Vikilugʻat
uzwiktionary
https://uz.wiktionary.org/wiki/Bosh_sahifa
MediaWiki 1.47.0-wmf.13
case-sensitive
Media
Maxsus
Munozara
Foydalanuvchi
Foydalanuvchi munozarasi
Vikilugʻat
Vikilugʻat munozarasi
Fayl
Fayl munozarasi
MediaWiki
MediaWiki munozarasi
Andoza
Andoza munozarasi
Yordam
Yordam munozarasi
Turkum
Turkum munozarasi
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul munozarasi
Event
Event talk
joy
0
14611
640128
640110
2026-08-01T03:29:05Z
Yokubjon Juraev
8265
640128
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== joy I ==
=== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ===
'''joy'''
=== Aytilishi ===
=== Etimologiyasi ===
{{OʻTEL|III|'''JOY''' Bu ot {{ПРС}}da [dja] va [djay] shakllarida (143), {{ТжРС}}da ҫoy shaklidan ҫo shakliga havola bilan (517, 516) keltirilgan; oʻzbek tiliga joy shaklida olingan boʻlib, 'ishgʻol kilinadigan yuza' maʼnosini anglatadi ({{OʻTIL}}, I, 284). Bu ot bilan oʻzbek tilida joyla- feʼli yasalgan.}}
''\[[w:Fors tili|f.]] —'' makon, manzil
=== Maʼnoviy xususiyatlari ===
==== Maʼnosi ====
#Biror kimsa yoki narsa ishgʻol qilib turgan yer, yuza, fazo; oʻrin, makon. {{misol|Zolimning {{ajrat|joy}}i - jahannam.|[[w:Maqol|Maqol]]}} {{misol|Bozor kupi boʻlganiga qaramay, bozor {{ajrat|joy}}i butunlay boʻsh edi.|[[w:Sadriddin Ayniy|Sadriddin Ayniy]]|Qullar}} {{misol|Miltigʻini {{ajrat|joy}}iga qoʻydi-yu.. kitob mutolaa qilib oʻtirgan Elmurod oldiga keldi.|[[w:Shuhrat|Shuhrat]]|Shinelli yillar}} {{misol|Otabek rahmat aytib, {{ajrat|joy}}idan qoʻzgʻalmadi.|[[w:Abdulla Qodiriy|Abdulla Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}
#Maʼlum bir voqea-hodisa roʻy bergan yer; ish-harakat, jarayon oʻrni. {{misol|Xizmat {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Avtobus toʻxtaydigan {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Sidiqjon bolaligi oʻtgan.. tor koʻchalarni, qishloq, anhor boʻylarini, sigir boqqan {{ajrat|joy}}larini borib koʻrdi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}}
#Maʼlum bir narsa yoki ish-harakat uchun eng qulay, mos yer, oʻrin. {{misol|Mutaxassislarni tanlash va {{ajrat|joy}}-{{ajrat|joy}}iga qoʻyish.}} {{misol|Ogʻriq {{ajrat|joy}}ini topsa, olti oy qishlaydi.|Maqol}} {{misol|Bu yer hazilning {{ajrat|joy}}i emas.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Ogʻaynilar}}
#Yer yuzining, fazoning belgili, biror xususiyati bilan ajralib turadigan yeri, nuqtasi. {{misol|Pastqam {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Bahavo {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Past-baland {{ajrat|joy}}lar.}} {{misol|Tor {{ajrat|joy}}da tomosha.|Maqol}} {{misol|Erta kuz jalasi togʻlik {{ajrat|joy}}larga juda hafsala bilan quyar edi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Oltin yulduz}} {{misol|Soʻqmoq katta yoʻlga tutashgan {{ajrat|joy}}dan bepoyon dala boshlanar edi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}} {{misol|Bu {{ajrat|joy}}dan boyning butun paxta dalasi koʻzga tashlanib turar edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}
#Geografik yoki maʼmuriy hudud; taraf, tomon, oʻlka; yurt. {{misol|Bizning {{ajrat|joy}}larda anor koʻp.}} {{misol|Yoʻq, u [Elmurod] bu {{ajrat|joy}}larni tushida ham, oʻngida ham koʻrgan emas.|[[w:Pard Tursun|Pard Tursun]]|Oʻqituvchi}} {{misol|Bu {{ajrat|joy}}ni xalq qadim zamonlardan beri Kultepa deb atar edi.|[[w:Sharof Rashidov|Sharof Rashidov]]|Gʻoliblar}}
#Biror narsaning ayrim qismi, yeri, boʻlagi. {{misol|Goʻshtning yogʻli {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Kosaning darz ketgan {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Ipning tugilgan {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Biror {{ajrat|joy}}ing ogʻriydimi, Kumush?|[[w:Qodiriy|Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}
#Badiiy asar, musiqa va shu kabilarning biror kerakli, qiziqarli yeri, oʻrni. {{misol|Abdishukur.. boyvachchaning qoʻlidan kitobni.. olib, kerakli {{ajrat|joy}}ini topdi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}} {{misol|Baʼzan sevgan qizlaridan kelgan xatning qalbga borib tekkan {{ajrat|joy}}larini bir-birlariga oʻqib berardilar.|[[w:Shuhrat|Shuhrat]]|Shinelli yillar}}
#Gap, ish, xatti-harakat yoki belgilarning shaxsiy baho berish uchun asos, dastak boʻladigan yeri, oʻrni. {{misol|Bu ishning hech qiyin {{ajrat|joy}}i yoʻq.}} {{misol|Mening qoʻrqadigan {{ajrat|joy}}im yoʻq.}} {{misol|Men sizga aytsam, qiyomatli oʻrtoqmiz-u, mendan xafa boʻlgan {{ajrat|joy}}i bor.|[[w:Asqad Muxtor|Asqad Muxtor]]|Opa-singillar}}
#Yashash, hayot kechirish, yotish-turish uchun xizmat qiladigan yer; uy-joy, hovli-joy, boshpana. {{misol|{{ajrat|Joy}} olma, qoʻshni ol.|Maqol}} {{misol|Yoʻlchi biznikiga ishlagani kelgan, ishlasin. Puli yoʻq, {{ajrat|joy}}i yoʻq.. xotinni nima qiladi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}
#Oʻtirish yoki yotish uchun qilingan, solingan, toʻshalgan oʻrin; oʻrindiq. {{misol|Vagonda beshta boʻsh {{ajrat|joy}} qoldi.}} {{misol|Bugungi seanslarga {{ajrat|joy}} yoʻq.}} {{misol|Hojimirsiroj avtobusda {{ajrat|joy}} talashib, bolali bir xotin bilan aytishib qoldi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Yillar}} {{misol|Xolida kichik qizi Ra’noni uyga yotqizib, eriga {{ajrat|joy}} solgani ayvonga chiqdi.|[[w:Ibrohim Rahim|Ibrohim Rahim]]|Chin muhabbat}}
#Meros sifatida qolgan, biror kimsaga tegishli yer-mulk, hovli-joy. {{misol|"Rakat" mavzeida otadan qolgan uch tanob {{ajrat|joy}} bor edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}} {{misol|Mana shu {{ajrat|joy}}lar burun Abduvaqqos degan bir eshonga qarashli ekan.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}}
#Ish, xizmat, vazifa, oʻrin. {{misol|U yaxshi {{ajrat|joy}}da ishlaydi.}} {{misol|Jonfigʻon.. xotiniga necha-necha tavba-tazarrular qilib, endi biron {{ajrat|joy}}ga kirib ishlashga.. soʻz beribdi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Jonfigʻon}}
#Oila, xonadon. {{misol|Bir kun tuz ichgan {{ajrat|joy}}ga qirq kun salom ber.|Maqol}} {{misol|Iqbolingga koʻp yaxshi {{ajrat|joy}}dan qalliq chiqdi, bolam. Hammalari biram sipo, biram salobatli odamlar ekan.|[[w:Parda Tursun|Parda Tursun]]|Oʻqituvchi}}
'''Gapni''' (''yoki'' soʻzni) bir joyga qoʻymoq {{q.}} [[gap]] 1.<br/>'''Gap''' (''yoki'' '''soʻz''', '''fikr''') '''bir joydan chiqdi''' - {{q.}} [[gap] 1.<br/>'''Joy qilmoq''' - yotish, oʻtirish uchun oʻrin hozirlamoq. {{misol|U [Asrorqul] atrofga suv sepib, supaga {{ajrat|joy}} qildi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Asror bobo}}<br/>'''Joyini topdi''' - {{s. t.|uz}} 1) joyiga tushdi; 2) ishlatib, hazm qilib yuborildi, egalik boʻlib ketdi.<br/>'''Joyiga keltirmoq''' (''yoki'' qoʻymoq) Oʻrinlatmoq, oʻrniga qoʻymoq, tegishlicha ado etmoq, bajo keltirmoq. {{misol|Hurmatini {{ajrat|joy}}iga keltirmoq. yat}} [ {{misol|[Muxlis:] Durust, hamma ishni {{ajrat|joy}}iga qoʻydim. Qadrli mehmonlarimizning koʻngillariga putur yetmasa, bas.|[[w:3. Said|3. Said]]|N}}. Safarov, Tarix tilga kirdi. Kutmagan ''(yoki ''kutilmagan) joyda Kutilmagan paytda, kutmagan holda. {{misol|Boiglanishda anchayin hazilga oʻxshab koʻringan bu ginaxonlik kutilmagan {{ajrat|joy}}da jiddiy bir tuye olib ketdi.|[[w:A. Qodiriy|A. Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}. Koʻngli joyiga tushmoq ''q. ''koʻngil. Koʻnglidan ''(yoki'' yuragidan, qalbidan) joy olmoq Koʻnglida qolmoq, yuragidan, qalbidan oʻrin olmoq: koʻnglida chuqur iz, asar qoldirmoq. {{misol|Men xotinim bilan ancha yildan beri turib, undan koʻp yaxshiliklar koʻrganman, bu yaxshiliklarning har qaysisi koʻnglimdan alohida-alohida {{ajrat|joy}} olgan.|[[w:A. Kahx|A. Kahx]]|or, Oltin yulduz}}. Oʻtirgani ''(yoki'' oʻzini qoʻygani) joy topolmay qolmoq Hayajondan, kutilmaganlikdan tipirchilab, nima qila-rini bilmay qolmoq, sarosimaga tushmoq. {{misol|Gʻulomjon hokimni kutgani bormadi. Uning kelishini eshitgandan beri nafrati qoʻzgʻab, oʻzini qoʻygani {{ajrat|joy}} topolmay qoldi.|[[w:M. Ismoiliy|M. Ismoiliy]]|Fargʻona tong otguncha}}. Oʻtqizgani joy topolmay qolmoq Juda katta hurmat bilan kutib olmoq. {{misol|Oftob oyimni boʻlsa Oʻzbek oyim oʻtqizgani {{ajrat|joy}} topolmas, "quda" soʻzi oʻrniga "singlim" deb xitob qilar, oshni ham uning raʼyini soʻramasdan buyurmas edi.|[[w:A. Qodiriy|A. Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}. Hushini joyiga keltirmoq Kekkayib, oʻziga ishonib, haddidan oshib ketgan kishini tartibga chaqirib qoʻymoq.
==== Sinonimlari ====
==== Antonimlari ====
== joy II ==
=== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ===
'''joy'''
=== Aytilishi ===
=== Etimologiyasi ===
=== Maʼnoviy xususiyatlari ===
==== Maʼnosi ====
{{rvsh.}} {{shv.}} Bafurja, bamaylixotir; kech, keyin; aniq. {{misol|Bugun ishga {{ajrat|joy}}roq boraman.}} {{misol|Dam olish kuni ertalab {{ajrat|joy}}roq turishadi.}} {{misol|Boʻlgan ishni {{ajrat|joy}}roq gapirish kerak, toki haqiqat yuzaga chiqsin.|[[w:Hamid Gʻulom|Hamid Gʻulom]]|Toshkentliklar}}
==== Sinonimlari ====
==== Antonimlari ====
{{OʻTIL|ЖОЙ}}
=== Tarjimalari ===
{{uz-interj}}
{{Tarjimalar
|ru =
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = '''joy I'''<br />
'''1 '''[[место]];{{tarjmisoli| ish ~i }} рабочее место; {{tarjmisoli|taksi toʻxtaydigan ~ }} место стоянки такси; {{tarjmisoli|uning tugʻilgan ~i }} место его рождения; {{tarjmisoli|xilvat ~ }} укромное место; {{tarjmisoli|~ yoʻq }} места нет; мест нет; {{tarjmisoli|har ~, har ~da }} тут и там; местами; {{tarjmisoli|~lardan kelgan vakillar }} делегаты с мест; {{tarjmisoli|~ olmoq }} занимать место; {{tarjmisoli|borib-borib tangadek ~ni oladi }} {{izoh|загадка }}ходит много, а места занимает с монету (палка, посох); {{tarjmisoli|narsalarni ~-~iga qoʻyish kerak }} надо расставить вещи по местам;{{tarjmisoli| kadrlarni ~-~ iga qoʻyish }} расстановка кадров;<br />
'''2 '''[[место]] ({{izoh|должность}}); '''[[daromadli]] '''({{izoh|или '''}}[[yogʻli]]''') {{tarjmisoli|~ }} доходное место; {{tarjmisoli|u yaxshi ~da ishlaydi }} он работает на хорошем месте;<br />
'''3 '''[[место]] ({{izoh|в книге, пьесе, музыкальном произведении и т. п.}}); {{tarjmisoli|pyesaning eng oʻtkir ~i }} самое сильное место в пьесе;{{tarjmisoli| bu kitobda qiziq ~lar koʻp }} в этой книге много интересных мест;<br />
'''4 '''[[местность]], [[место]]; {{tarjmisoli|ochiq ~ }} открытая местность; {{tarjmisoli|pastqam ~lar }} глухая местность; {{tarjmisoli|past-baland ~lar }} пересечённая местность; {{tarjmisoli|togʻliq ~lar }} горная местность;{{tarjmisoli| bizning ~larda }} в наших краях; {{tarjmisoli|~dan ~ning farqi bor }} место месту рознь;<br />
'''5 '''[[постель]]; {{tarjmisoli|~ solmoq, ~ qilmoq }} расстилать ({{izoh|что-л., напр. одеяло, палас и т. п. для сидения или лежания}}); {{tarjmisoli|~ solib bolani yotqizmoq }} расстилать постель и укладывать ребёнка;<br />
'''6 '''[[жилище]], [[жильё]]; {{tarjmisoli|uy-~, hovli-~ }} дом, усадьба; {{tarjmisoli|uy-~ fondi }} жилищный фонд;<br />
'''7 '''[[семья]]; {{tarjmisoli|u yaxshiroq, ~dan uylanmoqchi }} он собирается жениться на девушке из хорошей семьи; {{tarjmisoli|* undan qoʻrqadigan ~im yoʻq }} мне нечего его бояться; {{tarjmisoli|koʻngildan ~ olmoq }} западать в душу; {{tarjmisoli|~ida }} в порядке, как надо, как полагается; {{tarjmisoli|hammasi ~ida }} всё в порядке; {{tarjmisoli|ishlaringiz ~ idami? }} всё ли у вас благополучно?; всё ли у вас в порядке?; {{tarjmisoli|dasturxon ~ida }} стол накрыт богато; {{tarjmisoli|bolaning fahmi ~ida }} мальчик смышлёный; {{tarjmisoli|es-hushing ~idami? }} ты в своём уме?; {{tarjmisoli|koʻngil ~ida emas }} душа не на месте; {{tarjmisoli|oʻzini qoʻygani ~ topolmay qolmoq }} не находить себе места ({{izoh|от волнения и т. п}}.); {{tarjmisoli|nozik ~ }} щекотливый вопрос.<br />
<br />
'''joy II'''<br />
({{izoh|произносится несколько протяжно}}) [[позже]] ({{izoh|обычного}}); [[не]] [[спеша]], [[не]] [[торопясь]]; {{tarjmisoli|bugun ishga ~roq boraman }} я сегодня пойду на работу несколько позже; {{tarjmisoli|bugun ~roq turdim }} я сегодня встал позже ({{izoh|позднее, чем обычно}}); поздненько я встал сегодня.<br />
}}
{{-en-}}
{{en-ism}}
:[[xursandchilik]], [[shodlik]]
[[Turkum:Oʻzbekchada forschadan oʻzlashgan soʻzlar]]
ifc743ilq026caag4gr42rqv8d06240
640129
640128
2026-08-01T03:32:49Z
Yokubjon Juraev
8265
640129
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== joy I ==
=== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ===
'''joy'''
=== Aytilishi ===
=== Etimologiyasi ===
{{OʻTEL|III|'''JOY''' Bu ot {{ПРС}}da [dja] va [djay] shakllarida (143), {{ТжРС}}da ҫoy shaklidan ҫo shakliga havola bilan (517, 516) keltirilgan; oʻzbek tiliga joy shaklida olingan boʻlib, 'ishgʻol kilinadigan yuza' maʼnosini anglatadi ({{OʻTIL}}, I, 284). Bu ot bilan oʻzbek tilida joyla- feʼli yasalgan.}}
''\[[w:Fors tili|f.]] —'' makon, manzil
=== Maʼnoviy xususiyatlari ===
==== Maʼnosi ====
#Biror kimsa yoki narsa ishgʻol qilib turgan yer, yuza, fazo; oʻrin, makon. {{misol|Zolimning {{ajrat|joy}}i - jahannam.|[[w:Maqol|Maqol]]}} {{misol|Bozor kupi boʻlganiga qaramay, bozor {{ajrat|joy}}i butunlay boʻsh edi.|[[w:Sadriddin Ayniy|Sadriddin Ayniy]]|Qullar}} {{misol|Miltigʻini {{ajrat|joy}}iga qoʻydi-yu.. kitob mutolaa qilib oʻtirgan Elmurod oldiga keldi.|[[w:Shuhrat|Shuhrat]]|Shinelli yillar}} {{misol|Otabek rahmat aytib, {{ajrat|joy}}idan qoʻzgʻalmadi.|[[w:Abdulla Qodiriy|Abdulla Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}
#Maʼlum bir voqea-hodisa roʻy bergan yer; ish-harakat, jarayon oʻrni. {{misol|Xizmat {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Avtobus toʻxtaydigan {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Sidiqjon bolaligi oʻtgan.. tor koʻchalarni, qishloq, anhor boʻylarini, sigir boqqan {{ajrat|joy}}larini borib koʻrdi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}}
#Maʼlum bir narsa yoki ish-harakat uchun eng qulay, mos yer, oʻrin. {{misol|Mutaxassislarni tanlash va {{ajrat|joy}}-{{ajrat|joy}}iga qoʻyish.}} {{misol|Ogʻriq {{ajrat|joy}}ini topsa, olti oy qishlaydi.|Maqol}} {{misol|Bu yer hazilning {{ajrat|joy}}i emas.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Ogʻaynilar}}
