javob

Vikilugʻat uzwiktionary https://uz.wiktionary.org/wiki/Bosh_sahifa MediaWiki 1.47.0-wmf.6 case-sensitive Media Maxsus Munozara Foydalanuvchi Foydalanuvchi munozarasi Vikilugʻat Vikilugʻat munozarasi Fayl Fayl munozarasi MediaWiki MediaWiki munozarasi Andoza Andoza munozarasi Yordam Yordam munozarasi Turkum Turkum munozarasi TimedText TimedText talk Modul Modul munozarasi Event Event talk javob 0 12627 639255 637616 2026-06-12T09:33:20Z Yokubjon Juraev 8265 /* Tillar */ 639255 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''ja-vob''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == ''[[w:Arab tili|a.]]'' جَوَاب — soʻroqqa qaytarilgan ran == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === 1 Soʻroqqa, murojaatga qaytariladi-gan ran; xat; tovush; imo-ishora va sh.k. {{misol|Muj-mal {{ajrat|javob}}. Qatʼiy {{ajrat|javob}}. Qoniqarli ja-vob. Achchiq savol berib, shirin {{ajrat|javob}} kutma. |[[w:Maqol|Maqol]]}}. m {{misol|Hasanov fashistlarning soʻrogʻiga bir ogʻiz ham {{ajrat|javob}} bermadi.|[[w:T. Rustamov|T. Rustamov]]|Mangu jasorat}}. {{misol|Tojiboy aka boʻlsa, aniq {{ajrat|javob}}bermay, gapni aylantirar edi.|[[w:S. Zun-nunova|S. Zun-nunova]]|Yangi direktor}}. {{misol|Tashqaridan shayx-ning ovozi keldi. Ichkaridan yana {{ajrat|javob}} boʻlma-di.|[[w:K. Yashin|K. Yashin]]|Hamza}}. '''2 '''''mat., fiz.'' Muayyan masala, misol yoki topshiriqning yechimi. {{misol|Ushbu masalaning {{ajrat|javob}}i ikki yoʻl bilan topiladi.}} 3 Ruxsat, izn. {{misol|Mayli, ishingiz zarur boʻlsa, sizga {{ajrat|javob}}, doʻstim, ertagacha xayr.|[[w:K. Yashin|K. Yashin]]|Hamza}}. {{misol|Chokarning yelkasidan xurjun-ni olib, qoʻliga bir tanga qistirdi-da, unga {{ajrat|javob}} berib yubordi.|[[w:M. Osim|M. Osim]]|Ibn Sino qissasi}}. :Javob bermoq 1) aytmoq, soʻzlamoq; masʼul boʻlmoq. {{misol|Xoʻp, bunga oʻzim {{ajrat|javob}} bera-man, ammo haligi gap-gap, mashoq toʻxtama-sin.|[[w:O. Yoqubov|O. Yoqubov]]|Er boshiga ish tushsa; 2) vij-donan qiynalmoq}}. {{misol|Odam baʼzan bir marta notoʻgʻri bosib qoʻygan qadami uchun umrbod {{ajrat|javob}} beradi.|[[w:Oʻ. Hoshimov|Oʻ. Hoshimov]]|Qalbingga quloq sol; 3) moye kelmoq}}. {{misol|Shifoxona boʻlimlari hozirgi zamon tibbiyot talablariga {{ajrat|javob}} beruvchi oltita korpusga joylashgan va za-monaviy mebellar bilan jihozlangan.|[[w:Gazetadan|Gazetadan]]}}. Javobini bermoq Qoʻyib yubormoq, ajralishmoq. {{misol|Yarash polvon toʻgʻri kolxoz ido-rasiga yoʻl soldi. U Zumradni topmoqchi, u yerda, el-yurt oldida sharmandasini chiqarib, {{ajrat|javob}}ini bermoqchi edi.|[[w:S. Siyoyev|S. Siyoyev]]|Otliq ayol}}. [ {{misol|Teshaboy\ Farzandsizlik tufayli eri {{ajrat|javob}}ini berib yuborgan bir bevaga uylandi. |[[w:Shuxrat|Shuxrat]]|Jannat qidirganlar}}. {{uz-joy-ism|javob}} === Antonimlari === {{OʻTIL|ЖАВОБ}} == Tarjimalari == {{uz-ism}} ===Tillar=== *{{gag}}: [[cuvap]] *{{nog}}: [[явап]] *{{tr}}: [[cevap]], [[yanıt]] *{{en}}: [[answer]] {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''javob''' '''1 '''[[ответ]]; // [[ответный]]; {{tarjmisoli|savol-~ kechasi }} вечер вопросов и ответов; {{tarjmisoli|~ingiz aniq, emas }} ваш ответ неточен; {{tarjmisoli|~ xat(i) }} {{izoh|или {{tarjmisoli|}}~ maktub(i) }} ответное письмо; {{tarjmisoli|~ qilmoq, ~ aylamoq }} 1) отвечать, давать ответ; 2) отвечать для того,чтобы отделаться, отвязаться ({{izoh|от кого-чего-л}}.); {{tarjmisoli|~ qaytarmoq }} давать ответ, отвечать; '''2 '''[[разрешение]], [[освобождение]]; [[отпуск]]; {{tarjmisoli|u ketmoqchi boʻlib ~ soʻradi }} он попросил разрешения уйти; {{tarjmisoli|xayr, mayli, sizga ~ }} ну, ладно, вы свободны; {{tarjmisoli|~ bermoq }} 1) отвечать, давать ответ; {{tarjmisoli|savolga ~ bermoq }} отвечать на вопрос; {{tarjmisoli|talabga ~ bermoq }} отвечать требованиям; 2) отпускать, распускать; {{tarjmisoli|uyga ~ bermoq }} отпускать домой ({{izoh|кого-л}}.); 3) отпускать, давать расчёт; {{tarjmisoli|mavsumiy ishchilarga ~ bermoq }} давать расчёт сезонным рабочим; 4) давать развод; {{tarjmisoli|xotinning ~ini bermoq }} давать жене развод. }} [[Turkum:Oʻzbekchada arabchadan oʻzlashgan soʻzlar]] kenq2wh703fc6p2js8cvkrulupzuzm1 ona 0 12841 639262 638556 2026-06-12T10:56:56Z Yokubjon Juraev 8265 /* Tarjimalari */ 639262 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''o-na''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == {{OʻTEL|I|ONA ’xotin kishi oʻz tuqqan bolasiga nisbatan’. O n a doim bolasining tashvishi bilan yashaydi. Qa-dimgi turkiy tilda ham ngunday maʼnoni anglatgan bu soʻz ana tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 279; Devon,I, 119; DS, 43); oʻzbek tilida bu soʻz boshlanishidagi a un-lisi â unlisiga, soʻz oxiridagi a unlisi ä unlisiga almashgan: ana > ânä.}} == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === '''1 '''Farzandi yoki farzandlari boʻlgan xotin (oʻz tuqqan farzandlariga nisbatan); bolali xotin. {{misol|Koʻp bola,sh {{ajrat|ona}}. Bola yigʻlamasa, {{ajrat|ona}} emchak bermas.|[[w:Maqol|Maqol]]}}. {{misol|Erka tutsa {{ajrat|ona}}si, taltayadi bolasi.|[[w:Maqol|Maqol]]}}. n {{misol|Qiz ertalab turib, darrov {{ajrat|ona}}siga razm soldi. |[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}. :Ona tili Bolaning goʻdaklikdan katta-larga taqlid qilib oʻrgangan tili, tugʻma til (odatda gapiruvchi shaxe mansub boʻlgan xalq tili). Onayi zor, onaizor Mehribon, gʻamxoʻr ona; onaning mushtiparligini, [[mushfiq]]ligini, mehribonligini ifodalash shakli. {{misol|{{ajrat|Ona}}yi zor emasmi, ustunni ushlagancha.. bola-sining tovushi kelayotgan tomonga termilib qoldi.|[[w:Oydin|Oydin]]|Mardlik — mangulik}}. {{misol|Tosh-kentdan kelgan xat {{ajrat|ona}}izor yuragiga gʻulgʻula soldi.|[[w:Mirmuhsin|Mirmuhsin]]|Umid}}. {{misol|-Bolam, — dedi-yu, {{ajrat|ona}}izor yana olamga tinchlik tilaydi: -Ona-lar.. gʻam chekmasin, osmonimiz musaffo boʻlsin. }}Onang urgilsin ''q.'' oʻrgilmoq. Onasi ''etn. ''Erning oʻz xotiniga uning ismini aytmay murojaat etish shakli. {{misol|Hoy, {{ajrat|ona}}si, suyunchini choʻz.|[[w:E. Rahim|E. Rahim]]|Yangi qadam}}. Qayin ona ''ayn. ''qaynana. Qahramon ona Unta va undan ortiq bola tugʻib voyaga yetkazgan onalarga berila-digan faxriy unvon. 2 Oila boshligʻi, tarbiyachisi. {{misol|Bularuchun alohida qozon osilarmidi. Siz hammasining {{ajrat|ona}}si, u kishi — ota. Usta bolani juda yaxshi koʻradilar.|[[w:A. Qahhor|A. Qahhor]]|Tomoshabogʻ}}. 3 Keksa ayollarga hurmat yuzasidan ularning nomiga qoʻshilib ishlatiladi, maye. {{misol|To-jixon {{ajrat|ona}}, Norjon {{ajrat|ona}}.}} 4 Keksa ayollarga hurmat bilan murojaat etish formasi. 5 Bola tuqqan jonivor. {{misol|Toychoqning {{ajrat|ona}}si. Ona qoʻy. Yaxshi buzoq ikki {{ajrat|ona}}ni emar. |[[w:Maqol|Maqol]]}}. {{misol|yash {{ajrat|Ona}} ari urugʻlagandan keyin bir sutkada 1500—2000 tagacha tuxum qoʻyadi.|[[w:"Fan va turmush"|"Fan va turmush"]]}}. '''6 '''{{koʻchma|uz}} Yaratuvchi, vujudga keltiruvchi. {{misol|Yer — hayotning {{ajrat|ona}}si.}} :Gapning onasi Gapning poʻskallasi, boʻlgan-turgani, haqiqati. ''-Otangizga rahmat, Yusvali togʻa! — dedi boshini qimirlatib Meli polvon.'' — {{misol|Gapning naq {{ajrat|ona}}sini ayt-dingiz-qoʻydingiz.|[[w:P. Tursun|P. Tursun]]|Oʻqituvchi}}. Ona Vatan ''(yoki'' yurt) Kishi tugʻilib oʻsgan, u-ning uchun muqaddas sanalgan mamlakat. {{misol|Yana koʻngli {{ajrat|ona}} yurtini, baland togʻlar, koʻm-koʻk yaylovlarni qoʻmsab, bagʻrini zax yerga berib yotib oldi.|[[w:S. Anorboyev|S. Anorboyev]]|Hamsuhbatlar}}. Ona suti ogziga keldi ''q.'' ogiz. {{misol|Voy-voy, Gulnora singlingni Azizboynikidan olib chiqqunimcha naq {{ajrat|ona}} sutim ogʻzimga keldi.|[[w:N. Safarov|N. Safarov]]|Sharq tongi}}. Ona sutiday pok ''(yoki'' halol) Hech qanday nopoklik, qalbakilik aralash-magan, kishining oʻz peshona teri evaziga kelgan. {{misol|Pulni osadim, mingmarta roziman, sizga {{ajrat|ona}} sutiday halol boʻlsin.|[[w:A. Qahhor|A. Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}}. Ona tuproq Kishi tugʻilgan joy. {{misol|Keyin bilsam, xuddi oʻsha bir quloch yer mening {{ajrat|ona}} tuprogʻim ekan.|[[w:A. Obid-jon|A. Obid-jon]]|Akang qaragʻay Gulmat}}. Ona xalq Kishining oʻzi mansub boʻlgan xalqi. {{misol|Bechora emas, yoʻq, koʻngli sutday pok, ammo koʻp jabru jafo chekkan mening {{ajrat|ona}} xalqim bugun maʼnaviy madadga juda-juda tashna.|[[w:Gazetadan|Gazetadan]]}}. Ona qizim Erkalatish, alqash maʼ-nosida qoʻllanadigan ibora. {{misol|Shunday ekan, men senga yomonlikni ravo koʻrmasman, {{ajrat|ona}} qizim.|[[w:T. Ashurov|T. Ashurov]]|Oq ot}}. Onadan tugʻma boʻ-lib Har qanday kasallikdan yoki balo-qazolardan xoli boʻlib, aslidagiday; sogʻ-lom, hech narsa koʻrmaganday. {{misol|Buoʻzgarishdan keyin {{ajrat|ona}}dan tugʻma boʻlib, yengil tortdi.|[[w:A. Qodiriy|A. Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}. Onasi oʻpmagan qiz Begona qoʻl tegmagan, pok, iffatli qiz; bokira. {{misol|Puling boʻlsa, {{ajrat|ona}}si oʻpmagan malika qizlar sanga quchoq ochadi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}. Onasini koʻrsatmoqTaʼzirini bermoq, jazolamoq. {{misol|Ustozim ikkimiz la-boratoriyaga oʻtib olib, shunaqangi sehrli dorilar yasaylikki, ey iblis, endi {{ajrat|ona}}ngni uchqoʻrgʻondan koʻrasan.