barcha millat ishchilari bilan mustahkam hamkorlik va bus-butun hamjihatlikni talab etadi, [[burjuaziya]]ning [[millatchilik]] siyosatiga, u qaysi millatga taalluqli boʻlmasin, qaqshatqich zarba berishni talab etadi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. == J == * [[Jamiyat]]da yashab turib, undan chetda boʻlmoq mumkin emas{{sfn|Voronsov|1989|p=29}}. == K == * [[Kapital]] xalqaro kuchdir, bu kuchni yengmoq uchun ishchilarning xalqaro ittifoqi, ularning xalqaro birodarligi kerak. Biz — milliy [[adovat]]ning, milliy nizoning, milliy ayirmachilikning dushmanimiz. Biz — xalqarochilar, [[internatsionalist]]larmiz{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. {{Q|[[Kapitalizm]] qoldirgan barcha madaniyatni qabul qilib olish va unga asoslanib [[sotsializm]] qurish lozim. Barcha [[fan]], barcha [[texnika]], barcha [[bilim]], [[sanʼat]]ni qabul qilib olish lozim. Bularsiz biz kommunistik jamiyat hayotini qurolmaymiz{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Нужно взять всю культуру, которую капитализм оставил, и из нее построить социализм, Нужно взять всю науку, всю технику, все знания, искусство. Без этого мы жизнь коммунистического общества построить не можем{{sfn|Воронцов|1977|p=9}}.}} * Kimki [[millatchilik]] nuqtai nazariga oʻtgan ekan, u tabiiyki, oʻz millatini [[Xitoy devori]] bilan oʻrab olish istagigacha borib yetadi, u hatto har bir [[shahar]], har bir joy va [[qishloq]]ni alohida-alohida devor bilan oʻrab olishdan ham uyalmaydi, u hatto oʻzining ajratish va maydalab yuborish taktikasi bilan barcha [[millat]], barcha [[irq]] va turli tillarda gapiruvchi va birlashtirishdan iborat boʻlgan ulugʻ maqsadni ''yoʻqqa chiqarishdan'' ham uyalmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * Kommunistik axloq negizida [[kommunizm]]ni mustahkamlash va uni kamolga yetkazish uchun kurash yotadi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. == M == * [[Madaniyat]]ni yuksaltirmoq uchun madaniyat tarixiga, kishilikning barcha madaniy merosiga murojaat etmoq zarur{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. {{Q|...[[Marksizm]] [[burjuaziya]] davrining eng qimmatli yutuqlarini aslo inkor etmadi, balki, aksincha, insoniyat tafakkuri va madaniyati ikki ming yillikdan koʻproq taraqqiyotida erishgan qimmatli narsalarning barini oʻzlashtirdi va qaytadan ishlab chiqdi{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=...Марксизм отнюдь не отбросил ценнейших завоеваний буржуазной эпохи, а, напротив, усвоил и переработал все, что было ценного в более чем двухтысячелетнем развитии человеческой мысли и культуры{{sfn|Воронцов|1977|p=9}}.}} * [[Marksizm]] [[millatchilik]] bilan u qanchalik „[[adolat]]li“, „sof“, nozik va madaniylashgan boʻlmasin, kelisha olmaydi. Marksizm har qanday millatchilik oʻrniga [[internatsionalizm]]ni ilgari suradi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * [[Millat]]larning toʻla keng huquqliligi va [[davlat]]larning gʻoyat izchil [[demokratizm]]iga asoslangan barcha millat ishchilarining birligi — bizning shiorimizdir{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * [[Millatchilik]]ni mustahkamlashning har qandayini [[proletariat]] qoʻllay olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. == O == * Odamni qullikda ayblash mumkin emas; lekin ozodlik uchun, mening kurashimdan qochibgina qolmay, balki uning qulligini oqlaydigan va maqtaydigan qul, jirkanch parazit, gʻazab, nafrat va nafratni qoʻzgʻatadigan yoqimli quldir<ref>Ulusların Kendi Kaderlerini Tayin Hakkı, Lenin, Sayfa 126</ref>. == P == {{Q|Proletar madaniyati insoniyatning kapitalistik jamiyat, pomeshchiklar jamiyati, amaldorlar jamiyati zulmi ostida yaratgan bilim boyliklarining qonuniny taraqqiysidan iborat boʻlmogʻi lozim{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Пролетарская культура должна явиться закономерным развитием тех запасов знания, которые человечество выработало под гнетом капиталистического общества, помещичьего общества, чиновничьего общества{{sfn|Воронцов|1977|p=9}}.}} == Q == * Qadimdan aytilganki, inqilobiy nazariyasiz hech qanday inqilobiy harakat boʻlishi mumkin emas va bugungi kunda buni isbotlash kerak emas<ref>[http://www.dusuncetarihi.com/makale/ne-yapmali Ne Yapmalı?]</ref>. == R == * Revolyutsiyani, yaʼni mazlumlarning zolimlarga qarshi buyuk, birdan-bir qonuniy va adolatli urushini boshlash shaʼrafi va baxti birinchi boʻlib rus ishchilari zimmasiga tushdi{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. * [[Rossiya inqilobi]] butun dunyoga [[sotsializm]] yoʻlini yoritib berdi va [[burjuaziya]]ga uning tantanasining tanazzuli yaqinlashib kelayotganini koʻrsatdi{{sfn|Voronsov|1989|p=13}}. * [[Rossiya Sovet Sotsialistik Respublikasi]] namunasi butun dunyo xalqlari oldida jonli timsol sifatida turadi va bu timsolning tashviqiy, revolyutsionlashtiruvchi taʼsiri nihoyatda qudratli boʻladi{{sfn|Voronsov|1989|p=13}}. * Rusni haqiqatan ham qudratli va farovon qilish uchun, — bizda tabiiy boyliklardan, yetarli miqdordagi kishilardan va buyuk [[revolyutsiya]] natijasida xalq ijodining ajoyib surʼatda kengayishidan iborat material mavjuddir{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * Rus revolyutsiyasi butun dunyo mamlakatlariga uchqunlar tashladi va haddidan oshgan [[imperializm]]ni jar yoqasiga yana ham yaqinroq surib qoʻydi{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. == S == * [[Sotsialistlar]] millatlarning har qanday ezilishiga qarshi kurashmay turib, oʻzlarining ulugʻ maqsadlariga erisha olmaydilar{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * [[Sovet]] harakati... [[Rossiya]]da qoʻlga kiritilgan, endilikda butun dunyoga yoyilayotgan, oʻzining birgina nomi bilan ishchilarga butun bir programma beradigan forma shudir{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. == V == * [[Vatan]], yaʼni mazkur siyosiy, madaniy va sotsial muhit proletariatning sinfiy kurashida eng qudratli omil hisoblanadi... [[Proletariat]] oʻz kurashida siyosiy, sotsial hamda madaniy sharoitlarga [[befarqlik]] va [[loqaydlik]] bilan munosabat bildira olmaydi, binobarin, u oʻz mamlakati taqdiriga ham befarq qaray olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=16}}. == X == * Xorijdagi yaxshi narsalarni ikki qoʻllab yigʻib olmoq darkor{{sfn|Voronsov|1989|p=25}}. == Sh == * Shunaqangi oʻtkir soʻzlar boʻladiki, ular ancha murakkab hodisalarning mohiyatini ham ajoyib aniqlik bilan ifodalab beradi{{sfn|Voronsov|1989|p=8}}. == Vladimir Lenin haqida == {{Q|Endilikda Leninning ishi oʻsib hammayoqni qamrab oldi. Insoniyat uchun ahamiyatli boʻlgan biron-bir voqea yoʻqki, u Lenin bilan, inqilob bilan bogʻlanmagan boʻlsin{{sfn|Voronsov|1989|p=14}}.|[[Martin Andersen-Nekse]]}} == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} ==Havolalar== {{Vikipediya}} {{Ijtimoiy va siyosiy faylasuflar}} [[Turkum:1870-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1924-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Ateistlar]] [[Turkum:Faylasuflar]] edj7wdiv8qiy3zcgf8tch9ddtm5y10f 30998 30997 2026-06-01T05:25:13Z Bekipediya 2189 /* G */ 30998 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ismi = Vladimir Lenin | Tasvir = Vladimir Lenin 1 May 1920 by Isaak Brodsky.jpg | wikipedia = Vladimir Lenin }} '''Vladimir Ilich Lenin''' ({{lang-ru|Владимир Ильич Ленин}}, haqiqiy familyasi '''Ulyanov'''; 10/22-aprel 1870-yil, Simbirsk – 21-yanvar 1924-yil, Gorki qishlogʻi, Moskva Guberniyasi) — rus va sovet ateisti hamda proletariat dohiysi, inqilobchi, Bolsheviklar partiyasining yaratuvchisi, 1917-yildagi Oktabr inqilobining tashkilotchilaridan biri, RSFSR va SSSR Xalq Sovet Kommisarlari raisi, faylasuf, marksistchi, nashriyotchi, marksizm-leninizm yoʻnalishining asoschisi, uchinchi kommunistik internationalning tashkilotchisi, Sovet imperiyasining asoschisi. Asosiy izlanish ishlari sohasi — falsafa va iqtisod. {{ABD}} == A == * Agar ishchilar koʻproq ish haqi uchun ish tashlash qilsa, ular birlashadi. Ular yahudiylarning kaltaklanishiga qarshi ish tashlashganda, ular haqiqiy sotsialistlardir<ref>[http://www.antikapitalist.net/gazete/akap43/arsiv/akap43-syf45.htm Marksizm ve Ezilenler]</ref>. {{Q|Agar [[sotsializm]] [[burjuaziya]] madaniyati, [[kapitalizm]] madaniyati yaratgan texnikadan, madaniyatdan, apparatdan foydalanishni oʻrganmaganida u yuzaga chiqmagan boʻlur edi{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Социализм был бы невозможен, если бы он не научился пользоваться той техникой, той культурой, тем аппаратом, который создала культура буржуазная, культура капитализма{{sfn|Воронцов|1977|p=9}}.}} * Amaldagi [[internatsionalizm]] bitta va faqat bittadir; ''oʻz'' mamlakatingdagi revolyutsion harakat va revolyutsion kurashni rivojlantirish yoʻlida jonbozlik koʻrsatib ishlash, xuddi shunday kurashish, xuddi shunday yoʻlni, faqat shunday yoʻlni bemustasno barcha mamlakatlarda ([[tashviqot]], [[hamdardlik]], moddiy jihatdan) qoʻllab-quvvatlashdir{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. * [[Axloq]] kishilik jamiyatining yuksalishi uchun xizmat qiladi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. == B == * Barcha mamlakatlar ishchilarining birligi va qardoshlik ittifoqi boshqa xalqlar ustidan boʻladigan u yoki bu tarzdagi [[zulm]] bilan kelishi olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * Barcha yaramas va ahmoqona milliy [[xurofot]]larni uloqtirgan, barcha millat ishchilarini bir ittifoq qilib birlashtirgan taqdirdagina [[ishchilar sinfi]] nurqudrat boʻla oladi va [[kapital]]ga zarba berib, hayot farovonligiga chinakamiga erishadi{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. * Biz doimo barcha millatlar [[proletariat]]ining eng mustahkam birikuviga soʻzsiz intilishimiz kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * Biz eng eski, qudratli, yovvoyi va yirtqich [[monarxiya]]lardan birini bir necha kun ichida yemirib tashladik... Biz barcha mamlakatlardagi million-million ishchilarda oʻz kuchlariga ishonch tugʻdirdik va ularni gʻayratga keltirdik. Biz hamma yerda xalqaro ishchilar revolyutsiyasi shiorini maydonga tashladik. Biz hamma mamlakatlarning imperialistik yirtqichlariga qarshi kurash eʼlon qildik{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. * Bizlarga, yaʼni ongli velikorus proletarlariga milliy iftixor hissi yotmi? Albatta yot emas! Biz oʻz [[til]]imizni va oʻz [[vatan]]imizni sevamiz... Bizda milliy iftixor hislari toʻlib yotibdi, chunki velikorus millati ham revolyutsion sinfni yaratdi, insoniyatga [[ozodlik]] va [[sotsializm]] uchun kurashning buyuk namunalarini koʻrsatishga qodir ekanligini ham isbot qilib berdi{{sfn|Voronsov|1989|p=16}}. * Biz [[millat]]larning ''ixtiyoriy'' ittifoqini istaymiz, — bu tarzdagi ittifoq, bir millatning ikkinchi millat tomonidan ezilishiga yoʻl qoʻymasligi kerak... toʻla [[ishonch]], ongli ravishda [[qardoshlik]] birligiga va bus-butun ixtiyoriy rozilik asosiga qurilgan boʻlishi kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * ...Bizning kommunistik xoʻjalik qurilishimiz kelajak sotsialistik [[Yevropa]] va [[Osiyo]] uchun oʻrnak boʻladi. * ...Bizning [[SSSR|Sovet sotsialistik respublikamiz]] xalqaro [[sotsializm]] mashʼali sifatida, barcha mehnatkash ommaga namuna sifatida metindek mustahkam turadi{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * Bizning vazifamiz yangi davlat — sotsialistik davlat qurishdir. Ana shu yoʻlda biz hormay-tolmay ishlayveramiz va bizni hech qanday toʻsiq qoʻrqita olmaydi va toʻxtata olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * ...Biz shunday xalqmizki, — alohida xizmatlarimiz yoki tarixan oldindan belgilab qoʻyilgan yoʻlimiz tufayli emas, balki tarixiy vaziyatlarning alogida mos keluvi tufayli, — xalqaro sotsialistik revolyutsiya bayrogʻini koʻtarish sharafini oʻz zimmamizga olganmiz{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. == D == {{Q|Dialektika uchun quruqdan-quruq inkor, bekordan-bekor inkor, ''skeptik'' inkor, ikkilanish, gumonsirash xarakterli emas, dialektika, shubhasiz, oʻzida inkor elementiga va shu bilan birga oʻzining gʻoyat muhim elementiga egadir, — yoʻq, dialektika uchun aloqadorlikning momenti sifatidagi, taraqqiyotning ''momenti'' sifatidagi inkor, ijobiyni saqlab qolish yoʻli bilan boʻladigan, yaʼni har qanday ikkilanishlarsiz, har qanday eklektikasiz inkor xarakterlidir{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Не голое отрицание, не зряшное отрицание, не ''скептическое'' отрицание, колебание, сомнение характерно и существенно в диалектике, — которая, несомненно, содержит в себе элемент отрицания и притом как важнейший свой элемент, — нет, а отрицание как момент связи, как момент развития, с удержанием положительного, т. е. без всяких колебаний, без всякой эклектики{{sfn|Воронцов|1977|p=9}}.}} == E == * Eski dunyoga, milliy [[zulm]], milliy [[nizo]]lar yoki milliy [[ayirmachilik]] dunyosiga ishchilar hamma millat mehnatkashlarining birlashgan dunyosini qarshi qoʻyadilar, bu dunyoga bironta ham [[tengsizlik]]ka, kishini kishi zarracha ham ezishiga oʻrin qolmaydi{{sfn|Voronsov|1989|pp=21-22}}. == F == * Faqat barcha mamlakat mehnatkashlarining sotsialistik ittifoqigina milliy taʼqib va nizolarni keltirib chiqaruvchi har qanday zaminga barham bera oladi{{sfn|Voronsov|1989|pp=22-23}}. == G == {{Q|[[Goʻzallik]]ni saqlamoq kerak, uni namuna sifatida olmoq, hatto u „eski“ boʻlganda ham unga asoslanmoq lozim. Nima uchun biz bundan keyingi [[taraqqiyot]] uchun boshlangʻich nuqta sifatidagi chinakam [[nafislik]]dan yuz oʻgirishimiz, u faqat „eski“ boʻlganligi sababligina undan voz kechishimiz kerak?{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Красивое нужно сохранить, взять его как образец, исходить из него, даже если оно «старое». Почему нам нужно отворачиваться от истинно-прекрасного, отказываться от него, как от исходного пункта для дальнейшего развития, только на том основании, что оно «старо»?{{sfn|Воронцов|1977|pp=9-10}}}} == I == * Iqtisodiy hisob, xuddi [[internatsionalizm]] va [[demokratizm]]ning instinkti va ongidek, [[sotsialistik]] jamiyatdagi barcha [[millat]]larning tezda yaqinlashuvi va birlashuvini taqozo etadi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * Ishchilar sinf manfaati va uning [[kapitalizm]]ga qarshi kurashi barcha millat ishchilari bilan mustahkam hamkorlik va bus-butun hamjihatlikni talab etadi, [[burjuaziya]]ning [[millatchilik]] siyosatiga, u qaysi millatga taalluqli boʻlmasin, qaqshatqich zarba berishni talab etadi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. == J == * [[Jamiyat]]da yashab turib, undan chetda boʻlmoq mumkin emas{{sfn|Voronsov|1989|p=29}}. == K == * [[Kapital]] xalqaro kuchdir, bu kuchni yengmoq uchun ishchilarning xalqaro ittifoqi, ularning xalqaro birodarligi kerak. Biz — milliy [[adovat]]ning, milliy nizoning, milliy ayirmachilikning dushmanimiz. Biz — xalqarochilar, [[internatsionalist]]larmiz{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. {{Q|[[Kapitalizm]] qoldirgan barcha madaniyatni qabul qilib olish va unga asoslanib [[sotsializm]] qurish lozim. Barcha [[fan]], barcha [[texnika]], barcha [[bilim]], [[sanʼat]]ni qabul qilib olish lozim. Bularsiz biz kommunistik jamiyat hayotini qurolmaymiz{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Нужно взять всю культуру, которую капитализм оставил, и из нее построить социализм, Нужно взять всю науку, всю технику, все знания, искусство. Без этого мы жизнь коммунистического общества построить не можем{{sfn|Воронцов|1977|p=9}}.}} * Kimki [[millatchilik]] nuqtai nazariga oʻtgan ekan, u tabiiyki, oʻz millatini [[Xitoy devori]] bilan oʻrab olish istagigacha borib yetadi, u hatto har bir [[shahar]], har bir joy va [[qishloq]]ni alohida-alohida devor bilan oʻrab olishdan ham uyalmaydi, u hatto oʻzining ajratish va maydalab yuborish taktikasi bilan barcha [[millat]], barcha [[irq]] va turli tillarda gapiruvchi va birlashtirishdan iborat boʻlgan ulugʻ maqsadni ''yoʻqqa chiqarishdan'' ham uyalmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * Kommunistik axloq negizida [[kommunizm]]ni mustahkamlash va uni kamolga yetkazish uchun kurash yotadi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. == M == * [[Madaniyat]]ni yuksaltirmoq uchun madaniyat tarixiga, kishilikning barcha madaniy merosiga murojaat etmoq zarur{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}. {{Q|...[[Marksizm]] [[burjuaziya]] davrining eng qimmatli yutuqlarini aslo inkor etmadi, balki, aksincha, insoniyat tafakkuri va madaniyati ikki ming yillikdan koʻproq taraqqiyotida erishgan qimmatli narsalarning barini oʻzlashtirdi va qaytadan ishlab chiqdi{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=...Марксизм отнюдь не отбросил ценнейших завоеваний буржуазной эпохи, а, напротив, усвоил и переработал все, что было ценного в более чем двухтысячелетнем развитии человеческой мысли и культуры{{sfn|Воронцов|1977|p=9}}.}} * [[Marksizm]] [[millatchilik]] bilan u qanchalik „[[adolat]]li“, „sof“, nozik va madaniylashgan boʻlmasin, kelisha olmaydi. Marksizm har qanday millatchilik oʻrniga [[internatsionalizm]]ni ilgari suradi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. * [[Millat]]larning toʻla keng huquqliligi va [[davlat]]larning gʻoyat izchil [[demokratizm]]iga asoslangan barcha millat ishchilarining birligi — bizning shiorimizdir{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * [[Millatchilik]]ni mustahkamlashning har qandayini [[proletariat]] qoʻllay olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=22}}. == O == * Odamni qullikda ayblash mumkin emas; lekin ozodlik uchun, mening kurashimdan qochibgina qolmay, balki uning qulligini oqlaydigan va maqtaydigan qul, jirkanch parazit, gʻazab, nafrat va nafratni qoʻzgʻatadigan yoqimli quldir<ref>Ulusların Kendi Kaderlerini Tayin Hakkı, Lenin, Sayfa 126</ref>. == P == {{Q|Proletar madaniyati insoniyatning kapitalistik jamiyat, pomeshchiklar jamiyati, amaldorlar jamiyati zulmi ostida yaratgan bilim boyliklarining qonuniny taraqqiysidan iborat boʻlmogʻi lozim{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Пролетарская культура должна явиться закономерным развитием тех запасов знания, которые человечество выработало под гнетом капиталистического общества, помещичьего общества, чиновничьего общества{{sfn|Воронцов|1977|p=9}}.}} == Q == * Qadimdan aytilganki, inqilobiy nazariyasiz hech qanday inqilobiy harakat boʻlishi mumkin emas va bugungi kunda buni isbotlash kerak emas<ref>[http://www.dusuncetarihi.com/makale/ne-yapmali Ne Yapmalı?]</ref>. == R == * Revolyutsiyani, yaʼni mazlumlarning zolimlarga qarshi buyuk, birdan-bir qonuniy va adolatli urushini boshlash shaʼrafi va baxti birinchi boʻlib rus ishchilari zimmasiga tushdi{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. * [[Rossiya inqilobi]] butun dunyoga [[sotsializm]] yoʻlini yoritib berdi va [[burjuaziya]]ga uning tantanasining tanazzuli yaqinlashib kelayotganini koʻrsatdi{{sfn|Voronsov|1989|p=13}}. * [[Rossiya Sovet Sotsialistik Respublikasi]] namunasi butun dunyo xalqlari oldida jonli timsol sifatida turadi va bu timsolning tashviqiy, revolyutsionlashtiruvchi taʼsiri nihoyatda qudratli boʻladi{{sfn|Voronsov|1989|p=13}}. * Rusni haqiqatan ham qudratli va farovon qilish uchun, — bizda tabiiy boyliklardan, yetarli miqdordagi kishilardan va buyuk [[revolyutsiya]] natijasida xalq ijodining ajoyib surʼatda kengayishidan iborat material mavjuddir{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. * Rus revolyutsiyasi butun dunyo mamlakatlariga uchqunlar tashladi va haddidan oshgan [[imperializm]]ni jar yoqasiga yana ham yaqinroq surib qoʻydi{{sfn|Voronsov|1989|p=12}}. == S == * [[Sotsialistlar]] millatlarning har qanday ezilishiga qarshi kurashmay turib, oʻzlarining ulugʻ maqsadlariga erisha olmaydilar{{sfn|Voronsov|1989|p=23}}. * [[Sovet]] harakati... [[Rossiya]]da qoʻlga kiritilgan, endilikda butun dunyoga yoyilayotgan, oʻzining birgina nomi bilan ishchilarga butun bir programma beradigan forma shudir{{sfn|Voronsov|1989|p=15}}. == V == * [[Vatan]], yaʼni mazkur siyosiy, madaniy va sotsial muhit proletariatning sinfiy kurashida eng qudratli omil hisoblanadi... [[Proletariat]] oʻz kurashida siyosiy, sotsial hamda madaniy sharoitlarga [[befarqlik]] va [[loqaydlik]] bilan munosabat bildira olmaydi, binobarin, u oʻz mamlakati taqdiriga ham befarq qaray olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=16}}. == X == * Xorijdagi yaxshi narsalarni ikki qoʻllab yigʻib olmoq darkor{{sfn|Voronsov|1989|p=25}}. == Sh == * Shunaqangi oʻtkir soʻzlar boʻladiki, ular ancha murakkab hodisalarning mohiyatini ham ajoyib aniqlik bilan ifodalab beradi{{sfn|Voronsov|1989|p=8}}. == Vladimir Lenin haqida == {{Q|Endilikda Leninning ishi oʻsib hammayoqni qamrab oldi. Insoniyat uchun ahamiyatli boʻlgan biron-bir voqea yoʻqki, u Lenin bilan, inqilob bilan bogʻlanmagan boʻlsin{{sfn|Voronsov|1989|p=14}}.|[[Martin Andersen-Nekse]]}} == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} ==Havolalar== {{Vikipediya}} {{Ijtimoiy va siyosiy faylasuflar}} [[Turkum:1870-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1924-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Ateistlar]] [[Turkum:Faylasuflar]] se69vgh1ve1ozho13i63ogmwsry2iw5 14 3077 31014 6162 2026-06-01T05:40:27Z Bekipediya 2189 31014 wikitext text/x-wiki {{Birthyr}} [[Turkum:Tavallud yillariga koʻra kishilar]] h1j42yot9nuxzlw2ofahrvgn356ellb 0 3207 31011 26913 2026-06-01T05:38:21Z Bekipediya 2189 /* B */ 31011 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Tasvir = Tolstoy.jpg | wikipedia = Lev Tolstoy }} '''Lev Nikolayevich Tolstoy''' ({{lang-ru|Лев Николаевич Толстой}}; 1828-yil 28-avgust — 1910-yil 7-noyabr) — keng ommaga mashhur rus yozuvchisi, publitsist va diniy namoyonda, tolstovchilar harakatining ideologi. {{ABD}} == A == * [[Aforizm]]lar — falsafiy mushohadalarni ifodalashning deyarli eng qulay shaklidir{{sfn|Voronsov|1989|p=9}}. * Agar odamlar senga halaqit bersalar, u holda sen uchun yashashning maʼnosi qolmaydi. Odamlardan uzoqlashish esa [[oʻz-oʻzini oʻldirish]] bilan teng{{sfn|Voronsov|1989|p=31}}. * Aksari hollarda [[yoshlar]]ning: men birovning [[aql]]i bilan yashamayman, degan gaplarini eshitasan. Oʻylab koʻrilganlarni oʻylab oʻtirish senga ne hojat? Tayyorini olib, olgʻa ketaver. Insoniyatning qudrati shunda{{sfn|Voronsov|1989|p=11}}. == B == * [[Baxt]]-saodatni ehtiroslardan emas, oʻz qalbingizdan qidiring. [[Baxt]]ning manbai tashqarida emas, ichimizdadir<ref name="Hayotimiz kengurulari">{{Kitob manbasi |title=Hayotimiz kengurulari. |author=Sanjar Xoʻja |publisher=Muharrir nashriyoti |editor=Abdugʻafur Iskandar, Sanjar Said |year=2022 |location=Toshkent |pages=160}}</ref>. {{Q|Bizda minglab yillar davomida milliard-milliard odamlar orasidan yetishib chiqqan buyuk donishmandlar tafakkurining shunday asl mevalari mavjudki, bu buyuk insonlarning aql durdonalari vaqt sinoviga chidash berib, gʻalvirdan oʻtib kelmoqda. Oʻrtamiyona narsalarning bari itqitib tashlanib, faqat oʻziga xos, teran, zarur narsalargina qolgan...{{sfn|Voronsov|1989|p=6}}|4=У нас есть результаты мыслей величайших мыслителей, выделившихся в продолжение тысячелетий из миллиардов и миллиардов людей, и эти результаты мышления этих великих людей просеяны через решето и сито времени. Отброшено все посредственное, осталось одно самобытное, глубокое, нужное...{{sfn|Воронцов|1977|p=10}}}} * Boshqa [[odam]]lardan oʻzini ayirgan odam oʻz [[baxt]]iga zomin boʻladi, chunki oʻzini qanchalik ayirsa, hayoti shunchalik yomonlashadi{{sfn|Voronsov|1989|p=32}}. == E == * Ezgu ish mashaqqat mahsuli, lekin bu bir necha bor takrorlansa [[koʻnikma]]ga aylanadi{{sfn|Voronsov|1989|p=43}}. == H == * Hamma dunyoni oʻzgartirish haqida oʻylaydi, lekin hech kim oʻzini oʻzgartirishni oʻylamaydi<ref name="hikmatlar">{{Kitob manbasi|year=2018|author=Anvar Ahmad|title=Saodatga yetaklovchi hikmatlar|others=(birinchi kitob)|publisher=“Sano-standart” nashriyoti|location=Toshkent|pages=320}}</ref>. * Hamma vaqt boshqa odamlardan yomon jihatlarni emas, yaxshi jihatlarni qidir{{sfn|Voronsov|1989|p=39}}. * Har qanday kishi ham [[odam]]lardan oʻzini ajratadigan emas, balki ularga bogʻlaydigan ishlarni qilish zarurligini biladi{{sfn|Voronsov|1989|p=32}}. * Hayotimizning abadiy va oliy maqsadi — [[ezgulik]]dir. Yaxshilikni biz qanday tushunmaylik, hayotimizning oʻzi yaxshilikka intilishdan boshqa narsa emas{{sfn|Voronsov|1989|p=41}}. * Hech qachon oʻzing qilishing mumkin boʻlgan ishni birovga yuklab, uni tashvishga qoʻyma{{sfn|Voronsov|1989|p=40}}. * [[Hikmatli soʻz]] kitoblari [[aql]]ning mustaqil faoliyatiga nafaqat [[tazyiq]] oʻtkazadi, aksincha, mustaqil faoliyatga chorlaydi{{sfn|Voronsov|1989|pp=10-11}}. == I == * [[Idroklilik]] va [[axloqiylik]] hamisha bir-biriga muvofiq keladi{{sfn|Voronsov|1989|p=29}}. * Insonni [[jamiyat]]dan tashqarida tasavvur qilib boʻlmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=29}}. * Inson tani uchun [[sihat-salomatlik]] qanchalik zarur boʻlsa, qalb uchun [[ezgulik]] ham shunchalik muhim: ezguliging boʻlsa, u har ishda muvaffaqiyat keltirsa, uni sezmaysan ham{{sfn|Voronsov|1989|p=41}}. == K == *Koʻpincha [[baxt]]-saodat qidiramiz, vaholanki, u yonginamizda boʻladi. Xuddi koʻzimizda turgan koʻzoynakni koʻpincha qidirganimiz kabi<ref name="hikmatlar" />. == L == * Loʻnda [[fikr]]larning afzalligi shundaki, ular jiddiy kitobxonni oʻzicha oʻylashga majbur etadi{{sfn|Voronsov|1989|p=11}}. == M == *[[Muhammad]] alayhissalomdan boshqa hech kim [[dushman]]larining hurmatiga sazovor boʻlgan emas. U zot koʻplab [[dushman]]larini [[Islom]]ga kiritishga musharraf boʻlgan<ref name="hikmatlar" />. == O == * Odamlar bilan muomalada boʻlib, oʻz foydangni emas, oʻsha odamlarning foydasini oʻyla, oʻzing haqingda oʻzing emas, sen haqingda ular nima fikr yuritishini oʻyla{{sfn|Voronsov|1989|p=40}}. {{Q|Odamlarga muhabbating boʻlmasa, jim yuraver! Oʻz ishing bilan, buyumlar bilan, istagan narsang bilan shugʻullangin-u, faqat odamlar bilan emas. Ishtaha boridagina ovqatlanish ziyonsiz va foydali boʻlgani kabi sevgan paytingdagina odamlar bilan munosabatda boʻlish foydali va ziyonsizdir...|3=„[[Tirilish]]“ asaridan}} == S == * Sotsialistik vatanga muhabbat — [[internatsionalizm]] sari bosqichdir{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. == V == * [[Vatan]]ga muhabbat mavhum tushuncha boʻlmay, tashkilotchilikni, [[taraqqiyot]] va [[madaniyat]]ni talab qiladigan real ruhiy qudratdir{{sfn|Voronsov|1989|p=19}}. * [[Vatan]] nima demak? Bu, oʻzining tarixiy harakatini mazkur maydonda kamolga yetkazadigan bus-butun [[xalq]]dir. Bu, xalqning oʻtmishi, buguni va kelajagidir. Bu, uning rang-barang madaniyati, tili, xarakteri, bu, u tomondan amalga oshirilgan inqilobiy maqsad, tarixiy oʻzgarishlar va uning tarixidagi muhim bosqichlaridir{{sfn|Voronsov|1989|pp=16-17}}. * [[Vatanparvarlik]] — yolgʻiz oʻz vataniga [[mehr]] qoʻyishdan iboratgina emas. Bu juda katta his... Bu — [[vatan]] bilan oʻzini bir butun deb bilish, uning yaxshi-yomon kunlarida asqatish demakdir{{sfn|Voronsov|1989|p=18}}. == Y == * Yasama [[ezgulik]]dan yomoni yoʻq. Oshkora [[yomonlik]]dan koʻra odam yasama ezgulikdan koʻproq nafratlanadi{{sfn|Voronsov|1989|p=44}}. * Yerdan sugʻurib olinib, qumli sahroga tashlangan giyoh halok boʻlganidek, shaxs baxti ham [[jamiyat]]dan tashqarida boʻlmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=31}}. * Yoʻqlik qaʼriga ketgan xalqlar va taraqqiyotdan qolgan yagona meros — ehtimol [[insonparvarlik]]dir, bu demak — [[kitob]]lar, xalq naqllari, marmar obidalar va meʼmorchilik yodgorliklaridir{{sfn|Voronsov|1989|p=41}}. == Oʻ == * Oʻzidan qoniqmaslik dono kishi hayotining zarur shartidir. Faqat shu qoniqmaslikkina kishini oʻz ustida ishlashga undaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=35}}. * Oʻzimni yomon ishdan tiyishga qurbim yetmaydi, deyish — odam oʻzini [[odam]] emas, hatta [[hayvon]] ham emas, balki [[buyum]], deb tan olishi bilan barobardir{{sfn|Voronsov|1989|p=36}}. == Gʻ == * [[Gʻayrat]] maʼnaviy kamolotning zarur shartidir{{sfn|Voronsov|1989|p=36}}. == Sh == * [[Shaxsiyatparastlik]] yoki oʻzicha [[jamiyat]]dan ayrilib qolish, bizning tasavvurimizcha, [[oʻz-oʻzini oʻldirish]]dek bemaʼnilikdir{{sfn|Voronsov|1989|p=31}}. * Shunday [[fikr]]lar borki, ularni benihoya keng maʼnoda qoʻllash mumkin; shu sababdan bunday fikrlar qanchalik koʻpchilikka mos shaklda ifodalangan boʻlsa, [[aql]] va [[yurak]]ka shunchalik koʻp oziq beradi, ular shu darajada chuqur his etilgan fikrlar boʻlib chiqadi{{sfn|Voronsov|1989|p=9}}. == Yana qarang == * [[Tirilish]] == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} {{refend}} ==Havolalar== {{Vikipediya}} {{Ijtimoiy va siyosiy faylasuflar}} [[Turkum:Kishilar]] [[Turkum:Yozuvchilar]] [[Turkum:Publitsistlar]] [[Turkum:Diniy yetakchilar]] [[Turkum:1828-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1910-yilda vafot etganlar]] r5hlxw4ruixpsm0isdc3fphcoj602zy 31012 31011 2026-06-01T05:38:36Z Bekipediya 2189 /* Adabiyotlar */ 31012 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Tasvir = Tolstoy.jpg | wikipedia = Lev Tolstoy }} '''Lev Nikolayevich Tolstoy''' ({{lang-ru|Лев Николаевич Толстой}}; 1828-yil 28-avgust — 1910-yil 7-noyabr) — keng ommaga mashhur rus yozuvchisi, publitsist va diniy namoyonda, tolstovchilar harakatining ideologi. {{ABD}} == A == * [[Aforizm]]lar — falsafiy mushohadalarni ifodalashning deyarli eng qulay shaklidir{{sfn|Voronsov|1989|p=9}}. * Agar odamlar senga halaqit bersalar, u holda sen uchun yashashning maʼnosi qolmaydi. Odamlardan uzoqlashish esa [[oʻz-oʻzini oʻldirish]] bilan teng{{sfn|Voronsov|1989|p=31}}. * Aksari hollarda [[yoshlar]]ning: men birovning [[aql]]i bilan yashamayman, degan gaplarini eshitasan. Oʻylab koʻrilganlarni oʻylab oʻtirish senga ne hojat? Tayyorini olib, olgʻa ketaver. Insoniyatning qudrati shunda{{sfn|Voronsov|1989|p=11}}. == B == * [[Baxt]]-saodatni ehtiroslardan emas, oʻz qalbingizdan qidiring. [[Baxt]]ning manbai tashqarida emas, ichimizdadir<ref name="Hayotimiz kengurulari">{{Kitob manbasi |title=Hayotimiz kengurulari. |author=Sanjar Xoʻja |publisher=Muharrir nashriyoti |editor=Abdugʻafur Iskandar, Sanjar Said |year=2022 |location=Toshkent |pages=160}}</ref>. {{Q|Bizda minglab yillar davomida milliard-milliard odamlar orasidan yetishib chiqqan buyuk donishmandlar tafakkurining shunday asl mevalari mavjudki, bu buyuk insonlarning aql durdonalari vaqt sinoviga chidash berib, gʻalvirdan oʻtib kelmoqda. Oʻrtamiyona narsalarning bari itqitib tashlanib, faqat oʻziga xos, teran, zarur narsalargina qolgan...{{sfn|Voronsov|1989|p=6}}|4=У нас есть результаты мыслей величайших мыслителей, выделившихся в продолжение тысячелетий из миллиардов и миллиардов людей, и эти результаты мышления этих великих людей просеяны через решето и сито времени. Отброшено все посредственное, осталось одно самобытное, глубокое, нужное...{{sfn|Воронцов|1977|p=10}}}} * Boshqa [[odam]]lardan oʻzini ayirgan odam oʻz [[baxt]]iga zomin boʻladi, chunki oʻzini qanchalik ayirsa, hayoti shunchalik yomonlashadi{{sfn|Voronsov|1989|p=32}}. == E == * Ezgu ish mashaqqat mahsuli, lekin bu bir necha bor takrorlansa [[koʻnikma]]ga aylanadi{{sfn|Voronsov|1989|p=43}}. == H == * Hamma dunyoni oʻzgartirish haqida oʻylaydi, lekin hech kim oʻzini oʻzgartirishni oʻylamaydi<ref name="hikmatlar">{{Kitob manbasi|year=2018|author=Anvar Ahmad|title=Saodatga yetaklovchi hikmatlar|others=(birinchi kitob)|publisher=“Sano-standart” nashriyoti|location=Toshkent|pages=320}}</ref>. * Hamma vaqt boshqa odamlardan yomon jihatlarni emas, yaxshi jihatlarni qidir{{sfn|Voronsov|1989|p=39}}. * Har qanday kishi ham [[odam]]lardan oʻzini ajratadigan emas, balki ularga bogʻlaydigan ishlarni qilish zarurligini biladi{{sfn|Voronsov|1989|p=32}}. * Hayotimizning abadiy va oliy maqsadi — [[ezgulik]]dir. Yaxshilikni biz qanday tushunmaylik, hayotimizning oʻzi yaxshilikka intilishdan boshqa narsa emas{{sfn|Voronsov|1989|p=41}}. * Hech qachon oʻzing qilishing mumkin boʻlgan ishni birovga yuklab, uni tashvishga qoʻyma{{sfn|Voronsov|1989|p=40}}. * [[Hikmatli soʻz]] kitoblari [[aql]]ning mustaqil faoliyatiga nafaqat [[tazyiq]] oʻtkazadi, aksincha, mustaqil faoliyatga chorlaydi{{sfn|Voronsov|1989|pp=10-11}}. == I == * [[Idroklilik]] va [[axloqiylik]] hamisha bir-biriga muvofiq keladi{{sfn|Voronsov|1989|p=29}}. * Insonni [[jamiyat]]dan tashqarida tasavvur qilib boʻlmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=29}}. * Inson tani uchun [[sihat-salomatlik]] qanchalik zarur boʻlsa, qalb uchun [[ezgulik]] ham shunchalik muhim: ezguliging boʻlsa, u har ishda muvaffaqiyat keltirsa, uni sezmaysan ham{{sfn|Voronsov|1989|p=41}}. == K == *Koʻpincha [[baxt]]-saodat qidiramiz, vaholanki, u yonginamizda boʻladi. Xuddi koʻzimizda turgan koʻzoynakni koʻpincha qidirganimiz kabi<ref name="hikmatlar" />. == L == * Loʻnda [[fikr]]larning afzalligi shundaki, ular jiddiy kitobxonni oʻzicha oʻylashga majbur etadi{{sfn|Voronsov|1989|p=11}}. == M == *[[Muhammad]] alayhissalomdan boshqa hech kim [[dushman]]larining hurmatiga sazovor boʻlgan emas. U zot koʻplab [[dushman]]larini [[Islom]]ga kiritishga musharraf boʻlgan<ref name="hikmatlar" />. == O == * Odamlar bilan muomalada boʻlib, oʻz foydangni emas, oʻsha odamlarning foydasini oʻyla, oʻzing haqingda oʻzing emas, sen haqingda ular nima fikr yuritishini oʻyla{{sfn|Voronsov|1989|p=40}}. {{Q|Odamlarga muhabbating boʻlmasa, jim yuraver! Oʻz ishing bilan, buyumlar bilan, istagan narsang bilan shugʻullangin-u, faqat odamlar bilan emas. Ishtaha boridagina ovqatlanish ziyonsiz va foydali boʻlgani kabi sevgan paytingdagina odamlar bilan munosabatda boʻlish foydali va ziyonsizdir...|3=„[[Tirilish]]“ asaridan}} == S == * Sotsialistik vatanga muhabbat — [[internatsionalizm]] sari bosqichdir{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. == V == * [[Vatan]]ga muhabbat mavhum tushuncha boʻlmay, tashkilotchilikni, [[taraqqiyot]] va [[madaniyat]]ni talab qiladigan real ruhiy qudratdir{{sfn|Voronsov|1989|p=19}}. * [[Vatan]] nima demak? Bu, oʻzining tarixiy harakatini mazkur maydonda kamolga yetkazadigan bus-butun [[xalq]]dir. Bu, xalqning oʻtmishi, buguni va kelajagidir. Bu, uning rang-barang madaniyati, tili, xarakteri, bu, u tomondan amalga oshirilgan inqilobiy maqsad, tarixiy oʻzgarishlar va uning tarixidagi muhim bosqichlaridir{{sfn|Voronsov|1989|pp=16-17}}. * [[Vatanparvarlik]] — yolgʻiz oʻz vataniga [[mehr]] qoʻyishdan iboratgina emas. Bu juda katta his... Bu — [[vatan]] bilan oʻzini bir butun deb bilish, uning yaxshi-yomon kunlarida asqatish demakdir{{sfn|Voronsov|1989|p=18}}. == Y == * Yasama [[ezgulik]]dan yomoni yoʻq. Oshkora [[yomonlik]]dan koʻra odam yasama ezgulikdan koʻproq nafratlanadi{{sfn|Voronsov|1989|p=44}}. * Yerdan sugʻurib olinib, qumli sahroga tashlangan giyoh halok boʻlganidek, shaxs baxti ham [[jamiyat]]dan tashqarida boʻlmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=31}}. * Yoʻqlik qaʼriga ketgan xalqlar va taraqqiyotdan qolgan yagona meros — ehtimol [[insonparvarlik]]dir, bu demak — [[kitob]]lar, xalq naqllari, marmar obidalar va meʼmorchilik yodgorliklaridir{{sfn|Voronsov|1989|p=41}}. == Oʻ == * Oʻzidan qoniqmaslik dono kishi hayotining zarur shartidir. Faqat shu qoniqmaslikkina kishini oʻz ustida ishlashga undaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=35}}. * Oʻzimni yomon ishdan tiyishga qurbim yetmaydi, deyish — odam oʻzini [[odam]] emas, hatta [[hayvon]] ham emas, balki [[buyum]], deb tan olishi bilan barobardir{{sfn|Voronsov|1989|p=36}}. == Gʻ == * [[Gʻayrat]] maʼnaviy kamolotning zarur shartidir{{sfn|Voronsov|1989|p=36}}. == Sh == * [[Shaxsiyatparastlik]] yoki oʻzicha [[jamiyat]]dan ayrilib qolish, bizning tasavvurimizcha, [[oʻz-oʻzini oʻldirish]]dek bemaʼnilikdir{{sfn|Voronsov|1989|p=31}}. * Shunday [[fikr]]lar borki, ularni benihoya keng maʼnoda qoʻllash mumkin; shu sababdan bunday fikrlar qanchalik koʻpchilikka mos shaklda ifodalangan boʻlsa, [[aql]] va [[yurak]]ka shunchalik koʻp oziq beradi, ular shu darajada chuqur his etilgan fikrlar boʻlib chiqadi{{sfn|Voronsov|1989|p=9}}. == Yana qarang == * [[Tirilish]] == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} ==Havolalar== {{Vikipediya}} {{Ijtimoiy va siyosiy faylasuflar}} [[Turkum:Kishilar]] [[Turkum:Yozuvchilar]] [[Turkum:Publitsistlar]] [[Turkum:Diniy yetakchilar]] [[Turkum:1828-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1910-yilda vafot etganlar]] 1oudzgcfob4aefucqjtclzv0sy86grd 14 3598 30996 7651 2026-06-01T05:20:13Z Bekipediya 2189 30996 wikitext text/x-wiki {{Deathyr}} [[Turkum:Vafot yillariga koʻra kishilar]] 3mtvtzfxbsvyacubxtktjt77gejzhym 14 3729 31015 7809 2026-06-01T05:40:49Z Bekipediya 2189 31015 wikitext text/x-wiki {{Deathyr}} [[Turkum:Vafot yillariga koʻra kishilar]] 3mtvtzfxbsvyacubxtktjt77gejzhym 14 3854 30995 7990 2026-06-01T05:19:51Z Bekipediya 2189 30995 wikitext text/x-wiki {{Birthyr}} [[Turkum:Tavallud yillariga koʻra kishilar]] h1j42yot9nuxzlw2ofahrvgn356ellb 2 4588 30938 24871 2026-05-31T14:01:17Z Bekipediya 2189 /* Kitoblar */ 30938 wikitext text/x-wiki === Kitoblar === {| class="wikitable" style="width:100%; text-align:center;" |+ ! rowspan="2" |№ ! rowspan="2" |Nomi ! rowspan="2" |Muallif(lar) ! rowspan="2" |Holati ! colspan="2" style="width: 15%;"|Vaqt |- !Boshlanishi !Yakuni |- |1 |[https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Ahmad%20Muhammad.%20Sharq%20Haqni%20topdi....pdf ''Sharq haqni topdi''] |Ahmad Muhammad |{{Yakunlandi}} |{{Comment|08.05.2024|2024-yil 8-may}} |{{Comment|26.09.2024|2024-yil 26-sentyabr}} |- |2 |[https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Hamidjon%20Xomidiy,%20Mahmud%20Hasaniy.%20Mashriqzamin%20hikmat%20bo'stoni.pdf ''Mashriqzamin hikmat boʻstoni''] |Hamidjon Xomidiy; Mahmud Hasaniy |{{Yakunlandi}} |{{Comment|02.10.2024|2024-yil 2-oktyabr}} |{{Comment|02.06.2025|2025-yil 2-iyun}} |- |3 |''Sharq donishmandlari hikmatlari'' |Ahmad Tursun |{{Progression|173|208}} |{{Comment|02.06.2025|2025-yil 2-iyun}} | |- |4 |[https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf ''Tafakkur gulshani''] |Vladimir Voronsov |{{Progression|44|464}} |{{Comment|28.09.2025|2025-yil 28-sentyabr}} | |- |5 |[https://n.ziyouz.com/books/uzbek_xalq_ogzaki_ijodi/T.Mirzayev,%20A.Musoqulov,%20B.Sarimsoqov%20(tuzuvchilar).%20O'zbek%20xalq%20maqollari.pdf ''Oʻzbek xalq maqollari''] | |{{Qilinishi kerak}} | | |- |6 |[https://library.konservatoriya.uz/engine/download.php?id=1207 ''Nozik iboralar''] |[[Az-Zamaxshariy]] |{{Qilinishi kerak}} | | |} === Andozalar === * [[:es:Plantilla:Ficha_de_autor]] * [[:ru:Шаблон:Времена года]] {{Bajarildi}} * [[:ru:Шаблон:Дни недели]] {{Bajarildi}} * [[:ru:Шаблон:Дети и родители]] {{Bajarildi}} * [[:ru:Шаблон:Исламские пророки]] {{Bajarildi}} * [[:ru:Шаблон:Персонажи Корана]] * [[:ru:Шаблон:Месяцы]] {{Bajarildi}} * [[:ru:Шаблон:Основные религиозные произведения]] {{Bajarildi}} * [[:ru:Шаблон:Философия]] {{Bajarildi}} emo82kvypymt3cx0m139lkyvtazkxob 0 5039 30941 26961 2026-05-31T14:07:28Z Bekipediya 2189 /* G */ 30941 wikitext text/x-wiki {{Qartacha|Sarlavha=Goʻzallik|wikipedia=Goʻzallik|wiktionary=goʻzallik|Tasvir=A_Japanese_Beauty_(OAW).png}} '''Goʻzallik''' — estetika tushunchasi. Tabiat va jamiyatdagi narsa va hodisalarning, inson faoliyatining kishida mehr-muhabbat, quvonch, zavq, erkinlik tuygʻulari hosil qilishga qodir boʻlgan xususiyatlarini ifodalaydi. [[Xunuklik]]ning aksi. {{ABD}} == G == {{Q|Goʻzallik baʼzi xislat va belgilardan iborat emas, balki umumiy qiyofada va unda hayot mohiyati qay daraja aks etishidadir{{sfn|Voronsov|1989|p=45}}|[[Nikolay Dobrolyubov]]}} {{Q|Goʻzallik butun olamni qalbga olib kiradigan kuch va isteʼdodga ega{{sfn|Voronsov|1989|p=44}}.|[[Migel de Saavedri Servantes]]}} {{Q|Goʻzallik ham ulugʻ [[neʼmat]] boʻlib, u har kimsaga ham berilavermaydi.|[[Otalar soʻzi]]{{sfn|Xomidiy|Hasaniy|1997|p=215}}}} {{Q|Goʻzallik — haqiqiy baxt-saodat va rasmana qahramonlik boʻlib, u balandparvoz soʻzlarga muhtoj emas{{sfn|Voronsov|1989|p=44}}.|[[Vilgelm Raabe]]}} {{Q|Goʻzallik har yerda intiq kutilgan mehmondir{{sfn|Voronsov|1989|p=44}}.|[[Iogann Volfgang fon Gyote]]}} {{Q|Goʻzal yuz [[koʻz]] nurini oshiradi.|[[Otalar soʻzi]]{{sfn|Xomidiy|Hasaniy|1997|p=223}}}} == I == {{Q|Ikki narsa kishi qoʻlida boʻlsa uvol: goʻzallikka magʻrur boʻlgan kishiga berilgan husn, ikkinchisi – goʻzallik [[qadr]]ini bilmaydigan kishiga tushib qolgan xotin{{sfn|Xomidiy|Hasaniy|1997|p=215}}.|[[Mavlono Xurramiy]]}} == K == {{Q|Kishida ikki goʻzallik boʻlib, ular ichki va tashqi goʻzallikka boʻlinadi. Tashqi goʻzallikka kishining barcha aʼzolari, masalan, koʻz, quloq, qosh, lab, ogʻiz, qoʻl, oyoq, qomat kiradi. Ichki goʻzallik esa kishining yoqimli [[xulq]]lar bilan bezanishidir. Bu xulqlar [[muloyimlik]], [[saxovat]], [[shijoat]], [[ilm]], [[kamtarlik]], [[iffat]] va shunga oʻxshashlardir!{{sfn|Xomidiy|Hasaniy|1997|p=215}}|[[Abulbarakot Qodiriy]]}} == O == {{Q|Oti goʻzalning oʻzi ham goʻzal boʻlavermaydi.|[[Otalar soʻzi]]{{sfn|Xomidiy|Hasaniy|1997|p=215}}}} == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{kitob manbasi|last1=Xomidiy|first1=Hamidjon|last2=Hasaniy|first2=Mahmud|title=Mashriqzamin hikmat boʻstoni|publisher=„Sharq“ nashriyotmatbaa konserni|location=Toshkent|year=1997|pages=251|isbn=978-9943-00-130-5|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Hamidjon%20Xomidiy,%20Mahmud%20Hasaniy.