#Yer yuzining, fazoning belgili, biror xususiyati bilan ajralib turadigan yeri, nuqtasi. {{misol|Pastqam {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Bahavo {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Past-baland {{ajrat|joy}}lar.}} {{misol|Tor {{ajrat|joy}}da tomosha.|Maqol}} {{misol|Erta kuz jalasi togʻlik {{ajrat|joy}}larga juda hafsala bilan quyar edi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Oltin yulduz}} {{misol|Soʻqmoq katta yoʻlga tutashgan {{ajrat|joy}}dan bepoyon dala boshlanar edi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}} {{misol|Bu {{ajrat|joy}}dan boyning butun paxta dalasi koʻzga tashlanib turar edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}
#Geografik yoki maʼmuriy hudud; taraf, tomon, oʻlka; yurt. {{misol|Bizning {{ajrat|joy}}larda anor koʻp.}} {{misol|Yoʻq, u [Elmurod] bu {{ajrat|joy}}larni tushida ham, oʻngida ham koʻrgan emas.|[[w:Pard Tursun|Pard Tursun]]|Oʻqituvchi}} {{misol|Bu {{ajrat|joy}}ni xalq qadim zamonlardan beri Kultepa deb atar edi.|[[w:Sharof Rashidov|Sharof Rashidov]]|Gʻoliblar}}
#Biror narsaning ayrim qismi, yeri, boʻlagi. {{misol|Goʻshtning yogʻli {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Kosaning darz ketgan {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Ipning tugilgan {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Biror {{ajrat|joy}}ing ogʻriydimi, Kumush?|[[w:Qodiriy|Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}
#Badiiy asar, musiqa va shu kabilarning biror kerakli, qiziqarli yeri, oʻrni. {{misol|Abdishukur.. boyvachchaning qoʻlidan kitobni.. olib, kerakli {{ajrat|joy}}ini topdi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}} {{misol|Baʼzan sevgan qizlaridan kelgan xatning qalbga borib tekkan {{ajrat|joy}}larini bir-birlariga oʻqib berardilar.|[[w:Shuhrat|Shuhrat]]|Shinelli yillar}}
#Gap, ish, xatti-harakat yoki belgilarning shaxsiy baho berish uchun asos, dastak boʻladigan yeri, oʻrni. {{misol|Bu ishning hech qiyin {{ajrat|joy}}i yoʻq.}} {{misol|Mening qoʻrqadigan {{ajrat|joy}}im yoʻq.}} {{misol|Men sizga aytsam, qiyomatli oʻrtoqmiz-u, mendan xafa boʻlgan {{ajrat|joy}}i bor.|[[w:Asqad Muxtor|Asqad Muxtor]]|Opa-singillar}}
#Yashash, hayot kechirish, yotish-turish uchun xizmat qiladigan yer; uy-joy, hovli-joy, boshpana. {{misol|{{ajrat|Joy}} olma, qoʻshni ol.|Maqol}} {{misol|Yoʻlchi biznikiga ishlagani kelgan, ishlasin. Puli yoʻq, {{ajrat|joy}}i yoʻq.. xotinni nima qiladi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}
#Oʻtirish yoki yotish uchun qilingan, solingan, toʻshalgan oʻrin; oʻrindiq. {{misol|Vagonda beshta boʻsh {{ajrat|joy}} qoldi.}} {{misol|Bugungi seanslarga {{ajrat|joy}} yoʻq.}} {{misol|Hojimirsiroj avtobusda {{ajrat|joy}} talashib, bolali bir xotin bilan aytishib qoldi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Yillar}} {{misol|Xolida kichik qizi Ra’noni uyga yotqizib, eriga {{ajrat|joy}} solgani ayvonga chiqdi.|[[w:Ibrohim Rahim|Ibrohim Rahim]]|Chin muhabbat}}
#Meros sifatida qolgan, biror kimsaga tegishli yer-mulk, hovli-joy. {{misol|"Rakat" mavzeida otadan qolgan uch tanob {{ajrat|joy}} bor edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}} {{misol|Mana shu {{ajrat|joy}}lar burun Abduvaqqos degan bir eshonga qarashli ekan.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}}
#Ish, xizmat, vazifa, oʻrin. {{misol|U yaxshi {{ajrat|joy}}da ishlaydi.}} {{misol|Jonfigʻon.. xotiniga necha-necha tavba-tazarrular qilib, endi biron {{ajrat|joy}}ga kirib ishlashga.. soʻz beribdi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Jonfigʻon}}
#Oila, xonadon. {{misol|Bir kun tuz ichgan {{ajrat|joy}}ga qirq kun salom ber.|Maqol}} {{misol|Iqbolingga koʻp yaxshi {{ajrat|joy}}dan qalliq chiqdi, bolam. Hammalari biram sipo, biram salobatli odamlar ekan.|[[w:Parda Tursun|Parda Tursun]]|Oʻqituvchi}}
'''Gapni''' (''yoki'' '''soʻzni''') '''bir joyga qoʻymoq''' - {{q.}} [[gap]] 1.<br/>'''Gap''' (''yoki'' '''soʻz''', '''fikr''') '''bir joydan chiqdi''' - {{q.}} [[gap] 1.<br/>'''Joy qilmoq''' - yotish, oʻtirish uchun oʻrin hozirlamoq. {{misol|U [Asrorqul] atrofga suv sepib, supaga {{ajrat|joy}} qildi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Asror bobo}}<br/>'''Joyini topdi''' - {{s. t.|uz}} 1) joyiga tushdi; 2) ishlatib, hazm qilib yuborildi, egalik boʻlib ketdi.<br/>'''Joyiga keltirmoq''' (''yoki'' '''qoʻymoq''') - oʻrinlatmoq, oʻrniga qoʻymoq, tegishlicha ado etmoq, bajo keltirmoq. {{misol|Hurmatini {{ajrat|joy}}iga keltirmoq.}} {{misol|[Muxlis:] Durust, hamma ishni {{ajrat|joy}}iga qoʻydim. Qadrli mehmonlarimizning koʻngillariga putur yetmasa, bas.|Ziyo Said, Nazir Safarov|Tarix tilga kirdi}}<br/>'''Kutmagan''' (''yoki'' '''kutilmagan''') '''joyda''' - kutilmagan paytda, kutmagan holda. {{misol|Boshlanishda anchayin hazilga oʻxshab koʻringan bu ginaxonlik kutilmagan {{ajrat|joy}}da jiddiy bir tus olib ketdi.|[[w:Abdulla Qodiriy|Abdulla Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}<br/>'''Koʻngli joyiga tushmoq''' - {{q.}} [[koʻngil]]. Koʻnglidan ''(yoki'' yuragidan, qalbidan) joy olmoq Koʻnglida qolmoq, yuragidan, qalbidan oʻrin olmoq: koʻnglida chuqur iz, asar qoldirmoq. {{misol|Men xotinim bilan ancha yildan beri turib, undan koʻp yaxshiliklar koʻrganman, bu yaxshiliklarning har qaysisi koʻnglimdan alohida-alohida {{ajrat|joy}} olgan.|[[w:A. Kahx|A. Kahx]]|or, Oltin yulduz}}. Oʻtirgani ''(yoki'' oʻzini qoʻygani) joy topolmay qolmoq Hayajondan, kutilmaganlikdan tipirchilab, nima qila-rini bilmay qolmoq, sarosimaga tushmoq. {{misol|Gʻulomjon hokimni kutgani bormadi. Uning kelishini eshitgandan beri nafrati qoʻzgʻab, oʻzini qoʻygani {{ajrat|joy}} topolmay qoldi.|[[w:M. Ismoiliy|M. Ismoiliy]]|Fargʻona tong otguncha}}. Oʻtqizgani joy topolmay qolmoq Juda katta hurmat bilan kutib olmoq. {{misol|Oftob oyimni boʻlsa Oʻzbek oyim oʻtqizgani {{ajrat|joy}} topolmas, "quda" soʻzi oʻrniga "singlim" deb xitob qilar, oshni ham uning raʼyini soʻramasdan buyurmas edi.|[[w:A. Qodiriy|A. Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}. Hushini joyiga keltirmoq Kekkayib, oʻziga ishonib, haddidan oshib ketgan kishini tartibga chaqirib qoʻymoq.
==== Sinonimlari ====
==== Antonimlari ====
== joy II ==
=== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ===
'''joy'''
=== Aytilishi ===
=== Etimologiyasi ===
=== Maʼnoviy xususiyatlari ===
==== Maʼnosi ====
{{rvsh.}} {{shv.}} Bafurja, bamaylixotir; kech, keyin; aniq. {{misol|Bugun ishga {{ajrat|joy}}roq boraman.}} {{misol|Dam olish kuni ertalab {{ajrat|joy}}roq turishadi.}} {{misol|Boʻlgan ishni {{ajrat|joy}}roq gapirish kerak, toki haqiqat yuzaga chiqsin.|[[w:Hamid Gʻulom|Hamid Gʻulom]]|Toshkentliklar}}
==== Sinonimlari ====
==== Antonimlari ====
{{OʻTIL|ЖОЙ}}
=== Tarjimalari ===
{{uz-interj}}
{{Tarjimalar
|ru =
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = '''joy I'''<br />
'''1 '''[[место]];{{tarjmisoli| ish ~i }} рабочее место; {{tarjmisoli|taksi toʻxtaydigan ~ }} место стоянки такси; {{tarjmisoli|uning tugʻilgan ~i }} место его рождения; {{tarjmisoli|xilvat ~ }} укромное место; {{tarjmisoli|~ yoʻq }} места нет; мест нет; {{tarjmisoli|har ~, har ~da }} тут и там; местами; {{tarjmisoli|~lardan kelgan vakillar }} делегаты с мест; {{tarjmisoli|~ olmoq }} занимать место; {{tarjmisoli|borib-borib tangadek ~ni oladi }} {{izoh|загадка }}ходит много, а места занимает с монету (палка, посох); {{tarjmisoli|narsalarni ~-~iga qoʻyish kerak }} надо расставить вещи по местам;{{tarjmisoli| kadrlarni ~-~ iga qoʻyish }} расстановка кадров;<br />
'''2 '''[[место]] ({{izoh|должность}}); '''[[daromadli]] '''({{izoh|или '''}}[[yogʻli]]''') {{tarjmisoli|~ }} доходное место; {{tarjmisoli|u yaxshi ~da ishlaydi }} он работает на хорошем месте;<br />
'''3 '''[[место]] ({{izoh|в книге, пьесе, музыкальном произведении и т. п.}}); {{tarjmisoli|pyesaning eng oʻtkir ~i }} самое сильное место в пьесе;{{tarjmisoli| bu kitobda qiziq ~lar koʻp }} в этой книге много интересных мест;<br />
'''4 '''[[местность]], [[место]]; {{tarjmisoli|ochiq ~ }} открытая местность; {{tarjmisoli|pastqam ~lar }} глухая местность; {{tarjmisoli|past-baland ~lar }} пересечённая местность; {{tarjmisoli|togʻliq ~lar }} горная местность;{{tarjmisoli| bizning ~larda }} в наших краях; {{tarjmisoli|~dan ~ning farqi bor }} место месту рознь;<br />
'''5 '''[[постель]]; {{tarjmisoli|~ solmoq, ~ qilmoq }} расстилать ({{izoh|что-л., напр. одеяло, палас и т. п. для сидения или лежания}}); {{tarjmisoli|~ solib bolani yotqizmoq }} расстилать постель и укладывать ребёнка;<br />
'''6 '''[[жилище]], [[жильё]]; {{tarjmisoli|uy-~, hovli-~ }} дом, усадьба; {{tarjmisoli|uy-~ fondi }} жилищный фонд;<br />
'''7 '''[[семья]]; {{tarjmisoli|u yaxshiroq, ~dan uylanmoqchi }} он собирается жениться на девушке из хорошей семьи; {{tarjmisoli|* undan qoʻrqadigan ~im yoʻq }} мне нечего его бояться; {{tarjmisoli|koʻngildan ~ olmoq }} западать в душу; {{tarjmisoli|~ida }} в порядке, как надо, как полагается; {{tarjmisoli|hammasi ~ida }} всё в порядке; {{tarjmisoli|ishlaringiz ~ idami? }} всё ли у вас благополучно?; всё ли у вас в порядке?; {{tarjmisoli|dasturxon ~ida }} стол накрыт богато; {{tarjmisoli|bolaning fahmi ~ida }} мальчик смышлёный; {{tarjmisoli|es-hushing ~idami? }} ты в своём уме?; {{tarjmisoli|koʻngil ~ida emas }} душа не на месте; {{tarjmisoli|oʻzini qoʻygani ~ topolmay qolmoq }} не находить себе места ({{izoh|от волнения и т. п}}.); {{tarjmisoli|nozik ~ }} щекотливый вопрос.<br />
<br />
'''joy II'''<br />
({{izoh|произносится несколько протяжно}}) [[позже]] ({{izoh|обычного}}); [[не]] [[спеша]], [[не]] [[торопясь]]; {{tarjmisoli|bugun ishga ~roq boraman }} я сегодня пойду на работу несколько позже; {{tarjmisoli|bugun ~roq turdim }} я сегодня встал позже ({{izoh|позднее, чем обычно}}); поздненько я встал сегодня.<br />
}}
{{-en-}}
{{en-ism}}
:[[xursandchilik]], [[shodlik]]
[[Turkum:Oʻzbekchada forschadan oʻzlashgan soʻzlar]]
pfjm4qjkyaszjzuduqr9qksfvsvv4jh
640130
640129
2026-08-01T03:33:14Z
Yokubjon Juraev
8265
640130
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== joy I ==
=== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ===
'''joy'''
=== Aytilishi ===
=== Etimologiyasi ===
{{OʻTEL|III|'''JOY''' Bu ot {{ПРС}}da [dja] va [djay] shakllarida (143), {{ТжРС}}da ҫoy shaklidan ҫo shakliga havola bilan (517, 516) keltirilgan; oʻzbek tiliga joy shaklida olingan boʻlib, 'ishgʻol kilinadigan yuza' maʼnosini anglatadi ({{OʻTIL}}, I, 284). Bu ot bilan oʻzbek tilida joyla- feʼli yasalgan.}}
''\[[w:Fors tili|f.]] —'' makon, manzil
=== Maʼnoviy xususiyatlari ===
==== Maʼnosi ====
#Biror kimsa yoki narsa ishgʻol qilib turgan yer, yuza, fazo; oʻrin, makon. {{misol|Zolimning {{ajrat|joy}}i - jahannam.|[[w:Maqol|Maqol]]}} {{misol|Bozor kupi boʻlganiga qaramay, bozor {{ajrat|joy}}i butunlay boʻsh edi.|[[w:Sadriddin Ayniy|Sadriddin Ayniy]]|Qullar}} {{misol|Miltigʻini {{ajrat|joy}}iga qoʻydi-yu.. kitob mutolaa qilib oʻtirgan Elmurod oldiga keldi.|[[w:Shuhrat|Shuhrat]]|Shinelli yillar}} {{misol|Otabek rahmat aytib, {{ajrat|joy}}idan qoʻzgʻalmadi.|[[w:Abdulla Qodiriy|Abdulla Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}
#Maʼlum bir voqea-hodisa roʻy bergan yer; ish-harakat, jarayon oʻrni. {{misol|Xizmat {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Avtobus toʻxtaydigan {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Sidiqjon bolaligi oʻtgan.. tor koʻchalarni, qishloq, anhor boʻylarini, sigir boqqan {{ajrat|joy}}larini borib koʻrdi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}}
#Maʼlum bir narsa yoki ish-harakat uchun eng qulay, mos yer, oʻrin. {{misol|Mutaxassislarni tanlash va {{ajrat|joy}}-{{ajrat|joy}}iga qoʻyish.}} {{misol|Ogʻriq {{ajrat|joy}}ini topsa, olti oy qishlaydi.|Maqol}} {{misol|Bu yer hazilning {{ajrat|joy}}i emas.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Ogʻaynilar}}
#Yer yuzining, fazoning belgili, biror xususiyati bilan ajralib turadigan yeri, nuqtasi. {{misol|Pastqam {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Bahavo {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Past-baland {{ajrat|joy}}lar.}} {{misol|Tor {{ajrat|joy}}da tomosha.|Maqol}} {{misol|Erta kuz jalasi togʻlik {{ajrat|joy}}larga juda hafsala bilan quyar edi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Oltin yulduz}} {{misol|Soʻqmoq katta yoʻlga tutashgan {{ajrat|joy}}dan bepoyon dala boshlanar edi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}} {{misol|Bu {{ajrat|joy}}dan boyning butun paxta dalasi koʻzga tashlanib turar edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}
#Geografik yoki maʼmuriy hudud; taraf, tomon, oʻlka; yurt. {{misol|Bizning {{ajrat|joy}}larda anor koʻp.}} {{misol|Yoʻq, u [Elmurod] bu {{ajrat|joy}}larni tushida ham, oʻngida ham koʻrgan emas.|[[w:Pard Tursun|Pard Tursun]]|Oʻqituvchi}} {{misol|Bu {{ajrat|joy}}ni xalq qadim zamonlardan beri Kultepa deb atar edi.|[[w:Sharof Rashidov|Sharof Rashidov]]|Gʻoliblar}}
#Biror narsaning ayrim qismi, yeri, boʻlagi. {{misol|Goʻshtning yogʻli {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Kosaning darz ketgan {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Ipning tugilgan {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Biror {{ajrat|joy}}ing ogʻriydimi, Kumush?|[[w:Qodiriy|Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}
#Badiiy asar, musiqa va shu kabilarning biror kerakli, qiziqarli yeri, oʻrni. {{misol|Abdishukur.. boyvachchaning qoʻlidan kitobni.. olib, kerakli {{ajrat|joy}}ini topdi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}} {{misol|Baʼzan sevgan qizlaridan kelgan xatning qalbga borib tekkan {{ajrat|joy}}larini bir-birlariga oʻqib berardilar.|[[w:Shuhrat|Shuhrat]]|Shinelli yillar}}
#Gap, ish, xatti-harakat yoki belgilarning shaxsiy baho berish uchun asos, dastak boʻladigan yeri, oʻrni. {{misol|Bu ishning hech qiyin {{ajrat|joy}}i yoʻq.}} {{misol|Mening qoʻrqadigan {{ajrat|joy}}im yoʻq.}} {{misol|Men sizga aytsam, qiyomatli oʻrtoqmiz-u, mendan xafa boʻlgan {{ajrat|joy}}i bor.|[[w:Asqad Muxtor|Asqad Muxtor]]|Opa-singillar}}
