Wikipedia vecwiki https://vec.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Prinsipio MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter Mèdia Speçałe Discusion Utensa Discusion Utensa Wikipedia Discusion Wikipedia File Discusion File MediaWiki Discusion MediaWiki Modeło Discusion Modeło Juto Discusion Juto Categoria Discusion Categoria Portałe Discussion portałe Projeto Discussion projeto TimedText TimedText talk Modulo Discussioni modulo Evento Discussioni evento Sità del Vategan 0 1689 1230968 1183761 2026-08-12T18:35:42Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1230968 wikitext text/x-wiki {{Infobox de Zeografia pułìtega |nomeCorrente = Sità del Vatican |nomeCompleto = Stato dea Sità del Vatican |nomeUfficiale = |linkBandiera = Flag of the Vatican City.svg |paginaBandiera = Bandiera vaticana |linkStemma = C o a Vatican City.svg |paginaStemma = Stema vatican |linkLocalizzazione = LocationVaticanCity.svg |linkMappa = Vaticano_mappa_it.jpg |motto = nissun |lingua = [[łéngua latina|latìn]]<ref>[http://www.vatican.va/holy_father/paul_vi/apost_constitutions/documents/hf_p-vi_apc_19670815_regimini-ecclesiae-universae_it.html Regimini Ecclesiae Universae, I, I, 10]</ref> |altrelingue = [[łengua itałiana|talian]], [[łéngua todésca|todesco]], [[łéngua fransexe|fransese]] (lengue parlàe dae [[Guardia Svisera Pontificia|Guardie Svisere]]) |caitale = Sità del Vatican<ref>La Sità del Vatican la xe na [[sità-stato]].</ref> |caitaleAbitanti = |caitaleAbitantiAnno = |goerno = [[monarchìa Ełetiva|monarchia asoluta eletiva]] a caratere vitalizio |presidente = [[papa Francesco]] |goernatore = [[Giuseppe Bertello|cardinal Giuseppe Bertello]] |primoMinistro = [[Pietro Parolin|monsignor Pietro Parolin]] |elenco cai di stato = [[Elenco dei Papi|Pontefice]] |elenco cai di goerno = [[Cardinal Segretario de Stato|Segretario de Stato]] |indipendenza = [[11 de febraro|11 febraro]] [[1929]] |ingressoONU = menbro oservador |superficieTotale = 0,44 |superficieOrdine = 261 |superficieAcqua = trascurabile |popolazioneTotale = 805 |popolazioneAnno = 2007 |popolazioneOrdine = 194 |popolazioneDensita = 1&nbsp;827 |continente = [[Eoropa|Europa]] |orario = [[Tenpo Coordenà Universałe|UTC]] +1 |valuta = [[euro]] |energia = |tld = .va |telefono = +379 <ref>(asegnà ala Sità del Vatican ma no utilixà. I numari atuali xe ativài da [[Telecom Italia]] inte el distreto italian de Roma e i xe acesibili:<br>dala Sità del Vatican co le ultime 4 o 5 cifre, come derivati de centralin,<br>dal'Italia e dai numari italiani dea [[Repùblica de San Marin|Republica de San Marin]] coa numerasion 066982 o 06698x + estension,<br>in tuti i altri casi coa numerasion +39066982 o +3906698x + estension)</ref> |targa = V <ref>sigla automobilistica uficiale</ref>, SCV <ref>sigla automobilistica corentemente utilixà par auto istitusionali</ref>, CV <ref>sigla automobilistica corentemente utilixà par auto non istitusionali</ref> |inno = ''Inno e Marcia Pontificale'' |festa = |note = }} El '''Stato de Sità del Vatican''' (in [[Łéngua latina|łatin]]. ''Status Civitatis Vaticanæ'') el xe un Stato de ła [[Eoropa]] meridional.<br> El xe na enclave rento l'[[Itàlia]] e el confina soło co [[Roma]]. == Zeografia == L'è grando soło che 0,44&nbsp;km².<br> L'è el Stato pi ceo del mondo. El teritorio vatican vero e propio l'è fato da: * [[Piasa San Piero (Roma)|Piasa San Piero]], normalmente parò gestìa da ła połisìa itałiana * ła Baxìłica de San Piero * el quartier aministrativo (a nord), indove che se cata el giornal, ła Banca, i Muxei Vaticani, ła Farmasìa e el Pronto Socorso * i famuxi Giardini Vaticani<ref>se pol vixitarli soło co un perméso de sogiorno speciałe (el pi curto del mondo: sol che sie ore) da domandar a l'Uficio Turismo e Pełegrini.</ref> (sud, sud-est). I òcupa quaxi du tersi del teritorio de ła Sità e i se slarga su par el Cołe Vatican, onde che se cata ła stasion feroviaria, el Tribunal Statałe, el Goernatorato (sede del Goernador), i ufici aministrativi de Radio Vaticana, el Seminario Etiòpico, l'Eliporto, vari pałasi, parchéji e benxinari del Stato pi ceo del mondo. El Vatican, oltre a ła só superfice el ga in gestion de łe parte de teritorio formalmente italian ma in realtà fora da ła lexe itałiana: łe cusì-ciamàe [[Zona Estrateritoriałe|xone estrateritoriałi]]. == Storia == Co ła conquista de Roma jera stà desfà el [[Stato Pontificio|Stato de ła Céxa]] e donca el Papa el jera sóto ła lexe itałiana e no'l gavarìa pi avùo ła łibartà de asion come cao de ła Céxa. El Vatican l'è stà fondà l' 11 de febraro del 1929 col Tratato de Lateran, firmà intrà l'Itàlia e ła [[Santa Sede]], o sia el Papa visto come ente giurìdico internasionałe<ref>considerà come n' organismo xa existente e col poter de far tratati internasionałi</ref>.<br> El Vatican, donca, el xe stà creà e dà in goerno al Papa, come cao de ła Ceza Catòłica e quindi l'è int'un çerto senso subordenà a ła Céxa<ref>par exenpio no ghe xe mìa diplomàtici vaticani in senso stréto ma gh'è diplomàtici del Papa (Santa Sede) che i depende dal Papa come cao de ła Ceza anca se ciaramente i parla anca a nome del Vatican.</ref>. == Zeografia połitega == Ła Sità del Vatican ła xe na Monarchìa Asołuta Teocràtica Ełetiva.<br> El xe ła sede del [[Papa]]<ref>el Papa de deso el xe [[Papa Francesco|Francesco]]</ref> e de ła [[Cexa Catòłica|Céxa Catòłica]]. In baxe a ła "Lexe Fondamentałe" <ref>come che vien ciamà ła Costitusion Vaticana</ref>, modernixà ''motu proprio'' inte el 2001, el Papa el ga tuti tri i poteri lejislativo, executivo e giudisiaro. L'è o sia un Re asołuto; anca staltre Comision che ło juta inte el goerno łe vien nominàe da eło.<br> D'altra parte el Papa stéso el va al poter dopo èser stà votà dai Cardinałi riunìi in [[Conclave]]. El [[Goernatorato dela Sità del Vatican|Goernador de Sità del Vatican]]<ref>el xe groso modo el corispondente de un Primo Ministro</ref> el va drio i afari interni del Stato Papałe.<br> El [[Cardinal Segretario de Stato|Segretario de Stato]] el se òcupa dei afari èsteri. Ła protesion del Papa e dei confini l'è in man a łe famoxe Guardie Svìsere.<br> Ła Gendarmeria Vaticana ła xe incargà de łe normałi atività de połisia e sicurésa. == Demografìa == El Vatican el ga groso modo 900 abitanti.<br> Ła demografìa de ła Sità del Vatican ła ga da vegner vałutà in modo particołar parché ła xe regołà da leji speciałi. Ła citadinansa e ła rexidensa vaticane łe xe tenporane e łe dura soło finché se vive rento el Stato. I fiułi del personal làico che vive senpre in Vatican i mantien ła citadinansa soło finché i xe minoreni, dopo i ła perde automaticamente e i ciapa queła itałiana.<br> El Vatican el xe l'ùnico Stato che par gestir ła [[sitadinansa]] el ga bixogno de un Tratato internasionałe co n'altro Stato<ref>l'Itałia</ref>. == Economìa == Łe entrade del Vatican łe vien dal turismo, da oferte dei fedełi e da investiminti bancari.<br> Łe richése artistiche, seben de vałor tanto alto, no łe xe robe che se pol vèndar fasilmente donca no łe cónta quaxi gnente dal pónto de vista efetivo. == Gałaria de łe someje == <gallery> Letecký pohled na Vatikán.jpg|someja aerea da sud ovest Vatican_Gardens_4.jpg|Jardini Vaticani e Pałaso de el Governadorà Vatican Museums Spiral Staircase 2012.jpg|Muzei Vaticani Swiss guard swearing in.jpg|guardie zvìsere </gallery> == Note == <references /> {{references}} == Varda anca == * [[Rełijon]] {{eoropa}} {{microstati}} {{cavedal d'Eoropa}} {{Controło de autorità}} {{Portałe|Eoropa}} [[Categoria:Vatican| ]] dj99te0y1yaw3b1fozmfs9vmv7izlys Madrid 0 1832 1230973 1184131 2026-08-12T18:39:00Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1230973 wikitext text/x-wiki {{Infobox de Zeografia pułìtega |Nome = Madrid |Nome locałe = |Panorama = Felipe III - Casa de la Panadería - Plaza Mayor de Madrid - 01.jpg |Didascałia = |Bandiera = Bandera de Madrid.svg |Stema = Escudo de Madrid.svg |Stato = ESP |Grado aministrativo = 3 |Tipo = |Divixion am grado 1 = Madrid |Divixion am grado 2 = Madrid |Prefiso = (+34) 91 |Fuxo orario = +1 |Patrono = [[Isidoro l'Agricoltor]], [[Verxine de l'Almudena]] |Sito = http://www.madrid.es/ }} '''Madrid''' el xe on [[spagna|comun de ła Spagna]], situà inte ła provinsa omònema de [[Provincia de Madrid|Madrid]], che ła fa parte a volta soa de ła omònema [[Comunità autònome de ła Spagna|comunità autònoma]] de [[Comunità de Madrid|Madrid]]. Ła xe ła cavedałe de ła [[Spagna]] e de ła so comunità autònoma. Ła xe ła sità pì granda de ła Spagna, sia par estension (604,45&nbsp;km²) che par popołasion. Inte el [[2019]], Madrid, ła se prexentea co 3 266 126 de abitanti co na consevente [[densità de popołasion]] de 5265,91 ab./km². Situada inte l'altipian de ła [[Mexeta]], ła xe una de łe cavedałi pì alte de ła [[Eoropa]], catàndose a 667 metri de altitùdene (Andorra la Vella, cavedal de [[Andora]] ła xe tacada pì in alto, a 1&nbsp;070&nbsp;m de altitùdene). == Storia == Costruìa su un liogo onde che se levava un forte àrabo (''al-Maǧrīṭ'' - المجريط) costruìo inte el IX sècoło. Ła xe stà conquistà par el re Alfonso VI de Castiłia in 1083, ła xe stà sernìa cofà cavedal, al posto de [[Toledo|Tołédo]], dal re Fiłipo II inte el 1561. Dal 1601 al 1606, ła cavedal ła xe stà movésta tenporaneaménte a [[Vaładołì|Valladolid]]. Óltra a èsar cavedal de ła [[Spagna]], Madrid ła xe anca cavoliogo de ła provincia e de ła rejon omòneme. == Popołasion == {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="float:right; margin:0 1em 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" ! colspan=4 align = center | '''Evołusion 1897 - 2004''' |- align=center | '''''Ano''''' | '''''Total<br />comun''''' | '''''Total<br />provincia''''' | '''''Parsentual<br />(%)''''' |- align=right |1897 |542&nbsp;739 |730&nbsp;807 |74,27 |- align=right |1900 |575&nbsp;675 |773&nbsp;011 |74,47 |- align=right |1910 |614&nbsp;322 |831&nbsp;254 |73,90 |- align=right |1920 |823&nbsp;711 |1&nbsp;048&nbsp;908 |78,53 |- align=right |1930 |1&nbsp;041&nbsp;767 |1&nbsp;290&nbsp;445 |80,73 |- align=right |1940 |1&nbsp;322&nbsp;835 |1&nbsp;574&nbsp;134 |84,04 |- align=right |1950 |1&nbsp;553&nbsp;338 |1&nbsp;823&nbsp;418 |85,19 |- align=right |1960 |2&nbsp;177&nbsp;123 |2&nbsp;510&nbsp;217 |86,73 |- align=right |1965 |2&nbsp;793&nbsp;510 |3&nbsp;278&nbsp;068 |85,22 |- align=right |1970 |3&nbsp;120&nbsp;941 |3&nbsp;761&nbsp;348 |82,97 |- align=right |1975 |3&nbsp;228&nbsp;057 |4&nbsp;319&nbsp;904 |74,73 |- align=right |1981 |3&nbsp;158&nbsp;818 |4&nbsp;686&nbsp;895 |67,40 |- align=right |1986 |3&nbsp;058&nbsp;812 |4&nbsp;780&nbsp;572 |63,98 |- align=right |1991 |3&nbsp;010&nbsp;492 |4&nbsp;647&nbsp;555 |64,78 |- align=right |1996 |2&nbsp;866&nbsp;850 |5&nbsp;022&nbsp;289 |57,08 |- align=right |2001 |2&nbsp;938&nbsp;723 |5&nbsp;423&nbsp;384 |54,19 |- align=right |2004 |3&nbsp;099&nbsp;834 |5&nbsp;804&nbsp;829 |53,40 |} Ła popołasion de Madrid ła ga subìo na ràpida cresésta da quando che ła sità ła xe deventada cavedal de ła [[Spagna]]. Sta cresésta ła xe stà particołarménte significativa inte el XX sècoło, a càuxa de ła granda quantità de imigrati, sia nasionałi che èsteri che i xe rivai qua. A partir dai ani setanta, ła sità de Madrid ła ga scumisià a pèrsar popołasion, tendénsa che ła se ga rabaltà al prinsipio del XXI sècoło, grasie al forte auménto de l'imigrasion. Par l'Istitutio de stadiìstica spagnol inte el 2004 Madrid ła gavéa 3&nbsp;099&nbsp;834 abitanti, co na cresésta de 161&nbsp;111 unità rispeto a l'ùltimo censiménto del 2001. === Divixion aministrativa === [[Imàjine:Districts of Madrid.jpg|miniatura|sinistra|distréti de Madrid]] Madrid ła xe dividésta aministrativaménte in 21 distréti, che a só volta i xe dividésti in barrios: # '''Centro''': Palacio, Embajadores, Cortes, Justicia, Universidad, Sol. # '''Arganzuela''': Imperial, Acacias, Chopera, Legazpi, Delicias, Moguer, Atocha. # '''Retiro''': Pacífico, Adelfas, La Estrella, Ibiza, Los Jerónimos, Niño Jesús. # '''Salamanca''': Recoletos, Goya, Fuente del Berro, Guindalera, Lista, Castellana. # '''Chamartín''': El Viso, Prosperidad, Ciudad Jardín, Hispanoamérica, Nueva España, Pza. Castilla. # '''Tetuán''': Bellas Vistas, Cuatro Caminos, Castillejos, Almenara, Valdeacederas, Berruguete. # '''Chamberí''': Gaztambide, Arapiles, Trafalgar, Almagro, Vallehermoso, Ríos Rosas. # '''[[Fuencarral]]-El Pardo''': El Pardo, Fuentelarreina, [[Peñagrande]], [[Barrio del Pilar]], La Paz, Valverde, Mirasierra, El Goloso. # '''Moncloa-Aravaca''': Casa de Campo, Argüelles, Ciudad Universitaria, Valdezarza, Valdemarín, El Plantío, Aravaca. # '''Latina''': Los Cármenes, Puerta del Angel, Lucero, Aluche, Las Águilas, Campamento, Cuatro Vientos. # '''[[Carabanchel]]''': Comillas, Opañel, San Isidro, Vista Alegre, Puerta Bonita, Buenavista, Abrantes. # '''Usera''': Orcasitas, Orcasur, San Fermín, Almendrales, Moscardó, Zofio, Pradolongo. # '''Puente de Vallecas''': Entrevías, San Diego, Palomeras Bajas, Palomeras Sureste, Portazgo, Numancia. # '''[[Moratalaz]]''': Pavones, Horcajo, Marroquina, Media Legua, Fontarrón, Vinateros. # '''Ciudad Lineal''': Ventas, Pueblo Nuevo, Quintana, La Concepción, San Pascual, San Juan Bautista, Colina, Atalaya, Costillares. # '''[[Hortaleza]]''': Palomas, Valdefuentes, Canillas, Pinar del Rey, Apostol Santiago, Piovera. # '''Villaverde''': San Andrés, San Cristobal, Butarque, Los Rosales, Los Ángeles # '''Villa de Vallecas''': Casco Histórico de [[Vallecas]], Santa Eugenia # '''Vicálvaro''': Casco Histórico de Vicálvaro, Ambroz # '''San Blas''': Simancas, Hellín, Amposta, Arcos, Rosas, Rejas, Canillejas, Salvador # '''Barajas''': Alameda de Osuna, Aeropuerto, Casco Histórico de Barajas, Timón, Corralejos == Clima == [[Imàjine:Clima Madrid-Retiro (España).PNG|thumb|left|Clima de Madrid (Retiro)]] [[Imàjine:Clima Madrid-Barajas (España).PNG|thumb|left|Clima de Madrid (Aeroporto de Barajas)]] El clima de Madrid el xe mediteràneo de tipo continental e el xe asè influensà da łe condision urbane. I inverni i xe fréschi, co tenperadure tante volte pi base dei 8°, e co gełae noturne e nevegae ocaxionałi. Łe [[istà]] łe xe tanto calde co tenpeadure mèdia che łe sùpera i 24° a łułia e agósto, co màsime che tante volte łe riva fin a 35°. {| align="center" |+ <big>'''Osservatorio del Parque del Retiro</big> |- style="background:#efefef;" ! 1971-2000 !! gen !! feb !! mar !! apr !! mag !! giu !! lug !! ago !! set !! ott !! nov !! dic !! ''TOTALE'' |- | Media de łe temp. màsime (°C)||9,7||12,0||15,7||17,5||21,4||26,9||31,2||30,7||26,0||19,0||13,4||10,1||''19,4'' |- | Media de łe temp. mìnime (°C)||2,6||3,7||5,6||7,2||10,7||15,1||18,4||18,2||15,0||10,2||6,0||3,8||''9,7'' |- | Presipitasion (mm) ||37||35||26||47||52||25||15||10||28||49||56||56||''436'' |} {| align="center" |+ <big>'''Observatorio dell'Aeroporto di Barajas </big> |- style="background:#efefef;" ! 1971-2000 !! gen !! feb !! mar !! apr !! mag !! giu !! lug !! ago !! set !! ott !! nov !! dic !! ''TOTALE'' |- | Media de łe temp. màsime (°C)||10,6||12,9||16,3||18,0||22,3||28,2||33,0||32,4||27,6||20,6||14,7||11,0||''20,6'' |- | Media de łe temp. mìnime (°C)||0,3||1,5||3,2||5,4||8,8||13,0||16,1||16,0||12,7||8,3||3,8||1,8||''7,6'' |- | Presipitasion (mm) ||33||34||23||39||47||26||11||12||24||39||48||48||''386'' |} == Economìa == [[Imàjine:PlazaCastillaMadrid.JPG|miniatura|sinistra|Piasa de Castiłia.]] Ła sità ła ga conoséstun grando sviłupo econòmego da quando che ła xe stà sernìa cofà cavedal del regno, a ła funsion aministrativa che ła ga vést in qûeło perìodo, ingrandìa dal caràtere çentrałista del goerno dei Borboni, el se gà petà un grando sviłupo econòmego e industrial del XX sècol, soratut inte-i setóri chìmiçi e metałùrxego e altri setóri tacai ai consumi urbani de tecnołogìa avansae, cofà ła macànega de prezixion, l'ełetrònega e ła chìmica farmasèutega. Inte i ùltimi ani a łe tradisionałi atività aministrativa e finansiarie łe se ga unìo altre atività łigae al turismo, a ła cultura e al divertiménto, el crichi de sto proseso el se ga vést inte el 1992 co ła nòmina de Madrid codà cavedal europea de ła cultura. == Ła rejon de Madrid == Par qûel che riguarda ła rejon, Madrid ła xe una de łe 17 Comunità autònome de ła Spagna (''comunidades autonómicas'' in spagnol). Ła xe tacada al çéntro de ła penìxoła iberica, altre łocałità inportanti łe xe [[Alcalá de Henares]], [[San Lorenzo de El Escorial]], e [[Aranjuez]]. Ła rejon ła òcupa teritorio de 8&nbsp;028&nbsp;km² e el ga 5&nbsp;423&nbsp;384 abitanti (çensiménto del 2001). == Personaji çełebri == * [[Diego Velázquez]], pitor * [[Julio Iglesias]], cantante (n. [[1943]]) == Altri projeti == {{Interprojeto}} ==Linganbi foresti== {{Linganbi foresti}} {{Comuni de ła provinsa de Madrid}} {{Cavedałi d'Eoropa}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Madrid| ]] oa4clzkq4ktzuiv04tgutg7qanwd0u0 1984 0 5286 1230984 1070994 2026-08-12T18:44:18Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 1230984 wikitext text/x-wiki {{Infobox de Ani in altri całendari}} {{Anno|XIX secoło|XX secoło|XXI secoło|1960|1970|1980|1990|2000|1980|1981|1982|1983|'''1984'''|1985|1986|1987|1988 }} El '''1984''' (MCMLXXXIV in [[Numarasion romana|numari romani]]) el xe un [[an]] del [[XX secoło]]. == Avegnimenti == === Xenaro === === Febraro === === Marso === * [[4 de marso]] - A Castijon de łe Stiviere vien arestai Marco Furlan e Wolfgang Abel responsabiłi de na serie de dełiti e atentai rivendicai col nome [[Ludwig (serial killer)|Ludwig]] === Avril === === Majo === === zugno === * [[7 de zugno]] - A Pàdoa, durante un comisio par łe elesion eoropee, el segretario del [[Partito Comunista Itałian|PCI]] [[Enrico Berlinguer]] el ga un [[ictus]]: dopo pochi dì el more. === Lujo === * [[28 de lujo]] - Cerimonia d'inisio de i [[Xughi de ła XXIII Olinpiade]] a [[Los Angeles]] === Agosto === === Setenbre === === Otobre === * [[31 de otobre]] - [[Nova Dehli]]: el primo ministro indian [[Indira Gandhi]] vien copà da do so guardie del corpo de rełijon [[sikh]]. === Novenbre === === Disenbre === * [[3 de diçenbre|3 de disenbre]] - [[Dixastro de Bhopal]]: na perdita de ''metilisocianato'' da na fabrica de [[pestisida|pestisidi]] in [[India]] ła copa pi de 3.800 persone e ła provoca dani ad altre persone, stimà tra łe 150&nbsp;000 e le 600&nbsp;000. == Nasesti == * [[11 de majo]]: **[[Andrés Iniesta]], xugador de bałon spagnoło. * [[14 de majo]]: **[[Mark Zuckerberg]], fondator de Facebook. * [[21 de agosto]]: ** [[Alizée (cantante)|Alizée]], [[cantante]] francexe. * [[27 de setenbre]]: ** [[Avril Lavigne]], cantante canadexe. * [[22 de novenbre]]: ** [[Scarlett Johansson]], atora stadunitense. * [[22 de diçenbre]]: ** [[Basshunter]], cantante, produtor e DJ svedex == Morti == * [[21 de febraro]] - [[Michail Aleksandrovich Sholokhov]], scritor ruso, vinsitor del [[Prèmio Nobel|Premio Nobel]] (n. [[1905]]) * [[5 de marso]] - [[Tito Gobbi]], baritono itałian (n. [[1915]]) * [[1° de apriłe|1 de avril]] - [[Marvin Gaye]], cantante [[Stati Unii de l'Amèrica|merican]] (n. [[1939]]) * [[11 de zugno]] - [[Enrico Berlinguer]], pułitego itałian (n. [[1922]]) * [[25 de agosto]] - [[Truman Capote]], scritor merican (n. [[1924]]) * [[21 de otobre]] - [[François Truffaut]], regista fransexe (n. [[1932]] * [[31 de otobre]] - [[Indira Gandhi]], primo ministro de l'India (n. [[1917]]) == Premi Nobel == * [[Premio Nobel par ła pase|par ła pase]]: [[Desmond Mpilo Tutu]] * [[Premio Nobel par ła leteradura|par ła leteradura]]: [[Jaroslav Seifert]] * [[Premio Nobel par ła medexina|par ła medexina]]: [[Niels Kaj Jerne]], [[Georges J.F. Koehler]], [[Cesar Milstein]] * [[Premio Nobel par ła fìxica|par ła fìxica]]: [[Simon Van Der Meer]], [[Carlo Rubbia]] * [[Premio Nobel par ła chimega|par ła chimega]]: [[Robert Bruce Merrifield]] * [[Premio Nobel par l'economia|par l'economia]]: [[Richard Stone]] {{Interprojeto}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Ani del XX sècoło]] 1vu56e9vtcrvwx15uhw163n2csl84y0 13 de apriłe 0 5413 1230981 1071514 2026-08-12T18:42:57Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */ 1230981 wikitext text/x-wiki {{apriłe}} El '''13 de apriłe''' el ze el 103° dì dal scumìsio de l'ano drio del [[całendàrio gregorian]] e el 104° inte i [[ano bizesto|ani bizesti]]. Par rivar al cao de l'[[ano]] ghe vołe oncora 262 dì. == Avegnimenti== * [[947]] – [[Ugo de Provensa]] el àbdega in favore de so fioło [[Lotario II d'Itàlia|Lotario II]] che el ze aclamà ùgnoło [[re d'Itàlia]] * [[1111]] – [[Papa Pascuałe II]] e difarenti cardinali i vien ciapai in ostajo da łe trupe de [[Enrico V de Francònia|Enrico V]], el cuało el se autoproclama [[inperatore del Sacro Roman Inpero]] *[[1147]] – [[Papa Euzènio III]], co ła [[Boła pontefisa|boła]] "''[[Divina dispensatione]]"'', el autoriza i conbatenti del [[Eoropa setentrionałe|Nord Europa]], guidai dal [[Sovrani de Sasònia|duca de Sasònia]] [[Enrico el Leone]], a móvar ła [[guera santa]] contro i [[Slavi]] pagani oltre l'[[Elba (fiume)|Elba]] invese che verso l'àrea Siro-Palestineza * [[1180]] – [[Federico Barbarossa|Federico I Barbarossa]] el emana ła denomenada [[Carta de Gelnhausen]], co ła cuała el anunsa ła confisca del [[Ducà de Sasònia]] e ła so divizion in do teritori separai, dati rispetivamente a l'[[Arcidiòcezee de Colonia|arcivéscovo]] [[Fiłipo de Cołònia]] e al conte [[Bernardo de Sasònia|Anhalt Bernardo de Sasònia]]. * [[1204]] – [[Costantinòpołi]] ła capìtoła a l'Asèdio ponesto da łe milìsie de ła [[Cuarta crozada|4ª crozada]] * [[1361]] – [[Galeaso II Visconti]] fonda l'[[Università dei Studi de Pavia]] drio decreto de l'inperatore [[Carlo IV de Lusenburgo]] * [[1612]] – [[Miyamoto Musashi]] el sconfize [[Sasaki Kojirō]] inte l'[[Ganryū-jima|ìzoła de Funa-jima]] * [[1769]] – [[James Cook]] el riva a [[Tahiti]], el zera partioo pì de un ano prima da l'[[Inghiltera]] * [[1777]] – [[Guera d'indipendensa americana|Rivołusion americana]]: i americani i vien sconfizesti inte ła [[bataja de Bound Brook]], in [[New Jersey]] * [[1791]] – [[Rivołusion franseze]]: [[Papa Pio VI]] el declara no-gavesto el zuramento de fedeltà de preti e rełijosi al rezime * [[1796]] – Le trupe asburzeghe, co cuełe del [[Regno de Sardegna (1720-1861)|Regno de Piemonte]] łe se scontra a [[Bataja de Miłèzemo|Miłèzemo]] contro łe trupe franseze del zenerałe [[Napołeon Bonaparte]]. L'[[Armée de terre|ezèrsito fransezo]] no el ga na forte vitoria inte ła bataja, tuta-via el ze bon de separar le do forse averse decretando cusita ła fin de ła cołaborasion bèłega intrà sti cuà. * [[1829]] – [[Ato de emancipasion]]: el [[Parlamento del Regno Unito|Parlamento inglezo]] el consente ła [[lìbartà rełijoza]] al [[ceza catòłega|catołèzemo roman]] * [[1848]] – El [[Parlamento del Regno de Sicìlia|parlamento sicilian]] el decreta ła decadensa dei [[Borbon de łe Do Sicìlie]] dal trono de l'ìzoła * [[1861]] – [[Guera de secesion americana|Guera civile americana]]: [[Fort Sumter]] el se rende a łe forse confederae * [[1863]] – [[Caprera]], inte l'ìzoła del so eziłiamento volontàrio inte el nord de ła [[Sardegna]], el zenerałe [[Giuseppe Garibaldi]], oncora costrinzesto in leto par via de ła feria a ła ganba, el riseve 37 òspiti * [[1865]] – Guera siviłe americana: [[Raleigh (Carolina del Nord)|Raleigh]], [[Carolina del Nord]] el ze ocupada da łe forse de l'Union * [[1870]] – el vien fondà el [[Metropolitan Museum of Art]] de [[New York]] * [[1873]] – Se ga el [[Masacro de Colfax]], andove pì de 60 [[afroamerican]]i i vien copai * [[1895]] – A [[Boscoreale]], paezin ai pie del [[Vesuvio]] vien catai resti de ła [[viła romana]] de [[Lucio Erenio Floro]], sepelesta da l'[[Erusion del Vesuvio del 79|erusion]] del [[79]]. I reperti, vendesti a l'asta, na volta morto l'acuirente i andrà al [[Muzeo del Louvre]] de [[Parize]] * [[1919]] – Nase el [[Goerno provizòrio de ła Repùblega de Corea]] * [[1919]] – [[Masacro de Amritsar]]: [[Inpero anglo-indian|India]], el zenerałe ingleze [[Reginald Dyer]], al comando de trupe britàneghe e [[Gurkha]] el verze el fogo contro ła calca inte na manifestasion inte l'[[Amritsar]], fazendo 379 morti e pì de 1.000 ferii * [[1941]] – [[Seconda guera mondiale]]: el vien firmà a [[Mosca (Rùsia)|Mosca]] el [[pato de no agresion]] intrà [[Union Soviètica|URSS]] e [[Inpero Japonezo|Japon]] * [[1943]] – Seconda guera mondiałe: [[Radio Berlino]] ła anunsa che i ga catà fose comuni inte łe foreste de [[Masacro de Katyn'|Katyn]] a [[Smolensk]], in URSS. Ani dopo se confermarà che se trata de sirca 15.000 ufisałi połachi copai da ła [[Komitet gosudarstvenoj bezopasnosti|połisia segreta]] de [[Iosif Stalin|Stalin]] * [[1944]] – Łe vien stabilie le rełasion diplomàteghe intrà ła [[Nova Zełanda]] e l'Union Soviètega * [[1945]] – Seconda guera mondiałe: trupe todesche łe stèrmena pì de 1000 prezogneri provegnenti da [[canpo de consentramento de Mitelbau-Dora|Mitelbau-Dora]] a [[Gardelezen]], [[Zermània nasista|Zermània]] * [[1945]] – Seconda guera mondiale: i resti de l'[[Wehrmacht|ezèrsito todesco]], sarai a [[Viena]], i se rende dopo 10 dì de Asèdio a łe trupe sovièteghe dei zenerałi [[Rodion Jakovlevič Malinovskij|Malinovskij]] e [[Fëdor Ivanvič Tolbuchin|Tolbuchin]]. * [[1948]] – Le forse arabe łe fa el [[Masacro del convojo mèdego de Hadassah]]. * [[1960]] – i [[Stati Unii d'Amèrica|USA]] i lansa el [[Transit (satèłite)|Transit 1-B]] * [[1966]] – [[Iraq]]: el [[presidenti de l'iraq|presidente]] [[Abd al-Salam Arif]] el more cascandoco l'[[ełicòtaro]] inte na [[tenpesta de sàbia]] * [[1970]] – Esplozion de un serbatòio de [[osìzeno]] inte l'[[Apollo 13]] * [[1972]] – [[Guera del Vietnam]]: Scumìsia ła [[bataja de An Loc]] * [[1975]] – Scumìsia ła [[Guera siviłe in Lìbano|Guera siviłe libaneza]] * [[1986]] – [[Papa Giovani Paolo II]] el vìzita el [[Ténpio Majore de Roma]]: ła ze ła prima volta inte ła storia che un [[Papa]] el va in na [[sinagoga]] * [[1987]] – [[Portogało]] e [[Cina]] i firma un tratà drio el cuało [[Macao portogheze|Macao]] ła saria tornà a ła Cina Inte el [[1999]] * [[1990]] – Union Soviètega, in lìnea co ła ''[[Perestrojka]]'', [[Michail Gorbačëv]] el amete ła verità sol Masacro de Katyn * [[1997]] – [[Tizer Woods]] el divien el golfista pì zovane a vìnsar el ''[[The Masters (golf)|The Masters]]'' * [[2003]] – [[Guera in iraq]]: catai e libarai i prezogneri USA. ła sità de [[Tikrit]], da andove riva ła fameja de [[Sadam Hussein]], la resta oncora in man al rezime * [[2017]] – i USA i lansa ła pì granda arma no-nucleare inte ła [[Nangarhar|provincia de Nangarhar]], [[Afghanistan]]. **[[Istanbul]]: primo congreso dei democràteghi islàmeghi, al cuało ghe partèsipa intrà chełi altri el [[Primi ministri de ła Turchia|primo ministro turco]] [[Recep Tayyip Erdoğan]] e el ministro dei esteri zordan [[Marwan Muasher]] ** Stai Unii d'Amèrica: emision del [[francoboło]] comemorativo de [[Henry Mancini]] *[[2019]] – Al [[Spasioporto de Mojave]] el vien fato el primo volo del [[Scaled Conposites Stratolaunch]], l'aèreo co ła pì granda [[vertura ałare]] de senpre. == Nasesti == == Morti == * [[1178]]: ** [[Sebastian Ziani]], trentanoe [[Doze de ła Repùblega de Venèsia|doxe]] dea [[Republica de Venesia|Repùblega de Venesia]]. == Feste e recorense == === Internasionali === * [[Dì internasionałe del bazo]] === Siviłi=== Nasionali: * [[Ecuador]] – Fête des professeurs (Dì dei profesuri) * [[Thailandia]] – [[Songkran|Capodan Thai]] === Rełijoze=== [[Cristianèzemo]]: * San [[Albertino da Montone]], abate * San [[Caradoco (eremita)|Caradoco]], eremita inte el [[Galles]] * Santi [[ai de Carpo, Papilo e Agatònega|Carpo, Papilo, Agatònega e conpagni]] màrtiri *San [[Ermenegildo (principe visigoto)|Ermenegildo]], màrtire * San [[Marice (santo)|Marice]] * San [[Papa Martino I|Martino I]], [[Papa]] e màrtire * San [[Marsio (abate)|Marsio]], abae in [[Alvernia]] * San [[Orso de Ravena]], vescovo * San [[Sabas Reyes Salazar]], màrtire * Beai [[Francesco Dickenson]] e [[Miles Gerard]], màrtiri * Beato [[Jacopo da Certaldo]], rełijoso * Beai [[Giovani Lockwood]] e [[Edoardo Catherick]], màrtiri * Beada [[Ida de Boulogne]], [[Contea de Boulogne|contesa]], mare de [[Gofredo de Buglione]] * Beada [[Ida de Lovanio]], monaca a [[Roosendaal|Val-des-Roses]] * Beada [[Margherita da Sità de Casteło]], domenegana * Beato [[Rolando Rivi]], seminarista, màrtire * Beato [[Scubilion Rousseau]] (Jean-Bernard Rousseau), [[Fratełi de łe scuole cristiane|lasałian]] * Beato [[Serafino Morazson]], sacerdote [[Rełijon romana]] antiga e [[Via romana ai dei|moderna]]: * [[Calendario roman|Idi]] (''[[Feriae Iovi]]'') * [[Natałe roman|Natale]] de [[Giove (divinità)|Giove Vitore]] (''Iupiter Victor'') * Nadałe de [[Zove Libartà]] (''Iupiter Libertas'') [[Budhismo theravada]]: * [[Songkran]], capodan budhista, festejà in [[Birmania]], [[Canboza]], [[Laos]] e [[Thailandia]] [[Sikhismo]]: *[[Vaisakhi]], comemorasion de ła fondasion de ła [[Khālsā|Khalsa]] (co-fradèrneda rełijoza) ==In altri projeti== {{Interprojeto}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Dì de apriłe| 13]] bgpaf7bpi6zsmsrxc9e0i3uxdk5i229 7 de majo 0 5437 1230980 1071544 2026-08-12T18:42:31Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1230980 wikitext text/x-wiki {{majo}} El '''7 de majo''' el ze el 127° dì dal scumìsio de l'ano drio del [[całendàrio gregorian]] e el 128° inte i [[ano bizesto|ani bizesti]]. Par rivar al cao de l'[[ano]] ghe vołe oncora 238 dì. == Avegnimenti == * [[351]] – [[Costanso Gało]] el riva inte ła so nova capitałe, [[Antiochia]]: inte el sieło de ła sità ła conparise na croze * [[558]] – A [[Costantinòpułi]] ła croła ła cupola de l'[[Santa Sofia (Istanbul)|Haja Sophia]] e [[Zustinian I]] el ghene órdena suito ła recostrusion * [[1274]] – In [[Regno de Fransa|Fransa]] vien verto el [[Concìlio de Lion II|Secondo Concìlio de Lion]] par regołamentar l'elesion del [[Papa]] * [[1348]] – Ła verze l'[[Università Carolina]] de [[Praga]], ła pì antiga de l'[[Eoropa sentrałe]] * [[1369]] – [[Košice]] ła ze ła prima sità d'[[Eoropa]] a ciapare un stema sìvego * [[1664]] – [[Sovrani de Fransa|Re]] [[Luigi XIV de Fransa|Luigi XIV]] el inàugura ła [[Reja de Versailles]] * [[1824]] – Par ła prima volta vien sonada ła ''[[Sinfonia n. 9 (Beethoven)|Nona sinfonia]]'' de [[Ludwig van Beethoven]], a ła [[Porta de Carìnsia]] a [[Viena]] * [[1832]] – ła [[Convension de Londra (1832)|Convension de Londra]] ła stabiłise łe condision par l'indipendensa de ła [[Regno de Gresa|Gresa]], al fin de ła dezenal [[Guera d'indipendensa grega]]. [[Oton de Gresa|Oto de Wittelsbach]] el vien fato [[Cai de Stato de ła Gresa|rè]] * [[1847]] – A [[Filadelfia]], fondada l'[[American Medical Association]] (AMA) * [[1861]] – La [[Virginia]] ła secede dai [[Stati Unii d'Amèrica]] e ła entra far parte dei [[Stati Confederai d'Amèrica]] * [[1864]] – [[Guera de secesion americana]]: L'[[Armada del Potomac]], guidada dal zenerałe [[Ulysses S. Grant]], el se sgansa da ła [[bataja del Wilderness]] e el se move verso sud * [[1898]] – [[Moti de Miłan]]: el zenerałe [[Fiorenzo Bava Beccaris|Bava Beccaris]] el órdena a l'ezèrsito de sparar so ła mis-cia che ła manifesta contra de ła crésita del costo del pan. I morti i ze 80 par el goerno de Rudinì IV, pì 300 par l'opozision * [[1915]] – [[Prima guera mondiałe]]: L'[[RMS Lusitania|RMS ''Lusitania'']] el vien negà soto àcua da un [[U-Boot]] todesco; more 1.198 persone * [[1915]] – El [[Ministero dei afari esteri e de ła cooperasion internasionałe|ministro dei esteri]] [[Sidney Sonnino]] el informa el [[Consejo dei ministri]] de l'inpegno tolto co l'[[Inteza]]: el [[Pato de Londra]] firmà [[26 de apriłe|ùndazi dì prima]] * [[1932]] – El [[fasismo|fasista]] ruso [[Pavel Timofeevič Gorgulov|Pavel Gorgulov]] el copa el [[Presidente de ła Repùblega franseze|presidente franseze]] [[Paul Doumer]] * [[1934]] – [[Fiłipine]]: ła vien ripescada ła [[Perla de Laotze]], col pezo de kg 6,37; mezura cm 14x24 * [[1937]] – [[Guera siviłe spagnoła]]: La [[Lejone Condor]] nazista, ecuipajada co dei [[biplan]]i [[Heinkel He 51]], ła riva in [[Spagna]] par jutar łe forse de [[Francisco Franco]] [[File:News. V.E. Day BAnQ P48S1P12270.jpg|thumb|upright=1.3|''Montreal Daily Star'': "Germany Quit", 7 de majo del 1945]] * [[1942]] - ** [[Seconda guera mondiałe]]: ** [[Regno d'Itàlia (1861-1946)|Itàlia]], tuti i ebrei intrà i 18 e i 55 ani i vien tolti-sù par el [[servìsio siviłe]], parché drio łe [[leji rasiałi fasiste|leji rasiałi]] i ghe inpedia de far el [[servìsio miłitare]] ** [[Mar dei Corałi]] ([[Nova Guinea]]), [[bataja de Port Moresby]] * [[1945]] – Seconda guera mondiale: el zenerale [[Alfred Jodl]] firma ła rendesta incondisionada a [[Reims]], in [[Goerno provizòrio de ła Repùblega franseze|Fransa]], metindo fin a ła partesipasion todesca a ła guera. El documento el entrarà in vigore el dì dopo * [[1946]] – Ła vien fondada ła [[Tokyo]] Telecommunications Engineering (dopo divegnesta [[Sony]]), co 20 dipendenti * [[1952]] – [[Geoffrey W.A. Dummer]] el pùblega el conceto de [[sircùito integrà]], ła baze de tuti i computer moderni * [[1954]] – [[Guera d'Indocina]]: La [[bataja de Dien Bien Phu]] ła finise co ła dezemasion franseza (la bataja ła zera tacà el [[13 de marso]]) * [[1960]] – [[Guera freda|Guera Freda]]: [[Crize dei U-2]] – el [[Cai de Stato de l'Union Soviètega|prèmier soviètego]] [[Nikita Sergeevič Chruščëv|Nikita Khruščёv]] el anunsa che i tien in prezon [[Francis Gary Powers|Gary Powers]], el piłota statunitense abatesto inte i siełi sovièteghi col so [[Lockheed U-2|U-2]] * [[1992]] ** El [[Michigan|Stato del Michigan]] el ratìfega un emendamento proponesto 203 ani prima de ła [[Costitusion dei Stati Unii d'Amèrica|Costitusion dei Stati Unii]], fazéndoło devegner el [[XXVII emendamento]] ** El [[Space Shuttle Endeavour]] el parte par ła so prima mision * [[1998]] ** La [[Apple|Apple Computer]] ła prezenta l'[[iMac]] ** La [[Mercedes-Benz]] ła conpra ła [[Chrysler]] par 40 miliardi de [[Dòłaro statunitense|dòłari]] e forma ła [[Daimler (azienda)|DaimlerChrysler]], fazendo-sù ła pì granda fuzion industriałe de ła storia * [[1999]] **In [[Scòsia]]: istituia da ła Rezina [[Elisabetta II]] l'incargo de [[Primo Ministro de ła Scòsia]] **[[Guera del Kosovo]]: In [[Repùblega Federałe de Jugoslàvia|Jugoslàvia]], durante l'[[Operasion Allied Force]], trè diplomàteghi cinezi i vien copai e altri 20 ferii, co che un aèreo de ła [[Organizasion del Tratà de l'Atlàntego del Nord|NATO]] el bonbarda par erore l'[[anbasada]] cineza a [[Belgrado]] ** Inte ła [[Guinea-Bissau]], el [[Presidenti de ła Guinea-Bissau|presidente]] [[João Bernardo Vieira]] el vien estrometesto da un [[Colpo de stato|colpo de Stato]] miłitare * [[2002]] – Un [[McDonnell Douglas MD-80|MD-82]] de ła [[China Southern Airlines]] el casca inte el [[mar Zało]] * [[2020]] – [[Dezastro de Visakhapatnam|Na fuga de gas da un inpianto chìmego]], probabilmente gavesto par via de na bruta zestion a ła mancada manutension, el fa trèdaze morti a [[Visakhapatnam]], inte l'[[Andhra Pradesh]] == Nasesti == ==Morti== == Feste e recorense == === Sivili === Nasionali: * [[Malaysia]] ([[Pahang]]) – [[Hari Hol]], celebrasion in onor dei sultani e dei [[Sovrani de ła Malaysia|re małezi]] del pasà * [[Rùsia]] – Festa de ła ràdio (in onore del fìzego ruso [[Aleksandr Stepanovič Popov]] che el 7 de majo [[1895]] el ghea dazesto demostrasion pùblega del so coezor) === Rełijoze === [[Cristianèzemo]]: * Sant'[[Agostino de Nicomedia]], martire * Sant'[[Agostino Roscelli]], sacerdote e fondatore de łe [[Suore de l'Immacolata]] * Sant'[[Antonio de Pečerska]], eremita * Sant'[[Augusto de Nicomedia]], martire * San [[Cerenico de Spoleto]], diacono e pellegrino * Santa [[Flavia Domitilla (fioła de Domitilla minore)|Flavia Domitilla]], martire * San [[Flavio de Nicomedia]], martire * San [[Giovanni de Beverley]], véscovo de [[Diòceze de Hexham e Newcastle|Hexham]] e [[Provincia ecleziàstega de York|York]] * Santa [[Rosa Venerini]], fondatrice de łe [[Maestre pie Venerini]] * Beato [[Alberto de Villa d'Ogna]], [[Fraternità làega de San Domenico|tersiàrio domenican]] * Beato [[Antonio de Agramunt]], mersedaro * Beata [[Gisella de Baviera]], rezina e badesa [[Rełijon romana]] antiga e [[Via romana ai dei|moderna]]: * [[Całendàrio roman|None]] [[Kiengirismo]]: * Festa de [[Nammu]], dea de ła creasion ==In altri projeti== {{Interprojeto}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Dì de majo| 07]] p0iyit5tiky6phuer2t5aysgy7w07b7 22 de majo 0 5452 1230966 1071530 2026-08-12T18:34:46Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1230966 wikitext text/x-wiki {{majo}} El '''22 de majo''' el ze el 142° dì dal scumìsio de l'ano drio del [[całendàrio gregorian]] e el 143° inte i [[ano bizesto|ani bizesti]]. Par rivar al cao de l'[[ano]] ghe vołe oncora 223 dì. == Avegnimenti == * [[1176]] – Dei Hashshashin ([[Nizariti|Sasini]]) i prova copare [[Saładin]] arente de [[Alepo]] * [[1377]] – [[Papa Gregòrio XI]] el pùblega sìncue [[Boła pontefisa|bołe papałi]] denunsando łe dotrine del teòłogo ingleze [[John Wyclif]] * [[1455]] – [[Guera de łe do rose]]: [[bataja de St Albans]] – [[Ricardo Plantazeneto, III duca de York|Ricardo]], [[duca de York]] el dèzema e el rapise [[Sovrani d'Inghiltera|re]] [[Enrico VI d'Inghiltera]] * [[1499]] – [[Bataja de ła Calva]]: vitòria decizionałe de łe [[Repùblega de łe Tre Lighe|Tre Lighe]] so łe trupe asbùrzeghe. * [[1762]] – [[Svèsia]] e [[Prùsia reałe|Prùsia]] łe firma el [[Tratà de Anburgo]] * [[1807]] – Prove sufisenti łe vien prezentae davanti de un tribunałe par incrimenar de tradimento el [[Vicepresidente dei Stati Unii d'Amèrica|vicepresidente dei Stati Unii]] [[Aaron Burr]] * [[1819]] – La [[Savanah (nave ìbrida)|SS ''Savanah'']] ła parte dal porto de [[Savanah (Georgia)|Savanah]] ([[Georgia (Stati Unii d'Amèrica)|Georgia]]) par el viajo che ła rendarà ła prima [[Piroscafo|nave a vapore]] a traersar l'[[osèano Atlàntego]]. La nave ła rivarà a [[Liverpool]] el [[20 de zugno]] * [[1840]] – El vien ufisalmente abołio el trasporto dei detegnesti britàneghi inte ła [[cołònia penałe]] del [[Novo Gałes del Sud]] * [[1848]] – In [[Martìnega]] ła vien abołita ufisalmente ła [[s-ciavismo|s-ciavitù]] * [[1856]] – [[Bastonaura de Charles Sumner]]. El deputà [[Preston Smith Brooks]] de ła [[Carołina del Sud]] el ferise gravamente el senatore [[Charles Sumner]] inte l'àtrio del [[Senato dei Stati Unii|Senato statunitense]], par colpa de un discorso inte el cual Sumner el gaveva atacà i sudisti che i ghea sinpatizà co łe viołense pro-s-ciavitù avegneste in [[Kansas]] ([[Bleeding Kansas]]). Sumner no el ze sta bon de torse de novo el so posto par trè ani, col se riciapava da l'agresion. Brooks el zera divegnesto un eroe in tuto el sud e Sumner invese el zera sta segnà cofà màrtire dal nord. * [[1863]] – [[Guera de secesion americana]]: [[Asèdio de Port Hudson]] – łe forse de l'Union łe taca l'asèdio a [[Port Hudson]] ([[Louisiana]]), controłada dai Confederai * [[1872]] – El [[Presidente dei Stati Unii d'Amèrica|presidente]] [[Ulysses S. Grante]] el converte in leje l'[[Ato de amnistia del 1872]], che el restituise i totałi [[deriti siviłi]] a tuti (sirca 500) i sinpatizanti dei [[Stati Confederai d'Amèrica]] * [[1906]] – I [[fradełi Wright]] i breveta el so [[aeroplan]] * [[1915]] **[[Dezastro feroviàrio de Quintinshill]]: sìncue treni i se sbate in [[Scòsia]], fazendo 227 morti e 246 ferii ** El [[Lassen Peak|pico Lassen]] el s-ciopa co na forsa inemazenàbiłe; el ze ła ùgnoła montagna a saltar par ària oltre el [[monte Sante'Elena]] inte i [[Stati Unii d'Amèrica|Stati Unii]] inte el [[XX secoło]] * [[1937]] – Taca ła costrusion a [[Roma]] de l'[[EUR|''Eur 42'']], par sełebrare inte el 1942 el ventenałe de ła [[Marsa so Roma]]. * [[1939]] – [[Zermània nazista|Zermània]] e [[Regno d'Itàlia (1861-1946)|Itàlia]] i firma el [[Pato d'Aciàio]] * [[1942]] – El [[Mèsego]] el ciapa roło inte ła [[Seconda guera mondiałe]] de fianco dei [[Liai de ła seconda guera mondiałe|Liai]] * [[1947]] – [[Guera freda]]: inte el tentar de bàtare ła difuzion del [[comunismo]], el presidente [[Hary Trumann]] el converte in