Vikilugʻat
uzwiktionary
https://uz.wiktionary.org/wiki/Bosh_sahifa
MediaWiki 1.47.0-wmf.15
case-sensitive
Media
Maxsus
Munozara
Foydalanuvchi
Foydalanuvchi munozarasi
Vikilugʻat
Vikilugʻat munozarasi
Fayl
Fayl munozarasi
MediaWiki
MediaWiki munozarasi
Andoza
Andoza munozarasi
Yordam
Yordam munozarasi
Turkum
Turkum munozarasi
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul munozarasi
Event
Event talk
anshlag
0
18677
640428
557543
2026-08-13T12:51:32Z
Jaloliddin Po'latov
12502
/* Maʼnosi */
640428
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
<!--
ANSHLAG [nem. Anschlag — afisha, ommaviy eʼlon] Teatr, kino va b.ning kassasida biletlar sotilib boʻlganligi haqidagi maxsus eʼlon.
-->
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''ansh-lag'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
:''[[w:Nemis tili|nem.]] ''Anschlag — afisha, ommaviy eʼlon
[[Turkum:Oʻzbekchada nemischadan oʻzlashgan soʻzlar]]
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
Teatr, kino va b.ning kassasida chiptalar sotilib boʻlganligi haqidagi maxsus eʼlon.
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
{{OʻTIL}}
== Tarjimalari ==
43vupvsmdekoxybvrbe8faeb2wnd0tq
mototsikl
0
43972
640435
576561
2026-08-14T06:01:23Z
~2026-42231-78
13633
640435
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''mo-tot-sikl'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
moto.. + ''[[w:Yunon tili|yun.]]'' kyklos — doyra, gʻildirak
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
Ichki yonuv yuritkichi bilan taʼminlangan, ikki yoki uch gʻildirakli transport vositasi. {{misol|Ularning yonginasidan — trotuarga yaqin joydan {{ajrat|mototsikl}} gurullab oʻtdi. Oʻ.|[[w:Hoshimov|Hoshimov]]|Qalbingga quloq sol}}. {{misol|Shundoqqina besh-olti qadam naridan varil-laganicha kajavali "Ural" {{ajrat|mototsikl}}i oʻtib ketdi.|[[w:D. Nuriy|D. Nuriy]]|Osmon ustuni}}.
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
{{OʻTIL|МОТОЦИКЛ}}
== Tarjimalari ==
{{Tarjimalar
|ru =
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = '''mototsikl'''<br />
[[мотоцикл]], [[мотоциклет]].<br />
}}
[[Turkum:Oʻzbekchada yunonchadan oʻzlashgan soʻzlar]]
d8r7x4x0ukt78vsjuauuboykqztycxj
neologizm
0
44864
640425
605434
2026-08-13T12:35:19Z
Jaloliddin Po'latov
12502
640425
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''ne-o-logizm'''
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! Kelishik !! Birlik !! Koʻplik
|-
! Bosh kelishik
| neologizm || neologizmlar
|-
! Qaratqich kelishigi
| neologizmning || neologizmlarning
|-
! Tushum kelishigi
| neologizmni || neologizmlarni
|-
! Joʻnalish kelishigi
| neologizmga || neologizmlarga
|-
! Oʻrin-payt kelishigi
| neologizmda || neologizmlarda
|-
! Chiqish kelishigi
| neologizmdan || neologizmlardan
|}
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
neo.. + ''[[w:Yunon tili|yun.]]'' logos - soʻz
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
{{tlsh.|uz}} Tilda turli ehtiyojlar natijasida yangidan paydo boʻlgan soʻz yoki soʻz birikmasi. {{misol|Til rivojlangan sari {{ajrat|neologizm}}lar bilan bir qatorda okkazional {{ajrat|neologizm}}lar ham vujudga keladi.|[[w:"OʻTA"|"OʻTA"]]}}.