|[[w:X. Toʻxtaboyev|X. Toʻxtaboyev]]|Shirin qovunlar mamlakati}}. === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ОНА}} == Tarjimalari == {{-trans-|ona| *{{de}}: [[Mutter]] *{{en}}: [[mother]] *{{fi}}: [[äiti]] *{{fr}}: [[mère]] *{{nog}}: [[абай]] *{{pt}}: [[mãe]], [[mamãe]] *{{ru}}: [[мать]] (mat'), [[мама]] (mama) *{{tr}}: [[anne]] *{{ug}}: [[ئانا]] *{{sah}}: [[ийэ]] |}} {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''ona''' '''1 '''[[мать]]; // [[материнский]]; {{tarjmisoli|tuqqan ona}} родная мать; {{tarjmisoli|onasi }} мать ({{izoh|обращение мужа к жене, имеющей детей}}); {{tarjmisoli|bola yigʻlamasa, onasi emchak bermas }} {{izoh|посл}}. ({{izoh|букв}}. если ребёнок не плачет, мать ему грудь не даст) дитя не плачет - мать не разумеет; {{tarjmisoli|onayi zor }} любящая мать, заботливая мать; {{tarjmisoli|oʻgay ona }} мачеха; {{tarjmisoli|ona tili }} родной язык; {{tarjmisoli|koʻp bolali onalar }} многодетные матери; {{tarjmisoli|qahramon ona}} мать-героиня; '''Ona Vatan '''Родина-мать; {{tarjmisoli|katta ona }} {{izoh|обл}}. бабушка; {{tarjmisoli|ona-bola }} 1) мать и сын ({{izoh|или }}дочь); 2) самка и детёныш; {{tarjmisoli|ona-bolali qalamtarash }} {{izoh|перен}}. перочинный нож с двумя лезвиями; '''2 '''{{izoh|прибавляется к именам собственным женским при почтительном обращении к ним, напр}}. {{tarjmisoli|Xoji ona}} матушка Хаджи; '''3 '''[[матушка]], [[мамаша]] ({{izoh|обращение к старушке}}); '''4 '''[[матка]] ({{izoh|самка}}); {{tarjmisoli|ona asalari }} пчелиная матка; {{tarjmisoli|onaning koʻngli bolada, bolaning koʻngli dalada }} {{izoh|посл}}. ({{izoh|букв}}. мать думает о ребёнке, а ребёнок - о поле) мать думает о дитяти, а дитя - как бы поиграти; {{tarjmisoli|ona qoʻy }} овцематка; {{tarjmisoli|yaxshi buzoq ikki onani emar }} {{izoh|посл}}. хороший теленок двух маток сосет; {{tarjmisoli|* onadan tugʻma boʻlib }} как вновь на свет народился ({{izoh|избавился от болезней, забот и др}}.); {{tarjmisoli|ona sutiday pok }} ({{izoh|или '''}}[[halol]]''') [[чистый]], [[как]] [[материнское]] [[молоко]] ({{izoh|честный, свободный от всякой скверны, заработанный честным трудом и т. п}}.). }} c8aixffecwatsw9bi06gzh59rbnvgcb juma 0 13026 639249 571661 2026-06-11T18:08:43Z Yokubjon Juraev 8265 639249 wikitext text/x-wiki {{-crh-}} {{crh-ism}} = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''ju-ma''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == ''[[w:Arab tili|a.]]'' — hafta; beshinchi kun [[Turkum:Oʻzbekchada arabchadan oʻzlashgan soʻzlar]] == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === 1 Haftaning, dushanbadan hisoblaganda, beshinchi kuni. {{misol|Bugun {{ajrat|juma}}. yaya Urushdan yara-dor boʻlib kelgan Sodiqjon degan yigit oʻtgan {{ajrat|juma}} kuni samovarga kelib, urushda koʻrganlaridan ancha gapirib berdi.|[[w:A. Qahhor|A. Qahhor]]}}. Asror bobo. 2 Bir qator musulmon mamlakatlarida haftaning oltinchi, dam olish kuni. {{misol|\ Yoʻlchi\ Vaqt-soat, {{ajrat|juma}}, bayram, hayit nima eka-nini bilmasdan ishladi.|[[w:Oybek|Oybek]]}}. Tanlangan asarlar. 3 Shu kuni oʻqiladigan namoz. {{misol|Oshni yeb boʻlganlarida, u yoq-bu yoqdan {{ajrat|juma}} tovushi kela boshlagan edi.|[[w:A. Qodiriy|A. Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}. 4 Juma (erkaklar ismi). {{uz-joy-ism|juma}} === Antonimlari === {{OʻTIL|ЖУМА}} == Tarjimalari == {{uz-ism}} {{-trans-|Hafta| *{{de}}: [[Freitag]] *{{en}}: [[Friday]] *{{es}}: [[viernes]] *{{fr}}: [[vendredi]] *{{gl}}: [[venres]] *{{it}}: [[venerdì]] *{{nog}}: [[юма]] *{{pt}}: [[sexta-feira]] *{{tr}}: [[cuma|Cuma]] *{{vi}}: [[thứ Sáu]] |}} ==Hafta== * [[yakshanba]] - [[dushanba]] - [[seshanba]] - [[chorshanba]] - [[payshanba]] - [[juma]] - [[shanba]] {{OʻTIL}} {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = [[juma]] 1 [[пятница]]; // [[пятничный]]; 2 [[Джума]] ({{izoh|имя собств. мужское}}). }} bfe8yw7wb2o36dfwayp67qcwie7spf2 oqim 0 14075 639267 638238 2026-06-12T11:21:53Z Yokubjon Juraev 8265 /* Tillar */ 639267 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''o-qim''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == {{OʻTEL|I|OQIM ’bir tomonga yoʻnalgan jarayon’. Biz ha-yihda suvning o h i m i g a harab suzdik. Bu ot qadimgi turkiy tilda 'nishab tomonga surunkasiga ha— rakatlan-’ maʼnosini anglatgan aq- feʼlidan -(ï)m qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, I, 119; Devon, I, 104); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan, ï unlisi — ning qattiqlik belgisi yoʻqolgan: aq- + ïm <nowiki>=</nowiki> aqïm > âqim.}} == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === 1 Maʼlum bir tomonga oqayotgan suv, suyuqlik yoki gaz jarayoni. {{misol|Issiq {{ajrat|oqim}}. Sovuq {{ajrat|oqim}}. Gaz {{ajrat|oqim}}i.}} m {{misol|Rashid qayiqni {{ajrat|oqim}} ixtiyoriga qoʻyib yubordi.|[[w:Shuhrat|Shuhrat]]|Shi-nelli yillar}}. 2 Shunday jarayon yoʻnalgan tomon, yoʻ-nalish. {{misol|Azizxon ariqqa tushganda, besh-olti yigit {{ajrat|oqim}}ga qarshi suvni shaloplatib suzib yurishardi.|[[w:S. Ahmad|S. Ahmad]]|Ufq}}. {{misol|Chavandoz otini orqaga burib, suv {{ajrat|oqim}}iga qarab ketdi va yuz qadamcha yurgandan keyin yuganini tortib, qamchi urdi.