#Yashash, hayot kechirish, yotish-turish uchun xizmat qiladigan yer; uy-joy, hovli-joy, boshpana. {{misol|{{ajrat|Joy}} olma, qoʻshni ol.|Maqol}} {{misol|Yoʻlchi biznikiga ishlagani kelgan, ishlasin. Puli yoʻq, {{ajrat|joy}}i yoʻq.. xotinni nima qiladi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}
#Oʻtirish yoki yotish uchun qilingan, solingan, toʻshalgan oʻrin; oʻrindiq. {{misol|Vagonda beshta boʻsh {{ajrat|joy}} qoldi.}} {{misol|Bugungi seanslarga {{ajrat|joy}} yoʻq.}} {{misol|Hojimirsiroj avtobusda {{ajrat|joy}} talashib, bolali bir xotin bilan aytishib qoldi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Yillar}} {{misol|Xolida kichik qizi Ra’noni uyga yotqizib, eriga {{ajrat|joy}} solgani ayvonga chiqdi.|[[w:Ibrohim Rahim|Ibrohim Rahim]]|Chin muhabbat}}
#Meros sifatida qolgan, biror kimsaga tegishli yer-mulk, hovli-joy. {{misol|"Rakat" mavzeida otadan qolgan uch tanob {{ajrat|joy}} bor edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}} {{misol|Mana shu {{ajrat|joy}}lar burun Abduvaqqos degan bir eshonga qarashli ekan.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}}
#Ish, xizmat, vazifa, oʻrin. {{misol|U yaxshi {{ajrat|joy}}da ishlaydi.}} {{misol|Jonfigʻon.. xotiniga necha-necha tavba-tazarrular qilib, endi biron {{ajrat|joy}}ga kirib ishlashga.. soʻz beribdi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Jonfigʻon}}
#Oila, xonadon. {{misol|Bir kun tuz ichgan {{ajrat|joy}}ga qirq kun salom ber.|Maqol}} {{misol|Iqbolingga koʻp yaxshi {{ajrat|joy}}dan qalliq chiqdi, bolam. Hammalari biram sipo, biram salobatli odamlar ekan.|[[w:Parda Tursun|Parda Tursun]]|Oʻqituvchi}}
'''Gapni''' (''yoki'' '''soʻzni''') '''bir joyga qoʻymoq''' - {{q.}} [[gap]] 1.<br/>'''Gap''' (''yoki'' '''soʻz''', '''fikr''') '''bir joydan chiqdi''' - {{q.}} [[gap]] 1.<br/>'''Joy qilmoq''' - yotish, oʻtirish uchun oʻrin hozirlamoq. {{misol|U [Asrorqul] atrofga suv sepib, supaga {{ajrat|joy}} qildi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Asror bobo}}<br/>'''Joyini topdi''' - {{s. t.|uz}} 1) joyiga tushdi; 2) ishlatib, hazm qilib yuborildi, egalik boʻlib ketdi.<br/>'''Joyiga keltirmoq''' (''yoki'' '''qoʻymoq''') - oʻrinlatmoq, oʻrniga qoʻymoq, tegishlicha ado etmoq, bajo keltirmoq. {{misol|Hurmatini {{ajrat|joy}}iga keltirmoq.}} {{misol|[Muxlis:] Durust, hamma ishni {{ajrat|joy}}iga qoʻydim. Qadrli mehmonlarimizning koʻngillariga putur yetmasa, bas.|Ziyo Said, Nazir Safarov|Tarix tilga kirdi}}<br/>'''Kutmagan''' (''yoki'' '''kutilmagan''') '''joyda''' - kutilmagan paytda, kutmagan holda. {{misol|Boshlanishda anchayin hazilga oʻxshab koʻringan bu ginaxonlik kutilmagan {{ajrat|joy}}da jiddiy bir tus olib ketdi.|[[w:Abdulla Qodiriy|Abdulla Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}<br/>'''Koʻngli joyiga tushmoq''' - {{q.}} [[koʻngil]]. Koʻnglidan ''(yoki'' yuragidan, qalbidan) joy olmoq Koʻnglida qolmoq, yuragidan, qalbidan oʻrin olmoq: koʻnglida chuqur iz, asar qoldirmoq. {{misol|Men xotinim bilan ancha yildan beri turib, undan koʻp yaxshiliklar koʻrganman, bu yaxshiliklarning har qaysisi koʻnglimdan alohida-alohida {{ajrat|joy}} olgan.|[[w:A. Kahx|A. Kahx]]|or, Oltin yulduz}}. Oʻtirgani ''(yoki'' oʻzini qoʻygani) joy topolmay qolmoq Hayajondan, kutilmaganlikdan tipirchilab, nima qila-rini bilmay qolmoq, sarosimaga tushmoq. {{misol|Gʻulomjon hokimni kutgani bormadi. Uning kelishini eshitgandan beri nafrati qoʻzgʻab, oʻzini qoʻygani {{ajrat|joy}} topolmay qoldi.|[[w:M. Ismoiliy|M. Ismoiliy]]|Fargʻona tong otguncha}}. Oʻtqizgani joy topolmay qolmoq Juda katta hurmat bilan kutib olmoq. {{misol|Oftob oyimni boʻlsa Oʻzbek oyim oʻtqizgani {{ajrat|joy}} topolmas, "quda" soʻzi oʻrniga "singlim" deb xitob qilar, oshni ham uning raʼyini soʻramasdan buyurmas edi.|[[w:A. Qodiriy|A. Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}. Hushini joyiga keltirmoq Kekkayib, oʻziga ishonib, haddidan oshib ketgan kishini tartibga chaqirib qoʻymoq.
==== Sinonimlari ====
==== Antonimlari ====
== joy II ==
=== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ===
'''joy'''
=== Aytilishi ===
=== Etimologiyasi ===
=== Maʼnoviy xususiyatlari ===
==== Maʼnosi ====
{{rvsh.}} {{shv.}} Bafurja, bamaylixotir; kech, keyin; aniq. {{misol|Bugun ishga {{ajrat|joy}}roq boraman.}} {{misol|Dam olish kuni ertalab {{ajrat|joy}}roq turishadi.}} {{misol|Boʻlgan ishni {{ajrat|joy}}roq gapirish kerak, toki haqiqat yuzaga chiqsin.|[[w:Hamid Gʻulom|Hamid Gʻulom]]|Toshkentliklar}}
==== Sinonimlari ====
==== Antonimlari ====
{{OʻTIL|ЖОЙ}}
=== Tarjimalari ===
{{uz-interj}}
{{Tarjimalar
|ru =
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = '''joy I'''<br />
'''1 '''[[место]];{{tarjmisoli| ish ~i }} рабочее место; {{tarjmisoli|taksi toʻxtaydigan ~ }} место стоянки такси; {{tarjmisoli|uning tugʻilgan ~i }} место его рождения; {{tarjmisoli|xilvat ~ }} укромное место; {{tarjmisoli|~ yoʻq }} места нет; мест нет; {{tarjmisoli|har ~, har ~da }} тут и там; местами; {{tarjmisoli|~lardan kelgan vakillar }} делегаты с мест; {{tarjmisoli|~ olmoq }} занимать место; {{tarjmisoli|borib-borib tangadek ~ni oladi }} {{izoh|загадка }}ходит много, а места занимает с монету (палка, посох); {{tarjmisoli|narsalarni ~-~iga qoʻyish kerak }} надо расставить вещи по местам;{{tarjmisoli| kadrlarni ~-~ iga qoʻyish }} расстановка кадров;<br />
'''2 '''[[место]] ({{izoh|должность}}); '''[[daromadli]] '''({{izoh|или '''}}[[yogʻli]]''') {{tarjmisoli|~ }} доходное место; {{tarjmisoli|u yaxshi ~da ishlaydi }} он работает на хорошем месте;<br />
'''3 '''[[место]] ({{izoh|в книге, пьесе, музыкальном произведении и т. п.}}); {{tarjmisoli|pyesaning eng oʻtkir ~i }} самое сильное место в пьесе;{{tarjmisoli| bu kitobda qiziq ~lar koʻp }} в этой книге много интересных мест;<br />
'''4 '''[[местность]], [[место]]; {{tarjmisoli|ochiq ~ }} открытая местность; {{tarjmisoli|pastqam ~lar }} глухая местность; {{tarjmisoli|past-baland ~lar }} пересечённая местность; {{tarjmisoli|togʻliq ~lar }} горная местность;{{tarjmisoli| bizning ~larda }} в наших краях; {{tarjmisoli|~dan ~ning farqi bor }} место месту рознь;<br />
'''5 '''[[постель]]; {{tarjmisoli|~ solmoq, ~ qilmoq }} расстилать ({{izoh|что-л., напр. одеяло, палас и т. п. для сидения или лежания}}); {{tarjmisoli|~ solib bolani yotqizmoq }} расстилать постель и укладывать ребёнка;<br />
'''6 '''[[жилище]], [[жильё]]; {{tarjmisoli|uy-~, hovli-~ }} дом, усадьба; {{tarjmisoli|uy-~ fondi }} жилищный фонд;<br />
'''7 '''[[семья]]; {{tarjmisoli|u yaxshiroq, ~dan uylanmoqchi }} он собирается жениться на девушке из хорошей семьи; {{tarjmisoli|* undan qoʻrqadigan ~im yoʻq }} мне нечего его бояться; {{tarjmisoli|koʻngildan ~ olmoq }} западать в душу; {{tarjmisoli|~ida }} в порядке, как надо, как полагается; {{tarjmisoli|hammasi ~ida }} всё в порядке; {{tarjmisoli|ishlaringiz ~ idami? }} всё ли у вас благополучно?; всё ли у вас в порядке?; {{tarjmisoli|dasturxon ~ida }} стол накрыт богато; {{tarjmisoli|bolaning fahmi ~ida }} мальчик смышлёный; {{tarjmisoli|es-hushing ~idami? }} ты в своём уме?; {{tarjmisoli|koʻngil ~ida emas }} душа не на месте; {{tarjmisoli|oʻzini qoʻygani ~ topolmay qolmoq }} не находить себе места ({{izoh|от волнения и т. п}}.); {{tarjmisoli|nozik ~ }} щекотливый вопрос.<br />
<br />
'''joy II'''<br />
({{izoh|произносится несколько протяжно}}) [[позже]] ({{izoh|обычного}}); [[не]] [[спеша]], [[не]] [[торопясь]]; {{tarjmisoli|bugun ishga ~roq boraman }} я сегодня пойду на работу несколько позже; {{tarjmisoli|bugun ~roq turdim }} я сегодня встал позже ({{izoh|позднее, чем обычно}}); поздненько я встал сегодня.<br />
}}
{{-en-}}
{{en-ism}}
:[[xursandchilik]], [[shodlik]]
[[Turkum:Oʻzbekchada forschadan oʻzlashgan soʻzlar]]
2lq3pht6uwn956n0vkldsd5qg9upbqo
640131
640130
2026-08-01T03:38:27Z
Yokubjon Juraev
8265
640131
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== joy I ==
=== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ===
'''joy'''
=== Aytilishi ===
=== Etimologiyasi ===
{{OʻTEL|III|'''JOY''' Bu ot {{ПРС}}da [dja] va [djay] shakllarida (143), {{ТжРС}}da ҫoy shaklidan ҫo shakliga havola bilan (517, 516) keltirilgan; oʻzbek tiliga joy shaklida olingan boʻlib, 'ishgʻol kilinadigan yuza' maʼnosini anglatadi ({{OʻTIL}}, I, 284). Bu ot bilan oʻzbek tilida joyla- feʼli yasalgan.}}
''\[[w:Fors tili|f.]] —'' makon, manzil
=== Maʼnoviy xususiyatlari ===
==== Maʼnosi ====
#Biror kimsa yoki narsa ishgʻol qilib turgan yer, yuza, fazo; oʻrin, makon. {{misol|Zolimning {{ajrat|joy}}i - jahannam.|[[w:Maqol|Maqol]]}} {{misol|Bozor kupi boʻlganiga qaramay, bozor {{ajrat|joy}}i butunlay boʻsh edi.|[[w:Sadriddin Ayniy|Sadriddin Ayniy]]|Qullar}} {{misol|Miltigʻini {{ajrat|joy}}iga qoʻydi-yu.. kitob mutolaa qilib oʻtirgan Elmurod oldiga keldi.|[[w:Shuhrat|Shuhrat]]|Shinelli yillar}} {{misol|Otabek rahmat aytib, {{ajrat|joy}}idan qoʻzgʻalmadi.|[[w:Abdulla Qodiriy|Abdulla Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}
#Maʼlum bir voqea-hodisa roʻy bergan yer; ish-harakat, jarayon oʻrni. {{misol|Xizmat {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Avtobus toʻxtaydigan {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Sidiqjon bolaligi oʻtgan.. tor koʻchalarni, qishloq, anhor boʻylarini, sigir boqqan {{ajrat|joy}}larini borib koʻrdi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}}
#Maʼlum bir narsa yoki ish-harakat uchun eng qulay, mos yer, oʻrin. {{misol|Mutaxassislarni tanlash va {{ajrat|joy}}-{{ajrat|joy}}iga qoʻyish.}} {{misol|Ogʻriq {{ajrat|joy}}ini topsa, olti oy qishlaydi.|Maqol}} {{misol|Bu yer hazilning {{ajrat|joy}}i emas.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Ogʻaynilar}}
#Yer yuzining, fazoning belgili, biror xususiyati bilan ajralib turadigan yeri, nuqtasi. {{misol|Pastqam {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Bahavo {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Past-baland {{ajrat|joy}}lar.}} {{misol|Tor {{ajrat|joy}}da tomosha.|Maqol}} {{misol|Erta kuz jalasi togʻlik {{ajrat|joy}}larga juda hafsala bilan quyar edi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Oltin yulduz}} {{misol|Soʻqmoq katta yoʻlga tutashgan {{ajrat|joy}}dan bepoyon dala boshlanar edi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}} {{misol|Bu {{ajrat|joy}}dan boyning butun paxta dalasi koʻzga tashlanib turar edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}
#Geografik yoki maʼmuriy hudud; taraf, tomon, oʻlka; yurt. {{misol|Bizning {{ajrat|joy}}larda anor koʻp.}} {{misol|Yoʻq, u [Elmurod] bu {{ajrat|joy}}larni tushida ham, oʻngida ham koʻrgan emas.|[[w:Pard Tursun|Pard Tursun]]|Oʻqituvchi}} {{misol|Bu {{ajrat|joy}}ni xalq qadim zamonlardan beri Kultepa deb atar edi.|[[w:Sharof Rashidov|Sharof Rashidov]]|Gʻoliblar}}
#Biror narsaning ayrim qismi, yeri, boʻlagi. {{misol|Goʻshtning yogʻli {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Kosaning darz ketgan {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Ipning tugilgan {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Biror {{ajrat|joy}}ing ogʻriydimi, Kumush?|[[w:Qodiriy|Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}
#Badiiy asar, musiqa va shu kabilarning biror kerakli, qiziqarli yeri, oʻrni. {{misol|Abdishukur.. boyvachchaning qoʻlidan kitobni.. olib, kerakli {{ajrat|joy}}ini topdi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}} {{misol|Baʼzan sevgan qizlaridan kelgan xatning qalbga borib tekkan {{ajrat|joy}}larini bir-birlariga oʻqib berardilar.|[[w:Shuhrat|Shuhrat]]|Shinelli yillar}}
#Gap, ish, xatti-harakat yoki belgilarning shaxsiy baho berish uchun asos, dastak boʻladigan yeri, oʻrni. {{misol|Bu ishning hech qiyin {{ajrat|joy}}i yoʻq.}} {{misol|Mening qoʻrqadigan {{ajrat|joy}}im yoʻq.}} {{misol|Men sizga aytsam, qiyomatli oʻrtoqmiz-u, mendan xafa boʻlgan {{ajrat|joy}}i bor.|[[w:Asqad Muxtor|Asqad Muxtor]]|Opa-singillar}}
#Yashash, hayot kechirish, yotish-turish uchun xizmat qiladigan yer; uy-joy, hovli-joy, boshpana. {{misol|{{ajrat|Joy}} olma, qoʻshni ol.|Maqol}} {{misol|Yoʻlchi biznikiga ishlagani kelgan, ishlasin. Puli yoʻq, {{ajrat|joy}}i yoʻq.. xotinni nima qiladi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}
#Oʻtirish yoki yotish uchun qilingan, solingan, toʻshalgan oʻrin; oʻrindiq. {{misol|Vagonda beshta boʻsh {{ajrat|joy}} qoldi.}} {{misol|Bugungi seanslarga {{ajrat|joy}} yoʻq.}} {{misol|Hojimirsiroj avtobusda {{ajrat|joy}} talashib, bolali bir xotin bilan aytishib qoldi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Yillar}} {{misol|Xolida kichik qizi Ra’noni uyga yotqizib, eriga {{ajrat|joy}} solgani ayvonga chiqdi.|[[w:Ibrohim Rahim|Ibrohim Rahim]]|Chin muhabbat}}
#Meros sifatida qolgan, biror kimsaga tegishli yer-mulk, hovli-joy. {{misol|"Rakat" mavzeida otadan qolgan uch tanob {{ajrat|joy}} bor edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}} {{misol|Mana shu {{ajrat|joy}}lar burun Abduvaqqos degan bir eshonga qarashli ekan.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}}
#Ish, xizmat, vazifa, oʻrin. {{misol|U yaxshi {{ajrat|joy}}da ishlaydi.}} {{misol|Jonfigʻon.. xotiniga necha-necha tavba-tazarrular qilib, endi biron {{ajrat|joy}}ga kirib ishlashga.. soʻz beribdi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Jonfigʻon}}
#Oila, xonadon. {{misol|Bir kun tuz ichgan {{ajrat|joy}}ga qirq kun salom ber.|Maqol}} {{misol|Iqbolingga koʻp yaxshi {{ajrat|joy}}dan qalliq chiqdi, bolam. Hammalari biram sipo, biram salobatli odamlar ekan.|[[w:Parda Tursun|Parda Tursun]]|Oʻqituvchi}}
