Vikilugʻat uzwiktionary https://uz.wiktionary.org/wiki/Bosh_sahifa MediaWiki 1.47.0-wmf.15 case-sensitive Media Maxsus Munozara Foydalanuvchi Foydalanuvchi munozarasi Vikilugʻat Vikilugʻat munozarasi Fayl Fayl munozarasi MediaWiki MediaWiki munozarasi Andoza Andoza munozarasi Yordam Yordam munozarasi Turkum Turkum munozarasi TimedText TimedText talk Modul Modul munozarasi Event Event talk anshlag 0 18677 640428 557543 2026-08-13T12:51:32Z Jaloliddin Po'latov 12502 /* Maʼnosi */ 640428 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = <!-- ANSHLAG [nem. Anschlag — afisha, ommaviy eʼlon] Teatr, kino va b.ning kassasida biletlar sotilib boʻlganligi haqidagi maxsus eʼlon. --> == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''ansh-lag''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == :''[[w:Nemis tili|nem.]] ''Anschlag — afisha, ommaviy eʼlon [[Turkum:Oʻzbekchada nemischadan oʻzlashgan soʻzlar]] == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === Teatr, kino va b.ning kassasida chiptalar sotilib boʻlganligi haqidagi maxsus eʼlon. === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL}} == Tarjimalari == 43vupvsmdekoxybvrbe8faeb2wnd0tq mototsikl 0 43972 640435 576561 2026-08-14T06:01:23Z ~2026-42231-78 13633 640435 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''mo-tot-sikl''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == moto.. + ''[[w:Yunon tili|yun.]]'' kyklos — doyra, gʻildirak == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === Ichki yonuv yuritkichi bilan taʼminlangan, ikki yoki uch gʻildirakli transport vositasi. {{misol|Ularning yonginasidan — trotuarga yaqin joydan {{ajrat|mototsikl}} gurullab oʻtdi. Oʻ.|[[w:Hoshimov|Hoshimov]]|Qalbingga quloq sol}}. {{misol|Shundoqqina besh-olti qadam naridan varil-laganicha kajavali "Ural" {{ajrat|mototsikl}}i oʻtib ketdi.|[[w:D. Nuriy|D. Nuriy]]|Osmon ustuni}}. === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|МОТОЦИКЛ}} == Tarjimalari == {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''mototsikl'''<br /> [[мотоцикл]], [[мотоциклет]].<br /> }} [[Turkum:Oʻzbekchada yunonchadan oʻzlashgan soʻzlar]] d8r7x4x0ukt78vsjuauuboykqztycxj neologizm 0 44864 640425 605434 2026-08-13T12:35:19Z Jaloliddin Po'latov 12502 640425 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''ne-o-logizm''' {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! Kelishik !! Birlik !! Koʻplik |- ! Bosh kelishik | neologizm || neologizmlar |- ! Qaratqich kelishigi | neologizmning || neologizmlarning |- ! Tushum kelishigi | neologizmni || neologizmlarni |- ! Joʻnalish kelishigi | neologizmga || neologizmlarga |- ! Oʻrin-payt kelishigi | neologizmda || neologizmlarda |- ! Chiqish kelishigi | neologizmdan || neologizmlardan |} == Aytilishi == == Etimologiyasi == neo.. + ''[[w:Yunon tili|yun.]]'' logos - soʻz == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === {{tlsh.|uz}} Tilda turli ehtiyojlar natijasida yangidan paydo boʻlgan soʻz yoki soʻz birikmasi. {{misol|Til rivojlangan sari {{ajrat|neologizm}}lar bilan bir qatorda okkazional {{ajrat|neologizm}}lar ham vujudga keladi.