%20Mashriqzamin%20hikmat%20bo'stoni.pdf}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} {{refend}} [[Turkum:Mavzular]] bmoeqm3bun68azfevq9houp9ijnr7x7 0 5842 31020 30937 2026-06-01T06:03:17Z Bekipediya 2189 /* The Bed of Procrustes: Philosophical and Practical Aphorisms (2010) */ + 31020 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Nassim Nicholas Taleb | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = 1960-yil 12-sentyabr | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = | Vikiombor = | nocat = }} '''Nassim Nicholas Taleb''' ({{talaffuz|Nassim Nikolas Taleb}}; 1960-yil 12-sentyabrda tugʻilgan) – amerikalik essenavis, statistik, aforist va sobiq treyder. == Iqtiboslar == {{Q|Iqtibos=Mening asosiy xobbim — oʻzini va oʻz bilimining sifatini haddan tashqari jiddiy qabul qiladigan hamda baʼzida '''''„Bilmayman...“''''' deyishga jurʼati yetmaydigan odamlarning gʻashiga tegishdir.|Asl matn=My major hobby is teasing people who take themselves and the quality of their knowledge too seriously and those who don’t have the guts to sometimes say: '''''I don’t know....'''''|Izoh=[http://www.fooledbyrandomness.com/ Nassim Nicholas Talebning rasmiy veb-sayti]}} {{Q|Iqtibos=Siz dunyoni oʻzgartira olmasligingiz mumkin, lekin hech boʻlmaganda insoniyatning epistemik kibridan biroz zavq olishingiz va shu ortidan tirikchilik qilishingiz mumkin.|Asl matn=You may not be able to change the world but can at least get some entertainment and make a living out of the [[wikt:epistemic#Adjective|epistemic]] arrogance of the human race.|Izoh=[http://www.fooledbyrandomness.com/ Nassim Nicholas Talebning rasmiy veb-sayti]}} {{Q|Iqtibos=Hozirda xavf-xatardan qochish mexanizmimiz miyamizning kognitiv modullari emas, balki koʻproq hissiy modullari orqali boshqarilishi ilmiy konsensus hisoblanadi. Bu bizni [[w:Pleistotsen|Pleistotsen]] davri uchun moslashtirgan boʻlishi mumkin. Bizning xavf-xatar mexanizmimiz yoʻlbarslardan qochishga moʻljallangan; u axborot bilan toʻlib-toshgan zamonaviy dunyo uchun moʻljallanmagan.|Asl matn=It is now the scientific consensus that our risk-avoidance mechanism is not mediated by the cognitive modules of our brain, but rather by the emotional ones. This may have made us fit for the [[w:Pleistocene|Pleistocene]] era. Our risk machinery is designed to run away from tigers; it is not designed for the information-laden modern world.|Izoh=Edge jurnalidagi „A Talk with Nassim Nicholas Taleb“ suhbati muqaddimasidan olingan iqtibos (Aprel, 2004) [http://www.edge.org/3rd_culture/taleb04/taleb_index.html]}} {{Q|Iqtibos=Insonning xavf-xatardan qochish mexanizmini oʻrganuvchi koʻplab tadqiqotlar uning eskirganini va zamonaviy dunyoga mos kelmasligini koʻrsatadi; u takrorlanuvchi hujumlarga qarshi turish va muayyan vaziyatlardan saboq olishga moʻljallangan. Agar kimdir maʼlum bir gʻorda yoʻlbarsga yem boʻlishdan zoʻrgʻa qutulib qolsa, u oʻsha gʻorga yaqinlashmaslikni oʻrganadi.|Asl matn=Much of the research into humans' risk-avoidance machinery shows that it is antiquated and unfit for the modern world; it is made to counter repeatable attacks and learn from specifics. If someone narrowly escapes being eaten by a tiger in a certain cave, then he learns to avoid that cave.|Izoh=The New York Times gazetasidagi [http://www.edge.org/3rd_culture/taleb04/taleb_index.html „Learning to Expect the Unexpected“] maqolasidan ([[2004-04-08]])}} {{Q|Iqtibos=Biz odamlarni imkonsiz narsalar haqida oʻylaganliklari uchun masxara qilishimiz emas, balki mukofotlashimiz kerak.|Asl matn=We should reward people, not ridicule them, for thinking the impossible.|Izoh=The New York Times gazetasidagi „Learning to Expect the Unexpected“ maqolasidan ([[2004-04-08]])}} ===''[[w:Fooled by Randomness|Fooled by Randomness]]'' (2001)=== {{Q|Iqtibos=Maslahat berish xatti-harakatlarimizni hissiy mexanizmimiz emas, balki kognitiv apparatimiz muayyan darajada nazorat qiladi degan farazga tayanadi.|Asl matn=Delivering advice assumes that our cognitive apparatus rather than our emotional machinery exerts some meaningful control over our actions.}} {{Q|Iqtibos=Agar muvaffaqiyatsizlik koʻtarib boʻlmas darajada qimmatga tushsa, biror narsaning qanchalik tez-tez muvaffaqiyat qozonishi hech qanday ahamiyatga ega emas.|Asl matn=It does not matter how frequently something succeeds if failure is too costly to bear.}} {{Q|Iqtibos=Treyding insonni chuqur fikrlashga majbur qiladi; shunchaki qattiq mehnat qiladiganlar esa odatda diqqat-eʼtiborini va intellektual quvvatini yoʻqotadilar. Bundan tashqari, ular oqibatda tasodifiylik girdobiga gʻarq boʻladilar; mehnat etikasi odamlarni asosiy signalga emas, balki shovqinga diqqat qaratishga undaydi.|Asl matn=Trading forces someone to think hard; those who merely work hard generally lose their focus and intellectual energy. In addition, they end up drowning in randomness; work ethics draw people to focus on noise rather than the signal.}} {{Q|Iqtibos=Oʻrtacha muvaffaqiyatni koʻnikma va mehnat bilan tushuntirish mumkin. Ulkan muvaffaqiyat esa tasodifiylikka (variatsiyaga) bogʻliqdir.|Asl matn=Mild success can be explainable by skills and labor. Wild success is attributable to variance.}} {{Q|Iqtibos=Omadli ahmoqlar oʻzlarining shunchaki omadli ahmoq ekanliklaridan zarracha ham shubha qilmaydilar — taʼrifiga koʻra, ular bunday toifaga mansub ekanliklarini bilmaydilar.|Asl matn=Lucky fools do not bear the slightest suspicion that they may be lucky fools - by definition, they do not know that they belong to such a category.}} {{Q|Iqtibos=Qoidalari aniq belgilangan rus ruletkasida oltiga koʻpaytirish va boʻlishni biladigan har bir kishi xavfni yaqqol koʻra oladi, biroq real hayotda inson voqelikning „toʻpponcha barabani“ni koʻra olmaydi.|Asl matn=Unlike a well-defined, precise game like Russian roulette, where the risks are visible to anyone capable of multiplying and dividing by six, one does not observe the barrel of reality.}} {{Q|Iqtibos=Epik shoir qahramonlarga erishgan natijalariga qarab baho bermagan... ularning qismati butunlay tashqi kuchlarga bogʻliq edi... Qahramonlar gʻalaba qozonganlari yoki magʻlub boʻlganlari uchun emas, balki xatti-harakatlari qahramonona boʻlgani tufayli qahramondirlar.|Asl matn=[T]he epic poet did not judge heroes by the result... their fate depended on totally external forces... Heroes are heroes because they are heroic in behavior, not because they won or lost.|Izoh=Two: A Bizarre Accounting Method <nowiki>|</nowiki> George Will is No Solon: On Counterintuitive Truths}} {{Q|Iqtibos=Prognoz va bashoratgoʻylikni aralashtirib yuborish — tasodifiylik keltirib chiqaradigan ahmoqlik alomatidir...|Asl matn=Mixing forecast and prophecy is symptomatic of randomness-foolishness...|Izoh=Two: A Bizarre Accounting Method <nowiki>|</nowiki> George Will is No Solon: On Counterintuitive Truths}} {{Q|Iqtibos=Vaj-dalillarni imkon qadar soddalashtirish kerakligiga eʼtirozim yoʻq... biroq odamlar koʻpincha mediabop qolipga solib soddalashtirib boʻlmaydigan murakkab gʻoyalarni chalkash fikrlash mahsuli deb yanglish tushunishadi. ...[[w:Master of Business Administration|MBA]] egalari moliya bozorlarida kasodga uchrashga moyil boʻlishadi, chunki ularga hamma narsani meʼyoridan... ortiq... soddalashtirish oʻrgatilgan. (...mening oʻzim ham ushbu darajaning baxtsiz sohibiman.)|Asl matn=I do not dispute that arguments should be simplified to their maximum... but people often confuse complex ideas that cannot be simplified into a media-friendly statement as symptomatic of a confused mind. ...[[w:Master of Business Administration|MBA]]s tend to blow up in financial markets, as they are trained to simplify... beyond... requirement. (...I am myself the unhappy holder of the degree.)|Izoh=Two: A Bizarre Accounting Method <nowiki>|</nowiki> George Will is No Solon: On Counterintuitive Truths <nowiki>|</nowiki> ''Humiliated in Debates''}} {{Q|Iqtibos=Inson ongining ehtimollikni idrok etish tizimi shov-shuvlarga shu qadar moyilki, yangiliklardan butunlay voz kechish orqali axborot borasida koʻproq yutuqqa erishish mumkin.|Asl matn=[T]he mental probabilistic map in one's mind is so geared toward the sensational that one would realize informational gains by dispensing with the news.|Izoh=Two: A Bizarre Accounting Method <nowiki>|</nowiki> George Will is No Solon: On Counterintuitive Truths <nowiki>|</nowiki> ''A Different Kind of News''}} {{Q|Iqtibos=Muassasa nuqtai nazaridan, [[w:Risk management|risk menejeri]]ning mavjudligi xavf-xatarni amalda kamaytirishdan koʻra, koʻproq xavf kamayganligi haqida ''taassurot'' uygʻotishga xizmat qiladi.|Asl matn=From the standpoint of an institution, the existence of a [[w:Risk management|risk manager]] has less to do with actual risk reduction than it has to do with the ''impression'' of risk reduction.|Izoh=Two: A Bizarre Accounting Method <nowiki>|</nowiki> George Will is No Solon: On Counterintuitive Truths <nowiki>|</nowiki> ''Epiphenomena''}} {{Q|Iqtibos=1990-yillarning boshlarida... men oʻzim mustaqil ravishda yaratishni oʻrgangan turli [[w:Monte Karlo usuli|Monte-Karlo]] tizimlariga bogʻlanib qoldim... Kompyuter inqilobining bergan samarasi... elektron pochta xabarlari va... chat xonalarida namoyon boʻlmadi; u daqiqasiga millionlab tanlanma trayektoriyalarni hosil qilishga qodir boʻlgan tezkor protsessorlarning toʻsatdan foydalanishga tayyor boʻlib qolganida edi.|Asl matn=In the early 1990s... I became addicted to the various [[w:Monte Carlo method|Monte Carlo]] engines, which I taught myself to build... The dividend of the computer revolution... did not come in... e-mail messages and... chat rooms; it was in the sudden availability of fast processors capable of generating a million sample paths per minute.|Izoh=Three: A Mathematical Meditation on History <nowiki>|</nowiki> Fun in My Attic <nowiki>|</nowiki> Making History}} {{Q|Iqtibos=Modellarim yakunda deyarli hech kim haqiqatda omon qolmasligini koʻrsatdi; ralli paytida „ayiqlar“ pashshadek toʻkildi, „buqalar“ esa yakunda qirgʻinga uchradi... Ammo bitta istisno bor edi... [[w:Option (finance)|opsion]] xaridorlari... ular kasodga uchrashga qarshi sugʻurta sotib olishlari mumkin edi...|Asl matn=My models showed that ultimately almost nobody really survived; bears dropped like flies in the rally and bulls ended up being slaughtered... But there was one exception... [[w:Option (finance)|option]] buyers... could buy the insurance against blowup...|Izoh=Three: A Mathematical Meditation on History <nowiki>|</nowiki> Fun in My Attic <nowiki>|</nowiki> Zorglubs Crowding the Attic}} {{Q|Iqtibos=Menda tarixdan saboq olishning ikki yoʻli bor: oʻtmishdan — qadimgi donishmandlar mutolaasi orqali; hamda kelajakdan — oʻzimning Monte-Karlo „oʻyinchogʻim“ sharofati bilan.|Asl matn=I have two ways of learning from history: from the past, by reading the elders; and from the future, thanks to my Monte Carlo toy.|Izoh=Three: A Mathematical Meditation on History <nowiki>|</nowiki> Fun in My Attic <nowiki>|</nowiki> Denigration of History}} {{Q|Iqtibos={{w|hindsight bias}}ning... zararli oqibati shundaki, oʻtmishni „bashorat qilishda“ usta boʻlganlar... oʻzlarini kelajakni ham yaxshi bashorat qila oladigan deb oʻylashadi... Biz muhim voqealarni oldindan aytib boʻlmaydigan dunyoda yashaymiz...|Asl matn=A... vicious effect of... {{w|hindsight bias}} is that those that are good at ''predicting'' the past... think of themselves as good at predicting the future... [W]e live in a world where important events are not predictable...|Izoh=Three: A Mathematical Meditation on History <nowiki>|</nowiki> Fun in My Attic <nowiki>|</nowiki> Skills in Predicting Past History}} {{Q|Iqtibos=Tarix ustida tajriba oʻtkazib boʻlmaydi. Biroq... u yakunda yomonlarni magʻlub etish uchun... yetarli darajada qudratlidir. Notoʻgʻri savdolar baribir sizni quvib yetadi... Ehtimollik matematiklari bunga... shunday nom berishgan: {{w|ergodiklik}}. Qoʻpol qilib aytganda... juda... uzun tanlanma trayektoriyasining xususiyatlari qisqaroq trayektoriyalar oʻrtacha qiymatining Monte-Karlo xususiyatlariga oʻxshash boʻladi. ...Mahorati boʻlsa-da, omadi kelmaganlar... yakunda baribir koʻtariladi. Omadli ahmoq esa... sekin-asta omadi kamroq chopgan tentak holatiga yaqinlashadi. Ularning har biri... oʻzining uzoq muddatli xususiyatlariga qaytadi.|Asl matn=[H]istory cannot lend itself to experimentation. But... is potent enough... to eventually bury the bad guy. Bad trades catch up with you... Mathematicians of probability give that a... name: ''{{w|ergodicity}}''. [R]oughly... properties of a very... long sample path would be similar to the Monte Carlo properties of an average of shorter ones. ...Those unlucky... in spite of their skills would eventually rise. The lucky fool... would slowly converge to the state of a less-lucky idiot. Each ...would revert to his long-term properties.|Izoh=Three: A Mathematical Meditation on History <nowiki>|</nowiki> Fun in My Attic <nowiki>|</nowiki> My Salon}} {{Q|Iqtibos=Keksalik — goʻzallikdir. ...Mening ichki sezgim, yuzaki qaraganda qanchalik mukammal tuyulishidan qatʼi nazar, yangi fikrlardan koʻra sayqallangan gʻoyalarni koʻproq qadrlashga undaydi — bu karavotim yoniga [[wikt:hoary|koʻhna]] jildlarni yigʻishimning yana bir sababidir... Gʻoyaning shunchalik koʻp davrlardan omon oʻtgani uning nisbiy yashovchanligidan dalolat beradi. Shovqinlar, har holda ularning ''maʼlum bir'' qismi elab tashlangan. ...Taraqqiyot deganda baʼzi yangi maʼlumotlar oʻtmishdagisidan yaxshiroq ekani tushuniladi, yangi maʼlumotlarning oʻrtacha qiymati oʻtmishdagi bilimlarning oʻrnini bosishi emas...|Asl matn=[A]ge is beauty. ...[M]y instinct is to value distilled thought over newer thinking, regardless of its apparent sophistication—another reason to accumulate the [[wikt:hoary#Adjective|hoary]] volumes by my bedside... For an idea to have survived so many cycles is indicative of its relative fitness. Noise, at least ''some'' noise, was filtered out. ...[P]rogress means that some new information is better than past information, not that the average of new information will supplant past information...|Izoh=Three: A Mathematical Meditation on History <nowiki>|</nowiki> Distilled Thinking On Your Palm Pilot <nowiki>|</nowiki> Breaking News}} {{Q|Iqtibos=Chuqur fikrlaydigan jurnalistlar talaygina... Biroq yetakchi OAV jurnalistikasi shunchaki odamlar eʼtiborini tortadigan axborot shovqinini yetkazib berishdan iborat oʻylamasdan qilinadigan jarayondir va ularni bir-biridan ajratish mexanizmi mavjud emas.|Asl matn=There are hordes of thoughtful journalists... [I]t is just that prominent media journalism is a thoughtless process of providing the noise that captures people's attention and there exists no mechanism for separating the two.|Izoh=Three: A Mathematical Meditation on History <nowiki>|</nowiki> Distilled Thinking On Your Palm Pilot <nowiki>|</nowiki> Shiller Redux}} {{Q|Iqtibos=Men... yoshi katta treyderlarni saralab olishda jiddiy afzallik koʻrdim; bunda tanlov mezoni sifatida ularning mutloq muvaffaqiyatidan koʻra, toʻplangan koʻp yillik tajribasiga tayandim... Yoshi kattaroq insonlar kamdan-kam roʻy beradigan hodisalarga uzoqroq vaqt davomida duch kelishgan, shu sababli ularning bunday xavflarga chidamliligi ancha ishonchli boʻlishi mumkin.|Asl matn=I... found a significant advantage in selecting aged traders, using as a selection criterion their cumulative years of experience rather than their absolute success... [O]lder people have been exposed longer to the rare event and can be, convincingly, more resistant to it.|Izoh=Three: A Mathematical Meditation on History <nowiki>|</nowiki> Distilled Thinking On Your Palm Pilot <nowiki>|</nowiki> Gerontocracy}} {{Q|Iqtibos=Qisqa vaqt oraligʻida odam portfelning daromadliligini emas, oʻzgaruvchanligini kuzatadi. ...inson faqat dispersiyani koʻradi, boshqa deyarli hech narsani emas. ...Hissiyotlarimiz buni anglashga moslashmagan. ...Men buni axborotga kirish imkoniga ega boʻlmaslik orqali hal qilaman. ...Sheʼriyat oʻqishni afzal koʻraman.|Asl matn=Over a short time increment, one observes the variability of the portfolio, not the returns. ...[O]ne sees the variance, little else. ...Our emotions are not designed to understand the point. ...I deal with it by having no access to information. ...I prefer to read poetry.|Izoh=Three: A Mathematical Meditation on History <nowiki>|</nowiki> Philostratus in Monte Carlo: On the Difference Between Noise and Information}} {{Q|Iqtibos=Yangiliklar... shovqinga toʻla, tarix esa... asosan undan xolidir.|Asl matn=[N]ews... is full of noise and... history is largely stripped of it.|Izoh=Three: A Mathematical Meditation on History <nowiki>|</nowiki> Philostratus in Monte Carlo: On the Difference Between Noise and Information}} {{Q|Iqtibos=Treyderning fikrlash tizimi uni aynan ''boshqa odamlar qilmaydigan'' ishni qilishga yoʻnaltirishi lozim.|Asl matn=A trader's mental construction should direct him to do precisely ''what other people do not do''.|Izoh=Five: Survival of the Least Fit—Can Evolution be Fooled by Randomness <nowiki>|</nowiki> Carlos the Emerging-Markets Wizard <nowiki>|</nowiki> Lines in the Sand}} {{Q|Iqtibos=Faxriy treyder Marti O'Konnell buni „oʻt oʻchirish xonasi effekti“ (firehouse effect) deb ataydi. ...Bir-biri bilan haddan tashqari uzoq vaqt muloqot qiladigan oʻt oʻchiruvchilar... yakunda tashqi, xolis kuzatuvchiga mutloqo bemaʼni tuyuladigan koʻplab narsalarda oʻzaro hamfikr boʻlib qolishadi...|Asl matn=Veteran trader Marty O'Connell calls this the firehouse effect. ...[F]iremen ...who talk to each other for too long come to agree on many things that an outside, impartial observer would find ludicrous...|Izoh=Five: Survival of the Least Fit—Can Evolution be Fooled by Randomness <nowiki>|</nowiki> Carlos the Emerging-Markets Wizard <nowiki>|</nowiki> Lines in the Sand}} {{Q|Iqtibos=Istalgan vaqtda eng boy treyderlar koʻpincha eng yomon treyderlar boʻladi. Men buni „kesimdagi muammo“ (cross-sectional problem) deb atayman: Muayyan vaqtda... eng muvaffaqiyatli treyderlar, odatda, eng oxirgi davrga (tsiklga) mos kelib qolganlar boʻladi.|Asl matn=[A]t any point in time, the richest traders are often the worst traders. This I will call the ''cross-sectional problem:'' At a given time... the most successful traders are likely to be those fit for the latest cycle.|Izoh=Five: Survival of the Least Fit—Can Evolution be Fooled by Randomness <nowiki>|</nowiki> Carlos the Emerging-Markets Wizard <nowiki>|</nowiki> Lines in the Sand}} {{Q|Iqtibos=Ular, buning ustiga eng tasodifiy muhitlarda faoliyat koʻrsatadigan ''ashaddiy muvaffaqiyatli tasodifiylik ahmogʻi''ga xos xususiyatlarga egadir. ...Ularning boshliqlari va ish beruvchilari ham aynan shu xususiyatni baham koʻrishgan. Ular ham bozordan butunlay chiqib ketishgan.|Asl matn=[T]hey share the traits of the ''acute successful randomness fool'' who, in addition, operates in the most random of environments. ...[T]heir bosses and employers shared the same trait. They, too, are permanently out of the market.|Izoh=Five: Survival of the Least Fit—Can Evolution be Fooled by Randomness <nowiki>|</nowiki> John the High Yield Trader <nowiki>|</nowiki> The Traits They Shared}} {{Q|Iqtibos=Yomon treyderlar oʻz pozitsiyalaridan voz kechishdan koʻra, turmush oʻrtoqlari bilan tezroq ajrashishadi degan gap bor. Gʻoyalarga sodiqlik treyderlar, olimlar yoki umuman hech kim uchun yaxshi narsa emas.|Asl matn=There is a saying that bad traders divorce their spouse sooner than abandon their positions. Loyalty to ideas is not a good thing for traders, scientists - or anyone.|Izoh=Five: Survival of the Least Fit—Can Evolution be Fooled by Randomness <nowiki>|</nowiki> A Review of Market Fools of Randomness Constants <nowiki>|</nowiki> The Traits They Shared}} {{Q|Iqtibos=Xuddi biror hayvon oʻz tanlanma trayektoriyasi omadli boʻlgani... evolutsion kamdan-kam roʻy beradigan hodisadan omon qolgani sababli yashab qolishi mumkin boʻlganidek, muayyan biznesdagi „eng yaxshi“ ishtirokchilar ham [shunday omon qolishi mumkin]... Buning bitta zararli xususiyati shundaki, bular... kamdan-kam roʻy beradigan hodisaga duch kelmasdan qanchalik uzoq vaqt oʻtkazishsa, unga nisbatan shunchalik zaif boʻlib borishadi. ...Agar vaqt cheksizlikka qadar uzaytirilsa, {{w|ergodiklik}} qonuniga koʻra, oʻsha hodisa muqarrar ravishda sodir boʻladi — tur butunlay yoʻq boʻlib ketadi! Chunki evolutsiya barcha mumkin boʻlgan muhitlarning oʻrtacha qiymatiga emas, balki faqat bitta vaqtinchalik ketma-ketlikka moslashishni anglatadi.|Asl matn=Just as an animal could have survived because its sample path was lucky... free of the evolutionary rare event, the "best" operators in a given business can... One vicious attribute is that the longer these... can go without encountering the rare event, the more vulnerable they will be to it. ...[S]hould one extend time to infinity, then by {{w|ergodicity}}, that event will happen with certainty—the species will be wiped out! For evolution means fitness to... only one time series, not the average of all possible environments.|Izoh=Five: Survival of the Least Fit—Can Evolution be Fooled by Randomness <nowiki>|</nowiki> A Review of Market Fools of Randomness Constants <nowiki>|</nowiki> Can Evolution be Fooled by Randomness?}} {{Q|Iqtibos=Nega odamlar ehtimollik va matematik kutilmani, yaʼni ehtimollik hamda ehtimollikning natijaga (yutuq/zararga) koʻpaytmasini chalkashtirib yuborishadi? Asosan buning sababi taʼlim tizimidagi darslarning aksariyati simmetrik muhitlardan olingan misollarga asoslanganidir... qoʻngʻiroqsimon egri chiziq ({{w|Normal distribution|normal taqsimot}})... mutloqo simmetrikdir.|Asl matn=Why do [people] confuse probability and [[w:Taleb distribution#Risks|expectation]], that is, probability [vs.] probability times payoff? Mainly because much... schooling comes from examples in symmetric environments... the... [[w:Normal distribution|bell curve]]... is entirely symmetric.|Izoh=Six: Skewness and Symmetry <nowiki>|</nowiki> The Median is Not the Message}} {{Q|Iqtibos=Men oʻz faoliyatim va biznesimni shunday tashkil qilganmanki... foyda koʻray... Men asimmetrik garovlar orqali kamdan-kam roʻy beradigan hodisalardan foyda olyapman.|Asl matn=I have organized my career and business in such a way as to... benefit... I am profiting from the rare event, with asymmetric bets.|Izoh=Six: Skewness and Symmetry <nowiki>|</nowiki> Bull and Bear Zoology <nowiki>|</nowiki> Rare Events}} {{Q|Iqtibos=Aksariyat sohalarda... asimmetriya muhim rol oʻynamaydi. ...Turli natijalar oʻrtasidagi yakuniy farq unchalik katta boʻlmaganida, koʻplab soha mutaxassislari... oʻz tanlanmalaridan ekstremal qiymatlarni olib tashlashda hech qanday muammoga duch kelishmaydi... Professor... {{w|outlier|chetga chiquvchi (ekstremal) qiymatlarni}} olib tashlaydi va qolganlarining oʻrtacha qiymatini hisoblaydi, bunda uning xulosasi... notoʻgʻri boʻlib qolmaydi. Oddiy ob-havo prognozchisi ham xuddi shunday yoʻl tutadi... Shuning uchun moliya sohasi vakillari ham ushbu texnikani oʻzlashtirib, kamdan-kam roʻy beradigan hodisalarga eʼtibor berishmaydi, biroq buning oqibati... kompaniyani bankrot qilishi mumkinligini bilishmaydi.|Asl matn=In most disciplines... asymmetry does not matter. ...People in most fields ...do not have problems eliminating extreme values from their sample, when the difference in payoff between different outcomes is not significant ...A professor ...removes the ...''{{w|outlier}}s'', and takes the average of the remaining ones, without ...being ...unsound. A casual weather forecaster does the same ...So people in finance borrow the technique and ignore infrequent events, not knowing that the effect ...can bankrupt a company.|Izoh=Six: Skewness and Symmetry <nowiki>|</nowiki> Bull and Bear Zoology <nowiki>|</nowiki> Symmetry and Science}} {{Q|Iqtibos=Koʻplab olimlar... shunday ahmoqlikka yoʻliqishadi... Bunga yaqqol misollardan biri — global isishdir... Bu olimlar dastlab [yuqori haroratli] keskin koʻtarilishlar kamdan-kam roʻy bersa-da, muzliklarning umumiy erishiga nomutanosib ravishda katta taʼsir koʻrsatishini hisobga olishmagan. ...Katta oqibatlarga olib keladigan hodisa, garchi u kamdan-kam sodir boʻlsa ham, uni eʼtiborsiz qoldirib boʻlmaydi.|Asl matn=Many scientists... are... subject to such foolishness... One flagrant example is... [[global warming]]... These scientists initially ignored the fact that these [high temperature] spikes, although rare, had the effect of adding disproportionately to the cumulative melting of the ice caps. ...[A]n event, although rare, that brings large consequences cannot be ignored.|Izoh=Six: Skewness and Symmetry <nowiki>|</nowiki> Bull and Bear Zoology <nowiki>|</nowiki> Symmetry and Science}} {{Q|Iqtibos=Baʼzan bozor maʼlumotlari oddiy qopqonga aylanadi; u sizga oʻz tabiatining mutloqo teskarisini koʻrsatadi... [masalan,] tarixan eng yuqori barqarorlikni namoyish etgan valyutalar... qulashga eng moyil boʻladi.|Asl matn=Sometimes market data becomes a simple trap; it shows you the opposite of its nature... [e.g.,] Currencies that exhibit the largest historical stability... are the most prone to crashes.|Izoh=Six: Skewness and Symmetry <nowiki>|</nowiki> Almost Everyone is Above Average}} {{Q|Iqtibos=Men kelajakdagi natija koʻrsatkichi sifatida oʻtmishning yagona vaqtinchalik ketma-ketligini rad etaman; menga shunchaki maʼlumotlardan ancha koʻproq narsa kerak.|Asl matn=I reject a sole time series of the past as an indication of future performance; I need a lot more than data.|Izoh=Six: Skewness and Symmetry <nowiki>|</nowiki> Almost Everyone is Above Average}} {{Q|Iqtibos=Biz yaqin oʻtmishdagi yuzaki tarixga haddan tashqari koʻp maʼno yuklaymiz... ammo umuman tarixdan saboq olmaymiz, [holbuki u] bizga ilgari hech qachon sodir boʻlmagan narsalar ham baribir sodir boʻlishini oʻrgatadi. ...bu tor doirada belgilangan vaqtinchalik ketma-ketlikdan tashqaridadir; qarash qanchalik keng boʻlsa, saboq ham shunchalik yaxshi boʻladi.|Asl matn=[W]e read too much into shallow recent history... but not from history in general [which] teaches us that things that never happened before do happen. ...outside of the narrowly defined time series; the broader the look, the better the lesson.|Izoh=Six: Skewness and Symmetry <nowiki>|</nowiki> Almost Everyone is Above Average}} {{Q|Iqtibos=...treyderlarning shunday toifasi borki, ularda „teskari“ kamdan-kam roʻy beradigan hodisalar kuzatiladi, ular uchun oʻzgaruvchanlik (volatillik) koʻpincha xushxabar olib keladi. Bunday treyderlar tez-tez, lekin kichik miqdorda pul yoʻqotishadi va kamdan-kam, lekin katta miqdorda pul ishlashadi. ...inqiroz ovchilari. Men ulardan biri boʻlganimdan xursandman.|Asl matn=[T]here is a category of traders who have ''inverse'' rare events, for whom volatility is often the bearer of good news. Those traders lose money frequently, but in small amounts, and make money rarely, but in large amounts. ...crisis hunters. I am happy to be one of them.|Izoh=Six: Skewness and Symmetry <nowiki>|</nowiki> The Rare-Event Fallacy <nowiki>|</nowiki> The Mother of All Deceptions}} [[File:Square root 0 25.svg|thumb|Kvadrat ildiz funksiyasining grafigi]] {{Q|Iqtibos=Statistika... butunlay ishonchlilik darajasining muntazam ravishda ortib borishiga asoslanadi... Tanlanma hajmining ''n'' marta oshishi uchun biz oʻz bilimimizni ''n'' ning kvadrat ildizi miqdorida oshiramiz. ...Statistika bizga pand beradigan joy asimmetrik boʻlgan taqsimotlarga duch kelganimizdadir... Agar asosan qora sharlar boʻlgan koʻzada qizil sharni topish ehtimoli juda kichik boʻlsa, u holda qizil sharlarning ''yoʻqligi'' haqidagi bilimimiz [yanada] sekinroq oʻsib boradi. ...Boshqa tomondan, ulardan bittasi topilishi bilanoq, qizil sharlarning ''borligi'' haqidagi bilimimiz keskin yaxshilanadi. Bilimdagi ushbu asimmetriya... [[David Hume]] va [[Karl Popper]] uchun markaziy falsafiy muammo hisoblanadi.|Asl matn=[S]tatistics... is all based on... the steady augmentation of the confidence level... [F]or an ''n'' times increase in sample size, we increase our knowledge by the square root on ''n''. ...Where statistics ...fails us, is when we have distributions that are not symmetric... If there is a very small probability of finding a red ball in an urn dominated by black ones, then our knowledge about the ''absence'' of red balls will increase [even more] slowly. ...On the other hand, our knowledge of the ''presence'' of red balls will dramatically improve once one of them is found. This asymmetry in knowledge... is the central philosophical problem for... [[David Hume]] and [[Karl Popper]].|Izoh=Six: Skewness and Symmetry <nowiki>|</nowiki> The Rare-Event Fallacy <nowiki>|</nowiki> Why Don't Statisticians Detect Rare Events?}} {{Q|Iqtibos=[[David Hume]] muammoni quyidagicha ifodalagan (bu keyinchalik... [[John Stuart Mill]] tomonidan [[w:Falsifiability|qora qush muammosi]] shaklida qayta bayon etilgan): „Oq qushlarni qanchalik koʻp kuzatmaylik, bu bizga barcha qushlar oq degan xulosaga kelishga asos boʻlolmaydi, biroq bittagina qora qushni kuzatish ushbu xulosani rad etish uchun kifoyadir“.|Asl matn=[[David Hume]] posed the issue in the following way (as rephrased in the [[w:Falsifiability|black swan problem]] by... [[John Stuart Mill]]) ''No amount of observations of white swans can allow the inference that all swans are white, but the observation of a single black swan is sufficient to refute that conclusion''.|Izoh=Seven: The Problem of Induction <nowiki>|</nowiki> From Bacon to Hume <nowiki>|</nowiki> Cygnus Atratus}} {{Q|Iqtibos=Ilm-fan [[Francis Bacon|Bacon]] tufayli empirik (tajribaviy) kuzatuvlarga urgʻu berish tomonga oʻzgargan edi. Muammo shundaki, toʻgʻri metodologiyasiz empirik kuzatuvlar sizni chalgʻitib yuborishi mumkin. [[David Hume|Hume]] bilim toʻplash va uni talqin qilishda qatʼiy intizom (rigor) zarurligini taʼkidlash uchun keldi... [[epistemology|epistemologiya]]... Hume birinchi zamonaviy epistemolog hisoblanadi... u ashaddiy skeptik boʻlgan va ikki narsa oʻrtasidagi bogʻliqlikni hech qachon sabab-oqibat aloqasi sifatida qatʼiy oʻrnatish mumkinligiga ishonmagan.|Asl matn=Science had shifted, thanks to [[Francis Bacon|Bacon]], into an emphasis on empirical observation. The problem is that, without a proper method, empirical observations can lead you astray. Hume came to... stress the need for some rigor in the gathering and interpretation of knowledge... [[epistemology]]... Hume is the first modern epistemologist... he was an obsessive skeptic and never believed... that a link between two items could be established as being causal.|Izoh=Seven: The Problem of Induction <nowiki>|</nowiki> From Bacon to Hume <nowiki>|</nowiki> Cygnus Atratus}} {{Q|Iqtibos=Gʻalaba qozonish ehtimolini maksimallashtirish, agar insonning strategiyasi asimmetriyani ({{w|skewness|asimetriya}}), yaʼni katta zarar koʻrishning kichik ehtimoli va kichik yutuq olishning katta ehtimolini oʻz ichiga olsa, oʻyindan olinadigan matematik kutilmani maksimallashtirishga olib kelmaydi. Agar siz Rus ruletkasiga oʻxshash strategiyadan foydalansangiz... deyarli barcha tanlanmalarda gʻolib boʻlib koʻrinishingiz ehtimoli yuqori — faqatgina oʻzingiz oʻladigan yildan tashqari.|Asl matn=Maximizing the probability of winning does not lead to maximizing the expectation from the game when one's strategy may include {{w|skewness}}, i.e., a small chance of a large loss and a large chance of a small win. If you engaged in a Russian Roulette-type strategy... you are likely to show up as the winner in almost all samples—except in the year when you are dead.|Izoh=Seven: The Problem of Induction <nowiki>|</nowiki> From Bacon to Hume <nowiki>|</nowiki> Neiderhoffer}} {{Q|Iqtibos=Biz mantiqiy va ratsional (oqilona) gʻoyalarni ilgari surishni yaxshi koʻramiz, biroq ularni amalga oshirishdan (ijro etishdan) zavqlanmaymiz.|Asl matn=[W]e like to emit logical and rational ideas but we do not enjoy this execution.|Izoh=Seven: The Problem of Induction <nowiki>|</nowiki> Sir Karl's Promoting Agent <nowiki>|</nowiki> Nobody is Perfect}} {{Q|Iqtibos=Nimaniki eslab qolish osonroq: shunchaki bir-biriga yopishtirilgan faktlar toʻplamimi yoki mantiqiy bogʻliqliklar zanjirini taqdim etuvchi hikoyami? Sabab-oqibat aloqasini xotirada saqlash ancha oson. ...Induksiya oʻzi nima? ...U juda qulay, chunki umumiy qoida xotirada mayda-chuyda tafsilotlar toʻplamiga qaraganda ancha kam joy egallaydi. Bunday siqishning (kompressiyaning) oqibati — idrok etilayotgan tasodifiylik darajasining kamayishidir.|Asl matn=What is easier to remember, a collection of facts glued together, or a story, something that offers a series of logical links? Causality is easier to commit to memory. ...What is induction exactly? ...It is very handy, as the general takes much less room in one's memory than a collection of particulars. The effect of such compression is the reduction in the degree of detected randomness.|Izoh=Seven: The Problem of Induction <nowiki>|</nowiki> Sir Karl's Promoting Agent <nowiki>|</nowiki> Induction and Memory}} {{Q|Iqtibos=Men tajovuzkor (katta) garovlar tikish uchun statistika va induktiv metodlardan foydalanaman, biroq ulardan oʻz xavf-xatarlarimni (tavakkalchilikni) boshqarishda aslo foydalanmayman. ...Men tanigan va bozorda omon qolgan barcha treyderlar ham xuddi shunday yoʻl tutishgan. ...Ular xato qilganda buning qiymati (zarari) cheklangan boʻlishiga ishonch hosil qilishadi... qaysi voqea ularning taxminlari xato ekanini isbotlashini oldindan bilishadi va buni hisobga olishadi... Oʻsha zahoti ular oʻz savdosini toʻxtatishadi. Bu „{{w|Order (exchange)#Stop orders|stop loss}}“ (zararni toʻxtatish) deb ataladi... Men buni juda kam qoʻllanilishini koʻraman.|Asl matn=I will use statistics and inductive methods to make aggressive bets, but I will not use them to manage my risks and exposure. ...[A]ll the surviving traders I know seem to have done the same. ...[T]hey make sure the cost of being wrong is limited ...they know ...which events would prove their conjecture wrong and allow for it ...They would then terminate their trade. This is called a ''[[w:Order (exchange)#Stop orders|stop loss]]'' ...I find it rarely practiced.|Izoh=Seven: The Problem of Induction <nowiki>|</nowiki> Sir Karl's Promoting Agent <nowiki>|</nowiki> Pascal's Wager}} {{Q|Iqtibos=Xato — bu sodir boʻlgan voqeadan keyin (kechikib) aniqlanadigan narsa emas, balki oʻsha lahzagacha mavjud boʻlgan maʼlumotlar yorugʻida baholanishi kerak boʻlgan holatdir.|Asl matn=A mistake is not something to be determined after the fact, but in the light of the information until that point.}} {{Q|Iqtibos=Men har doim oʻzimga eslatib turaman: inson kuzatayotgan narsa — bu shunchaki sof natija (daromad) emas, balki eng yaxshi holatda ham oʻzgaruvchanlik (dispersiya) va natijaning oʻzaro birikmasidir.|Asl matn=I always remind myself that what one observes is at best a combination of variance and returns, not just returns.}} {{Q|Iqtibos=Men pulni kamdan-kam, imkon qadar eng kam tezlikda ishlashga harakat qilaman; chunki men kamdan-kam roʻy beradigan (nodir) hodisalar adolatli baholanmasligiga va voqea qanchalik nodir boʻlsa, uning narxi shunchalik past baholanishiga ishonaman.|Asl matn=I try to make money infrequently, as infrequently as possible simply because I believe that rare events are not fairly valued, and that the rarer the event, the more undervalued it will be in price.}} {{Q|Iqtibos=Xulosa chiqarish bilan bogʻliq asosiy muammo shundaki... maʼlumotlardan xulosa chiqarish oʻz kasbi boʻlgan insonlar koʻpincha bu qopqonga tezroq va ishonch bilan tushib qolishadi... '''Qancha koʻp maʼlumotga ega boʻlsak, unda choʻkib ketish ehtimolimiz shunchalik yuqori boʻladi.''' Umumiy qarashga koʻra... qaror qabul qilish quyidagi prinsipga asoslanadi: kimdir doimiy ravishda... yaxshi natija koʻrsatayotgan boʻlsa, demak u nimadir toʻgʻri ish qilyapti. ...[A]gar kimdir oʻtmishda yaxshiroq natija koʻrsatgan boʻlsa, kelajakda ham olomon ichida yaxshiroq natija koʻrsatish ehtimoli yuqoriroq... Ammo... ehtimollik nazariyasidan kichik bilim hech qanday bilimga ega boʻlmaslikdan ham yomonroq natijalarga olib kelishi mumkin.|Asl matn=The major problem with inference... is that those whose profession it is to derive conclusions from data often fall into the trap faster and more confidently... '''The more data we have, the more likely we are to drown in it.''' For common wisdom... is to base... decision making on the following principle: It is very unlikely for someone to perform... well in a consistent fashion without doing something right. ...[I]f someone performed better... in the past then there is a great[er] chance of performing better than the crowd in the future... But... [a] small knowledge of probability can lead to worse results than no knowledge at all.|Izoh=Part II Monkeys on Typewriters <nowiki>|</nowiki> Survivorship and Other Biases}} {{Q|Iqtibos=Ratsionalroq boʻlish yoki ijtimoiy mensimaslik (kamsitish) hislarini tuygʻularga berilmasdan qabul qilish — inson zotiga xos emas... hozirgi biologiyamiz bilan bu imkonsiz. Mantiqiy mulohaza yuritishdan hech qanday taskin topib boʻlmaydi...|Asl matn=[B]ecoming more rational, or not feeling the emotions of social slights, is not part of the human race... not with our current biology. There is no solace to be found from reasoning...|Izoh=Eight: Too Many Millionaires <nowiki>|</nowiki> How to Stop the Sting of Failure <nowiki>|</nowiki> You're a Failure}} {{Q|Iqtibos=Optimistik (nekbin) qarashlar muvaffaqiyat bashoratchisi ekanligi aytiladi. ...U, shuningdek, muvaffaqiyatsizlik bashoratchisi ham boʻlishi mumkin. Optimist insonlar... ehtimolliklar haqida haddan tashqari oʻziga ishonganliklari uchun koʻproq tavakkal qilishadi; yutganlar boylar va mashhurlar qatorida koʻrinishadi, qolganlar esa muvaffaqiyatsizlikka uchrab, tahlil doirasidan gʻoyib boʻlishadi.|Asl matn=Optimism, it is said, is predictive of success. ...It can also be predictive of failure. Optimistic people... take more risks as they are overconfident of the about the odds; those who win show up among the rich and famous, others fail and disappear from the analysis.|Izoh=Eight: Too Many Millionaires <nowiki>|</nowiki> A Guru's Opinion}} {{Q|Iqtibos=Keling, 10 000 ta xayoliy investitsiya menejerini tasavvur qilaylik... Menejer bir yil zarar koʻrishi bilanoq, namuna (tahlil) doirasidan chiqarib tashlanadi. ...Tangani tanga tashlaymiz; „gerb“ chiqsa, menejer yil davomida 10 000 dollar daromad qiladi, „raqam“ chiqsa, 10 000 dollar yoʻqotadi. ...Adolatli oʻyinda ketma-ket besh yil foyda koʻrgan 313 nafar menejer qoladi. ...Agar biz ulardan birini real dunyoga tashlasak... uning „ajoyib uslubi“, „oʻtkir zehni“ haqida sharhlar olamiz... Uning tarjimayi holini yozuvchi... kelajakdagi buyuk daholardan biri haqida hikoya qiladi. ...Agar uning natijalari pasaya boshlasa (...uning gʻalaba qozonish ehtimoli baribir 50% ligicha qolgan boʻlsa ham), ular... uning „yomon turmush tarzi“dan kamchilik qidirishni boshlashadi. Ular u toʻxtatib qoʻygan biror narsani topib olishadi va uning muvaffaqiyatsizligini oʻsha narsaga yoʻyishadi... Haqiqat shundaki... uning shunchaki omadi tugagan edi.|Asl matn=Let us use 10,000 fictional investment managers... [O]nce a manager has a single bad year, he is thrown out of the sample. ...[T]oss a coin; ''heads'' and the manager will make $10,000 over the year, ''tails'' and he will lose $10,000. ...We have, in a fair game, 313 managers who made money five years in a row. ...[I]f we throw one of these ...into the real world we would get ...comments on his remarkable style, his incisive mind... His biographer will dwell on ...a great mind in the making. ...[S]hould he stop performing (...his odds ...have stayed at 50%) they would start ...finding fault with his dissipated lifestyle. They will find something he stopped doing, and attribute his failure... The truth ...he simply ran out of luck.|Izoh=Nine: It is Easier to Buy and Sell than to Fry an Egg <nowiki>|</nowiki> Fooled by the Numbers <nowiki>|</nowiki> Placebo Investors}} {{Q|Iqtibos=Biror shaxs oʻtmishda qandaydir daromad olgani haqidagi maʼlumot... oʻz-oʻzidan na mazmunli, na ahamiyatlidir. Biz u qaysi populyatsiyadan (umumiy guruhdan) chiqqanini bilishimiz kerak. Agar boshlangʻich guruh 10 000 nafar menejerdan iborat boʻlsa, men (oʻsha bir kishining) natijalariga umuman eʼtibor bermagan boʻlardim.|Asl matn=The information that a person derived some profit in the past... by itself, is neither meaningful nor relevant. We need to know the size of the population from which he came. If the initial population is 10,000 managers, I would ignore the results.|Izoh=Nine: It is Easier to Buy and Sell than to Fry an Egg <nowiki>|</nowiki> Fooled by the Numbers <nowiki>|</nowiki> Ergodicity}} {{Q|Iqtibos=Professor [[Karl Pearson]] tasodifiy bo‘lmaganlikni aniqlaydigan birinchi testni ishlab chiqdi. U “Monte-Karlo” (ruletkaning eski nomi) deb atalgan o‘yinning millionlab yurishlarini tahlil qildi... va bu yurishlar mutlaqo tasodifiy emasligini aniqladi. ...Statistika faylasuflari buni amalda haqiqiy tasodifiylikka erishib bo‘lmasligini, u faqat nazariyada mavjudligini tushuntirish uchun “etalon holati muammosi” deb atashadi.