|[[w:H. Gʻulom|H. Gʻulom]]|Mashʼal}}. '''3 '''{{fiz.|uz}} Berilgan sirtdan vaqt birligi ichida oʻtayotgan toʻliq energiya miqdori. {{misol|Yorugʻ-lik {{ajrat|oqim}}i. Elektronlar {{ajrat|oqim}}i. Magnit {{ajrat|oqim}}i.}} '''4 '''{{koʻchma|uz}} Maʼlum bir tomonga yoʻnalgan kishi yoki narsalar jarayoni. {{misol|Odamlar oqi-mi. Xatlar {{ajrat|oqim}}i.}} m {{misol|Maydon atrofidagi koʻchalarda, parklarda xalq {{ajrat|oqim}}i toshar, chayqalar edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Nur qidirib}}. {{misol|Pul {{ajrat|oqim}}ini Aliqulning oʻzi boshqarardi.|[[w:Sh. Rashidov|Sh. Rashidov]]|Boʻrondan kuchli}}. {{misol|Yomgʻir sharros quyar, koʻchadagi yoʻlovchilar soyabon ostida shoshilib qadam tashlar, ulkan mashinalar {{ajrat|oqim}}i yomgʻir selini shirillatib kesib bo-rardi.|[[w:A. Nurmurodov|A. Nurmurodov]]|Urush}}. '''5 '''{{koʻchma|uz}} Ijtimoiy faoliyat, ilm-fan, nazariya va shu kabilarning biror sohasidagi yoʻnalishi; qarash. {{misol|Reaksion {{ajrat|oqim}}. Siyosiy {{ajrat|oqim}}. Zamon {{ajrat|oqim}}i. tsh Yoshlar hali {{ajrat|oqim}} sifatida oʻzlarini namoyon qila olganlari yoʻq.|[[w:Gazetadan|Gazetadan]]}}. :Gapning oqimi Gapning yoʻnalishi, bo-rishi, omadi. {{misol|Saidgʻozi buni darrov poshadi, gapning {{ajrat|oqim}}ini oʻzgartirdi.|[[w:S. Anorbo-yev|S. Anorbo-yev]]|Oqsoy}}. Oqimga qarshi yurmoq ''(yoki'' suz-moq) Jamiyatda ustun yoʻnalishga qarshi harakat qilmoq. === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ОҚИМ}} == Tarjimalari == {{uz-ism}} ===Tillar=== {{-trans-|oqim| *{{az}}: [[axın]] *{{nog}}: [[агын]] *{{pl}}: [[prąd]] *{{tr}}: [[akım]] *{{tyv}}: [[агым]] |}} {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''oqim''' [[течение]]; [[поток]];{{tarjmisoli| suv oqimi }} течение воды; {{tarjmisoli|sovuq oqim }} холодное течение; {{tarjmisoli|havo oqimi }} воздушное течение; {{tarjmisoli|passajirlar oqimi }} поток пассажиров; {{tarjmisoli|siyosiy oqim }} политическое течение; {{tarjmisoli|magnit kuch chiziqlari oqimi }} {{izoh|физ}}. поток магнитных силовых линий;{{tarjmisoli| zamon oqimi }} течение, свойственное эпохе; дух времени; {{tarjmisoli|gapning oqimini oʻzgartirmoq }} направить речь по другому руслу. }} a2fidnoy5jbdn8kos6joobjh60cs78b jumboq 0 16332 639251 571668 2026-06-11T18:10:32Z Yokubjon Juraev 8265 /* Tarjimalari */ 639251 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''jum-boq''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === ''q.'' topishmoq. {{misol|{{ajrat|Jumboq}} aytish-ni bilasanmi?Aytsam topasanmi?— Bilsang, menga ochib ber-chi: pak-pakana boʻyi bor, yetti qavat toʻni bor. Nimau?P.|[[w:Tursun|Tursun]]}}. Oʻqituvchi. '''2 '''''koʻchma.'' Yechilishi, hal qilinishi kerak boʻlgan masala; muammo. {{misol|Yoshlar bu {{ajrat|jumboq}}ni yecholmay hayron boʻlib qolishdi.|[[w:P. Tursun|P. Tursun]]}}. Oʻqituvchi. {{misol|Baʼzan juda murakkab {{ajrat|jumboq}}-larni yechishga toʻgʻri keladi.|[[w:Gazetadan|Gazetadan]]}}. 1J3_ === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ЖУМБОҚ}} == Tarjimalari == *{{az}}:[[anlaşılmaz şey]] *{{nog}}: [[юмак]] {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = [[jumboq]] [[загадка]]; [[головоломка]]. }} 98i3glpbghtsevtn07cmpksv7da72mr togʻa 0 28001 639265 636829 2026-06-12T11:20:04Z Yokubjon Juraev 8265 /* Tillar */ 639265 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''to-gʻa''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == Yoqutchadaki [[таай]] so‘zila o‘zakdosh erur. == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === 1 Ayolning aka-ukalari (uning bolalariga nisbatan). {{misol|Homid, bir turli va-ziyatda, yer ostidan jiyaniga qaradi. {{ajrat|Togʻa}}-sining holidan xabarsiz Rahmat soʻzida davom etdi..|[[w:A. Qodiriy|A. Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}. {{misol|Shayx beixtiyor jiyaniga qarab yurdi. Rasulmat munkib kelib, {{ajrat|togʻa}}sini quchoqladi..|[[w:S. Siyoyev|S. Siyoyev]]|Yorugʻlik}}. 2 Oʻzidan kattalarga murojaat shakli. {{misol|{{ajrat|Togʻa}}, poyezd coam nechada joʻnaydi ?}} n {{misol|U.. har bir ishda maslahatgoʻy, barcha katta-kichik ".{{ajrat|togʻa}}" deb hurmatlaydigan Yusvali chol edi. |[[w:P. Tursun|P. Tursun]]|Oʻqituvchi}}. {{misol|Oramizda besh kishi nos chekadi, qorovul {{ajrat|togʻa}} bilan olti kishi. S. |[[w:Siyoyev|Siyoyev]]|Yorugʻlik}}. === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ТОҒА}} == Tarjimalari == '''togʻa''' ===Tillar=== *{{nog}}: [[агай]] *{{tr}}: [[dayı]] *{{sah}}: [[таай]], [[абаҕа]] {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''togʻa''' '''1 '''[[дядя]] ({{izoh|по матери}}); '''2 '''[[дядя]], [[дяденька]] ({{izoh|вежливое обращение к старшему мужчине}}). }} auulipo4po0qzvye4znsdmzfrsdlkf4 dengiz 0 34905 639253 630883 2026-06-11T18:13:04Z Yokubjon Juraev 8265 /* Tarjimalari */ 639253 