|[[w:"OʻTA"|"OʻTA"]]}}. === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|НЕОЛОГИЗМ}} == Tarjimalari == {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''neologizm'''<br /> {{izoh|лингв.}} [[неологизм]].<br /> }} [[Turkum:Oʻzbekchada yunonchadan oʻzlashgan soʻzlar]] hs8lf6ojoqesmtp18ptnre3fq6wh117 640426 640425 2026-08-13T12:35:47Z Jaloliddin Po'latov 12502 640426 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''ne-o-logizm''' {| class="wikitable" style="text-align:left;" ! Kelishik !! Birlik !! Koʻplik |- ! Bosh kelishik | neologizm || neologizmlar |- ! Qaratqich kelishigi | neologizmning || neologizmlarning |- ! Tushum kelishigi | neologizmni || neologizmlarni |- ! Joʻnalish kelishigi | neologizmga || neologizmlarga |- ! Oʻrin-payt kelishigi | neologizmda || neologizmlarda |- ! Chiqish kelishigi | neologizmdan || neologizmlardan |} == Aytilishi == == Etimologiyasi == neo.. + ''[[w:Yunon tili|yun.]]'' logos - soʻz == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === {{tlsh.|uz}} Tilda turli ehtiyojlar natijasida yangidan paydo boʻlgan soʻz yoki soʻz birikmasi. {{misol|Til rivojlangan sari {{ajrat|neologizm}}lar bilan bir qatorda okkazional {{ajrat|neologizm}}lar ham vujudga keladi.|[[w:"OʻTA"|"OʻTA"]]}}. === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|НЕОЛОГИЗМ}} == Tarjimalari == {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''neologizm'''<br /> {{izoh|лингв.}} [[неологизм]].<br /> }} [[Turkum:Oʻzbekchada yunonchadan oʻzlashgan soʻzlar]] hd91i7mfmp1b5o66rzhwyf2y0bgc4qs 640427 640426 2026-08-13T12:36:51Z Jaloliddin Po'latov 12502 640427 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''ne-o-logizm''' {| class="wikitable floatright" style="text-align:center;" ! Kelishik !! Birlik !! Koʻplik |- ! Bosh kelishik | neologizm || neologizmlar |- ! Qaratqich kelishigi | neologizmning || neologizmlarning |- ! Tushum kelishigi | neologizmni || neologizmlarni |- ! Joʻnalish kelishigi | neologizmga || neologizmlarga |- ! Oʻrin-payt kelishigi | neologizmda || neologizmlarda |- ! Chiqish kelishigi | neologizmdan || neologizmlardan |} == Aytilishi == == Etimologiyasi == neo.. + ''[[w:Yunon tili|yun.]]'' logos - soʻz == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === {{tlsh.|uz}} Tilda turli ehtiyojlar natijasida yangidan paydo boʻlgan soʻz yoki soʻz birikmasi. {{misol|Til rivojlangan sari {{ajrat|neologizm}}lar bilan bir qatorda okkazional {{ajrat|neologizm}}lar ham vujudga keladi.|[[w:"OʻTA"|"OʻTA"]]}}. === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|НЕОЛОГИЗМ}} == Tarjimalari == {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''neologizm'''<br /> {{izoh|лингв.}} [[неологизм]].<br /> }} [[Turkum:Oʻzbekchada yunonchadan oʻzlashgan soʻzlar]] l03c0ig8hebjhjvcwrc94sa2rnyoubd pulemyot 0 47373 640433 623859 2026-08-14T05:28:39Z ~2026-42231-78 13633 640433 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''pu-lem-yot''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == ''\[[w:Rus tili|r.]]'' pulya — oʻq va metat — ot-moq == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === Oʻqni tez otadigan avtomatik qurol, [[oʻqsochar]], [[yuzotar]]; {{misol|Kul {{ajrat|pulemyot}}i. Lentali {{ajrat|pulemyot}},}} m {{misol|Bu orada xalq oqimi Urda tomonga yoʻl oldi. Alla-qayerda {{ajrat|pulemyot}} tarilladi.