|Asl matn=Professor Karl Pearson... devised the first test of nonrandomness... He examined millions of runs of what was called a Monte Carlo (the old name for a roulette wheel)... He discovered... the runs were not purely random. ...Philosophers of statistics call this the ''reference case problem'' to explain that there is no true attainable randomness in practice, only in theory.|Izoh=Nine: It is Easier to Buy and Sell than to Fry an Egg <nowiki>|</nowiki> Comparative Luck <nowiki>|</nowiki> Professor Pearson Goes to Monte Carlo (Literally): Randomness does not Look Random!}} {{Q|Iqtibos=Hatto statistika fanining asoschilari ham tasodifiy qatorlar qandaydir naqsh (tartib) koʻrsatishga majbur ekanligini unutib qoʻyishgan... [[Karl Pearson|Pearson]]... sunʼiy tasodifiy sonlar generatorlari va... simulyatsiyalar uchun kiritiladigan jadvallarni yaratishdan manfaatdor boʻlgan dastlabki olimlardan biri edi. ...Ular bu jadvallarda... muntazamlik (takrorlanish) boʻlishini xohlashmagan. Biroq, haqiqiy tasodifiylik tasodifiy koʻrinmaydi! ...Bitta tasodifiy qator qandaydir naqshni namoyon etishga majbur.|Asl matn=Even the fathers of statistical science forgot that a random series is bound to exhibit some pattern... [[Karl Pearson|Pearson]] was among the first scholars interested in creating artificial random number generators, tables one could use as inputs for... simulations (precursors of our Monte Carlo simulator). ...[T]hey did not want these tables to exhibit... regularity. Yet real randomness does not look random! ...A single random run is bound to exhibit some pattern ...|Izoh=Nine: It is Easier to Buy and Sell than to Fry an Egg <nowiki>|</nowiki> Comparative Luck <nowiki>|</nowiki> Professor Pearson Goes to Monte Carlo (Literally): Randomness does not Look Random!}} {{Q|Iqtibos=Oʻzining mashaqqatli sinovlari davomida Nero biror marta ham oʻzini 72% tirik va 28% oʻlik deb hisoblamadi.|Asl matn=At no point during his ordeal did Nero think of himself as 72% alive and 28% dead.}} {{Q|Iqtibos=Ehtimollik — bu shunchaki raqamli imkoniyatlar haqida emas, balki muqobil (boshqacha) natija, sabab yoki motiv mavjudligiga boʻlgan ishonch haqidadir.|Asl matn=Probability is not about the odds, but about the belief in the existence of an alternative outcome, cause, or motive.}} {{Q|Iqtibos=Biz koʻrinadigan, oʻzlashtirilgan, shaxsiy, hikoya qilib berilgan va qoʻl bilan ushlab boʻladigan (moddiy) narsalarni maʼqul koʻramiz; mavhum (abstrakt) narsalarga esa past nazar bilan qaraymiz.|Asl matn=We favor the visible, the embedded, the personal, the narrated, and the tangible; we scorn the abstract.}} {{Q|Iqtibos=Vitgenshteyn oʻlchovi: „Agar siz oʻlchagichning ishonchliligiga ishonchingiz komil boʻlmasa, stolni oʻlchash uchun oʻlchagichdan foydalanish barobarida, siz aslida oʻlchagichni oʻlchash uchun stoldan ham foydalanayotgan boʻlishingiz mumkin“.|Asl matn=Wittgenstein's ruler: "Unless you have confidence in the ruler's reliability, if you use a ruler to measure a table you may also be using the table to measure the ruler."|Izoh=224-bet}} {{Q|Iqtibos=Iqtisodchilar oʻz bilimlarining haqiqiy voqelikka muvofiqligi boʻyicha emas, balki qanchalik aqlli gapirayotganlari boʻyicha baholanadilar.|Asl matn=[E]conomists are evaluated on how intelligent they sound, not on a scientific measure of their knowledge of reality.|Izoh=85-bet}} {{Q|Iqtibos=Iqtisod — bu hikoyaviy (narrativ) fan va tushuntirishlarni oʻtmishdagi voqealar asosida moslashtirish juda oson.|Asl matn=[E]conomics is a narrative discipline, and explanations are easy to fit retrospectively.|Izoh=257-bet}} {{Q|Iqtibos=Iqtisodiyotda... siz firibgarlikni tenglamalar ogʻirligi ostiga yashirishingiz mumkin va hech kim sizni qoʻlga tushira olmaydi, chunki iqtisodiyotda „nazorat qilinadigan tajriba“ degan narsa yoʻq. Endi, tanqidchilar tomonidan „ilmiylik niqobi“ (scientism) deb ataladigan bunday usullarning ruhi moliya faniga ham kirib keldi, chunki bir guruh texnik mutaxassislar oʻzlarining matematik bilimlari bozorlarni tushunishga yordam beradi deb oʻylashdi. Moliyaviy muhandislik amaliyoti oʻzi bilan birga ulkan dozalardagi soxta ilmiylikni (psevdofan) olib keldi.|Asl matn=[In] economics... you can disguise charlatanism under the weight of equations and nobody can catch you since there is no such thing as a controlled experiment. Now the spirit of such methods, called scientism by its detractors, continued into the discipline of finance as a few technicians thought their mathematical knowledge could lead them to understand markets. The practice of financial engineering came along with massive doses of pseudoscience.|Izoh=115-bet}} ===''[[w:The Black Swan (Taleb book)|The Black Swan]]: The Impact of the Highly Improbable'' (2007)=== <small>Random House, 2008, {{ISBN|0-81297-918-4}}</small> {{Q|Iqtibos=Men [[Karl Marx|Marks]] va [[Adam Smith]] izdoshlari bilan kelisha olmayman: erkin bozorlarning ishlash sababi odamlarga „ragʻbat“ yoki „mukofot“ berishida emas, balki agressiv „sinash va xato qilish“ orqali ularga omadli boʻlish imkonini berishidadir.|Asl matn=I disagree with the followers of [[Karl Marx|Marx]] and those of [[Adam Smith]]: the reason free markets work is because they allow people to be lucky, thanks to aggressive trial and error, not by giving rewards or "incentives" for skill.|Izoh=xxi-bet}} {{Q|Iqtibos=Do‘stingizning fe’l-atvori, axloqi va shaxsiy nafosati haqida tasavvurga ega bo‘lmoqchi bo‘lsangiz, unga kundalik hayotning doimiy farahbaxsh yog‘dusi ostida emas, balki og‘ir sharoitlar sinovida nazar solishingiz kerak. Jinoyatchining oddiy kunda qiladigan ishlariga qarab, u qanchalik xavfli ekanini baholay olasizmi? Vahshiy kasalliklar va epidemiyalarni inobatga olmasdan sog‘likning mohiyatini tushuna olamizmi? Darhaqiqat, odatiy holat ko‘pincha ahamiyatsizdir.|Asl matn=If you want to get an idea of a friend's temperament, ethics, and personal elegance, you need to look at him under the tests of severe circumstances, not under the regular rosy glow of daily life. Can you assess the danger a criminal poses by examining only what he does on an ordinary day? Can we understand health without considering wild diseases and epidemics? Indeed the normal is often irrelevant.|Izoh=xxix-bet}} {{Q|Iqtibos=Millatni bayroq, bir nechta nutq va davlat madhiyasi bilan qanchalik tez va samarali tarzda qurish mumkinligi hayratlanarlidir; shu kungacha men „livanlik“ degan yorliqdan qochib, uning oʻrniga kamroq cheklovchi „levantlik“ atamasini afzal koʻraman.|Asl matn=It is remarkable how fast and how effectively you can construct a [[nation]]ality with a [[flag]], a few speeches, and a national anthem; to this day I avoid the label "Lebanese," preferring the less restrictive "Levantine" designation.|Izoh=5-bet}} {{Q|Iqtibos=Tarix — shaffof emas. Siz sodir boʻlgan voqealarni koʻrasiz, lekin ularni keltirib chiqargan ssenariyni emas, [...] Tarixiy voqealarning generatori voqealarning oʻzidan farq qiladi, xuddi xudolarning aqlini ularning qilmishlariga qarab oʻqib boʻlmaganidek.|Asl matn=History is opaque. You see what comes out, not the script that produces events, [...] The generator of historical events is different from the events themselves, much as the minds of the gods cannot be read just by witnessing their deeds.|Izoh=8-bet}} {{Q|Iqtibos=Turkumlash insonlar uchun zarur, biroq qachonki bu turkum yakuniy va oʻzgarmas deb qaralsa, u patologik (kasallik) tus oladi. Bu esa odamlarga chegaralarning noaniqligini tushunishga, qolaversa, oʻz turkumlarini qayta koʻrib chiqishga toʻsqinlik qiladi.|Asl matn=Categorizing is necessary for humans, but it becomes pathological when the category is seen as definitive, preventing people from considering the fuzziness of boundaries, let alone revising their categories.|Izoh=15-bet}} {{Q|Iqtibos=Shu narsa haqiqatligicha qoladiki, siz nima toʻgʻri ekanini bilishdan koʻra, nima notoʻgʻri ekanini ancha yuqori ishonch bilan bilasiz.|Asl matn=But it remains the case that you know what is wrong with a lot more confidence than you know what is right.|Izoh=58-bet}} {{Q|Iqtibos=Biz bilimlardan terapiya (ruhiy dalda) sifatida foydalanishga moyilmiz.|Asl matn=We tend to use knowledge as therapy.|Izoh=69-bet}} {{Q|Iqtibos=Kurkaning tajribasi nafaqat qiymatsiz, balki „salbiy qiymatga“ ega boʻlishi mumkinligini hisobga oling. U barchamizga tavsiya qilinganidek, kuzatuv orqali oʻrgangan (axir, ilmiy metod deb shuni aytishadi-ku!). Doʻstona boqib turishlar soni koʻpaygani sari uning ishonchi ortib bordi va soʻyish muqarrar boʻlib qolganiga qaramay, u oʻzini tobora xavfsizroq his qildi. Eʼtibor bering, xavf eng yuqori choʻqqiga chiqqanda, xavfsizlik hissi ham maksimal darajaga yetgan edi!|Asl matn=Consider that the turkey's experience may have, rather than no value, a ''negative value''. It learned from observation, as we are all advised to do (hey, after all, this is what is believed to be the scientific method). Its confidence increased as the number of friendly feedings grew, and it felt increasingly safe even though the slaughter was more and more imminent. Consider that the feeling of safety reached its maximum when the risk was at the highest!|Izoh=40–41-betlar (Taleb kurka haqidagi ushbu masalni [[Bertrand Rassel]]ga nisbat beradi, Rassel esa aslida tovuq haqida yozgan edi.)}} {{Q|Iqtibos=Kazino — men biladigan yagona insoniy faoliyatdirki, unda ehtimolliklar maʼlum, [[Carl Friedrich Gauss|Gauss]]cha (yaʼni, qoʻngʻiroqsimon egri chiziq) va deyarli hisoblab chiqiladigan darajadadir.|Asl matn=The casino is the only human venture I know where the probabilities are known, [[Carl Friedrich Gauss|Gaussian]] (i.e., bell-curve), and almost computable.|Izoh=127-bet}} {{Q|Iqtibos=Ehtimollik — bu gumanitar fan; u skeptitsizmning (shubha qilishning) farzandidir, belida kalkulyator koʻtarib yurgan, oʻzining chiroyli hisob-kitoblar va „aniqlik“ka boʻlgan xohishini qondirmoqchi boʻlgan odamlar uchun vosita emas.|Asl matn=Probability is a liberal art; it is a child of skepticism, not a tool for people with calculators on their belts to satisfy their desire to produce fancy calculations and certainties.|Izoh=128-bet}} {{Q|Iqtibos=Tasodifiy boʻlmagan, lekin u haqidagi maʼlumotlar yetarli boʻlmagan oʻzgaruvchini taxmin qilish (...) bilan tasodifiy oʻzgaruvchini taxmin qilish oʻrtasida hech qanday samarali farq yoʻq. Shu maʼnoda, taxmin qilish (men bilmaydigan, lekin boshqa birov bilishi mumkin boʻlgan narsani) va bashorat qilish (hali sodir boʻlmagan narsani) bir xil narsadir.|Asl matn=There is no effective difference between guessing a variable that is not random, but for which information is partial or deficient (...), and a random one (...). In this sense, guessing (what I don't know, but what someone else may know) and predicting (what has not taken place yet) are the same thing.|Izoh=142-bet}} {{Q|Iqtibos=Kumulativ (yigʻilib boruvchi) xatolar asosan katta kutilmagan hodisalar va katta imkoniyatlarga bogʻliq. Iqtisodiy, moliyaviy va siyosiy bashoratchilar nafaqat ularni oʻtkazib yuborishadi, balki mijozlariga biron bir noodatiy narsa aytishdan uyalishadi — holbuki, „voqealar, maʼlum boʻlishicha, deyarli har doim noodatiy (gʻayrioddiy) boʻladi.“|Asl matn=Cumulative errors depend largely on the big surprises, the big opportunities. Not only do economic, financial, and political predictors miss them, but they are quite ashamed to say anything outlandish to their clients — and yet ''events, it turns out, are almost always outlandish.''|Izoh=149-bet}} {{Q|Iqtibos=Agar daryo oʻrtacha toʻrt fut chuqurlikda boʻlsa, uni kechib oʻtmang.|Asl matn=Don't cross a river if it is four feet deep on average.|Izoh=161-bet}} {{Q|Iqtibos=Byurokratlarning bashoratlari adekvat siyosat yuritish uchun emas, koʻproq xavotirni bosish (tinchlantirish) uchun ishlatiladi.|Asl matn=Forecasting by bureaucrats tends to be used for anxiety relief rather than for adequate policy making.|Izoh=162-bet}} {{Q|Iqtibos=Bir xil oʻtmishdagi maʼlumotlar ham nazariyani, ham uning mutlaqo teskarisini tasdiqlashi mumkin! Agar siz ertagacha omon qolsangiz, bu yo (a) sizning oʻlmas boʻlish ehtimolingiz yuqoriroqligini yoki (b) siz oʻlimga yana bir kun yaqinlashganingizni anglatishi mumkin.|Asl matn=The same past data can confirm a theory and its exact opposite! If you survive until tomorrow, it could mean that either a) you are more likely to be immortal or b) that you are closer to death.|Izoh=185-bet}} {{Q|Iqtibos=Inson oʻz xatolarga moyilligini tan olish orqali hokimiyatni (obroʻni) oʻrnatolmaydi. Oddiy qilib aytganda, odamlar bilim bilan koʻr boʻlishlari kerak — biz odamlarni bir joyga toʻplay oladigan yetakchilarga ergashishga mahkum etilganmiz, chunki guruhda boʻlishning afzalliklari yolgʻiz qolishning kamchiliklaridan ustun turadi. Toʻgʻri yoʻlda yolgʻiz qolgandan koʻra, notoʻgʻri yoʻlda jipslashgan holda harakat qilish biz uchun foydaliroq boʻlib kelgan. Introspektiv (oʻzini tahlil qiluvchi) donishmanddan koʻra, oʻziga ishongan ahmoqqa ergashganlar oʻz genlarining bir qismini bizga meros qoldirganlar. Bu ijtimoiy patologiyada yaqqol koʻrinadi: psixopatlar oʻz ortidan ergashuvchilarni toʻplaydi.|Asl matn=One cannot assert authority by accepting one's own fallibility. Simply, people need to be blinded by knowledge - we are made to follow leaders who can gather people together because the advantages of being in groups trump the disadvantages of being alone. It has been more profitable for us to bind together in the wrong direction than to be alone in the right one. Those who have followed the assertive idiot rather than the introspective wise person have passed us some of their genes. This is apparent from a social pathology: psychopaths rally followers.|Izoh=192-bet}} {{Q|Iqtibos=Nazariy jihatdan tasodifiylik ichki xususiyat boʻlsa-da, amalda tasodifiylik bu „toʻliq boʻlmagan maʼlumot“dir.|Asl matn=While in theory randomness is an intrinsic property, in practice, randomness is ''incomplete information''.|Izoh=198-bet}} {{Q|Iqtibos=Eʼtiqodlarni ularning haqiqatga yaqinligi (ishonarliligi) boʻyicha emas, balki ular keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan zarar miqdori boʻyicha baholang.|Asl matn=Rank beliefs not according to their plausibility but by the harm they may cause.|Izoh=203-bet}} {{Q|Iqtibos=Bu katta shaharlarda yashashni bebaho qiladi, chunki siz kutilmagan baxtli hodisalar ehtimolini oshirasiz — siz „baxtli tasodiflar muhiti“ga kirish imkoniga ega boʻlasiz.|Asl matn=This makes living in big cities invaluable because you increase the odds of serendipitous encounters — you gain exposure to the envelope of serendipity.|Izoh=209-bet}} {{Q|Iqtibos=Globallashuv oʻzaro bogʻliq moʻrtlikni yaratadi, shu bilan birga oʻzgaruvchanlikni kamaytirib, barqarorlik koʻrinishini beradi. Boshqacha aytganda, u vayronkor „Qora qushlar“ni keltirib chiqaradi. Biz ilgari hech qachon global qulash tahdidi ostida yashamaganmiz. Moliya institutlari kam sonli juda yirik banklarga birlashib bormoqda. Deyarli barcha banklar oʻzaro bogʻliq. Shunday qilib, moliyaviy ekotizim gigant, qarindosh-urugʻchilikka asoslangan, byurokratik banklarga aylanib bormoqda — biri qulasa, hammasi qulaydi. Banklar oʻrtasidagi kuchayib borayotgan konsentratsiya moliyaviy inqirozni kamroq ehtimolli qilgandek tuyuladi, lekin ular yuz berganda, ular global koʻlamda boʻladi va bizga juda qattiq zarba beradi. Biz turli kredit siyosatiga ega boʻlgan kichik banklarning diversifikatsiyalangan ekotizimidan, bir-biriga oʻxshash firmalarning yanada bir xil (gomogen) tizimiga oʻtdik. Toʻgʻri, bizda endi bankrotliklar kamroq, lekin ular yuz berganda... bu oʻy haqida oʻylasam etim junjikib ketadi.|Asl matn=Globalization creates interlocking fragility, while reducing volatility and giving the appearance of stability. In other words it creates devastating [[w:Black swan theory|Black Swans]]. We have never lived before under the threat of a global collapse. Financial Institutions have been merging into a smaller number of very large banks. Almost all banks are interrelated. So the financial ecology is swelling into gigantic, incestuous, bureaucratic banks — when one fails, they all fall. The increased concentration among banks seems to have the effect of making financial crisis less likely, but when they happen they are more global in scale and hit us very hard. We have moved from a diversified ecology of small banks, with varied lending policies, to a more homogeneous framework of firms that all resemble one another. True, we now have fewer failures, but when they occur... I shiver at the thought.|Izoh=225–226-betlar}} === Ten principles for a Black Swan-proof world (2009)=== :<small>''[[w:Financial Times|Financial Times]]'', 2009-04-07, [https://www.ft.com/content/5d5aa24e-23a4-11de-996a-00144feabdc0 source].</small> {{Q|Iqtibos=Iqtisodiy muassasalar (universitetlar, regulyatorlar, markaziy bankirlar, hukumat amaldorlari va iqtisodchilar bilan toʻldirilgan turli tashkilotlar) tizimning barbod boʻlishi bilan oʻz qonuniyligini yoʻqotdi. Bizni bu botqoqlikdan chiqarib olish uchun bunday ekspertlarning qobiliyatiga ishonish mas’uliyatsizlik va ahmoqlikdir. Buning oʻrniga, qoʻli toza (tizimga aloqador boʻlmagan yoki xato qilmagan) aqlli odamlarni izlang.|Asl matn=The economics establishment (universities, regulators, central bankers, government officials, various organisations staffed with economists) lost its legitimacy with the failure of the system. It is irresponsible and foolish to put our trust in the ability of such experts to get us out of this mess. Instead, find the smart people whose hands are clean.}} {{Q|Iqtibos=Bizni bugungi holatga keltirgan narsa — bonus tizimidagi asimmetriya (notenglik). Jazolashsiz ragʻbatlantirish boʻlmasligi kerak: kapitalizm — bu faqat mukofot emas, balki mukofotlar va jazolarning uygʻunligidir.|Asl matn=It is the asymmetry of the bonus system that got us here. No incentives without disincentives: capitalism is about rewards and punishments, not just rewards.}} {{Q|Iqtibos=Faqat [[w:Ponzi sxemasi|Ponzi sxemalari]] ishonchga tayanib qolishi kerak. Hukumatlar hech qachon „ishonchni tiklash“ga muhtoj boʻlmasligi kerak. Kaskadli (zanjirsimon) mish-mishlar — bu murakkab tizimlarning mahsulidir. Hukumatlar mish-mishlarni toʻxtata olmaydi. Oddiygina qilib aytganda, biz mish-mishlarga mensimay qaraydigan, ularga nisbatan mustahkam (robust) boʻlgan pozitsiyada turishimiz kerak.|Asl matn=Only [[w:Ponzi scheme|Ponzi schemes]] should depend on confidence. Governments should never need to “restore confidence.” Cascading rumours are a product of complex systems. Governments cannot stop the rumours. Simply, we need to be in a position to shrug off rumours, be robust in the face of them.}} {{Q|Iqtibos=Qarz muammosini koʻproq qarz olish bilan davolash — bu gomeopatiya emas, bu inkor etishdir. Qarz inqirozi vaqtinchalik muammo emas, bu tizimli muammo. Bizga reabilitatsiya (tizimli davolanish) kerak.|Asl matn=Using leverage to cure the problems of too much leverage is not [[wikt:homeopathy#Noun|homeopathy]], it is denial. The debt crisis is not a temporary problem, it is a structural one. We need rehab.}} {{Q|Iqtibos=Iqtisodiy hayot „moliya zanjirlaridan“ xalos etilishi kerak. Biz bozorlarni qiymat saqlash ombori sifatida ishlatmaslikni oʻrganishimiz lozim: ular oddiy fuqarolarga kerak boʻlgan aniqliklarni taʼminlay olmaydi. Fuqarolar oʻzlarining nazoratidagi bizneslari haqida xavotirda boʻlishlari kerak, nazorati ularning qoʻlida boʻlmagan investitsiyalari haqida emas.|Asl matn=Economic life should be [[w:financialization|definancialised]]. We should learn not to use markets as storehouses of value: they do not harbour the certainties that normal citizens require. Citizens should experience anxiety about their own businesses (which they control), not their [[investment]]s (which they do not control).|Izoh=Talebning iqtisodiy falsafasidan}} === ''[[w:The Bed of Procrustes|The Bed of Procrustes: Philosophical and Practical Aphorisms]]'' (2010) === {{Q|Iqtibos=Gʻoya qachonki siz uni mantiqiy yakunigacha olib borishdan qoʻrqsangizgina qiziqarli boʻla boshlaydi.|Asl matn=An idea starts to be interesting when you get scared of taking it to its logical conclusion.|Izoh=3-bet}} {{Q|Iqtibos=Akademiyaning bilimga boʻlgan munosabati — bu fohishalikning muhabbatga boʻlgan munosabati kabidir.|Asl matn=Academia is to knowledge what prostitution is to love.|Izoh=4-bet}} {{Q|Iqtibos=Fanda siz dunyoni tushunishingiz kerak; biznesda esa boshqalar uni notoʻgʻri tushunishlari kerak.|Asl matn=In science you need to understand the world; in business you need others to misunderstand it.|Izoh=4-bet}} {{Q|Iqtibos=Boshqalarning sogʻlom fikrga ega emasligini bahona qilishning oʻzi — sogʻlom fikrning yetishmasligidir.|Asl matn=Using, as an excuse, others’ failure of common sense is in itself a failure of common sense.|Izoh=7-bet}} {{Q|Iqtibos=Kechiktirish — bu ruhning oʻzini tutqunlikdan qutqarish uchun isyonidir.|Asl matn=Procrastination is the soul rebelling against entrapment.|Izoh=8-bet}} {{Q|Iqtibos=Biz muvaffaqiyatsizlikka uchrashimizni ong ostida aniq bilgan holda nimadir qilmoqchi boʻlganimizda, biz maslahat soʻraymiz — shunda muvaffaqiyatsizlik uchun boshqa birovni ayblay olamiz.|Asl matn=When we want to do something while unconsciously certain to fail, we seek advice so we can blame someone else for the failure.|Izoh=9-bet}} {{Q|Iqtibos=Agar siz buni chin dildan his qilsangiz, „yoʻq“ deb aytish qiyinroq.|Asl matn=It’s harder to say no when you really mean it.|Izoh=9-bet}} {{Q|Iqtibos=Fandan hayot va muhim masalalarni tushuntirishini soʻrash — grammatikdan sheʼriyatni tushuntirishini soʻrash bilan barobardir.|Asl matn=Asking science to explain life and vital matters is equivalent to asking a grammarian to explain poetry.|Izoh=17-bet}} {{Q|Iqtibos=Siz faqat va faqat koʻzga koʻrinadigan maqsadlarsiz, hech qanday oqlovsiz va, eng muhimi, boshqa birovning hikoyasi (diktaturasi)dan tashqarida biror narsa qilishga erkin boʻlsangizgina mavjud boʻlasiz.|Asl matn=You exist if and only if you are free to do things without a visible objective, with no justification and, above all, outside the dictatorship of someone else’s narrative.|Izoh=17-bet}} {{Q|Iqtibos=Ilgari odamlar ish kunlari oddiy, yakshanba kunlari esa rasmiy kiyimda yurishardi. Bugun esa buning teskarisi.|Asl matn=People used to wear ordinary clothes weekdays, and formal attire on Sunday. Today it is the exact reverse.|Izoh=19-bet}} {{Q|Iqtibos=Kitob — bu tubanlashuv (profan) taʼsiridan hali toʻliq buzilmagan yagona vositadir.|Asl matn=The book is the only medium left that hasn’t been corrupted by the profane.|Izoh=20-bet}} {{Q|Iqtibos=Restoranlar sizni spirtli ichimlik sotish uchun ovqat bilan oʻziga tortadi; dinlar esa sizga qoidalarni sotish uchun eʼtiqod bilan oʻziga tortadi.|Asl matn=Restaurants get you in with food to sell you liquor; religions get you in with belief to sell you rules.|Izoh=21-bet}} {{Q|Iqtibos=Gazetalardan butunlay tuzalish uchun bir yil davomida oʻtgan haftaning gazetalarini oʻqib chiqing.|Asl matn=To be completely cured of newspapers, spend a year reading the previous week’s newspapers.|Izoh=21-bet}} {{Q|Iqtibos=Muvaffaqiyat — bu oʻrta yoshda bolaligingizning oxirida orzu qilgan odamingizga aylanishdir.|Asl matn=Success is becoming in middle adulthood what you dreamed to be in late childhood.|Izoh=22-bet}} {{Q|Iqtibos=Modernlik boy boʻlish va boyib borish matematik, shaxsiy, ijtimoiy va axloqiy jihatdan bir xil narsa emasligini tushunib yetishi kerak.|Asl matn=Modernity needs to understand that being rich and becoming rich are not mathematically, personally, socially, and ethically the same thing.|Izoh=22-bet}} {{Q|Iqtibos=Qariyalar yoshlarda yetishmaydigan xislatlarga ega boʻlganlarida eng goʻzal koʻrinishadi: vazminlik, eruditsiya, donishmandlik, fronesis (amaliy donolik) va bu post-qahramonona xotirjamlik.|Asl matn=Older people are most beautiful when they have what is lacking in the young: poise, erudition, wisdom, phronesis, and this post-heroic absence of agitation.|Izoh=24-bet}} {{Q|Iqtibos=Ahmoqlar „vaqtni behuda sarflash“ deb ataydigan narsa koʻpincha eng yaxshi sarmoyadir.|Asl matn=What fools call “wasting time” is most often the best investment.|Izoh=24-bet}} {{Q|Iqtibos=Oxirgi yuz yil ichida yozilgan hech narsani oʻqimang; oxirgi ming yil ichida paydo boʻlgan hech qanday mevani yemang; oxirgi toʻrt ming yil ichida paydo boʻlgan hech narsani ichmang (faqat vino va suv); lekin qirq yoshdan oshgan oddiy odamlar bilan gaplashmang.|Asl matn=Read nothing from the past one hundred years; eat no fruits from the past one thousand years; drink nothing from the past four thousand years (just wine and water); but talk to no ordinary man over forty.|Izoh=25-bet}} {{Q|Iqtibos=Qahramonona intilishga ega boʻlmagan erkak oʻttiz yoshidan boshlab oʻlishni boshlaydi.|Asl matn=A man without a heroic bent starts dying at the age of thirty.|Izoh=25-bet}} {{Q|Iqtibos=„Men bandman“ deydigan odam yo oʻz layoqatsizligini (va hayoti ustidan nazoratni yoʻqotganini) tan olayotgan boʻladi, yo boʻlmasa sizdan qutulishga urinayotgan boʻladi.|Asl matn=Someone who says “I am busy” is either declaring incompetence (and lack of control of his life) or trying to get rid of you.|Izoh=26-bet}} {{Q|Iqtibos=Rim va Usmonlilar davridagi qullar bilan bugungi xodimlar oʻrtasidagi farq shundaki, qullar oʻz xoʻjayiniga xushomad qilishlari shart emas edi.|Asl matn=The difference between slaves in Roman and Ottoman days and today’s employees is that slaves did not need to flatter their boss.|Izoh=26-bet}} {{Q|Iqtibos=Siz faqat va faqat rad etgan pulingiz qabul qilgan pulingizdan koʻra shirinroq (qadrliroq) tuyulsa boy hisoblanasiz.|Asl matn=You are rich if and only if money you refuse tastes better than money you accept.|Izoh=27-bet}} {{Q|Iqtibos=Modernlik (zamonaviylik): biz qahramonliksiz yoshlikni, donishmandliksiz qarilikni va ulugʻvorliksiz hayotni yaratdik.|Asl matn=Modernity: we created youth without heroism, age without wisdom, and life without grandeur.|Izoh=27-bet}} {{Q|Iqtibos=Biror odamning qanchalik zerikarli ekanligini, u kimni qiziqarli deb bilishini soʻrash orqali bilib olishingiz mumkin.|Asl matn=You can tell how uninteresting a person is by asking him whom he finds interesting.|Izoh=28-bet}} {{Q|Iqtibos=Samaradorlikka haddan tashqari berilib ketish — sheʼriy, nafis, mustahkam va qahramonona hayot yoʻlidagi asosiy toʻsiqdir.|Asl matn=Preoccupation with efficacy is the main obstacle to a poetic, elegant, robust and heroic life.|Izoh=29-bet}} {{Q|Iqtibos=Joziba — odamlarni ranjitmay haqorat qilish qobiliyati; o‘zbilarmonlik esa buning aksi.|Asl matn=Charm is the ability to insult people without offending them; nerdiness the reverse.|Izoh=30-bet}} {{Q|Iqtibos=Yollanma ishni tizimli qullik deb hisoblamaydiganlar yo ko‘r, yoki o‘zlari yollanma ishchidir.|Asl matn=Those who do not think that employment is systemic slavery are either blind or employed.|Izoh=30-bet}} {{Q|Iqtibos=Ular qutida dunyoga kelishadi; qutida yashash uchun uylariga qaytishadi; qutichalarni belgilab, o‘qishadi; “ish” deb ataladigan joylariga qutida borib, o‘zlarining quti kabi xonalarida o‘tirishadi; do‘konga qutida borib, qutidagi oziq-ovqatni sotib olishadi; “qutidan tashqarida” fikrlash haqida gapirishadi va vafot etishgach, ularni qutiga solishadi.|Asl matn=They are born, put in a box; they go home to live in a box; they study by ticking boxes; they go to what is called “work” in a box, where they sit in their cubicle box; they drive to the grocery store in a box to buy food in a box; they talk about thinking “outside the box”; and when they die they are put in a box.|Izoh=31-bet}} {{Q|Iqtibos=Yigirmanchi asr ijtimoiy utopiyaning bankrotligi bo‘ldi; yigirma birinchisi esa texnologik utopiyaning bankrotligi bo‘ladi.|Asl matn=The twentieth century was the bankruptcy of the social utopia; the twenty-first will be that of the technological one.|Izoh=31-bet}} {{Q|Iqtibos=Qachonki biror ishingizda hech kim bilan raqobatlashmasangiz, ana o‘shandagina chinakam hayot kechirayotgan boʻlasiz.|Asl matn=You have a real life if and only if you do not compete with anyone in any of your pursuits.|Izoh=39-bet}} {{Q|Iqtibos=Faqat yaqin o‘tmishdagina “astoydil ishlash” iste’dod, mahorat va eng asosiysi, sprezzatura (tabiiy beparvolik) yetishmasligidan uyalishni emas, aksincha, g‘urur-iftixorni bildira boshladi.|Asl matn=Only in recent history has “working hard” signaled pride rather than shame for lack of talent, finesse and, mostly, sprezzatura.|Izoh=39-bet}} {{Q|Iqtibos=Ularning “o‘yin” deb ataydigan narsalari (sport zali, sayohat, sport turlari) xuddi ishga o‘xshaydi.|Asl matn=What they call “play” (gym, travel, sports) looks like work.|Izoh=40-bet}} {{Q|Iqtibos=Ko‘pchilikning “parchalanishi” erkin, ijtimoiy va beg‘ubor kollej hayotini tark etib, kasb va oila qurishdek yolg‘izlik “qamog‘iga” tushib qolganida boshlanadi.|Asl matn=Decomposition, for most, starts when they leave the free, social, and uncorrupted college life for the solitary confinement of professions and nuclear families.|Izoh=41-bet}} {{Q|Iqtibos=Raqobatchi sportchiga qarash azobli; u odam bo‘lishdan ko‘ra hayvonga aylanishga qattiq urinsa-da, hech qachon geparddek tez yugura olmaydi, ho‘kizdek baquvvat bo‘la olmayd.|Asl matn=A competitive athlete is painful to look at; trying hard to become an animal rather than a man, he will never be as fast as a cheetah or as strong as an ox.|Izoh=41-bet}} {{Q|Iqtibos=Aniq fanlar dahshatli zerikarli jarayon evaziga shov-shuvli natijalar beradi; falsafa shov-shuvli jarayon evaziga zerikarli natijalar beradi; adabiyot shov-shuvli jarayon evaziga shov-shuvli natijalar beradi; iqtisodiyot esa zerikarli jarayon evaziga zerikarli natijalar beradi.|Asl matn=Hard science gives sensational results with a horribly boring process; philosophy gives boring results with a sensational process; literature gives sensational results with a sensational process; and economics gives boring results with a boring process.|Izoh=45-bet}} {{Q|Iqtibos=Dono naql suhbatni boshlamay turib ham so‘nggi so‘zni aytish imkonini beradi.|Asl matn=A good maxim allows you to have the last word without even starting a conversation.|Izoh=45-bet}} {{Q|Iqtibos=Ahmoq juz’iylikni umumlashtiradi; nodon umumiylikni juz’iylashtiradi; ... dono esa ikkisini ham qilmaydi.|Asl matn=The fool generalizes the particular; the nerd particularizes the general; ... the wise does neither.|Izoh=53-bet}} {{Q|Iqtibos=Siz o‘zligingizni saqlab qolishni, o‘ziga xos bo‘lishni istaysiz; jamoa (maktab, qoidalar, ish, texnologiya) esa sizning bu xosligingizni yo‘qotib, umumiy qolipga tushishingizni xohlaydi.|Asl matn=You want to be yourself, idiosyncratic; the collective (school, rules, jobs, technology) wants you generic to the point of castration.|Izoh=54-bet}} {{Q|Iqtibos=Ahmoqning qopqoni — bu boshqalarning nimalar bilishiyu siz nimalarni bilmasligingizga emas, aksincha, o‘zingiz bilgan va boshqalar bilmagan narsalarga e’tibor qaratishingizdir.|Asl matn=The sucker’s trap is when you focus on what you know and what others don’t know, rather than the reverse.|Izoh=56-bet}} {{Q|Iqtibos=Zehn ravshanligi jasoratning farzandi, aksincha emas.|Asl matn=Mental clarity is the child of courage, not the other way around.|Izoh=57-bet}} {{Q|Iqtibos=Hozirjavoblik zerikarlilikdan xoli aql-idrokni namoyon etib, o‘ziga maftun qiladi.|Asl matn=Wit seduces by signaling intelligence without nerdiness.|Izoh=60-bet}} {{Q|Iqtibos=Buyuklik nafratni xushmuomala mensimaslik (pisand qilmaslik) bilan almashtirishdan boshlanadi.|Asl matn=Greatness starts with the replacement of hatred with polite disdain.|Izoh=64-bet}} {{Q|Iqtibos=Ezgulikning fojiasi shundaki, maqol (oʻgit) qanchalik ravshan, zerikarli, noodatiy boʻlmagan va nasihatgoʻy boʻlsa, uni amalga oshirish shunchalik qiyin boʻladi.|Asl matn=The tragedy of virtue is that the more obvious, boring, unoriginal, and sermonizing the proverb, the harder it is to implement.|Izoh=65-bet}} {{Q|Iqtibos=Axloqli inson o‘z e’tiqodini kasbiga emas, balki kasbini e’tiqodiga moslashtiradi.|Asl matn=Ethical man accords his profession to his beliefs, instead of according his beliefs to his profession.|Izoh=66-bet}} {{Q|Iqtibos=Bo‘yalgan sochlar yoshi katta erkaklarni xunuk ko‘rsatgani kabi, zaifliklaringizni yashirish uchun qilgan harakatlaringiz ham ularni ko‘zga xunuk qilib qo‘yadi.|Asl matn=Just as dyed hair makes older men less attractive, it is what you do to hide your weaknesses that makes them repugnant.|Izoh=68-bet}} {{Q|Iqtibos=Ikki yo‘l o‘rtasida qolsangiz, hech birini tanlamang.|Asl matn=When conflicted between two choices, take neither.|Izoh=71-bet}} {{Q|Iqtibos=Bardoshli inson uchun xato — bu axborotdir.|Asl matn=For the robust, an error is information.|Izoh=72-bet}} {{Q|Iqtibos=Ko‘p narsalarning biz tushunmaydigan, lekin o‘zimiznikidan ancha aqlliroq mantig‘i borligini tan olish uchun favqulodda donishmandlik va matonat zarur.|Asl matn=It takes extraordinary wisdom and self-control to accept that many things have a logic we do not understand that is smarter than our own.|Izoh=78-bet}} {{Q|Iqtibos=Zakovat — ahamiyatsiz narsalarga e’tibor bermaslik demakdir.|Asl matn=Intelligence consists in ignoring things that are irrelevant.|Izoh=78-bet}} {{Q|Iqtibos=Qadimgi mutafakkirlar uchun falsafiy tafakkur boʻsh vaqt mahsuli edi; men uchun esa boʻsh vaqt — falsafiy tafakkur mahsulidir.|Asl matn=For the classics philosophical insight was the product of a life of leisure; for me a life of leisure is the product of philosophical insight.|Izoh=84-bet}} {{Q|Iqtibos=Biz eng ko‘p saboqni ahmoqlardan olamiz... lekin ularga nonko‘rlik bilan javob qaytaramiz.|Asl matn=We learn the most from fools ... yet we pay them back with the worst ingratitude.|Izoh=85-bet}} {{Q|Iqtibos=Biror kishining o‘ta ahmoq (yoki o‘ta dono) ekanligini sinashning eng yaxshi usuli – bu uning moliyaviy va siyosiy yangiliklarni tushuna olishi yoki olmasligidir.|Asl matn=The best test of whether someone is extremely stupid (or extremely wise) is whether financial and political news makes sense to him.|Izoh=87-bet}} {{Q|Iqtibos=Ojiz odam kuchini ko‘rsatib, zaifligini yashiradi; ulug‘ inson esa ojizliklarini bezak yanglig‘ namoyon etadi.|Asl matn=The weak shows his strength and hides his weaknesses; the magnificent exhibits his weaknesses like ornaments.|Izoh=94-bet}} {{Q|Iqtibos=Ijtimoiy fan — o‘zimiz tushuna oladigan muayyan bir toifa insonni ixtiro qilish demakdir.|Asl matn=Social science means inventing a certain brand of human we can understand.|Izoh=95-bet}} {{Q|Iqtibos=Ongimiz ma’lumotlarni ixchamlashtirishga moyil bo‘lgani uchun, biz biror hodisani toifalashdan voz kechib, uni seziladigan holga keltirish o‘rniga, uni aniq va ma’lum bir qolipga solishga (noma’lum jihatlarini esa chetga surishga) ko‘proq urinamiz. Haqiqiy naqshlar bilan bir qatorda soxtalarini ham ilg‘ashimiz tufayli, tasodifiy narsalar aslidan ko‘ra kamroq tasodifiy va ko‘proq aniq bo‘lib ko‘rinadi. Haddan tashqari faol miyamiz umuman hikoyasiz qolishdan ko‘ra, noto‘g‘ri, soddalashtirilgan hikoyani ma’qul ko‘radi.|Asl matn=Because our minds need to reduce information, we are more likely to try to squeeze a phenomenon into the Procrustean bed of a crisp and known category (amputating the unknown), rather than suspend categorization, and make it tangible. Thanks to our detections of false patterns, along with real ones, what is random will appear less random and more certain—our overactive brains are more likely to impose the wrong, simplistic, narrative than no narrative at all.|Izoh=105-bet}} {{Q|Iqtibos=Ahmoqlarning muayyan bir toifasi bor: bular — haddan ziyod o‘qimishlilar, akademiklar, jurnalistlar, gazeta o‘quvchilari, mexanistik “olimlar”, soxta empiristlar va men “epistemik kibr” deb ataydigan ne’matga musharraf bo‘lganlar. Bu ne’mat — o‘zlari ko‘rmagan, kuzatilmagan narsalarni inkor etishdek ajoyib bir qobiliyatdir.|Asl matn=There is a certain category of fool—the overeducated, the academic, the journalist, the newspaper reader, the mechanistic "scientist", the pseudo-empiricist, those endowed with what I call "epistemic arrogance", this wonderful ability to discount what they did not see, the unobserved.|Izoh=106-bet}} {{Q|Iqtibos=Noma’lumni tasvirlashdagi va tasodifiy omillarni anglashdagi xatoliklar noxush oqibatlarga olib kelmasa, biz bardoshlimiz, aks holda esa moʻrtmiz.|Asl matn=We are robust when errors in the representation of the unknown and understanding of random effects do not lead to adverse outcomes —fragile otherwise.|Izoh=107-bet}} {{Q|Iqtibos=Men ona tabiatning mustahkamlik usullariga hurmat bilan qarayman (milliardlab yillar mobaynida mo‘rt bo‘lgan deyarli barcha narsa sinib bitadi); klassik tafakkur esa zamonaviy, ya’ni Ma’rifatdan keyingi sodda, soxta ilmiy autizmdan ko‘ra ancha pishiqroqdir (chunki unda noma’lumlikka hurmat, epistemik kamtarlik bor). Shu bois, mening klassik qadriyatlarim zamonaviylikning soxtaligi, bachkanaligi va filisterligiga qarshi o‘laroq, meni bilimdonlik, nafosat va jasorat uchligini yoqlashga undaydi.|Asl matn=I have respect for mother nature's methods of robustness (billions of years allow most of what is fragile to break); classical thought is more robust (in its respect for the unknown, the epistemic humility) than the modern post-Enlightenment naïve pseudoscientific autism. Thus my classical values make me advocate the triplet of erudition, elegance, and courage; against modernity’s phoniness, nerdiness and philistinism.|Izoh=107-108-betlar}} {{Q|Iqtibos=Faylasuf bo‘lishni istasangiz, avvalo juda sekin yurishdan boshlang.|Asl matn=To become a philosopher, start by walking very slowly.|Izoh=114-bet}} ===''[[w:Antifragile: Things That Gain from Disorder|Antifragile: Things That Gain from Disorder]]'' (2012)=== <small>Random House, 2012, {{ISBN|978-1-4000-6782-4}}</small> == Manbalar == {{manbalar|2}} [[Turkum:1960-yilda tugʻilganlar]] dhkyza4jj9gsio3a2i44hl0yczx72j0 31021 31020 2026-06-01T07:15:35Z Bekipediya 2189 /* Antifragile: Things That Gain from Disorder (2012) */ + 31021 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Nassim Nicholas Taleb | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = 1960-yil 12-sentyabr | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = | Vikiombor = | nocat = }} '''Nassim Nicholas Taleb''' ({{talaffuz|Nassim Nikolas Taleb}}; 1960-yil 12-sentyabrda tugʻilgan) – amerikalik essenavis, statistik, aforist va sobiq treyder. == Iqtiboslar == {{Q|Iqtibos=Mening asosiy xobbim — oʻzini va oʻz bilimining sifatini haddan tashqari jiddiy qabul qiladigan hamda baʼzida '''''„Bilmayman...“''''' deyishga jurʼati yetmaydigan odamlarning gʻashiga tegishdir.|Asl matn=My major hobby is teasing people who take themselves and the quality of their knowledge too seriously and those who don’t have the guts to sometimes say: '''''I don’t know....'''''|Izoh=[http://www.fooledbyrandomness.com/ Nassim Nicholas Talebning rasmiy veb-sayti]}} {{Q|Iqtibos=Siz dunyoni oʻzgartira olmasligingiz mumkin, lekin hech boʻlmaganda insoniyatning epistemik kibridan biroz zavq olishingiz va shu ortidan tirikchilik qilishingiz mumkin.|Asl matn=You may not be able to change the world but can at least get some entertainment and make a living out of the [[wikt:epistemic#Adjective|epistemic]] arrogance of the human race.|Izoh=[http://www.fooledbyrandomness.com/ Nassim Nicholas Talebning rasmiy veb-sayti]}} {{Q|Iqtibos=Hozirda xavf-xatardan qochish mexanizmimiz miyamizning kognitiv modullari emas, balki koʻproq hissiy modullari orqali boshqarilishi ilmiy konsensus hisoblanadi. Bu bizni [[w:Pleistotsen|Pleistotsen]] davri uchun moslashtirgan boʻlishi mumkin. Bizning xavf-xatar mexanizmimiz yoʻlbarslardan qochishga moʻljallangan; u axborot bilan toʻlib-toshgan zamonaviy dunyo uchun moʻljallanmagan.|Asl matn=It is now the scientific consensus that our risk-avoidance mechanism is not mediated by the cognitive modules of our brain, but rather by the emotional ones. This may have made us fit for the [[w:Pleistocene|Pleistocene]] era. Our risk machinery is designed to run away from tigers; it is not designed for the information-laden modern world.|Izoh=Edge jurnalidagi „A Talk with Nassim Nicholas Taleb“ suhbati muqaddimasidan olingan iqtibos (Aprel, 2004) [http://www.edge.org/3rd_culture/taleb04/taleb_index.html]}} {{Q|Iqtibos=Insonning xavf-xatardan qochish mexanizmini oʻrganuvchi koʻplab tadqiqotlar uning eskirganini va zamonaviy dunyoga mos kelmasligini koʻrsatadi; u takrorlanuvchi hujumlarga qarshi turish va muayyan vaziyatlardan saboq olishga moʻljallangan. Agar kimdir maʼlum bir gʻorda yoʻlbarsga yem boʻlishdan zoʻrgʻa qutulib qolsa, u oʻsha gʻorga yaqinlashmaslikni oʻrganadi.|Asl matn=Much of the research into humans' risk-avoidance machinery shows that it is antiquated and unfit for the modern world; it is made to counter repeatable attacks and learn from specifics. If someone narrowly escapes being eaten by a tiger in a certain cave, then he learns to avoid that cave.|Izoh=The New York Times gazetasidagi [http://www.edge.org/3rd_culture/taleb04/taleb_index.html „Learning to Expect the Unexpected“] maqolasidan ([[2004-04-08]])}} {{Q|Iqtibos=Biz odamlarni imkonsiz narsalar haqida oʻylaganliklari uchun masxara qilishimiz emas, balki mukofotlashimiz kerak.|Asl matn=We should reward people, not ridicule them, for thinking the impossible.