leje un decreto che vegnarà ciamà ła [[Dotrina Trumann]]. El decreto el garantia 400 milioni de [[Dòłaro statunitense|dòłari]] in juti miłitari e econòmeghi a [[Turchia]] e [[Regno de Gresa|Gresa]] * [[1954]] – Ła vien firmada l'[[Union nòrdega dei pasaporti]] intrà [[Daeimarca]], [[Fær Øer]], Svèsia, [[Norveja]], [[Finlàndia]] e [[Islanda]] * [[1960]] – Un teramoto el colpise el [[Ciłe]] meridionałe. Se parla del pì forte teramoto mai notà, conosesto anca cofà che [[Teramoto de Valdìvia del 1960|Grando teramoto ciłen]] * [[1967]] ** I grandi magazini ''[[Inovation (grandi magazini)|Inovation]]'', inte el sentro de [[Borseła]] ([[Belzo]]) i ciapa fogo. Se parla del pì devastozo inséndio de ła [[stòria del Belzo]], che el provocarà 323 intrà morti e sparii e 150 ferii ** El [[Presidenti de l'Ezito|presidente ezisian]] [[Gamal Abd el-Nasser|Gamal And el-Nasser]] el anunsa ła serada del [[Streti de Tiran|streto de Tiran]]. * [[1968]] – El [[sotomarin nucleare]] [[USS Scorpion (SSN-589)|USS ''Scorpion'']] el nega soto àcua co 99 òmani de ecuipajo, 600&nbsp;km a sud-ovest de łe [[Azore]] * [[1969]] – El [[Mòduło Lunare Apollo|mòduło lunàrio]] de l'[[Apollo 10]] el voła a 15.400&nbsp;m da ła [[superfise de ła Luna]] * [[1972]] – Ceylon el adota na nova costitusion, mudando el so nome in [[Sri Lanka]] e unionàndose al [[Commonwealth de łe nasion|Commonwealth]] * [[1978]] – [[Itàlia]]: ła vien aprovada ła leje su l'interusion vołontària de ła gravidansa (leje n. 194/78) su l'[[aborto]]. * [[1980]] – [[Namco]] el delìbara l'influente [[videozugo arcade]] [[Pac-Man]]. * [[1987]] – In [[Nova Zełanda]] raca ła prima edision de ła [[Copa del Mondo de rugby 1987|Copa del mondo de rugby]] * [[1990]] ** Unifegasion del [[Yemen]] ** [[Microsoft]] el delìbara [[Windows 3.x|Windows 3.0]] * [[1998]] – In [[Irlanda del Nord]], protestanti e catòleghi i aprova un acordo de paze * [[2004]] – [[Sonia Gandhi]], vinsitora de łe ełesion indiane col [[Congreso Nasionałe Indian|Partio del Congreso]], ła renunsa a l'incàrego de [[Primi ministri de l'India|primo ministro]] a favore de [[Manmohan Singh]], parché ostejada dai estremisti indù parché "istraniera" * [[2010]] – Co łe "''pise de Laszlo''" se ga el primo scànbio comersałe documentà doparando [[Bitcoin]], co consevente formasion del primo istòrego de na [[criptovałuta]] * [[2014]] – [[Ełesion eoropee del 2014]]. **[[Colpo de stato|Colpo de Stato]] in [[Thaiłandia]], el 19º tentà inte el Paeze dopo l'istitusion de ła [[monarchia costitusionałe]] inte el [[1932]] * [[2017]] – A [[Manchester]], inte el [[Regno Unio]], se ga l'atentà kamikaze inte el concerto de ła cantante americana [[Ariana Grande]] inte ła [[Manchester Arena]] fazendo 22 viteme, sirca 60 ferii e 12 desperdesti, tuti stra-zóvani. == Nasesti == ==Morti== * [[986]] [[San Bovo]] == Feste e recorense == === Nasionałi === ===Rełijoze=== ==== Santi catòłeghi ==== ====Festa del patrono de łe sità==== === Làeghe === ==In altri projeti== {{Interprojeto}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Dì de majo| 22]] c638x7mq3crps1349e3p2w1mlqlx4lu 27 de majo 0 5457 1230978 1071526 2026-08-12T18:41:42Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 1230978 wikitext text/x-wiki {{majo}} El '''27 de majo''' el ze el 147° dì dal scumìsio de l'ano drio del [[całendàrio gregorian]] e el 148° inte i [[ano bizesto|ani bizesti]]. Par rivar al cao de l'[[ano]] ghe vołe oncora 218 dì. == Avegnimenti == * [[308]] – [[Papa Marseło I|Marseło I]] el vien ełezesto [[Papa]] dal clero roman * [[1234]] – I contadini de [[Steding]] ([[Zermània]] setentrionałe), in revolta, i vien masacrai da un ezèrsito crozà: oltre 5.000 i morti * [[1328]] – [[Fiłipo VI de Fransa|Fiłipo VI]] el vien incoronà [[Sovrani de Fransa|re de Fransa]] * [[1508]] – [[Ludovico el Moro]] el more inte el [[Casteło de Loches]] in [[Regno de Fransa|Fransa]] * [[1644]] – [[Bataja del paso Shanhai]]: i [[Manciù]] i vinse ła bataja contro ła [[dinastia Shun]] e devegnarà i novi [[Sovrani cinezi|inperatori cinezi]] fondando ła [[dinastia Qing]] che ła restarà al poder fin al [[1912]] * [[1703]] – El [[Sovrani de Rùsia|zar]] [[Pietro I de Rùsia]] fonda ła sità de [[San Pieroburgo]] * [[1813]] – [[Guera anglo-americana|Guera del 1812]]: in [[Cànada]], łe forse statunitense łe concuista [[bataja de Fort George|Fort George]] * [[1883]] – [[Lisandro III de Rùsia|Lisandro III]] el vien incoronà zar de Rùsia * [[1901]] – Inte el [[New Jersey]] ła vien fondada ła ''[[Edison Storage Battery Company]]'' * [[1905]] – [[Guera ruso-japoneze]]: decisiva sconfita de ła [[Voenno-morskoj flot (Inpero ruso)|flota rusa]] inte ła [[bataja de Tsushima]] * [[1907]] – A [[San Francisco]], in [[California]], s-ciopa na [[epidemia]] de [[Peste|peste bubònega]] * [[1919]] – L'[[idrovołante]] [[Curtis Aeroplane and Motor Company|NC-4]], provegnente da łe [[Azore|ìzołe Azore]], el riva a [[Lisbona]], finndo ła prima traversada atlàntega co scało intermèdio. L'aèreo el ndarà vanti dopo par [[Plymouth]] in [[Inghiltera]], ùltema fermada del viajo * [[1923]] – Finise ła prima [[24 Ore de Le Mans 1923|24 Ore de Le Mans]] * [[1924]] – Ła vien fondada ła ''[[Music Corporation of America]]'' (MCA) * [[1927]] – [[Tomáš Masaryk|Tomàš Masaryk]] el vien ełezesto par ła seconda volta [[Presidenti de ła Cecoslovàchia|presidente de ła Cecoslovàchia]] * [[1930]] – El statunitense [[Richard Drew]] el inventa el [[nastro adezivo]] * [[1936]] – La [[RMS Queen Mary|RMS ''Queen Mary'']] ła scumìsia el so viajo inaugurałe * [[1940]] – [[Seconda guera mondiałe]]: 97 dei 99 menbri de un'unità del [[Royal Norfolk Regiment]] i vien masacrai finmente che i serca de réndarse a [[Dunkerque]]. El comandante todesco, capitan [[Fritz Knochlein]], el vegnarà inpicà par crìmeni de guera * [[1941]] ** Seconda guera mondiałe: Inte i Stati Unii el [[Presidente dei Stati Unii d'Amèrica|presidente]] [[Franklin Delano Roosevelt]] el proclama l'"emerzensa nasionałe iłimitada" ** Seconda guera mondiałe: ła [[Unità miłitare navałe|nave da guera]] todesca ''[[Bismarck (nave da bataja)|Bismarck]]'' ła vien negada inte l'[[Osèano Atlàntego|Atlàntego]] setentrionałe * [[1942]] – Seconda guera mondiałe: inte el ndar de l'[[Oparasion Anthropoid]] el zenerałe de łe [[Schutzstaffel|SS]] [[Reinhard Heydrich]] el vien gravamente ferio da un ataco de patrioti cecoslovaghi. El morirà a [[Praga]] oto dì dopo par colpa de łe ferie ciapae * [[1960]] – In [[Turchia]] el zenerałe [[Cemal Gürsel]] el guida un [[Colpo de stato|colpo de Stato]] miłitare che el cava el [[Presidenti de ła Turchia|presidente]] [[Celâl Bayar]] e el resto del goerno democràtego * [[1963]] – [[Jomo Kenyada]] el vien ełezesto [[Presidenti del Kenya|presidente]] del [[Kenya]]. * [[1964]] – Łe vien fondae łe [[FARC]], el grupo de [[guerija]] pì potente de ła [[Cołónbia]], e co ła so fondasion el taca el [[Conflito armà cołonbian]] * [[1965]] – [[Guera del Vietnam]]: łe nave da guera dei Stati Unii łe bonbarda par ła prima volta fin del [[Viet Cong|Fronte de Libarasion Nasionałe del Vietnam]], situai inte l'interior del [[Vietnam del Sud]] * [[1972]] – El [[Cai de Stato de l'Union Soviètega|presidente de l'Union Soviètega]] [[Leonid Il'ič Brežnev]] e el presidente dei Stati Unii [[Richard Nixon]] i firma l'acordo [[SALT I]] * [[1974]] – [[Valéry Giscard d'Estaing]] el devien [[presidente de ła Repùblega franseze]] * [[1996]] – [[Prima guera cecena]]: el [[Presidente de ła Federasion Rusa|presidente ruso]] [[Boris Nikolaevič El'cin]] el se cata par ła prima volta co i rebełi [[Cecènia|ceceni]] e ła negòsia un ''[[alto el fogo]]'' * [[1998]] – [[Atentà de Oklahoma City]]: [[Michael Fortier]] el vien condanà a 12 ani de prezon e multà a 200.000 [[Dołaro statunitense|dołari]] par no ver avertio łe autorità del pian terorìstego * [[1999]] – El [[Corte penałe internasionale|Tribunałe internasionałe dei crìmeni de guera]] de l'[[L'Aia|Aia]], ła incrimena [[Slobodan Milošević]] e altre cuatro persone par [[Crìmene contro l'umanità|crìmeni de guera]] e crimeni contro l'umanità fati inte el [[Kosovo]] * [[2006]] – Un terìbile teramoto a [[Java]], co episentro inte ła sitadina de [[Yogyakarta]], ła fa-sù 5.700 morti e el dasa 200.000 persone sensa un cuerto == Nasesti == ==Morti== == Feste e recorense == === Nasionałi === ===Rełijoze=== ==== Santi catòłeghi ==== ====Festa del patrono de łe sità==== === Làeghe === ==In altri projeti== {{Interprojeto}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Dì de majo| 27]] coad8tzm3fvcdn6s3433s9zj75ofwwv 11 de lujo 0 5502 1230987 1079137 2026-08-12T18:45:36Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1230987 wikitext text/x-wiki {{lujo}} L' '''11 de lujo''' el ze el 192° dì dal scumìsio de l'ano drio del [[całendàrio gregorian]] e el 193° inte i [[ano bizesto|ani bizesti]]. Par rivar al cao de l'[[ano]] ghe vołe oncora 173 dì. == Avegnimenti == * [[1302]] – [[Bataja dei speroni d'oro|Bataja dei speroni orai]] (''Guldensporenslag'' in [[łéngua ołandeze|ołandezo]]) - łe sità fiaminghe łe bate el [[Sovrani de Fransa|re de Fransa]] * [[1346]] – [[Carlo IV de Lusenburgo]] el vien ełezesto [[inperatore del Sacro Roman Inpero]] * [[1533]] – [[Sovrani d'Inghiltera|Re]] [[Enrico VIII d'Inghiltera]] co l'[[Thomas Cranmer|arcivescovo Cranmer]] el vien scomunegà da [[Papa Clemente VII]] (ła scomùnega ła vegnarà publegada tenpo dopo) * [[1576]] – [[Martin Frobisher]] el vede ła [[Groenlàndia]] * [[1616]] – [[Samuel de Champlain]] torna in [[Québec (provincia)|Québec]] * [[1690]] – [[Bataja del Boyne]] * [[1740]] – I ebrei i vien espełesti da ła [[Goernatorà de ła Picenina Rùsia|Picenina Rùsia]] * [[1750]] – [[Halifax (Cànada)|Halifax]] ła vien cuazi totalmente desfada da un inséndio * [[1776]] – El capitan [[James Cook]] el scumìsia el so terso viajo * [[1804]] – Durante de un dueło, el [[Vicepresidente dei Stati Unii d'Amèrica|vicepresidente statunitense]] [[Aaron Burr]] el copa el [[Segretàrio al tezoro dei Stati Unii d'Amèrica|segretàrio del tezoro]] [[Alexander Hamilton]] * [[1848]] – Verze a [[Londra]] ła [[stasion feroviària]] de [[Stasion de Londra Waterloo|Waterloo]] * [[1859]] – [[Viłafranca de Verona]]: firmà l'[[Armistìsio de Viłafranca]] * [[1864]] – Le forse confederae łe tenta l'invazion de [[Washington]] * [[1893]] **[[Mikimoto Kōkichi|Mikimoto Kokichi]] el ciapa ła prima perla coltivada **[[Nicaràgua]]: Ła se descaena ła [[lìbarałismo|revołusion lìbarałe]]. [[José Santos Zelaya]] el divien el presidente]]. * [[1895]] – I fradełi [[Auguste e Louis Lumière|Lumière]] i mostra un film a dei siensiai * [[1897]] – [[Salomon August Andrée]] el dasa [[Spitsbergen]] e el proa rivar inte el [[Poło nord]] co un bałon aerostàtego. El morarà dopo che el bałon el casca *[[1899]] - [[Turin]]: nase ła [[FIAT]] * [[1914]] – [[Babe Ruth]] debuta inte ła [[Major League Baseball]] * [[1921]] ** La [[Mongòlia]] se indipendentiza da ła [[Repùblega de Cina (1912-1949)|Cina]] ** Dimandada ła trègua inte el ndar de ła [[Guera d'indipendensa irlandeze]] * [[1930]] – I antifascisti [[Gioacchino Dolci]] e [[Giovanni Bassanesi]] i sora-voła so [[Miłan]] e i lansa 150.000 vołantini contro del rezime [[fasismo|fasista]]. * [[1940]] – [[Seconda guera mondiałe]]: el [[Goerno de Vichy|Rezime de Vichy]] el vien istituio formalmente in [[Tersa Repùblega franseze|Fransa]] ([[Philippe Pétain|Henri Philippe Pétain]] el divien [[Primo ministro franseze|primo ministro de Fransa]]) * [[1943]] – Seconda guera mondiałe: i todeschi i [[Bataja de Gela (1943)|contrataca]] in [[Sicìlia]] (''Bataja de Gela'') * [[1944]] – [[Franklin Delano Roosevelt]] el declara de vołer concórar par un cuarto mandà cofà [[Presidente dei Stati Unii d'Amèrica|presidente dei Stati Unii]] * [[1955]] – La fraze ''[[In God We Trust]]'' (''Confidemo in Dio'') el vien zontada su tute łe banconote statunitensi * [[1960]] – El Dahomey (oncó [[Benin]]), l'Alto Volta (oncó [[Burkina Faso]]) e el [[Nizer]] i se indipendentiza * [[1962]] ** Inte el corso de ła mision [[Vostok 3]] el cosmonàuta soviètego [[Andrijan Grigor'evič Nikołaev]] el vive cuatro dì inte el [[Spàsio (astronomia)|spàsio]] ** Prima trasmizion tełeviziva transatlàntega via satèłite * [[1963]] - [[Nelson Mandela]] el vien acuzà de sabotajo e altri crìmeni conparàbiłi al tradimento * [[1971]] – Le miniere de rame del [[Ciłe]] łe vien nasionałizade * [[1975]] – Archeòłoghi cinezi i descuerze un grando logo de sepełimento co [[Ezèrsito de teracota|6.000 statue de arziła]] figuranti guerieri, derivanti dal [[221 v.C.]] * [[1977]] – [[Martin Luther King Jr.]] el vien premià postumamente co ła [[Medaja presidensiałe de ła libartà]] * [[1979]] - La stasion spasiałe ''[[Skylab]]'' ła torna su ła [[Tera]] * [[1982]] - La [[Nasionałe de bałon de l'Itàlia]] ła vinse el so [[Canpionà mondiałe de bałon 1982|terso tìtuło mondiałe]]. * [[1987]] – Par łe [[Organizasion de łe Nasion Unie|Nasion Unie]], ła popołasion mondiałe ła sorapasa i 5 miliardi de persone * [[1991]] – [[Ecrise sołare|Ecrise sołare totałe]] a łe [[Hawaii]] * [[1995]] ** I [[Serbi de Bòsnia e Erzegòvina|serbi bosnìaghi]] i catura ła sità musulmana de [[Srebrenica]]. [[Masacro de Srebrenica|tanti dei abitanti i vien sasinai]] ** Rełasion diplomàteghe łe vien stabiłie intrà [[Stati Unii d'Amèrica|Stati Unii]] e [[Vietnam]] * [[2002]] – La revista ''[[Nature]]'' ła prezenta ufisalmente i resti fòsiłi de na nova spece de [[Hominidae|omìnidi]], ''[[Sahelanthropus tchadensis]]'', o pì popołarmente "Toumaï", descuerta in [[Ciad]] * [[2006]] – [[Atentai de Mumbai de l'11 de lujo 2006|Atachi terorìsteghi]] i sconvolze ła sità indiana de [[Munbai]], pì de 180 i morti * [[2006]] – El finise el suporto par el sistema de [[Microsoft]] [[Windows Me]] * [[2010]] – La [[Nasionałe de bałon de ła Spagna]] ła vinse el so [[Canpionà mondiałe de bałon 2010|primo tìtuło mondiałe]] * [[2016]] - [[Regno Unìo|Regno Unio]], [[Theresa May]] ła vien ełezesta lìder del [[Partio Conservatore (Regno Unio)|Partio Conservatore]]. == Nasesti == ==Morti== *[[1593]]: ** [[Giuseppe Arcimboldo]] pitor [[Łonbardia|insubre]]. == Feste e recorense == === Internasionałi=== * {{Bandiera2|Nasion Unie}}: [[Dì Mondiałe de ła Popołasion]] === Nasionałi === * {{Bandiera2|Arzentina}}: Dì del Bandoneon. * {{CHI}}: Dì Nasionałe del Jornałista. * {{MEX}}: Dì Nasionałe del Conbatente de Insendi Forestałi. * {{NIC}}: Dì de ła Revołusion Libarałe del 1893. * {{Bandiera|Perù}} [[Perù]]: Dì del docente universitàrio. *{{bandiera2|Belzo}}: Dì de łe Fiandre ([[1302]]) *{{bandiera2|Benin}}: Festa de l'indipendensa ([[1960]]) *{{bandiera2|Burkina Faso}}: Festa de l'indipendensa (1960) *{{bandiera2|Irlanda}}: Dì nasionałe de ła comemorasion *{{bandiera2|Mongòlia}}: [[Naadam|Festa del Naadam]] *{{bandiera2|Nìzer}}: Festa l'indipendensa (1960) ===Rełijoze=== ==== Santi catòłeghi ==== ====Festa del patrono de łe sità==== === Làeghe === ==In altri projeti== {{Interprojeto}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Dì de lujo| 11]] q9sd2wplytay6kniu5qanvk9rr3wvpj 6 de agosto 0 5528 1230970 1081510 2026-08-12T18:36:48Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1230970 wikitext text/x-wiki {{agosto}} El '''6 de agosto''' el ze el 218° dì dal scumìsio de l'ano drio del [[całendàrio gregorian]] e el 219° inte i [[ano bizesto|ani bizesti]]. Par rivar al cao de l'[[ano]] ghe vołe oncora 147 dì. == Avegnimenti == * [[686]] – Vitòria de [[Ibrahim ibn al-Ashtar]] sul [[fiume Khāzir]] ([[Iraq]]) e morte del ''[[Wali (goernatore)|Wali ]]'' de [[Kufa]], [[Ubayd Allah ibn Ziyad|ʿUbayd Allāh ibn Ziyād]] * [[1538]] – [[Gonzalo Jiménez de Quesada]] el fonda ła sità de [[Bogotà]] * [[1657]] – Inte ła guera contro l'[[Inpero spagnoło]] de [[Fiłipo IV de Spagna|Fiłipo IV d'Asburgo]], I fransezi de [[Luizi XIV de Fransa|Luizi XIV]] i concuista [[Montmédy]] nei [[Paezi Basi spagnołi]] * [[1791]] – A [[Berlin]] ła vien verzesta al tràfego ła [[Porta de Brandeburgo]] * [[1806]] – [[Cesco II d'Asburgo-Lorena|Cesco II]], ùltemo [[Inperatore del Sacro Roman Inpero|Sacro Roman inperatore]], el ze costrenzesto da [[Napołeon Bonaparte|Napołeon I]] a l'abdegasion, restando solché [[Sovrani d'Austria|inperatore d'Austria]] – ła ze ła fine del [[Sacro Roman Inpero]] * [[1824]] – [[Bataja de Junín]], [[Perù]]. Le forse de [[Simón Bolívar]] łe vinse su łe spagnołe de [[José de Canterac]] * [[1825]] – La [[Bołivia]] ła se indipendentiza da ła [[Spagna]] * [[1861]] – Anesion britànega de [[Lagos]], [[Nizèria]] * [[1875]] – More sasinà a [[Quito]] el statista ecuadoregno [[Gabriel García Moreno]] * [[1890]] – Inte ła [[Auburn (New York)#La prezon de Auburn|Prezon de Auburn]] a [[New York]], ła vien fazesta ła prima ezecusion co ła [[carega ełètrega]] * [[1915]] – [[Prima guera mondiałe]] – scumìsia ła [[bataja de Sari Bair]] – i [[Liai de ła prima guera mondiałe|Liai]] i fa un ataco diversivo coinsidendo co un groso sbarco lià inte ła [[Bataja de ła spiaja de Suvla|Baia de Suvla]] * [[1926]] ** [[Gertrude Ederle]] ła divien ła prima dona che ła traersa a [[noare|noo]] el canal de [[ła Mànega]] **[[Venèsia]] – se inàugura ła prima mostra del cinema. * [[1945]] – [[Seconda guera mondiałe]], [[Bonbardamenti atòmeghi de Hiroshima e Nagasaki|bonbardamento atòmego de Hiroshima]] – na [[bonba atòmega]], ciamada in còdaze ''[[Projeto Manhattan#Little Boy|Little Boy]],'' ła vien desgansada dal [[Boeing B-29 Superfortress]] statunitense [[Enola Gay]] sora de ła sità de [[Hiroshima]] in [[Inpero japoneze|Japon]] a łe 8:16 de matina (ora locałe). El s-ciopo el se ga vesto a un'altitùdene de 576 metri co na potensa paro a {{formatnum:12500}} tonełae de [[Trinitrotoluene|TNT]], copando a l'istante {{formatnum:80000}} persone (altre {{formatnum:60000}} łe morirà drento de ła fine de l'ano par colpa de łe małatie provocae dal [[fallout nucleare]]) e desfando sirca l'80% de l'àrea edificada de ła sità * [[1959]] – in [[Arzentina]], el presidente [[Arturo Frondizi]] - che el ghea vinsesto łe ełesion gràsie a ła proscrision del [[Partio Peronista (Arzentina)|Partio Peronista]] - el declara iłegałe el Partio Comunista. * [[1960]] – [[Revołusion cubana]] – in resposta a l'[[Enbargo contro Cuba|enbargo]] dei [[Stati Unii d'Amèrica|Stati Unii]], [[Cuba]] ła nasionałiza tute łe propietà straniere de ła nasion * [[1962]] – La [[Jamàega]] ła divien indipendente * [[1964]] – [[sità del Vategan|Vategan]] – [[Papa Poło VI]] pùblega l'[[ensìclega]] "''[[Ecclesiam Suam]]"'' * [[1965]] – El [[Presidente dei Stati Unii d'Amèrica|presidente statunitense]] [[Lyndon B. Johnson]] trasmuda in leje el [[Voting Rights Act|''Voting Rights Act del 1965'']] * [[1969]] – La [[NASA]] ła anunsa i ecuipaji che i tołarà parte a łe [[Programa Apollo|mision lunari]] [[Apollo 13]] e [[Apollo 14]] * [[1974]] – El [[funànboło]] franseze [[Philipe Petit]] traersa łe [[World Trade Center (1973-2001)|Tore Zemełe]] soto dei oci incrèdułi de ła sità de New York. * [[1978]] – More [[Papa]] Poło VI * [[1982]] – in [[Bołìvia]] ła se instàura ła [[democrasia]] al ciapar de ła prezidensa de ła Repùblega de [[Hernán Siles Zuazo]]. * [[1983]] – in [[Ciłe]], i partii de opozision i forma ła [[Consertasion de Partii par ła Democrasia]]. * [[1990]] – [[Guera del Golfo]] – el [[Consejo de seguresa de łe Nasion Unie|Consejo de Seguresa de łe Nasion Unie]] el órdena un enbargo comerciałe globałe contro de l'Iraq, in resposta a l'[[Invazion del Kuwait]] * [[1991]] – [[Tim Berners-Lee]] el pùblega el primo sito [[World Wide Web]] inte ła rete [[Internet]] * 1993: [[Gonzalo Sánchez de Lozada]] el ciapa ła [[presidenti de Bołìvia|prezidensa de Bołìvia]] par ła prima volta. * [[1996]] – La NASA anunsa che el meteorite [[ALH 84001]], retegnesto orizenà da [[Marte (astronomia)|Marte]], el detien prove de forme de vita primitive * [[1997]] – **La [[Microsoft]] ła conpra na cuota de asion del vałore de 150 milioni de [[Dòłaro statunitense|dòłari]] de ła [[Apple|Apple Computer]], che ła ze in chel momento in problemi finanziari **[[Hugo Banzer]] el ciapa ła prezidensa de Bołivia por seconda e ùltema