|[[w:H. Gʻulom|H. Gʻulom]]|Mashʼal}}. {{misol|Tepalikning etagida pisib yotgan nemis {{ajrat|pulemyot}}i piyoda askarlarimizni yonboshdan oʻqqa tuta boshladi.|[[w:A. Qahhor|A. Qahhor]]|Ol-tin yulduz}}. === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ПУЛЕМЁТ}} == Tarjimalari == {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''pulemyot'''<br /> {{izoh|воен}}. [[пулемёт]]; // [[пулемётный]]; {{tarjmisoli|zenit pulemyoti }} зенитный пулемёт; {{tarjmisoli|stanokli pulemyot }} станковый пулемёт; {{tarjmisoli|qoʻl pulemyoti }} ручной пулемёт; {{tarjmisoli|pulemyot lentasi }} пулемётная лента; {{tarjmisoli|pulemyotdan yogʻdirilgan oʻq }} пулемётный огонь; {{tarjmisoli|pulemyot otmoq }} стрелять из пулемёта.<br /> }} [[Turkum:Oʻzbekchada ruschadan oʻzlashgan soʻzlar]] 8ao7m2hlanfw0kew3lzuwy53pi1b0rm chaqnoq 0 56576 640432 562216 2026-08-14T05:26:42Z ~2026-42231-78 13633 640432 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''chaq-noq''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === 1. Yarqiroq; nurli, yorqin. {{misol|Goʻyo {{ajrat|chaqnoq}} yulduz paydo boʻldi-yu, Fikrday yilt etib kechdi samodan.|[[w:X. Davron|X. Davron]]}}. {{misol|Yosh doʻstim, senga qarab turib havasim keladi: yuzlaring-da yoshlikka xos tarovat, koʻzlaringda {{ajrat|chaqnoq}} nur.|[[w:Gazetadan|Gazetadan]]}}. 2. Signal berish va tevarakni yoritish uchun osmonga qarata otiladigan raketa ([[oʻq-dori]]) turi. Chaqnoqlarni otadigan qurol chaqnoq [[toʻpponcha]] deyiladi. {{misol|Favqulodda holatlarda {{ajrat|chaqnoq}}larni ishga soling.}} {{misol|Toʻpponchadan otilgan {{ajrat|chaqnoq}} qorongʻi adirni yoritdi.}} === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ЧАҚНОҚ}} == Tarjimalari == {{Tarjimalar |en = flare }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = <b>[[chaqnoq]]</b></br> [[сверкающий]], [[блестящий]]; <b>Mirhosil... juda uzoq koʻringan kul rang osmondagi chaqnoq yulduzlarni koʻzdan kechirdi </b>(Ѓ. Ѓулом, «Сенга интиламан») Мирхасиль наблюдал сверкающие звёзды на сером небе; {{tarjmisoli|uning koʻzlari ~ edi }} его глаза сверкали.</br> }} 4pbx71gvt633g0hrayl16moaelklhax глушитель 0 69560 640434 617145 2026-08-14T05:46:29Z ~2026-42231-78 13633 640434 wikitext text/x-wiki {{-ru-}} == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''глу-ши-тель''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === <b>[[глушитель]] </b>{{izoh|м }}</br> <b>1</b>{{izoh| спец. }}[[soʻndirgich]] ([[ovozni]], [[shovqinni]] [[pasaytiradigan]] [[asbob]], [[moslama]]);</br> <b>2</b> {{izoh|перен. чего }}[[boʻgʻuvchi]]: [[gʻov]] [[soluvchi]], [[toʻsqinlik]] ([[monelik]]) [[qiluvchi]]; {{tarjmisoli|~ просвещения}} marifatni boʻgʻuvchi, marifat dushmani.</br> === Sinonimlari === === Antonimlari === == Tarjimalari == kd1ys2erxltcvpeffbfeq90t1a5olax yuritkich 0 162825 640438 640118 2026-08-14T06:55:04Z ~2026-42231-78 13633 640438 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''yu-rit-kich''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == Bir joydan boshqa bir joyga harakatlantirish, siljitish maʼnosini anglatuvchi [[w:Oʻzbek tili|oʻzbekcha]] ''[[yuritmoq]]'' (''[[yurmoq]]'') feʼlidan yasalgan. == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === 1. Energiyaning biror turini mexanik energiyaga aylantiruvchi va boshqa mashinani harakatga keltiruvchi mashina; dvigatel. {{misol|Avtomobil {{ajrat|yuritkich}}i.