'''Gapni''' (''yoki'' '''soʻzni''') '''bir joyga qoʻymoq''' - {{q.}} [[gap]] 1.<br/>'''Gap''' (''yoki'' '''soʻz''', '''fikr''') '''bir joydan chiqdi''' - {{q.}} [[gap]] 1.<br/>'''Joy qilmoq''' - yotish, oʻtirish uchun oʻrin hozirlamoq. {{misol|U [Asrorqul] atrofga suv sepib, supaga {{ajrat|joy}} qildi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Asror bobo}}<br/>'''Joyini topdi''' - {{s. t.|uz}} 1) joyiga tushdi; 2) ishlatib, hazm qilib yuborildi, egalik boʻlib ketdi.<br/>'''Joyiga keltirmoq''' (''yoki'' '''qoʻymoq''') - oʻrinlatmoq, oʻrniga qoʻymoq, tegishlicha ado etmoq, bajo keltirmoq. {{misol|Hurmatini {{ajrat|joy}}iga keltirmoq.}} {{misol|[Muxlis:] Durust, hamma ishni {{ajrat|joy}}iga qoʻydim. Qadrli mehmonlarimizning koʻngillariga putur yetmasa, bas.|Ziyo Said, Nazir Safarov|Tarix tilga kirdi}}<br/>'''Kutmagan''' (''yoki'' '''kutilmagan''') '''joyda''' - kutilmagan paytda, kutmagan holda. {{misol|Boshlanishda anchayin hazilga oʻxshab koʻringan bu ginaxonlik kutilmagan {{ajrat|joy}}da jiddiy bir tus olib ketdi.|[[w:Abdulla Qodiriy|Abdulla Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}<br/>'''Koʻngli joyiga tushmoq''' - {{q.}} [[koʻngil]].<br/>'''Koʻnglidan''' (''yoki'' '''yuragidan''', '''qalbidan''') '''joy olmoq''' - koʻnglida qolmoq, yuragidan, qalbidan oʻrin olmoq: koʻnglida chuqur iz, asar qoldirmoq. {{misol|Men xotinim bilan ancha yildan beri turib, undan koʻp yaxshiliklar koʻrganman, bu yaxshiliklarning har qaysisi koʻnglimdan alohida-alohida {{ajrat|joy}} olgan.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Oltin yulduz}}<br/>'''Oʻtirgani''' (''yoki'' '''oʻzini qoʻygani''') '''joy topolmay qolmoq''' - hayajondan, kutilmaganlikdan tipirchilab, nima qilarini bilmay qolmoq, sarosimaga tushmoq. {{misol|Gʻulomjon hokimni kutgani bormadi. Uning kelishini eshitgandan beri nafrati qoʻzgʻab, oʻzini qoʻygani {{ajrat|joy}} topolmay qoldi.|[[w:Mirzakalon Ismoiliy|Mirzakalon Ismoiliy]]|Fargʻona tong otguncha}}<br/>'''Oʻtqizgani joy topolmay qolmoq''' - juda katta hurmat bilan kutib olmoq. {{misol|Oftob oyimni boʻlsa Oʻzbek oyim oʻtqizgani {{ajrat|joy}} topolmas, "quda" soʻzi oʻrniga "singlim" deb xitob qilar, oshni ham uning raʼyini soʻramasdan buyurmas edi.|[[w:Abdulla Qodiriy|Abdulla Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}. Hushini joyiga keltirmoq Kekkayib, oʻziga ishonib, haddidan oshib ketgan kishini tartibga chaqirib qoʻymoq.
==== Sinonimlari ====
==== Antonimlari ====
== joy II ==
=== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ===
'''joy'''
=== Aytilishi ===
=== Etimologiyasi ===
=== Maʼnoviy xususiyatlari ===
==== Maʼnosi ====
{{rvsh.}} {{shv.}} Bafurja, bamaylixotir; kech, keyin; aniq. {{misol|Bugun ishga {{ajrat|joy}}roq boraman.}} {{misol|Dam olish kuni ertalab {{ajrat|joy}}roq turishadi.}} {{misol|Boʻlgan ishni {{ajrat|joy}}roq gapirish kerak, toki haqiqat yuzaga chiqsin.|[[w:Hamid Gʻulom|Hamid Gʻulom]]|Toshkentliklar}}
==== Sinonimlari ====
==== Antonimlari ====
{{OʻTIL|ЖОЙ}}
=== Tarjimalari ===
{{uz-interj}}
{{Tarjimalar
|ru =
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = '''joy I'''<br />
'''1 '''[[место]];{{tarjmisoli| ish ~i }} рабочее место; {{tarjmisoli|taksi toʻxtaydigan ~ }} место стоянки такси; {{tarjmisoli|uning tugʻilgan ~i }} место его рождения; {{tarjmisoli|xilvat ~ }} укромное место; {{tarjmisoli|~ yoʻq }} места нет; мест нет; {{tarjmisoli|har ~, har ~da }} тут и там; местами; {{tarjmisoli|~lardan kelgan vakillar }} делегаты с мест; {{tarjmisoli|~ olmoq }} занимать место; {{tarjmisoli|borib-borib tangadek ~ni oladi }} {{izoh|загадка }}ходит много, а места занимает с монету (палка, посох); {{tarjmisoli|narsalarni ~-~iga qoʻyish kerak }} надо расставить вещи по местам;{{tarjmisoli| kadrlarni ~-~ iga qoʻyish }} расстановка кадров;<br />
'''2 '''[[место]] ({{izoh|должность}}); '''[[daromadli]] '''({{izoh|или '''}}[[yogʻli]]''') {{tarjmisoli|~ }} доходное место; {{tarjmisoli|u yaxshi ~da ishlaydi }} он работает на хорошем месте;<br />
'''3 '''[[место]] ({{izoh|в книге, пьесе, музыкальном произведении и т. п.}}); {{tarjmisoli|pyesaning eng oʻtkir ~i }} самое сильное место в пьесе;{{tarjmisoli| bu kitobda qiziq ~lar koʻp }} в этой книге много интересных мест;<br />
'''4 '''[[местность]], [[место]]; {{tarjmisoli|ochiq ~ }} открытая местность; {{tarjmisoli|pastqam ~lar }} глухая местность; {{tarjmisoli|past-baland ~lar }} пересечённая местность; {{tarjmisoli|togʻliq ~lar }} горная местность;{{tarjmisoli| bizning ~larda }} в наших краях; {{tarjmisoli|~dan ~ning farqi bor }} место месту рознь;<br />
'''5 '''[[постель]]; {{tarjmisoli|~ solmoq, ~ qilmoq }} расстилать ({{izoh|что-л., напр. одеяло, палас и т. п. для сидения или лежания}}); {{tarjmisoli|~ solib bolani yotqizmoq }} расстилать постель и укладывать ребёнка;<br />
'''6 '''[[жилище]], [[жильё]]; {{tarjmisoli|uy-~, hovli-~ }} дом, усадьба; {{tarjmisoli|uy-~ fondi }} жилищный фонд;<br />
'''7 '''[[семья]]; {{tarjmisoli|u yaxshiroq, ~dan uylanmoqchi }} он собирается жениться на девушке из хорошей семьи; {{tarjmisoli|* undan qoʻrqadigan ~im yoʻq }} мне нечего его бояться; {{tarjmisoli|koʻngildan ~ olmoq }} западать в душу; {{tarjmisoli|~ida }} в порядке, как надо, как полагается; {{tarjmisoli|hammasi ~ida }} всё в порядке; {{tarjmisoli|ishlaringiz ~ idami? }} всё ли у вас благополучно?; всё ли у вас в порядке?; {{tarjmisoli|dasturxon ~ida }} стол накрыт богато; {{tarjmisoli|bolaning fahmi ~ida }} мальчик смышлёный; {{tarjmisoli|es-hushing ~idami? }} ты в своём уме?; {{tarjmisoli|koʻngil ~ida emas }} душа не на месте; {{tarjmisoli|oʻzini qoʻygani ~ topolmay qolmoq }} не находить себе места ({{izoh|от волнения и т. п}}.); {{tarjmisoli|nozik ~ }} щекотливый вопрос.<br />
<br />
'''joy II'''<br />
({{izoh|произносится несколько протяжно}}) [[позже]] ({{izoh|обычного}}); [[не]] [[спеша]], [[не]] [[торопясь]]; {{tarjmisoli|bugun ishga ~roq boraman }} я сегодня пойду на работу несколько позже; {{tarjmisoli|bugun ~roq turdim }} я сегодня встал позже ({{izoh|позднее, чем обычно}}); поздненько я встал сегодня.<br />
}}
{{-en-}}
{{en-ism}}
:[[xursandchilik]], [[shodlik]]
[[Turkum:Oʻzbekchada forschadan oʻzlashgan soʻzlar]]
lpj6szkpvt5q7biewsfi46zso11jj9s
640132
640131
2026-08-01T03:39:54Z
Yokubjon Juraev
8265
/* Maʼnosi */
640132
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== joy I ==
=== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ===
'''joy'''
=== Aytilishi ===
=== Etimologiyasi ===
{{OʻTEL|III|'''JOY''' Bu ot {{ПРС}}da [dja] va [djay] shakllarida (143), {{ТжРС}}da ҫoy shaklidan ҫo shakliga havola bilan (517, 516) keltirilgan; oʻzbek tiliga joy shaklida olingan boʻlib, 'ishgʻol kilinadigan yuza' maʼnosini anglatadi ({{OʻTIL}}, I, 284). Bu ot bilan oʻzbek tilida joyla- feʼli yasalgan.}}
''\[[w:Fors tili|f.]] —'' makon, manzil
=== Maʼnoviy xususiyatlari ===
==== Maʼnosi ====
#Biror kimsa yoki narsa ishgʻol qilib turgan yer, yuza, fazo; oʻrin, makon. {{misol|Zolimning {{ajrat|joy}}i - jahannam.|[[w:Maqol|Maqol]]}} {{misol|Bozor kupi boʻlganiga qaramay, bozor {{ajrat|joy}}i butunlay boʻsh edi.|[[w:Sadriddin Ayniy|Sadriddin Ayniy]]|Qullar}} {{misol|Miltigʻini {{ajrat|joy}}iga qoʻydi-yu.. kitob mutolaa qilib oʻtirgan Elmurod oldiga keldi.|[[w:Shuhrat|Shuhrat]]|Shinelli yillar}} {{misol|Otabek rahmat aytib, {{ajrat|joy}}idan qoʻzgʻalmadi.|[[w:Abdulla Qodiriy|Abdulla Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}
#Maʼlum bir voqea-hodisa roʻy bergan yer; ish-harakat, jarayon oʻrni. {{misol|Xizmat {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Avtobus toʻxtaydigan {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Sidiqjon bolaligi oʻtgan.. tor koʻchalarni, qishloq, anhor boʻylarini, sigir boqqan {{ajrat|joy}}larini borib koʻrdi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}}
#Maʼlum bir narsa yoki ish-harakat uchun eng qulay, mos yer, oʻrin. {{misol|Mutaxassislarni tanlash va {{ajrat|joy}}-{{ajrat|joy}}iga qoʻyish.}} {{misol|Ogʻriq {{ajrat|joy}}ini topsa, olti oy qishlaydi.|Maqol}} {{misol|Bu yer hazilning {{ajrat|joy}}i emas.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Ogʻaynilar}}
#Yer yuzining, fazoning belgili, biror xususiyati bilan ajralib turadigan yeri, nuqtasi. {{misol|Pastqam {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Bahavo {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Past-baland {{ajrat|joy}}lar.}} {{misol|Tor {{ajrat|joy}}da tomosha.|Maqol}} {{misol|Erta kuz jalasi togʻlik {{ajrat|joy}}larga juda hafsala bilan quyar edi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Oltin yulduz}} {{misol|Soʻqmoq katta yoʻlga tutashgan {{ajrat|joy}}dan bepoyon dala boshlanar edi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}} {{misol|Bu {{ajrat|joy}}dan boyning butun paxta dalasi koʻzga tashlanib turar edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}
#Geografik yoki maʼmuriy hudud; taraf, tomon, oʻlka; yurt. {{misol|Bizning {{ajrat|joy}}larda anor koʻp.}} {{misol|Yoʻq, u [Elmurod] bu {{ajrat|joy}}larni tushida ham, oʻngida ham koʻrgan emas.|[[w:Pard Tursun|Pard Tursun]]|Oʻqituvchi}} {{misol|Bu {{ajrat|joy}}ni xalq qadim zamonlardan beri Kultepa deb atar edi.|[[w:Sharof Rashidov|Sharof Rashidov]]|Gʻoliblar}}
#Biror narsaning ayrim qismi, yeri, boʻlagi. {{misol|Goʻshtning yogʻli {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Kosaning darz ketgan {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Ipning tugilgan {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Biror {{ajrat|joy}}ing ogʻriydimi, Kumush?|[[w:Qodiriy|Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}
#Badiiy asar, musiqa va shu kabilarning biror kerakli, qiziqarli yeri, oʻrni. {{misol|Abdishukur.. boyvachchaning qoʻlidan kitobni.. olib, kerakli {{ajrat|joy}}ini topdi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}} {{misol|Baʼzan sevgan qizlaridan kelgan xatning qalbga borib tekkan {{ajrat|joy}}larini bir-birlariga oʻqib berardilar.|[[w:Shuhrat|Shuhrat]]|Shinelli yillar}}
#Gap, ish, xatti-harakat yoki belgilarning shaxsiy baho berish uchun asos, dastak boʻladigan yeri, oʻrni. {{misol|Bu ishning hech qiyin {{ajrat|joy}}i yoʻq.}} {{misol|Mening qoʻrqadigan {{ajrat|joy}}im yoʻq.}} {{misol|Men sizga aytsam, qiyomatli oʻrtoqmiz-u, mendan xafa boʻlgan {{ajrat|joy}}i bor.|[[w:Asqad Muxtor|Asqad Muxtor]]|Opa-singillar}}
#Yashash, hayot kechirish, yotish-turish uchun xizmat qiladigan yer; uy-joy, hovli-joy, boshpana. {{misol|{{ajrat|Joy}} olma, qoʻshni ol.|Maqol}} {{misol|Yoʻlchi biznikiga ishlagani kelgan, ishlasin. Puli yoʻq, {{ajrat|joy}}i yoʻq.. xotinni nima qiladi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}
#Oʻtirish yoki yotish uchun qilingan, solingan, toʻshalgan oʻrin; oʻrindiq. {{misol|Vagonda beshta boʻsh {{ajrat|joy}} qoldi.}} {{misol|Bugungi seanslarga {{ajrat|joy}} yoʻq.}} {{misol|Hojimirsiroj avtobusda {{ajrat|joy}} talashib, bolali bir xotin bilan aytishib qoldi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Yillar}} {{misol|Xolida kichik qizi Ra’noni uyga yotqizib, eriga {{ajrat|joy}} solgani ayvonga chiqdi.|[[w:Ibrohim Rahim|Ibrohim Rahim]]|Chin muhabbat}}
#Meros sifatida qolgan, biror kimsaga tegishli yer-mulk, hovli-joy. {{misol|"Rakat" mavzeida otadan qolgan uch tanob {{ajrat|joy}} bor edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}} {{misol|Mana shu {{ajrat|joy}}lar burun Abduvaqqos degan bir eshonga qarashli ekan.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}}
#Ish, xizmat, vazifa, oʻrin. {{misol|U yaxshi {{ajrat|joy}}da ishlaydi.}} {{misol|Jonfigʻon.. xotiniga necha-necha tavba-tazarrular qilib, endi biron {{ajrat|joy}}ga kirib ishlashga.. soʻz beribdi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Jonfigʻon}}
#Oila, xonadon. {{misol|Bir kun tuz ichgan {{ajrat|joy}}ga qirq kun salom ber.|Maqol}} {{misol|Iqbolingga koʻp yaxshi {{ajrat|joy}}dan qalliq chiqdi, bolam. Hammalari biram sipo, biram salobatli odamlar ekan.|[[w:Parda Tursun|Parda Tursun]]|Oʻqituvchi}}
'''Gapni''' (''yoki'' '''soʻzni''') '''bir joyga qoʻymoq''' - {{q.}} [[gap]] 1.<br/>'''Gap''' (''yoki'' '''soʻz''', '''fikr''') '''bir joydan chiqdi''' - {{q.}} [[gap]] 1.<br/>'''Joy qilmoq''' - yotish, oʻtirish uchun oʻrin hozirlamoq. {{misol|U [Asrorqul] atrofga suv sepib, supaga {{ajrat|joy}} qildi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Asror bobo}}<br/>'''Joyini topdi''' - {{s. t.|uz}} 1) joyiga tushdi; 2) ishlatib, hazm qilib yuborildi, egalik boʻlib ketdi.<br/>'''Joyiga keltirmoq''' (''yoki'' '''qoʻymoq''') - oʻrinlatmoq, oʻrniga qoʻymoq, tegishlicha ado etmoq, bajo keltirmoq. {{misol|Hurmatini {{ajrat|joy}}iga keltirmoq.}} {{misol|[Muxlis:] Durust, hamma ishni {{ajrat|joy}}iga qoʻydim. Qadrli mehmonlarimizning koʻngillariga putur yetmasa, bas.|Ziyo Said, Nazir Safarov|Tarix tilga kirdi}}<br/>'''Kutmagan''' (''yoki'' '''kutilmagan''') '''joyda''' - kutilmagan paytda, kutmagan holda. {{misol|Boshlanishda anchayin hazilga oʻxshab koʻringan bu ginaxonlik kutilmagan {{ajrat|joy}}da jiddiy bir tus olib ketdi.|[[w:Abdulla Qodiriy|Abdulla Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}<br/>'''Koʻngli joyiga tushmoq''' - {{q.}} [[koʻngil]].<br/>'''Koʻnglidan''' (''yoki'' '''yuragidan''', '''qalbidan''') '''joy olmoq''' - koʻnglida qolmoq, yuragidan, qalbidan oʻrin olmoq: koʻnglida chuqur iz, asar qoldirmoq. {{misol|Men xotinim bilan ancha yildan beri turib, undan koʻp yaxshiliklar koʻrganman, bu yaxshiliklarning har qaysisi koʻnglimdan alohida-alohida {{ajrat|joy}} olgan.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Oltin yulduz}}<br/>'''Oʻtirgani''' (''yoki'' '''oʻzini qoʻygani''') '''joy topolmay qolmoq''' - hayajondan, kutilmaganlikdan tipirchilab, nima qilarini bilmay qolmoq, sarosimaga tushmoq. {{misol|Gʻulomjon hokimni kutgani bormadi. Uning kelishini eshitgandan beri nafrati qoʻzgʻab, oʻzini qoʻygani {{ajrat|joy}} topolmay qoldi.|[[w:Mirzakalon Ismoiliy|Mirzakalon Ismoiliy]]|Fargʻona tong otguncha}}<br/>'''Oʻtqizgani joy topolmay qolmoq''' - juda katta hurmat bilan kutib olmoq. {{misol|Oftob oyimni boʻlsa Oʻzbek oyim oʻtqizgani {{ajrat|joy}} topolmas, "quda" soʻzi oʻrniga "singlim" deb xitob qilar, oshni ham uning raʼyini soʻramasdan buyurmas edi.|[[w:Abdulla Qodiriy|Abdulla Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}<br/>'''Hushini joyiga keltirmoq''' - kekkayib, oʻziga ishonib, haddidan oshib ketgan kishini tartibga chaqirib qoʻymoq.