volta. * [[2001]] – El presidente statunitense [[George W. Bush]] el reseve un raporto intitolà ''[[Bin Ladin Determined To Strike in US]]'' ''Bin Laden el ze determenà a vołer colpir inte i Stati Unii'' * [[2002]] – [[Gonzalo Sánchez de Lozada]] el ciapa ła prezidensa de Bołivia por seconda e ùltema volta. * [[2008]] – In [[Mauritània]] un [[Colpo de stato|colpo de Stato]] de l'ezersito porta a l'inprezonamento del [[Presidenti de ła Mauritània|presidente]] [[Sidi Mohamed Ould Cheikh Abdallahi]], del [[Primi ministri de ła Mauritània|primo ministro]] [[Yahya Ould Ahmed El Waghef]] e del ministro de l'interno * [[2012]] – [[Mars Science Laboratory|Curiosity]] ła atera co èzito inte ła superfise de Marte a łe 5.31 boti [[UTC+0|UTC]] * [[2014]] – La [[sonda spasiałe]] "[[Rosetta (sonda spasiałe)|Rosetta]]", dopo 10 ani de viajo, ła riva a ła cometa [[67P/Churyumov-Gerasimenko]], traguardo finałe de ła mision == Nasesti == ==Morti== == Feste e recorense == === Nasionałi === ===Rełijoze=== ==== Santi catòłeghi ==== ====Festa del patrono de łe sità==== === Làeghe === ==In altri projeti== {{Interprojeto}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Dì de agosto| 06]] lwhufomdqrkx8agd05ier5gtsousdwl 23 de agosto 0 5545 1230969 1084971 2026-08-12T18:36:20Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1230969 wikitext text/x-wiki {{agosto}} El '''23 de agosto''' el ze el 235° dì dal scumìsio de l'ano drio del [[całendàrio gregorian]] e el 236° inte i [[ano bizesto|ani bizesti]]. Par rivar al cao de l'[[ano]] ghe vołe oncora 130 dì. El [[Sołe]] el entra inte el segno [[Astrołozia|astrołòzego]] de ła [[Vèrzene (costełasion)|Vèrzene]] a łe 02:36 boti de ła matina. == Avegnimenti == * [[1305]] – Ezecusion de [[William Wallace]] par tradimento a [[Smithfield (Londra)|Smithfield]], [[Londra]]. * [[1328]] – Inte ła [[bataja de Cassel (1328)|bataja de Cassel]] i fransezi de [[Fiłipo VI de Fransa|Fiłipo VI]] i vinse contro de łe armae rebełi fiaminghe guidae da [[Nicolaas Zannekin]]. * [[1514]] – Inte ła [[Bataja de Cialdiran|bataja de Cialdiran]] łe trupe del [[Sultani otomani|sultan]] [[Selim I]] i vinse contro de l'ezèrsito [[safavidi|safavida]] del [[Scià Isma'il I|Shah Ismail I]]. * [[1595]] – [[bataja de Călugăreni]] el prìnsipe [[Micełe el Corajozo]] el dèzema l'[[ezèrsito otoman]] del comandante [[Koca Sinan Pascià]]. * [[1797]] – La sità de [[Perasto]] in [[Dalmàsia]], tera de ła [[Repùblega de Venèsia|Serenìsima Repùblega de Venèsia]], ła fa el so ùltemo amaina-bandiera. Ła ze l'ùltema tera vèneta a rénderse ai fransezi. * [[1813]] – Inte ła [[bataja de Großbeeren]] łe trupe de l'ezèrsito prusian-svedeze guidae da [[Jean-Baptiste Jules Bernadotte|Carlo XIV de Svèsia]] i vinse contro de łe trupe fransezi del maresało [[Nicolas Charles Oudinot|Nicolas Oudinot]]. * [[1839]] – L'[[Inpero britànego]] el concuista [[Hong Kong britànego|Hong Kong]] par trasformarla inte un cuartiero zenerałe inte ła canpagna contro de ła [[Dinastia Qing]]. * [[1866]] – Firmà ła [[Tratà de Praga (1866)|Paze de Praga]] intrà ła [[Prùsia]] e ła sconfizesta [[Inpero austrìago|Austria]]. * [[1914]] – El [[Inpero japoneze|Japon]] el ghe declara guera a ła [[Inpero todesco|Zermània]] e bonbarda [[Tsingtao|Qingdao]] (Cina). * [[1924]] – La distansa intrà [[Tera]] e [[Marte (astronomia)|Marte]] ła ze ła pì curta dal [[X secoło]]. * [[1939]] – [[Zermània nazista|Zermània]] e [[Union Soviètega]] ła firma un [[Pato de no agresion|pato de no-agresion]], el [[Pato Molotov-Ribbentrop]]. Inte na zonta segreta al pato, i [[Paezi bàlteghi]], ła [[Finlàndia]] e ła [[Seconda Repùblega de Połònia|Połònia]] łe gnen spartie intrà łe du nasion. * [[1940]] – I todeschi i taca el bonbardamento de [[Londra]] * [[1942]] – [[bataja de Stałingrado]]: La [[Luftwaffe (Wehrmacht)|Luftwaffe]] ła bonbarda [[Volgograd|Stałingrado]] * [[1944]] – El goerno rumen fiło-nazista de [[Ion Antonescu]] el vien roversà. La [[Regno de Romania|Romania]] el pasa coi [[Liai de ła seconda guera mondiałe|Liai]]. * [[1948]] – Vien formà el [[Concìlio mondiałe de łe ceze]]. * [[1952]] – La [[Liga araba|Liga Araba]] ła divien oparativa. * [[1958]] – [[Guera siviłe cineze]]: scumìsia ła [[Crize del streto de Formoza|Seconda crize del Streto de Taiwan]] col bonbardamento de [[Kinmen|Quemoy]] da parte de l'[[Ezèrsito Popołare de Libarasion]]. * [[1962]] – Primo ligamento tełevizivo in direta intrà i Stati Unii e l'[[Eoropa]], co ła dòpara del [[Satèłite artifisałe|satèłite]] [[Telstar]]. * [[1966]] – El [[Lunar Orbiter 1]] el fa łe prime fotografie de ła Tera da un'òrbita da torno a ła [[Luna]]. * [[1973]] **El vien lansà el [[Tełecomunicasion satełitari|satèłite par tełecomunicasion]] [[Intelsat]] **[[Chile]], [[Augusto Pinochet]] el vien nomenà "comandante in cao de l'ezèrsito" * [[1975]] – [[Colpo de stato|Colpo de Stato]] comunista inte el [[Laos]]. * [[1976]] – Un groso teramoto in [[Cina]] el copa miłiari de persone. * [[1979]] – El bałerin soviètego [[Alexander Godunov]] el dimanda [[aziło pułìtego]] inte i [[Stati Unii de l'Amèrica]]. * [[1989]] – [[Repùblega Popołare de Ungaria|Ungaria]]: vertura de ła frontiera co l'[[Austria]] e èzodo de todeschi de ła Zermània Est: scumìsio de ła [[Muro de Berlin|Cascada del Muro de Berlin]] * [[1989]] – [[Revołusion cantada]]: du miłioni de persone rivanti da [[Estònia]], [[Letònia]] e [[Lituània]] łe se mete inte ła strada [[Vilnius]]-[[Tallinn]], tegnéndose par man ([[Strada eoropea E67|Via Bàltega]]) * [[1990]] – [[Sadam Hussein]] el se mostra a ła tełevizion de Stato irachena co racuanti "òspiti" osidentałi (in realtà ostaji), par sercare de sparagnarse ła [[Guera del Golfo]]. * [[1990]] – L'[[Armènia]] ła declara l'indipendensa da l'Union Soviètega * [[1990]] – [[Zermània Òvest]] e [[Zermània Est]] łe anunsa ła so unificasion par el [[3 de otobre]] * [[1992]] – L'[[Uragan Andrew]] el colpise el sud de ła [[Florida]]. * [[2000]] – Un [[Fameja Airbus A320|Airbus A320]] de ła [[Gulf Air]] el urta inte el [[Golfo Pèrsego]] arente [[Manama]], [[Bahrein]] copando 143 persone * [[2000]] – El [[Nicaragua]] el devien menbro de ła [[Convension de Berna par ła protesion de łe òpare leteràrie e artìsteghe|Convension de Berna par el copyright]] * [[2005]] – El se forma el [[Uragan Katrina]] * [[2008]] – [[Odd M. Strindmo]], cołaborando al projeto [[GIMPS]], descuerze el pì alto [[nùmaro primo de Mersenne]] de l'època (sorpasà da n'altro nùmaro primo de Mersenne descuerto inte el zenaro [[2016]]): M<small>43112609</small> * [[2009]] – [[Bahamas]], [[Stefanía Fernández]] ła vien coronada cofà [[Miss Universo]] * [[2010]] – [[Fiłipine]], a [[Manila]] un ex ajente de ła polìsia che el vołea vegner rintegrà el secuestra-sù un autobus co 26 persone. Inte ła sparatòria sevente łe perde more 8 persone e l'ex ajente * [[2011]] **I rebełi che i ghea oganizà ła [[Revolta in Lìbia del 2011]] i concuista ła capitałe [[Trìpułi]] **[[Virginia]] (Stati Unii) se ga un sisma de magnitùdene 5.8, a łe 1:51 PM EDT (17:51 [[Tenpo Coordenà Universałe|UTC]]). == Nasesti == ==Morti== == Feste e recorense == === Internasionałi=== * {{bandiera2|UNESCO}}: Dì Internasionałe del Recordo de ła Trata de s-ciavi e de ła so abiłision. * [[File:UN flag watermark.svg|22px]] Internasionałe: Dì de l'[[Internàuta]], <small>Dia do Internauta, Día del Internauta, Internaut's Day. </small> === Intranasionałi=== * {{bandiera2|UE}}: Dì Eoropeo de Comemorasion de łe Vìtime del Stalinismo e Nazismo. === Nasionałi === *{{UKR}}: Dì de ła Bandera. * {{ROM}}: ''Dì de ła Liberasion'' in [[1944]], soto del rezime de [[Nicolae Ceauşescu]] (1967-1989). * {{CHL}}: Dì del [[Manilkara zapota|Nìspero]]. ===Rełijoze=== ==== Santi catòłeghi ==== ====Festa del patrono de łe sità==== === Làeghe === ==In altri projeti== {{Interprojeto}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Dì de agosto| 23]] 4gbfm4nuimhe5e9r1vlqgocyc5mt4fq 9 de otobre 0 5592 1230975 1089284 2026-08-12T18:40:04Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1230975 wikitext text/x-wiki {{otobre}} El '''9 de otobre''' el ze el 282° dì dal scumìsio de l'ano drio del [[całendàrio gregorian]] e el 283° inte i [[ano bizesto|ani bizesti]]. Par rivar al cao de l'[[ano]] ghe vołe oncora 83 dì. == Avegnimenti == * [[768]] – [[Carloman I]] e [[Carlo Magno]] i vien proclamai [[Sovrani franchi|Rè dei Franchi]] * [[869]] – [[Carlo el Calvo]] el vien proclamà [[Lotarinza|Rè de Lotarinza]] * [[1000]] – [[Leif Erikson]] el descuerze [[Vinland]], devegnindo el primo [[eoropa|eoropeo]] conosesto a métar pie in [[Amèrica del Nord|Nord Amèrica]] * [[1238]] – [[Jàcomo I de Aragona]] el concuista [[Valencia]], capitałe del [[Regno de Valencia]] * [[1446]] – In [[Corea]] el vien creà l'[[Hangŭl|alfabeto hangŭl]] * [[1582]] – Sto dì cuà ''no el eziste'' inte el całendàrio gregorian: par re-linear el całendàrio a łe stajon, i dì dal [[5 de otobre|5]] al [[14 de otobre]] del 1582 i vien saltai * [[1621]] – Col [[Tratà de Khotyn]] se sancise ła paze intrà [[Inpero otoman]] e [[Confederasion połaco-lituana|Połònia]] * [[1655]] – [[Carlo X Gustavo de Svèsia]] el concuista [[Cracòvia]] libaràndoła da l'ocupasion rusa * [[1708]] – El zar [[Piero I de Rùsia|Piero I]] el dèzema i svedezi inte ła [[bataja de Lesnaja]] * [[1740]] – I cołoni ołandezi e i nativi zavanezi i descaena el [[Masacro de Batàvia del 1740|masacro de ła popołasion ètnega cineze in Batàvia]], copando almanco {{formatnum:10000}} persone * [[1760]] – [[Guera dei sete ani]]: łe trupe ruse e austrìaghe łe òcupa [[Berlin]] par tre dì * [[1790]] – Un grave [[teramoto]] inte el nord de l'[[Alzeria]] el pròvoca gravi dani e un [[tsunami]] inte el [[Mar Mediteràneo]] copando tremiłe persone * [[1799]] – La [[Unità miłitare navałe|nave miłitare]] franseze [[HMS Lutine|HMS ''Lutine'']] ła se nega drio de łe coste ołandezi co un bałanso de 240 ómani morti * [[1806]] – La Prùsia ła entra in guera contro de ła Fransa inte ła [[cuarta coałision|Guera de ła cuarta coałision]] * [[1812]] – [[Guera anglo-americana|Guera del 1812]] – inte un scontro navałe sul [[Lago Erie]], łe forse americane i catura du nave britaniche; la [[HMS Detroit|HMS ''Detroit'']] e la [[HMS Caledonia|HMS ''Caledonia'']] * [[1814]] – In [[Capitaneria zenerałe del Ciłe|Ciłe]] [[Mariano Osorio]] el repristina tute łe istitusion cołoniałi * [[1820]] – El [[Guayaquil]] el declara l'indipendensa da ła [[Spagna]] * [[1834]] – Vertura de ła ''Dublin and Kingstown Railway'', ła prima ferovia in [[Irlanda]] * [[1873]] – El gnen fondà el ''United States Naval Institute'' * [[1874]] – Co ła firma del [[Tratà de Berna]] el vien istituio cueło che ła ze oncó l'[[Union postałe universałe]] e da chel momento sta data ła devegnarà el Dì mondiałe de ła posta * [[1888]] – El [[Monumento a Washington]] el vien verzesto al pùblego * [[1900]] – Le [[Ìzołe Cook]] łe taca formar parte dei [[Dominion|domini]] del [[Regno Unio]] * [[1911]] – Un'esplozion gavesta par insidente ła descaena ła [[revolta de Wuchang]] contro de ła monarchia cineze * [[1914]] – [[Prima guera mondiałe]]: [[Asèdio de Anversa (1914)|Asèdio de Anversa]] – [[Anversa]] ła cede a łe trupe todesche * [[1918]] – El prìnsipe [[Federico Carlo de Àsia-Kassel]] el vien ełezesto [[Regno de Finlàndia (1918)|Rè de Finlàndia e Carèlia]] * [[1944]] – [[Seconda guera mondiałe]]: el [[Primi ministri del Regno Unio|primo ministro britànego]] [[Winston Churchill]] e el [[Segretàrio zenerałe del PCUS|cao]] de l'[[Union Soviètega]] [[Iosif Stalin]], i scumìsia na [[Confarensa de Mosca|confarensa]] de nove dì, a [[Mosca (Rùsia)|Mosca]], par discórar sul futuro de l'[[Eoropa]] * [[1950]] – Scumisia ła masacro de Goyang Geumjeong in [[Corea del Sud]] * [[1963]] ** L'[[Uganda]] ła devien un repùblega ** [[Straje del Vajont]]: 1917 persone łe vien copae co che na frana cascada inte ła conca de ła [[Diga del Vajont]] ła produze na stra-granda onda che ła sorpasa ła diga e ła se roersa inte ła [[Vałe del Piave|vałada]] * [[1967]] – El dì dopo de ła so catura, [[Che Guevara]] el vien zustisià par gaver erlevà ła revołusion in [[Bołìvia]] * [[1969]] – A [[Chicago]], ła [[National Guard of the United States|Guàrdia Nasionałe]] ła vien ciamada a téndar ła foła, mentre che łe continua łe dimostrasion ligae al procedimento dei [[Oto de Chicago]] (procedimento tacà inte el [[24 de setenbre]]) * [[1970]] – In [[Regno de Canboja (1953-1970)|Canboja]] ła vien proclamada ła [[Repùblega Khmer]] * [[1981]] – El presidente [[François Mitterrand]] el abołise ła [[pena de morte|pena de morte in Fransa]] * [[1989]] – A [[Lipsia]], inte ła [[Repùblega Democràtega Todesca|Zermània Est]], demostranti i dimanda ła legałizasion dei grupi de opozision e reforme democràteghe * [[1994]] – El gnen creà a [[Darmstadt]] l'[[Darmstadtio|ełemento 110]] * [[2006]] – la inpreza statounitense [[Google|Google Inc]] ła aceta de sorbir el sito web de vìdeo [[YouTube]] par 1,65 miliardi de [[dòłaro statunitense|dòłari]] inte na tranzasion stock-for-stock. <ref>[http://googlepress.blogspot.com/2006/10/google-to-acquire-youtube-for-165_09.html]</ref> * [[2016]] – L'[[Arakan Rohingya Salvation Army]] ła lansa el so primo ataco contro de łe forse de seguresa del [[Birmània|Myanmar]] drio del confin intrà [[Bangladeš|Bangladesh]] e Myanmar * [[2019]] – La [[Turchia]] ła scumìsia ła so [[Ofensiva turca inte ła Sìria nordorientałe del 2019|ofensiva miłitare]] inte el nord-est de ła Sìria. == Nasesti == ==Morti== == Feste e recorense == === Nasionałi === ===Rełijoze=== ==== Santi catòłeghi ==== ====Festa del patrono de łe sità==== === Làeghe === ==In altri projeti== ==In altri projeti== {{Interprojeto}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Dì de otobre| 09]] cf83hjztug6el4b5d4gbvaf4bs496ve 11 de otobre 0 5594 1230985 1089286 2026-08-12T18:44:47Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|2|0 */ 1230985 wikitext text/x-wiki {{otobre}} L' '''11 de otobre''' el ze el 284° dì dal scumìsio de l'ano drio del [[całendàrio gregorian]] e el 285° inte i [[ano bizesto|ani bizesti]]. Par rivar al cao de l'[[ano]] ghe vołe oncora 81 dì. == Avegnimenti == * [[1138]] – [[Teramoto de Ałepo del 1138|Teramoto de Ałepo]], clasifegà cofà el terso teramoto pì catastròfego de ła stòria * [[1311]] – [[Ordenanse del 1311|Ordenanse]] de Edoardo II de Inghiltera, un insieme de restrision inponeste al clero e ai nòbiłi col fin de limitàrghene i poderi * [[1492]] – La costa americana ła vien vedesta par ła prima volta da ła flota de [[Cristòforo Cołonbo]] * [[1511]] – Par órdene del [[Diòceze de Trieste|véscovo de Trieste]], [[Piero Bonomo]], el vien butà-zo el [[Casteło de Mocò]] * [[1582]] – Sto dì cuà ''no el eziste'' inte el całendàrio gregorian: par re-linear el całendàrio a łe stajon, i dì dal [[5 de otobre|5]] al [[14 de otobre]] del 1582 i vien saltai * [[1614]] – [[Adriaen Block]] e 12 marcanti de [[Amsterdam]] i fa na petision contra del [[Stati Zenerałi de ła Repùblega de łe Sete Province Unie|Staten Generaal]] par otegnere dei deriti escluzivi de comerso co ła [[Inpero cołoniałe ołandeze|cołònia]] dei [[Novi Paezi Basi]] * [[1776]] – [[Guera de indipendensa americana|Revołusion americana]]: [[Bataja de Valcour Bay|bataja de Valcour Island]] – Sul [[Lago Champlain]], arente de [[Valcour Island]], na flota britànega comandada da [[Sir]] [[Guy Carleton]], łz dèzema 15 [[Canoniera|canoniere]] americane comandae dal brigadier zenerałe [[Benedict Arnold]]. Anca se cuazi tute łe nave de Arnold łe vien desfae, ła bataja durada du dì ła ghe darà ai americani el tenpo de pareciar łe defeze de [[New York]] * [[1796]] – Ła gnen formada a [[Miłan]] ła [[Lejon Lonbarda]] primo reparto miłitare che el dòpara el [[Bandiera de Itàlia|tricołor italian]] * [[1862]] – [[Guera de secesion americana]]: de presa dopo de ła [[bataja de Antietam]], El zenerałe confedarà [[James Ewell Brown Stuart|J.E.B. Stuart]] e i so ómani, i sacheja [[Chambersburg]] ([[Pennsylvania]]) * [[1890]] – A [[Washington]], ła vien fondada l'asociasion ''[[Fiołe de ła revołusion americana|Daughters of the American Revolution]]'' * [[1899]] – Scumisio de ła [[Guere boere|Guera boera]]: in [[Sudàfrica]], s-ciopa ła guera intrà el [[Regno Unio de Gran Bretagna e Irlanda|Regno Unio]] e i [[Boeri]] del [[Transvaal]] e del [[Stato Lìbaro de l'Orange]] * [[1906]] – El consejo de łe scołe pùbleghe de [[San Francisco]] el descaena na crize diplomàtega intrà [[Stati Unii de l'Amèrica|Stati Unii de l'Amèrica]] e [[Inpero japoneze|Japon]], ordenando che i scołari japonezi i recepisa ła so istrusion in scołe rasialmente segregae * [[1922]] – Finise ła [[Guera grego-turca (1919-1922)|Guera grego-turca]] * [[1939]] – [[Projeto Manhattann]]: al [[Presidente dei Stati Unii de l'Amèrica|presidente statunitense]] [[Franklin Delano Roosevelt|Franklin D. Roosevelt]] ła vien consegnada na létara firmada da [[Albert Einstein]], che ła ìncita ai Stati Unii de desviłupare de presa un programa par ła ezecusion de ła [[bonba atòmega]] * [[1942]] – [[Seconda guera mondiałe]]: [[bataja de Cao Speransa]] – Inte ła costa nord-osidentałe de [[Guadalcanal]], nave de ła [[United States Navy|Marina statunitense]] łe interceta e i dèzema na flota japoneze che ła zera drio ndar renforzare łe trupe che za łe ghe zera inte l'ìzoła * [[1950]] – La [[Comision federałe par łe comunicasion|Federal Comunications Comision]] statunitense ła emete ła prima licensa par trasmision tełevizive coi cołori a ła [[CBS]] (ła [[RCA (azienda)|RCA]] ła sarà isteso bona de far blocare l'entrada in vigore de ła licensa) * [[1954]] – [[Guera del Vietnam]]: i [[Viet Minh]] i tołe el controło del [[Vietnam del Nord]] * [[1958]] – [[Programa Pioneer]]: ła [[NASA]] ła lansa ła [[Sonda spasiałe|sonda lunare]] [[Pioneer 1]] (ła sonda ła cascarà in [[Tera]] e ła ciaparà fogo) * [[1962]] – [[Concìlio Vategan II]]: [[Papa Joani XXIII]] el reunise un [[concìlio ecumènego]] de ła [[Ceza Catòłega|Ceza catòłega]] romana a 92 ani de distansa da l'ùltemo * [[1968]] – [[Programa Apollo]]: ła NASA ła lansa l'[[Apollo 7]], ła prima mision Apollo co ómani drento. Intrà i fini de ła mision ghe ze chełi de ła prima trasmision tełeviziva in direta da l'[[òrbita]] e i test de łe manovre de inganso del [[Mòduło Lunare Apollo|mòduło lunare]] * [[1984]] – Drento del [[Space Shuttle Challenger|Space Shuttle ''Challenger'']], ła astronàuta [[Kathryn Sullivan|Kathryn D. Sullivan]] ła devien èsar ła prima dona statunitense che ła camina inte el [[Spàsio (astronomia)|spàsio]] * [[1986]] – [[Guera freda]]: el presidente statunitense [[Ronald Reagan]] e el [[Cai de Stato de l'Union Soviètega|lìder soviètego]] [[Michail Gorbačëv]] i se reunise a [[Reykjavík]], in [[Islanda]], inte el tentativo de continuar descórar sul redimensionamento dei so arsenałi de [[Mìsiłe bałìstego de mèdio rajo|mìsiłi bałìsteghi de mèdio rajo]] in [[Eoropa]] (intento falio) * [[1991]] – [[Cuba]], [[Fidel Castro]] el anunsa ła trasformasion inte un [[Stato làego]], de [[economia mista]] e el incolpa a ła [[Union Soviètega]] de ła crizes econòmega cubana. Tuto sto cuà inte el IV&nbsp;Congreso del [[Partio Comunista de Cuba|PCC]], inte el cuało el vien re-ełezesto lìder del partio. == Nasesti == ==Morti== == Feste e recorense == === Nasionałi === ===Rełijoze=== ==== Santi catòłeghi ==== ====Festa del patrono de łe sità==== === Làeghe === ==In altri projeti== ==In altri projeti== {{Interprojeto}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Dì de otobre| 11]] rwegy5ljzfdalr1b1an962woigp4ihc 29 de otobre 0 5612 1230976 1089978 2026-08-12T18:40:39Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1230976 wikitext text/x-wiki {{otobre}} El '''29 de otobre''' el ze el 302° dì dal scumìsio de l'ano drio del [[całendàrio gregorian]] e el 303° inte i [[ano bizesto|ani bizesti]]. Par rivar al cao de l'[[ano]] ghe vołe oncora 63 dì. == Avegnimenti == * [[969]] – Trupe bizantine łe òcupa [[Antiòchia]] * [[1422]] – [[Carlo VII de Fransa]] el devien [[Sovrani de Fransa|re]] * [[1618]] – [[Sir]] [[Walter Raleigh]] el vien decapità par na prezumesta [[cospirasion]] contro [[Jàcomo I de Inghiltera]] * [[1658]] – [[Seconda guera del nord]]: ła flota de łe [[Repùblega de łe Sete Province Unie|Province Unie]], liada de ła [[Danemarca-Norveja]], dèzema cueła [[Svenska marinen|svedeze]] * [[1675]] – [[Gottfried Wilhelm von Leibniz|Leibniz]] el dòpara par ła prima volta el sìnboło de l'[[integrałe]] ('''∫''') * [[1863]] ** Sédaze [[Organixasion de łe Nasion Unìe|nasion unie]] a [[Zinevra]] i concorda su ła formasion de ła [[Croze Rosa e Mezaluna Rosa Internasionałe|Croze Rosa Internasionałe]] ** [[Guera de secesion americana]]: łe forse del zenerałe unionista [[Ulysses S. Grant]] i tien fora un ataco confederà, comandà dal zenerale [[James Longstreet]] * [[1914]] – L'[[Inpero otoman]] el entra in guera co łe [[Inperi sentrałi|potense sentrałi]] inte ła [[Prima guera mondiałe]] * [[1923]] – La [[Turchia]] el devien un repùblega, de sevente de ła desolusion de l'Inpero otoman * [[1929]] – Scumìsia ła [[Granda depresion]] col '[[Marti nero]]': ła [[Borsa de New York]] ła croła, descaenando cueła che ła sarà na crize econòmega de liveło mondiałe * [[1942]] – [[Ołocàusto]]: inte el [[Regno Unio]], alte figure del regno, łe fa na congregasion pùblega par manifestare indignasion par ła persecusion dei ebrei da parte de ła [[Zermania nazista]] * [[1945]] **[[New York]]: Ła vien vendesta ła prima [[pena a sfera]] ** [[Getúlio Vargas]] se dimete da [[Presidenti del Braziłe|presidente del Braziłe]] * [[1955]] – La [[Unità miłitare navałe|nave da guera]] soviètega ''Novorossiysk'' ła urta na [[Mina navałe|mina]] de ła [[Seconda guera mondiałe]] inte el porto de [[Sebastòpułi]] * [[1956]] ** Firma del [[Protocoło de Tànzeri]]: ła sità internasionale de [[Zona internasionałe de Tànzeri|Tànzeri]] ła vien reintegrada inte el [[Maroco]] ** Scumisia ła [[Crize de Suez]]: [[Israele]] el invade ła [[Penìzoła del Sìnai]] e el dasa fora łe [[Al-Quwwāt al-Barriyyat al-Miṣriyya|forse ezisiane]] al de là del [[Canałe de Suez]] * [[1960]] – A [[Louisville]] ([[Kentucky]]), Cassius Clay (dopo denomenà [[Muhammad Ali]]),, el vinse ła so prima sesion da profesionista * [[1964]] – Na cołesion de insostituìbiłi [[Zema (minerałozia)|zeme]], intrà łe cuałe ła [[Star of India|Steła de l'Ìndia]], ła vien robada dal [[American Museum of Natural History|Muzeo American de Istòria Naturale]] de New York * [[1969]] – El gnen stabiłio el primo ligamento da [[computer]] a computer, [[ARPANET]] * [[1971]] – [[Guera del Vietnam]]: [[Dotrina Nixon|Vietnamizasion]] – El nùmaro totale de soldai statunitense oncora in [[Vietnam]], łe se sbasa a 196.700 (el liveło pì baso dal zenaro del [[1966]]) * [[1985]] – [[Samuel Kanyon Doe|Samuel K. Doe]] el devien vinsidor de łe prime elesion multipartìteghe in [[Libèria]] * [[1998]] ** El [[Space Shuttle Descovery]] el decoła co drento el setantasetene [[John Glenn]], che el divien ła persona pì vècia a devegner mandada inte el [[Spàsio (astronomia)|spàsio]]. Glenn el ze sta ła primo statunitense che el ga orbità da atorno a ła [[Tera]], inte el [[20 de febraro]] del [[1962]] ** Fintantoché el voła da [[Adana]] a [[Ankara]], un volo de ła [[Turkish Airlines]] el vien dirotà da militanti [[Curdi]], che i ghe órdena al pilota de ndar in [[Svìsara]]. L'aèreo el atera isteso a Ankara, dopo che el pilota el ze sta bon de ingagnar i dirotatori, fazéndoghe crédar de gaver aterà a [[Sofia]], in [[Bulgaria]], par provizionarse de carburante ** [[Apartheid]]: in [[Sudàfrica]], ła [[Comision par ła verità e ła reconciliasion (Sudàfrica)|Comision par ła verità e ła reconciliasion]] el prezenta el so raporto, che el condana anbedó łe parte par gaver fato barbarità * [[2004]] – A [[Roma]] i 25 paezi menbri de l'[[Union eoropea]] i firma ła [[Costitusion eoropea]] * [[2007]] – Inte i comuni de ła [[Ladìnia]] de [[Cortina (Bełun)|Cortina]], [[Livinałongo del Col de Lana]] e [[Col Santa Lusia]] ([[provincia de Bełun]]) el zera avegnesto el referendum par l'agregasion del so teritòrio a ła [[Rejon (Itàlia)|rejon]] [[Trentin-Alto Adeze]] ([[provincia autònoma de Bolzan]]) == Nasesti == * [[1971]]: ** [[Winona Ryder]], atora statunitense ==Morti== == Feste e recorense == === Nasionałi === ===Rełijoze=== ==== Santi catòłeghi ==== ====Festa del patrono de łe sità==== === Làeghe === ==In altri projeti== ==In altri projeti== {{Interprojeto}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Dì de otobre| 29]] 25w0llthr0tnjc4zd2l47stcs40klty 2 de novenbre 0 5616 1230983 1090288 2026-08-12T18:43:47Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1230983 wikitext text/x-wiki {{novenbre}} El '''2 de novenbre''' el ze el 306° dì dal scumìsio de l'ano drio del [[całendàrio gregorian]] e el 307° inte i [[ano bizesto|ani bizesti]]. Par rivar al cao de l'[[ano]] ghe vołe oncora 59 dì. == Avegnimenti == * [[676]] – [[Papa Dono|Dono]] el devien [[Papa]] * [[743]] – L'[[Inperatori bizantini|inperatore]] [[Costantin V|Costantin V ''Coprònemo'']] el se tołe de novo del trono de [[Costantinòpułi]] orbando e inprezonando l'uzurpatore [[Artavasde (inperatore)|Artavasde]]. * [[1783]] – A [[Rocky Hill (New Jersey)|Rocky Hill]] ([[New Jersey]]), el zenerałe statunitense [[George Washington]] el pronunsa el so "''Descorso de adio a l'ezèrsito''" * [[1889]] – [[Dakota del Nord|Nord]] e [[Dakota del Sud|Sud Dakota]] i vien ametesti cofà 39º e 40º [[Stati federai dei Stati Unii de Amèrica|Stato dei USA]] * [[1917]] – [[Sionismo]]: ła [[Declarasion Balfour (1917)|declarasion Balfour]] el proclama el suporto britànego a l'insediamento ebràego in [[Pałestina]] * [[1930]] – [[Hailé Selassié]] el vien incoronà [[inperatore de Etiòpia]] * [[1936]] – :* Ła gnen fondada ła [[CBC (azienda)|Canadian Broadcasting Corporation]] :* La [[BBC]] ła taca łe regołari trasmision tełevizive co un segnałe da 200 lìnee (dopo convertie a 475 racuanti ani dopo) * [[1938]] – Col [[Primo arbitrà de Viena]] l'[[Regno de Itàlia (1861-1946)|Itàlia fascista]] e ła [[Zermania nazista]] i òbliga ła [[Cecoslovàchia]] a cédar granda parte de ła [[Slovàchia]] sud e de ła [[Rutènia subcarpàtega|Rutènia]] a l'[[Regno de Ungaria (1920-1946)|Ungaria]] * [[1953]] – ła Asenblea Costituente de Pakistan nèmena el paeze cofà ła [[Pakistan|Repùblega Islàmega de Pakistan]]. * [[1956]] – :* in [[Ungaria]], l'ezèrsito soviètego el reprime ła [[Insuresion de Otobre]]. :* ła połisia soviètega ła inprezona al pułìtego ungarezo [[Imre Nagy]]. :* ła [[Asenblea Zenerałe de łe Nasion Unie|Asenblea Zenerałe de l'ONU]] ła dimanda ła imediada retirada de [[Israełe]] dal [[Penìzoła del Sinai|Sinai]] ezìsio, e ła fermada dei conbatiminti [[Fransa|franso]]-[[Regno Unio|britàneghi]] contro de l'[[Ezito]]. :* dal [[Caracas]] (Venesueła), el presidente bandio [[Juan Domingo Peron]] el nòmena cofà lìder de ła [[Rezistensa peronista]] contro ła ditadura el zóvane deputato arzentin [[John William Cooke]]. * [[1957]] – in [[Ezito]] se fonda ła ''Union Nasionałe Ezìsia'', de ideołozia sociałista, che ła se costituise inte el partio ùgnoło. * [[1963]] – El [[Presidenti del Vietnam del Sud|presidente sudvietnamita]] [[Ngô Đình Deệm]] el vien sasinà de sevente de un [[colpo de Stato miłitare]] * [[1966]] – El [[Cuban Adjustment Act]] entra in vigore, dando a 123.000 cubani l'oportunità de far dimanda de rezidensa permanente inte i [[Stati Unii de Amèrica|Stati Unii de l'Amèrica]] * [[1976]] – [[Jimmy Carter]] el dèzema el presidente [[Gerald Ford]], che el ghea finio el so incargo, e el divien el primo candidà che el provegne dai [[Stati Confederai de Amèrica|Stati secesionisti]] che el vinse łe ełesion dai tenpi de ła Guera de secesion americana * [[1983]] – Martin Luther King Day: inte el Jardin de łe Roze de ła [[Caza Bianca]], el presidente [[Ronald Reagan]] firma na leje che ła istituise na festività federałe, che ła sarà festejada ogni terso [[Luni]] de zenaro par comemorar [[Martin Luther King Jr.]] * [[1988]] – partindo dal [[Istituto de Tecnołozia del Massachusetts|MIT]] se lansa el Morris worm, el primo [[Worm|Worm de Internet]]. * [[1998]] – in [[Arzentina]] se cèłebra ła cuarta conferensa de ła [[Organizasion de łe Nasion Unie|ONU]] sul [[canbio climàtego]]. * [[2000]] – El primo equipajo el riva a su ła [[Stasion Spasiałe Internasionałe]], do astronàuti [[Rusia|rusi]] e uno [[Stati Unii|statunitense]]. * [[2003]] – inte ła [[Zeorza|Repùblega de Zeorza]], ła opozision ła denunsa iregułarità inte łe ełesion parlamentàrie. * [[2005]] – in [[Madrid]], el [[Congreso dei Deputai]] aprova ła admision a tràmite del novo Statuto de Autonomia de [[Catełogna]] col sostegno de tuti i grupi pułìteghi, a parte del el [[Partio Popołare (Spagna)|Partio Popołare (PP)]] (che l'isteso dì el ghea prezentà na reserva de incostitusionałità). * [[2017]] – ła Audiensa Nasionałe [[Spagna|spagnoła]] ła manda in prezon al Goerno de Catełogna e ła emete un órdene de reserca e catura par el presidente de ła Zenerałità [[Carles Puigdemont]] e ai menbri del goerno scanpai a [[Borseła]]. == Nasesti == *[[1977]]: **[[Gabriella Pession]], atora italiana ==Morti== == Feste e recorense == === Nasionałi === ===Rełijoze=== ==== Santi catòłeghi ==== ====Festa del patrono de łe sità==== === Làeghe === ==In altri projeti== {{Interprojeto}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Dì de novenbre| 02]] 2fremp3bqibfugvgrtcdotysmeqsulm San Joani Lupatoto 0 7043 1230964 1138171 2026-08-12T18:33:52Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1230964 wikitext text/x-wiki {{Infobox de Zeografia pułìtega |Nome = San Joani Lupatoto |Nome locałe = {{it}} San Giovanni Lupatoto |Panorama = San Giovanni Lupatoto - Piazza Corrubbio, primi 900.jpg |Didascałia = Piasa Corrubbio al inìsio del XX secoło |Bandiera = |Voxe bandiera = |Stema = San Giovanni Lupatoto-Stemma.gif |Stato = ITA |Note stato = |Grado aministrativo = 3 |Tipo = |Divixion am grado 1 = Vèneto |Divixion am grado 2 = Verona |Cavedal = |Aministrador locałe = Attilio Gastaldello |Partìo = |Data elesion = 20/06/2016 |Lengue uficiałi = |Data istitusion = |Data sopresion = |Latitudine gradi = 45 |Latitudine minuti = 23 |Latitudine secondi = 00 |Latitudine NS = N |Longitudine gradi = 11 |Longitudine minuti = 02 |Longitudine secondi = 00 |Longitudine EW = E |Altitudine = 42 |Superfise = 19.01 |Note superfise = |Aque interne = |Abitanti = 25351 |Note abitanti = [http://demo.istat.it/bilmens2014gen/index02.html Dato Istat - Popołasion rexidente al 31 de łujo 2014.] |Axornamento abitanti = 31-12-2019 |Sotodivixion = Camacici, Pozzo, Raldon |Sotosotodivixion = |Sotosotosotodivixion = |Divixion confinanti = [[Butapiera]], [[Opean]], [[San Martin Bon Albergo]], [[Verona]], [[Zevio]] |Lengue = |Codexepostałe = 37057, 37050 |Prefiso = 045 |Fuxo orario = +1 |CodexeISO = |Codexestatistego = 023071 |Codexecatasticałe = H924 |Targa = VR |Xona sismega = 3 |Gradi xorno = |Difuxività = |Nome abitanti = ''lupatotini'' |Patrono = [[Joani Batista|San Joani Batista]] |Dì de festa = [[24 de zugno]] |PIL = |PIL PPA = |PIL paromo = |PIL paromo PPA = |Ragrupamento = |Parlamentari = |Ino = |Soranome = |Bomò = |Imaxene locałixasion = |Mapa = Map of comune of San Giovanni Lupatoto (province of Verona, region Veneto, Italy).svg |Didascałia Mapa = Poxision del comun de San Gioàn Lupatoto inte ła provincia de Verona |Sito = http://www.comune.sangiovannilupatoto.vr.it/ |Longitudine EO=}} '''San Joani Lupatoto'''<ref>{{cita web|url=https://www.larenadomila.it/sito/storia-veronese/90-provincia-in/doc_provincia_in/244-san-gio%C3%A0ni-lupatoto.html|titolo=San Joani|sito=Larenadomila|data=27 de fabraro 2021}}</ref> (nome ufisałe in italian ''San Giovanni Lupatoto'') l'e on paexe a 7&nbsp;km da Verona in posixion sud est, l'è su la riva drita de l'Adeze el ga su par zò 25&nbsp;000 abitanti. {{citasion nesesària|L'è el paeze piasè industriale de ła provincia}}, e el ze anca el [[infrastrutura|crozevia infrastruturałe]] de ła zona, vedesto che cuà finise la superstrada transpolezana, che ła mete in comunegasion San Joani Lupatoto co Rovigo e dopo zo fin al [[mar Adriàtego]]. L'è anca a metà de la sircovałasion sud de Verona. == Etimołoxia == No se sa mia da indò vea fora el nome ma ghe dele teorie: ''Lucus totus'', tuto bosco: inte i primi secoli del medioevo el teritorio del paese l'era selvadego e ghera piante dapartuto ''Lupi ad totum'', lupi dapartuto: anca in sto caso podarea esar par via dela presensa de boschi pieni de lupi. ''Lupia'': un tipo de erba. == Storia == Preistoria: Inte el teritorio del paese ze sta catà sototera varie robe de l'età del fero e in partcolare inte ła fraxion de Raldon ze sta catà i resti de certe [[Pałafita|palafite]]. Periodo roman: L'evento piasè importante de sto periodo l'è la bataglia dei Campi Raudii combatua tra i romani e i cimbri e vinta dai primi. Certi storici i pensa che la bataglia la sia sta fata inte el teren tra le localita de Posso, Raldon e Ponte del'Ebreo. A Raldon ze sta catà anca na casa e un cimitero roman. Medioevo: La roba piasè importante de sto periodo l'è sucesa inte el 1233, quando inte ła località Pace Paquara frà Giovani da [[Schio]] el ga tentà de far far na tregua intrà Guelfi e Ghibelini. Inte el 1335 La parochia de San Giovani l'è diventà indipendente Età moderna: Inte el 1572 diventa parochia autonoma anca la fraxion Raldon. Inte el 1630 quasi metà dela gente del paese la more par via dela peste, pasando da 901 a 467. Inte el 1818 i Austriaci i unise el comune de San Giovani a quel de Raldon. == Evołusion demografega == {{Demografia/San Giovanni Lupatoto}} == Jemełaji == * [[Imàjine:Flag of France.svg|20px|Fransa]] [[Seyssinet-Pariset]] == Notasion == <references/> == Altri projeti == {{Interprojeto}} == Linganbi foresti == {{linganbi foresti}} {{Provincia de Verona}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Comuni de ła provincia de Verona]] lbk5x9zhmfzsdkdtlbahf83j37xad8n Provincia de Trevizo 0 9048 1230997 1184212 2026-08-13T07:07:29Z InternetArchiveBot 27875 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1230997 wikitext text/x-wiki {{Infobox de Zeografia pułìtega |Nome = Provincia de Trevixo |Nome locałe = |Panorama = Sant'Artemio2.jpg |Didascałia = Ospedałe Pisichiatrego Sant'Artemio, sede de ła Provincia int'una foto aerea del secoło pasà. |Bandiera = |Stema = Provincia di Treviso-Stemma.png |Stato = ITA |Grado aministrativo = 2 |Divixion am grado 1 = Vèneto |Cavedal = [[Trevixo]] |Aministrador locałe = [[Leonardo Muraro]] |Partìo = [[Lega Nord|LN]] |Data elesion = 16-05-2011 |Lengue = |Data istitusion = |Latitudine gradi = 45 |Latitudine minuti = 40 |Latitudine secondi = 20 |Latitudine NS = N |Longitudine gradi = 12 |Longitudine minuti = 14 |Longitudine secondi = 32 |Longitudine EW = E |Altitudine = |Superfise = 2476.88 |Note superfise = |Abitanti = 888249 |Note abitanti = |Axornamento abitanti = 31-12-2010 |Sotodivixion = [[provincia de Trevixo#Comuni|95 comuni]] |Divixion confinanti = [[Provincia de Pordenon|Pordenon]], [[Provincia de Venesia|Venesia]], [[Provincia de Pàdoa|Pàdoa]], [[Provincia de Vicensa|Vicensa]], [[Provincia de Belun|Belun]] |Codexepostałe = 31100, 31010-31059 |Prefiso = [[0421]], [[0422]], [[0423]], [[0434]], [[0438]] |Fuxo orario = +1 |Codexestatistego = 026 |Codexecatasticałe = |Targa = TV |Imaxene locałixasion = Treviso in Italy.svg |Mapa = Treviso mappa.png |Sito = http://www.provincia.treviso.it/ }} Ła '''Provincia de Trevixo''' ła xe una de łe 7 province del [[Vèneto]]. Ła confina a nord co ła [[provincia de Bełun]], a est co qûeła de [[provincia de Pordenon|Pordenon]] (in [[Friul-Venesia Julia|Friul-Venesia Jułia]]), a sud co quełe de [[Venesia]] e de [[Pàdova|Padoa]], e a ovest co queła de [[Vicensa]]. A Provincia de Trevixo ła xe anca dita '''[[Marca trevixana|Marca Trevixana]]'''. Ła xe granda 2&nbsp;382 chiłòmetri quadrai e ła ga poco pi de 700&nbsp;000 abitanti, co na densità de 295 àneme par chiłometro quadro. El capoliogo el xe oviamente ła sità de [[Trevixo]] che ła xe ła sità pi granda de ła provincia. == Comuni == Ghe xe in tuto 94 comuni. === Comuni prinsipałi === I comuni pi grandi, par nùmaro de anime che ghe vive, i xe: * [[Trevixo]] - 83&nbsp;145 abitanti * [[Conejan]] - 34&nbsp;997 abitanti * [[Castèło (Vèneto)|Castèło]] - 33&nbsp;251 abitanti * [[Montebełuna]] - 31&nbsp;336 abitanti * [[Vitòrio|Vitorio]] - 28&nbsp;542 abitanti * [[Mojan]] - 27&nbsp;698 abitanti * [[Paéxe (TV)|Paexe]] - 21&nbsp;792 abitanti * [[Oderso]] - 20&nbsp;416 abitanti * [[Viłorba]] - 18&nbsp;037 abitanti * [[Preganziol]] - 16&nbsp;918 abitanti === Comuni de ła Provincia === {{Lista comuni|1=comuni}} == Varda anca == * [[Parco del Storga]] * [[Pedemontana Veneta (strada)|Pedemontana Veneta]] == Cołegamenti forèsti == * [http://www.provincia.treviso.it El sito uficiałe de ła Provincia de Treviso] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090919055250/http://www.provincia.treviso.it/ |date=2009-09-19 }} {{provincia de Trevixo}} {{Veneto}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Provincia de Trevixo| ]] 60dfm7rpzd0qryey6d1dbx6eyjdwhov Bamako 0 15743 1230986 1184492 2026-08-12T18:45:14Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1230986 wikitext text/x-wiki {{Infobox de Zeografia pułìtega |Nome = Bamako |Nome locałe = |Panorama = Hilltop view over Bamako.jpg |Didascałia = |Bandiera = |Voxe bandiera = |Stema = |Voxe stema = |Stato = MLI |Note stato = |Grado aministrativo = 1 |Tipo = distreto autonomo |Divixion am grado 1 = |Divixion am grado 2 = |Cavedal = |Aministrador locałe = Adama Sangaré |Partìo = Adéma-PASJ |Data elesion = 19/06/2009 |Lengue uficiałi = |Data istitusion = |Data sopresion = |Latitudine desimałe = 12.65 |Longitudine desimałe = -8 |Altitudine = 330 |Superfise = 252 |Note superfise = |Aque interne = |Abitanti = 1809106 |Note abitanti = {{cita web|url=http://instat.gov.ml/documentation/bamako.pdf|lingua=fr|formato=pdf|titolo=Risultati provvisori del censimento 2009 forniti dall'INSTAT-Institut National de la Statistique|accesso=14 aprile 2010}} |Axornamento abitanti = 2009 |Sotodivixion = |Sotosotodivixion = |Sotosotosotodivixion = |Divixion confinanti = |Lengue = |Codexepostałe = |Prefiso = |Fuxo orario = +0 |CodexeISO = ML-BKO |Codexestatistego = |Codexecatasticałe = |Targa = |Xona sismega = |Gradi xorno = |Difuxività = |Nome abitanti = |Patrono = |Dì de festa = |PIL = |PIL PPA = |PIL paromo = |PIL paromo PPA = |Ragrupamento = |Parlamentari = |Ino = |Soranome = |Bomò = |Imaxene locałixasion = Mali - Bamako (+special marker).svg |Mapa = |Didascałia Mapa = |Sito = }} '''Bamako''' la xe la cavedal del [[Małì|Mali]]. La xe costruia su le rive del fiume [[Fiume Nizer|Nizer]]. La cavedal maliana la xe anca ona de le sità co la pi grande crescita in [[Àfrica|Africa]]. == Storia == Da i ricatamenti se sa che la zona de Bamako la xe sempre stà abità, fin da i tempi preistorici. En tel XVII secolo se ga le prime testimonianse de la sità de Bamako. I francexi i xe rivà in tel 1883 e i ghe na fato la cavedal del [[Sudan]] Francexe in tel 1908. A l’indipendensa, Bamako gavea 160,000 abitanti, ancò i xe intorno a i do milioni. == Avegnimenti == La cavedal del Mali la xe conosua par la so importansa artistica (musica, pitura, fotografia, teatro e cinema). La conferensa de l’Organisaxion Mondiale de la Salude ''Inisiativa de Bamako'', del 1988 ga parmeso la trasformasion de le politighe de la salude in [[Africa subsahariana]]. Tuti i ani ghe un rally Budapest-Bamako, e il Rally de Dakar pasa de frecuente anca da la cavedal maliana. == Note == <references/> {{Cavedal de l'Africa}} {{Interprojeto}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Mali]] hi72xd207zzyt7s5u54ra0b2ip58ebs Dar es Salaam 0 15788 1230965 1184509 2026-08-12T18:34:23Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 1230965 wikitext text/x-wiki {{Infobox de Zeografia pułìtega |Nome = Dar es Salaam |Panorama = Dar_es_Salaam_before_dusk.jpg |Didascałia = |Bandiera = |Stema = |Stato = TZA |Grado aministrativo = 3 |Divixion am grado 1 = Dar es Salaam |Divixion am grado 2 = Ilala |Divixion am grado 2-2 = Kinondoni |Divixion am grado 2-3 = Temeke |Aministrador locałe = [[Adam Kimbisa]] |Latitudine gradi = 6 |Latitudine minuti = 48 |Latitudine secondi = |Latitudine NS = S |Longitudine gradi = 39 |Longitudine minuti = 17 |Longitudine secondi = |Longitudine EW = E |Altitudine = |Superfise = 1590 |Note superfise = |Abitanti = 2698651 |Note abitanti = |Axornamento abitanti = 1/1/2005 |Fuxo orario = +3 |Sito = }} '''Dar es Salaam''' la xe la cavedal de la [[Tanzania]]. El nome el xe de origine araba e el vol dir ''casa de la pace''. El nome originale da la sità el xera ''Mzizima'', forma corta de ''Mji wa Uzima'' – sità de la totalità (intesa come posto dove se vive inte el benessere). Co do milioni e mezo de abitanti, Dar es Salaam la xe la sità pi grande de la Tanzania. == Storia == Dar es Salaam la xe sempre stà na zona de marcà tra i abitanti neri e i marcanti arabi-omaniti, indiani e persiani. Anca ancò el porto el xe el pi grande del paexe e tute le esportasion (cafe, cotone, agave, medisine, pel) le pasa d eqi. El primo eoropeo a rivar qi l’è stà Albert Roscher de Amburgo in tel 1859. En tel 1866, Seyyid Majid, sultano di Zanzibar, ga dato el nome atuale. La sità la xe stà mesa soto el controlo todesco in tel 1887 co l’arivo de la Compagnia de l’[[Africa Orientałe|Africa Orientale]] Todesca. La colonia todesca la xe terminà co la [[Prima guera mondiałe|prima guera mondiale]], co i inglexi ga vinto la batalia de Kisumu e i ga cambià el nome in Tanganica. Dopo l’indipendensa (1961) el Tanganica el ga fato na federasion co [[Zanzibar]], creando la Tanzania. En tel 1973, el governo de la Tanzania al ga deciso de spostar la cavedal a Dodoma. El cambiamento no el xe mai stato fato del tuto e Dar es Salaam continua a esar la cavedal de facto. [[File:Panorama of some streets in Dar es Salaam.jpg|thumb|270px|left|Dar es Salaam]] {{Cavedal de l'Africa}} {{Interprojeto}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Cavedal de l'Africa]] [[Categoria:Tanzania]] 6ik2ptu971pk9q1727ripluod7ios4a Continente 0 18511 1230991 1229877 2026-08-13T02:43:48Z InternetArchiveBot 27875 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1230991 wikitext text/x-wiki Un '''continente''' (dal [[łéngua latina|latin]] ''continere'', "tegner tacà", "èsar contìnui"<ref>"continent n. 5. a." (1989) ''[[Oxford English Dictionary]]'', 2nd edition. [[Oxford University Press]]; "continent<sup>1</sup> n." (2006) ''The [[Concise Oxford English Dictionary]]'', 11th edition revised. (Ed.) Catherine Soanes and Angus Stevenson. Oxford University Press; "continent<sup>1</sup> n." (2005) ''The [[New Oxford American Dictionary]]'', 2nd edition. (Ed.) [[Erin McKean]]. Oxford University Press; "continent [2, n] 4 a" (1996) ''[[Webster's Dictionary#WebsThird New International|Webster's Third New International Dictionary, Unabridged]]''. [[ProQuest|ProQuest Information and Learning]]; "continent" (2007) ''[[Encyclopædia Britannica]]''. Retrieved 14 January 2007, from Encyclopædia Britannica Online.