|Izoh=The New York Times gazetasidagi „Learning to Expect the Unexpected“ maqolasidan ([[2004-04-08]])}} ===''[[w:Fooled by Randomness|Fooled by Randomness]]'' (2001)=== {{Q|Iqtibos=Maslahat berish xatti-harakatlarimizni hissiy mexanizmimiz emas, balki kognitiv apparatimiz muayyan darajada nazorat qiladi degan farazga tayanadi.|Asl matn=Delivering advice assumes that our cognitive apparatus rather than our emotional machinery exerts some meaningful control over our actions.}} {{Q|Iqtibos=Agar muvaffaqiyatsizlik koʻtarib boʻlmas darajada qimmatga tushsa, biror narsaning qanchalik tez-tez muvaffaqiyat qozonishi hech qanday ahamiyatga ega emas.|Asl matn=It does not matter how frequently something succeeds if failure is too costly to bear.}} {{Q|Iqtibos=Treyding insonni chuqur fikrlashga majbur qiladi; shunchaki qattiq mehnat qiladiganlar esa odatda diqqat-eʼtiborini va intellektual quvvatini yoʻqotadilar. Bundan tashqari, ular oqibatda tasodifiylik girdobiga gʻarq boʻladilar; mehnat etikasi odamlarni asosiy signalga emas, balki shovqinga diqqat qaratishga undaydi.|Asl matn=Trading forces someone to think hard; those who merely work hard generally lose their focus and intellectual energy. In addition, they end up drowning in randomness; work ethics draw people to focus on noise rather than the signal.}} {{Q|Iqtibos=Oʻrtacha muvaffaqiyatni koʻnikma va mehnat bilan tushuntirish mumkin. Ulkan muvaffaqiyat esa tasodifiylikka (variatsiyaga) bogʻliqdir.|Asl matn=Mild success can be explainable by skills and labor. Wild success is attributable to variance.}} {{Q|Iqtibos=Omadli ahmoqlar oʻzlarining shunchaki omadli ahmoq ekanliklaridan zarracha ham shubha qilmaydilar — taʼrifiga koʻra, ular bunday toifaga mansub ekanliklarini bilmaydilar.|Asl matn=Lucky fools do not bear the slightest suspicion that they may be lucky fools - by definition, they do not know that they belong to such a category.}} {{Q|Iqtibos=Qoidalari aniq belgilangan rus ruletkasida oltiga koʻpaytirish va boʻlishni biladigan har bir kishi xavfni yaqqol koʻra oladi, biroq real hayotda inson voqelikning „toʻpponcha barabani“ni koʻra olmaydi.|Asl matn=Unlike a well-defined, precise game like Russian roulette, where the risks are visible to anyone capable of multiplying and dividing by six, one does not observe the barrel of reality.}} {{Q|Iqtibos=Epik shoir qahramonlarga erishgan natijalariga qarab baho bermagan... ularning qismati butunlay tashqi kuchlarga bogʻliq edi... Qahramonlar gʻalaba qozonganlari yoki magʻlub boʻlganlari uchun emas, balki xatti-harakatlari qahramonona boʻlgani tufayli qahramondirlar.|Asl matn=[T]he epic poet did not judge heroes by the result... their fate depended on totally external forces... Heroes are heroes because they are heroic in behavior, not because they won or lost.|Izoh=Two: A Bizarre Accounting Method <nowiki>|</nowiki> George Will is No Solon: On Counterintuitive Truths}} {{Q|Iqtibos=Prognoz va bashoratgoʻylikni aralashtirib yuborish — tasodifiylik keltirib chiqaradigan ahmoqlik alomatidir...|Asl matn=Mixing forecast and prophecy is symptomatic of randomness-foolishness...|Izoh=Two: A Bizarre Accounting Method <nowiki>|</nowiki> George Will is No Solon: On Counterintuitive Truths}} {{Q|Iqtibos=Vaj-dalillarni imkon qadar soddalashtirish kerakligiga eʼtirozim yoʻq... biroq odamlar koʻpincha mediabop qolipga solib soddalashtirib boʻlmaydigan murakkab gʻoyalarni chalkash fikrlash mahsuli deb yanglish tushunishadi. ...[[w:Master of Business Administration|MBA]] egalari moliya bozorlarida kasodga uchrashga moyil boʻlishadi, chunki ularga hamma narsani meʼyoridan... ortiq... soddalashtirish oʻrgatilgan. (...mening oʻzim ham ushbu darajaning baxtsiz sohibiman.)|Asl matn=I do not dispute that arguments should be simplified to their maximum... but people often confuse complex ideas that cannot be simplified into a media-friendly statement as symptomatic of a confused mind. ...[[w:Master of Business Administration|MBA]]s tend to blow up in financial markets, as they are trained to simplify... beyond... requirement. (...I am myself the unhappy holder of the degree.)|Izoh=Two: A Bizarre Accounting Method <nowiki>|</nowiki> George Will is No Solon: On Counterintuitive Truths <nowiki>|</nowiki> ''Humiliated in Debates''}} {{Q|Iqtibos=Inson ongining ehtimollikni idrok etish tizimi shov-shuvlarga shu qadar moyilki, yangiliklardan butunlay voz kechish orqali axborot borasida koʻproq yutuqqa erishish mumkin.|Asl matn=[T]he mental probabilistic map in one's mind is so geared toward the sensational that one would realize informational gains by dispensing with the news.|Izoh=Two: A Bizarre Accounting Method <nowiki>|</nowiki> George Will is No Solon: On Counterintuitive Truths <nowiki>|</nowiki> ''A Different Kind of News''}} {{Q|Iqtibos=Muassasa nuqtai nazaridan, [[w:Risk management|risk menejeri]]ning mavjudligi xavf-xatarni amalda kamaytirishdan koʻra, koʻproq xavf kamayganligi haqida ''taassurot'' uygʻotishga xizmat qiladi.|Asl matn=From the standpoint of an institution, the existence of a [[w:Risk management|risk manager]] has less to do with actual risk reduction than it has to do with the ''impression'' of risk reduction.|Izoh=Two: A Bizarre Accounting Method <nowiki>|</nowiki> George Will is No Solon: On Counterintuitive Truths <nowiki>|</nowiki> ''Epiphenomena''}} {{Q|Iqtibos=1990-yillarning boshlarida... men oʻzim mustaqil ravishda yaratishni oʻrgangan turli [[w:Monte Karlo usuli|Monte-Karlo]] tizimlariga bogʻlanib qoldim... Kompyuter inqilobining bergan samarasi... elektron pochta xabarlari va... chat xonalarida namoyon boʻlmadi; u daqiqasiga millionlab tanlanma trayektoriyalarni hosil qilishga qodir boʻlgan tezkor protsessorlarning toʻsatdan foydalanishga tayyor boʻlib qolganida edi.|Asl matn=In the early 1990s... I became addicted to the various [[w:Monte Carlo method|Monte Carlo]] engines, which I taught myself to build... The dividend of the computer revolution... did not come in... e-mail messages and... chat rooms; it was in the sudden availability of fast processors capable of generating a million sample paths per minute.|Izoh=Three: A Mathematical Meditation on History <nowiki>|</nowiki> Fun in My Attic <nowiki>|</nowiki> Making History}} {{Q|Iqtibos=Modellarim yakunda deyarli hech kim haqiqatda omon qolmasligini koʻrsatdi; ralli paytida „ayiqlar“ pashshadek toʻkildi, „buqalar“ esa yakunda qirgʻinga uchradi... Ammo bitta istisno bor edi... [[w:Option (finance)|opsion]] xaridorlari... ular kasodga uchrashga qarshi sugʻurta sotib olishlari mumkin edi...|Asl matn=My models showed that ultimately almost nobody really survived; bears dropped like flies in the rally and bulls ended up being slaughtered... But there was one exception... [[w:Option (finance)|option]] buyers... could buy the insurance against blowup...|Izoh=Three: A Mathematical Meditation on History <nowiki>|</nowiki> Fun in My Attic <nowiki>|</nowiki> Zorglubs Crowding the Attic}} {{Q|Iqtibos=Menda tarixdan saboq olishning ikki yoʻli bor: oʻtmishdan — qadimgi donishmandlar mutolaasi orqali; hamda kelajakdan — oʻzimning Monte-Karlo „oʻyinchogʻim“ sharofati bilan.|Asl matn=I have two ways of learning from history: from the past, by reading the elders; and from the future, thanks to my Monte Carlo toy.|Izoh=Three: A Mathematical Meditation on History <nowiki>|</nowiki> Fun in My Attic <nowiki>|</nowiki> Denigration of History}} {{Q|Iqtibos={{w|hindsight bias}}ning... zararli oqibati shundaki, oʻtmishni „bashorat qilishda“ usta boʻlganlar... oʻzlarini kelajakni ham yaxshi bashorat qila oladigan deb oʻylashadi... Biz muhim voqealarni oldindan aytib boʻlmaydigan dunyoda yashaymiz...|Asl matn=A... vicious effect of... {{w|hindsight bias}} is that those that are good at ''predicting'' the past... think of themselves as good at predicting the future... [W]e live in a world where important events are not predictable...|Izoh=Three: A Mathematical Meditation on History <nowiki>|</nowiki> Fun in My Attic <nowiki>|</nowiki> Skills in Predicting Past History}} {{Q|Iqtibos=Tarix ustida tajriba oʻtkazib boʻlmaydi. Biroq... u yakunda yomonlarni magʻlub etish uchun... yetarli darajada qudratlidir. Notoʻgʻri savdolar baribir sizni quvib yetadi... Ehtimollik matematiklari bunga... shunday nom berishgan: {{w|ergodiklik}}. Qoʻpol qilib aytganda... juda... uzun tanlanma trayektoriyasining xususiyatlari qisqaroq trayektoriyalar oʻrtacha qiymatining Monte-Karlo xususiyatlariga oʻxshash boʻladi. ...Mahorati boʻlsa-da, omadi kelmaganlar... yakunda baribir koʻtariladi. Omadli ahmoq esa... sekin-asta omadi kamroq chopgan tentak holatiga yaqinlashadi. Ularning har biri... oʻzining uzoq muddatli xususiyatlariga qaytadi.|Asl matn=[H]istory cannot lend itself to experimentation. But... is potent enough... to eventually bury the bad guy. Bad trades catch up with you... Mathematicians of probability give that a... name: ''{{w|ergodicity}}''. [R]oughly... properties of a very... long sample path would be similar to the Monte Carlo properties of an average of shorter ones. ...Those unlucky... in spite of their skills would eventually rise. The lucky fool... would slowly converge to the state of a less-lucky idiot. Each ...would revert to his long-term properties.|Izoh=Three: A Mathematical Meditation on History <nowiki>|</nowiki> Fun in My Attic <nowiki>|</nowiki> My Salon}} {{Q|Iqtibos=Keksalik — goʻzallikdir. ...Mening ichki sezgim, yuzaki qaraganda qanchalik mukammal tuyulishidan qatʼi nazar, yangi fikrlardan koʻra sayqallangan gʻoyalarni koʻproq qadrlashga undaydi — bu karavotim yoniga [[wikt:hoary|koʻhna]] jildlarni yigʻishimning yana bir sababidir... Gʻoyaning shunchalik koʻp davrlardan omon oʻtgani uning nisbiy yashovchanligidan dalolat beradi. Shovqinlar, har holda ularning ''maʼlum bir'' qismi elab tashlangan. ...Taraqqiyot deganda baʼzi yangi maʼlumotlar oʻtmishdagisidan yaxshiroq ekani tushuniladi, yangi maʼlumotlarning oʻrtacha qiymati oʻtmishdagi bilimlarning oʻrnini bosishi emas...|Asl matn=[A]ge is beauty. ...[M]y instinct is to value distilled thought over newer thinking, regardless of its apparent sophistication—another reason to accumulate the [[wikt:hoary#Adjective|hoary]] volumes by my bedside... For an idea to have survived so many cycles is indicative of its relative fitness. Noise, at least ''some'' noise, was filtered out. ...[P]rogress means that some new information is better than past information, not that the average of new information will supplant past information...|Izoh=Three: A Mathematical Meditation on History <nowiki>|</nowiki> Distilled Thinking On Your Palm Pilot <nowiki>|</nowiki> Breaking News}} {{Q|Iqtibos=Chuqur fikrlaydigan jurnalistlar talaygina... Biroq yetakchi OAV jurnalistikasi shunchaki odamlar eʼtiborini tortadigan axborot shovqinini yetkazib berishdan iborat oʻylamasdan qilinadigan jarayondir va ularni bir-biridan ajratish mexanizmi mavjud emas.|Asl matn=There are hordes of thoughtful journalists... [I]t is just that prominent media journalism is a thoughtless process of providing the noise that captures people's attention and there exists no mechanism for separating the two.|Izoh=Three: A Mathematical Meditation on History <nowiki>|</nowiki> Distilled Thinking On Your Palm Pilot <nowiki>|</nowiki> Shiller Redux}} {{Q|Iqtibos=Men... yoshi katta treyderlarni saralab olishda jiddiy afzallik koʻrdim; bunda tanlov mezoni sifatida ularning mutloq muvaffaqiyatidan koʻra, toʻplangan koʻp yillik tajribasiga tayandim... Yoshi kattaroq insonlar kamdan-kam roʻy beradigan hodisalarga uzoqroq vaqt davomida duch kelishgan, shu sababli ularning bunday xavflarga chidamliligi ancha ishonchli boʻlishi mumkin.|Asl matn=I... found a significant advantage in selecting aged traders, using as a selection criterion their cumulative years of experience rather than their absolute success... [O]lder people have been exposed longer to the rare event and can be, convincingly, more resistant to it.|Izoh=Three: A Mathematical Meditation on History <nowiki>|</nowiki> Distilled Thinking On Your Palm Pilot <nowiki>|</nowiki> Gerontocracy}} {{Q|Iqtibos=Qisqa vaqt oraligʻida odam portfelning daromadliligini emas, oʻzgaruvchanligini kuzatadi. ...inson faqat dispersiyani koʻradi, boshqa deyarli hech narsani emas. ...Hissiyotlarimiz buni anglashga moslashmagan. ...Men buni axborotga kirish imkoniga ega boʻlmaslik orqali hal qilaman. ...Sheʼriyat oʻqishni afzal koʻraman.|Asl matn=Over a short time increment, one observes the variability of the portfolio, not the returns. ...[O]ne sees the variance, little else. ...Our emotions are not designed to understand the point. ...I deal with it by having no access to information. ...I prefer to read poetry.|Izoh=Three: A Mathematical Meditation on History <nowiki>|</nowiki> Philostratus in Monte Carlo: On the Difference Between Noise and Information}} {{Q|Iqtibos=Yangiliklar... shovqinga toʻla, tarix esa... asosan undan xolidir.|Asl matn=[N]ews... is full of noise and... history is largely stripped of it.|Izoh=Three: A Mathematical Meditation on History <nowiki>|</nowiki> Philostratus in Monte Carlo: On the Difference Between Noise and Information}} {{Q|Iqtibos=Treyderning fikrlash tizimi uni aynan ''boshqa odamlar qilmaydigan'' ishni qilishga yoʻnaltirishi lozim.|Asl matn=A trader's mental construction should direct him to do precisely ''what other people do not do''.|Izoh=Five: Survival of the Least Fit—Can Evolution be Fooled by Randomness <nowiki>|</nowiki> Carlos the Emerging-Markets Wizard <nowiki>|</nowiki> Lines in the Sand}} {{Q|Iqtibos=Faxriy treyder Marti O'Konnell buni „oʻt oʻchirish xonasi effekti“ (firehouse effect) deb ataydi. ...Bir-biri bilan haddan tashqari uzoq vaqt muloqot qiladigan oʻt oʻchiruvchilar... yakunda tashqi, xolis kuzatuvchiga mutloqo bemaʼni tuyuladigan koʻplab narsalarda oʻzaro hamfikr boʻlib qolishadi...|Asl matn=Veteran trader Marty O'Connell calls this the firehouse effect. ...[F]iremen ...who talk to each other for too long come to agree on many things that an outside, impartial observer would find ludicrous...|Izoh=Five: Survival of the Least Fit—Can Evolution be Fooled by Randomness <nowiki>|</nowiki> Carlos the Emerging-Markets Wizard <nowiki>|</nowiki> Lines in the Sand}} {{Q|Iqtibos=Istalgan vaqtda eng boy treyderlar koʻpincha eng yomon treyderlar boʻladi. Men buni „kesimdagi muammo“ (cross-sectional problem) deb atayman: Muayyan vaqtda... eng muvaffaqiyatli treyderlar, odatda, eng oxirgi davrga (tsiklga) mos kelib qolganlar boʻladi.|Asl matn=[A]t any point in time, the richest traders are often the worst traders. This I will call the ''cross-sectional problem:'' At a given time... the most successful traders are likely to be those fit for the latest cycle.|Izoh=Five: Survival of the Least Fit—Can Evolution be Fooled by Randomness <nowiki>|</nowiki> Carlos the Emerging-Markets Wizard <nowiki>|</nowiki> Lines in the Sand}} {{Q|Iqtibos=Ular, buning ustiga eng tasodifiy muhitlarda faoliyat koʻrsatadigan ''ashaddiy muvaffaqiyatli tasodifiylik ahmogʻi''ga xos xususiyatlarga egadir. ...Ularning boshliqlari va ish beruvchilari ham aynan shu xususiyatni baham koʻrishgan. Ular ham bozordan butunlay chiqib ketishgan.|Asl matn=[T]hey share the traits of the ''acute successful randomness fool'' who, in addition, operates in the most random of environments. ...[T]heir bosses and employers shared the same trait. They, too, are permanently out of the market.|Izoh=Five: Survival of the Least Fit—Can Evolution be Fooled by Randomness <nowiki>|</nowiki> John the High Yield Trader <nowiki>|</nowiki> The Traits They Shared}} {{Q|Iqtibos=Yomon treyderlar oʻz pozitsiyalaridan voz kechishdan koʻra, turmush oʻrtoqlari bilan tezroq ajrashishadi degan gap bor. Gʻoyalarga sodiqlik treyderlar, olimlar yoki umuman hech kim uchun yaxshi narsa emas.|Asl matn=There is a saying that bad traders divorce their spouse sooner than abandon their positions. Loyalty to ideas is not a good thing for traders, scientists - or anyone.|Izoh=Five: Survival of the Least Fit—Can Evolution be Fooled by Randomness <nowiki>|</nowiki> A Review of Market Fools of Randomness Constants <nowiki>|</nowiki> The Traits They Shared}} {{Q|Iqtibos=Xuddi biror hayvon oʻz tanlanma trayektoriyasi omadli boʻlgani... evolutsion kamdan-kam roʻy beradigan hodisadan omon qolgani sababli yashab qolishi mumkin boʻlganidek, muayyan biznesdagi „eng yaxshi“ ishtirokchilar ham [shunday omon qolishi mumkin]... Buning bitta zararli xususiyati shundaki, bular... kamdan-kam roʻy beradigan hodisaga duch kelmasdan qanchalik uzoq vaqt oʻtkazishsa, unga nisbatan shunchalik zaif boʻlib borishadi. ...Agar vaqt cheksizlikka qadar uzaytirilsa, {{w|ergodiklik}} qonuniga koʻra, oʻsha hodisa muqarrar ravishda sodir boʻladi — tur butunlay yoʻq boʻlib ketadi! Chunki evolutsiya barcha mumkin boʻlgan muhitlarning oʻrtacha qiymatiga emas, balki faqat bitta vaqtinchalik ketma-ketlikka moslashishni anglatadi.|Asl matn=Just as an animal could have survived because its sample path was lucky... free of the evolutionary rare event, the "best" operators in a given business can... One vicious attribute is that the longer these... can go without encountering the rare event, the more vulnerable they will be to it. ...[S]hould one extend time to infinity, then by {{w|ergodicity}}, that event will happen with certainty—the species will be wiped out! For evolution means fitness to... only one time series, not the average of all possible environments.|Izoh=Five: Survival of the Least Fit—Can Evolution be Fooled by Randomness <nowiki>|</nowiki> A Review of Market Fools of Randomness Constants <nowiki>|</nowiki> Can Evolution be Fooled by Randomness?}} {{Q|Iqtibos=Nega odamlar ehtimollik va matematik kutilmani, yaʼni ehtimollik hamda ehtimollikning natijaga (yutuq/zararga) koʻpaytmasini chalkashtirib yuborishadi? Asosan buning sababi taʼlim tizimidagi darslarning aksariyati simmetrik muhitlardan olingan misollarga asoslanganidir... qoʻngʻiroqsimon egri chiziq ({{w|Normal distribution|normal taqsimot}})... mutloqo simmetrikdir.|Asl matn=Why do [people] confuse probability and [[w:Taleb distribution#Risks|expectation]], that is, probability [vs.] probability times payoff? Mainly because much... schooling comes from examples in symmetric environments... the... [[w:Normal distribution|bell curve]]... is entirely symmetric.|Izoh=Six: Skewness and Symmetry <nowiki>|</nowiki> The Median is Not the Message}} {{Q|Iqtibos=Men oʻz faoliyatim va biznesimni shunday tashkil qilganmanki... foyda koʻray... Men asimmetrik garovlar orqali kamdan-kam roʻy beradigan hodisalardan foyda olyapman.|Asl matn=I have organized my career and business in such a way as to... benefit... I am profiting from the rare event, with asymmetric bets.|Izoh=Six: Skewness and Symmetry <nowiki>|</nowiki> Bull and Bear Zoology <nowiki>|</nowiki> Rare Events}} {{Q|Iqtibos=Aksariyat sohalarda... asimmetriya muhim rol oʻynamaydi. ...Turli natijalar oʻrtasidagi yakuniy farq unchalik katta boʻlmaganida, koʻplab soha mutaxassislari... oʻz tanlanmalaridan ekstremal qiymatlarni olib tashlashda hech qanday muammoga duch kelishmaydi... Professor... {{w|outlier|chetga chiquvchi (ekstremal) qiymatlarni}} olib tashlaydi va qolganlarining oʻrtacha qiymatini hisoblaydi, bunda uning xulosasi... notoʻgʻri boʻlib qolmaydi. Oddiy ob-havo prognozchisi ham xuddi shunday yoʻl tutadi... Shuning uchun moliya sohasi vakillari ham ushbu texnikani oʻzlashtirib, kamdan-kam roʻy beradigan hodisalarga eʼtibor berishmaydi, biroq buning oqibati... kompaniyani bankrot qilishi mumkinligini bilishmaydi.|Asl matn=In most disciplines... asymmetry does not matter. ...People in most fields ...do not have problems eliminating extreme values from their sample, when the difference in payoff between different outcomes is not significant ...A professor ...removes the ...''{{w|outlier}}s'', and takes the average of the remaining ones, without ...being ...unsound. A casual weather forecaster does the same ...So people in finance borrow the technique and ignore infrequent events, not knowing that the effect ...can bankrupt a company.|Izoh=Six: Skewness and Symmetry <nowiki>|</nowiki> Bull and Bear Zoology <nowiki>|</nowiki> Symmetry and Science}} {{Q|Iqtibos=Koʻplab olimlar... shunday ahmoqlikka yoʻliqishadi... Bunga yaqqol misollardan biri — global isishdir... Bu olimlar dastlab [yuqori haroratli] keskin koʻtarilishlar kamdan-kam roʻy bersa-da, muzliklarning umumiy erishiga nomutanosib ravishda katta taʼsir koʻrsatishini hisobga olishmagan. ...Katta oqibatlarga olib keladigan hodisa, garchi u kamdan-kam sodir boʻlsa ham, uni eʼtiborsiz qoldirib boʻlmaydi.|Asl matn=Many scientists... are... subject to such foolishness... One flagrant example is... [[global warming]]... These scientists initially ignored the fact that these [high temperature] spikes, although rare, had the effect of adding disproportionately to the cumulative melting of the ice caps. ...[A]n event, although rare, that brings large consequences cannot be ignored.|Izoh=Six: Skewness and Symmetry <nowiki>|</nowiki> Bull and Bear Zoology <nowiki>|</nowiki> Symmetry and Science}} {{Q|Iqtibos=Baʼzan bozor maʼlumotlari oddiy qopqonga aylanadi; u sizga oʻz tabiatining mutloqo teskarisini koʻrsatadi... [masalan,] tarixan eng yuqori barqarorlikni namoyish etgan valyutalar... qulashga eng moyil boʻladi.|Asl matn=Sometimes market data becomes a simple trap; it shows you the opposite of its nature... [e.g.,] Currencies that exhibit the largest historical stability... are the most prone to crashes.|Izoh=Six: Skewness and Symmetry <nowiki>|</nowiki> Almost Everyone is Above Average}} {{Q|Iqtibos=Men kelajakdagi natija koʻrsatkichi sifatida oʻtmishning yagona vaqtinchalik ketma-ketligini rad etaman; menga shunchaki maʼlumotlardan ancha koʻproq narsa kerak.|Asl matn=I reject a sole time series of the past as an indication of future performance; I need a lot more than data.|Izoh=Six: Skewness and Symmetry <nowiki>|</nowiki> Almost Everyone is Above Average}} {{Q|Iqtibos=Biz yaqin oʻtmishdagi yuzaki tarixga haddan tashqari koʻp maʼno yuklaymiz... ammo umuman tarixdan saboq olmaymiz, [holbuki u] bizga ilgari hech qachon sodir boʻlmagan narsalar ham baribir sodir boʻlishini oʻrgatadi. ...bu tor doirada belgilangan vaqtinchalik ketma-ketlikdan tashqaridadir; qarash qanchalik keng boʻlsa, saboq ham shunchalik yaxshi boʻladi.|Asl matn=[W]e read too much into shallow recent history... but not from history in general [which] teaches us that things that never happened before do happen. ...outside of the narrowly defined time series; the broader the look, the better the lesson.|Izoh=Six: Skewness and Symmetry <nowiki>|</nowiki> Almost Everyone is Above Average}} {{Q|Iqtibos=...treyderlarning shunday toifasi borki, ularda „teskari“ kamdan-kam roʻy beradigan hodisalar kuzatiladi, ular uchun oʻzgaruvchanlik (volatillik) koʻpincha xushxabar olib keladi. Bunday treyderlar tez-tez, lekin kichik miqdorda pul yoʻqotishadi va kamdan-kam, lekin katta miqdorda pul ishlashadi. ...inqiroz ovchilari. Men ulardan biri boʻlganimdan xursandman.|Asl matn=[T]here is a category of traders who have ''inverse'' rare events, for whom volatility is often the bearer of good news. Those traders lose money frequently, but in small amounts, and make money rarely, but in large amounts. ...crisis hunters. I am happy to be one of them.|Izoh=Six: Skewness and Symmetry <nowiki>|</nowiki> The Rare-Event Fallacy <nowiki>|</nowiki> The Mother of All Deceptions}} [[File:Square root 0 25.svg|thumb|Kvadrat ildiz funksiyasining grafigi]] {{Q|Iqtibos=Statistika... butunlay ishonchlilik darajasining muntazam ravishda ortib borishiga asoslanadi... Tanlanma hajmining ''n'' marta oshishi uchun biz oʻz bilimimizni ''n'' ning kvadrat ildizi miqdorida oshiramiz. ...Statistika bizga pand beradigan joy asimmetrik boʻlgan taqsimotlarga duch kelganimizdadir... Agar asosan qora sharlar boʻlgan koʻzada qizil sharni topish ehtimoli juda kichik boʻlsa, u holda qizil sharlarning ''yoʻqligi'' haqidagi bilimimiz [yanada] sekinroq oʻsib boradi. ...Boshqa tomondan, ulardan bittasi topilishi bilanoq, qizil sharlarning ''borligi'' haqidagi bilimimiz keskin yaxshilanadi. Bilimdagi ushbu asimmetriya... [[David Hume]] va [[Karl Popper]] uchun markaziy falsafiy muammo hisoblanadi.|Asl matn=[S]tatistics... is all based on... the steady augmentation of the confidence level... [F]or an ''n'' times increase in sample size, we increase our knowledge by the square root on ''n''. ...Where statistics ...fails us, is when we have distributions that are not symmetric... If there is a very small probability of finding a red ball in an urn dominated by black ones, then our knowledge about the ''absence'' of red balls will increase [even more] slowly. ...On the other hand, our knowledge of the ''presence'' of red balls will dramatically improve once one of them is found. This asymmetry in knowledge... is the central philosophical problem for... [[David Hume]] and [[Karl Popper]].|Izoh=Six: Skewness and Symmetry <nowiki>|</nowiki> The Rare-Event Fallacy <nowiki>|</nowiki> Why Don't Statisticians Detect Rare Events?}} {{Q|Iqtibos=[[David Hume]] muammoni quyidagicha ifodalagan (bu keyinchalik... [[John Stuart Mill]] tomonidan [[w:Falsifiability|qora qush muammosi]] shaklida qayta bayon etilgan): „Oq qushlarni qanchalik koʻp kuzatmaylik, bu bizga barcha qushlar oq degan xulosaga kelishga asos boʻlolmaydi, biroq bittagina qora qushni kuzatish ushbu xulosani rad etish uchun kifoyadir“.|Asl matn=[[David Hume]] posed the issue in the following way (as rephrased in the [[w:Falsifiability|black swan problem]] by... [[John Stuart Mill]]) ''No amount of observations of white swans can allow the inference that all swans are white, but the observation of a single black swan is sufficient to refute that conclusion''.|Izoh=Seven: The Problem of Induction <nowiki>|</nowiki> From Bacon to Hume <nowiki>|</nowiki> Cygnus Atratus}} {{Q|Iqtibos=Ilm-fan [[Francis Bacon|Bacon]] tufayli empirik (tajribaviy) kuzatuvlarga urgʻu berish tomonga oʻzgargan edi. Muammo shundaki, toʻgʻri metodologiyasiz empirik kuzatuvlar sizni chalgʻitib yuborishi mumkin. [[David Hume|Hume]] bilim toʻplash va uni talqin qilishda qatʼiy intizom (rigor) zarurligini taʼkidlash uchun keldi... [[epistemology|epistemologiya]]... Hume birinchi zamonaviy epistemolog hisoblanadi... u ashaddiy skeptik boʻlgan va ikki narsa oʻrtasidagi bogʻliqlikni hech qachon sabab-oqibat aloqasi sifatida qatʼiy oʻrnatish mumkinligiga ishonmagan.|Asl matn=Science had shifted, thanks to [[Francis Bacon|Bacon]], into an emphasis on empirical observation. The problem is that, without a proper method, empirical observations can lead you astray. Hume came to... stress the need for some rigor in the gathering and interpretation of knowledge... [[epistemology]]... Hume is the first modern epistemologist... he was an obsessive skeptic and never believed... that a link between two items could be established as being causal.|Izoh=Seven: The Problem of Induction <nowiki>|</nowiki> From Bacon to Hume <nowiki>|</nowiki> Cygnus Atratus}} {{Q|Iqtibos=Gʻalaba qozonish ehtimolini maksimallashtirish, agar insonning strategiyasi asimmetriyani ({{w|skewness|asimetriya}}), yaʼni katta zarar koʻrishning kichik ehtimoli va kichik yutuq olishning katta ehtimolini oʻz ichiga olsa, oʻyindan olinadigan matematik kutilmani maksimallashtirishga olib kelmaydi. Agar siz Rus ruletkasiga oʻxshash strategiyadan foydalansangiz... deyarli barcha tanlanmalarda gʻolib boʻlib koʻrinishingiz ehtimoli yuqori — faqatgina oʻzingiz oʻladigan yildan tashqari.|Asl matn=Maximizing the probability of winning does not lead to maximizing the expectation from the game when one's strategy may include {{w|skewness}}, i.e., a small chance of a large loss and a large chance of a small win. If you engaged in a Russian Roulette-type strategy... you are likely to show up as the winner in almost all samples—except in the year when you are dead.|Izoh=Seven: The Problem of Induction <nowiki>|</nowiki> From Bacon to Hume <nowiki>|</nowiki> Neiderhoffer}} {{Q|Iqtibos=Biz mantiqiy va ratsional (oqilona) gʻoyalarni ilgari surishni yaxshi koʻramiz, biroq ularni amalga oshirishdan (ijro etishdan) zavqlanmaymiz.|Asl matn=[W]e like to emit logical and rational ideas but we do not enjoy this execution.|Izoh=Seven: The Problem of Induction <nowiki>|</nowiki> Sir Karl's Promoting Agent <nowiki>|</nowiki> Nobody is Perfect}} {{Q|Iqtibos=Nimaniki eslab qolish osonroq: shunchaki bir-biriga yopishtirilgan faktlar toʻplamimi yoki mantiqiy bogʻliqliklar zanjirini taqdim etuvchi hikoyami? Sabab-oqibat aloqasini xotirada saqlash ancha oson. ...Induksiya oʻzi nima? ...U juda qulay, chunki umumiy qoida xotirada mayda-chuyda tafsilotlar toʻplamiga qaraganda ancha kam joy egallaydi. Bunday siqishning (kompressiyaning) oqibati — idrok etilayotgan tasodifiylik darajasining kamayishidir.|Asl matn=What is easier to remember, a collection of facts glued together, or a story, something that offers a series of logical links? Causality is easier to commit to memory. ...What is induction exactly? ...It is very handy, as the general takes much less room in one's memory than a collection of particulars. The effect of such compression is the reduction in the degree of detected randomness.|Izoh=Seven: The Problem of Induction <nowiki>|</nowiki> Sir Karl's Promoting Agent <nowiki>|</nowiki> Induction and Memory}} {{Q|Iqtibos=Men tajovuzkor (katta) garovlar tikish uchun statistika va induktiv metodlardan foydalanaman, biroq ulardan oʻz xavf-xatarlarimni (tavakkalchilikni) boshqarishda aslo foydalanmayman. ...Men tanigan va bozorda omon qolgan barcha treyderlar ham xuddi shunday yoʻl tutishgan. ...Ular xato qilganda buning qiymati (zarari) cheklangan boʻlishiga ishonch hosil qilishadi... qaysi voqea ularning taxminlari xato ekanini isbotlashini oldindan bilishadi va buni hisobga olishadi... Oʻsha zahoti ular oʻz savdosini toʻxtatishadi. Bu „{{w|Order (exchange)#Stop orders|stop loss}}“ (zararni toʻxtatish) deb ataladi... Men buni juda kam qoʻllanilishini koʻraman.|Asl matn=I will use statistics and inductive methods to make aggressive bets, but I will not use them to manage my risks and exposure. ...[A]ll the surviving traders I know seem to have done the same. ...[T]hey make sure the cost of being wrong is limited ...they know ...which events would prove their conjecture wrong and allow for it ...They would then terminate their trade. This is called a ''[[w:Order (exchange)#Stop orders|stop loss]]'' ...I find it rarely practiced.|Izoh=Seven: The Problem of Induction <nowiki>|</nowiki> Sir Karl's Promoting Agent <nowiki>|</nowiki> Pascal's Wager}} {{Q|Iqtibos=Xato — bu sodir boʻlgan voqeadan keyin (kechikib) aniqlanadigan narsa emas, balki oʻsha lahzagacha mavjud boʻlgan maʼlumotlar yorugʻida baholanishi kerak boʻlgan holatdir.|Asl matn=A mistake is not something to be determined after the fact, but in the light of the information until that point.}} {{Q|Iqtibos=Men har doim oʻzimga eslatib turaman: inson kuzatayotgan narsa — bu shunchaki sof natija (daromad) emas, balki eng yaxshi holatda ham oʻzgaruvchanlik (dispersiya) va natijaning oʻzaro birikmasidir.|Asl matn=I always remind myself that what one observes is at best a combination of variance and returns, not just returns.}} {{Q|Iqtibos=Men pulni kamdan-kam, imkon qadar eng kam tezlikda ishlashga harakat qilaman; chunki men kamdan-kam roʻy beradigan (nodir) hodisalar adolatli baholanmasligiga va voqea qanchalik nodir boʻlsa, uning narxi shunchalik past baholanishiga ishonaman.|Asl matn=I try to make money infrequently, as infrequently as possible simply because I believe that rare events are not fairly valued, and that the rarer the event, the more undervalued it will be in price.}} {{Q|Iqtibos=Xulosa chiqarish bilan bogʻliq asosiy muammo shundaki... maʼlumotlardan xulosa chiqarish oʻz kasbi boʻlgan insonlar koʻpincha bu qopqonga tezroq va ishonch bilan tushib qolishadi... '''Qancha koʻp maʼlumotga ega boʻlsak, unda choʻkib ketish ehtimolimiz shunchalik yuqori boʻladi.''' Umumiy qarashga koʻra... qaror qabul qilish quyidagi prinsipga asoslanadi: kimdir doimiy ravishda... yaxshi natija koʻrsatayotgan boʻlsa, demak u nimadir toʻgʻri ish qilyapti. ...[A]gar kimdir oʻtmishda yaxshiroq natija koʻrsatgan boʻlsa, kelajakda ham olomon ichida yaxshiroq natija koʻrsatish ehtimoli yuqoriroq... Ammo... ehtimollik nazariyasidan kichik bilim hech qanday bilimga ega boʻlmaslikdan ham yomonroq natijalarga olib kelishi mumkin.|Asl matn=The major problem with inference... is that those whose profession it is to derive conclusions from data often fall into the trap faster and more confidently... '''The more data we have, the more likely we are to drown in it.''' For common wisdom... is to base... decision making on the following principle: It is very unlikely for someone to perform... well in a consistent fashion without doing something right. ...[I]f someone performed better... in the past then there is a great[er] chance of performing better than the crowd in the future... But... [a] small knowledge of probability can lead to worse results than no knowledge at all.|Izoh=Part II Monkeys on Typewriters <nowiki>|</nowiki> Survivorship and Other Biases}} {{Q|Iqtibos=Ratsionalroq boʻlish yoki ijtimoiy mensimaslik (kamsitish) hislarini tuygʻularga berilmasdan qabul qilish — inson zotiga xos emas... hozirgi biologiyamiz bilan bu imkonsiz. Mantiqiy mulohaza yuritishdan hech qanday taskin topib boʻlmaydi...|Asl matn=[B]ecoming more rational, or not feeling the emotions of social slights, is not part of the human race... not with our current biology. There is no solace to be found from reasoning...|Izoh=Eight: Too Many Millionaires <nowiki>|</nowiki> How to Stop the Sting of Failure <nowiki>|</nowiki> You're a Failure}} {{Q|Iqtibos=Optimistik (nekbin) qarashlar muvaffaqiyat bashoratchisi ekanligi aytiladi. ...U, shuningdek, muvaffaqiyatsizlik bashoratchisi ham boʻlishi mumkin. Optimist insonlar... ehtimolliklar haqida haddan tashqari oʻziga ishonganliklari uchun koʻproq tavakkal qilishadi; yutganlar boylar va mashhurlar qatorida koʻrinishadi, qolganlar esa muvaffaqiyatsizlikka uchrab, tahlil doirasidan gʻoyib boʻlishadi.|Asl matn=Optimism, it is said, is predictive of success. ...It can also be predictive of failure. Optimistic people... take more risks as they are overconfident of the about the odds; those who win show up among the rich and famous, others fail and disappear from the analysis.|Izoh=Eight: Too Many Millionaires <nowiki>|</nowiki> A Guru's Opinion}} {{Q|Iqtibos=Keling, 10 000 ta xayoliy investitsiya menejerini tasavvur qilaylik... Menejer bir yil zarar koʻrishi bilanoq, namuna (tahlil) doirasidan chiqarib tashlanadi. ...Tangani tanga tashlaymiz; „gerb“ chiqsa, menejer yil davomida 10 000 dollar daromad qiladi, „raqam“ chiqsa, 10 000 dollar yoʻqotadi. ...Adolatli oʻyinda ketma-ket besh yil foyda koʻrgan 313 nafar menejer qoladi. ...Agar biz ulardan birini real dunyoga tashlasak... uning „ajoyib uslubi“, „oʻtkir zehni“ haqida sharhlar olamiz... Uning tarjimayi holini yozuvchi... kelajakdagi buyuk daholardan biri haqida hikoya qiladi. ...Agar uning natijalari pasaya boshlasa (...uning gʻalaba qozonish ehtimoli baribir 50% ligicha qolgan boʻlsa ham), ular... uning „yomon turmush tarzi“dan kamchilik qidirishni boshlashadi. Ular u toʻxtatib qoʻygan biror narsani topib olishadi va uning muvaffaqiyatsizligini oʻsha narsaga yoʻyishadi... Haqiqat shundaki... uning shunchaki omadi tugagan edi.|Asl matn=Let us use 10,000 fictional investment managers... [O]nce a manager has a single bad year, he is thrown out of the sample. ...[T]oss a coin; ''heads'' and the manager will make $10,000 over the year, ''tails'' and he will lose $10,000. ...We have, in a fair game, 313 managers who made money five years in a row. ...[I]f we throw one of these ...into the real world we would get ...comments on his remarkable style, his incisive mind... His biographer will dwell on ...a great mind in the making. ...[S]hould he stop performing (...his odds ...have stayed at 50%) they would start ...finding fault with his dissipated lifestyle. They will find something he stopped doing, and attribute his failure... The truth ...he simply ran out of luck.|Izoh=Nine: It is Easier to Buy and Sell than to Fry an Egg <nowiki>|</nowiki> Fooled by the Numbers <nowiki>|</nowiki> Placebo Investors}} {{Q|Iqtibos=Biror shaxs oʻtmishda qandaydir daromad olgani haqidagi maʼlumot... oʻz-oʻzidan na mazmunli, na ahamiyatlidir. Biz u qaysi populyatsiyadan (umumiy guruhdan) chiqqanini bilishimiz kerak. Agar boshlangʻich guruh 10 000 nafar menejerdan iborat boʻlsa, men (oʻsha bir kishining) natijalariga umuman eʼtibor bermagan boʻlardim.|Asl matn=The information that a person derived some profit in the past... by itself, is neither meaningful nor relevant. We need to know the size of the population from which he came. If the initial population is 10,000 managers, I would ignore the results.|Izoh=Nine: It is Easier to Buy and Sell than to Fry an Egg <nowiki>|</nowiki> Fooled by the Numbers <nowiki>|</nowiki> Ergodicity}} {{Q|Iqtibos=Professor [[Karl Pearson]] tasodifiy bo‘lmaganlikni aniqlaydigan birinchi testni ishlab chiqdi. U “Monte-Karlo” (ruletkaning eski nomi) deb atalgan o‘yinning millionlab yurishlarini tahlil qildi... va bu yurishlar mutlaqo tasodifiy emasligini aniqladi. ...Statistika faylasuflari buni amalda haqiqiy tasodifiylikka erishib bo‘lmasligini, u faqat nazariyada mavjudligini tushuntirish uchun “etalon holati muammosi” deb atashadi.|Asl matn=Professor Karl Pearson... devised the first test of nonrandomness... He examined millions of runs of what was called a Monte Carlo (the old name for a roulette wheel)... He discovered... the runs were not purely random. ...Philosophers of statistics call this the ''reference case problem'' to explain that there is no true attainable randomness in practice, only in theory.|Izoh=Nine: It is Easier to Buy and Sell than to Fry an Egg <nowiki>|</nowiki> Comparative Luck <nowiki>|</nowiki> Professor Pearson Goes to Monte Carlo (Literally): Randomness does not Look Random!}} {{Q|Iqtibos=Hatto statistika fanining asoschilari ham tasodifiy qatorlar qandaydir naqsh (tartib) koʻrsatishga majbur ekanligini unutib qoʻyishgan... [[Karl Pearson|Pearson]]... sunʼiy tasodifiy sonlar generatorlari va... simulyatsiyalar uchun kiritiladigan jadvallarni yaratishdan manfaatdor boʻlgan dastlabki olimlardan biri edi. ...Ular bu jadvallarda... muntazamlik (takrorlanish) boʻlishini xohlashmagan. Biroq, haqiqiy tasodifiylik tasodifiy koʻrinmaydi! ...Bitta tasodifiy qator qandaydir naqshni namoyon etishga majbur.|Asl matn=Even the fathers of statistical science forgot that a random series is bound to exhibit some pattern... [[Karl Pearson|Pearson]] was among the first scholars interested in creating artificial random number generators, tables one could use as inputs for... simulations (precursors of our Monte Carlo simulator). ...[T]hey did not want these tables to exhibit... regularity. Yet real randomness does not look random! ...A single random run is bound to exhibit some pattern ...|Izoh=Nine: It is Easier to Buy and Sell than to Fry an Egg <nowiki>|</nowiki> Comparative Luck <nowiki>|</nowiki> Professor Pearson Goes to Monte Carlo (Literally): Randomness does not Look Random!}} {{Q|Iqtibos=Oʻzining mashaqqatli sinovlari davomida Nero biror marta ham oʻzini 72% tirik va 28% oʻlik deb hisoblamadi.|Asl matn=At no point during his ordeal did Nero think of himself as 72% alive and 28% dead.}} {{Q|Iqtibos=Ehtimollik — bu shunchaki raqamli imkoniyatlar haqida emas, balki muqobil (boshqacha) natija, sabab yoki motiv mavjudligiga boʻlgan ishonch haqidadir.|Asl matn=Probability is not about the odds, but about the belief in the existence of an alternative outcome, cause, or motive.}} {{Q|Iqtibos=Biz koʻrinadigan, oʻzlashtirilgan, shaxsiy, hikoya qilib berilgan va qoʻl bilan ushlab boʻladigan (moddiy) narsalarni maʼqul koʻramiz; mavhum (abstrakt) narsalarga esa past nazar bilan qaraymiz.|Asl matn=We favor the visible, the embedded, the personal, the narrated, and the tangible; we scorn the abstract.}} {{Q|Iqtibos=Vitgenshteyn oʻlchovi: „Agar siz oʻlchagichning ishonchliligiga ishonchingiz komil boʻlmasa, stolni oʻlchash uchun oʻlchagichdan foydalanish barobarida, siz aslida oʻlchagichni oʻlchash uchun stoldan ham foydalanayotgan boʻlishingiz mumkin“.|Asl matn=Wittgenstein's ruler: "Unless you have confidence in the ruler's reliability, if you use a ruler to measure a table you may also be using the table to measure the ruler."|Izoh=224-bet}} {{Q|Iqtibos=Iqtisodchilar oʻz bilimlarining haqiqiy voqelikka muvofiqligi boʻyicha emas, balki qanchalik aqlli gapirayotganlari boʻyicha baholanadilar.|Asl matn=[E]conomists are evaluated on how intelligent they sound, not on a scientific measure of their knowledge of reality.|Izoh=85-bet}} {{Q|Iqtibos=Iqtisod — bu hikoyaviy (narrativ) fan va tushuntirishlarni oʻtmishdagi voqealar asosida moslashtirish juda oson.|Asl matn=[E]conomics is a narrative discipline, and explanations are easy to fit retrospectively.