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''den-giz''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == {{OʻTEL|I|DEŊIZ 'okeandan quruqlikka yorib kirgan suv havzasi’, ’juda katga koʻl’. Kaspiy dengizida paroxodlar hatnovi bahorga nisbatan koʻpaydi 1~.UQrat'- BU ot Qadimgi turkiy tilda tingiz (ПДП 430), teŋiz (Devon, III, 374; DS, 552) tarzida talaffta qilingan. ESTYada taʼkidlanishicha, bu soʻz asli tengiz tarzida talaffuz qilinib, teŋiz shakli keyinroq vu— judga kelgan (III, 194). Devonga suyanib teŋ soʻzi ’koʻl’ maʼnosini anglatishi aytilgan (ДС, 551); shunga asos- 90 lansak, teŋiz soʻzi teŋ soʻziga ’koʻp\ (’moʻl’) maʼnosini ifodalovchi —(i)z qoʻshimchasini qoʻshib hosil qilingan boʻladi (ЭСТЯ, III, 194). Keyinchalik bu soʻz boshlanishi-dagi t undoshi d undoshiga almashgan: teŊ + iz <nowiki>=</nowiki> teŋiz > deŋiz. # DEPSI- ’doʻq urib, injiqlik qilib yer tepib tur-’. Nima sababdan. d ye p s i b turibsan?! Bu soʻz asli ’oyoq bilan zarb ber-’ maʼnosini anglatuvchi tep-feʼlining (Devon, II, 9; DS, 552) boshlanishidagi t un-doshi d undoshiga almashgan shaklidan ’biroz’ maʼnosini ifodalovchi -si qoʻshimchasi bilan hosil qilingan (ЭСТЯ, III, 197): (tep- > dep-) + si <nowiki>=</nowiki> depsi- Oʻzbek ti-lida bu soʻz koʻpincha ’oʻzlik’ maʼnosini ifodalovchi -n qoʻshimchasini olgan shaklida ishlatiladi: depsi— + n <nowiki>=</nowiki> depsin-.}} == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === 1 Okeanning qurukdikka tu-tashgan yoki qurukdikka yorib kirgan boʻlagi, okeanning qurukdik yoki orol va yarim-orollar bilan ajralgan qismi. {{misol|Orol den-gizi. Boltiq {{ajrat|dengiz}}i. Qizil {{ajrat|dengiz}}. Dengiz havosi. Dengiz floti. Ahmoqda or boʻlmas, {{ajrat|dengiz}}da}} — ''guzar.'' Maqol. {{misol|yat Orollar va yarimorollar okeanni ayrim qismlarga boʻlib yuborgan, bu qisshar {{ajrat|dengiz}}lar deb ataladi. |[[w:"Dunyo qitalari geografiyasi"|"Dunyo qitalari geografiyasi"]]}}. {{misol|{{ajrat|Dengiz}} suvi-dek tiniq koʻzlari muloyim va mehr bilan boqardi.|[[w:S. Karomatov|S. Karomatov]]|Oltin qum}}. '''2''' Keng maydonni egallagan va dengizga qiyos qilingan sunʼiy suv havzasi. {{misol|Toshkent {{ajrat|dengiz}}i. sht Chorvoq {{ajrat|dengiz}}i xuddi uzukka, qoʻ-yilgan moviy koʻzga oʻxshab, yashnab koʻrinadi. |[[w:Gazetadan|Gazetadan]]}}. '''3 '''{{koʻchma|uz}} Juda katta uyum, toʻda, oqim; biror narsa bilan qoplangan keng maydon. {{misol|Paxta {{ajrat|dengiz}}i. Qon {{ajrat|dengiz}}i. yat Kimlarning orqasida qamchi izlari. Hali ham toʻlqin-lanar qon {{ajrat|dengiz}}lari.|[[w:Gʻayratiy|Gʻayratiy]]}}. {{misol|Koʻm-koʻk paxta {{ajrat|dengiz}}ida qizgʻin ish borar edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|O}}. v. shabadalar. {{misol|Perronda chayqalar odam {{ajrat|dengiz}}i. Koʻzlarda iltijo, mehr va yolqin.|[[w:B. Boyqobilov|B. Boyqobilov]]|Meni kuting, yulduzlar}}. :Zangori ''(yoki'' koʻk) dengiz Keng osmon, samo, falak haqida. {{misol|Zangori {{ajrat|dengiz}}ning tiniq qoʻynidan Koʻm-koʻk oy yuzlanib, kulib boqadi. |[[w:Uygʻun|Uygʻun]]}}. {{misol|Koʻk {{ajrat|dengiz}}ning bir chetida yangi tugʻilgan oy ochilib turardi.|[[w:Sh. Rashidov|Sh. Rashidov]]|Boʻrondan kuchli}}. '''4 '''{{koʻchma|uz}} Ogʻush, quchoq; qurshov; asirlik. {{misol|Poʻlat ota shunday ichki xayollar {{ajrat|dengiz}}ida suzib, boyvachchaning koʻnglini eritadigan gap topolmay, kalovlanib turar edi.|[[w:K. Yashin|K. Yashin]]|Hamza}}. {{misol|Xatni yozgan chogʻingizda tamom bir oʻt ichida, gʻazab {{ajrat|dengiz}}ida suzganligingiz gav-dalanib, koʻzoʻngimdan oʻtdi[lar].|[[w:A. Qodiriy|A. Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}. '''5 '''{{koʻchma|uz}} Mikdoran va hajman tuganmas, cheksiz narsa haqida. {{misol|Bilganing daryo boʻlsa, Bilmaganing — {{ajrat|dengiz}}.|[[w:Maqol|Maqol]]}}. n {{misol|Pavel Ivanovich ilm bobida bamisoli bir {{ajrat|dengiz}}.|[[w:S. Karomatov|S. Karomatov]]|Oltin qum}}. === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ДЕНГИЗ}} == Tarjimalari == {{-trans-|dengiz| *{{nog}}: [[тенъиз]] *{{kjh}}: [[талай]] |}} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = [[dengiz]] {{izoh|см}}. море; // морской; {{tarjmisoli|Qora ~ }} Чёрное море; {{tarjmisoli|~ning narigi tomonida }} за морем; {{tarjmisoli|~ sohili }} морской берег; {{tarjmisoli|~ havosi }} морской воздух; {{tarjmisoli|~ kemalari }} морские суда; {{tarjmisoli|Toshkent ~i }} Ташкентское море; 2 {{izoh|перен}}. [[широкий]] [[простор]]; [[поле]] [[усеянное]], [[занятое]] {{izoh|чем-л}}., {{tarjmisoli|koʻm-koʻk paxta ~i }} зелёное хлопковое поле; {{tarjmisoli|qon ~i }} лужи крови; 3 {{izoh|перен}}. [[лоно]], [[объятие]]; {{tarjmisoli|xayol ~iga choʻmmoq }} впадать в задумчивость; погружаться в мечты. }} 0ht46j5y0t2a7rzxczsvv9nocmzrpwe yopiq 0 35810 639259 596963 2026-06-12T10:26:03Z Yokubjon Juraev 8265 /* Maʼnosi */ 639259 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''yo-piq''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == {{OʻTEL|I|YOPIQ I ’berk’, ’yopilgan’. Kechasi .. Margʻilon darvozasi yo p i q b oʻ l a d i (Abdulla Qodiriy). Bu soʻz eski oʻzbek tilida 'berkit-’ maʼnosini anglatuvchi yap- feʼlidan sifat yasovchi -(ï)q qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, IV, 128; КРС, 209); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: yap- + ïq <nowiki>=</nowiki> yapïq > yâpiq. YOPIQ II ’ish hayvoni ustiga yopiladigan mato’. Sayslar .. otlar ustidagi yopihlarni va toʻhimlarni olib, haligi tol daraxti ostiga yoz— ganlar (Sadriddin Ayniy). Bu soʻz asli yap- I feʼlidan ot yasovchi —(ï)q qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, IV, 128); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqdyak belgisi yoʻqolgan: yap- + ïq <nowiki>=</nowiki> yapïq > yâpiq.}} == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === 1 Oʻtish yoki kirish-chiqish joyi toʻsib, bekitib qoʻyilgan; berk. {{misol|{{ajrat|Yopiq}} eshik. }}m {{misol|Kechasi maʼlum Margʻilon darvozalari {{ajrat|yopiq}} boʻladir.|[[w:A. Qodiriy|A. Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}. {{misol|Uylar-ning eshiklari, derazalari taqa-taq {{ajrat|yopiq}}. |[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}. 2 Toʻsilgan; bekitilgan. {{misol|Nuri—quyoshda ku-mushday yaltirovchi banoras paranjida; yuzi qat-qat shoyi roʻmollar bilan {{ajrat|yopiq}}, xona-ning ostonasi yonida sal egilib turadi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}. 3 Usti bekitilgan, yopilgan. {{misol|Yopiq qozon. sht Ertalab soat yettilarda yotoqxona oldi-ga usti {{ajrat|yopiq}} yuk mashinasi keldi. S.|[[w:Siyoyev|Siyoyev]]|Yorugʻlik}}. 4 Tamom boʻldi, tugadi. ''Asqar Bakirovich yana bir marta unga'' [{{misol|Bashirjonga] va kol-lektivga muvaffaqiyat tilab, majlisni {{ajrat|yopiq}} deb eʼlon qildi.|[[w:N. Aminov|N. Aminov]]|Suvarak}}. {{misol|-Majlis {{ajrat|yopiq}}, — eʼlon qildi Madyorov.|[[w:Sh. Toshmatov|Sh. Toshmatov]]|Erk qushi}}. :Yopiq majlis Maʼlum shaxslarning ish-tiroki bilangina oʻtkaziladigan majlis. Yopiq ovoz bermoq ''q.'' ovoz 7. == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''yo-piq''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == :II Umuman yopiladigan mato. {{misol|Toy ustiga {{ajrat|yopiq}} taimamoq. }}sht ''Otning'' == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === {{misol|Egarlari naqshli, {{ajrat|yopiq}}lari duxobadan boʻlardi.|[[w:Shukrullo|Shukrullo]]|Javohirlar sandigʻi}} {{misol|Ark ichida keng yotoq, ustida kashmiriy {{ajrat|yopiq}}, ikkita shishqin par yostiq.|[[w:M. Ismoiliy|M. Ismoiliy]]|Fargʻona tong otguncha}} === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ЁПИҚ}} == Tarjimalari == {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = yopiq I 1 [[закрытый]]; [[запертый]]; // [[закрыто]]; [[заперто]]; {{tarjmisoli|yopiq eshik }} закрытая дверь; {{tarjmisoli|yopiq majlis }} закрытое заседание; {{tarjmisoli|derazalar yopiq }} окна закрыты; {{tarjmisoli|yopiq xona }} запертая комната; '''2''' {{izoh|мат}}. [[замкнутый]]; {{tarjmisoli|yopiq chiziq }} замкнутая линия. '''yopiq II''' [[попона]], [[покрывало]] ({{izoh|для лошади}}); '''ot yopigʻi '''попона для лошади. }} at7kytloiz4hkpok7tor8xljpgehjo9 639260 639259 2026-06-12T10:26:22Z Yokubjon Juraev 8265 /* Tarjimalari */ 639260 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''yo-piq''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == {{OʻTEL|I|YOPIQ I ’berk’, ’yopilgan’. Kechasi .. Margʻilon darvozasi yo p i q b oʻ l a d i (Abdulla Qodiriy). Bu soʻz eski oʻzbek tilida 'berkit-’ maʼnosini anglatuvchi yap- feʼlidan sifat yasovchi -(ï)q qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, IV, 128; КРС, 209); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: yap- + ïq <nowiki>=</nowiki> yapïq > yâpiq. YOPIQ II ’ish hayvoni ustiga yopiladigan mato’. Sayslar .. otlar ustidagi yopihlarni va toʻhimlarni olib, haligi tol daraxti ostiga yoz— ganlar (Sadriddin Ayniy). Bu soʻz asli yap- I feʼlidan ot yasovchi —(ï)q qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, IV, 128); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqdyak belgisi yoʻqolgan: yap- + ïq <nowiki>=</nowiki> yapïq > yâpiq.}} == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === 1 Oʻtish yoki kirish-chiqish joyi toʻsib, bekitib qoʻyilgan; berk. {{misol|{{ajrat|Yopiq}} eshik. }}m {{misol|Kechasi maʼlum Margʻilon darvozalari {{ajrat|yopiq}} boʻladir.|[[w:A. Qodiriy|A. Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}. {{misol|Uylar-ning eshiklari, derazalari taqa-taq {{ajrat|yopiq}}. |[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}. 