==== Sinonimlari ====
==== Antonimlari ====
== joy II ==
=== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ===
'''joy'''
=== Aytilishi ===
=== Etimologiyasi ===
=== Maʼnoviy xususiyatlari ===
==== Maʼnosi ====
{{rvsh.}} {{shv.}} Bafurja, bamaylixotir; kech, keyin; aniq. {{misol|Bugun ishga {{ajrat|joy}}roq boraman.}} {{misol|Dam olish kuni ertalab {{ajrat|joy}}roq turishadi.}} {{misol|Boʻlgan ishni {{ajrat|joy}}roq gapirish kerak, toki haqiqat yuzaga chiqsin.|[[w:Hamid Gʻulom|Hamid Gʻulom]]|Toshkentliklar}}
==== Sinonimlari ====
==== Antonimlari ====
{{OʻTIL|ЖОЙ}}
=== Tarjimalari ===
{{uz-interj}}
{{Tarjimalar
|ru =
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = '''joy I'''<br />
'''1 '''[[место]];{{tarjmisoli| ish ~i }} рабочее место; {{tarjmisoli|taksi toʻxtaydigan ~ }} место стоянки такси; {{tarjmisoli|uning tugʻilgan ~i }} место его рождения; {{tarjmisoli|xilvat ~ }} укромное место; {{tarjmisoli|~ yoʻq }} места нет; мест нет; {{tarjmisoli|har ~, har ~da }} тут и там; местами; {{tarjmisoli|~lardan kelgan vakillar }} делегаты с мест; {{tarjmisoli|~ olmoq }} занимать место; {{tarjmisoli|borib-borib tangadek ~ni oladi }} {{izoh|загадка }}ходит много, а места занимает с монету (палка, посох); {{tarjmisoli|narsalarni ~-~iga qoʻyish kerak }} надо расставить вещи по местам;{{tarjmisoli| kadrlarni ~-~ iga qoʻyish }} расстановка кадров;<br />
'''2 '''[[место]] ({{izoh|должность}}); '''[[daromadli]] '''({{izoh|или '''}}[[yogʻli]]''') {{tarjmisoli|~ }} доходное место; {{tarjmisoli|u yaxshi ~da ishlaydi }} он работает на хорошем месте;<br />
'''3 '''[[место]] ({{izoh|в книге, пьесе, музыкальном произведении и т. п.}}); {{tarjmisoli|pyesaning eng oʻtkir ~i }} самое сильное место в пьесе;{{tarjmisoli| bu kitobda qiziq ~lar koʻp }} в этой книге много интересных мест;<br />
'''4 '''[[местность]], [[место]]; {{tarjmisoli|ochiq ~ }} открытая местность; {{tarjmisoli|pastqam ~lar }} глухая местность; {{tarjmisoli|past-baland ~lar }} пересечённая местность; {{tarjmisoli|togʻliq ~lar }} горная местность;{{tarjmisoli| bizning ~larda }} в наших краях; {{tarjmisoli|~dan ~ning farqi bor }} место месту рознь;<br />
'''5 '''[[постель]]; {{tarjmisoli|~ solmoq, ~ qilmoq }} расстилать ({{izoh|что-л., напр. одеяло, палас и т. п. для сидения или лежания}}); {{tarjmisoli|~ solib bolani yotqizmoq }} расстилать постель и укладывать ребёнка;<br />
'''6 '''[[жилище]], [[жильё]]; {{tarjmisoli|uy-~, hovli-~ }} дом, усадьба; {{tarjmisoli|uy-~ fondi }} жилищный фонд;<br />
'''7 '''[[семья]]; {{tarjmisoli|u yaxshiroq, ~dan uylanmoqchi }} он собирается жениться на девушке из хорошей семьи; {{tarjmisoli|* undan qoʻrqadigan ~im yoʻq }} мне нечего его бояться; {{tarjmisoli|koʻngildan ~ olmoq }} западать в душу; {{tarjmisoli|~ida }} в порядке, как надо, как полагается; {{tarjmisoli|hammasi ~ida }} всё в порядке; {{tarjmisoli|ishlaringiz ~ idami? }} всё ли у вас благополучно?; всё ли у вас в порядке?; {{tarjmisoli|dasturxon ~ida }} стол накрыт богато; {{tarjmisoli|bolaning fahmi ~ida }} мальчик смышлёный; {{tarjmisoli|es-hushing ~idami? }} ты в своём уме?; {{tarjmisoli|koʻngil ~ida emas }} душа не на месте; {{tarjmisoli|oʻzini qoʻygani ~ topolmay qolmoq }} не находить себе места ({{izoh|от волнения и т. п}}.); {{tarjmisoli|nozik ~ }} щекотливый вопрос.<br />
<br />
'''joy II'''<br />
({{izoh|произносится несколько протяжно}}) [[позже]] ({{izoh|обычного}}); [[не]] [[спеша]], [[не]] [[торопясь]]; {{tarjmisoli|bugun ishga ~roq boraman }} я сегодня пойду на работу несколько позже; {{tarjmisoli|bugun ~roq turdim }} я сегодня встал позже ({{izoh|позднее, чем обычно}}); поздненько я встал сегодня.<br />
}}
{{-en-}}
{{en-ism}}
:[[xursandchilik]], [[shodlik]]
[[Turkum:Oʻzbekchada forschadan oʻzlashgan soʻzlar]]
o7ddk12jw8s07yab3pd2me9loycjo7f
640133
640132
2026-08-01T03:40:10Z
Yokubjon Juraev
8265
/* Sinonimlari */
640133
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== joy I ==
=== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ===
'''joy'''
=== Aytilishi ===
=== Etimologiyasi ===
{{OʻTEL|III|'''JOY''' Bu ot {{ПРС}}da [dja] va [djay] shakllarida (143), {{ТжРС}}da ҫoy shaklidan ҫo shakliga havola bilan (517, 516) keltirilgan; oʻzbek tiliga joy shaklida olingan boʻlib, 'ishgʻol kilinadigan yuza' maʼnosini anglatadi ({{OʻTIL}}, I, 284). Bu ot bilan oʻzbek tilida joyla- feʼli yasalgan.}}
''\[[w:Fors tili|f.]] —'' makon, manzil
=== Maʼnoviy xususiyatlari ===
==== Maʼnosi ====
#Biror kimsa yoki narsa ishgʻol qilib turgan yer, yuza, fazo; oʻrin, makon. {{misol|Zolimning {{ajrat|joy}}i - jahannam.|[[w:Maqol|Maqol]]}} {{misol|Bozor kupi boʻlganiga qaramay, bozor {{ajrat|joy}}i butunlay boʻsh edi.|[[w:Sadriddin Ayniy|Sadriddin Ayniy]]|Qullar}} {{misol|Miltigʻini {{ajrat|joy}}iga qoʻydi-yu.. kitob mutolaa qilib oʻtirgan Elmurod oldiga keldi.|[[w:Shuhrat|Shuhrat]]|Shinelli yillar}} {{misol|Otabek rahmat aytib, {{ajrat|joy}}idan qoʻzgʻalmadi.|[[w:Abdulla Qodiriy|Abdulla Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}
#Maʼlum bir voqea-hodisa roʻy bergan yer; ish-harakat, jarayon oʻrni. {{misol|Xizmat {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Avtobus toʻxtaydigan {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Sidiqjon bolaligi oʻtgan.. tor koʻchalarni, qishloq, anhor boʻylarini, sigir boqqan {{ajrat|joy}}larini borib koʻrdi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}}
#Maʼlum bir narsa yoki ish-harakat uchun eng qulay, mos yer, oʻrin. {{misol|Mutaxassislarni tanlash va {{ajrat|joy}}-{{ajrat|joy}}iga qoʻyish.}} {{misol|Ogʻriq {{ajrat|joy}}ini topsa, olti oy qishlaydi.|Maqol}} {{misol|Bu yer hazilning {{ajrat|joy}}i emas.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Ogʻaynilar}}
#Yer yuzining, fazoning belgili, biror xususiyati bilan ajralib turadigan yeri, nuqtasi. {{misol|Pastqam {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Bahavo {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Past-baland {{ajrat|joy}}lar.}} {{misol|Tor {{ajrat|joy}}da tomosha.|Maqol}} {{misol|Erta kuz jalasi togʻlik {{ajrat|joy}}larga juda hafsala bilan quyar edi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Oltin yulduz}} {{misol|Soʻqmoq katta yoʻlga tutashgan {{ajrat|joy}}dan bepoyon dala boshlanar edi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}} {{misol|Bu {{ajrat|joy}}dan boyning butun paxta dalasi koʻzga tashlanib turar edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}
#Geografik yoki maʼmuriy hudud; taraf, tomon, oʻlka; yurt. {{misol|Bizning {{ajrat|joy}}larda anor koʻp.}} {{misol|Yoʻq, u [Elmurod] bu {{ajrat|joy}}larni tushida ham, oʻngida ham koʻrgan emas.|[[w:Pard Tursun|Pard Tursun]]|Oʻqituvchi}} {{misol|Bu {{ajrat|joy}}ni xalq qadim zamonlardan beri Kultepa deb atar edi.|[[w:Sharof Rashidov|Sharof Rashidov]]|Gʻoliblar}}
#Biror narsaning ayrim qismi, yeri, boʻlagi. {{misol|Goʻshtning yogʻli {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Kosaning darz ketgan {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Ipning tugilgan {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Biror {{ajrat|joy}}ing ogʻriydimi, Kumush?|[[w:Qodiriy|Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}
#Badiiy asar, musiqa va shu kabilarning biror kerakli, qiziqarli yeri, oʻrni. {{misol|Abdishukur.. boyvachchaning qoʻlidan kitobni.. olib, kerakli {{ajrat|joy}}ini topdi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}} {{misol|Baʼzan sevgan qizlaridan kelgan xatning qalbga borib tekkan {{ajrat|joy}}larini bir-birlariga oʻqib berardilar.|[[w:Shuhrat|Shuhrat]]|Shinelli yillar}}
#Gap, ish, xatti-harakat yoki belgilarning shaxsiy baho berish uchun asos, dastak boʻladigan yeri, oʻrni. {{misol|Bu ishning hech qiyin {{ajrat|joy}}i yoʻq.}} {{misol|Mening qoʻrqadigan {{ajrat|joy}}im yoʻq.}} {{misol|Men sizga aytsam, qiyomatli oʻrtoqmiz-u, mendan xafa boʻlgan {{ajrat|joy}}i bor.|[[w:Asqad Muxtor|Asqad Muxtor]]|Opa-singillar}}
#Yashash, hayot kechirish, yotish-turish uchun xizmat qiladigan yer; uy-joy, hovli-joy, boshpana. {{misol|{{ajrat|Joy}} olma, qoʻshni ol.|Maqol}} {{misol|Yoʻlchi biznikiga ishlagani kelgan, ishlasin. Puli yoʻq, {{ajrat|joy}}i yoʻq.. xotinni nima qiladi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}
#Oʻtirish yoki yotish uchun qilingan, solingan, toʻshalgan oʻrin; oʻrindiq. {{misol|Vagonda beshta boʻsh {{ajrat|joy}} qoldi.}} {{misol|Bugungi seanslarga {{ajrat|joy}} yoʻq.}} {{misol|Hojimirsiroj avtobusda {{ajrat|joy}} talashib, bolali bir xotin bilan aytishib qoldi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Yillar}} {{misol|Xolida kichik qizi Ra’noni uyga yotqizib, eriga {{ajrat|joy}} solgani ayvonga chiqdi.|[[w:Ibrohim Rahim|Ibrohim Rahim]]|Chin muhabbat}}
#Meros sifatida qolgan, biror kimsaga tegishli yer-mulk, hovli-joy. {{misol|"Rakat" mavzeida otadan qolgan uch tanob {{ajrat|joy}} bor edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}} {{misol|Mana shu {{ajrat|joy}}lar burun Abduvaqqos degan bir eshonga qarashli ekan.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}}
#Ish, xizmat, vazifa, oʻrin. {{misol|U yaxshi {{ajrat|joy}}da ishlaydi.}} {{misol|Jonfigʻon.. xotiniga necha-necha tavba-tazarrular qilib, endi biron {{ajrat|joy}}ga kirib ishlashga.. soʻz beribdi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Jonfigʻon}}
#Oila, xonadon. {{misol|Bir kun tuz ichgan {{ajrat|joy}}ga qirq kun salom ber.|Maqol}} {{misol|Iqbolingga koʻp yaxshi {{ajrat|joy}}dan qalliq chiqdi, bolam. Hammalari biram sipo, biram salobatli odamlar ekan.|[[w:Parda Tursun|Parda Tursun]]|Oʻqituvchi}}
'''Gapni''' (''yoki'' '''soʻzni''') '''bir joyga qoʻymoq''' - {{q.}} [[gap]] 1.<br/>'''Gap''' (''yoki'' '''soʻz''', '''fikr''') '''bir joydan chiqdi''' - {{q.}} [[gap]] 1.<br/>'''Joy qilmoq''' - yotish, oʻtirish uchun oʻrin hozirlamoq. {{misol|U [Asrorqul] atrofga suv sepib, supaga {{ajrat|joy}} qildi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Asror bobo}}<br/>'''Joyini topdi''' - {{s. t.|uz}} 1) joyiga tushdi; 2) ishlatib, hazm qilib yuborildi, egalik boʻlib ketdi.<br/>'''Joyiga keltirmoq''' (''yoki'' '''qoʻymoq''') - oʻrinlatmoq, oʻrniga qoʻymoq, tegishlicha ado etmoq, bajo keltirmoq. {{misol|Hurmatini {{ajrat|joy}}iga keltirmoq.}} {{misol|[Muxlis:] Durust, hamma ishni {{ajrat|joy}}iga qoʻydim. Qadrli mehmonlarimizning koʻngillariga putur yetmasa, bas.|Ziyo Said, Nazir Safarov|Tarix tilga kirdi}}<br/>'''Kutmagan''' (''yoki'' '''kutilmagan''') '''joyda''' - kutilmagan paytda, kutmagan holda. {{misol|Boshlanishda anchayin hazilga oʻxshab koʻringan bu ginaxonlik kutilmagan {{ajrat|joy}}da jiddiy bir tus olib ketdi.|[[w:Abdulla Qodiriy|Abdulla Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}<br/>'''Koʻngli joyiga tushmoq''' - {{q.}} [[koʻngil]].<br/>'''Koʻnglidan''' (''yoki'' '''yuragidan''', '''qalbidan''') '''joy olmoq''' - koʻnglida qolmoq, yuragidan, qalbidan oʻrin olmoq: koʻnglida chuqur iz, asar qoldirmoq. {{misol|Men xotinim bilan ancha yildan beri turib, undan koʻp yaxshiliklar koʻrganman, bu yaxshiliklarning har qaysisi koʻnglimdan alohida-alohida {{ajrat|joy}} olgan.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Oltin yulduz}}<br/>'''Oʻtirgani''' (''yoki'' '''oʻzini qoʻygani''') '''joy topolmay qolmoq''' - hayajondan, kutilmaganlikdan tipirchilab, nima qilarini bilmay qolmoq, sarosimaga tushmoq. {{misol|Gʻulomjon hokimni kutgani bormadi. Uning kelishini eshitgandan beri nafrati qoʻzgʻab, oʻzini qoʻygani {{ajrat|joy}} topolmay qoldi.|[[w:Mirzakalon Ismoiliy|Mirzakalon Ismoiliy]]|Fargʻona tong otguncha}}<br/>'''Oʻtqizgani joy topolmay qolmoq''' - juda katta hurmat bilan kutib olmoq. {{misol|Oftob oyimni boʻlsa Oʻzbek oyim oʻtqizgani {{ajrat|joy}} topolmas, "quda" soʻzi oʻrniga "singlim" deb xitob qilar, oshni ham uning raʼyini soʻramasdan buyurmas edi.|[[w:Abdulla Qodiriy|Abdulla Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}<br/>'''Hushini joyiga keltirmoq''' - kekkayib, oʻziga ishonib, haddidan oshib ketgan kishini tartibga chaqirib qoʻymoq.