|Izoh=257-bet}} {{Q|Iqtibos=Iqtisodiyotda... siz firibgarlikni tenglamalar ogʻirligi ostiga yashirishingiz mumkin va hech kim sizni qoʻlga tushira olmaydi, chunki iqtisodiyotda „nazorat qilinadigan tajriba“ degan narsa yoʻq. Endi, tanqidchilar tomonidan „ilmiylik niqobi“ (scientism) deb ataladigan bunday usullarning ruhi moliya faniga ham kirib keldi, chunki bir guruh texnik mutaxassislar oʻzlarining matematik bilimlari bozorlarni tushunishga yordam beradi deb oʻylashdi. Moliyaviy muhandislik amaliyoti oʻzi bilan birga ulkan dozalardagi soxta ilmiylikni (psevdofan) olib keldi.|Asl matn=[In] economics... you can disguise charlatanism under the weight of equations and nobody can catch you since there is no such thing as a controlled experiment. Now the spirit of such methods, called scientism by its detractors, continued into the discipline of finance as a few technicians thought their mathematical knowledge could lead them to understand markets. The practice of financial engineering came along with massive doses of pseudoscience.|Izoh=115-bet}} ===''[[w:The Black Swan (Taleb book)|The Black Swan]]: The Impact of the Highly Improbable'' (2007)=== <small>Random House, 2008, {{ISBN|0-81297-918-4}}</small> {{Q|Iqtibos=Men [[Karl Marx|Marks]] va [[Adam Smith]] izdoshlari bilan kelisha olmayman: erkin bozorlarning ishlash sababi odamlarga „ragʻbat“ yoki „mukofot“ berishida emas, balki agressiv „sinash va xato qilish“ orqali ularga omadli boʻlish imkonini berishidadir.|Asl matn=I disagree with the followers of [[Karl Marx|Marx]] and those of [[Adam Smith]]: the reason free markets work is because they allow people to be lucky, thanks to aggressive trial and error, not by giving rewards or "incentives" for skill.|Izoh=xxi-bet}} {{Q|Iqtibos=Do‘stingizning fe’l-atvori, axloqi va shaxsiy nafosati haqida tasavvurga ega bo‘lmoqchi bo‘lsangiz, unga kundalik hayotning doimiy farahbaxsh yog‘dusi ostida emas, balki og‘ir sharoitlar sinovida nazar solishingiz kerak. Jinoyatchining oddiy kunda qiladigan ishlariga qarab, u qanchalik xavfli ekanini baholay olasizmi? Vahshiy kasalliklar va epidemiyalarni inobatga olmasdan sog‘likning mohiyatini tushuna olamizmi? Darhaqiqat, odatiy holat ko‘pincha ahamiyatsizdir.|Asl matn=If you want to get an idea of a friend's temperament, ethics, and personal elegance, you need to look at him under the tests of severe circumstances, not under the regular rosy glow of daily life. Can you assess the danger a criminal poses by examining only what he does on an ordinary day? Can we understand health without considering wild diseases and epidemics? Indeed the normal is often irrelevant.|Izoh=xxix-bet}} {{Q|Iqtibos=Millatni bayroq, bir nechta nutq va davlat madhiyasi bilan qanchalik tez va samarali tarzda qurish mumkinligi hayratlanarlidir; shu kungacha men „livanlik“ degan yorliqdan qochib, uning oʻrniga kamroq cheklovchi „levantlik“ atamasini afzal koʻraman.|Asl matn=It is remarkable how fast and how effectively you can construct a [[nation]]ality with a [[flag]], a few speeches, and a national anthem; to this day I avoid the label "Lebanese," preferring the less restrictive "Levantine" designation.|Izoh=5-bet}} {{Q|Iqtibos=Tarix — shaffof emas. Siz sodir boʻlgan voqealarni koʻrasiz, lekin ularni keltirib chiqargan ssenariyni emas, [...] Tarixiy voqealarning generatori voqealarning oʻzidan farq qiladi, xuddi xudolarning aqlini ularning qilmishlariga qarab oʻqib boʻlmaganidek.|Asl matn=History is opaque. You see what comes out, not the script that produces events, [...] The generator of historical events is different from the events themselves, much as the minds of the gods cannot be read just by witnessing their deeds.|Izoh=8-bet}} {{Q|Iqtibos=Turkumlash insonlar uchun zarur, biroq qachonki bu turkum yakuniy va oʻzgarmas deb qaralsa, u patologik (kasallik) tus oladi. Bu esa odamlarga chegaralarning noaniqligini tushunishga, qolaversa, oʻz turkumlarini qayta koʻrib chiqishga toʻsqinlik qiladi.|Asl matn=Categorizing is necessary for humans, but it becomes pathological when the category is seen as definitive, preventing people from considering the fuzziness of boundaries, let alone revising their categories.|Izoh=15-bet}} {{Q|Iqtibos=Shu narsa haqiqatligicha qoladiki, siz nima toʻgʻri ekanini bilishdan koʻra, nima notoʻgʻri ekanini ancha yuqori ishonch bilan bilasiz.|Asl matn=But it remains the case that you know what is wrong with a lot more confidence than you know what is right.|Izoh=58-bet}} {{Q|Iqtibos=Biz bilimlardan terapiya (ruhiy dalda) sifatida foydalanishga moyilmiz.|Asl matn=We tend to use knowledge as therapy.|Izoh=69-bet}} {{Q|Iqtibos=Kurkaning tajribasi nafaqat qiymatsiz, balki „salbiy qiymatga“ ega boʻlishi mumkinligini hisobga oling. U barchamizga tavsiya qilinganidek, kuzatuv orqali oʻrgangan (axir, ilmiy metod deb shuni aytishadi-ku!). Doʻstona boqib turishlar soni koʻpaygani sari uning ishonchi ortib bordi va soʻyish muqarrar boʻlib qolganiga qaramay, u oʻzini tobora xavfsizroq his qildi. Eʼtibor bering, xavf eng yuqori choʻqqiga chiqqanda, xavfsizlik hissi ham maksimal darajaga yetgan edi!|Asl matn=Consider that the turkey's experience may have, rather than no value, a ''negative value''. It learned from observation, as we are all advised to do (hey, after all, this is what is believed to be the scientific method). Its confidence increased as the number of friendly feedings grew, and it felt increasingly safe even though the slaughter was more and more imminent. Consider that the feeling of safety reached its maximum when the risk was at the highest!|Izoh=40–41-betlar (Taleb kurka haqidagi ushbu masalni [[Bertrand Rassel]]ga nisbat beradi, Rassel esa aslida tovuq haqida yozgan edi.)}} {{Q|Iqtibos=Kazino — men biladigan yagona insoniy faoliyatdirki, unda ehtimolliklar maʼlum, [[Carl Friedrich Gauss|Gauss]]cha (yaʼni, qoʻngʻiroqsimon egri chiziq) va deyarli hisoblab chiqiladigan darajadadir.|Asl matn=The casino is the only human venture I know where the probabilities are known, [[Carl Friedrich Gauss|Gaussian]] (i.e., bell-curve), and almost computable.|Izoh=127-bet}} {{Q|Iqtibos=Ehtimollik — bu gumanitar fan; u skeptitsizmning (shubha qilishning) farzandidir, belida kalkulyator koʻtarib yurgan, oʻzining chiroyli hisob-kitoblar va „aniqlik“ka boʻlgan xohishini qondirmoqchi boʻlgan odamlar uchun vosita emas.|Asl matn=Probability is a liberal art; it is a child of skepticism, not a tool for people with calculators on their belts to satisfy their desire to produce fancy calculations and certainties.|Izoh=128-bet}} {{Q|Iqtibos=Tasodifiy boʻlmagan, lekin u haqidagi maʼlumotlar yetarli boʻlmagan oʻzgaruvchini taxmin qilish (...) bilan tasodifiy oʻzgaruvchini taxmin qilish oʻrtasida hech qanday samarali farq yoʻq. Shu maʼnoda, taxmin qilish (men bilmaydigan, lekin boshqa birov bilishi mumkin boʻlgan narsani) va bashorat qilish (hali sodir boʻlmagan narsani) bir xil narsadir.|Asl matn=There is no effective difference between guessing a variable that is not random, but for which information is partial or deficient (...), and a random one (...). In this sense, guessing (what I don't know, but what someone else may know) and predicting (what has not taken place yet) are the same thing.|Izoh=142-bet}} {{Q|Iqtibos=Kumulativ (yigʻilib boruvchi) xatolar asosan katta kutilmagan hodisalar va katta imkoniyatlarga bogʻliq. Iqtisodiy, moliyaviy va siyosiy bashoratchilar nafaqat ularni oʻtkazib yuborishadi, balki mijozlariga biron bir noodatiy narsa aytishdan uyalishadi — holbuki, „voqealar, maʼlum boʻlishicha, deyarli har doim noodatiy (gʻayrioddiy) boʻladi.“|Asl matn=Cumulative errors depend largely on the big surprises, the big opportunities. Not only do economic, financial, and political predictors miss them, but they are quite ashamed to say anything outlandish to their clients — and yet ''events, it turns out, are almost always outlandish.''|Izoh=149-bet}} {{Q|Iqtibos=Agar daryo oʻrtacha toʻrt fut chuqurlikda boʻlsa, uni kechib oʻtmang.|Asl matn=Don't cross a river if it is four feet deep on average.|Izoh=161-bet}} {{Q|Iqtibos=Byurokratlarning bashoratlari adekvat siyosat yuritish uchun emas, koʻproq xavotirni bosish (tinchlantirish) uchun ishlatiladi.|Asl matn=Forecasting by bureaucrats tends to be used for anxiety relief rather than for adequate policy making.|Izoh=162-bet}} {{Q|Iqtibos=Bir xil oʻtmishdagi maʼlumotlar ham nazariyani, ham uning mutlaqo teskarisini tasdiqlashi mumkin! Agar siz ertagacha omon qolsangiz, bu yo (a) sizning oʻlmas boʻlish ehtimolingiz yuqoriroqligini yoki (b) siz oʻlimga yana bir kun yaqinlashganingizni anglatishi mumkin.|Asl matn=The same past data can confirm a theory and its exact opposite! If you survive until tomorrow, it could mean that either a) you are more likely to be immortal or b) that you are closer to death.|Izoh=185-bet}} {{Q|Iqtibos=Inson oʻz xatolarga moyilligini tan olish orqali hokimiyatni (obroʻni) oʻrnatolmaydi. Oddiy qilib aytganda, odamlar bilim bilan koʻr boʻlishlari kerak — biz odamlarni bir joyga toʻplay oladigan yetakchilarga ergashishga mahkum etilganmiz, chunki guruhda boʻlishning afzalliklari yolgʻiz qolishning kamchiliklaridan ustun turadi. Toʻgʻri yoʻlda yolgʻiz qolgandan koʻra, notoʻgʻri yoʻlda jipslashgan holda harakat qilish biz uchun foydaliroq boʻlib kelgan. Introspektiv (oʻzini tahlil qiluvchi) donishmanddan koʻra, oʻziga ishongan ahmoqqa ergashganlar oʻz genlarining bir qismini bizga meros qoldirganlar. Bu ijtimoiy patologiyada yaqqol koʻrinadi: psixopatlar oʻz ortidan ergashuvchilarni toʻplaydi.|Asl matn=One cannot assert authority by accepting one's own fallibility. Simply, people need to be blinded by knowledge - we are made to follow leaders who can gather people together because the advantages of being in groups trump the disadvantages of being alone. It has been more profitable for us to bind together in the wrong direction than to be alone in the right one. Those who have followed the assertive idiot rather than the introspective wise person have passed us some of their genes. This is apparent from a social pathology: psychopaths rally followers.|Izoh=192-bet}} {{Q|Iqtibos=Nazariy jihatdan tasodifiylik ichki xususiyat boʻlsa-da, amalda tasodifiylik bu „toʻliq boʻlmagan maʼlumot“dir.|Asl matn=While in theory randomness is an intrinsic property, in practice, randomness is ''incomplete information''.|Izoh=198-bet}} {{Q|Iqtibos=Eʼtiqodlarni ularning haqiqatga yaqinligi (ishonarliligi) boʻyicha emas, balki ular keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan zarar miqdori boʻyicha baholang.|Asl matn=Rank beliefs not according to their plausibility but by the harm they may cause.|Izoh=203-bet}} {{Q|Iqtibos=Bu katta shaharlarda yashashni bebaho qiladi, chunki siz kutilmagan baxtli hodisalar ehtimolini oshirasiz — siz „baxtli tasodiflar muhiti“ga kirish imkoniga ega boʻlasiz.|Asl matn=This makes living in big cities invaluable because you increase the odds of serendipitous encounters — you gain exposure to the envelope of serendipity.|Izoh=209-bet}} {{Q|Iqtibos=Globallashuv oʻzaro bogʻliq moʻrtlikni yaratadi, shu bilan birga oʻzgaruvchanlikni kamaytirib, barqarorlik koʻrinishini beradi. Boshqacha aytganda, u vayronkor „Qora qushlar“ni keltirib chiqaradi. Biz ilgari hech qachon global qulash tahdidi ostida yashamaganmiz. Moliya institutlari kam sonli juda yirik banklarga birlashib bormoqda. Deyarli barcha banklar oʻzaro bogʻliq. Shunday qilib, moliyaviy ekotizim gigant, qarindosh-urugʻchilikka asoslangan, byurokratik banklarga aylanib bormoqda — biri qulasa, hammasi qulaydi. Banklar oʻrtasidagi kuchayib borayotgan konsentratsiya moliyaviy inqirozni kamroq ehtimolli qilgandek tuyuladi, lekin ular yuz berganda, ular global koʻlamda boʻladi va bizga juda qattiq zarba beradi. Biz turli kredit siyosatiga ega boʻlgan kichik banklarning diversifikatsiyalangan ekotizimidan, bir-biriga oʻxshash firmalarning yanada bir xil (gomogen) tizimiga oʻtdik. Toʻgʻri, bizda endi bankrotliklar kamroq, lekin ular yuz berganda... bu oʻy haqida oʻylasam etim junjikib ketadi.|Asl matn=Globalization creates interlocking fragility, while reducing volatility and giving the appearance of stability. In other words it creates devastating [[w:Black swan theory|Black Swans]]. We have never lived before under the threat of a global collapse. Financial Institutions have been merging into a smaller number of very large banks. Almost all banks are interrelated. So the financial ecology is swelling into gigantic, incestuous, bureaucratic banks — when one fails, they all fall. The increased concentration among banks seems to have the effect of making financial crisis less likely, but when they happen they are more global in scale and hit us very hard. We have moved from a diversified ecology of small banks, with varied lending policies, to a more homogeneous framework of firms that all resemble one another. True, we now have fewer failures, but when they occur... I shiver at the thought.|Izoh=225–226-betlar}} === Ten principles for a Black Swan-proof world (2009)=== :<small>''[[w:Financial Times|Financial Times]]'', 2009-04-07, [https://www.ft.com/content/5d5aa24e-23a4-11de-996a-00144feabdc0 source].</small> {{Q|Iqtibos=Iqtisodiy muassasalar (universitetlar, regulyatorlar, markaziy bankirlar, hukumat amaldorlari va iqtisodchilar bilan toʻldirilgan turli tashkilotlar) tizimning barbod boʻlishi bilan oʻz qonuniyligini yoʻqotdi. Bizni bu botqoqlikdan chiqarib olish uchun bunday ekspertlarning qobiliyatiga ishonish mas’uliyatsizlik va ahmoqlikdir. Buning oʻrniga, qoʻli toza (tizimga aloqador boʻlmagan yoki xato qilmagan) aqlli odamlarni izlang.|Asl matn=The economics establishment (universities, regulators, central bankers, government officials, various organisations staffed with economists) lost its legitimacy with the failure of the system. It is irresponsible and foolish to put our trust in the ability of such experts to get us out of this mess. Instead, find the smart people whose hands are clean.}} {{Q|Iqtibos=Bizni bugungi holatga keltirgan narsa — bonus tizimidagi asimmetriya (notenglik). Jazolashsiz ragʻbatlantirish boʻlmasligi kerak: kapitalizm — bu faqat mukofot emas, balki mukofotlar va jazolarning uygʻunligidir.|Asl matn=It is the asymmetry of the bonus system that got us here. No incentives without disincentives: capitalism is about rewards and punishments, not just rewards.}} {{Q|Iqtibos=Faqat [[w:Ponzi sxemasi|Ponzi sxemalari]] ishonchga tayanib qolishi kerak. Hukumatlar hech qachon „ishonchni tiklash“ga muhtoj boʻlmasligi kerak. Kaskadli (zanjirsimon) mish-mishlar — bu murakkab tizimlarning mahsulidir. Hukumatlar mish-mishlarni toʻxtata olmaydi. Oddiygina qilib aytganda, biz mish-mishlarga mensimay qaraydigan, ularga nisbatan mustahkam (robust) boʻlgan pozitsiyada turishimiz kerak.|Asl matn=Only [[w:Ponzi scheme|Ponzi schemes]] should depend on confidence. Governments should never need to “restore confidence.” Cascading rumours are a product of complex systems. Governments cannot stop the rumours. Simply, we need to be in a position to shrug off rumours, be robust in the face of them.}} {{Q|Iqtibos=Qarz muammosini koʻproq qarz olish bilan davolash — bu gomeopatiya emas, bu inkor etishdir. Qarz inqirozi vaqtinchalik muammo emas, bu tizimli muammo. Bizga reabilitatsiya (tizimli davolanish) kerak.|Asl matn=Using leverage to cure the problems of too much leverage is not [[wikt:homeopathy#Noun|homeopathy]], it is denial. The debt crisis is not a temporary problem, it is a structural one. We need rehab.}} {{Q|Iqtibos=Iqtisodiy hayot „moliya zanjirlaridan“ xalos etilishi kerak. Biz bozorlarni qiymat saqlash ombori sifatida ishlatmaslikni oʻrganishimiz lozim: ular oddiy fuqarolarga kerak boʻlgan aniqliklarni taʼminlay olmaydi. Fuqarolar oʻzlarining nazoratidagi bizneslari haqida xavotirda boʻlishlari kerak, nazorati ularning qoʻlida boʻlmagan investitsiyalari haqida emas.|Asl matn=Economic life should be [[w:financialization|definancialised]]. We should learn not to use markets as storehouses of value: they do not harbour the certainties that normal citizens require. Citizens should experience anxiety about their own businesses (which they control), not their [[investment]]s (which they do not control).|Izoh=Talebning iqtisodiy falsafasidan}} === ''[[w:The Bed of Procrustes|The Bed of Procrustes: Philosophical and Practical Aphorisms]]'' (2010) === {{Q|Iqtibos=Gʻoya qachonki siz uni mantiqiy yakunigacha olib borishdan qoʻrqsangizgina qiziqarli boʻla boshlaydi.|Asl matn=An idea starts to be interesting when you get scared of taking it to its logical conclusion.|Izoh=3-bet}} {{Q|Iqtibos=Akademiyaning bilimga boʻlgan munosabati — bu fohishalikning muhabbatga boʻlgan munosabati kabidir.|Asl matn=Academia is to knowledge what prostitution is to love.|Izoh=4-bet}} {{Q|Iqtibos=Fanda siz dunyoni tushunishingiz kerak; biznesda esa boshqalar uni notoʻgʻri tushunishlari kerak.|Asl matn=In science you need to understand the world; in business you need others to misunderstand it.|Izoh=4-bet}} {{Q|Iqtibos=Boshqalarning sogʻlom fikrga ega emasligini bahona qilishning oʻzi — sogʻlom fikrning yetishmasligidir.|Asl matn=Using, as an excuse, others’ failure of common sense is in itself a failure of common sense.|Izoh=7-bet}} {{Q|Iqtibos=Kechiktirish — bu ruhning oʻzini tutqunlikdan qutqarish uchun isyonidir.|Asl matn=Procrastination is the soul rebelling against entrapment.|Izoh=8-bet}} {{Q|Iqtibos=Biz muvaffaqiyatsizlikka uchrashimizni ong ostida aniq bilgan holda nimadir qilmoqchi boʻlganimizda, biz maslahat soʻraymiz — shunda muvaffaqiyatsizlik uchun boshqa birovni ayblay olamiz.|Asl matn=When we want to do something while unconsciously certain to fail, we seek advice so we can blame someone else for the failure.|Izoh=9-bet}} {{Q|Iqtibos=Agar siz buni chin dildan his qilsangiz, „yoʻq“ deb aytish qiyinroq.|Asl matn=It’s harder to say no when you really mean it.|Izoh=9-bet}} {{Q|Iqtibos=Fandan hayot va muhim masalalarni tushuntirishini soʻrash — grammatikdan sheʼriyatni tushuntirishini soʻrash bilan barobardir.|Asl matn=Asking science to explain life and vital matters is equivalent to asking a grammarian to explain poetry.|Izoh=17-bet}} {{Q|Iqtibos=Siz faqat va faqat koʻzga koʻrinadigan maqsadlarsiz, hech qanday oqlovsiz va, eng muhimi, boshqa birovning hikoyasi (diktaturasi)dan tashqarida biror narsa qilishga erkin boʻlsangizgina mavjud boʻlasiz.|Asl matn=You exist if and only if you are free to do things without a visible objective, with no justification and, above all, outside the dictatorship of someone else’s narrative.|Izoh=17-bet}} {{Q|Iqtibos=Ilgari odamlar ish kunlari oddiy, yakshanba kunlari esa rasmiy kiyimda yurishardi. Bugun esa buning teskarisi.|Asl matn=People used to wear ordinary clothes weekdays, and formal attire on Sunday. Today it is the exact reverse.|Izoh=19-bet}} {{Q|Iqtibos=Kitob — bu tubanlashuv (profan) taʼsiridan hali toʻliq buzilmagan yagona vositadir.|Asl matn=The book is the only medium left that hasn’t been corrupted by the profane.|Izoh=20-bet}} {{Q|Iqtibos=Restoranlar sizni spirtli ichimlik sotish uchun ovqat bilan oʻziga tortadi; dinlar esa sizga qoidalarni sotish uchun eʼtiqod bilan oʻziga tortadi.|Asl matn=Restaurants get you in with food to sell you liquor; religions get you in with belief to sell you rules.|Izoh=21-bet}} {{Q|Iqtibos=Gazetalardan butunlay tuzalish uchun bir yil davomida oʻtgan haftaning gazetalarini oʻqib chiqing.|Asl matn=To be completely cured of newspapers, spend a year reading the previous week’s newspapers.|Izoh=21-bet}} {{Q|Iqtibos=Muvaffaqiyat — bu oʻrta yoshda bolaligingizning oxirida orzu qilgan odamingizga aylanishdir.|Asl matn=Success is becoming in middle adulthood what you dreamed to be in late childhood.|Izoh=22-bet}} {{Q|Iqtibos=Modernlik boy boʻlish va boyib borish matematik, shaxsiy, ijtimoiy va axloqiy jihatdan bir xil narsa emasligini tushunib yetishi kerak.|Asl matn=Modernity needs to understand that being rich and becoming rich are not mathematically, personally, socially, and ethically the same thing.|Izoh=22-bet}} {{Q|Iqtibos=Qariyalar yoshlarda yetishmaydigan xislatlarga ega boʻlganlarida eng goʻzal koʻrinishadi: vazminlik, eruditsiya, donishmandlik, fronesis (amaliy donolik) va bu post-qahramonona xotirjamlik.|Asl matn=Older people are most beautiful when they have what is lacking in the young: poise, erudition, wisdom, phronesis, and this post-heroic absence of agitation.|Izoh=24-bet}} {{Q|Iqtibos=Ahmoqlar „vaqtni behuda sarflash“ deb ataydigan narsa koʻpincha eng yaxshi sarmoyadir.|Asl matn=What fools call “wasting time” is most often the best investment.|Izoh=24-bet}} {{Q|Iqtibos=Oxirgi yuz yil ichida yozilgan hech narsani oʻqimang; oxirgi ming yil ichida paydo boʻlgan hech qanday mevani yemang; oxirgi toʻrt ming yil ichida paydo boʻlgan hech narsani ichmang (faqat vino va suv); lekin qirq yoshdan oshgan oddiy odamlar bilan gaplashmang.|Asl matn=Read nothing from the past one hundred years; eat no fruits from the past one thousand years; drink nothing from the past four thousand years (just wine and water); but talk to no ordinary man over forty.|Izoh=25-bet}} {{Q|Iqtibos=Qahramonona intilishga ega boʻlmagan erkak oʻttiz yoshidan boshlab oʻlishni boshlaydi.|Asl matn=A man without a heroic bent starts dying at the age of thirty.|Izoh=25-bet}} {{Q|Iqtibos=„Men bandman“ deydigan odam yo oʻz layoqatsizligini (va hayoti ustidan nazoratni yoʻqotganini) tan olayotgan boʻladi, yo boʻlmasa sizdan qutulishga urinayotgan boʻladi.|Asl matn=Someone who says “I am busy” is either declaring incompetence (and lack of control of his life) or trying to get rid of you.|Izoh=26-bet}} {{Q|Iqtibos=Rim va Usmonlilar davridagi qullar bilan bugungi xodimlar oʻrtasidagi farq shundaki, qullar oʻz xoʻjayiniga xushomad qilishlari shart emas edi.|Asl matn=The difference between slaves in Roman and Ottoman days and today’s employees is that slaves did not need to flatter their boss.|Izoh=26-bet}} {{Q|Iqtibos=Siz faqat va faqat rad etgan pulingiz qabul qilgan pulingizdan koʻra shirinroq (qadrliroq) tuyulsa boy hisoblanasiz.|Asl matn=You are rich if and only if money you refuse tastes better than money you accept.|Izoh=27-bet}} {{Q|Iqtibos=Modernlik (zamonaviylik): biz qahramonliksiz yoshlikni, donishmandliksiz qarilikni va ulugʻvorliksiz hayotni yaratdik.|Asl matn=Modernity: we created youth without heroism, age without wisdom, and life without grandeur.|Izoh=27-bet}} {{Q|Iqtibos=Biror odamning qanchalik zerikarli ekanligini, u kimni qiziqarli deb bilishini soʻrash orqali bilib olishingiz mumkin.|Asl matn=You can tell how uninteresting a person is by asking him whom he finds interesting.|Izoh=28-bet}} {{Q|Iqtibos=Samaradorlikka haddan tashqari berilib ketish — sheʼriy, nafis, mustahkam va qahramonona hayot yoʻlidagi asosiy toʻsiqdir.|Asl matn=Preoccupation with efficacy is the main obstacle to a poetic, elegant, robust and heroic life.|Izoh=29-bet}} {{Q|Iqtibos=Joziba — odamlarni ranjitmay haqorat qilish qobiliyati; o‘zbilarmonlik esa buning aksi.|Asl matn=Charm is the ability to insult people without offending them; nerdiness the reverse.|Izoh=30-bet}} {{Q|Iqtibos=Yollanma ishni tizimli qullik deb hisoblamaydiganlar yo ko‘r, yoki o‘zlari yollanma ishchidir.|Asl matn=Those who do not think that employment is systemic slavery are either blind or employed.|Izoh=30-bet}} {{Q|Iqtibos=Ular qutida dunyoga kelishadi; qutida yashash uchun uylariga qaytishadi; qutichalarni belgilab, o‘qishadi; “ish” deb ataladigan joylariga qutida borib, o‘zlarining quti kabi xonalarida o‘tirishadi; do‘konga qutida borib, qutidagi oziq-ovqatni sotib olishadi; “qutidan tashqarida” fikrlash haqida gapirishadi va vafot etishgach, ularni qutiga solishadi.|Asl matn=They are born, put in a box; they go home to live in a box; they study by ticking boxes; they go to what is called “work” in a box, where they sit in their cubicle box; they drive to the grocery store in a box to buy food in a box; they talk about thinking “outside the box”; and when they die they are put in a box.|Izoh=31-bet}} {{Q|Iqtibos=Yigirmanchi asr ijtimoiy utopiyaning bankrotligi bo‘ldi; yigirma birinchisi esa texnologik utopiyaning bankrotligi bo‘ladi.|Asl matn=The twentieth century was the bankruptcy of the social utopia; the twenty-first will be that of the technological one.|Izoh=31-bet}} {{Q|Iqtibos=Qachonki biror ishingizda hech kim bilan raqobatlashmasangiz, ana o‘shandagina chinakam hayot kechirayotgan boʻlasiz.|Asl matn=You have a real life if and only if you do not compete with anyone in any of your pursuits.|Izoh=39-bet}} {{Q|Iqtibos=Faqat yaqin o‘tmishdagina “astoydil ishlash” iste’dod, mahorat va eng asosiysi, sprezzatura (tabiiy beparvolik) yetishmasligidan uyalishni emas, aksincha, g‘urur-iftixorni bildira boshladi.|Asl matn=Only in recent history has “working hard” signaled pride rather than shame for lack of talent, finesse and, mostly, sprezzatura.|Izoh=39-bet}} {{Q|Iqtibos=Ularning “o‘yin” deb ataydigan narsalari (sport zali, sayohat, sport turlari) xuddi ishga o‘xshaydi.|Asl matn=What they call “play” (gym, travel, sports) looks like work.|Izoh=40-bet}} {{Q|Iqtibos=Ko‘pchilikning “parchalanishi” erkin, ijtimoiy va beg‘ubor kollej hayotini tark etib, kasb va oila qurishdek yolg‘izlik “qamog‘iga” tushib qolganida boshlanadi.|Asl matn=Decomposition, for most, starts when they leave the free, social, and uncorrupted college life for the solitary confinement of professions and nuclear families.|Izoh=41-bet}} {{Q|Iqtibos=Raqobatchi sportchiga qarash azobli; u odam bo‘lishdan ko‘ra hayvonga aylanishga qattiq urinsa-da, hech qachon geparddek tez yugura olmaydi, ho‘kizdek baquvvat bo‘la olmayd.|Asl matn=A competitive athlete is painful to look at; trying hard to become an animal rather than a man, he will never be as fast as a cheetah or as strong as an ox.|Izoh=41-bet}} {{Q|Iqtibos=Aniq fanlar dahshatli zerikarli jarayon evaziga shov-shuvli natijalar beradi; falsafa shov-shuvli jarayon evaziga zerikarli natijalar beradi; adabiyot shov-shuvli jarayon evaziga shov-shuvli natijalar beradi; iqtisodiyot esa zerikarli jarayon evaziga zerikarli natijalar beradi.|Asl matn=Hard science gives sensational results with a horribly boring process; philosophy gives boring results with a sensational process; literature gives sensational results with a sensational process; and economics gives boring results with a boring process.|Izoh=45-bet}} {{Q|Iqtibos=Dono naql suhbatni boshlamay turib ham so‘nggi so‘zni aytish imkonini beradi.|Asl matn=A good maxim allows you to have the last word without even starting a conversation.|Izoh=45-bet}} {{Q|Iqtibos=Ahmoq juz’iylikni umumlashtiradi; nodon umumiylikni juz’iylashtiradi; ... dono esa ikkisini ham qilmaydi.|Asl matn=The fool generalizes the particular; the nerd particularizes the general; ... the wise does neither.|Izoh=53-bet}} {{Q|Iqtibos=Siz o‘zligingizni saqlab qolishni, o‘ziga xos bo‘lishni istaysiz; jamoa (maktab, qoidalar, ish, texnologiya) esa sizning bu xosligingizni yo‘qotib, umumiy qolipga tushishingizni xohlaydi.|Asl matn=You want to be yourself, idiosyncratic; the collective (school, rules, jobs, technology) wants you generic to the point of castration.|Izoh=54-bet}} {{Q|Iqtibos=Ahmoqning qopqoni — bu boshqalarning nimalar bilishiyu siz nimalarni bilmasligingizga emas, aksincha, o‘zingiz bilgan va boshqalar bilmagan narsalarga e’tibor qaratishingizdir.|Asl matn=The sucker’s trap is when you focus on what you know and what others don’t know, rather than the reverse.|Izoh=56-bet}} {{Q|Iqtibos=Zehn ravshanligi jasoratning farzandi, aksincha emas.|Asl matn=Mental clarity is the child of courage, not the other way around.|Izoh=57-bet}} {{Q|Iqtibos=Hozirjavoblik zerikarlilikdan xoli aql-idrokni namoyon etib, o‘ziga maftun qiladi.|Asl matn=Wit seduces by signaling intelligence without nerdiness.|Izoh=60-bet}} {{Q|Iqtibos=Buyuklik nafratni xushmuomala mensimaslik (pisand qilmaslik) bilan almashtirishdan boshlanadi.|Asl matn=Greatness starts with the replacement of hatred with polite disdain.|Izoh=64-bet}} {{Q|Iqtibos=Ezgulikning fojiasi shundaki, maqol (oʻgit) qanchalik ravshan, zerikarli, noodatiy boʻlmagan va nasihatgoʻy boʻlsa, uni amalga oshirish shunchalik qiyin boʻladi.|Asl matn=The tragedy of virtue is that the more obvious, boring, unoriginal, and sermonizing the proverb, the harder it is to implement.|Izoh=65-bet}} {{Q|Iqtibos=Axloqli inson o‘z e’tiqodini kasbiga emas, balki kasbini e’tiqodiga moslashtiradi.|Asl matn=Ethical man accords his profession to his beliefs, instead of according his beliefs to his profession.|Izoh=66-bet}} {{Q|Iqtibos=Bo‘yalgan sochlar yoshi katta erkaklarni xunuk ko‘rsatgani kabi, zaifliklaringizni yashirish uchun qilgan harakatlaringiz ham ularni ko‘zga xunuk qilib qo‘yadi.|Asl matn=Just as dyed hair makes older men less attractive, it is what you do to hide your weaknesses that makes them repugnant.|Izoh=68-bet}} {{Q|Iqtibos=Ikki yo‘l o‘rtasida qolsangiz, hech birini tanlamang.|Asl matn=When conflicted between two choices, take neither.|Izoh=71-bet}} {{Q|Iqtibos=Bardoshli inson uchun xato — bu axborotdir.|Asl matn=For the robust, an error is information.|Izoh=72-bet}} {{Q|Iqtibos=Ko‘p narsalarning biz tushunmaydigan, lekin o‘zimiznikidan ancha aqlliroq mantig‘i borligini tan olish uchun favqulodda donishmandlik va matonat zarur.|Asl matn=It takes extraordinary wisdom and self-control to accept that many things have a logic we do not understand that is smarter than our own.|Izoh=78-bet}} {{Q|Iqtibos=Zakovat — ahamiyatsiz narsalarga e’tibor bermaslik demakdir.|Asl matn=Intelligence consists in ignoring things that are irrelevant.|Izoh=78-bet}} {{Q|Iqtibos=Qadimgi mutafakkirlar uchun falsafiy tafakkur boʻsh vaqt mahsuli edi; men uchun esa boʻsh vaqt — falsafiy tafakkur mahsulidir.|Asl matn=For the classics philosophical insight was the product of a life of leisure; for me a life of leisure is the product of philosophical insight.|Izoh=84-bet}} {{Q|Iqtibos=Biz eng ko‘p saboqni ahmoqlardan olamiz... lekin ularga nonko‘rlik bilan javob qaytaramiz.|Asl matn=We learn the most from fools ... yet we pay them back with the worst ingratitude.|Izoh=85-bet}} {{Q|Iqtibos=Biror kishining o‘ta ahmoq (yoki o‘ta dono) ekanligini sinashning eng yaxshi usuli – bu uning moliyaviy va siyosiy yangiliklarni tushuna olishi yoki olmasligidir.|Asl matn=The best test of whether someone is extremely stupid (or extremely wise) is whether financial and political news makes sense to him.|Izoh=87-bet}} {{Q|Iqtibos=Ojiz odam kuchini ko‘rsatib, zaifligini yashiradi; ulug‘ inson esa ojizliklarini bezak yanglig‘ namoyon etadi.|Asl matn=The weak shows his strength and hides his weaknesses; the magnificent exhibits his weaknesses like ornaments.|Izoh=94-bet}} {{Q|Iqtibos=Ijtimoiy fan — o‘zimiz tushuna oladigan muayyan bir toifa insonni ixtiro qilish demakdir.|Asl matn=Social science means inventing a certain brand of human we can understand.|Izoh=95-bet}} {{Q|Iqtibos=Ongimiz ma’lumotlarni ixchamlashtirishga moyil bo‘lgani uchun, biz biror hodisani toifalashdan voz kechib, uni seziladigan holga keltirish o‘rniga, uni aniq va ma’lum bir qolipga solishga (noma’lum jihatlarini esa chetga surishga) ko‘proq urinamiz. Haqiqiy naqshlar bilan bir qatorda soxtalarini ham ilg‘ashimiz tufayli, tasodifiy narsalar aslidan ko‘ra kamroq tasodifiy va ko‘proq aniq bo‘lib ko‘rinadi. Haddan tashqari faol miyamiz umuman hikoyasiz qolishdan ko‘ra, noto‘g‘ri, soddalashtirilgan hikoyani ma’qul ko‘radi.|Asl matn=Because our minds need to reduce information, we are more likely to try to squeeze a phenomenon into the Procrustean bed of a crisp and known category (amputating the unknown), rather than suspend categorization, and make it tangible. Thanks to our detections of false patterns, along with real ones, what is random will appear less random and more certain—our overactive brains are more likely to impose the wrong, simplistic, narrative than no narrative at all.|Izoh=105-bet}} {{Q|Iqtibos=Ahmoqlarning muayyan bir toifasi bor: bular — haddan ziyod o‘qimishlilar, akademiklar, jurnalistlar, gazeta o‘quvchilari, mexanistik “olimlar”, soxta empiristlar va men “epistemik kibr” deb ataydigan ne’matga musharraf bo‘lganlar. Bu ne’mat — o‘zlari ko‘rmagan, kuzatilmagan narsalarni inkor etishdek ajoyib bir qobiliyatdir.|Asl matn=There is a certain category of fool—the overeducated, the academic, the journalist, the newspaper reader, the mechanistic "scientist", the pseudo-empiricist, those endowed with what I call "epistemic arrogance", this wonderful ability to discount what they did not see, the unobserved.|Izoh=106-bet}} {{Q|Iqtibos=Noma’lumni tasvirlashdagi va tasodifiy omillarni anglashdagi xatoliklar noxush oqibatlarga olib kelmasa, biz bardoshlimiz, aks holda esa moʻrtmiz.|Asl matn=We are robust when errors in the representation of the unknown and understanding of random effects do not lead to adverse outcomes —fragile otherwise.|Izoh=107-bet}} {{Q|Iqtibos=Men ona tabiatning mustahkamlik usullariga hurmat bilan qarayman (milliardlab yillar mobaynida mo‘rt bo‘lgan deyarli barcha narsa sinib bitadi); klassik tafakkur esa zamonaviy, ya’ni Ma’rifatdan keyingi sodda, soxta ilmiy autizmdan ko‘ra ancha pishiqroqdir (chunki unda noma’lumlikka hurmat, epistemik kamtarlik bor). Shu bois, mening klassik qadriyatlarim zamonaviylikning soxtaligi, bachkanaligi va filisterligiga qarshi o‘laroq, meni bilimdonlik, nafosat va jasorat uchligini yoqlashga undaydi.|Asl matn=I have respect for mother nature's methods of robustness (billions of years allow most of what is fragile to break); classical thought is more robust (in its respect for the unknown, the epistemic humility) than the modern post-Enlightenment naïve pseudoscientific autism. Thus my classical values make me advocate the triplet of erudition, elegance, and courage; against modernity’s phoniness, nerdiness and philistinism.|Izoh=107-108-betlar}} {{Q|Iqtibos=Faylasuf bo‘lishni istasangiz, avvalo juda sekin yurishdan boshlang.|Asl matn=To become a philosopher, start by walking very slowly.|Izoh=114-bet}} ===''[[w:Antifragile: Things That Gain from Disorder|Antifragile: Things That Gain from Disorder]]'' (2012)=== <small>Random House, 2012, {{ISBN|978-1-4000-6782-4}}</small> {{Q|Iqtibos=Men o‘zim anglab yetmagan dunyoda baxtiyor yashashni xohlayman.|Asl matn=I want to live happily in a world I don't understand.|Izoh=4-bet}} {{Q|Iqtibos=Biz hozirgi mavqeimizga chidamlilik haqidagi zaif tushunchalar tufayli erishganimiz yo‘q.|Asl matn=We didn't get where we are thanks to the sissy notion of resilience.|Izoh=10-11-betlar}} {{Q|Iqtibos=Soddalikka erishish unchalik oson emas.|Asl matn=Simplicity is not so simple to attain.|Izoh=11-bet}} {{Q|Iqtibos=Zamonaviylik axloq o‘rnini qonunchilik bilan egalladi.|Asl matn=Modernity has replaced ethics with legalese.|Izoh=15-bet}} {{Q|Iqtibos=Agar siz firibgarlikni koʻrib turib, uni „firibgarlik“ demasangiz, demak, oʻzingiz ham firibgarsiz.|Asl matn=If you see fraud and do not say fraud, you are a fraud.|Izoh=15-bet}} {{Q|Iqtibos=Kibrli odamga yaxshilik qilish, yaxshi odamga kibr qilishdan afzal bo‘lmaganidek, yovuzlik qilayotgan kimsaga yon bosish — o‘sha yovuzlikni ma’qullash demakdir.|Asl matn=Just as being nice to the arrogant is no better than being arrogant toward the nice; being accommodating toward anyone committing a nefarious action condones it.|Izoh=15-bet}} {{Q|Iqtibos=Murosaga borish — yomonlikni maʼqullashdir. Men amal qiladigan yagona zamonaviy hikmat [[George Santayana]]niki: '''„Inson qachonki dunyoni va oʻzga insonlarni murosasiz samimiylik bilan muhokama qilsagina... axloqan ozod boʻladi“'''. Bu shunchaki maqsad emas, bu — burchdir.|Asl matn=Compromising is condoning. The only modern dictum I follow one by George Santayana: ''A man is morally free when... he judges the world, and judges other men, with uncompromising sincerity.'' This is not just an aim but an obligation.|Izoh=16-bet}} {{Q|Iqtibos=Mo‘rtlik xotirjamlikni istaydi, ziddimo‘rtlik tartibsizlikdan kuch oladi, bardoshlilik esa bunga unchalik parvo qilmaydi.|Asl matn=The fragile wants tranquility, the antifragile grows from disorder, and the robust doesn't care too much.|Izoh=20-bet}} {{Q|Iqtibos=Hayotning yarmi, ya’ni uning eng qiziqarli qismining hatto nomi ham yo‘q.|Asl matn=Half of life—the interesting half of life—we don't even have a name for.|Izoh=33-bet}} {{Q|Iqtibos=Aslida, hamma gap ortiqchalikda. Tabiat o‘zini har ehtimolga qarshi sug‘urtalashni yaxshi ko‘radi.|Asl matn=It is all about redundancy. Nature likes to overinsure itself.|Izoh=44-bet}} {{Q|Iqtibos=Insoniyat oxirgi urushni olib borsa, tabiat keyingisini boshlaydi.|Asl matn=If humans fight the last war, nature fights the next one.|Izoh=46-bet}} {{Q|Iqtibos=Axborot o‘ta chidamli: uni targ‘ib qilishga qaratilgan sa’y-harakatlardan ko‘ra, unga zarar yetkazishga bo‘lgan urinishlar uni yanada kuchaytiradi.|Asl matn=Information is antifragile; it feeds more on attempts to harm it than it does on efforts to promote it.|Izoh=49-bet}} {{Q|Iqtibos=Keksayishning asosiy sabablaridan biri – bu qulaylik ta’sirini noto‘g‘ri anglashdir.|Asl matn=Much of aging comes from a misunderstanding of the effect of comfort.|Izoh=55-bet}} {{Q|Iqtibos=Til o‘rganishning eng yaxshi yo‘li, balki, xorijiy mamlakatdagi qamoqxonada bir muddat o‘tirishdir.|Asl matn=The best way to learn a language may be an episode of jail in a foreign country.|Izoh=62-bet}} {{Q|Iqtibos=Agar kunim aynan qanday o‘tishini oldindan bila olganimda, o‘zimni biroz o‘likdek his qilardim.|Asl matn=If I could predict what my day would exactly look like, I would feel a little bit dead.|Izoh=63-bet}} {{Q|Iqtibos=Zamonaviy hayotning aksar jihatlari oldini olsa bo‘ladigan surunkali stress jarohatidir.|Asl matn=Much of modern life is preventable chronic stress injury.|Izoh=64-bet}} {{Q|Iqtibos=Aksariyat hollarda boshqalarning xatolari bizga naf keltiradi-yu, afsuski, ularning o‘ziga emas... Antimoʻrtlar uchun esa xatolardan ko‘rilgan zarar uning foydasidan kamroq bo‘lishi lozim.|Asl matn=It is often the mistakes of others that benefit the rest of us—and, sadly, not them ... For the antifragile, harm from errors should be less than the benefits.|Izoh=72-bet}} {{Q|Iqtibos=Hech qachon gunoh qilmagan odamdan ko‘ra bir marta gunoh qilgan odam ishonchliroqdir.|Asl matn=He who has never sinned is less reliable than he who has only sinned once.}} {{Q|Iqtibos=Yuqori darajadagi tizimning mo‘rtlikka qarshi chidamliligi quyi pog‘onaning mo‘rtligi va hatto qurbon bo‘lishini taqozo etishi mumkin.|Asl matn=The antifragility of the higher level may require the fragility—and sacrifice—of the lower one.|Izoh=74-bet}} {{Q|Iqtibos=Shafqatsizlikni takomillashuv dvigateli sifatida tasavvur qilish ko‘pincha og‘riqli bo‘ladi.|Asl matn=It is often painful to think about ruthlessness as an engine of improvement.|Izoh=75-bet}} {{Q|Iqtibos=Magʻlub askar degan tushunchaning oʻzi yoʻq, u xoh tirik, xoh oʻlik boʻlsin (agar u qoʻrqoqlik qilmagan boʻlsa) — xuddi shuningdek, omadsiz tadbirkor yoki omadsiz ilmiy tadqiqotchi degan narsa ham yoʻq...|Asl matn=There is no such thing as a failed soldier, dead or alive (unless he acted in a cowardly manner)—likewise there is no such thing as a failed entrepreneur or failed scientific researcher ...|Izoh=79-bet}} {{Q|Iqtibos=Hayotdagi markaziy illuziya mana shunda: tasodifiylikni xavf deb, uni yomon narsa deb oʻylashimiz...|Asl matn=This is the central illusion in life: that randomness is a risk, that it is a bad thing|Izoh=84-bet}} {{Q|Iqtibos=Tizimga biroz chalkashlik (tartibsizlik) kiritish tizimni barqarorlashtiradi.|Asl matn=Injecting some confusion stabilizes the system.|Izoh=101-bet}} {{Q|Iqtibos=Baʼzi tizimlar xavfli berk koʻchada qolib ketganida, tasodifiylik va faqat tasodifiylik ularni ochib, ozod qila oladi.|Asl matn=When some systems are stuck in a dangerous impasse, randomness and only randomness can unlock them and set them free.|Izoh=102-bet}} {{Q|Iqtibos=Tasodifiylik qidiruv tizimlarida yaxshi ishlaydi — baʼzan odamlardan koʻra yaxshiroq.|Asl matn=Randomness works well in search—sometimes better than humans.|Izoh=103-bet}} {{Q|Iqtibos=Modern zamon hissiyotlarga boy voqealar va chinakam ahamiyatli narsalar oʻrtasidagi masofani uzaytirib yubordi.|Asl matn=Modernity widened the distance between the sensational and the relevant.|Izoh=109-bet}} {{Q|Iqtibos=Nazariyaga ega boʻlish juda xavfli narsadir.|Asl matn=A theory is a very dangerous thing to have.|Izoh=116-bet}} {{Q|Iqtibos=Koʻpchilik kechiktirish (prokrastinatsiya) bizning tabiiy mudofaamiz ekanligini, u narsalarning oʻz holicha hal boʻlishiga va oʻz antimoʻrtligini namoyon etishiga imkon berishini tushunmaydi.|Asl matn=Few understand that procrastination is our natural defense, letting things take care of themselves and exercise their antifragility.|Izoh=122-bet}} {{Q|Iqtibos=Kunlik yangiliklar va shakar bizning tizimimizni xuddi bir xil usulda chalgʻitadi.|Asl matn=Daily news and sugar confuse our system in the same manner.|Izoh=127-bet}} {{Q|Iqtibos=Nimalar oʻlchovsiz va bashoratsiz boʻlsa, ular shundayligicha qoladi... qanchalik koʻp nafrat toʻla xatlar (tanqidlar) olsam ham.|Asl matn=What is nonmeasurable and nonpredictable will remain nonmeasurable and nonpredictable ... no matter how much hate mail I get.