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
{{OʻTIL|НЕОЛОГИЗМ}}
== Tarjimalari ==
{{Tarjimalar
|ru =
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = '''neologizm'''<br />
{{izoh|лингв.}} [[неологизм]].<br />
}}
[[Turkum:Oʻzbekchada yunonchadan oʻzlashgan soʻzlar]]
hs8lf6ojoqesmtp18ptnre3fq6wh117
640426
640425
2026-08-13T12:35:47Z
Jaloliddin Po'latov
12502
640426
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''ne-o-logizm'''
{| class="wikitable" style="text-align:left;"
! Kelishik !! Birlik !! Koʻplik
|-
! Bosh kelishik
| neologizm || neologizmlar
|-
! Qaratqich kelishigi
| neologizmning || neologizmlarning
|-
! Tushum kelishigi
| neologizmni || neologizmlarni
|-
! Joʻnalish kelishigi
| neologizmga || neologizmlarga
|-
! Oʻrin-payt kelishigi
| neologizmda || neologizmlarda
|-
! Chiqish kelishigi
| neologizmdan || neologizmlardan
|}
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
neo.. + ''[[w:Yunon tili|yun.]]'' logos - soʻz
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
{{tlsh.|uz}} Tilda turli ehtiyojlar natijasida yangidan paydo boʻlgan soʻz yoki soʻz birikmasi. {{misol|Til rivojlangan sari {{ajrat|neologizm}}lar bilan bir qatorda okkazional {{ajrat|neologizm}}lar ham vujudga keladi.|[[w:"OʻTA"|"OʻTA"]]}}.
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
{{OʻTIL|НЕОЛОГИЗМ}}
== Tarjimalari ==
{{Tarjimalar
|ru =
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = '''neologizm'''<br />
{{izoh|лингв.}} [[неологизм]].<br />
}}
[[Turkum:Oʻzbekchada yunonchadan oʻzlashgan soʻzlar]]
hd91i7mfmp1b5o66rzhwyf2y0bgc4qs
640427
640426
2026-08-13T12:36:51Z
Jaloliddin Po'latov
12502
640427
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''ne-o-logizm'''
{| class="wikitable floatright" style="text-align:center;"
! Kelishik !! Birlik !! Koʻplik
|-
! Bosh kelishik
| neologizm || neologizmlar
|-
! Qaratqich kelishigi
| neologizmning || neologizmlarning
|-
! Tushum kelishigi
| neologizmni || neologizmlarni
|-
! Joʻnalish kelishigi
| neologizmga || neologizmlarga
|-
! Oʻrin-payt kelishigi
| neologizmda || neologizmlarda
|-
! Chiqish kelishigi
| neologizmdan || neologizmlardan
|}
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
neo.. + ''[[w:Yunon tili|yun.]]'' logos - soʻz
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
{{tlsh.|uz}} Tilda turli ehtiyojlar natijasida yangidan paydo boʻlgan soʻz yoki soʻz birikmasi. {{misol|Til rivojlangan sari {{ajrat|neologizm}}lar bilan bir qatorda okkazional {{ajrat|neologizm}}lar ham vujudga keladi.|[[w:"OʻTA"|"OʻTA"]]}}.
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
{{OʻTIL|НЕОЛОГИЗМ}}
== Tarjimalari ==
{{Tarjimalar
|ru =
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = '''neologizm'''<br />
{{izoh|лингв.}} [[неологизм]].<br />
}}
[[Turkum:Oʻzbekchada yunonchadan oʻzlashgan soʻzlar]]
l03c0ig8hebjhjvcwrc94sa2rnyoubd
pulemyot
0
47373
640433
623859
2026-08-14T05:28:39Z
~2026-42231-78
13633
640433
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''pu-lem-yot'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
''\[[w:Rus tili|r.]]'' pulya — oʻq va metat — ot-moq
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
Oʻqni tez otadigan avtomatik qurol, [[oʻqsochar]], [[yuzotar]]; {{misol|Kul {{ajrat|pulemyot}}i. Lentali {{ajrat|pulemyot}},}} m {{misol|Bu orada xalq oqimi Urda tomonga yoʻl oldi. Alla-qayerda {{ajrat|pulemyot}} tarilladi.|[[w:H. Gʻulom|H. Gʻulom]]|Mashʼal}}. {{misol|Tepalikning etagida pisib yotgan nemis {{ajrat|pulemyot}}i piyoda askarlarimizni yonboshdan oʻqqa tuta boshladi.|[[w:A. Qahhor|A. Qahhor]]|Ol-tin yulduz}}.