==== Sinonimlari ====
[[o‘rin]]
==== Antonimlari ====
== joy II ==
=== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ===
'''joy'''
=== Aytilishi ===
=== Etimologiyasi ===
=== Maʼnoviy xususiyatlari ===
==== Maʼnosi ====
{{rvsh.}} {{shv.}} Bafurja, bamaylixotir; kech, keyin; aniq. {{misol|Bugun ishga {{ajrat|joy}}roq boraman.}} {{misol|Dam olish kuni ertalab {{ajrat|joy}}roq turishadi.}} {{misol|Boʻlgan ishni {{ajrat|joy}}roq gapirish kerak, toki haqiqat yuzaga chiqsin.|[[w:Hamid Gʻulom|Hamid Gʻulom]]|Toshkentliklar}}
==== Sinonimlari ====
==== Antonimlari ====
{{OʻTIL|ЖОЙ}}
=== Tarjimalari ===
{{uz-interj}}
{{Tarjimalar
|ru =
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = '''joy I'''<br />
'''1 '''[[место]];{{tarjmisoli| ish ~i }} рабочее место; {{tarjmisoli|taksi toʻxtaydigan ~ }} место стоянки такси; {{tarjmisoli|uning tugʻilgan ~i }} место его рождения; {{tarjmisoli|xilvat ~ }} укромное место; {{tarjmisoli|~ yoʻq }} места нет; мест нет; {{tarjmisoli|har ~, har ~da }} тут и там; местами; {{tarjmisoli|~lardan kelgan vakillar }} делегаты с мест; {{tarjmisoli|~ olmoq }} занимать место; {{tarjmisoli|borib-borib tangadek ~ni oladi }} {{izoh|загадка }}ходит много, а места занимает с монету (палка, посох); {{tarjmisoli|narsalarni ~-~iga qoʻyish kerak }} надо расставить вещи по местам;{{tarjmisoli| kadrlarni ~-~ iga qoʻyish }} расстановка кадров;<br />
'''2 '''[[место]] ({{izoh|должность}}); '''[[daromadli]] '''({{izoh|или '''}}[[yogʻli]]''') {{tarjmisoli|~ }} доходное место; {{tarjmisoli|u yaxshi ~da ishlaydi }} он работает на хорошем месте;<br />
'''3 '''[[место]] ({{izoh|в книге, пьесе, музыкальном произведении и т. п.}}); {{tarjmisoli|pyesaning eng oʻtkir ~i }} самое сильное место в пьесе;{{tarjmisoli| bu kitobda qiziq ~lar koʻp }} в этой книге много интересных мест;<br />
'''4 '''[[местность]], [[место]]; {{tarjmisoli|ochiq ~ }} открытая местность; {{tarjmisoli|pastqam ~lar }} глухая местность; {{tarjmisoli|past-baland ~lar }} пересечённая местность; {{tarjmisoli|togʻliq ~lar }} горная местность;{{tarjmisoli| bizning ~larda }} в наших краях; {{tarjmisoli|~dan ~ning farqi bor }} место месту рознь;<br />
'''5 '''[[постель]]; {{tarjmisoli|~ solmoq, ~ qilmoq }} расстилать ({{izoh|что-л., напр. одеяло, палас и т. п. для сидения или лежания}}); {{tarjmisoli|~ solib bolani yotqizmoq }} расстилать постель и укладывать ребёнка;<br />
'''6 '''[[жилище]], [[жильё]]; {{tarjmisoli|uy-~, hovli-~ }} дом, усадьба; {{tarjmisoli|uy-~ fondi }} жилищный фонд;<br />
'''7 '''[[семья]]; {{tarjmisoli|u yaxshiroq, ~dan uylanmoqchi }} он собирается жениться на девушке из хорошей семьи; {{tarjmisoli|* undan qoʻrqadigan ~im yoʻq }} мне нечего его бояться; {{tarjmisoli|koʻngildan ~ olmoq }} западать в душу; {{tarjmisoli|~ida }} в порядке, как надо, как полагается; {{tarjmisoli|hammasi ~ida }} всё в порядке; {{tarjmisoli|ishlaringiz ~ idami? }} всё ли у вас благополучно?; всё ли у вас в порядке?; {{tarjmisoli|dasturxon ~ida }} стол накрыт богато; {{tarjmisoli|bolaning fahmi ~ida }} мальчик смышлёный; {{tarjmisoli|es-hushing ~idami? }} ты в своём уме?; {{tarjmisoli|koʻngil ~ida emas }} душа не на месте; {{tarjmisoli|oʻzini qoʻygani ~ topolmay qolmoq }} не находить себе места ({{izoh|от волнения и т. п}}.); {{tarjmisoli|nozik ~ }} щекотливый вопрос.<br />
<br />
'''joy II'''<br />
({{izoh|произносится несколько протяжно}}) [[позже]] ({{izoh|обычного}}); [[не]] [[спеша]], [[не]] [[торопясь]]; {{tarjmisoli|bugun ishga ~roq boraman }} я сегодня пойду на работу несколько позже; {{tarjmisoli|bugun ~roq turdim }} я сегодня встал позже ({{izoh|позднее, чем обычно}}); поздненько я встал сегодня.<br />
}}
{{-en-}}
{{en-ism}}
:[[xursandchilik]], [[shodlik]]
[[Turkum:Oʻzbekchada forschadan oʻzlashgan soʻzlar]]
ej34jzlxlnhgy92vqonabpbyjgtohtj
640136
640133
2026-08-01T03:42:50Z
Yokubjon Juraev
8265
/* Etimologiyasi */
640136
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== joy I ==
=== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ===
'''joy'''
=== Aytilishi ===
=== Etimologiyasi ===
{{OʻTEL|III|'''JOY''' Bu ot {{ПРС}}da [dja] va [djay] shakllarida (143), {{ТжРС}}da ҫoy shaklidan ҫo shakliga havola bilan (517, 516) keltirilgan; oʻzbek tiliga joy shaklida olingan boʻlib, 'ishgʻol kilinadigan yuza' maʼnosini anglatadi ({{OʻTIL}}, I, 284). Bu ot bilan oʻzbek tilida joyla- feʼli yasalgan.}}
Forschadan - makon, manzil.
=== Maʼnoviy xususiyatlari ===
==== Maʼnosi ====
#Biror kimsa yoki narsa ishgʻol qilib turgan yer, yuza, fazo; oʻrin, makon. {{misol|Zolimning {{ajrat|joy}}i - jahannam.|[[w:Maqol|Maqol]]}} {{misol|Bozor kupi boʻlganiga qaramay, bozor {{ajrat|joy}}i butunlay boʻsh edi.|[[w:Sadriddin Ayniy|Sadriddin Ayniy]]|Qullar}} {{misol|Miltigʻini {{ajrat|joy}}iga qoʻydi-yu.. kitob mutolaa qilib oʻtirgan Elmurod oldiga keldi.|[[w:Shuhrat|Shuhrat]]|Shinelli yillar}} {{misol|Otabek rahmat aytib, {{ajrat|joy}}idan qoʻzgʻalmadi.|[[w:Abdulla Qodiriy|Abdulla Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}
#Maʼlum bir voqea-hodisa roʻy bergan yer; ish-harakat, jarayon oʻrni. {{misol|Xizmat {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Avtobus toʻxtaydigan {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Sidiqjon bolaligi oʻtgan.. tor koʻchalarni, qishloq, anhor boʻylarini, sigir boqqan {{ajrat|joy}}larini borib koʻrdi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}}
#Maʼlum bir narsa yoki ish-harakat uchun eng qulay, mos yer, oʻrin. {{misol|Mutaxassislarni tanlash va {{ajrat|joy}}-{{ajrat|joy}}iga qoʻyish.}} {{misol|Ogʻriq {{ajrat|joy}}ini topsa, olti oy qishlaydi.|Maqol}} {{misol|Bu yer hazilning {{ajrat|joy}}i emas.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Ogʻaynilar}}
#Yer yuzining, fazoning belgili, biror xususiyati bilan ajralib turadigan yeri, nuqtasi. {{misol|Pastqam {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Bahavo {{ajrat|joy}}.}} {{misol|Past-baland {{ajrat|joy}}lar.}} {{misol|Tor {{ajrat|joy}}da tomosha.|Maqol}} {{misol|Erta kuz jalasi togʻlik {{ajrat|joy}}larga juda hafsala bilan quyar edi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Oltin yulduz}} {{misol|Soʻqmoq katta yoʻlga tutashgan {{ajrat|joy}}dan bepoyon dala boshlanar edi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}} {{misol|Bu {{ajrat|joy}}dan boyning butun paxta dalasi koʻzga tashlanib turar edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}
#Geografik yoki maʼmuriy hudud; taraf, tomon, oʻlka; yurt. {{misol|Bizning {{ajrat|joy}}larda anor koʻp.}} {{misol|Yoʻq, u [Elmurod] bu {{ajrat|joy}}larni tushida ham, oʻngida ham koʻrgan emas.|[[w:Pard Tursun|Pard Tursun]]|Oʻqituvchi}} {{misol|Bu {{ajrat|joy}}ni xalq qadim zamonlardan beri Kultepa deb atar edi.|[[w:Sharof Rashidov|Sharof Rashidov]]|Gʻoliblar}}
#Biror narsaning ayrim qismi, yeri, boʻlagi. {{misol|Goʻshtning yogʻli {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Kosaning darz ketgan {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Ipning tugilgan {{ajrat|joy}}i.}} {{misol|Biror {{ajrat|joy}}ing ogʻriydimi, Kumush?|[[w:Qodiriy|Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}
#Badiiy asar, musiqa va shu kabilarning biror kerakli, qiziqarli yeri, oʻrni. {{misol|Abdishukur.. boyvachchaning qoʻlidan kitobni.. olib, kerakli {{ajrat|joy}}ini topdi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}} {{misol|Baʼzan sevgan qizlaridan kelgan xatning qalbga borib tekkan {{ajrat|joy}}larini bir-birlariga oʻqib berardilar.|[[w:Shuhrat|Shuhrat]]|Shinelli yillar}}
#Gap, ish, xatti-harakat yoki belgilarning shaxsiy baho berish uchun asos, dastak boʻladigan yeri, oʻrni. {{misol|Bu ishning hech qiyin {{ajrat|joy}}i yoʻq.}} {{misol|Mening qoʻrqadigan {{ajrat|joy}}im yoʻq.}} {{misol|Men sizga aytsam, qiyomatli oʻrtoqmiz-u, mendan xafa boʻlgan {{ajrat|joy}}i bor.|[[w:Asqad Muxtor|Asqad Muxtor]]|Opa-singillar}}
#Yashash, hayot kechirish, yotish-turish uchun xizmat qiladigan yer; uy-joy, hovli-joy, boshpana. {{misol|{{ajrat|Joy}} olma, qoʻshni ol.|Maqol}} {{misol|Yoʻlchi biznikiga ishlagani kelgan, ishlasin. Puli yoʻq, {{ajrat|joy}}i yoʻq.. xotinni nima qiladi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}
#Oʻtirish yoki yotish uchun qilingan, solingan, toʻshalgan oʻrin; oʻrindiq. {{misol|Vagonda beshta boʻsh {{ajrat|joy}} qoldi.}} {{misol|Bugungi seanslarga {{ajrat|joy}} yoʻq.}} {{misol|Hojimirsiroj avtobusda {{ajrat|joy}} talashib, bolali bir xotin bilan aytishib qoldi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Yillar}} {{misol|Xolida kichik qizi Ra’noni uyga yotqizib, eriga {{ajrat|joy}} solgani ayvonga chiqdi.|[[w:Ibrohim Rahim|Ibrohim Rahim]]|Chin muhabbat}}
#Meros sifatida qolgan, biror kimsaga tegishli yer-mulk, hovli-joy. {{misol|"Rakat" mavzeida otadan qolgan uch tanob {{ajrat|joy}} bor edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}} {{misol|Mana shu {{ajrat|joy}}lar burun Abduvaqqos degan bir eshonga qarashli ekan.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Qoʻshchinor chiroqlari}}
#Ish, xizmat, vazifa, oʻrin. {{misol|U yaxshi {{ajrat|joy}}da ishlaydi.}} {{misol|Jonfigʻon.. xotiniga necha-necha tavba-tazarrular qilib, endi biron {{ajrat|joy}}ga kirib ishlashga.. soʻz beribdi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Jonfigʻon}}
#Oila, xonadon. {{misol|Bir kun tuz ichgan {{ajrat|joy}}ga qirq kun salom ber.|Maqol}} {{misol|Iqbolingga koʻp yaxshi {{ajrat|joy}}dan qalliq chiqdi, bolam. Hammalari biram sipo, biram salobatli odamlar ekan.|[[w:Parda Tursun|Parda Tursun]]|Oʻqituvchi}}
'''Gapni''' (''yoki'' '''soʻzni''') '''bir joyga qoʻymoq''' - {{q.}} [[gap]] 1.<br/>'''Gap''' (''yoki'' '''soʻz''', '''fikr''') '''bir joydan chiqdi''' - {{q.}} [[gap]] 1.<br/>'''Joy qilmoq''' - yotish, oʻtirish uchun oʻrin hozirlamoq. {{misol|U [Asrorqul] atrofga suv sepib, supaga {{ajrat|joy}} qildi.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Asror bobo}}<br/>'''Joyini topdi''' - {{s. t.|uz}} 1) joyiga tushdi; 2) ishlatib, hazm qilib yuborildi, egalik boʻlib ketdi.<br/>'''Joyiga keltirmoq''' (''yoki'' '''qoʻymoq''') - oʻrinlatmoq, oʻrniga qoʻymoq, tegishlicha ado etmoq, bajo keltirmoq. {{misol|Hurmatini {{ajrat|joy}}iga keltirmoq.}} {{misol|[Muxlis:] Durust, hamma ishni {{ajrat|joy}}iga qoʻydim. Qadrli mehmonlarimizning koʻngillariga putur yetmasa, bas.|Ziyo Said, Nazir Safarov|Tarix tilga kirdi}}<br/>'''Kutmagan''' (''yoki'' '''kutilmagan''') '''joyda''' - kutilmagan paytda, kutmagan holda. {{misol|Boshlanishda anchayin hazilga oʻxshab koʻringan bu ginaxonlik kutilmagan {{ajrat|joy}}da jiddiy bir tus olib ketdi.|[[w:Abdulla Qodiriy|Abdulla Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}<br/>'''Koʻngli joyiga tushmoq''' - {{q.}} [[koʻngil]].<br/>'''Koʻnglidan''' (''yoki'' '''yuragidan''', '''qalbidan''') '''joy olmoq''' - koʻnglida qolmoq, yuragidan, qalbidan oʻrin olmoq: koʻnglida chuqur iz, asar qoldirmoq. {{misol|Men xotinim bilan ancha yildan beri turib, undan koʻp yaxshiliklar koʻrganman, bu yaxshiliklarning har qaysisi koʻnglimdan alohida-alohida {{ajrat|joy}} olgan.|[[w:Abdulla Qahhor|Abdulla Qahhor]]|Oltin yulduz}}<br/>'''Oʻtirgani''' (''yoki'' '''oʻzini qoʻygani''') '''joy topolmay qolmoq''' - hayajondan, kutilmaganlikdan tipirchilab, nima qilarini bilmay qolmoq, sarosimaga tushmoq. {{misol|Gʻulomjon hokimni kutgani bormadi. Uning kelishini eshitgandan beri nafrati qoʻzgʻab, oʻzini qoʻygani {{ajrat|joy}} topolmay qoldi.|[[w:Mirzakalon Ismoiliy|Mirzakalon Ismoiliy]]|Fargʻona tong otguncha}}<br/>'''Oʻtqizgani joy topolmay qolmoq''' - juda katta hurmat bilan kutib olmoq. {{misol|Oftob oyimni boʻlsa Oʻzbek oyim oʻtqizgani {{ajrat|joy}} topolmas, "quda" soʻzi oʻrniga "singlim" deb xitob qilar, oshni ham uning raʼyini soʻramasdan buyurmas edi.|[[w:Abdulla Qodiriy|Abdulla Qodiriy]]|Oʻtgan kunlar}}<br/>'''Hushini joyiga keltirmoq''' - kekkayib, oʻziga ishonib, haddidan oshib ketgan kishini tartibga chaqirib qoʻymoq.