|Izoh=138-bet}} {{Q|Iqtibos=Inson oʻz fikri uchun qancha shaxsiy xavfni zimmasiga olsa, u shunchalik hurmatga loyiqdir.|Asl matn=A man is honorable in proportion to the personal risks he takes for his opinion.|Izoh=147-bet}} {{Q|Iqtibos=Mening zamonaviy Stoik donishmand haqidagi tasavvurim — bu qoʻrquvni ehtiyotkorlikka, ogʻriqni maʼlumotga, xatolarni tashabbusga (boshlanishga) va istakni esa amalga oshirishga aylantira oladigan insondir.|Asl matn=My idea of the modern Stoic sage is someone who transforms fear into prudence, pain into information, mistakes into initiation, and desire into undertaking.|Izoh=156-bet}} {{Q|Iqtibos=Bizning eng katta boyligimiz — bu biz eng koʻp ishonmaydigan narsadir: ayrim tavakkalchi tizimlarning oʻziga xos antimoʻrtligi.|Asl matn=Our greatest asset is the one we distrust the most: the built-in antifragility of certain risk-taking systems.|Izoh=171-bet}} {{Q|Iqtibos=Boylikning eng yomon yon taʼsiri bu uning oʻz qurbonlariga majburiy ijtimoiy bogʻliqliklar yuklashidir, chunki katta uylarda yashovchi odamlar oxir-oqibat faqat boshqa katta uylarda yashovchi odamlar bilan muloqot qiladigan boʻlib qolishadi.|Asl matn=The worst side effect of wealth is the social associations it forces on its victims, as people with big houses end up socializing with other people with big houses.|Izoh=174-bet}} {{Q|Iqtibos=Menimcha, boy boʻlishning (shunchaki mustaqil boʻlishdan koʻra) asosiy foydasi — bu boy odamlarni (ularning yaxshigina konsentratsiyasini dabdabali changʻi kurortlarida uchratasiz) „yashirincha“ mensimaslik imkoniyatidir. Ayniqsa, bu kibrli odamlar sizning ulardan boyroq ekanligingizni bilmasalar, bu tuygʻu yanada yoqimli.|Asl matn=I suppose that the main benefit of being rich (over just being independent) is to be able to despise rich people (a good concentration of whom you find in glitzy ski resorts) without any sour grapes. It is even sweeter when these farts don't know that you are richer than they are.|Izoh=176-bet, izoh (footnote)}} {{Q|Iqtibos=Tanlov (imkoniyat) oʻzi boʻlishini istamagan joyimizda yashirinadi.|Asl matn=An option hides where we don't want it to hide.|Izoh=184-bet}} ===''[[w:Skin in the Game (book)|Skin in the Game]]'' (2018)=== <small>Random House, 2018, {{ISBN|978-0-425-28462-9 }}</small> == Manbalar == {{manbalar|2}} [[Turkum:1960-yilda tugʻilganlar]] 8zf9gs6mxmnntdtzahni78d5gqhwgna 0 6206 31002 26729 2026-06-01T05:29:55Z Bekipediya 2189 /* Iqtiboslar */ 31002 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Vasiliy Suxomlinskiy | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = Vasiliy Suxomlinskiy | Vikiombor = }} '''Vasiliy Aleksandrovich Suxomlinskiy''' ({{Lang-uk|Василь Олександрович Сухомлинський}}; 1918-yil 28-sentyabr; [[Kirovograd viloyati|Kirovograd]], [[Ukraina]] – 1970-yil 2-sentyabr; [[Kirovograd viloyati|Kirovograd]], [[Ukraina Sovet Sotsialistik Respublikasi|Ukraina SSR]], [[SSSR]]) — pedagog, ukrain hamda rus tili va adabiyoti oʻqituvchisi. RSFSR (1957), SSSR (1968) Pedagogika Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi. Mehnat Qahramoni (1968). == Iqtiboslar == <!-- A --> * Agar sen oʻzingni majbur etmasang va oʻz-oʻzingga talabchan boʻlmasang, yuzta [[oʻqituvchi]]ni senga biriktirib qoʻyganlarida ham bundan hech [[natija]] chiqmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=35}}. <!-- B --> * Boshqalarni [[hurmat]] qilgan odamgina hurmatga loyiq{{sfn|Voronsov|1989|p=38}}. <!-- H --> * Haqiqiy [[insonparvarlik]] eng avvalo adolatdir{{sfn|Voronsov|1989|p=43}}. <!-- I --> * Inson qadr-qimmatini oyoq osti qilish, oʻzini juda baland olib, boshqalarni nazarga ilmaslik katta nuqsondir{{sfn|Voronsov|1989|p=40}}. <!-- J --> * [[Jamiyat]] boyligi uni tashkil etgan shaxslarning rango-rangligidan tarkib topadi, chunki [[tarbiya]]ning oliq maqsadi — [[inson]]ning oʻzi{{sfn|Voronsov|1989|p=32}}. <!-- K --> * [[Kollektiv]]ning tarbiyaviy kuchi haqida gʻamxoʻrlik qilish — bu kollektivdagi har bir kishining maʼnaviy boyligi va kamoloti haqida, oʻzaro munosabatlarning boyishi haqida qaygʻurishdan boshqa narsa emas{{sfn|Voronsov|1989|p=32}}. * [[Kollektiv]] — qandaydir notayin [[toʻda]] emas. U oʻz [[shaxsiyat]]iga ega kishilarni birlashtirgan boy xazinadir{{sfn|Voronsov|1989|p=32}}. * Kommunistik axloqning hal qiluvchi tomoni [[eʼtiqod]]dir. Bukilmas kommunistik eʼtiqodni shakllantirish — [[tarbiya]]ning bosh vazifalaridan biridir{{sfn|Voronsov|1989|p=27}}. {{Q|Kommunistik axloq odamlarning ilgarigi tajribalarini inkor etmaydi, aksincha, uni oʻz tarkibiga oladi. Kommunistik axloq insoniyat axloqining yuksak formasidir{{sfn|Voronsov|1989|p=6}}.|4=Коммунистическая этика не отрицает весь прошлый опыт людей, а включает его в себя. Коммунистическая этика есть высшая форма этики человечества{{sfn|Воронцов|1977|p=10}}.}} <!-- O --> * Oddiygina [[odamiylik]] boʻlmasa kommunistik axloq ham boʻlmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=41}}. <!-- V --> * Vatanning shodligi va qaygʻusini koʻngliga yaqin olgan kishi har qanday odamning qaygʻu va shodligiga ham befarq qaray olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=43}}. * [[Vatan]] oldidagi burch inson uchun muqaddasdir{{sfn|Voronsov|1989|p=18}}. * [[Vatanparvarlik]] — nomusli va nazokatli tuygʻudir... Muqaddas soʻzlarni ehtiyot qil, [[vatan]]ga muhabbat xususida duch kelgan joyda ogʻiz koʻpirtirma. Yaxshisi — uning farovonligi va qudrati yoʻlida indamaygina mehnat qil{{sfn|Voronsov|1989|p=19}}. <!-- Y --> * Yoningdagi kishini his qila bil, uning qalbiga kir, koʻzlariga boqib, ichki olamini — shodligi, qaygʻusi, baxtsizligi, gʻam-alamini koʻra bil{{sfn|Voronsov|1989|p=38}}. <!-- Oʻ --> * Oʻzga odamning daxlsizligi, nozikligi, [[hamiyat]]ini ehtiyot qil, aya. Odamlarga [[yomonlik]] qilma, ranjitma, dilini ogʻritma, tashvish va notinchlikka qoʻyma{{sfn|Voronsov|1989|p=38}}. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} {{refend}} [[Turkum:1918-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1970-yilda vafot etganlar]] {{DEFAULTSORT:Suxomlinskiy, Vasiliy}} ngbcurjmmuibyv5lylugm3pzgj74cqu 31003 31002 2026-06-01T05:30:11Z Bekipediya 2189 /* Adabiyotlar */ 31003 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Vasiliy Suxomlinskiy | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = Vasiliy Suxomlinskiy | Vikiombor = }} '''Vasiliy Aleksandrovich Suxomlinskiy''' ({{Lang-uk|Василь Олександрович Сухомлинський}}; 1918-yil 28-sentyabr; [[Kirovograd viloyati|Kirovograd]], [[Ukraina]] – 1970-yil 2-sentyabr; [[Kirovograd viloyati|Kirovograd]], [[Ukraina Sovet Sotsialistik Respublikasi|Ukraina SSR]], [[SSSR]]) — pedagog, ukrain hamda rus tili va adabiyoti oʻqituvchisi. RSFSR (1957), SSSR (1968) Pedagogika Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi. Mehnat Qahramoni (1968). == Iqtiboslar == <!-- A --> * Agar sen oʻzingni majbur etmasang va oʻz-oʻzingga talabchan boʻlmasang, yuzta [[oʻqituvchi]]ni senga biriktirib qoʻyganlarida ham bundan hech [[natija]] chiqmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=35}}. <!-- B --> * Boshqalarni [[hurmat]] qilgan odamgina hurmatga loyiq{{sfn|Voronsov|1989|p=38}}. <!-- H --> * Haqiqiy [[insonparvarlik]] eng avvalo adolatdir{{sfn|Voronsov|1989|p=43}}. <!-- I --> * Inson qadr-qimmatini oyoq osti qilish, oʻzini juda baland olib, boshqalarni nazarga ilmaslik katta nuqsondir{{sfn|Voronsov|1989|p=40}}. <!-- J --> * [[Jamiyat]] boyligi uni tashkil etgan shaxslarning rango-rangligidan tarkib topadi, chunki [[tarbiya]]ning oliq maqsadi — [[inson]]ning oʻzi{{sfn|Voronsov|1989|p=32}}. <!-- K --> * [[Kollektiv]]ning tarbiyaviy kuchi haqida gʻamxoʻrlik qilish — bu kollektivdagi har bir kishining maʼnaviy boyligi va kamoloti haqida, oʻzaro munosabatlarning boyishi haqida qaygʻurishdan boshqa narsa emas{{sfn|Voronsov|1989|p=32}}. * [[Kollektiv]] — qandaydir notayin [[toʻda]] emas. U oʻz [[shaxsiyat]]iga ega kishilarni birlashtirgan boy xazinadir{{sfn|Voronsov|1989|p=32}}. * Kommunistik axloqning hal qiluvchi tomoni [[eʼtiqod]]dir. Bukilmas kommunistik eʼtiqodni shakllantirish — [[tarbiya]]ning bosh vazifalaridan biridir{{sfn|Voronsov|1989|p=27}}. {{Q|Kommunistik axloq odamlarning ilgarigi tajribalarini inkor etmaydi, aksincha, uni oʻz tarkibiga oladi. Kommunistik axloq insoniyat axloqining yuksak formasidir{{sfn|Voronsov|1989|p=6}}.|4=Коммунистическая этика не отрицает весь прошлый опыт людей, а включает его в себя. Коммунистическая этика есть высшая форма этики человечества{{sfn|Воронцов|1977|p=10}}.}} <!-- O --> * Oddiygina [[odamiylik]] boʻlmasa kommunistik axloq ham boʻlmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=41}}. <!-- V --> * Vatanning shodligi va qaygʻusini koʻngliga yaqin olgan kishi har qanday odamning qaygʻu va shodligiga ham befarq qaray olmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=43}}. * [[Vatan]] oldidagi burch inson uchun muqaddasdir{{sfn|Voronsov|1989|p=18}}. * [[Vatanparvarlik]] — nomusli va nazokatli tuygʻudir... Muqaddas soʻzlarni ehtiyot qil, [[vatan]]ga muhabbat xususida duch kelgan joyda ogʻiz koʻpirtirma. Yaxshisi — uning farovonligi va qudrati yoʻlida indamaygina mehnat qil{{sfn|Voronsov|1989|p=19}}. <!-- Y --> * Yoningdagi kishini his qila bil, uning qalbiga kir, koʻzlariga boqib, ichki olamini — shodligi, qaygʻusi, baxtsizligi, gʻam-alamini koʻra bil{{sfn|Voronsov|1989|p=38}}. <!-- Oʻ --> * Oʻzga odamning daxlsizligi, nozikligi, [[hamiyat]]ini ehtiyot qil, aya. Odamlarga [[yomonlik]] qilma, ranjitma, dilini ogʻritma, tashvish va notinchlikka qoʻyma{{sfn|Voronsov|1989|p=38}}. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} [[Turkum:1918-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1970-yilda vafot etganlar]] {{DEFAULTSORT:Suxomlinskiy, Vasiliy}} mwxloxhcpzs6sf0qgb5unwi8fhjachh 0 6208 31007 21263 2026-06-01T05:34:06Z Bekipediya 2189 31007 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Anatoliy Lunacharskiy | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = Anatoliy Lunacharskiy | Vikiombor = }} '''Anatoliy Vasilyevich Lunacharskiy''' (1875.11(23).11, Poltava — 1933.26.12, [[Fransiya]], Mentena; [[Moskva|Moskvada]] dafn etilgan) — davlat arbobi, rus yozuvchisi, tanqidchi, adabiyotshunos, sanʼatshunos. {{ABD}} == Iqtiboslar == {{Q|Biz bilamizki, insoniyat bir-biriga dushman guruhlarga, eng avvalo sinflarga boʻlingan, ammo biz, barcha toʻsiqlar va ziddiyatlardan qatʼiy nazar, hamma sinflarning navqironlik yoshida ularning ilgʻor kurashchilarini oldga intilish istagi jihatidan birlashtirib turuvchi buyuk sarhad borligini ham bilamiz{{sfn|Voronsov|1989|p=6}}.|4=Мы знаем, что человечество разбито на враждующие группы, прежде всего на классы, но мы знаем, что есть, несмотря на все препятствия и противоречия, великая линия, связующая передовых борцов всех классов периода их молодости, их стремления вперед...{{sfn|Воронцов|1977|p=10}}}} == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} {{refend}} [[Turkum:1875-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1933-yilda vafot etganlar]] 4976153h2k0henzi9un60gilnm9w429 31008 31007 2026-06-01T05:34:19Z Bekipediya 2189 31008 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Anatoliy Lunacharskiy | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = Anatoliy Lunacharskiy | Vikiombor = }} '''Anatoliy Vasilyevich Lunacharskiy''' (1875.11(23).11, Poltava — 1933.26.12, [[Fransiya]], Mentena; [[Moskva|Moskvada]] dafn etilgan) — davlat arbobi, rus yozuvchisi, tanqidchi, adabiyotshunos, sanʼatshunos. == Iqtiboslar == {{Q|Biz bilamizki, insoniyat bir-biriga dushman guruhlarga, eng avvalo sinflarga boʻlingan, ammo biz, barcha toʻsiqlar va ziddiyatlardan qatʼiy nazar, hamma sinflarning navqironlik yoshida ularning ilgʻor kurashchilarini oldga intilish istagi jihatidan birlashtirib turuvchi buyuk sarhad borligini ham bilamiz{{sfn|Voronsov|1989|p=6}}.|4=Мы знаем, что человечество разбито на враждующие группы, прежде всего на классы, но мы знаем, что есть, несмотря на все препятствия и противоречия, великая линия, связующая передовых борцов всех классов периода их молодости, их стремления вперед...{{sfn|Воронцов|1977|p=10}}}} == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} {{refend}} [[Turkum:1875-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1933-yilda vafot etganlar]] ob2n88f847w1jge0hunidec0u1i7o4q 0 6209 31010 21266 2026-06-01T05:36:31Z Bekipediya 2189 31010 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Ivan Sechenov | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = Ivan Sechenov | Vikiombor = }} '''Ivan Mixaylovich Sechenov''' [1829.1(13).8, Rossiya, hozirgi Nijniy-Novgorod viloyati, Tepliy Stan (Sechenovo) qishlogʻi — 1905.2(15).I, Moskva] — rus tabiiyotshunosi, Rossiyada fiziologiya maktabi va psixologiyada tabiiyilmiy yoʻnalish va bosh miya reflekslari toʻgʻrisidagi taʼlimotning asoschisi. Peterburg Fanlar akademiyasi faxriy akademik (1904), muxbir aʼzosi (1869). == Iqtiboslar == {{Q|Insoniyat hayotida asrlar osha ulanib kelayotgan tafakkur davomiyligi mavjud{{sfn|Voronsov|1989|p=6}}.|4=В жизни человечества существует преемство мысли, тянущееся через века{{sfn|Воронцов|1977|p=10}}. }} == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} [[Turkum:1829-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1905-yilda vafot etganlar]] kj2r3u7cxn9a0ds9ma2ue85s9bq94vo 0 6212 31013 24839 2026-06-01T05:39:46Z Bekipediya 2189 31013 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Konstantin Paustovskiy | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = Konstantin Paustovskiy | Vikiombor = }} '''Paustovskiy Konstantin Georgiyevich''' [1892.19 (31). 5, Moskva —1968.14.7, Kaluga viloyatining Tarusa shahri] — rus yozuvchisi. == Iqtiboslar == <!-- D --> {{Q|Davrimiz shuning uchun ham ulugʻvorki, u koʻp asrli kishilik jamiyatidagi eng qimmatbaho boyliklarni oʻzlashtirib oladi. Asrlar osha yarqirab turguvchi bu boyliklarni unutib, davr changi ortida qoldirmaydi. Oʻtgan avlodlarning ilgʻor namoyandalari kommunistik jamiyatga kirib borish huquqiga toʻla egadirlar{{sfn|Voronsov|1989|p=6}}.|4=Тем и величественно наше время, что оно берет из многовековой человеческой культуры все самое ценное. Оно не хоронит эти ценности, сверкающие сквозь века, под пыльной пеленой забвения. Передовым людям ушедших поколений есть что предъявить для входа в коммунистическое общество{{sfn|Воронцов|1977|p=10}}.}} <!-- I --> * Inson dono, odmi, odil, jasur va saxovatli boʻlishi kerak. Shundagina u [[Inson]] degan yuksak unvonga loyiqdir{{sfn|Voronsov|1989|p=36}}. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} [[Turkum:1892-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1968-yilda vafot etganlar]] 8ux0a3k8nesnxd2acck7q882qbo922i 0 6214 30999 25223 2026-06-01T05:27:52Z Bekipediya 2189 /* Iqtiboslar */ 30999 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Mixail Kalinin | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = Mixail Kalinin | Vikiombor = }} '''Mixail Ivanovich Kalinin''' [1875.7(19).11, hozirgi Kalinin viloyati, Kashino tumani — 1946.3.6, Moskva] — 1917-yilgi Fevral inqilobi va Oktabr toʻntarishi qatnashchisi. Butun Rossiya MIK raisi (1919-yildan), SSSR MIK raisi (1922-yildan), SSSR Oliy Soveti Prezidiumi raisi (1938-yildan). 1926-yildan partiya MK Siyosiy byurosi aʼzosi (1919-yildan aʼzolikka nomzod). Iosif Stalin siyosatini qoʻllab-quvvatlab, 1930–40 yillardagi ommaviy qatagʻonlarga sanksiya bergan. == Iqtiboslar == <!-- A --> * Agar [[hayot]] goʻzalligii haqida soʻz boradigan boʻlsa, [[vatan]] uchun kurashda fidokorlik koʻrsata bilish goʻzal hayotning eng yuksak namunasidir{{sfn|Voronsov|1989|p=20}}. <!-- I --> * Inson [[odam]]larni sevishi kerak. Agar u odamlarni sevsa, yashashi oson boʻladi, quvnoqroq yashaydi, chunki jahonda hech kim odamovilardek miskin umr kechirmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=41}}. <!-- K --> * [[Kommunistik]] printsiplarni agar oddiy holda tasavvur qiladigan boʻlsak — bu yuksak [[bilim]]li, [[halol]], ilgʻor kishining printsiplaridir, bu — sotsialistik Vatanga muhabbat, [[doʻstlik]], oʻrtoqlik, [[insonparvarlik]], poklik, sotsialistik mehnatga muhabbatdir{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. <!-- M --> {{Q|Madaniyatni yuksaltirmoq uchun madaniyat tarixiga, kishilikning barcha madaniy merosiga murojaat etmoq zarur{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Для того чтобы повышать культуру, надо обращаться к истории культуры, ко всему культурному наследию человечества.}} <!-- S --> * [[Sotsializm]] — [[fan]] va [[madaniyat]] jamiyatidir. Sotsialistik jamiyatning munosib aʼzosi boʻlish uchun koʻp va yaxshi oʻqish kerak, koʻp bilish kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=34}}. * Sovet vatanparvarligi xalqimiz taraqqiyotini olgʻa siljitgan ota-bobolarimiz ijodiy ishining bevosita davomidir{{sfn|Voronsov|1989|p=17}}. <!-- U --> * Ulugʻ [[Oktyabr inqilobi|Oktyabr sotsialistik revolyutsiyasi]] butun Rossiya xalqlarining [[axloq]]ini bir darajada yuqori koʻtardi. U kishilik jamiyatida eng yuksak axloq boʻlib qoldi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. <!-- X --> * [[Xalq]] — bamisoli oltin qidiruvchi, dur qidiruvchidek gap: u faqat eng nodir, eng buyuk narsalarnigina ajratib, avaylab, bagrida asrab, necha oʻn yillar davomida sayqallab keladi{{sfn|Voronsov|1989|p=6}}. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} {{refend}} [[Turkum:1875-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1946-yilda vafot etganlar]] 38fyhs03yld7oldlwdbajq9sxrm8bkc 31000 30999 2026-06-01T05:28:06Z Bekipediya 2189 /* Adabiyotlar */ 31000 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Mixail Kalinin | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = Mixail Kalinin | Vikiombor = }} '''Mixail Ivanovich Kalinin''' [1875.7(19).11, hozirgi Kalinin viloyati, Kashino tumani — 1946.3.6, Moskva] — 1917-yilgi Fevral inqilobi va Oktabr toʻntarishi qatnashchisi. Butun Rossiya MIK raisi (1919-yildan), SSSR MIK raisi (1922-yildan), SSSR Oliy Soveti Prezidiumi raisi (1938-yildan). 1926-yildan partiya MK Siyosiy byurosi aʼzosi (1919-yildan aʼzolikka nomzod). Iosif Stalin siyosatini qoʻllab-quvvatlab, 1930–40 yillardagi ommaviy qatagʻonlarga sanksiya bergan. == Iqtiboslar == <!-- A --> * Agar [[hayot]] goʻzalligii haqida soʻz boradigan boʻlsa, [[vatan]] uchun kurashda fidokorlik koʻrsata bilish goʻzal hayotning eng yuksak namunasidir{{sfn|Voronsov|1989|p=20}}. <!-- I --> * Inson [[odam]]larni sevishi kerak. Agar u odamlarni sevsa, yashashi oson boʻladi, quvnoqroq yashaydi, chunki jahonda hech kim odamovilardek miskin umr kechirmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=41}}. <!-- K --> * [[Kommunistik]] printsiplarni agar oddiy holda tasavvur qiladigan boʻlsak — bu yuksak [[bilim]]li, [[halol]], ilgʻor kishining printsiplaridir, bu — sotsialistik Vatanga muhabbat, [[doʻstlik]], oʻrtoqlik, [[insonparvarlik]], poklik, sotsialistik mehnatga muhabbatdir{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. <!-- M --> {{Q|Madaniyatni yuksaltirmoq uchun madaniyat tarixiga, kishilikning barcha madaniy merosiga murojaat etmoq zarur{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Для того чтобы повышать культуру, надо обращаться к истории культуры, ко всему культурному наследию человечества.}} <!-- S --> * [[Sotsializm]] — [[fan]] va [[madaniyat]] jamiyatidir. Sotsialistik jamiyatning munosib aʼzosi boʻlish uchun koʻp va yaxshi oʻqish kerak, koʻp bilish kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=34}}. * Sovet vatanparvarligi xalqimiz taraqqiyotini olgʻa siljitgan ota-bobolarimiz ijodiy ishining bevosita davomidir{{sfn|Voronsov|1989|p=17}}. <!-- U --> * Ulugʻ [[Oktyabr inqilobi|Oktyabr sotsialistik revolyutsiyasi]] butun Rossiya xalqlarining [[axloq]]ini bir darajada yuqori koʻtardi. U kishilik jamiyatida eng yuksak axloq boʻlib qoldi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. <!-- X --> * [[Xalq]] — bamisoli oltin qidiruvchi, dur qidiruvchidek gap: u faqat eng nodir, eng buyuk narsalarnigina ajratib, avaylab, bagrida asrab, necha oʻn yillar davomida sayqallab keladi{{sfn|Voronsov|1989|p=6}}. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} [[Turkum:1875-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1946-yilda vafot etganlar]] 9pr590to0dvycrumlqwk74us18npwxt 31001 31000 2026-06-01T05:28:25Z Bekipediya 2189 /* Iqtiboslar */ 31001 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Mixail Kalinin | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = Mixail Kalinin | Vikiombor = }} '''Mixail Ivanovich Kalinin''' [1875.7(19).11, hozirgi Kalinin viloyati, Kashino tumani — 1946.3.6, Moskva] — 1917-yilgi Fevral inqilobi va Oktabr toʻntarishi qatnashchisi. Butun Rossiya MIK raisi (1919-yildan), SSSR MIK raisi (1922-yildan), SSSR Oliy Soveti Prezidiumi raisi (1938-yildan). 1926-yildan partiya MK Siyosiy byurosi aʼzosi (1919-yildan aʼzolikka nomzod). Iosif Stalin siyosatini qoʻllab-quvvatlab, 1930–40 yillardagi ommaviy qatagʻonlarga sanksiya bergan. == Iqtiboslar == <!-- A --> * Agar [[hayot]] goʻzalligii haqida soʻz boradigan boʻlsa, [[vatan]] uchun kurashda fidokorlik koʻrsata bilish goʻzal hayotning eng yuksak namunasidir{{sfn|Voronsov|1989|p=20}}. <!-- I --> * Inson [[odam]]larni sevishi kerak. Agar u odamlarni sevsa, yashashi oson boʻladi, quvnoqroq yashaydi, chunki jahonda hech kim odamovilardek miskin umr kechirmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=41}}. <!-- K --> * [[Kommunistik]] printsiplarni agar oddiy holda tasavvur qiladigan boʻlsak — bu yuksak [[bilim]]li, [[halol]], ilgʻor kishining printsiplaridir, bu — sotsialistik Vatanga muhabbat, [[doʻstlik]], oʻrtoqlik, [[insonparvarlik]], poklik, sotsialistik mehnatga muhabbatdir{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. <!-- M --> {{Q|Madaniyatni yuksaltirmoq uchun madaniyat tarixiga, kishilikning barcha madaniy merosiga murojaat etmoq zarur{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Для того чтобы повышать культуру, надо обращаться к истории культуры, ко всему культурному наследию человечества{{sfn|Воронцов|1977|p=10}}.}} <!-- S --> * [[Sotsializm]] — [[fan]] va [[madaniyat]] jamiyatidir. Sotsialistik jamiyatning munosib aʼzosi boʻlish uchun koʻp va yaxshi oʻqish kerak, koʻp bilish kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=34}}. * Sovet vatanparvarligi xalqimiz taraqqiyotini olgʻa siljitgan ota-bobolarimiz ijodiy ishining bevosita davomidir{{sfn|Voronsov|1989|p=17}}. <!-- U --> * Ulugʻ [[Oktyabr inqilobi|Oktyabr sotsialistik revolyutsiyasi]] butun Rossiya xalqlarining [[axloq]]ini bir darajada yuqori koʻtardi. U kishilik jamiyatida eng yuksak axloq boʻlib qoldi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. <!-- X --> * [[Xalq]] — bamisoli oltin qidiruvchi, dur qidiruvchidek gap: u faqat eng nodir, eng buyuk narsalarnigina ajratib, avaylab, bagrida asrab, necha oʻn yillar davomida sayqallab keladi{{sfn|Voronsov|1989|p=6}}. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} [[Turkum:1875-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1946-yilda vafot etganlar]] i154ljm6rer5cj4ztlbqxncnkztoelu 31016 31001 2026-06-01T05:42:33Z Bekipediya 2189 /* Iqtiboslar */ 31016 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Mixail Kalinin | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = Mixail Kalinin | Vikiombor = }} '''Mixail Ivanovich Kalinin''' [1875.7(19).11, hozirgi Kalinin viloyati, Kashino tumani — 1946.3.6, Moskva] — 1917-yilgi Fevral inqilobi va Oktabr toʻntarishi qatnashchisi. Butun Rossiya MIK raisi (1919-yildan), SSSR MIK raisi (1922-yildan), SSSR Oliy Soveti Prezidiumi raisi (1938-yildan). 1926-yildan partiya MK Siyosiy byurosi aʼzosi (1919-yildan aʼzolikka nomzod). Iosif Stalin siyosatini qoʻllab-quvvatlab, 1930–40 yillardagi ommaviy qatagʻonlarga sanksiya bergan. == Iqtiboslar == <!-- A --> * Agar [[hayot]] goʻzalligii haqida soʻz boradigan boʻlsa, [[vatan]] uchun kurashda fidokorlik koʻrsata bilish goʻzal hayotning eng yuksak namunasidir{{sfn|Voronsov|1989|p=20}}. <!-- I --> * Inson [[odam]]larni sevishi kerak. Agar u odamlarni sevsa, yashashi oson boʻladi, quvnoqroq yashaydi, chunki jahonda hech kim odamovilardek miskin umr kechirmaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=41}}. <!-- K --> * [[Kommunistik]] printsiplarni agar oddiy holda tasavvur qiladigan boʻlsak — bu yuksak [[bilim]]li, [[halol]], ilgʻor kishining printsiplaridir, bu — sotsialistik Vatanga muhabbat, [[doʻstlik]], oʻrtoqlik, [[insonparvarlik]], poklik, sotsialistik mehnatga muhabbatdir{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. <!-- M --> {{Q|Madaniyatni yuksaltirmoq uchun madaniyat tarixiga, kishilikning barcha madaniy merosiga murojaat etmoq zarur{{sfn|Voronsov|1989|p=5}}.|4=Для того чтобы повышать культуру, надо обращаться к истории культуры, ко всему культурному наследию человечества{{sfn|Воронцов|1977|p=10}}.}} <!-- S --> * [[Sotsializm]] — [[fan]] va [[madaniyat]] jamiyatidir. Sotsialistik jamiyatning munosib aʼzosi boʻlish uchun koʻp va yaxshi oʻqish kerak, koʻp bilish kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=34}}. * Sovet vatanparvarligi xalqimiz taraqqiyotini olgʻa siljitgan ota-bobolarimiz ijodiy ishining bevosita davomidir{{sfn|Voronsov|1989|p=17}}. <!-- U --> * Ulugʻ [[Oktyabr inqilobi|Oktyabr sotsialistik revolyutsiyasi]] butun Rossiya xalqlarining [[axloq]]ini bir darajada yuqori koʻtardi. U kishilik jamiyatida eng yuksak axloq boʻlib qoldi{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. <!-- X --> {{Q|[[Xalq]] — bamisoli oltin qidiruvchi, dur qidiruvchidek gap: u faqat eng nodir, eng buyuk narsalarnigina ajratib, avaylab, bagrida asrab, necha oʻn yillar davomida sayqallab keladi{{sfn|Voronsov|1989|p=6}}.|4=Народ — это все равно, что золотоискатель, бриллиантоискатель: он выбирает, сохраняет и несет, шлифуя на протяжении многих десятилетий, только самое ценное, самое гениальное{{sfn|Воронцов|1977|p=11}}.}} == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} [[Turkum:1875-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1946-yilda vafot etganlar]] filmek8luizzgoo755c19y6tbymb4km 0 6215 31017 22571 2026-06-01T05:45:17Z Bekipediya 2189 31017 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Mixail Saltikov | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = Mixail Saltikov | Vikiombor = }} '''Mixail Yevgrafovich Saltikov''', '''Saltikov-Shchedrin''' (asl familiyasi '''Saltikov'''; taxallusi — '''N. Shchedrin''') [1826.15(27).1, — Spas—Ugol qishlogi, Kalyazin tumani1889. 28.4 (10.5), Peterburg] — rus yozuvchisi. == Iqtiboslar == <!-- H --> * Harqalay, eng muhimi: [[vatan]]ga muhabbating, muhabbating va yana muhabbatingdir! Binobarin, shu muhabbat senga kuch-quvvat beradi, qolgan hammasini ham osongina hal qilasan{{sfn|Voronsov|1989|p=20}}. <!-- M --> * Men [[Rossiya]]ni jon-tanim bilan sevaman va oʻzimni Rossiyadan tashqarida tasavvur qilolmayman{{sfn|Voronsov|1989|p=21}}. <!-- Q --> {{Q|Qadimgi [[donishmandlik]] shu qadar koʻp durdonalarni meros qoldirganki, ularni bir-biriga qalab chiqish natijasida butun bir yiqib boʻlmas devor vujudga kelgan{{sfn|Voronsov|1989|p=6}}.|4=Старинная мудрость завещала такое множество афоризмов, что из них камень по камню сложилась целая несокрушимая стена{{sfn|Воронцов|1977|p=11}}.}} <!-- V --> * [[Vatanparvarlik]]ning tarbiyaviy ahamiyat juda katta, bu kishining bashariyat haqidagi gʻoyalar bilan ulgʻaytiradigan maktabdir{{sfn|Voronsov|1989|p=18}}. * [[Vatan]] gʻoyasi hamma uchun bir xil manfaatlidir. U halol kishilarda [[jasorat]] haqida fikr uygʻotadi, nopok kishilarni esa, agar vatan gʻoyasi boʻlmaganda qilishlari aniq boʻlgan koʻpgina [[qabihlik]]lardan saqlaydi{{sfn|Voronsov|1989|p=18}}. * [[Vatan]] gʻoyasi shonli yillarda ham, kundalik hayotda ham uning farzandlariga birdek hos boʻlmogʻi zarur, binobarin, bu gʻoyani chinakam his etgandagina kishi oʻzini grajdan deya hisoblashga haqlidir{{sfn|Voronsov|1989|p=18}}. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} [[Turkum:1826-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1889-yilda vafot etganlar]] osl8b46b6vojpf08pfdeu3bdyzkkpo0 0 6217 31018 26911 2026-06-01T05:46:34Z Bekipediya 2189 /* Iqtiboslar */ 31018 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Dmitriy Pisarev | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = Dmitriy Pisarev | Vikiombor = }} '''Dmitriy Ivanovich Pisarev''' [1840.2(14).10, hozirgi Lipetsk viloyati Znamenskoye qishlogʻi — 1868.4(16).7, hozirgi Yurmala] — rus publitsisti va ada-biy tankidchisi == Iqtiboslar == <!-- A --> * [[Aqliy]] halovatga [[axloqiy]] fazilatlar tufayli erishiladi{{sfn|Voronsov|1989|p=29}}. <!-- B --> * Birovni tushunmoq uchun oʻzingni uning oʻrniga qoʻyib koʻrmogʻing, uning sevinchi va dardini his etmogʻing lozim{{sfn|Voronsov|1989|p=38}}. * Butun hayot davomida insonga [[yengiltaklik]] va [[loqaydlik]] bilan qarash mumkin hisoblangan biron soniya ham boʻlmasligi kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=38}}. <!-- K --> * Kishi badantarbiya qilgani singari aql va feʼl-atvorini ham [[mashq]] orqali toblashi mumkin{{sfn|Voronsov|1989|p=36}}. <!-- M --> * Majburan qilingan [[yaxshilik]]ning qimmati yoʻq{{sfn|Voronsov|1989|p=44}}. {{Q|[[Maqol]]ga aylanib ketgan yoki [[alifbe]] va [[kitob]]larni bezab turuvchi koʻpgina [[haqiqat]]lar agar biz uchun jonsizdek va siyqa gapdek tuyulmaganda edi, biz nihoyatda aqlli va juda baxtli odamlar boʻlardik{{sfn|Voronsov|1989|p=7}}.|4=Мы были бы очень умными и очень счастливыми людьми, если бы многие истины, обратившиеся уже в пословицы или украшающие собою азбуки и прописи, перестали быть для нас мертвыми и избитыми фразами{{sfn|Воронцов|1977|p=11}}.}} <!-- Oʻ --> * Oʻzingda ham, boshqalarda ham insoniy [[shaxsiyat]]ni eʼzozla{{sfn|Voronsov|1989|p=38}}. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} {{refend}} [[Turkum:1840-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1868-yilda vafot etganlar]] b5s9hndoyqouw35augljmcjghm901ix 31019 31018 2026-06-01T05:46:49Z Bekipediya 2189 /* Adabiyotlar */ 31019 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Dmitriy Pisarev | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = Dmitriy Pisarev | Vikiombor = }} '''Dmitriy Ivanovich Pisarev''' [1840.2(14).10, hozirgi Lipetsk viloyati Znamenskoye qishlogʻi — 1868.4(16).7, hozirgi Yurmala] — rus publitsisti va ada-biy tankidchisi == Iqtiboslar == <!-- A --> * [[Aqliy]] halovatga [[axloqiy]] fazilatlar tufayli erishiladi{{sfn|Voronsov|1989|p=29}}. <!-- B --> * Birovni tushunmoq uchun oʻzingni uning oʻrniga qoʻyib koʻrmogʻing, uning sevinchi va dardini his etmogʻing lozim{{sfn|Voronsov|1989|p=38}}. * Butun hayot davomida insonga [[yengiltaklik]] va [[loqaydlik]] bilan qarash mumkin hisoblangan biron soniya ham boʻlmasligi kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=38}}. <!-- K --> * Kishi badantarbiya qilgani singari aql va feʼl-atvorini ham [[mashq]] orqali toblashi mumkin{{sfn|Voronsov|1989|p=36}}. <!-- M --> * Majburan qilingan [[yaxshilik]]ning qimmati yoʻq{{sfn|Voronsov|1989|p=44}}. {{Q|[[Maqol]]ga aylanib ketgan yoki [[alifbe]] va [[kitob]]larni bezab turuvchi koʻpgina [[haqiqat]]lar agar biz uchun jonsizdek va siyqa gapdek tuyulmaganda edi, biz nihoyatda aqlli va juda baxtli odamlar boʻlardik{{sfn|Voronsov|1989|p=7}}.|4=Мы были бы очень умными и очень счастливыми людьми, если бы многие истины, обратившиеся уже в пословицы или украшающие собою азбуки и прописи, перестали быть для нас мертвыми и избитыми фразами{{sfn|Воронцов|1977|p=11}}.}} <!-- Oʻ --> * Oʻzingda ham, boshqalarda ham insoniy [[shaxsiyat]]ni eʼzozla{{sfn|Voronsov|1989|p=38}}. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} [[Turkum:1840-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1868-yilda vafot etganlar]] sod38oaq3pxsidvzyrm894usutpfoq7 0 6236 30940 25260 2026-05-31T14:06:54Z Bekipediya 2189 /* Iqtiboslar */ 30940 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Nikolay Dobrolyubov | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = Nikolay Dobrolyubov | Vikiombor = }} '''Nikolay Aleksandrovich Dobrolyubov''' [1836.24.1(5.2), Nijniy Novgorod - 1861.17(29).11, Sankt-Peterburg] - rus adabiyotshunosi, publitsist. == Iqtiboslar == <!-- G --> * [[Goʻzallik]] baʼzi xislat va belgilardan iborat emas, balki umumiy qiyofada va unda hayot mohiyati qay daraja aks etishidadir{{sfn|Voronsov|1989|p=45}}. <!-- H --> * Haqiqiy [[vatanparvarlik]] barcha shaxsiy munosabat va [[manfaat]]lardan yuksakdir, u insoniyatga teran mehru muhabbat qoʻyish bilan uzviy bogʻlangan{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. <!-- J --> * Jonli, faol [[vatanparvarlik]] xususan shu bilan ajralib turadiki, u har qanday xalqaro [[adovat]]ga barham beradi va inson shu tarzdagi vatanparvarlik bilan ruhlangan holda odamlarga foydasi tekkudek boʻlsa, butun insoniyat uchun [[mehnat]] qilgisi keladi{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. <!-- N --> * Nazokat oʻrinli boʻlsa, yaʼni shaxsning gʻayrati va oʻz qadr-qimmatini anglab yetishi mutanosib kelsa, u yuksak insoniy fazilatlardan biriga aylanadi. Soflik, adodlat va oʻz qurdoshlari taqdiriga faol aralashish unga omixta boʻlib keladi{{sfn|Voronsov|1989|p=39}}. <!-- O --> * Odamzodning tabiiy intilishlarini oddiygina xulosa qilib, ikki ogʻiz soʻz bilan: „Hamma ham yaxshi yashasin“, deya ifodalash mumkin{{sfn|Voronsov|1989|p=41}}. <!-- S --> * Sof vijdonli kishida [[vatanparvarlik]] oʻz [[vatan]]i foydasiga [[mehnat]] qilish ishtiyoqidan boshqa narsa boʻlmasligi kerak va bu boshqa biron narsadan emas, balki iloji boricha koʻp va xoʻb ezgu ishlarr qilish istagidan kelib chiqadi{{sfn|Voronsov|1989|p=19}}. <!-- V --> * Vatanimiz jonajon Rus bizni koʻproq oʻzining buyuk kelajagi bilan maftun etadi va shu boisdan ham biz beminnat va qizgʻin ravishda, charchamay ter toʻkishni istaymiz{{sfn|Voronsov|1989|p=19}}. <!-- X --> * Xalq donishmandligi odatda [[hikmatli soʻzlar]]da ifodalanadi{{sfn|Voronsov|1989|p=8}}. * Yaqin-yaqinlarda ham [[vatanparvarlik]] [[vatan]]dagi barcha yaxshi narsalarni madh etishdan iborat edi; vatanparvar boʻlmoq uchun endi bu narsalar kifoya qilmaydi. Chunonchi, barcha yaxshi narsalarni madh etishga hali bizda mavjud boʻlgan bemaʼniliklarni ayovsiz fosh qilish va taʼqib etish ham qoʻshilgan{{sfn|Voronsov|1989|p=19}}. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} {{refend}} [[Turkum:1836-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1861-yilda vafot etganlar]] kqseo7i18fsjn61d8grwa8vvhxybm5a 30942 30940 2026-05-31T14:25:27Z Bekipediya 2189 /* Iqtiboslar */ 30942 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Nikolay Dobrolyubov | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = Nikolay Dobrolyubov | Vikiombor = }} '''Nikolay Aleksandrovich Dobrolyubov''' [1836.24.1(5.2), Nijniy Novgorod - 1861.17(29).11, Sankt-Peterburg] - rus adabiyotshunosi, publitsist. == Iqtiboslar == <!-- G --> * [[Goʻzallik]] baʼzi xislat va belgilardan iborat emas, balki umumiy qiyofada va unda hayot mohiyati qay daraja aks etishidadir{{sfn|Voronsov|1989|p=45}}. <!-- H --> * Haqiqiy [[vatanparvarlik]] barcha shaxsiy munosabat va [[manfaat]]lardan yuksakdir, u insoniyatga teran mehru muhabbat qoʻyish bilan uzviy bogʻlangan{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. <!-- J --> * Jonli, faol [[vatanparvarlik]] xususan shu bilan ajralib turadiki, u har qanday xalqaro [[adovat]]ga barham beradi va inson shu tarzdagi vatanparvarlik bilan ruhlangan holda odamlarga foydasi tekkudek boʻlsa, butun insoniyat uchun [[mehnat]] qilgisi keladi{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. <!-- N --> * Nazokat oʻrinli boʻlsa, yaʼni shaxsning gʻayrati va oʻz qadr-qimmatini anglab yetishi mutanosib kelsa, u yuksak insoniy fazilatlardan biriga aylanadi. Soflik, adodlat va oʻz qurdoshlari taqdiriga faol aralashish unga omixta boʻlib keladi{{sfn|Voronsov|1989|p=39}}. <!-- O --> * Odamzodning tabiiy intilishlarini oddiygina xulosa qilib, ikki ogʻiz soʻz bilan: „Hamma ham yaxshi yashasin“, deya ifodalash mumkin{{sfn|Voronsov|1989|p=41}}. <!-- S --> * Sof vijdonli kishida [[vatanparvarlik]] oʻz [[vatan]]i foydasiga [[mehnat]] qilish ishtiyoqidan boshqa narsa boʻlmasligi kerak va bu boshqa biron narsadan emas, balki iloji boricha koʻp va xoʻb ezgu ishlarr qilish istagidan kelib chiqadi{{sfn|Voronsov|1989|p=19}}. <!-- V --> * Vatanimiz jonajon Rus bizni koʻproq oʻzining buyuk kelajagi bilan maftun etadi va shu boisdan ham biz beminnat va qizgʻin ravishda, charchamay ter toʻkishni istaymiz{{sfn|Voronsov|1989|p=19}}. <!-- X --> {{Q|Xalq donishmandligi odatda [[hikmatli soʻzlar]]da ifodalanadi{{sfn|Voronsov|1989|p=8}}.|4=Народная мудрость высказывается обыкновенно афористически{{sfn|Voronsov|1977|p=12}}.}} * Yaqin-yaqinlarda ham [[vatanparvarlik]] [[vatan]]dagi barcha yaxshi narsalarni madh etishdan iborat edi; vatanparvar boʻlmoq uchun endi bu narsalar kifoya qilmaydi. Chunonchi, barcha yaxshi narsalarni madh etishga hali bizda mavjud boʻlgan bemaʼniliklarni ayovsiz fosh qilish va taʼqib etish ham qoʻshilgan{{sfn|Voronsov|1989|p=19}}. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} {{refend}} [[Turkum:1836-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1861-yilda vafot etganlar]] gqbknk07jgvcajp4kd6goi3ta16mh31 30943 30942 2026-05-31T14:26:12Z Bekipediya 2189 /* Adabiyotlar */ 30943 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Nikolay Dobrolyubov | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = Nikolay Dobrolyubov | Vikiombor = }} '''Nikolay Aleksandrovich Dobrolyubov''' [1836.24.1(5.2), Nijniy Novgorod - 1861.17(29).11, Sankt-Peterburg] - rus adabiyotshunosi, publitsist. == Iqtiboslar == <!-- G --> * [[Goʻzallik]] baʼzi xislat va belgilardan iborat emas, balki umumiy qiyofada va unda hayot mohiyati qay daraja aks etishidadir{{sfn|Voronsov|1989|p=45}}. <!-- H --> * Haqiqiy [[vatanparvarlik]] barcha shaxsiy munosabat va [[manfaat]]lardan yuksakdir, u insoniyatga teran mehru muhabbat qoʻyish bilan uzviy bogʻlangan{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. <!-- J --> * Jonli, faol [[vatanparvarlik]] xususan shu bilan ajralib turadiki, u har qanday xalqaro [[adovat]]ga barham beradi va inson shu tarzdagi vatanparvarlik bilan ruhlangan holda odamlarga foydasi tekkudek boʻlsa, butun insoniyat uchun [[mehnat]] qilgisi keladi{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. <!-- N --> * Nazokat oʻrinli boʻlsa, yaʼni shaxsning gʻayrati va oʻz qadr-qimmatini anglab yetishi mutanosib kelsa, u yuksak insoniy fazilatlardan biriga aylanadi. Soflik, adodlat va oʻz qurdoshlari taqdiriga faol aralashish unga omixta boʻlib keladi{{sfn|Voronsov|1989|p=39}}. <!-- O --> * Odamzodning tabiiy intilishlarini oddiygina xulosa qilib, ikki ogʻiz soʻz bilan: „Hamma ham yaxshi yashasin“, deya ifodalash mumkin{{sfn|Voronsov|1989|p=41}}. <!-- S --> * Sof vijdonli kishida [[vatanparvarlik]] oʻz [[vatan]]i foydasiga [[mehnat]] qilish ishtiyoqidan boshqa narsa boʻlmasligi kerak va bu boshqa biron narsadan emas, balki iloji boricha koʻp va xoʻb ezgu ishlarr qilish istagidan kelib chiqadi{{sfn|Voronsov|1989|p=19}}. <!-- V --> * Vatanimiz jonajon Rus bizni koʻproq oʻzining buyuk kelajagi bilan maftun etadi va shu boisdan ham biz beminnat va qizgʻin ravishda, charchamay ter toʻkishni istaymiz{{sfn|Voronsov|1989|p=19}}. <!-- X --> {{Q|Xalq donishmandligi odatda [[hikmatli soʻzlar]]da ifodalanadi{{sfn|Voronsov|1989|p=8}}.|4=Народная мудрость высказывается обыкновенно афористически{{sfn|Voronsov|1977|p=12}}.}} * Yaqin-yaqinlarda ham [[vatanparvarlik]] [[vatan]]dagi barcha yaxshi narsalarni madh etishdan iborat edi; vatanparvar boʻlmoq uchun endi bu narsalar kifoya qilmaydi. Chunonchi, barcha yaxshi narsalarni madh etishga hali bizda mavjud boʻlgan bemaʼniliklarni ayovsiz fosh qilish va taʼqib etish ham qoʻshilgan{{sfn|Voronsov|1989|p=19}}. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} [[Turkum:1836-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1861-yilda vafot etganlar]] dujz9umn2tpzqizjrdldyv1qwgope7a 30944 30943 2026-05-31T14:32:46Z Bekipediya 2189 /* Iqtiboslar */ 30944 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Nikolay Dobrolyubov | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = Nikolay Dobrolyubov | Vikiombor = }} '''Nikolay Aleksandrovich Dobrolyubov''' [1836.24.1(5.2), Nijniy Novgorod - 1861.17(29).11, Sankt-Peterburg] - rus adabiyotshunosi, publitsist. == Iqtiboslar == <!-- G --> * [[Goʻzallik]] baʼzi xislat va belgilardan iborat emas, balki umumiy qiyofada va unda hayot mohiyati qay daraja aks etishidadir{{sfn|Voronsov|1989|p=45}}. <!-- H --> * Haqiqiy [[vatanparvarlik]] barcha shaxsiy munosabat va [[manfaat]]lardan yuksakdir, u insoniyatga teran mehru muhabbat qoʻyish bilan uzviy bogʻlangan{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. <!-- J --> * Jonli, faol [[vatanparvarlik]] xususan shu bilan ajralib turadiki, u har qanday xalqaro [[adovat]]ga barham beradi va inson shu tarzdagi vatanparvarlik bilan ruhlangan holda odamlarga foydasi tekkudek boʻlsa, butun insoniyat uchun [[mehnat]] qilgisi keladi{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. <!-- N --> * Nazokat oʻrinli boʻlsa, yaʼni shaxsning gʻayrati va oʻz qadr-qimmatini anglab yetishi mutanosib kelsa, u yuksak insoniy fazilatlardan biriga aylanadi. Soflik, adodlat va oʻz qurdoshlari taqdiriga faol aralashish unga omixta boʻlib keladi{{sfn|Voronsov|1989|p=39}}. <!