</ref>) ła ze ła pì granda de łe repartision co łe cuałe łe vien sudivideste łe tere emerse de ła [[crosta terestre]]. El conceto de continente el se contro-pone de consevensa a cueło de [[osèano]]. == Definision == La superfise del pianeta [[Tera]] ła ze sudividìbiłe in continenti, o sia łe tere emerse, e in [[Osèano|osèani]]. I zeòłoghi i sudivide ła [[crosta terestre]] in [[crosta oseànega|oseànega]] e [[crosta continentałe|continentałe]] in funsion, intrà l'altro, de ła tipołozia de łe roce predomenanti in cadauna de łe do, respetivamente roce [[Bazalto|bazàlteghe]] e [[Granito|granìteghe]]. A ła definision de continente i concore criteri che i ze sora-de-tuto zeogràfeghi e stòreghi, ma anca fiłozòfeghi e pułìteghi; se recore anca a anàłize [[tetònega a sope|zeomorfołòzeghe]] e [[ecołozia|ecołòzeghe]]. Ponesto che i vari criteri no i porta a na ùgnoła concluzion, ła sudivizion de ła tera emerzesta in vari continenti ła ze arbitrària. Par l'isteso motivo, no ghe ze un modeło ùgnoło de sudivizion de łe tere emerzeste, ma vari modełi. La partegnensa pułìtega de un teritòrio verso un stato o a un'altro no el ze ełemento d'inportansa par i fini de la partegnensa inte un continente. Le ìzołe łe vien considarae partegnenti al continente pì a lore rente. == Sistemi de sudivizion de łe tere emerzeste == {| class="wikitable" style="margin: 0 auto;" |- | '''Cuatro continenti'''<ref name="Columbia">"[http://www.bartleby.com/65/co/continent.html Continent]". ''[http://www.bartleby.com/65/ The Columbia Encyclopedia]''. 2001. New York: Columbia University Press - Bartleby.</ref><ref name="OU">Océano Uno, Diccionario Enciclopédico y Atlas Mundial, "Continente", page 392, 1730. ISBN 84-494-0188-7</ref><ref name="LCC">Los Cinco continenti (The Five Continents), Planeta-De Agostini Editions, 1997. ISBN 84-395-6054-0</ref>|| colspan="2" |<center><small><span style="background: #00cc00;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span><span style="background: #008000;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Amèrica]] || colspan="3" | <center><small><span style="background: #c10000;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span><span style="background: #f33e01;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span><span style="background: #fed52e;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Eorfràzia]] || <small><span style="background: #c04080;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Oseània]]|| <small><span style="background: #0040ff;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Antàrtide]] |- |'''Sìncue continenti'''<ref name="VanLoon">Van Loon's Geography: The Story of the World We Live In, 1932, Simon and Schuster</ref><ref name="autogenerated1">[http://multimedia.olympic.org/pdf/en_report_1303.pdf ''The Olympic symbols.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080801100423/http://multimedia.olympic.org/pdf/en_report_1303.pdf |date=2008-08-01 }} International Olympic Committee. 2002. Lausanne: Olympic Museum and Studies Centre. The five rings of the [[Olympic symbols#Olympic emblem|Olympic logo]] represent the five inhabited, participating continents ([http://moscow2001.olympic.org/en/pdf/members_by_continent.pdf Africa, America, Asia, Eorope, and Oseània] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090324234948/http://moscow2001.olympic.org/en/pdf/members_by_continent.pdf |date=2009-03-24 }} {{Wayback|url=http://moscow2001.olympic.org/en/pdf/members_by_continent.pdf|date=20090324234948}}); thus, Antarctica is excluded from the flag. Also see [http://www.acnolympic.org Association of National Olympic Committees]: [http://www.acnoa.info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190422103124/http://www.acnoa.info/ |date=2019-04-22 }} [http://www.ocasia.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180906180838/http://www.ocasia.org/ |date=2018-09-06 }} [http://www.Eorolympic.org]{{Ligo desfà}} [http://www.crwflags.com/fotw/flags/int@paso.html] [http://www.Oseàniasport.com]{{Ligo desfà}}</ref>|| colspan="2" | <center><small><span style="background: #00cc00;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span><span style="background: #008000;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Amèrica]] || <small><span style="background: #f33e01;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Àzia]] || <small><span style="background: #c10000;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Eoropa]] || <small><span style="background: #fed52e;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Àfrica]] || <small><span style="background: #c04080;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Oseània]]|| |- |'''Sie continenti'''<ref name="OU" /><ref name="LCC" />|| colspan="2" |<center><small><span style="background: #00cc00;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span><span style="background: #008000;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Amèrica]] || <small><span style="background: #f33e01;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Àzia]] || <small><span style="background: #c10000;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Eoropa]] || <small><span style="background: #fed52e;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Àfrica]] || <small><span style="background: #c04080;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Oseània]]|| <small><span style="background: #0040ff;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Antàrtide]] |- |'''Sie continenti'''<ref name="Columbia" /><ref name="EB" /> || <small><span style="background: #00cc00;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Amèrica del Nord]]|| <small><span style="background: #008000;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Amèrica del Sud]]|| colspan="2" | <center><small><span style="background: #c10000;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span><span style="background: #f33e01;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Eoràzia]] || <small><span style="background: #fed52e;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Àfrica]] || <small><span style="background: #c04080;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Oseània]]|| <small><span style="background: #0040ff;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Antàrtide]] |- |'''Sete continenti'''<ref name="EB">"[http://www.britannica.com/ebc/article-9361501 Continent]". ''[[Encyclopædia Britannica]]''. 2006. Chicago: Encyclopædia Britannica, Inc.</ref><ref name="AoCA" /><ref name="NatlGeo">[http://www.nationalgeographic.com/xpeditions/atlas/index.html?Parent=world&Mode=d&SubMode=w World], ''[[National Geographic]] - [http://www.nationalgeographic.com/xpeditions/ Xpeditions Atlas].'' 2006. Washington, DC: National Geographic Society.</ref><ref name="Oxford1">''[[Oxford English Dictionary|The New Oxford Dictionary of English]].'' 2001. New York: Oxford University Press.</ref><ref name="Encarta">"[https://encarta.msn.com/encyclopedia_761553387/Continent.html Continent] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091028025748/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761553387/Continent.html |date=2009-10-28 }}". ''[[Encarta|MSN Encarta Online Encyclopedia 2006]].''</ref><ref name="Oxford2">"Continent". McArthur, Tom, ed. 1992. ''The Oxford Companion to the English Language''. New York: Oxford University Press; p. 260.</ref> || <small><span style="background: #00cc00;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Amèrica del Nord]]|| <small><span style="background: #008000;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Amèrica del Sud]]|| <small><span style="background: #f33e01;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Àzia]] || <small><span style="background: #c10000;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Eoropa]] || <small><span style="background: #fed52e;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Àfrica]] || <small><span style="background: #c04080;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Oseània]]|| <small><span style="background: #0040ff;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></small>&nbsp;[[Antàrtide]] |} [[Imàjine:Continental models.gif|center|300px]] === Modeło de sete continenti === Sto modeło cuà el ghe dà ła màsima inportansa ai criteri stòreghi e culturałi, dasando fora ła contività intrà łe tere. Se separa in tal magnera el [[Sudamèrica]] dal [[Nordamèrica]] e l'[[Eoropa]] da l'[[Azia]]. El ze uno dei modełi pì comuni doparai, se stima che el sìpia doparà dal 45% de ła popołasion mondiałe, da ła Cina<ref>[https://kknews.cc/world/n3ry8b2.html 全球七大洲，六個洲有人住，每個洲選一個代表性國家，你選哪個？原文網址] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190904064720/https://kknews.cc/world/n3ry8b2.html|data=4 settembre 2019}} (Tra i sette continenti, quelli abitati sono sei e ognuno di essi ha un paese rappresentativo. Quale scegli?)</ref> e inte i paezi de cultura ingleza<ref>Enciclopedia Britannica Chicago 2006, voce ''[https://www.britannica.com/science/continent Continent] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190619215854/https://www.britannica.com/science/continent|data=19 giugno 2019}}''</ref><ref>{{Citar livro|url=https://www.worldcat.org/oclc/782958527|título=The myth of continents : a critique of metageography|ultimo=Lewis, Martin W.,|data=1997|editora=University of California Press|local=Berkeley|oclc=782958527}}</ref>. * [[Africa]], [[Azia]], [[Eoropa]], [[Sudamèrica]], [[Nordamèrica]], [[Oseània]], [[Antàrtide]]<ref>{{citar web|url=http://planeta-terra.info/mos/view/continenti_do_Planeta_Terra/|título=continenti do Planeta Terra|publicado=www.planeta-terra.info|língua=português|acessodata=12 de novembro de 2013}}</ref>. === Modełi de sie continenti === ====Primo modeło==== El ze un critèrio stòrego-etimołòzego: i ze considerai continenti łe grande estension de tere emerzeste che łe ga storegamente un so nome pròpio. El ze el modeło pì doparà in tuta l'Eoropa osidentałe (escludeste łe [[Ìzołe Britaneghe]]) e in [[Amèrica latina]]<ref name="ReferenceA">" Continente ". Enciclopedia Britannica Chicago 2006; Dizionario Inglese di Oxford 2001: New York, Oxford University Press.</ref>. El corisponde a l'acesion comun de continente inte ła łéngua vèneta corente. In pì el ze el critèrio seguio da łe [[Nasion Unie]] inte el [[Zeoschema de łe Nasion Unie|Zeoschema]].<ref>{{Cita web|url=https://unstats.un.org/unsd/publications/catalogue?selectID=109|titolo=Dipartimento statistico delle Nazioni Unite|accesso=26 agosto 2019|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190715070710/https://unstats.un.org/unsd/publications/catalogue?selectID=109|dataarchivio=15 luglio 2019|urlmorto=no}}</ref> * [[Africa]], [[Azia]], [[Eoropa]], [[Amèrica]], [[Oseània]], [[Antàrtide]]. ====Secondo modeło==== In sto modeło se riva contar sie continenti considerando separae łe do [[Amèriche]] e invese unie l'[[Eoropa]] e l'[[Azia]]; sto modeło el tołe in considerasion sia dati zeogràfeghi e zeołòzeghi, sia dati culturałi. Dòpara sto modeło ła [[Rùsia]] che, estendéndose sia in Eoropa sia in Azia, ła vede justo considarar unie ste do tere.<ref name="russia">* [https://ik-ptz.ru/russkijj-yazyk/4-kontinenta-zemli-samyi-bolshoi-materik-na-zemle-eto-evraziya.html континента земли. Самый большой материк на Земле – это Евразия]{{Ligo desfà}} (Continenti della Terra. Il più grande continente sulla Terra è l'Eurasia) * [https://web.archive.org/web/20190904063536/http://yznaj-ka.ru/nauka/kak-ustroena-vselennaya/kontinent-materik-eto-materiki-zemli-evraziya-dvizhenie-kontinentov/ Континент. Материк это. Материки Земли. Евразия. Движение континентов ]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190904063536/http://yznaj-ka.ru/nauka/kak-ustroena-vselennaya/kontinent-materik-eto-materiki-zemli-evraziya-dvizhenie-kontinentov/|data=4 settembre 2019}} (Continente. La terraferma è questa. Continenti terrestri. Eurasia. Il movimento dei continenti.)</ref> * [[Africa]], [[Oseània]], [[Sudamèrica]], [[Nordamèrica]], [[Oseània]], [[Antàrtide]]. === Modeło de sìncue continenti === El ze el modeło seguio inte el sìnboło olìnpego dei [[bandiera ołìnpega|sìncue ser-ci interligai]]<ref name="OC">{{cite web|url=http://www.olympic.org/Documents/olympic_charter_en.pdf#page=11|title=Preamble|date=8 December 2014|work=Olympic Charter|publisher=International Olympic Committee|page=10|quote=the five interlaced rings, which represent the union of the five continents|access-date=7 August 2015}}</ref>. In sto cuà ła vien encludesta l'[[Antartide]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120713023214/http://www.exxun.com/it/Antarctica/c_pp.html Antartide - Popolazione<!-- Titolo generato automaticamente -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120713023214/http://www.exxun.com/it/Antarctica/c_pp.html|data=13 luglio 2012}}</ref>, considerando solché i continenti abitai da l'omo, łe cuałe nasion de consevensa łe partèsipa ai [[zughi ołìnpeghi]]. * [[Africa]], [[Azia]], [[Eoropa]], [[Amèrica]], [[Oseània]]. === Modeło a cuatro continenti e sie "parti del mondo"=== El ze un modeło che el vede solché cuatro continenti, tegnendo prezenti considerasion de [[zeografia fìzega]]: i continenti i ze definii ugnołamente cofà muci de tere emerzeste contive e totalmente sircondae da osèani<ref>* Dizionario de "La Repubblica", voce ''[https://dizionari.repubblica.it/Italiano/C/continente.html continente] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190827093056/https://dizionari.repubblica.it/Italiano/C/continente.html|data=27 agosto 2019}}''; * Vocabolario Treccani, voce ''[http://www.treccani.it/vocabolario/continente2/ continente] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190827113216/http://www.treccani.it/vocabolario/continente2|data=27 agosto 2019}}''; * Enciclopedia Sapere - edizioni De Agostini, voce ''[http://www.sapere.it/enciclopedia/contin%C3%A8nte+%28sostantivo%29.html Continente] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190901123126/http://www.sapere.it/enciclopedia/contin%25C3%25A8nte%2B(sostantivo).html|data=1 settembre 2019}}''</ref>; el tajo de l'[[Istmo de Suez]] e de l'[[Istmo de Pànama]], esendo òpara de l'omo, no i ze considarai d'inpedimento par védar unie l'[[Africa]] co l'[[Azia]] e łe do [[Amèriche]] intrà de lore. *[[Eoropa]], [[Azia]], [[Africa]], [[Amèrica]], [[Oseània]] e [[Antartide]]. In sto modeło i ghe ze do difarenti criteri de denomenasion: * [[Amèrica]], [[Eurafràzia]], [[Oseània]], [[Antàrtide]]; * [[Continente Antigo]], [[Novo Mondo|Continente Novo]], [[Novìsimo continente|Continente Novìsimo]], [[Antàrtide|Continente Antàrtego]], nomi che i prezenta ła guałiva descuerta dei continenti da parte dei eoropei, inte el ndar dei sècołi: [[Cristoforo Colombo]] el zera rivà inte el Continente Novo inte el 1492, mentre [[Willem Janszoon]] el zera rivà inte el Continente Novìsimo inte el 1606. I ajetivi "antigo", "novo" e "novìsimo" i se adata anca al guałivo [[Homo sapiens#Popołamento del pianeta|popołamento del pianeta da parte de l'omo]], drio de łe teorie pì difondeste<ref>Luigi Luca Cavalli-Sforza, Telmo Pievani, ''Homo sapiens: la grande storia della diversità umana'', edizioni Codice, 2011. ISBN 9788875782672.