2 Toʻsilgan; bekitilgan. {{misol|Nuri—quyoshda ku-mushday yaltirovchi banoras paranjida; yuzi qat-qat shoyi roʻmollar bilan {{ajrat|yopiq}}, xona-ning ostonasi yonida sal egilib turadi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}. 3 Usti bekitilgan, yopilgan. {{misol|Yopiq qozon. sht Ertalab soat yettilarda yotoqxona oldi-ga usti {{ajrat|yopiq}} yuk mashinasi keldi. S.|[[w:Siyoyev|Siyoyev]]|Yorugʻlik}}. 4 Tamom boʻldi, tugadi. ''Asqar Bakirovich yana bir marta unga'' [{{misol|Bashirjonga] va kol-lektivga muvaffaqiyat tilab, majlisni {{ajrat|yopiq}} deb eʼlon qildi.|[[w:N. Aminov|N. Aminov]]|Suvarak}}. {{misol|-Majlis {{ajrat|yopiq}}, — eʼlon qildi Madyorov.|[[w:Sh. Toshmatov|Sh. Toshmatov]]|Erk qushi}}. :Yopiq majlis Maʼlum shaxslarning ish-tiroki bilangina oʻtkaziladigan majlis. Yopiq ovoz bermoq ''q.'' ovoz 7. == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''yo-piq''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == :II Umuman yopiladigan mato. {{misol|Toy ustiga {{ajrat|yopiq}} taimamoq. }}sht ''Otning'' == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === {{misol|Egarlari naqshli, {{ajrat|yopiq}}lari duxobadan boʻlardi.|[[w:Shukrullo|Shukrullo]]|Javohirlar sandigʻi}} {{misol|Ark ichida keng yotoq, ustida kashmiriy {{ajrat|yopiq}}, ikkita shishqin par yostiq.|[[w:M. Ismoiliy|M. Ismoiliy]]|Fargʻona tong otguncha}} === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ЁПИҚ}} == Tarjimalari == {{Tarjimalar |nog=[[ябык]] }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = yopiq I 1 [[закрытый]]; [[запертый]]; // [[закрыто]]; [[заперто]]; {{tarjmisoli|yopiq eshik }} закрытая дверь; {{tarjmisoli|yopiq majlis }} закрытое заседание; {{tarjmisoli|derazalar yopiq }} окна закрыты; {{tarjmisoli|yopiq xona }} запертая комната; '''2''' {{izoh|мат}}. [[замкнутый]]; {{tarjmisoli|yopiq chiziq }} замкнутая линия. '''yopiq II''' [[попона]], [[покрывало]] ({{izoh|для лошади}}); '''ot yopigʻi '''попона для лошади. }} 7gvvjtgwvbl40k5xwlptndnhjlmeco3 yopishmoq 0 35824 639257 621274 2026-06-12T10:07:30Z Yokubjon Juraev 8265 /* Tarjimalari */ 639257 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == yopishmoq I == === Morfologik va sintaktik xususiyatlari === '''yo-pish-moq''' === Aytilishi === === Etimologiyasi === {{OʻTEL|I|YOPISH- ’elimlash-\ ’tirmash-\ ’bir-biriga zich tegib tur—’. {{misol|Yigit birdan .. orqasi bilan devorga yo p i sh d i|(Asqad Muxtor)}}. Bu soʻz qadimgi turkiy tildagi 'yopishtir-’ maʼnosini anglatgan yap- III feʼliga ’oʻzlik’ maʼnosini ifodalovchi -(u)sh qoʻshimchasini qoʻshib hosil qilingan (ДС, 237); qadimgi turkiy tildayoq bu soʻz yapïsh- tarzida ham talaffuz qilingan (Devon, III, 77); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: yap-+ ush <nowiki>=</nowiki> yapush- > yapïsh- > yâpish-.}} === Maʼnoviy xususiyatlari === ==== Maʼnosi ==== :'''[[yopmoq#yopmoq I|Yopmoq I]]''' {{izoh|fl. birg. n}}. ==== Sinonimlari ==== ==== Antonimlari ==== == yopishmoq II == === Morfologik va sintaktik xususiyatlari === '''yo-pish-moq''' === Aytilishi === === Etimologiyasi === === Maʼnoviy xususiyatlari === ==== Maʼnosi ==== :'''[[yopmoq#yopmoq II|Yopmoq II]]''' {{izoh|fl. birg. n}}. ==== Sinonimlari ==== ==== Antonimlari ==== == yopishmoq III == === Morfologik va sintaktik xususiyatlari === '''yo-pish-moq''' === Aytilishi === === Etimologiyasi === === Maʼnoviy xususiyatlari === ==== Maʼnosi ==== 1 Mahkam ushlamoq, tirmashib olmoq. {{misol|Basila Nazarovna zanjirni tushirishi bilan, notanish bir erkak oti-lib kirdi-yu, yoqasiga {{ajrat|yopish}}di.|[[w:U. Hoshimov|U. Hoshimov]]|Qalbingga quloq sol}}. {{misol|Yigitali “Aya, dadam-ni qutqaring, choʻkib ketyapti!” deb baqirar-mish. Oʻzi mahkam otasining sochiga {{ajrat|yopish}}ib olibdi.|[[w:S. Siyoyev|S. Siyoyev]]|Otliqayol}}. {{misol|..Kuyov tomoni-dan oriq, daroz, chayir bir xotin bel bogʻladi. Oʻzgalar: yosh-qari — hammasi shu ikki ayol-ning belbogʻiga, etaklariga {{ajrat|yopish}}di.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}. 2 Birikib, tutashib ketmoq; jipslash-moq; qapishmoq. {{misol|Doʻppi kalning boshiga shi-rachlagandek {{ajrat|yopish}}ib qolgan edi.|[[w:T. Obidov|T. Obidov]]|Yusufjon qiziq}}. {{misol|Shaftoli gullari duvuchib, bir qancha gul yaproqlari Charosning hoʻl sochla-riga, yuziga {{ajrat|yopish}}ib qoldi.|[[w:U. Hoshimov|U. Hoshimov]]|Qalbingga quloq sol}}. 3 Ilashmoq. {{misol|Taiibam orqasi bilan sirgʻalib, xirmondan tushdi-yu, shimiga {{ajrat|yopish}}gan paxta tolalarini qoqib tashladi. Oʻ.|[[w:Hoshimov|Hoshimov]]|Qalbingga quloq sol}}. 4 Otilmoq, intilmoq, talpinmoq. {{misol|Mu-qaddam dahshat ichida eshikka {{ajrat|yopish}}di: -Lo-barlarnikiga chiqaman.. Oʻ.|[[w:Hoshimov|Hoshimov]]|Qalbingga quloq sol}}. ''Qoʻzi-uloqlar toʻymay qol-sa, irgʻishlab kelib, onalarining yeliniga yopishadi.'' S. Siyoyev, Yorugʻlik. {{misol|Jangchilar koʻzla-rini rosa ochmasdan, mshshiqlariga {{ajrat|yopish}}di-lar.