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
{{OʻTIL|ПУЛЕМЁТ}}
== Tarjimalari ==
{{Tarjimalar
|ru =
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = '''pulemyot'''<br />
{{izoh|воен}}. [[пулемёт]]; // [[пулемётный]]; {{tarjmisoli|zenit pulemyoti }} зенитный пулемёт; {{tarjmisoli|stanokli pulemyot }} станковый пулемёт; {{tarjmisoli|qoʻl pulemyoti }} ручной пулемёт; {{tarjmisoli|pulemyot lentasi }} пулемётная лента; {{tarjmisoli|pulemyotdan yogʻdirilgan oʻq }} пулемётный огонь; {{tarjmisoli|pulemyot otmoq }} стрелять из пулемёта.<br />
}}
[[Turkum:Oʻzbekchada ruschadan oʻzlashgan soʻzlar]]
8ao7m2hlanfw0kew3lzuwy53pi1b0rm
chaqnoq
0
56576
640432
562216
2026-08-14T05:26:42Z
~2026-42231-78
13633
640432
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''chaq-noq'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
1. Yarqiroq; nurli, yorqin. {{misol|Goʻyo {{ajrat|chaqnoq}} yulduz paydo boʻldi-yu, Fikrday yilt etib kechdi samodan.|[[w:X. Davron|X. Davron]]}}. {{misol|Yosh doʻstim, senga qarab turib havasim keladi: yuzlaring-da yoshlikka xos tarovat, koʻzlaringda {{ajrat|chaqnoq}} nur.|[[w:Gazetadan|Gazetadan]]}}.
2. Signal berish va tevarakni yoritish uchun osmonga qarata otiladigan raketa ([[oʻq-dori]]) turi. Chaqnoqlarni otadigan qurol chaqnoq [[toʻpponcha]] deyiladi. {{misol|Favqulodda holatlarda {{ajrat|chaqnoq}}larni ishga soling.}} {{misol|Toʻpponchadan otilgan {{ajrat|chaqnoq}} qorongʻi adirni yoritdi.}}
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
{{OʻTIL|ЧАҚНОҚ}}
== Tarjimalari ==
{{Tarjimalar
|en = flare
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = <b>[[chaqnoq]]</b></br>
[[сверкающий]], [[блестящий]]; <b>Mirhosil... juda uzoq koʻringan kul rang osmondagi chaqnoq yulduzlarni koʻzdan kechirdi </b>(Ѓ. Ѓулом, «Сенга интиламан») Мирхасиль наблюдал сверкающие звёзды на сером небе; {{tarjmisoli|uning koʻzlari ~ edi }} его глаза сверкали.</br>
}}
4pbx71gvt633g0hrayl16moaelklhax
глушитель
0
69560
640434
617145
2026-08-14T05:46:29Z
~2026-42231-78
13633
640434
wikitext
text/x-wiki
{{-ru-}}
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''глу-ши-тель'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
<b>[[глушитель]] </b>{{izoh|м }}</br>
<b>1</b>{{izoh| спец. }}[[soʻndirgich]] ([[ovozni]], [[shovqinni]] [[pasaytiradigan]] [[asbob]], [[moslama]]);</br>
<b>2</b> {{izoh|перен. чего }}[[boʻgʻuvchi]]: [[gʻov]] [[soluvchi]], [[toʻsqinlik]] ([[monelik]]) [[qiluvchi]]; {{tarjmisoli|~ просвещения}} marifatni boʻgʻuvchi, marifat dushmani.</br>
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
== Tarjimalari ==
kd1ys2erxltcvpeffbfeq90t1a5olax
yuritkich
0
162825
640438
640118
2026-08-14T06:55:04Z
~2026-42231-78
13633
640438
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''yu-rit-kich'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
Bir joydan boshqa bir joyga harakatlantirish, siljitish maʼnosini anglatuvchi [[w:Oʻzbek tili|oʻzbekcha]] ''[[yuritmoq]]'' (''[[yurmoq]]'') feʼlidan yasalgan.