</ref>: el Continente Antigo el ze cueło inte el cuało [[Orìzene africana de l'Homo sapiens|ła ga avesto orìzene ła spece umana]] sirca 200&nbsp;000 ani fa e el cuało popołamento el se ghea concludesto sirca 10&nbsp;000 ani fa, el Continente Novo el ze cueło che [[Popołamento de łe Amèreghe|el ze sta popołà]] intrà 10&nbsp;000 e 20&nbsp;000 ani fa, el Continente Novìsimo el ze cueło inte el cuałe se ghe ze rivai sirca 50&nbsp;000 ani fa, ma el cuało popołamento el ze sta finio, se pensa, intrà i 3&nbsp;000 e i 1&nbsp;200 ani fa (co ła [[cołonizasion de ła Połinèzia]]), el Continente Antàrtego, inte el cuało se ghe ze rivai inte el XIX secoło, no el ze stabilmente popołà. {| class="wikitable sortable" ! Modeło a cuatro continenti || Parti del mondo || Scumìsio e finimento del popołamento |- |[[Continente Antigo]] || [[Eoropa]]<br />[[Àzia]]<br />[[Àfrica]] || 200&nbsp;000 ani fa - 10&nbsp;000 ani fa |- |[[Novo Mondo|Continente Novo]] ||[[Amèrica]] || 20&nbsp;000 ani fa - 10&nbsp;000 ani fa |- |[[Novìsimo continente|Continente Novìsimo]] || [[Oseània]] || 50&nbsp;000 ani fa - 3&nbsp;000 ani fa |- |[[Antàrtide|Continente Antàrtego]] || [[Antàrtide]] || (tocà inte el XIX secoło - mai popolà) |} == Confronto intrà popołasion e superfise dei continenti == La sevente toła e l'imàzene de fianco łe reporta l'àrea e ła popołasion dei sie continenti, drio el critèrio pì doparà in Vèneto, [[Eoropa osidentałe]] e Amèrica Latina. [[Imàjine:Estadística de los continentes.PNG|thumb|upright=1.7|Dimension e [[popołasion]] dei continenti.]] {| class="wikitable sortable" ! nome || Area (km²) || Popołasion || Densità |- |[[Àzia]] ||{{formatnum:43810000}} ||{{formatnum:4463000000}} || 100 ab./km² |- |[[Amèrica]] ||{{formatnum:42330000}} || {{formatnum:1001000000}} || 22 ab./km² |- |[[Àfrica]] ||{{formatnum:30370000}} || {{formatnum:1200000000}} || 36 ab./km² |- |[[Antàrtide]] ||{{formatnum:13720000}} || {{formatnum:1000}} || - |- |[[Eoropa]] ||{{formatnum:10400000}} || {{formatnum:741000000}} || 73 ab./km² |- |[[Oseània]]||{{formatnum:9010000}} || {{formatnum:40000000}} || 5 ab./km² |- |} La sevente toła ła reporta invese l'àrea dei continenti doparai inte łe vàrie convension. {| class="wikitable sortable" ! nome || Area (km²) |- |[[Eorafràzia]] ||{{formatnum:84580000}} |- |[[Eoràzia]] ||{{formatnum:54210000}} |- |[[Àzia]] ||{{formatnum:43810000}} |- |[[Amèrica]] ||{{formatnum:42330000}} |- |[[Àfrica]] ||{{formatnum:30370000}} |- |[[Amèrica del Nord]] ||{{formatnum:24490000}} |- |[[Amèrica del Sud]] ||{{formatnum:17840000}} |- |[[Antàrtide]] ||{{formatnum:13720000}} |- |[[Eoropa]] ||{{formatnum:10400000}} |- |[[Oseània]]||{{formatnum:9010000}} |- |} Le dimension łe ze inportanti anca inte el definir el [[subcontinente]] o el [[stato-continente]], ma no łe ze sufisenti: * ła rejon zeogràfega indiana ła ze dita "[[subcontinente indian]]" par łe so dimension, par ła so omozeneità stòrega e culturałe, par ła so forma [[penìzoła|peninsułare]] e par el fato de èsar dividesta dal resto de l'Àzia da na alta [[Caena montagnoza|cadena montagnoza]]; * ła [[Rùsia|Federasion Rusa]] ła ze considerada un "stato-continente" par łe so dimension, par ła so omozeneità stòrega e culturałe, par el so èsare [[paeze transcontinentałe|transcontinentałe]]. * l'[[Austràlia]] el ze a de bon derito un Stato-continente, ocupando tuta ła parte continentałe del continente [[Oseània|oseànego]]. Stati racuanto espandesti cofà i [[Stati Unii d'Amèrica]], el [[Cànada]], ła [[Cina]] e el [[Braziłe]] no i ze definii "stato-continente", in cuanto no łe òcupa tuta ła superfise del continente rispetivo. == Istòrego dei continenti == La formułasion de ła teoria de ła [[deriva dei continenti]] ([[1915]]), e łe sucesive conferme enpìreghe, łe ga portà i [[paleozeografia|paleozeògrafi]] a suponer che ła forma e el nùmero dei continenti i sìpie variai ripetisionalmente inte el corso de ła stòria antiga de ła Tera. Se pensa che i continenti moderni i sìpia tochi de l'ùgnoło supercontinente de [[Panzea]] (sirca 300 miłioni de ani fa) e che sto cuà a so volta el se gàpia formà da l'union dei tochi de altri supercontinenti antesedenti (el pì antigo supercontinente del cuało se ghene gàpia ipotizà fin deso ła ezistensa, [[Yilgarn]], derivante a sirca 4,4 miłiardi de ani fa). <!-- Sesion de pie voze, NO ZONTAR GNENTE ALTRO! --> == Notasion == {{Notasion}} ==Altri projeti== {{Interprojeto}} == Linganbi foresti == {{Linganbi foresti}} {{continenti de ła Tera}} {{Controło de autorità}} <!-- Scrìvar cuà, dopo de ła freceta łe categorie --> [[Categoria:Continenti| ]] [[Categoria:Pàjine co erori inte łe nòde]] ixnfg02h8379wy1p8gb2ghtjrtozalg Giografia del Maroco 0 19922 1230988 1122789 2026-08-12T18:46:08Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 1230988 wikitext text/x-wiki [[Imàjine:Modis morocco lrg.jpg|thumb|330px|right|El Maroco dal satelite]] El [[Maroco]] el xe on paexe del [[Maghreb]]. El confina co l’[[Algeria]] e el [[Repubblica Araba Saharawi Democratica|Sahara Ocidentale]] e co l’[[Osèano Atlàntego|Oceano Atlantico]]. El teritorio del Maroco el xe montagnoso, co la cadena de l’Atlas dal sud al sentro del paexe, e quela del Rif in tel nord. Longo la costa, se cata vari ecosistemi de timo mediteraneo. [[Imàjine:Morocco Topography.png|thumb|300px|left|Topografia del Maroco]] == Superfise == El Maroco el ga n’area de 710&nbsp;850&nbsp;km² e la costa la xe longa 3500;km. == Clima == El clima el xe mediteraneo ma el pol divantar caldo e seco verso el [[Dexerto|Deserto]] del [[Sahara]]. Le vali le xe fresche e la nee la se cata so l’Atlas a l’inverno. == Altitudine == El punto pi alto el xe la Jebel Toubka (4165&nbsp;m) e el pi baso la depresion de Sebkha Tah (-&nbsp;55&nbsp;m). El 21% del teren el xe agricolo e el 47% a pascolo. {{Zeografia de l'Africa}} {{Interprojeto}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Zeografia de l'Àfrica|Maroco]] [[Categoria:Maroco]] 1gwm79tdwy76fkcjgm3mqq2r6dza28l Giografia de Mauritius 0 19923 1230979 1172855 2026-08-12T18:42:09Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */ 1230979 wikitext text/x-wiki [[Imàjine:Mauritius rel90.jpg|thumb|200px|left|Mapa de le ìzołe Mauritius]] [[Imàjine:Mauritius-CIA WFB Map.png|right|thumb|250px|Mapa de Mauritius]] Le ìzołe [[Mauritius]] le se cata in tel [[Osèano Indian|Oceano Indiano]] a nord est del [[Madagascar]]. == Mascarene == Le ìzołe Mauritius le fa parte de le ìzołe Mascarene, n’arcipelago de origine vulcanica. == Zeografia == Ne l’ìzoła principale, se cata n’altopian (ponto pi alto Monte Piton, 828&nbsp;m) che siende verso la costa a est co dirupi alti, e verso ovest el va zo pi pianin. L’ìzoła la xe circondà da na bariera coralina, che co i ani ga creà le spiage de rena bianca. I cicloni i xe frequenti. A l’ìzoła de Mauritius se zonta le ìzołe Chagos, le ìzołe Agalega, l’ìzoła de Rodriguez, e i scogli de Carajos. == Gałeria Fotografega == <gallery> Image:Mauritius7.JPG|<center>Panorama</center> Image:Mauritius5.JPG|<center>Cołine</center> Image:Mauritius6.JPG|<center>Cołine a ''Chamarel''</center> Image:Mauritius8.JPG|<center>Canpagna</center> Image:Mauritius2.JPG|<center>Cascata</center> Image:Mauritius4.JPG|<center>Stagno</center> Image:Mauritius1.JPG|<center>Spiaja</center> Image:Mauritius Île aux Cerfs.jpg|<center>''Île aux Cerfs''</center> </gallery> {{Zeografia de l'Africa}} {{Interprojeto}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Mauritius]] [[Categoria:Zeografia de l'Àfrica|Mauritius]] pm4syv5ebgjkfpbk3378cvad17sk1ig San Fransesco de'l Dezerto 0 34451 1230967 1183603 2026-08-12T18:35:16Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */ 1230967 wikitext text/x-wiki {{variansa|venesian}} {{Infobox de Zeografia fìzega |Nome=San Francesco del Dexerto |Nome locałe = {{it}} San Francesco del Deserto |Imaxene = San Francesco del Deserto 01.jpg |Stato= ITA |Abitanti=9 |Axornamento abitanti=2001 |Altitudine=1 |Superfise=0.04 |latitudine_d = 45.473056 |longitudine_d = 12.417222 |Mapa= }} {{quote|O beata solitudo, o sola beatitudo .|So'l fronton de ła cieza de San Fransesco de'l Dezerto}} '''San Fransesco de'l Dezerto''' ła ze na ìzoła de ła [[Łaguna Veneta]], co na estension de sìrca 4 [[etari]], situàda infrà [[Ìzoła de Sant'Erazmo|Sant'Erazmo]] e [[Buran]]. Ła ospita un [[convento]] de [[frari minori]], fondà pròpio da [[San Francesco]]. == Storia == Frecuentà insìn da l'[[età romana]], come che testimonia el fato ch'A ze stài ritròvai alguni [[reperti]] inte'l sototerèn. El łogo, za ciamà ''Izoła de łe do Vinje'', inte'l [[1200]] el ze deventà, aprodo par [[Francesco d'Asixi|Fransesco d'Asizi]], che tornando da l'Oriente e da ła [[Cuinta Crozada]], el zera ndà a predicàrghe el [[Vanzeło]] a'l sultan meténdoghe fìn a ła guèra. El Santo el ga sielto l'ìzoła par fondarghe un recèto indove fuse posìbiłe pregar e pensar in paze, łontani da ła mondanità. Daspò ła só morte, l'ìzoła ła ghe ze stàda zlarghizada, inte'l [[marso]] de'l [[1233]], ai [[Frari Minori]] da'l [[patrisio venesian]] [[Jacopo Michiel]], parente de'l [[patriarca]] de [[Grao]] [[Angelo Barozzi]], par fondarghe un convento. Inte'l [[XV sècoło]], zbandonada l'ìzoła e el convento a cauza de condision anbientałe deventàe romai inospitałi. , cauza ła [[małaria]], da cui el tèrmene ''dezertada'', anca se l'abandon el ga durà soło calche diezena de ani. <br/>L'ìzoła ła ze stà ocupada dai soldài napołeòneghi inte'l 1806 che i ga depredà el monastier e ła cieza dai ornamenti e cauza ła sopresion ła comunità ła gavea dovesto trazlocar inte'l monastier de ła [[Cieza de San Bonaventura]] a Venesia. Drioman ła zona ła ze stà adibìa a [[polvariera]] dai [[Austriaghi]] fin a che inte'l [[1858]] el teren el ghe stà donà a'l [[patriarcado de Venesia]], che'l ghe ga consentìo ai frari de refondarghe el monastier, oncora a'l dì d'ancùo ativo<ref>{{cita web|url =http://www.turismovenezia.it/Venezia/Convento-di-San-Francesco-del-Deserto-6177.html|titolo =Convento di san Francesco nel Deserto|editore =turismo Venezia|accesso=9 aprile 2018}}</ref>. In ocazion dei otosento ani da ła venjùa de'l santo santo de Asizi so l'ìzoła e da ła fondasion de'l monastier, A se ga organizàe mostre e intarventi aventi el fin de zmóver l'opinion pùblega revardo a'l mantenjimento dei łoghi sia de preghiera che naturałìsteghi, tra 'st'altri el reportage reałizà da'l report [[Giorgio Fornoni]]<ref>''Come in un puzzle ho cominciato a raccogliere immagini, sensazioni, testimonianze, tutto ciò che mi restituisse il senso di questo luogo dove l'uomo si può ritrovare e uscire dalla propria solitudine''{{cita web|url= https://www.corriere.it/cronache/18_aprile_22/isola-san-francesco-deserto-l-appello-frati-salvatela-7a37b4a4-45f7-11e8-9661-d18d4bfcda1f.shtml|titolo=San Francesco a Venezia|editore=Corriere della Sera|accesso=4 maggio 2018}}</ref>. == Gałarìa de imaxeni == <gallery> Immagine:San Francesco del Deserto 02.jpg|<center>Intràda al monastièr Immagine:San Francesco del Deserto 03.jpg|<center>[[Vera da poso]] Immagine:San Francesco del Deserto 04.jpg|<center>[[Giòstro]] Immagine:San Francesco del Deserto 05.jpg|<center>Veduta de Buran </gallery> == Voxe łigàe == * [[Venesia]] * [[Łaguna de Venesia]] * [[Ettore Calvelli]] == Altri progeti == {{Interprojeto}} {{Ìxołe de ła Laguna de Venesia}} {{Portałe|Venèsia}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Ìxołe de ła laguna de Venesia|San Francesco del Dexerto]] [[Categoria:Pàjine co erori inte łe mape]] 2dagsuksrvsnqbeyh5utndymyqfuw0v Angora 0 35654 1230982 1214387 2026-08-12T18:43:22Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1230982 wikitext text/x-wiki {{Infobox de Zeografia pułìtega |Nome = Angora |Nome locałe = {{tr}} Ankara |Panorama = Ankara collage3.jpg |Didascałia = |Bandiera = |Stema = |Stato = TUR |Grado aministrativo = 4 |Tipo = [[Comuni metropołitani de ła Turchia|{{lc:comun metropołitan}}]] |Divixion am grado 1 = Anatolia Sentrałe |Divixion am grado 2 = Angora |Divixion am grado 3 = no |Aministrador locałe = [[Melih Gökçek]] |Partìo = [[Partìo pa' ła Giustisia e 'l Sviłupo|AKP]] |Data elesion = |Lengue uficiałi = |Data istitusion = |Data sopresion = |Latitudine desimałe = 39.953 |Longitudine desimałe = 32.849 |Altitudine = 938 |Superfise = 2498 |Note superfise = |Aque interne = |Abitanti = 3912638 |Note abitanti = |Axornamento abitanti = 2010 |Sotodivixion = |Sotosotodivixion = |Sotosotosotodivixion = |Divixion confinanti = |Lengue = |Codexepostałe = 06x xx |Prefiso = 0312 |Fuxo orario = +2 |CodexeISO = |Codexestatistego = |Codexecatasticałe = |Targa = 06 |Ragrupamento = |Imaxene locałixasion = |Mapa = |Didascałia Mapa = |Sito = http://www.ankara.bel.tr }} '''Angora''' (in [[lengua turca|turco]] ''Ankara'') ła xe ła [[cavedal]] de ła [[Turchia]]. Situada in sentro al paexe, ła ga na popołasion de scuaxi 4 milioni de abitanti, seconda sità turca dopo [[Istanbul]]. Ła xe sede del parlamento turco, del goerno cusia come de łe raprexentanse diplomàteghe foreste. Ła xe un comun metropołitan e ga sédexe distreti. == Zeografia == El sentro storego el se cata so na cołina de rocia alta 176 metri rispeto al altopian che ła sirconda. Ła sità ła xe un dei lioghi pì àridi de ła Turchia; ła xe sircondà da stepe e ła ga inverni fredi e nevoxi, invese łe [[istà]] łe xe calde e seche. Łe piove łe xe consentrae in [[primavera]] e autuno. == Gałeria de someje == <gallery> Kocatepe Mosque Ankara.jpg|ła moskea de ''Kotcatepe'' Ankara Aslanhane Camii Columns in 2014 15.jpg|interno de ła moskea ''Arslanhane'', patrimonio ONUESC 067 Etnografya.05.2006 resize.JPG|muzeo statal de pitura e scultura </gallery> <!-- Sesion de pie voze, NO ZONTAR GNENTE ALTRO! --> {{Cavedałi d'Àxia}} {{Interprojeto}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Comuni metropołitani de ła Turchia]] [[Categoria:Cavedal de l'Axia]] jziega532tn0bmsarp1le9ud2jiwz40 Brunei 0 40585 1230977 1183929 2026-08-12T18:41:08Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1230977 wikitext text/x-wiki {{Variansa|venesian|gvu}} {{Infobox de Zeografia pułìtega |nomeCorrente = Brunei |nomeCompleto = Stato de el Brunei, Dimora de ła Paxe |nomeUfficiale = Nagara Brunei Darussalam |linkBandiera = Flag of Brunei.svg |linkStemma = Coat_of_arms_of_Brunei.svg |linkLocalizzazione = LocationBrunei.svg |linkMappa = Brunei map-fr.svg |motto = |lingua = |capitale = [[Bandar Seri Begawan]] |capitaleAbitanti = 278.000 |capitaleAbitantiAnno = 2010 |governo = [[Monarchìa|Monarcia]] |presidente = |primoMinistro = |indipendenza = da el [[Regno Unìo|Reño Unìo]], [[1° de xenaro|1 de xenaro]] [[1984]] |ingressoONU = [[21 de setenbre]] [[1984]] |superficieTotale = 5.770 |superficieOrdine = 163 |superficieAcqua = 8,6 |popolazioneTotale = 398.920 |popolazioneAnno = 2012 |popolazioneOrdine = 167 |popolazioneDensita = 71 |continente = [[Axia]] |orario = [[Tenpo Coordenà Universałe|UTC]] +8 |valuta = dołaro de el Brunei(BND) |PIL= 16.952 |PILValuta= $ |PILAnno= 2012 |PILOrdine= 113 |PILprocapite= 42.402 |PILprocapiteValuta= $ |PILprocapiteAnno= 2012 |PILprocapiteOrdine= 20 |HDI= 0,838 (molto alto) |HDIAnno= 2011 |HDIOrdine= 33 |energia = |tld = .bn |telefono = +673 <ref>(080 da ła Małexia)</ref> |targa = BRU |inno = ''Ya Allah lanjutkan la usia Duli tuanku'' |festa = [[2 de setenbre]] |note = }} El '''Brunei''' el xe un stato de ła [[Axia]] [[Sud-est aziàtego|sudoriental]].<br> El confina a sud co ła [[Malèxia|Małexia]], e a nord co el [[Mar Cinexe Meridionałe|Mar Cinexe Meridional]]. El stato el se trova inte ła costa nordosidental de ła ìxoła de el [[Borneo]]; el conprende na enclave<ref>''Temburong''</ref> in teritorio małexe, sirca 50&nbsp;km a est de ła cavedal, separada da el Golfo de el Brunei. Ła rejon osidental, pì granda, ła xe costituia da un estexo basopian, inte ła banda meridional de ła [[enclave]] oriental i ge xe de i riłievi. El Brunei el ga clima tropegal monsonego, caraterixa da na gran umidità. Tuta ła economia ła se baxa so ła produsion de idrocarburi. == Gałeria de someje == <gallery> SunriseOverBukitPagonAC1.jpg|monte ''Bukit Pagon'' Belait River.jpg|fiume Belait Sultan Omar Ali Saifuddin Mosque 02.jpg|[[Bandar Seri Begawan]] Brunei 10-08 ulutemburong 69.JPG|parco nasional de ''Ulutemburong'' </gallery> == Varda anca == * [[Ìxołe Spratly]] <!-- Sesion de pie voze, NO ZONTAR GNENTE ALTRO! --> == Notasion == {{Notasion}} ==Altri projeti== {{Interprojeto}} == Linganbi foresti == {{Linganbi foresti}} {{Axia}} {{microstati}} {{ASEAN}} {{Controło de autorità}} <!-- Scrìvar cuà, dopo de ła freceta łe categorie --> [[Categoria:Brunèi| ]] 7toi42qt9uxf4f7yo5cozc3qfuowjzo George Washington 0 40869 1230972 1217284 2026-08-12T18:38:29Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1230972 wikitext text/x-wiki {{Infobox de Personajo}} '''George Washington''' (Bridges Creek, 22 febraro 1732 - Mount Vernon, 14 desenbre 1799) el ze stà on połìtego e [[miłitare]] statunidense. El zera comandante cao de l’Ezèrsito continentałe par tuta ła guera de [[Indipendensa|independensa]] meregana (1775 - 1783) e l'è devenjùo de oltra el primo Presidente de i Stati Unii de Mèrega (1789- 1797). L'è considarà uno de i grandi pari che i ga fondà ła nasion, e ła só facia ła ze retrata sol Monte Rushmore, co cuełi de Abraham Lincoln, Thomas Jefferson e [[Theodore Roosevelt]]. El ga anca recuerto ła carga de Presidente de ła Convension par ła Costitusion inte el 1787. Drio man de ła ratìfega de ła Costitusion meregana da parte de tuti i trédaze Stati Federałi, el cołejo Ełetorałe de i Stati Unii de Mèrega, el ga scumisià ła prosedura par ła prima ełesion del Presidente. El 4 febraro 1789 George Washington l'è deventà cusì el primo Presidente de i Stati Unii de Mèrega e l'è stà l'ùnego inte ła storia de i Stati Unii a èsar ełeto sensa njanca un voto contrario. == Notasion == <references/> ==Altri projeti== {{Interprojeto}} == Linganbi foresti == {{linganbi foresti}} {{Presidente dei Stati Unii}} {{controło de autorità}} [[Categoria:Istòria dei Stati Unii de l'Amèrica]] [[Categoria:Pułìteghi statunitensi]] 4ars6gi9d9mfc3wuqfmndmkt4rws8r3 Ani 2020 0 47034 1230995 1006788 2026-08-13T06:00:28Z Rolf acker 33159 /* Fati, invension e scoverte */ + 2021–2026 1230995 wikitext text/x-wiki {{Decade|XX secoło|XXI secoło|XXII secoło|2000|2010|2020|2030|2040|2020|2021|2022|2023|2024|2025|2026|2027|2028|2029}} I '''ani 2020''' ( '''ani do mie e vinti''') i xe el [[desenio]] che ciapa rento i ani che i va dal [[2020]] al [[2029]]. == Fati, invension e scoverte == === [[2020]] === === [[2021]] === === [[2022]] === === [[2023]] === === [[2024]] === === [[2025]] === === [[2026]] === == Economia == == Personaji == Sti chi i xe i personaji che i xe stài senjefegadivi par el Mondo e pa'l Vèneto: == Notasion == <references /> == Altri proxeti == {{Interprojeto}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Decadi| ]] [[Categoria:XXI secoło]] p2bovmxzn4h96a9qwrc38rpbdly7lve 1230996 1230995 2026-08-13T06:04:08Z Rolf acker 33159 /* Intro */ form. 1230996 wikitext text/x-wiki {{Decade|XX secoło|XXI secoło|XXII secoło|2000|2010|2020|2030|2040|2020|2021|2022|2023|2024|2025|2026|2027|2028|2029}} I '''ani 2020''' ('''ani do mie e vinti''') i xe el [[desenio]] che ciapa rento i ani che i va dal [[2020]] al [[2029]]. == Fati, invension e scoverte == === [[2020]] === === [[2021]] === === [[2022]] === === [[2023]] === === [[2024]] === === [[2025]] === === [[2026]] === == Economia == == Personaji == Sti chi i xe i personaji che i xe stài senjefegadivi par el Mondo e pa'l Vèneto: == Notasion == <references /> == Altri proxeti == {{Interprojeto}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Decadi| ]] [[Categoria:XXI secoło]] 4rsq6jd2vbr3oz74z6l4t72r3ln1gc6 Carmagnola 0 50824 1230971 1133396 2026-08-12T18:37:25Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1230971 wikitext text/x-wiki {{Infobox de Zeografia pułìtega |Nome = {{pipetrick}} |Stato = ITA |Grado aministrativo = 3 |Divixion am grado 1 = Piemonte |Divixion am grado 2 = Turin |Fuxo orario = +1 }} '''{{pipetrick}}''' el xe un comun inte la [[provincia de Turin]] chel fa parte de la rejon [[Piemonte]] == Zeografia fìzega == === Teritorio e idrografia === [[File:Borgo_San_Michele_e_Grato_Uccelli_Carmagnola_Miele.jpg|miniatura|Paesaggio invernale di borgo San Michele e Grato]] Carmagnola ła se cata so ła dreta de'l [[Po]], in un trato de tera pianezante prima che'l fiume el dezvie verso nord par suparar ła "streta" costituìa da ła cołina de [[Superga]]. Le acue de'l taritorio comunałe łe ze convojàe inte'l Po da'l fiumezeło [[Meletta]] (che'l core a sud de ła sitadina) e da'l [[rio Stellone]], un afluente de'l [[Banna (torrente)|Banna]]. La natura de'l teren ła ga detarminà inte'l tenpo l'acùmuło de sabie de'l fiume che in chel trato el rełasa łe depozision de l'acua zbregàe inte'l fiume montan. El taritorio, rico de spasi verdi, el ga istitusion rełevante cofà il Bosco del Gerbasso, el parco Cascina Vigna (dove tra l'altro ga sede el łocałe [[Museo civico di storia naturale (Carmagnola)|Museo civico di storia naturale]]) e ła Riserva Naturale Speciale della Lanca di San Michele inte łe visinanse de'l [[Po]]. ==== Rezerva Naturałe Spesiałe de ła Lanca di San Michele ==== Istituìa inte łe visinanse de ła Lanca di San Michele (dita anca localmente "Po morto") eła ła ze costiuìa da un alveo fluviałe che durando ła só evołusion el vien zbandonà da'l corso de'l fiume che'l se sposta verso un novo łeto de scorimento. Cuesto el ze cuanto el ze avenjesto inte'l [[1977]] cuando, a sèito de na inproviza piena de'l [[Po]], l'enorme masa de acua ła ga verto un novo parcorso dresanjo so'l fiume ansiché curvo come che'l jera in pasà, dando cusì orizene a un caratarìstego anbiente umido co un propio ecosistema che da'l [[1990]] el ze stà protezesto co ła denominasion de Riserva Naturale Speciale del Parco del Po. L'area ła se estende so na suparfise de 14.035 etari. Par salvaguadar l'inezorabiłe inpałudimento de l'area, inte i ani A ze stà cavà parte dei detriti fondałi de ła lanca e ze stà favorìi i insediamenti de canèi par aumentarghene el defluso de l'acua e mantenjer inte'l contenpo el dełicà ecuiłibrio orizenałe, malgrado ła prezensa de un emisario naturałe, ałimentà da acue de falda soteranea che drioman łe va a butarse da novo inte'l visin [[Po]]. Oltra a ła prezensa de na granda varietà in ezenplari prezenti de flora e fauna (alguni dei cuałi partegolarmente rari), un posto d'onor el speta sens'altro a ła prezensa de arcuanti vołatiłi che frecuenta abitualmente łe aree pałudoze: el [[tufeto]], l'[[arana racołeta]], el [[mazoro]], ła [[fołega]], ła [[cuagìna]] e el [[Alcedinidae|martinaso]]. === Zeołozìa === El carater sabiozo de'l teren el rendeva ła piana de Carmagnola poco adata a ła coltvasion de'l formento, ma asé adata a na coltivasion che ła ga costituìo ła richesa de ła łocałità: la [[Canapa (tessile)|càneva]].