|[[w:Oybek|Oybek]]|Quyosh qoraymas}}. 5 Astoydil berilmoq, jon-jahd bilan kirishmoq. ''Har biri bir yangilik keltira-yotgan bu kunlarning shavqidan mast boʻlgan xaloyiq har qanday ishga moʻr-malaxday yopi-shar edi.'' A. Qa\qor, Qoʻshchinor chiroqlari. {{misol|Men odamlar tusha solib, televizordagiday ishga {{ajrat|yopish}}ib ketsa kerak, deb kutib tur-dim.|[[w:S. Siyoyev|S. Siyoyev]]|Yorugʻlik}}. :Ogʻzingdan chiqib, yoqangga yopishsin ''q.'' yoqa II. Tiling tanglayingga yopishgur! ''qargʻ.'' Oʻlgur! ==== Sinonimlari ==== ==== Antonimlari ==== {{OʻTIL|ЁПИШМОҚ}} == Tarjimalari == {{Tarjimalar |nog=[[ябысув]] }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''yopishmoq I''' '''1 '''[[приклеиваться]], [[прилипать]], [[приставать]]; '''xamir barmoqlarga yopishadi '''тесто липнет к пальцам; '''gʻildiraklarga loy yopishib qoldi '''к колёсам пристала грязь; '''marka konvertga yaxshi yopishdi '''марка хорошо приклеиласьк конверту; '''2 '''[[прилегать]], [[примыкать]]; [[прижиматься]]; [[тесно]] [[прислониться]]; '''devorga yopishib turmoq '''прислониться к стенке; '''uyimiz boqqa yopishgan '''наш дом примыкает к саду; '''3 '''[[цепляться]]; [[держаться]]; '''dushman har qarich yerga tish-tirnogʻi bilan yopishar edi '''противник цеплялся за каждую пядь земли; '''nega menga yopishasan? '''что ты пристаёшь ко мне?; '''4 '''[[хорошо]] [[сидеть]] ({{izoh|об одежде}}), [[облегать]], [[быть]] [[впору]]; '''uning kostyumi yopishib turibdi '''костюм хорошо сидит на нём; '''5 '''{{izoh|перен.}} [[усердно]] [[браться]], [[приниматься]] ({{izoh|за что-л}}.); {{tarjmisoli|ishga yopishmoq }} усердно браться, за работу; '''* eti borib ustuxoniga yopishgan '''кости обтянуты кожей, худой как щепка, кожа да кости. '''yopishmoq II''' {{izoh|совм. от '''}}[[yopmoq]] I'''. '''yopishmoq III''' {{izoh|совм. от '''}}[[yopmoq]] II'''. }} hojb93kun664d2wnpre4cap7e0kssip abay 0 158315 639263 606801 2026-06-12T10:57:46Z Yokubjon Juraev 8265 639263 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == == Aytilishi == ===Talaffuzi=== {{audio|Abay_soʻzi.ogg|ovoz (Oʻzbekcha)|lang=oʻz}} == Etimologiyasi == == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === '''Abay''' — Shimoliy Xorazm tomonda doʻq-poʻpisa maʼnosi oʻrnida foydalaniladigan soʻzdir. {{misol|Mana abay etma (Mangʻit)|Oʻzbek xalq shevalari lugʻati}} === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻZSHEVA|Абай}} == Tarjimalari == ===Tillar=== {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = [[maʼno]] Угроза; Окрик; }} s1w597e4q3gwtnh3koftvhyk2yr7qq2 юма 0 162703 639250 2026-06-11T18:09:10Z Yokubjon Juraev 8265 „{{-nog-}} [[juma]].“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 639250 wikitext text/x-wiki {{-nog-}} [[juma]]. p5z6zykppa058oi2i722baddzseks8h юмак 0 162704 639252 2026-06-11T18:11:29Z Yokubjon Juraev 8265 „{{-nog-}} [[jumboq]].“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 639252 wikitext text/x-wiki {{-nog-}} [[jumboq]]. m4piyq3cp53ldes46iylnaomudsbluc тенъиз 0 162705 639254 2026-06-11T18:14:06Z Yokubjon Juraev 8265 „{{-nog-}} ===Aytilishi=== teñiz ===Ma’nosi=== [[dengiz]].“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 639254 wikitext text/x-wiki {{-nog-}} ===Aytilishi=== teñiz ===Ma’nosi=== [[dengiz]]. 30njvdl996qjnbafvb578l093ydn10u явап 0 162706 639256 2026-06-12T09:33:36Z Yokubjon Juraev 8265 „{{-nog-}} [[javob]].“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 639256 wikitext text/x-wiki {{-nog-}} [[javob]]. 1017zu7p3dds5tu1zyyie7ox51rw3yv ябысув 0 162707 639258 2026-06-12T10:07:49Z Yokubjon Juraev 8265 „{{-nog-}} [[yopishmoq]].“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 639258 wikitext text/x-wiki {{-nog-}} [[yopishmoq]]. jexv6yrppf9vxoaiahddxgwvmjmhswh ябык 0 162708 639261 2026-06-12T10:26:40Z Yokubjon Juraev 8265 „{{-nog-}} [[yopiq]].“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 639261 wikitext text/x-wiki {{-nog-}} [[yopiq]]. 2wqmqcerg0m4e1z91a7ywcmc1sxlw86 абай 0 162709 639264 2026-06-12T10:59:29Z Yokubjon Juraev 8265 „{{-nog-}} [[ona]] (murojaat qilishda ishlatiladi).“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 639264 wikitext text/x-wiki {{-nog-}} [[ona]] (murojaat qilishda ishlatiladi). m0uirgvzpdv73nzc5cehl8tvzvtuqnf агай 0 162710 639266 2026-06-12T11:20:31Z Yokubjon Juraev 8265 „{{-nog-}} [[tog‘a]].“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 639266 wikitext text/x-wiki {{-nog-}} [[tog‘a]]. gxalzyvuox56hvlynrperns9jpdis9s агын 0 162711 639268 2026-06-12T11:22:21Z Yokubjon Juraev 8265 „{{-nog-}} #[[oqim]] #[[intilish]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 639268 wikitext text/x-wiki {{-nog-}} #[[oqim]] #[[intilish]] hkh2ep7q9sj5gbms28q5nrbh89u85ol