-- O --> * Odamzodning tabiiy intilishlarini oddiygina xulosa qilib, ikki ogʻiz soʻz bilan: „Hamma ham yaxshi yashasin“, deya ifodalash mumkin{{sfn|Voronsov|1989|p=41}}. <!-- S --> * Sof vijdonli kishida [[vatanparvarlik]] oʻz [[vatan]]i foydasiga [[mehnat]] qilish ishtiyoqidan boshqa narsa boʻlmasligi kerak va bu boshqa biron narsadan emas, balki iloji boricha koʻp va xoʻb ezgu ishlarr qilish istagidan kelib chiqadi{{sfn|Voronsov|1989|p=19}}. <!-- V --> * Vatanimiz jonajon Rus bizni koʻproq oʻzining buyuk kelajagi bilan maftun etadi va shu boisdan ham biz beminnat va qizgʻin ravishda, charchamay ter toʻkishni istaymiz{{sfn|Voronsov|1989|p=19}}. <!-- X --> {{Q|Xalq donishmandligi odatda [[hikmatli soʻzlar]]da ifodalanadi{{sfn|Voronsov|1989|p=8}}.|4=Народная мудрость высказывается обыкновенно афористически{{sfn|Воронцов|1977|p=12}}.}} * Yaqin-yaqinlarda ham [[vatanparvarlik]] [[vatan]]dagi barcha yaxshi narsalarni madh etishdan iborat edi; vatanparvar boʻlmoq uchun endi bu narsalar kifoya qilmaydi. Chunonchi, barcha yaxshi narsalarni madh etishga hali bizda mavjud boʻlgan bemaʼniliklarni ayovsiz fosh qilish va taʼqib etish ham qoʻshilgan{{sfn|Voronsov|1989|p=19}}. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} * {{Kitob manbasi |title=Симфония разума. Афоризмы и изречения отечественных и зарубежных авторов |last=Воронцов |year=1977 |first=Владимир Васильевич |publisher=Молодая гвардия |location=Москва |edition=2-е изд. |pages=624}} {{refend}} [[Turkum:1836-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1861-yilda vafot etganlar]] rtlviierlmhcwyh4zr1zmvmglsustgt 0 6485 30939 24837 2026-05-31T14:05:11Z Bekipediya 2189 /* M */ 30939 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Vissarion Belinskiy | Tasvir = Vissarion Belinsky by K Gorbunov 1843.jpg | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = Vissarion Belinskiy | Vikiombor = }} '''Vissarion Grigoryevich Belinskiy''' (1811.30.5(11.6), Sveaborg 1848.26.5 (7.6), Peterburg) — rus munaqkidi, publitsist, faylasuf. {{ABD}} == A == * [[Axloq]] nima? U nimadan iborat boʻlmogʻi kerak? Kishining [[qadr-qimmat]]i va uning yuksak mavqeiga qatʼiy, chuqur [[eʼtiqod]], unga qizgʻin, soʻnmas [[ishonch]]dir. Shu eʼtiqod, shu ishonch jamiki bashariyat ezguligining, barcha amaliy ishlarning qaynar bulogʻidir{{sfn|Voronsov|1989|p=26}}. == B == * Bardamlik, dovyuraklik, topqirlik, mehnatsevarlik, donishmandlik, bosqinchi kelgindilar bilan kurashda qahramonlik koʻrsatish [[rus]] xalqining tugʻma fazilatlaridir{{sfn|Voronsov|1989|p=20}}. * Biz, [[ruslar]] — butun bir dunyo vorislarimiz. Biz har bir [[Yevropa]] xalqi hayotining barcha nodir jihatlarini oʻzimiznikidek qabul qilamiz, qabul qilganda ham uning nodir jihati uchungina emas, balki bizning hayotimizni toʻldiruvchi unsur sifatida qabul qilamiz, nodir jihati esa — uning koʻp qirraliligi boʻlishi kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=25}}. == H == * Har bir olijanob shaxs [[vatan]] bilan oʻzining qondosh aloqasini, jondoshligini teran his qiladi{{sfn|Voronsov|1989|p=17}}. * Hech bir kishi tap-tayyor holda, yaʼni keragicha shakllangan holda [[dunyo]]ga kelmaydi, lekin uning hamma hayoti toʻxtovsiz harakatdagi [[taraqqiyot]], doimiy shakllanishdan boshqa narsa emas{{sfn|Voronsov|1989|p=34}}. == I == * Inson hammadan avval oʻz mamlakatining farzandi, [[vatan]] manfaatlarini diliga jo qilgan grajdanindir{{sfn|Voronsov|1989|p=18}}. == K == * Kim boʻlishidan qatʼiy nazar, uning [[vatanparvarlik|vatanparvarligi]] soʻzi bilan emas, ishi bilan isbot qilinadi{{sfn|Voronsov|1989|p=18}}. * Kim oʻz [[vatan]]iga daxldor boʻlmasa, u [[insoniyat]]ga ham daxldor emas{{sfn|Voronsov|1989|p=21}}. * Kishini [[tabiat]] yaratadi, lekin uni [[jamiyat]] kamol toptiradi va shakllantiradi{{sfn|Voronsov|1989|p=30}}. == M == * Maʼnaviy fazilatlar husnni oshiradi, lekin bizning zamonda fazilatsiz goʻzallik qalb uchun emas, faqat koʻz uchun kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=45}}. * Men [[rus]] xalqini qalbdan sevaman va uning bagʻrida bir zarra boʻlmoqni oʻzim uchun [[iftixor]], [[sharaf]] deb bilaman{{sfn|Voronsov|1989|p=17}}. == O == * [[Olim]], [[shoir]], jangchi-yu, [[qonunshunos]] va hokazo boʻlish yaxshi lekin shular barobarida [[inson]] boʻlmaslik yomon{{sfn|Voronsov|1989|p=34}}. == Q == * [[Qalb]]ning ham xuddi tanaga oʻxshab oʻz badantarbiyasi bor, busiz u xarob boʻladi, harakatsizlik loqaydligiga tushadi{{sfn|Voronsov|1989|p=36}}. == R == * [[Rossiya]] oʻzining buyuk qismati, buyuk istiqboli haqidagi yengilmas bir sezgisini oʻz jamoasining maʼrifatli kishilari qiyofasida, qalbida saqlab yuradi{{sfn|Voronsov|1989|p=17}}. == V == * [[Vatan]]ga muhabbat — butunning bir boʻlagi singari, odamzodga boʻlgan mehru muhabbatdan vujudga kelishi kerak{{sfn|Voronsov|1989|p=24}}. * [[Vatanparvarlik]] tantanavor xitoblardan va umumiy gaplardan iborat emas, balki [[vatan]]ga qizgʻin muhabbat hissi bilan ortiqcha dabdabalarsiz oʻz fikrini bildirish, faqat [[ezgulik]]dan hayratlanmay, balki muqarrar har qayerda, har qanday vatanda ham boʻladigan [[yozuvlik]]ni jinidan battar yomon koʻrish demakdir{{sfn|Voronsov|1989|p=18}}. == Oʻ == * Oʻtaketgan [[manman]], ogʻiz koʻpirtirib maqtanadigan [[vatanparvar]]larga toqat qilolmayman, lekin boqibegʻam skeptiklar, notayin kishilar, odamzod orasidagi tuturiqsiz avboshlash menga gʻarib va xunuk koʻrinishini aytib oʻtgim keladi{{sfn|Voronsov|1989|p=21}}. * Oʻz yoʻlini topish, oʻz oʻrnini bilish — inson uchun eng muhimi shu, bu insonning [[oʻzlik|oʻzligini]] tanishi demakdir{{sfn|Voronsov|1989|p=35}}. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Kitob manbasi |title=Tafakkur gulshani |last=Voronsov |year=1989 |first=Vladimir|url=https://n.ziyouz.com/books/hikmatlar/Vladimir%20Vorontsov.%20Tafakkur%20gulshani.pdf |others=Sharifa Abdurazzoqova tarjimasi |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=5-635-00915-X |page=464}} {{refend}} [[Turkum:1811-yil tugʻilganlar]] [[Turkum:1848-yilda vafot etganlar]] piz9q98383d06g0ajl8ikeq5947y3z8 4 7616 30988 30936 2026-05-31T16:13:12Z Husanowar 2692 /* Ishtirok etish */ 30988 wikitext text/x-wiki {{Viki-bahor/tepasi}} <div style="max-width:1100px;margin:auto"> {| style="width:100%;background:#f8f9fa;border:1px solid #eaecf0;border-radius:10px;padding:1em" |- | style="width:70%;vertical-align:top" | == Ishtirok etish == Maqolani yaratganingizdan keyin uni quyidagi jadvalga kiritishingiz zarur (tanlov ishtirokchilari buni mustaqil ravishda bajaradilar). Tanlovda faqat jadvalga kiritilgan maqolalar koʻrib chiqiladi. Iltimos, maqolalarni baholashda xatolikka yoʻl qoʻyilmasligi uchun tugallanmagan maqolalarni jadvalga kiritmang. Yaratgan maqolangizni chop etishda <code><nowiki>#Quoteme</nowiki></code> hashtagini qoʻshishni unutmang. {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Ishtirokchi ! Maqola ! Maqola soni ! Ball |- |-style="background:#a5fd7d" ||<small>'''Namuna uchun:'''</small><br />[[Foydalanuvchi:Panpanchik|Panpanchik]] |[[Melanie Klein]], [[Alsu]], [[Martina Navratilova]], [[Hana Maria Pravda]], [[Edith Templeton]], [[Cansu Canca]], [[Elif Shafak]], [[Ayşe Zarakol]], [[Hilal Altınbilek]], [[Konkordiya Antarova]], [[Kiki Dimoula]], [[Helen Vlachos]], [[Xanthippe]], [[Maria Spiropulu]], [[Atalanta Kërçyku]], [[Dhora Leka]], [[Maryam Firuz]], [[Bibi Xonim Astrabodiy]] |18 |0 |- |[[Foydalanuvchu:Husanowar|Husanowar]] |[[Kolinda Grabar-Kitarović]], [[Snježana Kordić]], [[Katerina Sakellaropoulou]], [[Melina Mercouri]], [[ Georgia Tourassi]], [[Farah Pahlavi]], [[Ashraf Pahlavi]], [[Roberta Metsola]], [[Joanna Jurewicz]], [[Gabriela Zapolska]], [[Wisława Szymborska]], [[Agnieszka Osiecka]], [[Kadia Molodowsky]], [[Rachel Korn]], [[Valentina Tereshkova]], [[Yelena Baturina]], [[Maria Zaxarova]], [[Konstrakta]], [[Marina Abramović]], [[Milla Jovovich]], [[Mila Kunis]], [[Victoria Amelina]], [[Rose Pesotta]], [[Clara Lemlich]], [[Maria Lvovna Tolstaya]], [[Irena Sendler]], [[Olga Tokarczuk]], [[Xenia Tchoumitcheva]], [[Inna Kuznetsova]], [[Tatyana Kim]], [[Chulpan Xamatova]], [[Margarita Simonyan]], [[Maria Butina]], [[Elizabeth Tsurkov]], [[Nadezhda Durova]], [[Elena Grigoryants]], [[Alexandra Kollontai]], [[Marina Loshak]], [[Zénaïde Alexeïevna Ragozin]], [[Helen Diner]], [[Elfriede Jelinek]], [[Olena Zelenska]], [[Oksana Zabuzhko]], [[Mollie Steimer]], [[Sofia Andrukhovych]], [[Oksana Shachko]], [[Maria Nikiforova]], [[Oleksandra Matviichuk]], [[Sviatlana Tsikhanouskaya]], [[Gerda Lerner]], [[Edith Porada]], [[Veronika Belotserkovskaya]], [[Elena Bunina]], [[Catherine Breshkovsky]], [[Wolfgang Amadeus Mozart]], [[Eric Kandel]], [[Wolfgang Pauli]], [[Erwin Schrödinger]], [[Pyotr Ilich Chaykovskiy]], [[Sviatoslav Richter]], [[Anton Rubinstein]], [[Igor Stravinskiy]], [[Dmitri Shostakovich]], [[Sergei Tolstoy]], [[Sergei Prokofiev]], [[Zbigniew Karkowski]], [[Theodor Leschetizky]], [[Aleksandr II]], [[Aleksandr I]], [[Nikolay I]], [[Nikolay II]], [[Dmitriy Medvedev]], [[Mixail Gorbachyov]], [[Nikita Xrushchyov]], [[Iblislar]], [[Konstantin Chernenko]], [[Leonid Brejnev]], [[Yuri Andropov]], [[Aleksandr III]], [[Boris Yeltsin ]], [[Nikolai Krylenko]], [[Karl Radek]], [[Grigoriy Orjonikidze]], [[Sergey Shoygu]], [[Lev Trotskiy]], [[Aleksandr Dugin]], [[Alexander Lebed]], [[Aslan Masxadov]], [[Georgy Pyatakov]],[[Rodion Malinovskiy]], [[Kliment Voroshilov]], [[Aleksandr Vasilevskiy]], [[Dmitriy Ustinov]], [[Dmitriy Yazov]], [[Georgy Zhukov]], [[Semyon Timoshenko]], [[Boris Nemtsov]], [[Dmitry Rogozin]] |100 |0 |- |[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] |[[Nancy Hafkin]], [[Hulda Swai]], [[Alaa Sarhan]],[[Kandia Camara]], [[Sharon Fonn]],[[Gina Marie Raimondo]], [[Itunu Hotonu]],[[Carrie Johnson]], [[Mulenga Kapwepwe]],[[Mo'Cheddah]],[[Sussan Penelope Ley]], [[Michèle A'Court]],[[Tod A]],[[Shamsia Hassani]],[[Farzana Wahidy]],[[Afgʻonistonda ayollar]],[[Shabana Basij-Rasikh]],[[Haybatulloh Oxundzoda]],[[Ashraf Gʻani]],[[Hamid Karzay]],[[Nurmuhammad Taraqqiy]],[[Hafizulloh Amin]],[[Haydar Aliyev]],[[Ayaz Mütəllibov]],[[Ilhom Aliyev]],[[Václav Klaus]],[[Petr Pavel]],[[Ali Asadov]],[[Věra Jourová]],[[Joachim Gauck]],[[Horst Köhler]],[[Paul von Hindenburg]],[[Frank-Walter Steinmeier]],[[Lothar de Maizière]],[[Karl Dönitz]] |35 |0 |- |- |[[Foydalanuvchi:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] |[[Roza Otunbayeva]], [[Bübüsara Beyshenalieva]], [[Maryna Lazebna]], [[Inna Sovsun]], [[Iryna Vereshchuk]], [[Natalya Poklonskaya]], [[Lea Cohen]], [[Halina Poświatowska]], [[Nasim Łuczaj]], [[Mariya Bakalova]], [[Nina Dobrev]], [[Kapka Kassabova]], [[Julia Kristeva]], [[Anna-Maria Ravnopolska-Dean]], [[Radosveta Vassileva]], [[Zsa Zsa Gabor]], [[Johanna Mikl-Leitner]], [[Mari Frayfray fon Ebner-Eshenbax]], [[Maria Theresia]], [[Elizabeth Báthory]], [[Emma Orczy]], [[Georg von Békésy]], [[Dennis Gabor]], [[László Krasznahorkai]], [[Albert Szent-Györgyi]], [[Eugene Wigner]], [[Franz Alexander]], [[Géza Anda]], [[Robert Capa]], [[George Gerbner]], [[Árpád Göncz]], [[Paul Halmos]], [[Harry Houdini]], [[Marcell Jankovics]], [[Theodore von Kármán]], [[Gottlieb Wilhelm Leitner]], [[György Lukács]], [[Róbert Puzsér]], [[Valentine Telegdi]], [[Sándor Bökönyi]], [[János Harmatta]], [[Imre Lakatos]], [[Franz Liszt]], [[László Moholy-Nagy]], [[Géza Révész]], [[Geza Vermes]], [[Peter Lorre]], [[Stephen Vizinczey]], [[Lajos Kossuth]], [[George Mikes]], [[Béla Bartók]], [[György Ligeti]], [[János Áder]], [[Péter Magyar]], [[Farkas Bolyai]], [[Tivadar Csontváry Kosztka]], [[Péter Szijjártó]], [[Ingo Molnar]], [[Béla H. Bánáthy]], [[Dávid Baróti Szabó]] |60 |0 |- |} </div> [[Turkum:Loyiha:Viki-bahor]] mbv4ftbnkl5pd0jzck4qkx9ac4afuvo 0 11641 30951 2026-05-31T14:55:45Z Panpanchik 2278 #quoteme 30951 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = | Vikiombor = | nocat = }} '''[[w:Győző Zemplén|Győző Zemplén]]''' (1879-yil 17-oktyabr – 1916-yil 29-iyun) – [[w:Vengriya|Vengriya]]lik fizik olim boʻlib, gidrodinamika va gazlarning kinetik nazariyasi sohalarida faoliyat yuritgan. {{bio-stub}} == Iqtiboslar == * „… fizika oʻqitishning asosiy maqsadi shunchaki mavzular roʻyxatini oʻrgatish emas, balki sogʻlom fizik tafakkurni shakllantirishdir.“ ** ''[http://www.sci-ed.org/Conference-2004/Proceedings/anett-zempl.pdf On the Reform of Physics Education]'' (“Fizika ta’limini isloh qilish haqida”) nomli ma’ruzadan, 1912-yilda Vengriya O‘rta Maktab O‘qituvchilari Milliy Jamiyatining umumiy yig‘ilishida so‘zlangan. == Havolalar == {{Vikipediya}} mend9khh4ewda8gvw7rvpxjzhi1woyx 30952 30951 2026-05-31T14:56:00Z Panpanchik 2278 /* Iqtiboslar */ #quoteme 30952 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = | Vikiombor = | nocat = }} '''[[w:Győző Zemplén|Győző Zemplén]]''' (1879-yil 17-oktyabr – 1916-yil 29-iyun) – [[w:Vengriya|Vengriya]]lik fizik olim boʻlib, gidrodinamika va gazlarning kinetik nazariyasi sohalarida faoliyat yuritgan. {{bio-stub}} == Iqtiboslar == * „… fizika oʻqitishning asosiy maqsadi shunchaki mavzular roʻyxatini oʻrgatish emas, balki sogʻlom fizik tafakkurni shakllantirishdir.“ ** ''[http://www.sci-ed.org/Conference-2004/Proceedings/anett-zempl.pdf On the Reform of Physics Education]'' (“Fizika ta’limini isloh qilish haqida”) nomli ma’ruzadan, 1912-yilda Vengriya O‘rta Maktab O‘qituvchilari Milliy Jamiyatining umumiy yig‘ilishida so‘zlangan. == Havolalar == {{Vikipediya}} 38t4587jqb2chs65185os5gmnccg23p 30953 30952 2026-05-31T14:56:11Z Panpanchik 2278 added [[Category:Vengriyalik olimlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30953 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = | Vikiombor = | nocat = }} '''[[w:Győző Zemplén|Győző Zemplén]]''' (1879-yil 17-oktyabr – 1916-yil 29-iyun) – [[w:Vengriya|Vengriya]]lik fizik olim boʻlib, gidrodinamika va gazlarning kinetik nazariyasi sohalarida faoliyat yuritgan. {{bio-stub}} == Iqtiboslar == * „… fizika oʻqitishning asosiy maqsadi shunchaki mavzular roʻyxatini oʻrgatish emas, balki sogʻlom fizik tafakkurni shakllantirishdir.“ ** ''[http://www.sci-ed.org/Conference-2004/Proceedings/anett-zempl.pdf On the Reform of Physics Education]'' (“Fizika ta’limini isloh qilish haqida”) nomli ma’ruzadan, 1912-yilda Vengriya O‘rta Maktab O‘qituvchilari Milliy Jamiyatining umumiy yig‘ilishida so‘zlangan. == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:Vengriyalik olimlar]] 5fdzn5lswiktrkileh6ib6matn67yot 0 11642 30954 2026-05-31T15:02:14Z Panpanchik 2278 #quoteme 30954 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = László Tisza | Tasvir = Laszlo Tisza.jpg | Izoh = Laszlo Tisza 2006-yilda | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = | Vikiombor = | nocat = }} '''[[w:László Tisza|László Tisza]]''' (1907-yil 7-iyul – 2009-yil 15-aprel) – MIT universitetining emerit fizika professori boʻlgan. U mashhur fiziklar [[Edward Teller]], [[Lev Landau]] va [[Fritz London]]ning hamkasbi boʻlib, suyuq geliyning ikki suyuqlikli nazariyasini boshlab bergan. {{bio-stub}} == Iqtiboslar == * "Agar tarixning bir sabogʻi boʻlsa, u shundan iboratki, „gʻolib hammasini oladi“ degan qarash insonni turli anʼanalarning eng yaxshi jihatlariga merosxoʻr boʻlish zavqidan mahrum qiladi, shu bilan birga ularning bir-biriga nisbatan murosasizligidan qochish imkonini ham kamaytiradi." ** Magdolna Hargittai tomonidan ''Candid science IV: conversations with famous physicists'' kitobida keltirilgan. {{cite book | author=Magdolna Hargittai | title=Candid science IV: conversations with famous physicists | publisher=Imperial College Press | year=2004 | isbn=1860944167 | page=402 }} == Havolalar == {{Vikipediya}} 0892gvmygwhgnhemwn4c9touz641nsv 30955 30954 2026-05-31T15:02:47Z Panpanchik 2278 added [[Category:Vengriyalik olimlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30955 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = László Tisza | Tasvir = Laszlo Tisza.jpg | Izoh = Laszlo Tisza 2006-yilda | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = | Vikiombor = | nocat = }} '''[[w:László Tisza|László Tisza]]''' (1907-yil 7-iyul – 2009-yil 15-aprel) – MIT universitetining emerit fizika professori boʻlgan. U mashhur fiziklar [[Edward Teller]], [[Lev Landau]] va [[Fritz London]]ning hamkasbi boʻlib, suyuq geliyning ikki suyuqlikli nazariyasini boshlab bergan. {{bio-stub}} == Iqtiboslar == * "Agar tarixning bir sabogʻi boʻlsa, u shundan iboratki, „gʻolib hammasini oladi“ degan qarash insonni turli anʼanalarning eng yaxshi jihatlariga merosxoʻr boʻlish zavqidan mahrum qiladi, shu bilan birga ularning bir-biriga nisbatan murosasizligidan qochish imkonini ham kamaytiradi." ** Magdolna Hargittai tomonidan ''Candid science IV: conversations with famous physicists'' kitobida keltirilgan. {{cite book | author=Magdolna Hargittai | title=Candid science IV: conversations with famous physicists | publisher=Imperial College Press | year=2004 | isbn=1860944167 | page=402 }} == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:Vengriyalik olimlar]] a7306oql6n4kuo8rudr2zqydbyqkv6i 0 11643 30956 2026-05-31T15:15:44Z Husanowar 2692 „[[File:Yury Pyatakov.jpg|thumb|Georgiy Pyatakovning qamoqxonadagi hujjatlari]] '''[[w:Georgy Pyatakov|Georgiy (Yuriy) Leonidovich Pyatakov]]''' (ruscha: Georgiy Leonidovich Pyatakov; , 1890-yil 6-avgust – 1937-yil) Rossiya inqilobi davridagi bolshevik inqilobi yetakchsi va Soʻl muxolifat aʼzosi boʻlgan. == Iqtiboslar == * Oʻsha koʻrsatmada u yana bir masalani koʻtardi – bu 1934-yilning oʻrtalari edi – Gitler hokimiyatga kelganida...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 30956 wikitext text/x-wiki [[File:Yury Pyatakov.jpg|thumb|Georgiy Pyatakovning qamoqxonadagi hujjatlari]] '''[[w:Georgy Pyatakov|Georgiy (Yuriy) Leonidovich Pyatakov]]''' (ruscha: Georgiy Leonidovich Pyatakov; , 1890-yil 6-avgust – 1937-yil) Rossiya inqilobi davridagi bolshevik inqilobi yetakchsi va Soʻl muxolifat aʼzosi boʻlgan. == Iqtiboslar == * Oʻsha koʻrsatmada u yana bir masalani koʻtardi – bu 1934-yilning oʻrtalari edi – Gitler hokimiyatga kelganidan soʻng, Trotskiyning, sotsializmni faqat bitta mamlakat doirasida qurish mumkin emasligi haqidagi qarashi toʻliq tasdiqlangani, urush muqarrarligi va agar biz trotskiychilar siyosiy kuch sifatida saqlanib qolishni istasak, oldindan magʻlubiyatchilik pozitsiyasini qabul qilib, nafaqat passiv kuzatish va mushohada qilishimiz, balki bu magʻlubiyat uchun faol ravishda zamin yaratishimiz kerakligini taʼkidladi. Biroq buning uchun kadrlar tayyorlanishi zarur edi. Kadrlarni faqat gap bilan tayyorlab boʻlmasdi. Shuning uchun ham zarur buzgʻunchilik faoliyatlari hozirdanoq amalga oshirilishi kerak edi. Esimda, Trotskiy ushbu koʻrsatmada blok hukumati xorijiy davlatlarning zarur koʻmagisiz na hokimiyatni qoʻlga kiritishi, na uni saqlab qolishi mumkinligini aytgan edi. Shu sababli Germaniya va Yaponiya kabi eng tajovuzkor davlatlar bilan oldindan zarur kelishuvlarga erishish masalasi qoʻyilgan edi. Trotskiyning oʻzi esa Yaponiya va Germaniya hukumatlari bilan aloqa oʻrnatish orqali bu yoʻnalishda zarur choralarni allaqachon koʻrganini bildirgan. ** Georgiy Pyatakovning Moskva sudidagi bayonoti. Mario Sousa, ''Klasskampen under 1930-talet i Sovjetunionen'', 28-betdan keltirilgan. == Havolalar == {{Vikipediya}} mby7hu8qxluow8ufko8stlpzqwa16x0 30957 30956 2026-05-31T15:15:58Z Husanowar 2692 added [[Category:1890-yilda tugʻilganlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30957 wikitext text/x-wiki [[File:Yury Pyatakov.jpg|thumb|Georgiy Pyatakovning qamoqxonadagi hujjatlari]] '''[[w:Georgy Pyatakov|Georgiy (Yuriy) Leonidovich Pyatakov]]''' (ruscha: Georgiy Leonidovich Pyatakov; , 1890-yil 6-avgust – 1937-yil) Rossiya inqilobi davridagi bolshevik inqilobi yetakchsi va Soʻl muxolifat aʼzosi boʻlgan. == Iqtiboslar == * Oʻsha koʻrsatmada u yana bir masalani koʻtardi – bu 1934-yilning oʻrtalari edi – Gitler hokimiyatga kelganidan soʻng, Trotskiyning, sotsializmni faqat bitta mamlakat doirasida qurish mumkin emasligi haqidagi qarashi toʻliq tasdiqlangani, urush muqarrarligi va agar biz trotskiychilar siyosiy kuch sifatida saqlanib qolishni istasak, oldindan magʻlubiyatchilik pozitsiyasini qabul qilib, nafaqat passiv kuzatish va mushohada qilishimiz, balki bu magʻlubiyat uchun faol ravishda zamin yaratishimiz kerakligini taʼkidladi. Biroq buning uchun kadrlar tayyorlanishi zarur edi. Kadrlarni faqat gap bilan tayyorlab boʻlmasdi. Shuning uchun ham zarur buzgʻunchilik faoliyatlari hozirdanoq amalga oshirilishi kerak edi. Esimda, Trotskiy ushbu koʻrsatmada blok hukumati xorijiy davlatlarning zarur koʻmagisiz na hokimiyatni qoʻlga kiritishi, na uni saqlab qolishi mumkinligini aytgan edi. Shu sababli Germaniya va Yaponiya kabi eng tajovuzkor davlatlar bilan oldindan zarur kelishuvlarga erishish masalasi qoʻyilgan edi. Trotskiyning oʻzi esa Yaponiya va Germaniya hukumatlari bilan aloqa oʻrnatish orqali bu yoʻnalishda zarur choralarni allaqachon koʻrganini bildirgan. ** Georgiy Pyatakovning Moskva sudidagi bayonoti. Mario Sousa, ''Klasskampen under 1930-talet i Sovjetunionen'', 28-betdan keltirilgan. == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:1890-yilda tugʻilganlar]] 74vv0x87totzcfdllkfuztp84ikdcbv 30958 30957 2026-05-31T15:16:06Z Husanowar 2692 added [[Category:1937-yilda vafot etganlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30958 wikitext text/x-wiki [[File:Yury Pyatakov.jpg|thumb|Georgiy Pyatakovning qamoqxonadagi hujjatlari]] '''[[w:Georgy Pyatakov|Georgiy (Yuriy) Leonidovich Pyatakov]]''' (ruscha: Georgiy Leonidovich Pyatakov; , 1890-yil 6-avgust – 1937-yil) Rossiya inqilobi davridagi bolshevik inqilobi yetakchsi va Soʻl muxolifat aʼzosi boʻlgan. == Iqtiboslar == * Oʻsha koʻrsatmada u yana bir masalani koʻtardi – bu 1934-yilning oʻrtalari edi – Gitler hokimiyatga kelganidan soʻng, Trotskiyning, sotsializmni faqat bitta mamlakat doirasida qurish mumkin emasligi haqidagi qarashi toʻliq tasdiqlangani, urush muqarrarligi va agar biz trotskiychilar siyosiy kuch sifatida saqlanib qolishni istasak, oldindan magʻlubiyatchilik pozitsiyasini qabul qilib, nafaqat passiv kuzatish va mushohada qilishimiz, balki bu magʻlubiyat uchun faol ravishda zamin yaratishimiz kerakligini taʼkidladi. Biroq buning uchun kadrlar tayyorlanishi zarur edi. Kadrlarni faqat gap bilan tayyorlab boʻlmasdi. Shuning uchun ham zarur buzgʻunchilik faoliyatlari hozirdanoq amalga oshirilishi kerak edi. Esimda, Trotskiy ushbu koʻrsatmada blok hukumati xorijiy davlatlarning zarur koʻmagisiz na hokimiyatni qoʻlga kiritishi, na uni saqlab qolishi mumkinligini aytgan edi. Shu sababli Germaniya va Yaponiya kabi eng tajovuzkor davlatlar bilan oldindan zarur kelishuvlarga erishish masalasi qoʻyilgan edi. Trotskiyning oʻzi esa Yaponiya va Germaniya hukumatlari bilan aloqa oʻrnatish orqali bu yoʻnalishda zarur choralarni allaqachon koʻrganini bildirgan. ** Georgiy Pyatakovning Moskva sudidagi bayonoti. Mario Sousa, ''Klasskampen under 1930-talet i Sovjetunionen'', 28-betdan keltirilgan. == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:1890-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1937-yilda vafot etganlar]] rt4j1m7vzmmnbsvwjcrajo7sl4cgvp9 0 11644 30959 2026-05-31T15:18:54Z Panpanchik 2278 #quoteme 30959 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Nicholas Kurti | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = | Vikiombor = | nocat = }} '''[[w:Nicholas Kurti|Nicholas Kurti]]''' (1908-yil 14-may – 1998-yil 24-noyabr) – Vengriyada tugʻilgan fizik boʻlib, umrining katta qismini Buyuk Britaniyada oʻtkazgan. {{bio-stub}} == Iqtiboslar == * „Menimcha, bizning sivilizatsiyamiz uchun achinarli holat shundaki, biz [[Venera]] atmosferasidagi haroratni oʻlchay olamiz va oʻlchaymiz ham, biroq sufle ichida nimalar sodir boʻlishini bilmaymiz.“ ** [[w:George Porter|George Porter]] tomonidan ''But the Crackling is Superb, An Anthology on Food and Drink by Fellows and Foreign Members of the Royal Society'' kitobining muqaddimasida keltirilgan. {{cite book | title=But the Crackling is Superb, An Anthology on Food and Drink by Fellows and Foreign Members of the Royal Society | publisher=Institute of Physics Publishing, London, UK | year=1988 | isbn=0-750-30488-X | page=xvii }} == Havolalar == {{Vikipediya}} ru8719bhurpchzh3hm1f3ztxy8mmiqn 30960 30959 2026-05-31T15:19:31Z Panpanchik 2278 added [[Category:Vengriyalik olimlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30960 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Nicholas Kurti | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = | Vikiombor = | nocat = }} '''[[w:Nicholas Kurti|Nicholas Kurti]]''' (1908-yil 14-may – 1998-yil 24-noyabr) – Vengriyada tugʻilgan fizik boʻlib, umrining katta qismini Buyuk Britaniyada oʻtkazgan. {{bio-stub}} == Iqtiboslar == * „Menimcha, bizning sivilizatsiyamiz uchun achinarli holat shundaki, biz [[Venera]] atmosferasidagi haroratni oʻlchay olamiz va oʻlchaymiz ham, biroq sufle ichida nimalar sodir boʻlishini bilmaymiz.“ ** [[w:George Porter|George Porter]] tomonidan ''But the Crackling is Superb, An Anthology on Food and Drink by Fellows and Foreign Members of the Royal Society'' kitobining muqaddimasida keltirilgan. {{cite book | title=But the Crackling is Superb, An Anthology on Food and Drink by Fellows and Foreign Members of the Royal Society | publisher=Institute of Physics Publishing, London, UK | year=1988 | isbn=0-750-30488-X | page=xvii }} == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:Vengriyalik olimlar]] 655cxb876tcrobs5mrgjoccncz7e3fe 0 11645 30961 2026-05-31T15:21:49Z Panpanchik 2278 #quoteme 30961 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Albert-László Barabási | Tasvir = Albert-Laszlo Barabasi - Annual Meeting of the New Champions 2012.jpg | Izoh = Albert-Laszlo Barabasi 2012-yilda | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = | Vikiombor = | nocat = }} '''{{w|Albert-László Barabási}}''' (1967-yil 30-martda tug‘ilgan) — Ruminiyada tug‘ilgan vengr-amerikalik [[fizik]] bo‘lib, asosan tarmoqlar nazariyasi (network theory) bo‘yicha tadqiqotlari bilan mashhur. {{bio-stub}} == Iqtiboslar == * «Reduksionizmning o‘limi haqidagi xabarlar juda bo‘rttirib yuborilgan. U bizning tafakkurimizga shu qadar singib ketganki, agar bir kun kelib qandaydir sehrli kuch uni xotiramizdan o‘chirib yuborsa ham, biz uni tez orada qaytadan ixtiro qilgan bo‘lardik. Asl muammo reduksionizmning o‘zida emas, chunki u paradigma va vosita sifatida juda foydali. U zarur, ammo endi yetarli emas. Biroq undan yaxshiroq g‘oyalarni izlash jarayonida u yuk bo‘lib qoldi.» ** Albert-László Barabási, “The network takeover”, ''Nature Physics'' (2012-yil yanvar) == Havolalar == {{Vikipediya}} mp1drgdok2ugiyn5gof7etl1u7pjueo 30962 30961 2026-05-31T15:22:01Z Panpanchik 2278 added [[Category:Vengriyalik olimlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30962 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Albert-László Barabási | Tasvir = Albert-Laszlo Barabasi - Annual Meeting of the New Champions 2012.jpg | Izoh = Albert-Laszlo Barabasi 2012-yilda | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = | Vikiombor = | nocat = }} '''{{w|Albert-László Barabási}}''' (1967-yil 30-martda tug‘ilgan) — Ruminiyada tug‘ilgan vengr-amerikalik [[fizik]] bo‘lib, asosan tarmoqlar nazariyasi (network theory) bo‘yicha tadqiqotlari bilan mashhur. {{bio-stub}} == Iqtiboslar == * «Reduksionizmning o‘limi haqidagi xabarlar juda bo‘rttirib yuborilgan. U bizning tafakkurimizga shu qadar singib ketganki, agar bir kun kelib qandaydir sehrli kuch uni xotiramizdan o‘chirib yuborsa ham, biz uni tez orada qaytadan ixtiro qilgan bo‘lardik. Asl muammo reduksionizmning o‘zida emas, chunki u paradigma va vosita sifatida juda foydali. U zarur, ammo endi yetarli emas. Biroq undan yaxshiroq g‘oyalarni izlash jarayonida u yuk bo‘lib qoldi.» ** Albert-László Barabási, “The network takeover”, ''Nature Physics'' (2012-yil yanvar) == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:Vengriyalik olimlar]] camgnu30irvlr4bs81ne11r57bnvft9 0 11646 30963 2026-05-31T15:23:54Z Husanowar 2692 #quoteme 30963 wikitext text/x-wiki [[File:Rodion Malinovsky 1.jpg|thumb|Rodion Malinovskiy]] [[File:Maršál Malinovskij.JPG|thumb|Xizmat qayerda oʻtalganidan qatʼi nazar, xizmat boʻlib qoladi. Vatanni himoya qilish kichik ish emas.]] '''Rodion Yakovlevich Malinovskiy''' (1898-yil 23-noyabr – 1967-yil 31-mart) sovet harbiy qoʻmondoni. Sovet Ittifoqi marshali va 1950–1960-yillarda Sovet Ittifoqi mudofaa vaziri lavozimlarida faoliyat yuritgan. Ikkinchi jahon urushi] davrida u Germaniya ustidan qozonilgan muhim gʻalabalarga, jumladan Stalingrad jangi va Budapesht jangidagi muvaffaqiyatlarga katta hissa qoʻshgan. Vafotidan soʻng Malinovskiy davlat dafn marosimi bilan dafn etilgan va krematsiya qilingan. Uning kullari Kreml devori nekropoliga qoʻyilgan. Hukumat uning nomini Moskvadagi yetakchi Tank qoʻshinlari harbiy akademiyasi hamda 10-gvardiyachi Uralsk-Lvov tank diviziyasiga bergan. == Iqtiboslar == * Biz kommunistmiz, siz esa kapitalistsiz. Sizlarning oʻz gʻoyalaringiz bor, bizning esa oʻzimizniki. Ammo shuni aytishim mumkinki, koʻplab amerikalik generallar Amerika askari qalbiga singdirish uchun, u oʻsha gʻoya yoʻlida jonini fido qilishga tayyor boʻladigan biror idealga ega emasliklaridan afsuslanadilar. Shu jihatdan sizlar bizga havas qilasizlar. Kommunist askar, Qizil Armiya askari qalbida ana shunday ideal mavjud. U bu idealni oʻz qoʻmondonining gʻoyasi deb emas, balki oʻzining shaxsiy ideali deb hisoblaydi. |Koreya urushi paytida sizlarning generallaringiz amerikaliklar jang qilishga unchalik ishtiyoq bilan kirishmayotganidan afsuslangan edilar. Biz ularga buning sababini aytmagan edik, ammo men sizga aytaman. Bizning oʻrtamizda farq bor. Biz sizlardan ustunmiz, chunki bizda jonimizni berishga tayyor boʻlgan ideal mavjud. Sizlarda esa bunday ideal yoʻq. ** William Randolph Hearstga aytilgan. „Ask Me Anything: Our Adventures with Khrushchev“ asaridan iqtibos, 152-bet, William Randolph Hearst, 1960-yil. * Xizmat qayerda oʻtalganidan qatʼi nazar, xizmat boʻlib qoladi. Vatanni himoya qilish kichik ish emas. ** „The Gates of Hell“ asaridan iqtibos, 343-bet, Harrison Evans Salisbury, 1976-yil. == Havolalar == {{Vikipediya}} 1ajpfzc53tr7z4d1z5zmu0cwis6u8kp 30964 30963 2026-05-31T15:24:48Z Husanowar 2692 added [[Category:1898-yilda tugʻilganlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30964 wikitext text/x-wiki [[File:Rodion Malinovsky 1.jpg|thumb|Rodion Malinovskiy]] [[File:Maršál Malinovskij.JPG|thumb|Xizmat qayerda oʻtalganidan qatʼi nazar, xizmat boʻlib qoladi. Vatanni himoya qilish kichik ish emas.]] '''Rodion Yakovlevich Malinovskiy''' (1898-yil 23-noyabr – 1967-yil 31-mart) sovet harbiy qoʻmondoni. Sovet Ittifoqi marshali va 1950–1960-yillarda Sovet Ittifoqi mudofaa vaziri lavozimlarida faoliyat yuritgan. Ikkinchi jahon urushi] davrida u Germaniya ustidan qozonilgan muhim gʻalabalarga, jumladan Stalingrad jangi va Budapesht jangidagi muvaffaqiyatlarga katta hissa qoʻshgan. Vafotidan soʻng Malinovskiy davlat dafn marosimi bilan dafn etilgan va krematsiya qilingan. Uning kullari Kreml devori nekropoliga qoʻyilgan. Hukumat uning nomini Moskvadagi yetakchi Tank qoʻshinlari harbiy akademiyasi hamda 10-gvardiyachi Uralsk-Lvov tank diviziyasiga bergan. == Iqtiboslar == * Biz kommunistmiz, siz esa kapitalistsiz. Sizlarning oʻz gʻoyalaringiz bor, bizning esa oʻzimizniki. Ammo shuni aytishim mumkinki, koʻplab amerikalik generallar Amerika askari qalbiga singdirish uchun, u oʻsha gʻoya yoʻlida jonini fido qilishga tayyor boʻladigan biror idealga ega emasliklaridan afsuslanadilar. Shu jihatdan sizlar bizga havas qilasizlar. Kommunist askar, Qizil Armiya askari qalbida ana shunday ideal mavjud. U bu idealni oʻz qoʻmondonining gʻoyasi deb emas, balki oʻzining shaxsiy ideali deb hisoblaydi. |Koreya urushi paytida sizlarning generallaringiz amerikaliklar jang qilishga unchalik ishtiyoq bilan kirishmayotganidan afsuslangan edilar. Biz ularga buning sababini aytmagan edik, ammo men sizga aytaman. Bizning oʻrtamizda farq bor. Biz sizlardan ustunmiz, chunki bizda jonimizni berishga tayyor boʻlgan ideal mavjud. Sizlarda esa bunday ideal yoʻq. ** William Randolph Hearstga aytilgan. „Ask Me Anything: Our Adventures with Khrushchev“ asaridan iqtibos, 152-bet, William Randolph Hearst, 1960-yil. * Xizmat qayerda oʻtalganidan qatʼi nazar, xizmat boʻlib qoladi. Vatanni himoya qilish kichik ish emas. ** „The Gates of Hell“ asaridan iqtibos, 343-bet, Harrison Evans Salisbury, 1976-yil. == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:1898-yilda tugʻilganlar]] 61fsn6jdk4il0nsrc7y6iuwswztvin8 30965 30964 2026-05-31T15:25:10Z Husanowar 2692 added [[Category:1967-yilda vafot etganlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30965 wikitext text/x-wiki [[File:Rodion Malinovsky 1.jpg|thumb|Rodion Malinovskiy]] [[File:Maršál Malinovskij.JPG|thumb|Xizmat qayerda oʻtalganidan qatʼi nazar, xizmat boʻlib qoladi. Vatanni himoya qilish kichik ish emas.]] '''Rodion Yakovlevich Malinovskiy''' (1898-yil 23-noyabr – 1967-yil 31-mart) sovet harbiy qoʻmondoni. Sovet Ittifoqi marshali va 1950–1960-yillarda Sovet Ittifoqi mudofaa vaziri lavozimlarida faoliyat yuritgan. Ikkinchi jahon urushi] davrida u Germaniya ustidan qozonilgan muhim gʻalabalarga, jumladan Stalingrad jangi va Budapesht jangidagi muvaffaqiyatlarga katta hissa qoʻshgan. Vafotidan soʻng Malinovskiy davlat dafn marosimi bilan dafn etilgan va krematsiya qilingan. Uning kullari Kreml devori nekropoliga qoʻyilgan. Hukumat uning nomini Moskvadagi yetakchi Tank qoʻshinlari harbiy akademiyasi hamda 10-gvardiyachi Uralsk-Lvov tank diviziyasiga bergan. == Iqtiboslar == * Biz kommunistmiz, siz esa kapitalistsiz. Sizlarning oʻz gʻoyalaringiz bor, bizning esa oʻzimizniki. Ammo shuni aytishim mumkinki, koʻplab amerikalik generallar Amerika askari qalbiga singdirish uchun, u oʻsha gʻoya yoʻlida jonini fido qilishga tayyor boʻladigan biror idealga ega emasliklaridan afsuslanadilar. Shu jihatdan sizlar bizga havas qilasizlar. Kommunist askar, Qizil Armiya askari qalbida ana shunday ideal mavjud. U bu idealni oʻz qoʻmondonining gʻoyasi deb emas, balki oʻzining shaxsiy ideali deb hisoblaydi. |Koreya urushi paytida sizlarning generallaringiz amerikaliklar jang qilishga unchalik ishtiyoq bilan kirishmayotganidan afsuslangan edilar. Biz ularga buning sababini aytmagan edik, ammo men sizga aytaman. Bizning oʻrtamizda farq bor. Biz sizlardan ustunmiz, chunki bizda jonimizni berishga tayyor boʻlgan ideal mavjud. Sizlarda esa bunday ideal yoʻq. ** William Randolph Hearstga aytilgan. „Ask Me Anything: Our Adventures with Khrushchev“ asaridan iqtibos, 152-bet, William Randolph Hearst, 1960-yil. * Xizmat qayerda oʻtalganidan qatʼi nazar, xizmat boʻlib qoladi. Vatanni himoya qilish kichik ish emas. ** „The Gates of Hell“ asaridan iqtibos, 343-bet, Harrison Evans Salisbury, 1976-yil. == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:1898-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1967-yilda vafot etganlar]] 3pw00v3zt1exqp9ucl4y83yr4hf30ii 0 11647 30966 2026-05-31T15:29:51Z Husanowar 2692 #quoteme 30966 wikitext text/x-wiki [[File:Marshal of the USSR 1976 CPA 4552.jpg|thumb|Kim miltiqni ko‘tara olsa, unda miltiq bo‘lishi kerak.]] '''[[w:Kliment Voroshilov|Kliment Yefremovich Voroshilov]]''' (4-fevral [O.S. 1881-yil 23-yanvar – 1969-yil 2-dekabr), shuningdek ''Klim Voroshilov'' nomi bilan ham tanilgan, sovet harbiy qo‘mondoni va siyosatchisi. U 1966-yilda yana Markaziy Qo‘mita tarkibiga saylangan va 1968-yilda ikkinchi marta Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Voroshilov 1969-yilda Moskvada vafot etgan va Kreml devori nekropoliga dafn etilgan. == Iqtiboslar == * Kim miltiqni ko‘tara olsa, unda miltiq bo‘lishi kerak. ** Tārāśaṅkara Bandyopādhyāẏa va Hirendranath Mukerjee tomonidan yozilgan ''Epoch's End'' asaridan iqtibos, 149-bet, 1945-yil. * Bu yomon ahvol. Mustahkam front chizig‘i mavjud emas. Bizda alohida tayanch nuqtalar bor va ularda bo‘linmalarimiz son jihatidan ustun bo‘lgan dushman kuchlarining hujumlarini qaytarib turibdi. Ular bilan aloqa esa zaif. ** Harrison E. Salisburyning ''The 900 Days: The Siege of Leningrad'' asaridan iqtibos, 182-bet, 2003-yil. * Men shaxsan ikkinchi jahon urushi yuz berishi ehtimoli juda past deb hisoblayman. ** 1927-yil 9-iyun. Sally W. Stoeckerning ''Forging Stalin's Army: Marshal Tukhachevsky and the Politics of Military Innovation'' asaridan iqtibos, 57-bet, 1999-yil. == Havolalar == {{Vikipediya}} pllsxwvg8q884k88z3buzhaazirx9sx 30967 30966 2026-05-31T15:30:15Z Husanowar 2692 added [[Category:1881-yilda tugʻilganlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30967 wikitext text/x-wiki [[File:Marshal of the USSR 1976 CPA 4552.jpg|thumb|Kim miltiqni ko‘tara olsa, unda miltiq bo‘lishi kerak.]] '''[[w:Kliment Voroshilov|Kliment Yefremovich Voroshilov]]''' (4-fevral [O.S. 1881-yil 23-yanvar – 1969-yil 2-dekabr), shuningdek ''Klim Voroshilov'' nomi bilan ham tanilgan, sovet harbiy qo‘mondoni va siyosatchisi. U 1966-yilda yana Markaziy Qo‘mita tarkibiga saylangan va 1968-yilda ikkinchi marta Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Voroshilov 1969-yilda Moskvada vafot etgan va Kreml devori nekropoliga dafn etilgan. == Iqtiboslar == * Kim miltiqni ko‘tara olsa, unda miltiq bo‘lishi kerak. ** Tārāśaṅkara Bandyopādhyāẏa va Hirendranath Mukerjee tomonidan yozilgan ''Epoch's End'' asaridan iqtibos, 149-bet, 1945-yil. * Bu yomon ahvol. Mustahkam front chizig‘i mavjud emas. Bizda alohida tayanch nuqtalar bor va ularda bo‘linmalarimiz son jihatidan ustun bo‘lgan dushman kuchlarining hujumlarini qaytarib turibdi. Ular bilan aloqa esa zaif. ** Harrison E. Salisburyning ''The 900 Days: The Siege of Leningrad'' asaridan iqtibos, 182-bet, 2003-yil. * Men shaxsan ikkinchi jahon urushi yuz berishi ehtimoli juda past deb hisoblayman. ** 1927-yil 9-iyun. Sally W. Stoeckerning ''Forging Stalin's Army: Marshal Tukhachevsky and the Politics of Military Innovation'' asaridan iqtibos, 57-bet, 1999-yil. == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:1881-yilda tugʻilganlar]] 6g2f4cpc728ajp03jowr8sa7gu6o6p5 30968 30967 2026-05-31T15:31:22Z Husanowar 2692 added [[Category:1969-yilda vafot etganlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30968 wikitext text/x-wiki [[File:Marshal of the USSR 1976 CPA 4552.jpg|thumb|Kim miltiqni ko‘tara olsa, unda miltiq bo‘lishi kerak.]] '''[[w:Kliment Voroshilov|Kliment Yefremovich Voroshilov]]''' (4-fevral [O.S. 1881-yil 23-yanvar – 1969-yil 2-dekabr), shuningdek ''Klim Voroshilov'' nomi bilan ham tanilgan, sovet harbiy qo‘mondoni va siyosatchisi. U 1966-yilda yana Markaziy Qo‘mita tarkibiga saylangan va 1968-yilda ikkinchi marta Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Voroshilov 1969-yilda Moskvada vafot etgan va Kreml devori nekropoliga dafn etilgan. == Iqtiboslar == * Kim miltiqni ko‘tara olsa, unda miltiq bo‘lishi kerak. ** Tārāśaṅkara Bandyopādhyāẏa va Hirendranath Mukerjee tomonidan yozilgan ''Epoch's End'' asaridan iqtibos, 149-bet, 1945-yil. * Bu yomon ahvol. Mustahkam front chizig‘i mavjud emas. Bizda alohida tayanch nuqtalar bor va ularda bo‘linmalarimiz son jihatidan ustun bo‘lgan dushman kuchlarining hujumlarini qaytarib turibdi. Ular bilan aloqa esa zaif. ** Harrison E. Salisburyning ''The 900 Days: The Siege of Leningrad'' asaridan iqtibos, 182-bet, 2003-yil. * Men shaxsan ikkinchi jahon urushi yuz berishi ehtimoli juda past deb hisoblayman. ** 1927-yil 9-iyun. Sally W. Stoeckerning ''Forging Stalin's Army: Marshal Tukhachevsky and the Politics of Military Innovation'' asaridan iqtibos, 57-bet, 1999-yil. == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:1881-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1969-yilda vafot etganlar]] sz4ma28mkcc1upv13y64lixou4ffk0n 0 11648 30969 2026-05-31T15:36:23Z Husanowar 2692 #quoteme 30969 wikitext text/x-wiki [[File:Marshal of the USSR 1980 CPA 5117.jpg|thumb|Men harbiy martaba olish uchun ofitser boʻlishga qaror qilmaganman. Urush tugagach ham agronom boʻlib, Rossiyaning olis bir burchagida ishlashni istaganman.]] '''Aleksandr Mixaylovich Vasilevskiy''' (30-sentyabr 1895-yil – 5-dekabr 1977-yil) – [[Sovet Ittifoqi]]ning harbiy qoʻmondoni boʻlib, 1943-yilda Sovet Ittifoqi marshali unvoniga sazovor boʻlgan. U ikkinchi jahon urushi davrida Sovet Qurolli Kuchlari Bosh shtabi boshligʻi va mudofaa vaziri oʻrinbosari, shuningdek, 1949–1953-yillarda mudofaa vaziri lavozimlarida xizmat qilgan. Bosh shtab boshligʻi sifatida Vasilevskiy Stalingrad qarshi hujumidan tortib Sharqiy Prussiya va Kyonigsbergga hujumgacha boʻlgan deyarli barcha hal qiluvchi sovet hujum operatsiyalarini rejalashtirish va muvofiqlashtirish uchun mas’ul boʻlgan. 1945-yil iyulda u Uzoq Sharqdagi sovet qoʻshinlarining bosh qoʻmondoni etib tayinlandi va „Avgust boʻroni“ operatsiyasini amalga oshirdi hamda keyinchalik Yaponiyaning taslim boʻlishini qabul qildi. Urushdan keyin u SSSR mudofaa vaziri boʻldi va bu lavozimda Stalin vafotigacha ishladi. Vafotidan soʻng, davlat oldidagi xizmatlari va hissasi eʼtirof etilib, uning kullari Kreml devori nekropoliga qoʻyildi. == Iqtiboslar == * Bir rivoyatga koʻra, shtab boshligʻi talon-toroj va vayronagarchiliklar haqida hisobot bergan. „Yoʻldosh marshal, – degan u, – qizil armiya askarlar oʻzlarini yaxshi tutishmayapti. Ular mebellarni, oynalarni va idish-tovoqlarni sindirmoqda. Bu borada qanday koʻrsatma berasiz?