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
1. Energiyaning biror turini mexanik energiyaga aylantiruvchi va boshqa mashinani harakatga keltiruvchi mashina; dvigatel. {{misol|Avtomobil {{ajrat|yuritkich}}i.}} {{misol|Reaktiv {{ajrat|yuritkich}}li qiruvchi uchoq.}} {{misol|Mashinaning {{ajrat|yuritkich}}i ishdan chiqdi.}}
2. Kompyuterdagi vazifalarning bajarilishini taʼminlaydigan dasturiy (yoki apparat) taʼminot tizimi.
3. Videooʻyinlarning grafika, fizika, tovush va boshqa tizimlarini boshqaruvchi dasturiy asos. {{misol|Yangilangan funksiyalarga ega {{ajrat|yuritkich}}.}} {{misol|oʻyin {{ajrat|yuritkich}}i.}}
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
== Tarjimalari ==
'''yuritkich'''
{{Tarjimalar
|ru = двигатель, движок
|en = engine
}}
9wp4m4kde53t56ax0ugswbl2o63hbah
сото
0
162833
640431
640175
2026-08-13T17:04:21Z
Yokubjon Juraev
8265
640431
wikitext
text/x-wiki
{{-sah-}}
===Etimologiyasi===
Turkiy; Uyg‘urchadagi ''[[يوتا]]'' degan so‘zla o‘zakdosh erur<ref>В. Г. Попов: Названия видов старинного якутского наступательного холодного оружия как объекта сравнительного исследования; 109-bet.</ref>.
===Ma’nosi===
[[boldir]].
ih2jtn8f6gnx4z4rw8gljsj7e1qcqs3
yurim
0
162894
640437
640414
2026-08-14T06:54:06Z
~2026-42231-78
13633
640437
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''yu-rim'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
[[w:Oʻzbek tili|Oʻzbekcha]] ''[[yurmoq]]'' feʼlidan yasalgan.
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
1. Transportning umumiy bosib oʻtgan yoʻli (masofasi). {{misol|Avtomobil {{ajrat|yurim}}i.}}
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
== Tarjimalari ==
'''yurim'''
{{Tarjimalar
|ru = пробег
|en = mileage
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = <b>yurim<br />
1 </b>[[пробег]]; {{tarjmisoli|mashinaning yurimi katta}} у машины большой пробег;<br />
}}
s8ujhz6mfhntmup230b2v6rcpc88lg2
soldaut
0
162896
640429
2026-08-13T13:21:04Z
Jaloliddin Po'latov
12502
„= {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''sold-aut''' {| class="wikitable floatright" style="text-align:center;" ! Kelishik !! Birlik !! Koʻplik |- ! Bosh kelishik | soldaut || soldautlar |- ! Qaratqich kelishigi | soldautning || soldautlarning |- ! Tushum kelishigi | soldautni || soldautlarni |- ! Joʻnalish kelishigi | soldautga || soldautlarga |- ! Oʻrin-payt kelishigi | soldautda || soldautlarda |- ! Chiqish kelishigi | sold...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
640429
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''sold-aut'''
{| class="wikitable floatright" style="text-align:center;"
! Kelishik !! Birlik !! Koʻplik
|-
! Bosh kelishik
| soldaut || soldautlar
|-
! Qaratqich kelishigi
| soldautning || soldautlarning
|-
! Tushum kelishigi
| soldautni || soldautlarni
|-
! Joʻnalish kelishigi
| soldautga || soldautlarga
|-
! Oʻrin-payt kelishigi
| soldautda || soldautlarda
|-
! Chiqish kelishigi
| soldautdan || soldautlardan
|}
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
''[[w:Ingliz tili|ingl.]]'' sold out «sotib boʻlingan» soʻzidan kelib chiqadi. Ogʻzaki nutqda 2010-yillardan beri ishlatiladi.
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
{{neol.|uz}} tadbir (konsert, teatr, oʻyin) uchun barcha chiptalar yoki doʻkondagi muayyan mahsulotlar toʻliq sotilib tugaganini anglatuvchi xalqaro atamadir. {{misol|Boʻladi soldaut, qoldi toʻrtta fasl.|[[https://genius.com/Aaabagnale-hustle-lyrics|"Genius"]]}}.