}} {{misol|Reaktiv {{ajrat|yuritkich}}li qiruvchi uchoq.}} {{misol|Mashinaning {{ajrat|yuritkich}}i ishdan chiqdi.}} 2. Kompyuterdagi vazifalarning bajarilishini taʼminlaydigan dasturiy (yoki apparat) taʼminot tizimi. 3. Videooʻyinlarning grafika, fizika, tovush va boshqa tizimlarini boshqaruvchi dasturiy asos. {{misol|Yangilangan funksiyalarga ega {{ajrat|yuritkich}}.}} {{misol|oʻyin {{ajrat|yuritkich}}i.}} === Sinonimlari === === Antonimlari === == Tarjimalari == '''yuritkich''' {{Tarjimalar |ru = двигатель, движок |en = engine }} 9wp4m4kde53t56ax0ugswbl2o63hbah сото 0 162833 640431 640175 2026-08-13T17:04:21Z Yokubjon Juraev 8265 640431 wikitext text/x-wiki {{-sah-}} ===Etimologiyasi=== Turkiy; Uyg‘urchadagi ''[[يوتا]]'' degan so‘zla o‘zakdosh erur<ref>В. Г. Попов: Названия видов старинного якутского наступательного холодного оружия как объекта сравнительного исследования; 109-bet.</ref>. ===Ma’nosi=== [[boldir]]. ih2jtn8f6gnx4z4rw8gljsj7e1qcqs3 yurim 0 162894 640437 640414 2026-08-14T06:54:06Z ~2026-42231-78 13633 640437 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''yu-rim''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == [[w:Oʻzbek tili|Oʻzbekcha]] ''[[yurmoq]]'' feʼlidan yasalgan. == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === 1. Transportning umumiy bosib oʻtgan yoʻli (masofasi). {{misol|Avtomobil {{ajrat|yurim}}i.}} === Sinonimlari === === Antonimlari === == Tarjimalari == '''yurim''' {{Tarjimalar |ru = пробег |en = mileage }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = <b>yurim<br /> 1 </b>[[пробег]]; {{tarjmisoli|mashinaning yurimi katta}} у машины большой пробег;<br /> }} s8ujhz6mfhntmup230b2v6rcpc88lg2 soldaut 0 162896 640429 2026-08-13T13:21:04Z Jaloliddin Po'latov 12502 „= {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''sold-aut''' {| class="wikitable floatright" style="text-align:center;" ! Kelishik !! Birlik !! Koʻplik |- ! Bosh kelishik | soldaut || soldautlar |- ! Qaratqich kelishigi | soldautning || soldautlarning |- ! Tushum kelishigi | soldautni || soldautlarni |- ! Joʻnalish kelishigi | soldautga || soldautlarga |- ! Oʻrin-payt kelishigi | soldautda || soldautlarda |- ! Chiqish kelishigi | sold...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 640429 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''sold-aut''' {| class="wikitable floatright" style="text-align:center;" ! Kelishik !! Birlik !! Koʻplik |- ! Bosh kelishik | soldaut || soldautlar |- ! Qaratqich kelishigi | soldautning || soldautlarning |- ! Tushum kelishigi | soldautni || soldautlarni |- ! Joʻnalish kelishigi | soldautga || soldautlarga |- ! Oʻrin-payt kelishigi | soldautda || soldautlarda |- ! Chiqish kelishigi | soldautdan || soldautlardan |} == Aytilishi == == Etimologiyasi == ''[[w:Ingliz tili|ingl.]]'' sold out «sotib boʻlingan» soʻzidan kelib chiqadi. Ogʻzaki nutqda 2010-yillardan beri ishlatiladi. == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === {{neol.