“ Vasilevskiy, ehtimol, sovet qoʻmondonlari orasida eng ziyoli va madaniyatli shaxslardan biri boʻlgan, bir necha lahza jim qolgan. Soʻng u: „Menga farqi yoʻq. Endi askarlarimiz oʻz adolatlarini oʻrnatadigan vaqt keldi“, degan. ** ''Berlin, The Downfall 1945'', [[w:Antony_Beevor|Antony Beevor]], Penguin (2007), 33-bet. ** Agraneko hujjatlari, RGALI 2217/2/17, 22-bet. == Havolalar == {{Vikipediya}} 1a37tgfy6qdpis4n5mny74y3pd2f2sv 30970 30969 2026-05-31T15:37:22Z Husanowar 2692 added [[Category:1895-yilda tugʻilganlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30970 wikitext text/x-wiki [[File:Marshal of the USSR 1980 CPA 5117.jpg|thumb|Men harbiy martaba olish uchun ofitser boʻlishga qaror qilmaganman. Urush tugagach ham agronom boʻlib, Rossiyaning olis bir burchagida ishlashni istaganman.]] '''Aleksandr Mixaylovich Vasilevskiy''' (30-sentyabr 1895-yil – 5-dekabr 1977-yil) – [[Sovet Ittifoqi]]ning harbiy qoʻmondoni boʻlib, 1943-yilda Sovet Ittifoqi marshali unvoniga sazovor boʻlgan. U ikkinchi jahon urushi davrida Sovet Qurolli Kuchlari Bosh shtabi boshligʻi va mudofaa vaziri oʻrinbosari, shuningdek, 1949–1953-yillarda mudofaa vaziri lavozimlarida xizmat qilgan. Bosh shtab boshligʻi sifatida Vasilevskiy Stalingrad qarshi hujumidan tortib Sharqiy Prussiya va Kyonigsbergga hujumgacha boʻlgan deyarli barcha hal qiluvchi sovet hujum operatsiyalarini rejalashtirish va muvofiqlashtirish uchun mas’ul boʻlgan. 1945-yil iyulda u Uzoq Sharqdagi sovet qoʻshinlarining bosh qoʻmondoni etib tayinlandi va „Avgust boʻroni“ operatsiyasini amalga oshirdi hamda keyinchalik Yaponiyaning taslim boʻlishini qabul qildi. Urushdan keyin u SSSR mudofaa vaziri boʻldi va bu lavozimda Stalin vafotigacha ishladi. Vafotidan soʻng, davlat oldidagi xizmatlari va hissasi eʼtirof etilib, uning kullari Kreml devori nekropoliga qoʻyildi. == Iqtiboslar == * Bir rivoyatga koʻra, shtab boshligʻi talon-toroj va vayronagarchiliklar haqida hisobot bergan. „Yoʻldosh marshal, – degan u, – qizil armiya askarlar oʻzlarini yaxshi tutishmayapti. Ular mebellarni, oynalarni va idish-tovoqlarni sindirmoqda. Bu borada qanday koʻrsatma berasiz?“ Vasilevskiy, ehtimol, sovet qoʻmondonlari orasida eng ziyoli va madaniyatli shaxslardan biri boʻlgan, bir necha lahza jim qolgan. Soʻng u: „Menga farqi yoʻq. Endi askarlarimiz oʻz adolatlarini oʻrnatadigan vaqt keldi“, degan. ** ''Berlin, The Downfall 1945'', [[w:Antony_Beevor|Antony Beevor]], Penguin (2007), 33-bet. ** Agraneko hujjatlari, RGALI 2217/2/17, 22-bet. == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:1895-yilda tugʻilganlar]] 8fgl29pu6a6ba7spcsw4kxez04wha91 30971 30970 2026-05-31T15:37:32Z Husanowar 2692 added [[Category:1977-yilda vafot etganlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30971 wikitext text/x-wiki [[File:Marshal of the USSR 1980 CPA 5117.jpg|thumb|Men harbiy martaba olish uchun ofitser boʻlishga qaror qilmaganman. Urush tugagach ham agronom boʻlib, Rossiyaning olis bir burchagida ishlashni istaganman.]] '''Aleksandr Mixaylovich Vasilevskiy''' (30-sentyabr 1895-yil – 5-dekabr 1977-yil) – [[Sovet Ittifoqi]]ning harbiy qoʻmondoni boʻlib, 1943-yilda Sovet Ittifoqi marshali unvoniga sazovor boʻlgan. U ikkinchi jahon urushi davrida Sovet Qurolli Kuchlari Bosh shtabi boshligʻi va mudofaa vaziri oʻrinbosari, shuningdek, 1949–1953-yillarda mudofaa vaziri lavozimlarida xizmat qilgan. Bosh shtab boshligʻi sifatida Vasilevskiy Stalingrad qarshi hujumidan tortib Sharqiy Prussiya va Kyonigsbergga hujumgacha boʻlgan deyarli barcha hal qiluvchi sovet hujum operatsiyalarini rejalashtirish va muvofiqlashtirish uchun mas’ul boʻlgan. 1945-yil iyulda u Uzoq Sharqdagi sovet qoʻshinlarining bosh qoʻmondoni etib tayinlandi va „Avgust boʻroni“ operatsiyasini amalga oshirdi hamda keyinchalik Yaponiyaning taslim boʻlishini qabul qildi. Urushdan keyin u SSSR mudofaa vaziri boʻldi va bu lavozimda Stalin vafotigacha ishladi. Vafotidan soʻng, davlat oldidagi xizmatlari va hissasi eʼtirof etilib, uning kullari Kreml devori nekropoliga qoʻyildi. == Iqtiboslar == * Bir rivoyatga koʻra, shtab boshligʻi talon-toroj va vayronagarchiliklar haqida hisobot bergan. „Yoʻldosh marshal, – degan u, – qizil armiya askarlar oʻzlarini yaxshi tutishmayapti. Ular mebellarni, oynalarni va idish-tovoqlarni sindirmoqda. Bu borada qanday koʻrsatma berasiz?“ Vasilevskiy, ehtimol, sovet qoʻmondonlari orasida eng ziyoli va madaniyatli shaxslardan biri boʻlgan, bir necha lahza jim qolgan. Soʻng u: „Menga farqi yoʻq. Endi askarlarimiz oʻz adolatlarini oʻrnatadigan vaqt keldi“, degan. ** ''Berlin, The Downfall 1945'', [[w:Antony_Beevor|Antony Beevor]], Penguin (2007), 33-bet. ** Agraneko hujjatlari, RGALI 2217/2/17, 22-bet. == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:1895-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1977-yilda vafot etganlar]] mhqico08hw28fa022peq69enqrv8io2 0 11649 30972 2026-05-31T15:41:27Z Husanowar 2692 #quoteme 30972 wikitext text/x-wiki [[File:1988 CPA 6001.jpg|thumb|Faqat mutlaqo mas’uliyatsiz odamlar yadroviy urush oldindan belgilangan qoidalarga muvofiq olib borilishi, yadroviy raketalar faqat qatʼiy belgilangan nishonlarga „janoblarcha“ tarzda zarba berishi va aholini chetlab oʻtishi mumkin, deb daʼvo qilishi mumkin.]] '''Dmitriy Fyodorovich Ustinov''' (17-oktyabr 1908-yil – 20-dekabr 1984-yil) – Sovet Ittifoqi marshali va [[Sovet Ittifoqi|sovet]] davlat arbobi. U sovuq urush davrida faoliyat yuritgan. 1965–1976-yillarda Sovet harbiy-sanoat majmuasi uchun mas’ul boʻlgan Markaziy Qoʻmita kotibi, 1976-yildan vafotigacha esa SSSR mudofaa vaziri lavozimida ishlagan. == Iqtiboslar == * Aqli joyida boʻlgan biror kishi cheklangan yadroviy urush haqida jiddiy gapirishi mumkinmi? Tajovuzkor tomonning harakatlari darhol va muqarrar ravishda boshqa tomonning vayronkor javob zarbasini keltirib chiqarishi ravshan boʻlishi kerak. Faqat mutlaqo mas’uliyatsiz odamlargina yadroviy urush oldindan belgilangan qoidalarga muvofiq olib borilishi, yadroviy raketalar faqat qatʼiy belgilangan nishonlar ustida „janoblarcha“ tarzda portlashi va aholini chetlab oʻtishi mumkin, deb daʼvo qilishi mumkin. ** ''Pravda'' gazetasi (1981-yil 25-iyul)da keltirilgan; shuningdek, Arthur M. Coxning ''Russian Roulette: The Superpower Game'' (1982) asarida, 10-betda ham keltirilgan. == Havolalar == {{Vikipediya}} tq0su9y8kuq3gcswhfabtdsggp8zqow 0 11650 30973 2026-05-31T15:45:32Z Husanowar 2692 #quoteme 30973 wikitext text/x-wiki [[File:Dmitry_Timofeyevich_Yazov_8.11.2014.jpeg|thumb|Dmitriy Yazov, 2014-yil]] '''Dmitriy Timofeyevich Yazov''' (ruscha: '''Dmítriy Timoféevich Yázov'''; 8-noyabr 1924-yil – 25-fevral 2020-yil) – Sovet Ittifoqi marshali. Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi boʻlgan Yazov 1987-yildan SSSR mudofaa vaziri lavozimida ishlagan. U 1991-yil avgust davlat toʻntarishiga urinishdagi ishtiroki sababli hibsga olingan va bu voqea Sovet Ittifoqining parchalanishidan toʻrt oy oldin sodir boʻlgan. Yazov 1990-yil 28-aprelda marshal unvoniga sazovor boʻlgan soʻnggi shaxs hamda Sibirda tugʻilgan yagona Sovet marshali edi. Uning 2020-yildagi vafoti Sovet Ittifoqi marshallari avlodining yakunlanishini anglatdi. == Iqtiboslar == * Men armiyada 17 yoshimdan xizmat qilganman, ammo hech qachon soʻkinishni oʻrganmaganman. Menimcha, soʻkinish kolxozda buqalar boʻysunmaganda foydali boʻlishi mumkin. Ammo odamlar bilan bunday qilib boʻlmaydi. ** [https://rg.ru/2013/12/05/marshal.html "Dmitriy Yazov rasskazal „RG“ o jizni marshala na pensii"] (2013-yil 4-dekabr) * Men faqat quvonchdan yigʻlayman. Goʻzal bir narsani koʻrsam, koʻzlarimga yosh keladi. Bundan uyalmayman ham. Axir quvonchdan yigʻlash ojizlikdan yigʻlashdan koʻra ancha yaxshiroq. ** [https://rg.ru/2013/12/05/marshal.html "Dmitriy Yazov rasskazal „RG“ o jizni marshala na pensii"] (2013-yil 4-dekabr) == Havolalar == {{Vikipediya}} hu3jcoej55celxyly2523w8wt6f0yxo 30974 30973 2026-05-31T15:46:25Z Husanowar 2692 added [[Category:1924-yilda tugʻilganlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30974 wikitext text/x-wiki [[File:Dmitry_Timofeyevich_Yazov_8.11.2014.jpeg|thumb|Dmitriy Yazov, 2014-yil]] '''Dmitriy Timofeyevich Yazov''' (ruscha: '''Dmítriy Timoféevich Yázov'''; 8-noyabr 1924-yil – 25-fevral 2020-yil) – Sovet Ittifoqi marshali. Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi boʻlgan Yazov 1987-yildan SSSR mudofaa vaziri lavozimida ishlagan. U 1991-yil avgust davlat toʻntarishiga urinishdagi ishtiroki sababli hibsga olingan va bu voqea Sovet Ittifoqining parchalanishidan toʻrt oy oldin sodir boʻlgan. Yazov 1990-yil 28-aprelda marshal unvoniga sazovor boʻlgan soʻnggi shaxs hamda Sibirda tugʻilgan yagona Sovet marshali edi. Uning 2020-yildagi vafoti Sovet Ittifoqi marshallari avlodining yakunlanishini anglatdi. == Iqtiboslar == * Men armiyada 17 yoshimdan xizmat qilganman, ammo hech qachon soʻkinishni oʻrganmaganman. Menimcha, soʻkinish kolxozda buqalar boʻysunmaganda foydali boʻlishi mumkin. Ammo odamlar bilan bunday qilib boʻlmaydi. ** [https://rg.ru/2013/12/05/marshal.html "Dmitriy Yazov rasskazal „RG“ o jizni marshala na pensii"] (2013-yil 4-dekabr) * Men faqat quvonchdan yigʻlayman. Goʻzal bir narsani koʻrsam, koʻzlarimga yosh keladi. Bundan uyalmayman ham. Axir quvonchdan yigʻlash ojizlikdan yigʻlashdan koʻra ancha yaxshiroq. ** [https://rg.ru/2013/12/05/marshal.html "Dmitriy Yazov rasskazal „RG“ o jizni marshala na pensii"] (2013-yil 4-dekabr) == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:1924-yilda tugʻilganlar]] n9xr1eskqws3iwt4rh9b7r2ny1sucqj 30975 30974 2026-05-31T15:46:40Z Husanowar 2692 added [[Category:2020-yilda vafot etganlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30975 wikitext text/x-wiki [[File:Dmitry_Timofeyevich_Yazov_8.11.2014.jpeg|thumb|Dmitriy Yazov, 2014-yil]] '''Dmitriy Timofeyevich Yazov''' (ruscha: '''Dmítriy Timoféevich Yázov'''; 8-noyabr 1924-yil – 25-fevral 2020-yil) – Sovet Ittifoqi marshali. Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi boʻlgan Yazov 1987-yildan SSSR mudofaa vaziri lavozimida ishlagan. U 1991-yil avgust davlat toʻntarishiga urinishdagi ishtiroki sababli hibsga olingan va bu voqea Sovet Ittifoqining parchalanishidan toʻrt oy oldin sodir boʻlgan. Yazov 1990-yil 28-aprelda marshal unvoniga sazovor boʻlgan soʻnggi shaxs hamda Sibirda tugʻilgan yagona Sovet marshali edi. Uning 2020-yildagi vafoti Sovet Ittifoqi marshallari avlodining yakunlanishini anglatdi. == Iqtiboslar == * Men armiyada 17 yoshimdan xizmat qilganman, ammo hech qachon soʻkinishni oʻrganmaganman. Menimcha, soʻkinish kolxozda buqalar boʻysunmaganda foydali boʻlishi mumkin. Ammo odamlar bilan bunday qilib boʻlmaydi. ** [https://rg.ru/2013/12/05/marshal.html "Dmitriy Yazov rasskazal „RG“ o jizni marshala na pensii"] (2013-yil 4-dekabr) * Men faqat quvonchdan yigʻlayman. Goʻzal bir narsani koʻrsam, koʻzlarimga yosh keladi. Bundan uyalmayman ham. Axir quvonchdan yigʻlash ojizlikdan yigʻlashdan koʻra ancha yaxshiroq. ** [https://rg.ru/2013/12/05/marshal.html "Dmitriy Yazov rasskazal „RG“ o jizni marshala na pensii"] (2013-yil 4-dekabr) == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:1924-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:2020-yilda vafot etganlar]] 6qzo4rgj3b7qgbaqq8q2vu3nejqiahi 0 11651 30976 2026-05-31T15:50:35Z Husanowar 2692 #quoteme 30976 wikitext text/x-wiki [[File:Georgy Zhukov 1.jpg|thumb|Olovsiz tutun boʻlmaydi.]] [[File:Sowj Ehrenmal Tiergarten Statue.jpg|thumb|Sovet askariga.]] '''Georgiy Konstantinovich Jukov''' (1-dekabr 1896-yil (eski uslubda 19-noyabr) – 18-iyun 1974-yil) – sovet generali]] va Sovet Ittifoqi marshali. U, shuningdek, Qizil Armiya Bosh shtabi boshligʻi, |mudofaa vaziri]] hamda Kommunistik partiya Prezidiumi (keyinchalik Siyosiy byuro) aʼzosi boʻlgan. Ikkinchi jahon urushi davrida Jukov Qizil Armiyaning eng muhim va hal qiluvchi gʻalabalaridan bir nechtasiga rahbarlik qilgan. == Iqtiboslar == * '''Shuni taʼkidlash kerakki, teng sharoitlarda yirik janglar va butun urushlar gʻalabaga boʻlgan mustahkam iroda, oldida aniq maqsadlar turgan, yuksak axloqiy fazilatlarga ega hamda jangga kirayotgan bayrogʻiga sadoqatli qoʻshinlar tomonidan yutiladi.''' ** James Charlton, ''The Military Quotation Book'', 15-bet (2002). * Toʻqnashuv operatsiyalarining tabiati qoʻmondonlardan cheksiz tashabbuskorlik va harbiy harakatlar uchun mas’uliyatni oʻz zimmasiga olishga doimiy tayyorlikni talab qilardi. ** James Charlton, ''The Military Quotation Book'', 49-bet (2002). * Agar biz minali maydonga duch kelsak, piyoda qoʻshinlarimiz xuddi u yerda mina yoʻqdek hujum qiladi. ** General [[w:Dwight D. Eisenhower|Eyzenxauer]]ga aytilgan, 1945-yil. Robert G. Kaiser, ''Russia: The People and the Power'', 207-bet (1976). == Havolalar == {{Vikipediya}} 5a6g0u0w8wpwcb9xwqse1mp9s3fsagi 30977 30976 2026-05-31T15:51:50Z Husanowar 2692 added [[Category:1896-yilda tugʻilganlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30977 wikitext text/x-wiki [[File:Georgy Zhukov 1.jpg|thumb|Olovsiz tutun boʻlmaydi.]] [[File:Sowj Ehrenmal Tiergarten Statue.jpg|thumb|Sovet askariga.]] '''Georgiy Konstantinovich Jukov''' (1-dekabr 1896-yil (eski uslubda 19-noyabr) – 18-iyun 1974-yil) – sovet generali]] va Sovet Ittifoqi marshali. U, shuningdek, Qizil Armiya Bosh shtabi boshligʻi, |mudofaa vaziri]] hamda Kommunistik partiya Prezidiumi (keyinchalik Siyosiy byuro) aʼzosi boʻlgan. Ikkinchi jahon urushi davrida Jukov Qizil Armiyaning eng muhim va hal qiluvchi gʻalabalaridan bir nechtasiga rahbarlik qilgan. == Iqtiboslar == * '''Shuni taʼkidlash kerakki, teng sharoitlarda yirik janglar va butun urushlar gʻalabaga boʻlgan mustahkam iroda, oldida aniq maqsadlar turgan, yuksak axloqiy fazilatlarga ega hamda jangga kirayotgan bayrogʻiga sadoqatli qoʻshinlar tomonidan yutiladi.''' ** James Charlton, ''The Military Quotation Book'', 15-bet (2002). * Toʻqnashuv operatsiyalarining tabiati qoʻmondonlardan cheksiz tashabbuskorlik va harbiy harakatlar uchun mas’uliyatni oʻz zimmasiga olishga doimiy tayyorlikni talab qilardi. ** James Charlton, ''The Military Quotation Book'', 49-bet (2002). * Agar biz minali maydonga duch kelsak, piyoda qoʻshinlarimiz xuddi u yerda mina yoʻqdek hujum qiladi. ** General [[w:Dwight D. Eisenhower|Eyzenxauer]]ga aytilgan, 1945-yil. Robert G. Kaiser, ''Russia: The People and the Power'', 207-bet (1976). == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:1896-yilda tugʻilganlar]] l1a8kzg1s9zhxhoorq3k7q8d10z1x0v 30978 30977 2026-05-31T15:52:11Z Husanowar 2692 added [[Category:1974-yilda vafot etganlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30978 wikitext text/x-wiki [[File:Georgy Zhukov 1.jpg|thumb|Olovsiz tutun boʻlmaydi.]] [[File:Sowj Ehrenmal Tiergarten Statue.jpg|thumb|Sovet askariga.]] '''Georgiy Konstantinovich Jukov''' (1-dekabr 1896-yil (eski uslubda 19-noyabr) – 18-iyun 1974-yil) – sovet generali]] va Sovet Ittifoqi marshali. U, shuningdek, Qizil Armiya Bosh shtabi boshligʻi, |mudofaa vaziri]] hamda Kommunistik partiya Prezidiumi (keyinchalik Siyosiy byuro) aʼzosi boʻlgan. Ikkinchi jahon urushi davrida Jukov Qizil Armiyaning eng muhim va hal qiluvchi gʻalabalaridan bir nechtasiga rahbarlik qilgan. == Iqtiboslar == * '''Shuni taʼkidlash kerakki, teng sharoitlarda yirik janglar va butun urushlar gʻalabaga boʻlgan mustahkam iroda, oldida aniq maqsadlar turgan, yuksak axloqiy fazilatlarga ega hamda jangga kirayotgan bayrogʻiga sadoqatli qoʻshinlar tomonidan yutiladi.''' ** James Charlton, ''The Military Quotation Book'', 15-bet (2002). * Toʻqnashuv operatsiyalarining tabiati qoʻmondonlardan cheksiz tashabbuskorlik va harbiy harakatlar uchun mas’uliyatni oʻz zimmasiga olishga doimiy tayyorlikni talab qilardi. ** James Charlton, ''The Military Quotation Book'', 49-bet (2002). * Agar biz minali maydonga duch kelsak, piyoda qoʻshinlarimiz xuddi u yerda mina yoʻqdek hujum qiladi. ** General [[w:Dwight D. Eisenhower|Eyzenxauer]]ga aytilgan, 1945-yil. Robert G. Kaiser, ''Russia: The People and the Power'', 207-bet (1976). == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:1896-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1974-yilda vafot etganlar]] emeqya8fqd8zk3yir8b8q1fdgvv5v7x 0 11652 30979 2026-05-31T15:56:24Z Husanowar 2692 #quoteme 30979 wikitext text/x-wiki [[File:Marshal of the USSR 1980 CPA 5144.jpg|thumb|Nemislar hujum qilishi mumkin va flot jangovar tayyorgarlik holatida boʻlishi zarur.]] '''Semyon Konstantinovich Timoshenko''' (18-fevral 1895-yil (eski uslubda 6-fevral) – 31-mart 1970-yil) – [[Sovet Ittifoqi]] harbiy qoʻmondoni va 1941-yilda Germaniyaning Sovet Ittifoqiga bostirib kirishi arafasida Qizil Armiyaning yuqori martabali professional ofitseri. Timoshenko ikki marta – 1940-yil mart oyida va 1965-yilda – Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. U, shuningdek, eng oliy harbiy mukofotlardan biri boʻlgan „Gʻalaba“ ordeni (1945), besh marta Lenin ordeni, Oktyabr inqilobi ordeni, besh marta Qizil Bayroq ordeni va uch marta Suvorov ordeni bilan mukofotlangan. 1960-yilda u Mudofaa vazirligining Bosh inspektori etib tayinlangan, bu asosan faxriy lavozim edi. 1961-yildan boshlab Urush faxriylari davlat qoʻmitasiga raislik qilgan. U 1970-yilda Moskvada vafot etgan. == Iqtiboslar == * Nemislar hujum qilishi mumkin va flot jangovar tayyorgarlik holatida boʻlishi zarur. ** Harrison Evans Salisbury, ''The 900 Days: The Siege of Leningrad'', 33-bet (1972). * Nemislarga qarshi bizning roziligimizsiz hech qanday harakat amalga oshirilmasin. ** Constantine Pleshakov, ''Stalinʼs Folly: The Tragic First Ten Days of World War II on the Eastern Front'', 107-bet (2005). * Bizning qoʻshinlarimiz aʼlo darajada, ular qiyinchiliklarga chiniqqan. ** Walter Mehring, ''Timoshenko: Marshal of the Red Army'', 89-bet (1942). * Biz ularni gʻaltakdagi ipni choʻzgandek choʻzib yuboramiz. ** Ralph Parkerga natsistlar haqida aytgan soʻzlari. Walter Mehring, ''Timoshenko: Marshal of the Red Army'', 91-bet (1942). == Havolalar == {{Vikipediya}} 954v1521lxicv28gi94dqnu1whkvmbb 30980 30979 2026-05-31T15:57:30Z Husanowar 2692 added [[Category:1895-yilda tugʻilganlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30980 wikitext text/x-wiki [[File:Marshal of the USSR 1980 CPA 5144.jpg|thumb|Nemislar hujum qilishi mumkin va flot jangovar tayyorgarlik holatida boʻlishi zarur.]] '''Semyon Konstantinovich Timoshenko''' (18-fevral 1895-yil (eski uslubda 6-fevral) – 31-mart 1970-yil) – [[Sovet Ittifoqi]] harbiy qoʻmondoni va 1941-yilda Germaniyaning Sovet Ittifoqiga bostirib kirishi arafasida Qizil Armiyaning yuqori martabali professional ofitseri. Timoshenko ikki marta – 1940-yil mart oyida va 1965-yilda – Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. U, shuningdek, eng oliy harbiy mukofotlardan biri boʻlgan „Gʻalaba“ ordeni (1945), besh marta Lenin ordeni, Oktyabr inqilobi ordeni, besh marta Qizil Bayroq ordeni va uch marta Suvorov ordeni bilan mukofotlangan. 1960-yilda u Mudofaa vazirligining Bosh inspektori etib tayinlangan, bu asosan faxriy lavozim edi. 1961-yildan boshlab Urush faxriylari davlat qoʻmitasiga raislik qilgan. U 1970-yilda Moskvada vafot etgan. == Iqtiboslar == * Nemislar hujum qilishi mumkin va flot jangovar tayyorgarlik holatida boʻlishi zarur. ** Harrison Evans Salisbury, ''The 900 Days: The Siege of Leningrad'', 33-bet (1972). * Nemislarga qarshi bizning roziligimizsiz hech qanday harakat amalga oshirilmasin. ** Constantine Pleshakov, ''Stalinʼs Folly: The Tragic First Ten Days of World War II on the Eastern Front'', 107-bet (2005). * Bizning qoʻshinlarimiz aʼlo darajada, ular qiyinchiliklarga chiniqqan. ** Walter Mehring, ''Timoshenko: Marshal of the Red Army'', 89-bet (1942). * Biz ularni gʻaltakdagi ipni choʻzgandek choʻzib yuboramiz. ** Ralph Parkerga natsistlar haqida aytgan soʻzlari. Walter Mehring, ''Timoshenko: Marshal of the Red Army'', 91-bet (1942). == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:1895-yilda tugʻilganlar]] lhkl4bg6z20zmc9kiu1042ghfbavgg6 30981 30980 2026-05-31T15:57:48Z Husanowar 2692 added [[Category:1970-yilda vafot etganlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30981 wikitext text/x-wiki [[File:Marshal of the USSR 1980 CPA 5144.jpg|thumb|Nemislar hujum qilishi mumkin va flot jangovar tayyorgarlik holatida boʻlishi zarur.]] '''Semyon Konstantinovich Timoshenko''' (18-fevral 1895-yil (eski uslubda 6-fevral) – 31-mart 1970-yil) – [[Sovet Ittifoqi]] harbiy qoʻmondoni va 1941-yilda Germaniyaning Sovet Ittifoqiga bostirib kirishi arafasida Qizil Armiyaning yuqori martabali professional ofitseri. Timoshenko ikki marta – 1940-yil mart oyida va 1965-yilda – Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. U, shuningdek, eng oliy harbiy mukofotlardan biri boʻlgan „Gʻalaba“ ordeni (1945), besh marta Lenin ordeni, Oktyabr inqilobi ordeni, besh marta Qizil Bayroq ordeni va uch marta Suvorov ordeni bilan mukofotlangan. 1960-yilda u Mudofaa vazirligining Bosh inspektori etib tayinlangan, bu asosan faxriy lavozim edi. 1961-yildan boshlab Urush faxriylari davlat qoʻmitasiga raislik qilgan. U 1970-yilda Moskvada vafot etgan. == Iqtiboslar == * Nemislar hujum qilishi mumkin va flot jangovar tayyorgarlik holatida boʻlishi zarur. ** Harrison Evans Salisbury, ''The 900 Days: The Siege of Leningrad'', 33-bet (1972). * Nemislarga qarshi bizning roziligimizsiz hech qanday harakat amalga oshirilmasin. ** Constantine Pleshakov, ''Stalinʼs Folly: The Tragic First Ten Days of World War II on the Eastern Front'', 107-bet (2005). * Bizning qoʻshinlarimiz aʼlo darajada, ular qiyinchiliklarga chiniqqan. ** Walter Mehring, ''Timoshenko: Marshal of the Red Army'', 89-bet (1942). * Biz ularni gʻaltakdagi ipni choʻzgandek choʻzib yuboramiz. ** Ralph Parkerga natsistlar haqida aytgan soʻzlari. Walter Mehring, ''Timoshenko: Marshal of the Red Army'', 91-bet (1942). == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:1895-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1970-yilda vafot etganlar]] 1jqs4je3erxv4tjzzhjrjxj39vha36z 0 11653 30982 2026-05-31T16:01:21Z Husanowar 2692 #quoteme 30982 wikitext text/x-wiki [[File:Boris Nemtsov 2003 RussiaMeeting.JPG|thumb|Nemtsov siyosat yoʻlida, erkinroq Rossiya uchun juda koʻp narsani qurbon qildi – men faqat uning hayotini nazarda tutmayapman. ~ Jay Nordlinger]] '''Boris Yefimovich Nemtsov''' (9-oktyabr 1959-yil – 27-fevral 2015-yil) – rossiyalik fizik, siyosiy arbob va liberal muxolifatchi. U 1991–1997-yillarda Nijniy Novgorod viloyati gubernatori, 1997–1998-yillarda esa Rossiya Bosh vazirining oʻrinbosari lavozimida ishlagan. 1990-yillardagi Rossiyaning liberal iqtisodiy va siyosiy islohotlari ramzlaridan biri hamda Boris Yeltsinning yaqin ittifoqchisi boʻlgan Nemtsov keyinchalik Vladimir Putinning eng taniqli tanqidchilaridan biriga aylandi. U Rossiyada kuchayib borayotgan avtoritarizm va korrupsiyani fosh etib kelgan. Nemtsov 2015-yilda Moskvadagi Kreml yaqinidagi koʻprikda suiqasd natijasida oʻldirilgan. == Iqtiboslar == * Hokimiyatdagi odamlar menga deraza va eshiklari yopiq xonada qolib ketgan odamlarni eslatadi. U yerda juda koʻp mikroblar uchib yuradi. Ertami-kechmi hokimiyatdagi insonlar buziladi, chunki vaqt oʻtishi bilan ularning immuniteti yoʻqoladi va oxir-oqibat nimadir yuqtirib oladi. Saylovlar va mustaqil matbuot esa oʻsha derazalarni ochib, „hokimiyat yoʻlaklari“ni shamollatishdan boshqa narsa emas. ** Nijniy Novgorod mahalliy hokimiyati jurnaliga bergan intervyusidan (1995-yil yanvar). * Men Rossiyada yashashni rejalashtiryapman, shuning uchun bu yerda nima sodir boʻlayotgani meni qiziqtiradi. ** ''Kommersant'' gazetasiga bergan intervyusidan (1997-yil 18-fevral). == Havolalar == {{Vikipediya}} 4bw8cbvepejroorj86hr71myv289hn2 30983 30982 2026-05-31T16:02:14Z Husanowar 2692 added [[Category:1959-yilda tugʻilganlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30983 wikitext text/x-wiki [[File:Boris Nemtsov 2003 RussiaMeeting.JPG|thumb|Nemtsov siyosat yoʻlida, erkinroq Rossiya uchun juda koʻp narsani qurbon qildi – men faqat uning hayotini nazarda tutmayapman. ~ Jay Nordlinger]] '''Boris Yefimovich Nemtsov''' (9-oktyabr 1959-yil – 27-fevral 2015-yil) – rossiyalik fizik, siyosiy arbob va liberal muxolifatchi. U 1991–1997-yillarda Nijniy Novgorod viloyati gubernatori, 1997–1998-yillarda esa Rossiya Bosh vazirining oʻrinbosari lavozimida ishlagan. 1990-yillardagi Rossiyaning liberal iqtisodiy va siyosiy islohotlari ramzlaridan biri hamda Boris Yeltsinning yaqin ittifoqchisi boʻlgan Nemtsov keyinchalik Vladimir Putinning eng taniqli tanqidchilaridan biriga aylandi. U Rossiyada kuchayib borayotgan avtoritarizm va korrupsiyani fosh etib kelgan. Nemtsov 2015-yilda Moskvadagi Kreml yaqinidagi koʻprikda suiqasd natijasida oʻldirilgan. == Iqtiboslar == * Hokimiyatdagi odamlar menga deraza va eshiklari yopiq xonada qolib ketgan odamlarni eslatadi. U yerda juda koʻp mikroblar uchib yuradi. Ertami-kechmi hokimiyatdagi insonlar buziladi, chunki vaqt oʻtishi bilan ularning immuniteti yoʻqoladi va oxir-oqibat nimadir yuqtirib oladi. Saylovlar va mustaqil matbuot esa oʻsha derazalarni ochib, „hokimiyat yoʻlaklari“ni shamollatishdan boshqa narsa emas. ** Nijniy Novgorod mahalliy hokimiyati jurnaliga bergan intervyusidan (1995-yil yanvar). * Men Rossiyada yashashni rejalashtiryapman, shuning uchun bu yerda nima sodir boʻlayotgani meni qiziqtiradi. ** ''Kommersant'' gazetasiga bergan intervyusidan (1997-yil 18-fevral). == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:1959-yilda tugʻilganlar]] 38e53l5mksety283tx7w8t2gwuouk1m 30984 30983 2026-05-31T16:02:25Z Husanowar 2692 added [[Category:2015-yilda vafot etganlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30984 wikitext text/x-wiki [[File:Boris Nemtsov 2003 RussiaMeeting.JPG|thumb|Nemtsov siyosat yoʻlida, erkinroq Rossiya uchun juda koʻp narsani qurbon qildi – men faqat uning hayotini nazarda tutmayapman. ~ Jay Nordlinger]] '''Boris Yefimovich Nemtsov''' (9-oktyabr 1959-yil – 27-fevral 2015-yil) – rossiyalik fizik, siyosiy arbob va liberal muxolifatchi. U 1991–1997-yillarda Nijniy Novgorod viloyati gubernatori, 1997–1998-yillarda esa Rossiya Bosh vazirining oʻrinbosari lavozimida ishlagan. 1990-yillardagi Rossiyaning liberal iqtisodiy va siyosiy islohotlari ramzlaridan biri hamda Boris Yeltsinning yaqin ittifoqchisi boʻlgan Nemtsov keyinchalik Vladimir Putinning eng taniqli tanqidchilaridan biriga aylandi. U Rossiyada kuchayib borayotgan avtoritarizm va korrupsiyani fosh etib kelgan. Nemtsov 2015-yilda Moskvadagi Kreml yaqinidagi koʻprikda suiqasd natijasida oʻldirilgan. == Iqtiboslar == * Hokimiyatdagi odamlar menga deraza va eshiklari yopiq xonada qolib ketgan odamlarni eslatadi. U yerda juda koʻp mikroblar uchib yuradi. Ertami-kechmi hokimiyatdagi insonlar buziladi, chunki vaqt oʻtishi bilan ularning immuniteti yoʻqoladi va oxir-oqibat nimadir yuqtirib oladi. Saylovlar va mustaqil matbuot esa oʻsha derazalarni ochib, „hokimiyat yoʻlaklari“ni shamollatishdan boshqa narsa emas. ** Nijniy Novgorod mahalliy hokimiyati jurnaliga bergan intervyusidan (1995-yil yanvar). * Men Rossiyada yashashni rejalashtiryapman, shuning uchun bu yerda nima sodir boʻlayotgani meni qiziqtiradi. ** ''Kommersant'' gazetasiga bergan intervyusidan (1997-yil 18-fevral). == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:1959-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:2015-yilda vafot etganlar]] ebnq0c6m1aiw0amo8rqnl84wr9bctb1 0 11654 30985 2026-05-31T16:06:16Z Husanowar 2692 #quoteme 30985 wikitext text/x-wiki [[File:Rogozin 2012.jpg|200px|thumb|right|{{center/s}}Dmitriy Rogozin{{center/e}}]] '''Dmitriy Olegovich Rogozin''' (ruscha: ''Dmítriy Olégovich Rogózin''; 1963-yil 21-dekabrda tugʻilgan) – rossiyalik diplomat va siyosatchi. U Rossiyaning Favqulodda va Muxtor Elchisi hamda mudofaa sanoati uchun mas’ul boʻlgan Rossiya hukumati raisining oʻrinbosari lavozimlarida faoliyat yuritgan. == Iqtiboslar == * Agar ular haqiqiy erkak boʻlganida, anʼanaga koʻra hara-kiri qilib, nihoyat tinchishardi. Hozir esa ular faqat shovqin koʻtarishadi. ** Twitterdagi izohidan. Bu fikr Kuril orollariga Bosh vazir Medvedevning tashrifidan norozi boʻlgan Yaponiya shikoyatiga javoban bildirilgan. * Rossiya kosmik sanoatiga qarshi joriy etilgan iqtisodiy sanksiyalarni tahlil qilib chiqqach, Amerika Qoʻshma Shtatlariga NASA astronavtlarini Xalqaro kosmik stansiyaga batut yordamida yetkazishni taklif qilaman. ** Asl matn: „Proanalizirovav sanksii protiv nashego kosmoproma, predlagayu SShA dostavlyat svoix astronavtov na MKS s pomoщyu batuta.“ ** „Otpravka na MKS astronavtov s pomoщyu batuta…“, RostovDrive.ru, 2014-yil 29-aprel. ** „Russian Diplomat Twitter-Threatens to Fly a Bomber Into Romania“, The Wire, 2014-yil 10-may. * Qrim – bizniki. Bas. ** Twitterdagi xabari, 2014-yil 31-mart. * Agar bular „tinch namoyishlar“ boʻlsa, unda Ketrin Eshton Bolshoy teat] balerinasi ekan. ** Asl matn: "Yesli eto – „mirnie protesti“, to Eshton – balerina Bolshogo teatra." ** Twitterdagi izohidan, [[w:Euromaidan|2013–2014-yillardagi Ukrainadagi hukumatga qarshi namoyishlar]] haqida. == Havolalar == {{Vikipediya}} 3qy3h31obge152zyoe1ci00ro3cwi0q 30986 30985 2026-05-31T16:07:03Z Husanowar 2692 added [[Category:1963-yilda tugʻilganlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30986 wikitext text/x-wiki [[File:Rogozin 2012.jpg|200px|thumb|right|{{center/s}}Dmitriy Rogozin{{center/e}}]] '''Dmitriy Olegovich Rogozin''' (ruscha: ''Dmítriy Olégovich Rogózin''; 1963-yil 21-dekabrda tugʻilgan) – rossiyalik diplomat va siyosatchi. U Rossiyaning Favqulodda va Muxtor Elchisi hamda mudofaa sanoati uchun mas’ul boʻlgan Rossiya hukumati raisining oʻrinbosari lavozimlarida faoliyat yuritgan. == Iqtiboslar == * Agar ular haqiqiy erkak boʻlganida, anʼanaga koʻra hara-kiri qilib, nihoyat tinchishardi. Hozir esa ular faqat shovqin koʻtarishadi. ** Twitterdagi izohidan. Bu fikr Kuril orollariga Bosh vazir Medvedevning tashrifidan norozi boʻlgan Yaponiya shikoyatiga javoban bildirilgan. * Rossiya kosmik sanoatiga qarshi joriy etilgan iqtisodiy sanksiyalarni tahlil qilib chiqqach, Amerika Qoʻshma Shtatlariga NASA astronavtlarini Xalqaro kosmik stansiyaga batut yordamida yetkazishni taklif qilaman. ** Asl matn: „Proanalizirovav sanksii protiv nashego kosmoproma, predlagayu SShA dostavlyat svoix astronavtov na MKS s pomoщyu batuta.“ ** „Otpravka na MKS astronavtov s pomoщyu batuta…“, RostovDrive.ru, 2014-yil 29-aprel. ** „Russian Diplomat Twitter-Threatens to Fly a Bomber Into Romania“, The Wire, 2014-yil 10-may. * Qrim – bizniki. Bas. ** Twitterdagi xabari, 2014-yil 31-mart. * Agar bular „tinch namoyishlar“ boʻlsa, unda Ketrin Eshton Bolshoy teat] balerinasi ekan. ** Asl matn: "Yesli eto – „mirnie protesti“, to Eshton – balerina Bolshogo teatra." ** Twitterdagi izohidan, [[w:Euromaidan|2013–2014-yillardagi Ukrainadagi hukumatga qarshi namoyishlar]] haqida. == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:1963-yilda tugʻilganlar]] cdkajz4vizk2wlbeduccop2p3lfx62x 30987 30986 2026-05-31T16:07:10Z Husanowar 2692 added [[Category:Yashayotgan insonlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30987 wikitext text/x-wiki [[File:Rogozin 2012.jpg|200px|thumb|right|{{center/s}}Dmitriy Rogozin{{center/e}}]] '''Dmitriy Olegovich Rogozin''' (ruscha: ''Dmítriy Olégovich Rogózin''; 1963-yil 21-dekabrda tugʻilgan) – rossiyalik diplomat va siyosatchi. U Rossiyaning Favqulodda va Muxtor Elchisi hamda mudofaa sanoati uchun mas’ul boʻlgan Rossiya hukumati raisining oʻrinbosari lavozimlarida faoliyat yuritgan. == Iqtiboslar == * Agar ular haqiqiy erkak boʻlganida, anʼanaga koʻra hara-kiri qilib, nihoyat tinchishardi. Hozir esa ular faqat shovqin koʻtarishadi. ** Twitterdagi izohidan. Bu fikr Kuril orollariga Bosh vazir Medvedevning tashrifidan norozi boʻlgan Yaponiya shikoyatiga javoban bildirilgan. * Rossiya kosmik sanoatiga qarshi joriy etilgan iqtisodiy sanksiyalarni tahlil qilib chiqqach, Amerika Qoʻshma Shtatlariga NASA astronavtlarini Xalqaro kosmik stansiyaga batut yordamida yetkazishni taklif qilaman. ** Asl matn: „Proanalizirovav sanksii protiv nashego kosmoproma, predlagayu SShA dostavlyat svoix astronavtov na MKS s pomoщyu batuta.“ ** „Otpravka na MKS astronavtov s pomoщyu batuta…“, RostovDrive.ru, 2014-yil 29-aprel. ** „Russian Diplomat Twitter-Threatens to Fly a Bomber Into Romania“, The Wire, 2014-yil 10-may. * Qrim – bizniki. Bas. ** Twitterdagi xabari, 2014-yil 31-mart. * Agar bular „tinch namoyishlar“ boʻlsa, unda Ketrin Eshton Bolshoy teat] balerinasi ekan. ** Asl matn: "Yesli eto – „mirnie protesti“, to Eshton – balerina Bolshogo teatra." ** Twitterdagi izohidan, [[w:Euromaidan|2013–2014-yillardagi Ukrainadagi hukumatga qarshi namoyishlar]] haqida. == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:1963-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] 95u581yrg54yk33fidmq87jvgfth3y0 0 11655 30990 2026-05-31T18:18:27Z Panpanchik 2278 #quoteme 30990 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Oswald Szemerényi | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = | Vikiombor = | nocat = }} '''[[w:Oswald John Louis Szemerényi|Oswald John Louis Szemerényi]]''' ({{IPA|hu|ˈsɛmɛreːɲi}}; 1913-yil 7-sentabr – 1996-yil 29-dekabr) — vengriya-britaniyalik tarixiy tilshunos va hind-yevropa tillari bo‘yicha mutaxassis (Indo-Europeanist) bo‘lgan. U Szemerényi qonuni (Szemerényi's law) nomi bilan tanilgan ehtimoliy erta fonetik qonun muallifi sifatida mashhur. {{bio-stub}} == Iqtiboslar == * Szemerényi rekonstruksiyalar qiyoslashni osonlashtirish uchun ishlatilishini tan oladi: ya’ni ko‘plab hind-yevropa variantlari o‘rniga bitta so‘zdan foydalaniladi. U Hermannning quyidagi fikrini keltiradi: “to‘liq shakllarni (masalan, *deiwos [=S deva-s]) qayta tiklashning iloji yo‘q, faqat alohida tovushlar qayta tiklanadi, va ular ham faqat taxminiy yaqinlashuv sifatida tushuniladi”. * Hermann esa bundan ham uzoqroq boradi: to‘liq shakllar (masalan, *deiwos) qayta tiklanishi mumkin emas, faqat alohida tovushlar qayta tiklanadi va ular ham fonetik jihatdan to‘liq aniq emas, faqat taxminiy rekonstruksiyalardir. ** (Szemerényi 1996: 33) O. Szemerényi, *Introduction to Indo-European Linguistics* (1990 nemischa aslidan tarjima, qo‘shimcha izohlar bilan), Oxford University Press. [https://archive.org/details/szemerenyiintroductiontoindoeuropeanlinguistics1996/page/n67/mode/2up?q=%22single+sounds%22] ** N. Kazanas (2009), *Indo-Aryan origins and other Vedic issues*, 9-bob. == Havolalar == {{Vikipediya}} c4cdfuytghe4k0pj8cgwlnn1vzvuuq6 30993 30990 2026-06-01T05:19:20Z Bekipediya 2189 added [[Category:1913-yilda tugʻilganlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30993 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Oswald Szemerényi | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = | Vikiombor = | nocat = }} '''[[w:Oswald John Louis Szemerényi|Oswald John Louis Szemerényi]]''' ({{IPA|hu|ˈsɛmɛreːɲi}}; 1913-yil 7-sentabr – 1996-yil 29-dekabr) — vengriya-britaniyalik tarixiy tilshunos va hind-yevropa tillari bo‘yicha mutaxassis (Indo-Europeanist) bo‘lgan. U Szemerényi qonuni (Szemerényi's law) nomi bilan tanilgan ehtimoliy erta fonetik qonun muallifi sifatida mashhur. {{bio-stub}} == Iqtiboslar == * Szemerényi rekonstruksiyalar qiyoslashni osonlashtirish uchun ishlatilishini tan oladi: ya’ni ko‘plab hind-yevropa variantlari o‘rniga bitta so‘zdan foydalaniladi. U Hermannning quyidagi fikrini keltiradi: “to‘liq shakllarni (masalan, *deiwos [=S deva-s]) qayta tiklashning iloji yo‘q, faqat alohida tovushlar qayta tiklanadi, va ular ham faqat taxminiy yaqinlashuv sifatida tushuniladi”. * Hermann esa bundan ham uzoqroq boradi: to‘liq shakllar (masalan, *deiwos) qayta tiklanishi mumkin emas, faqat alohida tovushlar qayta tiklanadi va ular ham fonetik jihatdan to‘liq aniq emas, faqat taxminiy rekonstruksiyalardir. ** (Szemerényi 1996: 33) O. Szemerényi, *Introduction to Indo-European Linguistics* (1990 nemischa aslidan tarjima, qo‘shimcha izohlar bilan), Oxford University Press. [https://archive.org/details/szemerenyiintroductiontoindoeuropeanlinguistics1996/page/n67/mode/2up?q=%22single+sounds%22] ** N. Kazanas (2009), *Indo-Aryan origins and other Vedic issues*, 9-bob. == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:1913-yilda tugʻilganlar]] f2q8kxkylj8ngqoii2v0h4wehl0yhek 30994 30993 2026-06-01T05:19:29Z Bekipediya 2189 added [[Category:1996-yilda vafot etganlar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 30994 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = Oswald Szemerényi | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = | Vikiombor = | nocat = }} '''[[w:Oswald John Louis Szemerényi|Oswald John Louis Szemerényi]]''' ({{IPA|hu|ˈsɛmɛreːɲi}}; 1913-yil 7-sentabr – 1996-yil 29-dekabr) — vengriya-britaniyalik tarixiy tilshunos va hind-yevropa tillari bo‘yicha mutaxassis (Indo-Europeanist) bo‘lgan. U Szemerényi qonuni (Szemerényi's law) nomi bilan tanilgan ehtimoliy erta fonetik qonun muallifi sifatida mashhur. {{bio-stub}} == Iqtiboslar == * Szemerényi rekonstruksiyalar qiyoslashni osonlashtirish uchun ishlatilishini tan oladi: ya’ni ko‘plab hind-yevropa variantlari o‘rniga bitta so‘zdan foydalaniladi. U Hermannning quyidagi fikrini keltiradi: “to‘liq shakllarni (masalan, *deiwos [=S deva-s]) qayta tiklashning iloji yo‘q, faqat alohida tovushlar qayta tiklanadi, va ular ham faqat taxminiy yaqinlashuv sifatida tushuniladi”. * Hermann esa bundan ham uzoqroq boradi: to‘liq shakllar (masalan, *deiwos) qayta tiklanishi mumkin emas, faqat alohida tovushlar qayta tiklanadi va ular ham fonetik jihatdan to‘liq aniq emas, faqat taxminiy rekonstruksiyalardir. ** (Szemerényi 1996: 33) O. Szemerényi, *Introduction to Indo-European Linguistics* (1990 nemischa aslidan tarjima, qo‘shimcha izohlar bilan), Oxford University Press. [https://archive.org/details/szemerenyiintroductiontoindoeuropeanlinguistics1996/page/n67/mode/2up?q=%22single+sounds%22] ** N. Kazanas (2009), *Indo-Aryan origins and other Vedic issues*, 9-bob. == Havolalar == {{Vikipediya}} [[Turkum:1913-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1996-yilda vafot etganlar]] 9kauowtuk43xu13foopj6at3jsry7q3 0 11656 30991 2026-05-31T18:23:53Z Panpanchik 2278 #quoteme 30991 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = István Mészáros | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = | Vikiombor = | nocat = }} '''[[w:István Mészáros (faylasuf)|István Mészáros]]''' (19-dekabr 1930 – 1-oktyabr 2017) venger marksistik faylasuf edi. == Iqtiboslar == * Ayrim sharoitlarda hatto xavfli va bemaʼni gʻoyalar ham tarixda koʻrinib turganidek, ommaviy qoʻllab-quvvatlashga ega boʻlishi mumkin. * Elektr sohasida maʼlum bir fizika qonuni bor: elektr toki „eng kam qarshilik yoʻli“dan oqadi. Xuddi shunday, koʻplab ijtimoiy nizolarda ham muammo vaqtincha qaysi yoʻnalishda hal qilinishini kuchlar nisbatlari va muqobil yechimlarning amalga oshirilish imkoniyati belgilaydi. * Davrlararo (epoxal) ziddiyatlar faqat davrga mos yechimlar orqali hal etiladi. ** Manba: [https://mronline.org/2013/12/31/meszaros311213-html/](https://mronline.org/2013/12/31/meszaros311213-html/) == Havolalar == {{Vikipediya}} 0ucqawkgmg2cnpv8iilh2dxfndlolwa 0 11657 30992 2026-05-31T18:27:07Z Panpanchik 2278 #quoteme 30992 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | Ism = László Gyimesi | Tasvir = | Izoh = | Tavallud sanasi = | Tavallud joyi = | Vafot sanasi = | Vafot joyi = | Vikipediya = | Vikiombor = | nocat = }} '''[[w:László Gyimesi|László Gyimesi]]''' (1948-yil 17-iyunda tugʻilgan) – venger pianinochisi va professor. == Haqida == * Bu venger [[w:Van Cliburn|Van Cliburn]] men uchun birinchi daqiqalardanoq musiqaga chuqur va ishonchli shoʻngʻishi, ham kuch, ham noziklikni birlashtira olishi, mutlaq aniqlikdan koʻra hissiyot va ehtirosni ustun qoʻyishi bilan katta taassurot qoldirgan. ** John Bennett, '''Calgary Herald, 1972''' * László Gyimesi oʻzining pianino chalish boʻyicha master-klasslari orqali buyuk romantik pianino ijrochiligi anʼanalarini saqlab qolishga yordam beradi. Tinch va ortiqcha zoʻriqishsiz texnika bizga fikr va his-tuygʻularni deyarli bevosita ifoda etish imkonini beradi. Har bir pianinochi ushbu idealga yaqinlasha oladi. Uning master-klasslari bu jihatdan juda qimmatlidir – ular har bir ijrochida katta salohiyatni ochib berishi mumkin. ** [[w:Martin Stadtfeld|Martin Stadtfeld]] ([[http://onlinepianomasterclass.com](http://onlinepianomasterclass.com) Hungarian Piano Tradition]) == Havolalar == {{Vikipediya}} tpvuv2rnhcadp83bwgr7rmmxfw7s1z7 0 11658 31004 2026-06-01T05:32:22Z Bekipediya 2189 [[Anatoliy Lunacharskiy]]ga yoʻnaltirildi 31004 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Anatoliy Lunacharskiy]] tbxqaedesyliop4yj7volg9bax4x8zs 0 11659 31005 2026-06-01T05:32:31Z Bekipediya 2189 [[Anatoliy Lunacharskiy]]ga yoʻnaltirildi 31005 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Anatoliy Lunacharskiy]] tbxqaedesyliop4yj7volg9bax4x8zs 0 11660 31006 2026-06-01T05:32:39Z Bekipediya 2189 [[Anatoliy Lunacharskiy]]ga yoʻnaltirildi 31006 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Anatoliy Lunacharskiy]] tbxqaedesyliop4yj7volg9bax4x8zs 0 11661 31009 2026-06-01T05:35:41Z Bekipediya 2189 [[Ivan Sechenov]]ga yoʻnaltirildi 31009 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Ivan Sechenov]] g9a0s1d5feb5e08020rm35apx3msq45