=== Sinonimlari ===
1. [[anshlag]]
=== Antonimlari ===
== Tarjimalari ==
{{Tarjimalar
|ru =
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = '''soldaut'''<br />
{{izoh|лингв.}} [[солд-аут]].<br />
}}
[[Turkum:Oʻzbekchada inglizchadan oʻzlashgan soʻzlar]]
[[Turkum:Oʻzbekchada oʻzlashgan soʻzlar]]
mbm7maxe2ce16z743feq8ublewuxec8
640430
640429
2026-08-13T13:32:07Z
Jaloliddin Po'latov
12502
640430
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''sold-aut'''
{| class="wikitable floatright" style="text-align:center;"
! Kelishiklar !! b.s. !! k.s.
|-
! Bosh k.
| soldaut || soldautlar
|-
! Qaratqich k.
| soldautning || soldautlarning
|-
! Tushum k.
| soldautni || soldautlarni
|-
! Joʻnalish k.
| soldautga || soldautlarga
|-
! Oʻrin-payt k.
| soldautda || soldautlarda
|-
! Chiqish k.
| soldautdan || soldautlardan
|}
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
''[[w:Ingliz tili|ingl.]]'' sold out «sotib boʻlingan» soʻzidan kelib chiqadi. Ogʻzaki nutqda 2010-yillardan beri ishlatiladi.
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
{{neol.|uz}} tadbir (konsert, teatr, oʻyin) uchun barcha chiptalar yoki doʻkondagi muayyan mahsulotlar toʻliq sotilib tugaganini anglatuvchi xalqaro atamadir. {{misol|Boʻladi soldaut, qoldi toʻrtta fasl.|[[https://genius.com/Aaabagnale-hustle-lyrics|"Genius"]]}}.
=== Sinonimlari ===
1. [[anshlag]]
=== Antonimlari ===
== Tarjimalari ==
{{Tarjimalar
|ru =
}}
{{Tarjimalar
|tur = keng
|ru = '''soldaut'''<br />
{{izoh|лингв.}} [[солд-аут]].<br />
}}
[[Turkum:Oʻzbekchada inglizchadan oʻzlashgan soʻzlar]]
[[Turkum:Oʻzbekchada oʻzlashgan soʻzlar]]
qsl65gfxnnq4sp8ckcd9kvcg0in4n4l
soʻndirgich
0
162897
640436
2026-08-14T06:22:15Z
~2026-42231-78
13633
„= {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''soʻn-dir-gich''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == Tovushni pasaytirish, kuchsizlantirish maʼnolarini anglatuvchi [[w:Oʻzbek tili|oʻzbekcha]] ''[[soʻndirmoq]]'' (''[[soʻnmoq]]'') feʼlidan yasalgan. == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === 1. Oʻtochar qurolning [[oʻqquvur]]iga taqiladigan va undan chiquvchi oʻq tovushini pasaytiruvchi moslama. {{misol|Miltiqqa {{ajrat|so...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi
640436
wikitext
text/x-wiki
= {{-uz-}} =
== Morfologik va sintaktik xususiyatlari ==
'''soʻn-dir-gich'''
== Aytilishi ==
== Etimologiyasi ==
Tovushni pasaytirish, kuchsizlantirish maʼnolarini anglatuvchi [[w:Oʻzbek tili|oʻzbekcha]] ''[[soʻndirmoq]]'' (''[[soʻnmoq]]'') feʼlidan yasalgan.
== Maʼnoviy xususiyatlari ==
=== Maʼnosi ===
1. Oʻtochar qurolning [[oʻqquvur]]iga taqiladigan va undan chiquvchi oʻq tovushini pasaytiruvchi moslama. {{misol|Miltiqqa {{ajrat|soʻndirgich}} taqildi.}}
2. Avtomobil va mototsiklning ichki yonuv yuritkichidan chiqadigan shovqinni kamaytiruvchi qurilma.
=== Sinonimlari ===
=== Antonimlari ===
== Tarjimalari ==
'''soʻndirgich'''
{{Tarjimalar
|ru = глушитель
|en = silencer, muffler
}}
gemjpgv4qrfq65uz4zaqxda2fgnd5ls