==== Sinonimlari ====
[[o‘rin]]
==== Antonimlari ====
== joy II ==
=== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ===
'''joy'''
=== Aytilishi ===
=== Etimologiyasi ===
=== Maʼnoviy xususiyatlari ===
==== Maʼnosi ====
{{rvsh.}} {{shv.}} Bafurja, bamaylixotir; kech, keyin; aniq. {{misol|Bugun ishga {{ajrat|joy}}roq boraman.}} {{misol|Dam olish kuni ertalab {{ajrat|joy}}roq turishadi.}} {{misol|Boʻlgan ishni {{ajrat|joy}}roq gapirish kerak, toki haqiqat yuzaga chiqsin.|[[w:Hamid Gʻulom|Hamid Gʻulom]]|Toshkentliklar}}
==== Sinonimlari ====
==== Antonimlari ====
{{OʻTIL|ЖОЙ}}
=== Tarjimalari ===
{{uz-interj}}
{{Tarjimalar
|ru =
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = '''joy I'''<br />
'''1 '''[[место]];{{tarjmisoli| ish ~i }} рабочее место; {{tarjmisoli|taksi toʻxtaydigan ~ }} место стоянки такси; {{tarjmisoli|uning tugʻilgan ~i }} место его рождения; {{tarjmisoli|xilvat ~ }} укромное место; {{tarjmisoli|~ yoʻq }} места нет; мест нет; {{tarjmisoli|har ~, har ~da }} тут и там; местами; {{tarjmisoli|~lardan kelgan vakillar }} делегаты с мест; {{tarjmisoli|~ olmoq }} занимать место; {{tarjmisoli|borib-borib tangadek ~ni oladi }} {{izoh|загадка }}ходит много, а места занимает с монету (палка, посох); {{tarjmisoli|narsalarni ~-~iga qoʻyish kerak }} надо расставить вещи по местам;{{tarjmisoli| kadrlarni ~-~ iga qoʻyish }} расстановка кадров;<br />
'''2 '''[[место]] ({{izoh|должность}}); '''[[daromadli]] '''({{izoh|или '''}}[[yogʻli]]''') {{tarjmisoli|~ }} доходное место; {{tarjmisoli|u yaxshi ~da ishlaydi }} он работает на хорошем месте;<br />
'''3 '''[[место]] ({{izoh|в книге, пьесе, музыкальном произведении и т. п.}}); {{tarjmisoli|pyesaning eng oʻtkir ~i }} самое сильное место в пьесе;{{tarjmisoli| bu kitobda qiziq ~lar koʻp }} в этой книге много интересных мест;<br />
'''4 '''[[местность]], [[место]]; {{tarjmisoli|ochiq ~ }} открытая местность; {{tarjmisoli|pastqam ~lar }} глухая местность; {{tarjmisoli|past-baland ~lar }} пересечённая местность; {{tarjmisoli|togʻliq ~lar }} горная местность;{{tarjmisoli| bizning ~larda }} в наших краях; {{tarjmisoli|~dan ~ning farqi bor }} место месту рознь;<br />
'''5 '''[[постель]]; {{tarjmisoli|~ solmoq, ~ qilmoq }} расстилать ({{izoh|что-л., напр. одеяло, палас и т. п. для сидения или лежания}}); {{tarjmisoli|~ solib bolani yotqizmoq }} расстилать постель и укладывать ребёнка;<br />
'''6 '''[[жилище]], [[жильё]]; {{tarjmisoli|uy-~, hovli-~ }} дом, усадьба; {{tarjmisoli|uy-~ fondi }} жилищный фонд;<br />
'''7 '''[[семья]]; {{tarjmisoli|u yaxshiroq, ~dan uylanmoqchi }} он собирается жениться на девушке из хорошей семьи; {{tarjmisoli|* undan qoʻrqadigan ~im yoʻq }} мне нечего его бояться; {{tarjmisoli|koʻngildan ~ olmoq }} западать в душу; {{tarjmisoli|~ida }} в порядке, как надо, как полагается; {{tarjmisoli|hammasi ~ida }} всё в порядке; {{tarjmisoli|ishlaringiz ~ idami? }} всё ли у вас благополучно?; всё ли у вас в порядке?; {{tarjmisoli|dasturxon ~ida }} стол накрыт богато; {{tarjmisoli|bolaning fahmi ~ida }} мальчик смышлёный; {{tarjmisoli|es-hushing ~idami? }} ты в своём уме?; {{tarjmisoli|koʻngil ~ida emas }} душа не на месте; {{tarjmisoli|oʻzini qoʻygani ~ topolmay qolmoq }} не находить себе места ({{izoh|от волнения и т. п}}.); {{tarjmisoli|nozik ~ }} щекотливый вопрос.<br />
<br />
'''joy II'''<br />
({{izoh|произносится несколько протяжно}}) [[позже]] ({{izoh|обычного}}); [[не]] [[спеша]], [[не]] [[торопясь]]; {{tarjmisoli|bugun ishga ~roq boraman }} я сегодня пойду на работу несколько позже; {{tarjmisoli|bugun ~roq turdim }} я сегодня встал позже ({{izoh|позднее, чем обычно}}); поздненько я встал сегодня.<br />
}}
{{-en-}}
{{en-ism}}
:[[xursandchilik]], [[shodlik]]
[[Turkum:Oʻzbekchada forschadan oʻzlashgan soʻzlar]]
t0ieweu37wlakiprd7o0l4eieg0ay2s
dvigatel
0
34806
640116
564916
2026-07-31T12:20:00Z
~2026-42231-78
13633
640116
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''dvi-ga-tel'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
''\[[w:Rus tili|r.]]'' "dvigatel" — harakatlantirgich; qoʻzgʻatuvchi
[[Turkum:Oʻzbekchada ruschadan oʻzlashgan soʻzlar]]
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
Energiyaning biror turini mexanik energiyaga aylantiruvchi va boshqa mashinani harakatga keltiruvchi mashina; [[yuritkich]]. {{misol|Ichki yonish {{ajrat|dvigatel}}i. Porshenli {{ajrat|dvigatel}}. Reaktiv {{ajrat|dvigatel}}lar. }}m {{misol|Barcha detallari keramikadan yasalgan ichki yonuv {{ajrat|dvigatel}}i yaratildi.|[[w:"Fan va turmush"|"Fan va turmush"]]}}. {{misol|{{ajrat|Dvigatel}}ning ovozi oʻchdi, vertolyot pastga shoʻngʻiy boshladi.|[[w:Gazetadan|Gazetadan]]}}.
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
{{OʻTIL|ДВИГАТЕЛЬ}}
== Tarjimalari ==
{{Tarjimalar
|ru =
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = <b>[[dvigatel]]</b></br>
[[двигатель]]; <b>traktor dvigateli </b>двигатель трактора.</br>
}}
hmgd6bg5abx3vbrbt55u7m7t98b09dx
iqbol
0
37402
640134
633517
2026-08-01T03:41:06Z
Yokubjon Juraev
8265
/* Sinonimlari */
640134
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''iq-bol'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
''[[w:Arab tili|arab.]]'' — peshvoz chiqish; yaqin-lashish; qiziqish; baxt, omad;
[[Turkum:Oʻzbekchada arabchadan oʻzlashgan soʻzlar]]
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
1. Baxtli taq-dir, porloq kelajak; baxt, omad. {{misol|-Gulshan-ning {{ajrat|iqbol}}i baland. Juda pishiq, juda ti-rishqoq u, — dedi Zaynab.|[[w:Oybek|Oybek]]|O}}. v. shaba-dalar. {{misol|Meni kutayotir ajib kelajak, U mening {{ajrat|iqbol}}im, mening baxtimdir. A.|[[w:Oripov|Oripov]]|Yillar armoni}}.
2. Takdir, qismat. {{misol|[Mulladoʻst oʻz-oʻziga:[ Bu dunyohamma yogʻidan bizni safar qochdi qil-gan, oʻshaning uchun ellik toʻrtga kiribman-ki, {{ajrat|iqbol}}im nas-falokatdan sira ajralmay-di.|[[w:Hamza|Hamza]]|Maysaraning ishi}}.
3. {{ayn.}} [[istiqbol]] 3. {{misol|..kelayotgan Aʼzamni koʻrib, "Xudoga shukur, omon qaytdi qoʻzichogʻim", deb {{ajrat|iqbol}}iga chiqdi..|[[w:T. Rustamov|T. Rustamov]]|Mantu jasorat.}}
:'''Iqboli chopmoq''' Baxti kulmoq, omadi yurishmoq. {{misol|Chopgan ekan asli sening {{ajrat|iqbol}}ing, Asli bu jahonda yoʻqdir bu yoring.|[[w:"Bahrom va Gulandom"|"Bahrom va Gulandom".]]}}
4. Iqbol (erkaklar va xotin-qizlar ismi).
=== Sinonimlari ===
[[o‘roz]], [[iris]]
=== Antonimlari ===
{{OʻTIL|ИҚБОЛ}}
== Tarjimalari ==
{{Tarjimalar
|ru =
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = <b>[[iqbol]]</b></br>
<b>1 </b>[[счастье]], [[успех]], [[удача]]; {{tarjmisoli|~ tilamoq }} пожелать счастья, успеха;</br>
<b>2 </b>[[будущее]], [[будущность]]; {{tarjmisoli|uning ~i baland }} у него блестящая будущность;</br>
<b>3</b> [[благополучие]], [[благоденствие]];</br>
<b>4 </b>[[Икбаль]] ({{izoh|имя собств. женское}}).</br>
}}
f64hsnmo56hy6lcjl4pddrkeyu44gvw
640135
640134
2026-08-01T03:41:29Z
Yokubjon Juraev
8265
/* Etimologiyasi */
640135
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''iq-bol'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
Arabchadan - peshvoz chiqish; yaqinlashish; qiziqish; baxt, omad;
[[Turkum:Oʻzbekchada arabchadan oʻzlashgan soʻzlar]]
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
1. Baxtli taq-dir, porloq kelajak; baxt, omad. {{misol|-Gulshan-ning {{ajrat|iqbol}}i baland. Juda pishiq, juda ti-rishqoq u, — dedi Zaynab.|[[w:Oybek|Oybek]]|O}}. v. shaba-dalar. {{misol|Meni kutayotir ajib kelajak, U mening {{ajrat|iqbol}}im, mening baxtimdir. A.|[[w:Oripov|Oripov]]|Yillar armoni}}.
2. Takdir, qismat. {{misol|[Mulladoʻst oʻz-oʻziga:[ Bu dunyohamma yogʻidan bizni safar qochdi qil-gan, oʻshaning uchun ellik toʻrtga kiribman-ki, {{ajrat|iqbol}}im nas-falokatdan sira ajralmay-di.|[[w:Hamza|Hamza]]|Maysaraning ishi}}.
3. {{ayn.}} [[istiqbol]] 3. {{misol|..kelayotgan Aʼzamni koʻrib, "Xudoga shukur, omon qaytdi qoʻzichogʻim", deb {{ajrat|iqbol}}iga chiqdi..|[[w:T. Rustamov|T. Rustamov]]|Mantu jasorat.}}
:'''Iqboli chopmoq''' Baxti kulmoq, omadi yurishmoq. {{misol|Chopgan ekan asli sening {{ajrat|iqbol}}ing, Asli bu jahonda yoʻqdir bu yoring.|[[w:"Bahrom va Gulandom"|"Bahrom va Gulandom".]]}}
4. Iqbol (erkaklar va xotin-qizlar ismi).
=== Sinonimlari ===
[[o‘roz]], [[iris]]
=== Antonimlari ===
{{OʻTIL|ИҚБОЛ}}
== Tarjimalari ==
{{Tarjimalar
|ru =
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = <b>[[iqbol]]</b></br>
<b>1 </b>[[счастье]], [[успех]], [[удача]]; {{tarjmisoli|~ tilamoq }} пожелать счастья, успеха;</br>
<b>2 </b>[[будущее]], [[будущность]]; {{tarjmisoli|uning ~i baland }} у него блестящая будущность;</br>
<b>3</b> [[благополучие]], [[благоденствие]];</br>
<b>4 </b>[[Икбаль]] ({{izoh|имя собств. женское}}).</br>
}}
n1ucqo58vr1bazzcuuijcx0sla85bpb
qarsoq
0
39406
640146
582766
2026-08-01T05:25:22Z
Yokubjon Juraev
8265
/* Maʼnosi */
640146
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''qar-soq'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
Tulkiga oʻxshash, lekin undan kichikroq yirtqich hayvon. {{misol|Tulki, {{ajrat|qarsoq}} ini bir, Gʻar, oʻgʻrining tili bir.|Maqol}} {{misol|"Borsa-kelmas" orolida yirtqichlardan tulki, {{ajrat|qarsoq}}, silovsin bor.|[[w:Fan va turmush|"Fan va turmush"]]}}
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
{{OʻTIL|ҚАРСОҚ}}
== Tarjimalari ==
{{Tarjimalar
|ru =
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = '''qarsoq'''<br />
{{izoh|зоол}}. [[корсак]].<br />
}}
8vx3mjt45i7sevjk7n3zw0zoqyi6u72
640147
640146
2026-08-01T05:26:39Z
Yokubjon Juraev
8265
/* Etimologiyasi */
640147
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''qar-soq'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
Yoqutcha ''[[кырса]]'' degan so‘zla o‘zakdosh erur.
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
Tulkiga oʻxshash, lekin undan kichikroq yirtqich hayvon. {{misol|Tulki, {{ajrat|qarsoq}} ini bir, Gʻar, oʻgʻrining tili bir.|Maqol}} {{misol|"Borsa-kelmas" orolida yirtqichlardan tulki, {{ajrat|qarsoq}}, silovsin bor.|[[w:Fan va turmush|"Fan va turmush"]]}}
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
{{OʻTIL|ҚАРСОҚ}}
== Tarjimalari ==
{{Tarjimalar
|ru =
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = '''qarsoq'''<br />
{{izoh|зоол}}. [[корсак]].<br />
}}
5bkvciuyaa9r9z0lwyf64srudu7ik0l
yugurik
0
59239
640144
597345
2026-08-01T05:22:43Z
Yokubjon Juraev
8265
/* Tarjimalari */
640144
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''yu-gu-rik'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
{{OʻTEL|I|YUGURIK ’tez chopadigan’, ’chopqir\ Kepak yegan ot yu g u r i k boʻlmas (Maqol). Bu sifat qadimgi turkiy tilda yügoʻr— feʼlidan — (ü)k qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, IV, 258; DS, 285); oʻzbek tilida uchinchi boʻgʻindagi ü unlisi i unlisiga almashgan, oʻ unlilari — ning yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: yügür- + ük <nowiki>=</nowiki> yügüroʻk > yoʻgürik > yugurik. Mahmud Koshgʻariy bu soʻzni yügrük tarzida keltiradi (Devon, III, 52), bunda ikkinchi boʻgʻin-dagi tor unli talaffuz qilinmagan boʻladi.}}
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
1 Tez yuguradigan, chopadigan; chopqir, chopagʻon. {{misol|Kepak yegan ot {{ajrat|yugurik}} boʻlmas.}} Maqol. n {{misol|Choʻloq odam uchun xiz-matkorlik qiyin, boyoqish Qambar bu kam-chilikni bildirmaslik uchun yugura-yugura {{ajrat|yugurik}} boʻlib qolgandi.}} Oybek, Tanlangan asarlar. {{misol|-Hayot misli bir {{ajrat|yugurik}} daryo, oqa-di-ketadi, surgan kayfu safongiz qoladi, — quv koʻzlarini suzib iljaydi Eshonxon.}} Oybek, Ulugʻ yoʻl. {{misol|Ikkov minib tulpor otti, Chopmoqqa havasi ketdi, Kimning oti {{ajrat|yugurik}}, deb.}} "Erali va Sherali".
2 Ildam, tez harakat qiladigan; chaqqon, tez (oyoq, qoʻl, tsht haqida). {{misol|{{ajrat|Yugurik}} barmoq-lar. {{ajrat|Yugurik}} oyoq. Qoʻl yugurigi — oshga, Til yugurigi — boshga.}} Maqol. n {{misol|U [Abdishukur] bolalik chogʻida dadasi bilan birga yangi shaharda rezavor sotib yurgandayoq, ruschaga tili {{ajrat|yugurik}} boʻlib qolgan edi.}} Oybek, Tanlangan asarlar.
:Aqli yugurik Biror masalani tez tu-shunadigan, tez hal qila oladigan; fahmli. {{misol|-Ne-ne aqli {{ajrat|yugurik}} donishlar jon bermagan bu yoʻlni solguncha.. — dedi buva.}} Y. Shamsha-rov, Koʻrk meʼmorlari.