|uz}} tadbir (konsert, teatr, oʻyin) uchun barcha chiptalar yoki doʻkondagi muayyan mahsulotlar toʻliq sotilib tugaganini anglatuvchi xalqaro atamadir. {{misol|Boʻladi soldaut, qoldi toʻrtta fasl.|[[https://genius.com/Aaabagnale-hustle-lyrics|"Genius"]]}}. === Sinonimlari === 1. [[anshlag]] === Antonimlari === == Tarjimalari == {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''soldaut'''<br /> {{izoh|лингв.}} [[солд-аут]].<br /> }} [[Turkum:Oʻzbekchada inglizchadan oʻzlashgan soʻzlar]] [[Turkum:Oʻzbekchada oʻzlashgan soʻzlar]] mbm7maxe2ce16z743feq8ublewuxec8 640430 640429 2026-08-13T13:32:07Z Jaloliddin Po'latov 12502 640430 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''sold-aut''' {| class="wikitable floatright" style="text-align:center;" ! Kelishiklar !! b.s. !! k.s. |- ! Bosh k. | soldaut || soldautlar |- ! Qaratqich k. | soldautning || soldautlarning |- ! Tushum k. | soldautni || soldautlarni |- ! Joʻnalish k. | soldautga || soldautlarga |- ! Oʻrin-payt k. | soldautda || soldautlarda |- ! Chiqish k. | soldautdan || soldautlardan |} == Aytilishi == == Etimologiyasi == ''[[w:Ingliz tili|ingl.]]'' sold out «sotib boʻlingan» soʻzidan kelib chiqadi. Ogʻzaki nutqda 2010-yillardan beri ishlatiladi. == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === {{neol.|uz}} tadbir (konsert, teatr, oʻyin) uchun barcha chiptalar yoki doʻkondagi muayyan mahsulotlar toʻliq sotilib tugaganini anglatuvchi xalqaro atamadir. {{misol|Boʻladi soldaut, qoldi toʻrtta fasl.|[[https://genius.com/Aaabagnale-hustle-lyrics|"Genius"]]}}. === Sinonimlari === 1. [[anshlag]] === Antonimlari === == Tarjimalari == {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''soldaut'''<br /> {{izoh|лингв.}} [[солд-аут]].<br /> }} [[Turkum:Oʻzbekchada inglizchadan oʻzlashgan soʻzlar]] [[Turkum:Oʻzbekchada oʻzlashgan soʻzlar]] qsl65gfxnnq4sp8ckcd9kvcg0in4n4l soʻndirgich 0 162897 640436 2026-08-14T06:22:15Z ~2026-42231-78 13633 „= {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''soʻn-dir-gich''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == Tovushni pasaytirish, kuchsizlantirish maʼnolarini anglatuvchi [[w:Oʻzbek tili|oʻzbekcha]] ''[[soʻndirmoq]]'' (''[[soʻnmoq]]'') feʼlidan yasalgan. == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === 1. Oʻtochar qurolning [[oʻqquvur]]iga taqiladigan va undan chiquvchi oʻq tovushini pasaytiruvchi moslama. {{misol|Miltiqqa {{ajrat|so...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 640436 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''soʻn-dir-gich''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == Tovushni pasaytirish, kuchsizlantirish maʼnolarini anglatuvchi [[w:Oʻzbek tili|oʻzbekcha]] ''[[soʻndirmoq]]'' (''[[soʻnmoq]]'') feʼlidan yasalgan. == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === 1. Oʻtochar qurolning [[oʻqquvur]]iga taqiladigan va undan chiquvchi oʻq tovushini pasaytiruvchi moslama. {{misol|Miltiqqa {{ajrat|soʻndirgich}} taqildi.}} 2. Avtomobil va mototsiklning ichki yonuv yuritkichidan chiqadigan shovqinni kamaytiruvchi qurilma. === Sinonimlari === === Antonimlari === == Tarjimalari == '''soʻndirgich''' {{Tarjimalar |ru = глушитель |en = silencer, muffler }} gemjpgv4qrfq65uz4zaqxda2fgnd5ls