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
{{OʻTIL|ЮГУРИК}}
== Tarjimalari ==
{{Tarjimalar
|sah=[[сүүрүк]]
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = <b>yugurik<br />
</b> [[быстрый]], [[быстроногий]]; [[быстро]] [[бегающий]]; {{tarjmisoli|yugurik ot }} скакун, рысак;<br />
'''2 '''[[подвижной]], [[расторопный]]; {{tarjmisoli|ruschaga uning tili yugurik boʻlib qolgan }} он стал хорошо говорить по-русски; '''oyoq yugurigi oshga, til yugurigi boshga '''{{izoh|посл}}. быстрые ноги кормят, острый язык губит.<br />
}}
4lht59ub03y350cnbxiq37khikfch6m
двигатель
0
70574
640117
495991
2026-07-31T12:29:52Z
~2026-42231-78
13633
640117
wikitext
text/x-wiki
{{-ru-}}
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''дви-га-тель'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
<b>[[двигатель]] </b>{{izoh|м</br>
<b>}}1 </b>[[yuritkich]]; [[dvigatelʼ]]; [[motor]]; {{tarjmisoli|~ внутреннего сгорания }} ichki yonuv yuritkichi; {{tarjmisoli|реактивный ~ }} reaktiv yuritkich;</br>
<b>2 </b>{{izoh|перен. чего высок. }}[[harakatga]] [[soluvchi]] ([[keltiruvchi]]) [[kuch]]; [[olgʻa]] [[bostiruvchi]] [[omil]]; [[harakatlantirgich]]; {{tarjmisoli|~ прогресса }} progressni olgʻa bostiruvchi kuch, omil.</br>
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
== Tarjimalari ==
3wtu59gor1db2xaywjt84s92e992i2q
движок
0
70583
640120
496000
2026-07-31T12:56:09Z
~2026-42231-78
13633
640120
wikitext
text/x-wiki
{{-ru-}}
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''дви-жок'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
<b>[[движок]] </b>{{izoh|м, р. <b>}}-жка</br>
1 </b>[[surilgich]]; [[yugurdak]]: {{tarjmisoli|~ логарифмической линейки }} logarifmik lineyka surilgichi;</br>
<b>2 </b>{{izoh|разг. }}[[yuritkich]]; [[dvijok]] ([[koʻchma]] [[elektr]] [[stansiya]]).</br>
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
== Tarjimalari ==
20w2hze4bxzefh4u7kgg5pmcbekl8wz
пробег
0
102611
640122
639719
2026-07-31T12:59:04Z
~2026-42231-78
13633
640122
wikitext
text/x-wiki
{{-ru-}}
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''про-бег'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
<b>[[пробег]] </b>{{izoh|м}} </br>
<b>1 </b>{{izoh|по}} {{izoh|гл. <b>}}[[пробежать]]</b> [[i]] <b>[[пробегать]] 1</b> , <b>3</b> ; </br>
<b>2</b> [[poyga]]; [[kimoʻzar]]; {{tarjmisoli|лыжный ~ }} changʻichilar poygasi; {{tarjmisoli|конный ~ }} ot poygasi; {{tarjmisoli|автомобилъный ~ }} avtomobilʼ poygasi; </br>
<b>3</b> {{izoh|спец. }}[[yurim]]; ([[transportning]]) [[oʻtgan]] [[masofasi]] ([[bosgan]] [[yoʻli]]); [[yoʻl]] [[bosish]]; {{tarjmisoli|среднесуточный ~ автомобиля }} avtomobilning oʻrtacha sutkalik yurimi;</br>
<b>4</b> {{izoh|спец. }}[[yoʻlda]] [[boʻlish]], [[qatnab]] [[turish]]; {{tarjmisoli|месячные нормы ~а машин }} mashinalarning bir oy davomida yoʻlda (harakatda) boʻlishi normasi.</br>
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
== Tarjimalari ==
3m2gfsb1o4iifywcdqqhgvay75uwseg
dvijok
0
124688
640121
564919
2026-07-31T12:56:51Z
~2026-42231-78
13633
640121
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''dvi-jok'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
''\[[w:Rus tili|r.]]'' "dvijok" — harakatlangich
[[Turkum:Oʻzbekchada ruschadan oʻzlashgan soʻzlar]]
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
Ichki yonishli dvigateldan yoki boshqa biror manbadan energiya olib ishlaydigan koʻchma elektr stansiya; [[yuritkich]]. {{misol|Olimjon qoʻlini koʻtarib, kichkina {{ajrat|dvijok}} taqillayotgan joyni, dala shiyponida chaqnab turgan chiroqlarni koʻr-satdi.|[[w:Sh. Rashidov|Sh. Rashidov]]|Boʻrondan kuchli}}. {{misol|Al/Sh-qayerda {{ajrat|dvijok}} tapilladi.|[[w:P. Qodirov|P. Qodirov]]|Erk}}.
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
{{OʻTIL|ДВИЖОК}}
== Tarjimalari ==
afym8i6t66suz3m0vgcy29lrax2k95x
dvigatelʼ
0
131684
640119
564918
2026-07-31T12:53:59Z
~2026-42231-78
13633
640119
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''dvi-ga-telʼ'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
[[yuritkich]]
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
{{uz-interj}}
===Talaffuz===
{{chiziqcha|dvi|ga|telʼ}}
tmqckk09cwo6ddwfqun2kjf1ejpkdtm
ある
0
162075
640123
636264
2026-08-01T02:41:34Z
Yokubjon Juraev
8265
640123
wikitext
text/x-wiki
{{-ja-}}
[[bo‘lmoq]] (jonsiz narsalarga nisbatan). {{misol|なにぶん、零細な史料をもとにした研究{{ajrat|である}}ので、誤りを犯す可能性は大きい。諸氏の叱正をいただければ幸{{ajrat|である}}。}}
lqky9w6e8wtul8158azh5ugf2xmescu
640124
640123
2026-08-01T02:42:49Z
Yokubjon Juraev
8265
640124
wikitext
text/x-wiki
{{-ja-}}
===Boshqa ko‘rinishlari===
[[有る]]
===Ma’nosi===
[[bo‘lmoq]] (jonsiz narsalarga nisbatan). {{misol|なにぶん、零細な史料をもとにした研究{{ajrat|である}}ので、誤りを犯す可能性は大きい。諸氏の叱正をいただければ幸{{ajrat|である}}。}}
kw3ongcrux5h50qqxwvfx683ft34rzv
640125
640124
2026-08-01T02:50:20Z
Yokubjon Juraev
8265
640125
wikitext
text/x-wiki
{{-ja-}}
===Boshqa ko‘rinishlari===
[[有る]], [[御座る]]
===Ma’nosi===
[[bo‘lmoq]] (jonsiz narsalarga nisbatan). {{misol|なにぶん、零細な史料をもとにした研究{{ajrat|である}}ので、誤りを犯す可能性は大きい。諸氏の叱正をいただければ幸{{ajrat|である}}。}}
60kqncaa5ztxxqld7yorpv9pgvslwd2
640126
640125
2026-08-01T02:50:33Z
Yokubjon Juraev
8265
640126
wikitext
text/x-wiki
{{-ja-}}
===Boshqa ko‘rinishlari===
[[有る]], [[御座る]] (eskicha).
===Ma’nosi===
[[bo‘lmoq]] (jonsiz narsalarga nisbatan). {{misol|なにぶん、零細な史料をもとにした研究{{ajrat|である}}ので、誤りを犯す可能性は大きい。諸氏の叱正をいただければ幸{{ajrat|である}}。}}
n730cubijnna2o4q6qavsbphntgiq3z
640127
640126
2026-08-01T03:01:43Z
Yokubjon Juraev
8265
640127
wikitext
text/x-wiki
{{-ja-}}
===Boshqa ko‘rinishlari===
[[有る]], [[御座る]] (eskicha).
===Ma’nosi===
[[bo‘lmoq]] (jonsiz narsalarga nisbatan). Ushbu so‘z substantivga doimo で qo‘shimchasi orqali bog‘lanadi: {{misol|なにぶん、零細な史料をもとにした研究{{ajrat|である}}ので、誤りを犯す可能性は大きい。諸氏の叱正をいただければ幸{{ajrat|である}}。}}
23ay41zzspf2pas1mxj0zz13c2sr9tl
640137
640127
2026-08-01T03:52:04Z
Yokubjon Juraev
8265
640137
wikitext
text/x-wiki
{{-ja-}}
===Boshqa ko‘rinishlari===
[[有る]], [[御座る]] (eskicha).
===Ma’nosi===
[[bo‘lmoq]] (jonsiz narsalarga nisbatan). Ushbu so‘z substantivga doimo で qo‘shimchasi orqali bog‘lanib [[erur]] degan ma’noni anglatadi: {{misol|なにぶん、零細な史料をもとにした研究{{ajrat|である}}ので、誤りを犯す可能性は大きい。諸氏の叱正をいただければ幸{{ajrat|である}}。}} - Shundoq erkan, qanchalar ko‘rimsiz tarixiy materiallarga asoslangan tadqiqot bo‘lmasin, yanglishishning ehtimoli katta erur.
opet92l7l5p8hy9x66u1rp3q13izpb5
640138
640137
2026-08-01T03:54:39Z
Yokubjon Juraev
8265
640138
wikitext
text/x-wiki
{{-ja-}}
===Boshqa ko‘rinishlari===
[[有る]], [[御座る]] (eskicha).
===Ma’nosi===
[[bo‘lmoq]] (jonsiz narsalarga nisbatan). Ushbu so‘z substantivga doimo で qo‘shimchasi orqali bog‘lanib [[erur]] degan ma’noni anglatadi: {{misol|なにぶん、零細な史料をもとにした研究{{ajrat|である}}ので、誤りを犯す可能性は大きい。諸氏の叱正をいただければ幸{{ajrat|である}}。}} - Shundoq erkan, qanchalar ko‘rimsiz tarixiy materiallarga asoslangan tadqiqot bo‘lmasin, yanglishishning ehtimoli katta erur. Baringiz yanglishiqlarimni ko‘rsatib o‘tadigan bo‘lsangiz, bu - yutuq erur.
2n5x3bpk0fexgv9fovaowagtpqfbh0k
640139
640138
2026-08-01T03:55:47Z
Yokubjon Juraev
8265
640139
wikitext
text/x-wiki
{{-ja-}}
===Boshqa ko‘rinishlari===
[[有る]], [[御座る]] (eskicha).
===Ma’nosi===
[[bo‘lmoq]] (jonsiz narsalarga nisbatan). Ushbu so‘z substantivga doimo で qo‘shimchasi orqali bog‘lanib [[erur]] degan ma’noni anglatadi: {{misol|なにぶん、零細な史料をもとにした研究{{ajrat|である}}ので、誤りを犯す可能性は大きい。諸氏の叱正をいただければ幸{{ajrat|である}}。|間野英二|十五世紀頭のモグーリスターン――ヴァイス汗の時代——}} - Shundoq erkan, qanchalar ko‘rimsiz tarixiy materiallarga asoslangan tadqiqot bo‘lmasin, yanglishishning ehtimoli katta erur. Baringiz yanglishiqlarimni ko‘rsatib o‘tadigan bo‘lsangiz, bu - yutuq erur.
k3967uep1gs0ylzpzde8d9twxfgayok
640140
640139
2026-08-01T04:26:07Z
Yokubjon Juraev
8265
640140
wikitext
text/x-wiki
{{-ja-}}
===Boshqa ko‘rinishlari===
[[有る]], [[御座る]] (eskicha).
===Ma’nosi===
[[bo‘lmoq]] (jonsiz narsalarga nisbatan). Ushbu so‘z substantivga doimo で qo‘shimchasi orqali bog‘lanib<ref>Harold G. Henderson: Handbook of Japanese Grammar; 26-bet.</ref> [[erur]] degan ma’noni anglatadi: {{misol|なにぶん、零細な史料をもとにした研究{{ajrat|である}}ので、誤りを犯す可能性は大きい。諸氏の叱正をいただければ幸{{ajrat|である}}。|間野英二|十五世紀頭のモグーリスターン――ヴァイス汗の時代——}} - Shundoq erkan, qanchalar ko‘rimsiz tarixiy materiallarga asoslangan tadqiqot bo‘lmasin, yanglishishning ehtimoli katta erur. Baringiz yanglishiqlarimni ko‘rsatib o‘tadigan bo‘lsangiz, bu - yutuq erur.
734ma8e8coe2tm7axd36gjmho7uok42
640141
640140
2026-08-01T04:27:44Z
Yokubjon Juraev
8265
640141
wikitext
text/x-wiki
{{-ja-}}
===Boshqa ko‘rinishlari===
[[有る]], [[御座る]] (eskicha).
===Ma’nosi===
#[[bor]], bor bo‘lmoq (o‘timsiz fe’l).
#[[bo‘lmoq]] (jonsiz narsalarga nisbatan). Ushbu so‘z substantivga doimo で qo‘shimchasi orqali bog‘lanib<ref>Harold G. Henderson: Handbook of Japanese Grammar; 26-bet.</ref> [[erur]] degan ma’noni anglatadi: {{misol|なにぶん、零細な史料をもとにした研究{{ajrat|である}}ので、誤りを犯す可能性は大きい。諸氏の叱正をいただければ幸{{ajrat|である}}。|間野英二|十五世紀頭のモグーリスターン――ヴァイス汗の時代——}} - Shundoq erkan, qanchalar ko‘rimsiz tarixiy materiallarga asoslangan tadqiqot bo‘lmasin, yanglishishning ehtimoli katta erur. Baringiz yanglishiqlarimni ko‘rsatib o‘tadigan bo‘lsangiz, bu - yutuq erur.
055r90kfos43os16nu256svgc56jliw
yuritkich
0
162825
640118
2026-07-31T12:50:11Z
~2026-42231-78
13633
„= {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''yu-rit-kich''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == Bir joydan boshqa bir joyga harakatlantirish, siljitish maʼnosini anglatuvchi [[w:Oʻzbek tili|oʻzbekcha]] ''[[yuritmoq]]'' (''[[yurmoq]]'') feʼlidan yasalgan. == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === 1. Energiyaning biror turini mexanik energiyaga aylantiruvchi va boshqa mashinani harakatga keltiruvchi mashina; dvigatel. {{misol...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
640118
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''yu-rit-kich'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
Bir joydan boshqa bir joyga harakatlantirish, siljitish maʼnosini anglatuvchi [[w:Oʻzbek tili|oʻzbekcha]] ''[[yuritmoq]]'' (''[[yurmoq]]'') feʼlidan yasalgan.
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
1. Energiyaning biror turini mexanik energiyaga aylantiruvchi va boshqa mashinani harakatga keltiruvchi mashina; dvigatel. {{misol|Avtomobil {{ajrat|yuritkich}}i.}} {{misol|Reaktiv {{ajrat|yuritkich}}li qiruvchi uchoq.}} {{misol|Mashinaning {{ajrat|yuritkich}}i ishdan chiqdi.}}
2. Kompyuterdagi vazifalarning bajarilishini taʼminlaydigan dasturiy (yoki apparat) taʼminot tizimi.
3. Videooʻyinlarning grafika, fizika, tovush va boshqa tizimlarini boshqaruvchi dasturiy asos. {{misol|Yangilangan funksiyalarga ega {{ajrat|yuritkich}}.}} {{misol|oʻyin {{ajrat|yuritkich}}i.}}
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
== Tarjimalari ==
'''oʻqquvur'''
{{Tarjimalar
|ru = двигатель, движок
|en = engine
}}
3m360ye5h4fo8l6ytrsdf7vwe6fle80
сырыт
0
162826
640142
2026-08-01T05:16:36Z
Yokubjon Juraev
8265
„{{-sah-}} ===Etimologiyasi=== Turkiy; ''yurit'' degan so‘zla o‘zakdosh erur. ===Ma’nosi=== Tashrif buyurmoq.“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
640142
wikitext
text/x-wiki
{{-sah-}}
===Etimologiyasi===
Turkiy; ''yurit'' degan so‘zla o‘zakdosh erur.
===Ma’nosi===
Tashrif buyurmoq.
2muua1kiy4ubzyyym8quhqkgxm3czpc
640143
640142
2026-08-01T05:18:29Z
Yokubjon Juraev
8265
640143
wikitext
text/x-wiki
{{-sah-}}
===Etimologiyasi===
Turkiy; ''yurit'' degan so‘zla o‘zakdosh erur.
===Ma’nosi===
#Tashrif buyurmoq.
#[[bormoq]].
#Tugallanmagan ish-harakatni anglatish uchun to‘liqsiz fe’l sifatida ishlatiladi.
gq387e2cmummnqq51bssuubqxaray62
сүүрүк
0
162827
640145
2026-08-01T05:23:12Z
Yokubjon Juraev
8265
„{{-sah-}} ===Etimologiyasi=== Turkiy. ===Ma’nosi=== [[yuguruk]].“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
640145
wikitext
text/x-wiki
{{-sah-}}
===Etimologiyasi===
Turkiy.
===Ma’nosi===
[[yuguruk]].
3ovxiq67o82uu3gnycbyurqld4a8fgw
кырса
0
162828
640148
2026-08-01T05:27:45Z
Yokubjon Juraev
8265
„{{-sah-}} ===Etimologiyasi=== Turkiy yo Mo‘g‘ulchadan; ''[[qarsoq]]'' degan so‘zla o‘zakdosh erur. ===Ma’nosi=== Qutbgi tulki.“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
640148
wikitext
text/x-wiki
{{-sah-}}
===Etimologiyasi===
Turkiy yo Mo‘g‘ulchadan; ''[[qarsoq]]'' degan so‘zla o‘zakdosh erur.
===Ma’nosi===
Qutbgi tulki.
prs3ysv3wto9wh6yi3dhrx0861ehmga