<ref name="ilCambiamento">{{Cita web|url=http://www.ilcambiamento.it/culture_cambiamento/coltivazione_canapa.html|titolo=Quando in Italia si coltivava la canapa|sito=ilCambiamento.it|accesso=20 maggio 2015}}</ref> Inte i sècołi pasà e fin a l'afermarse de łe [[tecnofibre]] ła càneva ła jera indispensabiłe par ła marina, par łe vełe e soratuto łe gòmene. Carmagnola ła ze deventada el sentro non soło de coltivasion, ma anca de łe faze de łaorasion e comersio verso ła [[Liguria]] e la [[Francia|Fransa]], sopratuto [[Marsiglia|Marseja]]. === Zeografia antròpega === Vera e propria "porta" tra [[Torino|Torin]] e ła [[Provincia di Cuneo|provinsia de Cuneo]], co i só 96,38 chiłometri cuadrài conpletamente pianezanti, Carmagnola ła ze par estension el segondo comun co pì de {{formatnum:25000}} abitanti pì grando de ła provinsia, presedùo soło da'l caołogo; el ze invese undezèzemo inte ła clasifega zenarałe. Inte'l taritorio de'l comune de Carmagnola se cata numarozi borghi e frasion: infà i borghi pì popołozi ghe ze Salsasio (sirca {{formatnum:2500}} abitanti), San Bernardo (sirca {{formatnum:2300}} abitanti) e San Giovanni (sirca {{formatnum:1200}} abitanti), mentre cueło co manco abitanti el ze [[Pocchettino]] (sirca 20 abitanti). === Clima === El clima de Carmagnola el ze cueło caratarìstego de łe pianure setentrionałe itałiane co inverni fredi e bastansa rizidi e [[istà]] che łe resente de ełevàe tenperadure; ła piovozità ła se consentra prensipamente in autun e in verta. El comun el apartien a ła [[Zona climatica|zona climàtega]] E.{{ClimaAnnuale|nome=CARMAGNOLA <!-- Temperature massime mensili (numero anche con cifre decimali, misurato in °C), da gennaio (01) a dicembre (12) -->|tempmax01=7.0|tempmax02=9.7|tempmax03=15.5|tempmax04=19.4|tempmax05=23.9|tempmax06=28.8|tempmax07=30.7|tempmax08=30.1|tempmax09=25.5|tempmax10=19.3|tempmax11=12.2|tempmax12=7.2 <!-- Temperature minime mensili (numero anche con cifre decimali, misurato in °C), da gennaio (01) a dicembre (12) -->|tempmin01=-3.0|tempmin02=-2.0|tempmin03=1.8|tempmin04=6.5|tempmin05=11.0|tempmin06=14.7|tempmin07=15.6|tempmin08=15.1|tempmin09=11.1|tempmin10=7.2|tempmin11=2.6|tempmin12=-2.2|pioggia01=25.6|pioggia02=37.1|pioggia03=55.2|pioggia04=80.6|pioggia05=102.4|pioggia06=69.1|pioggia07=63.0|pioggia08=59.1|pioggia09=67.9|pioggia10=63.0|pioggia11=101.0|pioggia12=38.2}} == Orizene de'l nome == El topònemo de ła sità de Carmagnola el deriva co tuta probabiłità da'l tèrmane łatin ''quadra (centuria) magniola'' co rifarimento ad un apesamente de teren de dimension non ecesive. Anpò, serti studiozi i sostien che'l topònemo el posa derivar da'l nome zentiłisio roman ''Carminius''.<ref>{{cita web|url=http://www.araldicacivica.it/stemmi/comune/carmagnola/|titolo=Carmagnola|accesso=20 febbraio 2017|dataarchivio=22 febbraio 2017|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20170222082636/http://www.araldicacivica.it/stemmi/comune/carmagnola/|urlmorto=sì}}</ref> == Storia == === Da łe orizene a'l dominio dei arduinici === El primo nucleo de ła sità el zera conosùo come “contrada Gardexana” e el ga nasesto come [[casaforte]] in un sito papltanozo, datorno a'l cuało za da l'ano 1000 A se ga atestà i primi abitanti, ingrumài inte i San Giovanni in rezion Zucchea, Santa Maria de Viurso ad ovest, [[Borgo Vecchio (Carmagnola)|Santa Maria di Moneta]] ad est, Salsasio. Jera stàe probabilmente łe scorarìa saracene intrà XI e XII sècoło a spontinjar parte dei borghezani a sercar refuzio inte'l pałùo, creando el centro che inte'l XIV sècoło el venjarà sarà da mure. El topònemo ''Gardexana'' no'l se ga perdesto de'l tuto, in cuanto oncora rescontrabiłe inte ła domenasion de ła sentrałe Via Gardezzana. Carmagnola ła ze stà nominada ła prima volta inte'l 1034 in un ato inte'l cuało l'abate de l'[[Abbazia di Nonantola]] inte'l Modenese el ga cedùo a Bosone e Guidone fiòłi de'l marcheze [[Arduino d'Ivrea]] ła siorìa de 40 castełi. Ła prima fameja che ga fazesto su ła sità ła venjea ciamà ''Aloa'' scuazi sertamente se trata dei desendenti de Alineo Robaldini, vasało de Ruggero e [[Arduino II d'Ivrea|Arduino II]]. Carmagnola ła ze stada feudo dei marchezi de Romagnano fin a'l [[1163]] (Manfredo II di Romagnano el zera nevodo de [[Arduino IV d'Ivrea|Arduino IV]]). === Carmagnola inte'l [[Marchesato di Saluzzo]] === A ła morte de l'ùltema arduinica [[Adelaide di Susa]] (1091) ła siorìa de ła sità ła zera stà spartìa infrà i Romagnano, i Conti di Lomello (desendenti da Cuniberto, só fradeło de Pietro, cansełier inperiałe di Arduino d'Ivrea), i [[Del Vasto|Marchesi del Vasto]] e infin inte'l 1200 dai [[Marchesi di Saluzzo]] de desendensa [[Aleramici|Aleramica]]. Inte'l [[1203]] i raprezentanti de łe cuatro consorterie che łe fazeva parte de cuatro ''Hospitia Militum'' łe ga otenjesto łe prime franchizie zuriszdisionałe. Se tratava dei raprezentanti de ła fameja Carmagnola, che ła conprendeva anca i Gatti e i Craveri, de ła fameja Lovencito e de łe fameje dei Granetto de Gerbo e Granetto de Fogliati. 'Ste franchizie łe ze stàe po' reconfermàe in caza de Buongiovanni Granetto inte'l 1244 da'l marcheze [[Bonifacio II di Monferrato]] (1202-1253) rezente par vołontà de [[Manfredo III di Saluzzo]] de'l fioło Tommaso orfano a sincue ani. Inte'l [[1309]] l'è stà istituìo el primo consejo comunałe sitadin. Inte'l [[1375]] i sindaci Antonio Granetto e Giovanni Masconderio i ga consenjà a'l capitan Guidone De Morgis ła promesa de'l marcheze [[Federico II di Saluzzo]] (1332-1396) de dar in penjo a re [[Carlo V di Francia]] (1338-1380) come Dolfin, el casteło e ła tera de Carmagnola. Intorno a'l[[1382]], intanto, ga nasesto inte ła sità el séłebre [[Francesco Bussone]], dito "Il Carmagnola" (o inpropiamente "Il conte di Carmagnola"), séłebre condotiero de'l tardo medioevo che sarà cantà anca da [[Alessandro Manzoni]] inte ła só [[Il Conte di Carmagnola|séłebre trazedia]]. Da'l 1486 al 1490 Carmagnola ła ze stà governada da'l Duca [[Carlo I di Savoia]] par po' tornar soto i marchezi de Sałuso. Intrà el XV e el XVI sècoło ła zeca dei marchezi de Sałuso a Carmagnola ła ga conià racuante monede. Serte de łore co l'efize de [[Ludovico II di Saluzzo]] e de [[Margherita di Foix]], che atualmente łe ze asé resercàe dai cołesionisti, altre asé famoze come el "[[Cornuto]]" co ła rafegurasion so'l fronte de l'inperador [[Costantino I]] a cavało. A ła morte de [[Lodovico II di Saluzzo]] ła rezensa ła ga pasà a [[Margherita di Foix]], che gaveva ełezesto Vicario Francesco Cavazza. Inte'l 1542 ła sità ła ze stà ciapada da'l [[Alfonso III d'Avalos|marchese del Vasto]] ma suito reciapada dai Fransezi. === Da l'ingreso inte'l Stato Sabaudo a'l dominio napołeònego === Inte'l [[1544]] ła [[Battaglia di Ceresole]], vinsesta dai fransezi so i spanjołi, ła ga senjà el fenir de'l [[marchesato di Saluzzo]]. Durando el cuarantenio de rezensa franseze che ła ga seguìo (1548-1588), ła zera stà instaurada na corte de ła senescallia governada da'l delfinengo [[Pietro Granetto]], sinjor de Costigliole, che'l ga rezesto ''de facto'' łe sorte de l'intiera sità. Inte'l [[1588]] Carmagnola ła ga pasà inte łe man dei [[Casa Savoia|Savoia]], cuando [[Carlo Emanuele I di Savoia|Carlo Emanuele I]] ła ga sidiada e ła ga cavada ai fransezi, che se ghe n'a inparonìo da novo inte'l córar de'l [[XVII secolo|Siesento]], durante ła [[Guera siviłe grega|guera siviłe]] sciopada intrà "Madamisti" e "Principisti". Ze stà in st'altro parìodo ([[1637]]-[[1642]]), cuando ancora no se jera sopìi i efeti nefasti de ła [[Peste del 1630|peste de'l 1630]], che ze stà aterà i tre grosi borghi orizenari ponesti a redoso de łe mure sitadine parché łori i se cata in pozision tałe da prezùdegar l'eficasia de łe struture defensive; mediatamente zera stà riedifegà a un méjo sirca de distansa da'l sentro fortifegà, indove i se cata al dì d'ancò. Inte'l [[1690]] ła sità ła ze stà ocupada da'l zenarałe franseze [[Nicolas de Catinat de La Fauconnerie|Catinat]] e el so teritorio l'è venjesto conpletamente desfà. Inte'l [[1691]] [[Vittorio Amedeo II di Savoia]] el ga reportà ła sità definitivamente entro l'orbita sabauda, ma eła ła gaveva doramai perdesto ła propia plurisecołar vocasion miłitar e el propio roło defensivo de l'area, motivo par cui A se ga tacà poco dopo ła demołision dei bastioni e de łe mure sitadine par favorirghene el zgrandir e el zviłupo, che defati el ze avenjesto in maniera notevołe inte'l córar de'l sècoło drìo. [[File:Carmagnola_Cavallotto_1475_75001304.jpg|miniatura|[[Cavallotto]] de ła fine de'l Cuatrosento conià a Carmagnola co'l volto de [[Ludovico II di Saluzzo]].]]Inte'l [[1795]] re [[Vittorio Amedeo III]] el ga consedesto Carmagnola in apanajo feudałe a [[Carlo Felice di Savoia]], a chel tenpo duca de'l Genevese, e ze stà st'altra l'ùltema oparasion feudałe conduzesta so'l taritorio comunałe.<div style="float:right; font-size:90%; width:300px; border:0px; padding:0px; margin-right:1em; margin-left:5px;margin-bottom:0px; text-align:left">{{finestra|allign=left|width=50%|logo=|border=1px|col1=#b0c4de|col2=#dddddd|col3=white|font-size=110%|titolo=Le Carmagnole|contenuto=I [[sancułoti]] [[Fransa|fransesi]] i gaveva adotà come so vestito na giachina ciamada apontoo "carmagnola" (o ''[[carmagnole (abbigliamento)|Carmagnole]]'' a ła [[łeingua franseze|franseze]]). La difuzion de'l tèrmene prima de ła [[revołusion franseze|revołusion]] ła ze sostenjesta da racuanti autori, resta inserto se el nome el venja da na sorta de tuta da łaor dei operai de'l tratamento de ła càneva o da'l nome de ła càneva doparada par confesionarli. ''[[Carmagnola (canto)|La Carmagnole]]'' el ze deventà anca l'ino dei [[sancułoti]] e na dansa, sìnboło dei ełementi pì stremisti de ła revołusion istesa.}}</div>Carmagnola ła ga subìo na segona e pì cruenta devastasio el 13 majo [[1799]], cuando i fransezi republegani i ga ranbà el borgo Salsasio, i cui paezani i jera insorzesti reportando, inisialmente, na vitoria so i invazori. El zenerałe revołusionario franseze [[Philibert Fressinet]] el ga ordenà par reprezaja l'incendio de'l Salsasio (''Ël borgh ëd la Madòna'', in [[Lingua piemontese|łengua piemonteze]]) e i só abitanti i zera stà despersi o masacrài.<ref>{{Cita libro|autore=Giorgio Enrico Cavallo|titolo=La tirannia della libertà: il Piemonte dai Savoia a Napoleone|anno=2016|editore=Roberto Chiaramonte|città=Collegno|p=|pp=156-160|ISBN=978-88-95721-54-5}}</ref> == Evołusion demografega == ==Altri projeti== {{Interprojeto}} == Łigadure foreste == <references/> {{Provincia de Turin}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Comuni de ła sità metropułitana de Turin]] 288fjelx1jjdlp0dmy9t4tmq4z5qxpf Bar-sur-Seine 0 65092 1230989 1142058 2026-08-13T00:08:54Z InternetArchiveBot 27875 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1230989 wikitext text/x-wiki {{Infobox de Zeografia pułìtega | |Nome = Bar-sur-Seine |Bandiera = |Stato = FRA |Grado aministrativo = 5 |Divixion am grado 1 = Grand Est |Divixion am grado 2 = Aube |Divixion am grado 3 = Arrondissement de Troyes |Divixion am grado 4 = Canton de Bar-sur-Seine |Latitudine desimałe = 48.114166666667 |Longitudine desimałe = 4.3758333333333 |Codexestatistego = 10034 |Sito = http://www.bar-sur-seine.fr }} '''Bar-sur-Seine''' el xe on comun de 3 018 abitanti del departemento de [[Aube]] che el fa parte del rejon [[Grand Est]] in Fransa. == Evołusion demogràfega == {{Demografia/Bar-sur-Seine}} == Altri projeti == {{Interprojeto|Bar-sur-Seine}} == Łigamenti foresti == * [http://www.bar-sur-seine.fr Sito ofisiałe de ła sità] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110905002706/http://www.bar-sur-seine.fr/ |date=2011-09-05 }} {{Comuni del departemento Aube}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Comuni del departemento de Aube]] 4xpr3zd7bt1j3c9l0hi9fpjipp0xgpy Chaumussay 0 86134 1230990 1146558 2026-08-13T02:14:50Z InternetArchiveBot 27875 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1230990 wikitext text/x-wiki {{Infobox de Zeografia pułìtega | |Nome = Chaumussay |Bandiera = |Stato = FRA |Grado aministrativo = 5 |Divixion am grado 1 = Sentro-Vałe de ła Loira |Divixion am grado 2 = Indre-et-Loire |Divixion am grado 3 = Arrondissement de Loches |Divixion am grado 4 = Canton de Descartes |Latitudine desimałe = 46.870833333333 |Longitudine desimałe = 0.86194444444444 |Codexestatistego = 37064 |Sito = http://www.chaumussay.com }} '''Chaumussay''' el xe on comun de 226 abitanti del departemento de [[Indre-et-Loire]] che el fa parte del rejon [[Sentro-Vałe de ła Loira]] in Fransa. == Evołusion demogràfega == {{Demografia/Chaumussay}} == Altri projeti == {{Interprojeto|Chaumussay}} == Łigamenti foresti == * [http://www.chaumussay.com Sito ofisiałe de ła sità] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304115344/http://www.chaumussay.com/ |date=2016-03-04 }} {{Comuni del departemento Indre-et-Loire}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Comuni del departemento de Indre-et-Loire]] hn0n65hnzj8o4hjh17xk9f46au3tf2e Fremifontaine 0 123164 1230994 1214094 2026-08-13T03:42:37Z InternetArchiveBot 27875 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1230994 wikitext text/x-wiki {{Infobox de Zeografia pułìtega |Nome = Fremifontaine |Bandiera = |Stato = FRA |Grado aministrativo = 5 |Divixion am grado 1 = Grand Est |Divixion am grado 2 = Vosges |Divixion am grado 3 =Épinal |Divixion am grado 4 = Bruyères |Latitudine desimałe = 48.270277777778 |Longitudine desimałe = 6.6847222222222 |Codexestatistego = 88184 |Sito = http://www.fremifontaine.fr }} '''Fremifontaine''' el xe on comun de 469 abitanti del departemento de [[Vosges]] che el fa parte del rejon [[Grand Est]] in Fransa. == Evołusion demogràfega == {{Demografia/Fremifontaine}} == Altri projeti == {{Interprojeto|Fremifontaine}} == Łigamenti foresti == * [http://www.fremifontaine.fr Sito ofisiałe de ła sità] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170922051532/http://www.fremifontaine.fr/ |date=2017-09-22 }} {{Comuni del departemento Vosges}} {{Controło de autorità}} [[Categoria:Comuni del departemento de Vosges]] kw5us7do8742iujwxu24a57y16i0q3a Ecosia 0 140863 1230992 1227978 2026-08-13T03:14:30Z InternetArchiveBot 27875 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1230992 wikitext text/x-wiki {{Infobox de Sito web|Nome=Ecosia|stato_corente=Ativo|lengua=[[Inglexe|Ingleze]], [[Łéngoa spagnoła|Spanjoło]], [[Łéngua fransexe|Franseze]], [[Łéngua todesca|Todesco]], [[Łéngua ołandexe|Ołandeze]], [[Łéngua svedexe|Svedeze]], [[Łengua itałiana|Itałiàn]]|sede legałe=[[Berlin|Berlìn]]|tipo=Motore de reserca, [[Navegadore web par tełefonin|Navegadore web par tełefonìn]]|url={{cita web|https://www.ecosia.org}}|propietàrio=Christian Kroll|autore=Christian Kroll|data_de_lanso=[[7 de diçenbre|7 de desenbre]] [[2009]]|xlogan=Im Web suchen und Bäume pflanzen|Logo=|logo=|alt=300px}} '''Ecosia''' (Ecozia) el ze un motore de reserca [[Xermània|todesco]], par computer e tełefonìn. El declara de doparàr el 80% de tuti i [[schei]] che el ciapa da i anunsi online par ła reforestasión in vari [[Stato|stadi]] del [[Tera|Mondo]].<ref>{{Cita web}}</ref> == Storia == Ecosia ła ze stà fondà inte el [[2009]], da Christian Kroll a [[Vitenberga]] en [[Xermània|Zermania]]. El fondator el gavéa fondà anca Xabbel, Forestle e Znout, deso serài, in fovór a Ecosia. == Zlogan == El zlogan en [[Łéngua todesca|todesco]] (Im Web suchen und Bäume pflanzen) el senjifega: Serca sol web e pianta [[Albaro|àlbari]]. == Paezi andove Ecosia ła declara de piantàr àlbari == [[Imàjine:Ecosia Trees Map.svg|miniatura|Rejón andove Ecosia ła inpianta àlbari]] * [[Canada|Canadà]] * [[Stati Unii de ła Mèrica|Stati Unii]] * [[Haiti]] * [[Nicaragua]] * [[Cołónbia|Cołonbia]] * [[Perù]] * [[Braxil|Braziłe]] * [[Bołivia]] * [[Regno Unìo|Renjo Unìo]] * [[Spagna|Spanja]] * [[Maroco]] * [[Senegal|Sènegal]] * [[Mauritania]] * [[Burkina Faso]] * [[Costa d'Avòrio|Costa d'Avołio]] * [[Ghana]] * [[Madagascar|Madagascàr]] * [[Sudan|Sudàn]] * [[Etiopia]] * [[Kenya|Chenia]] * [[Tanzania|Tanzanìa]] * [[Uganda]] * [[Ruanda]] * [[India]] * [[Indonexia|Indonezia]] * [[Austrałia]] == Par saverghene de pì == * https://www.ecosia.org/ * https://info.ecosia.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230315230106/https://info.ecosia.org/ |date=2023-03-15 }} * https://blog.ecosia.org/ * https://www.youtube.com/user/EcosiaORG == Altre vozi == * [[Navegadore web par tełefonin|Navegadore web par tełefonìn]] == Notasión == [[Categoria:Motori de riserca]] pce2c8erejxq589apk5xnsr1qmk8p16 Sudivizion Orogràfega Internasionałe Unifegada del Sistema Alpin 0 145281 1230998 1217991 2026-08-13T09:04:14Z InternetArchiveBot 27875 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1230998 wikitext text/x-wiki {{Infobox de Organizasion |imàzene=SOIUSA-sezioni.png | Didascalia imajine = Cuadro de union de łe sesion de łe [[Alpe]] drio ła [[Clasifegasion SOIUSA]].}} La '''Sudivizion Orogràfega Internasionałe Unìfegada del Sistema Alpin''' ('''SOIUSA''') ła ze un sistema de [[clasifegasion]] zeogràfega e [[toponomàstega]] de łe [[Alpe]], ełaborà da [[Sergio Marassi]] in cołaborasion co łe pì inportanti istitusion e profesionisti dei paezi alpini. == Istòrego e fini== La SOIUSA, bazàndose su aspeti [[zeołozia|zeołòzeghi]], [[zeomorfołozia|zeomorfołòzeghi]], [[idrozeołozia|idrozeołòzeghi]] e fitozeogràfeghi, el ze na ciave internasionałe de letura de ła conplesa orografia de łe Alpe e na inovativa proposta de renovamento par sorpasar łe tradisionałi partision che siben-ché vàłide, ma concepie, par dir de l'autore, dal ponto de vedesta de ogni sìngoło Paeze, de vizion par tanto nasionałe. ==Clasifegasion SOIUSA== {{varda anca|Còdaze de ła SOIUSA}} La [[SOIUSA]], superando ła tradisionałe [[Partision de łe Alpe|tripartision]] de łe Alpe, el ga adotà ła bipartision in [[Alpe Osidentałi]] e [[Alpe Orientałi]]. Senpre drio ła SOIUSA łe do grande parti łe se sudivide oncor-pì in: * 5 [[granda setore alpin|grandi setori]] (SR) * 36 [[sesion alpina|sesion]] (SZ) * 132 [[Sotosesion alpina|sotosesion]] (STS) * 333 [[supergrupo alpin|supergrupi]] (SPG) * 870 [[grupo alpin|grupi]] (GR) * 1625 [[sotogrupo alpin|sotogrupi]] (STG). <!-- Sesion de pie voze, NO ZONTAR GNENTE ALTRO! --> == Notasion == {{Notasion}} ==Altri projeti== {{Interprojeto}} == Linganbi foresti == {{Linganbi foresti}} * Marazzi, Sergio; Grimm, Peter; Mattmüller, Claus R; Zahn, Paul; Jurgalski, Eberhard (2004), ''Die Gebirgsgruppen der Alpen:Ansichten, Systematiken und Methoden zur Einteilung der Alpen. Die orographischen einteilungen der Alpen und die IVOEA'', German and Austrian Alpine Clubs, (German/English) Munich, pp.&nbsp;69–96 . * Marazzi, Sergio (1991). ''Atlante orografico del monte Bianco'', Priuli & Verlucca. * Marazzi, Sergio (2005). ''Atlante Orografico delle Alpi. SOIUSA'', Priuli & Verlucca, {{ISBN|978-88-8068-273-8}}. * Marazzi, Sergio (2012). ''SOIUSA - Suddivisione orografica internazionale unificata del Sistema Alpino '', on-line article at [http://www.fioridimontagna.it/it/soiusa/soiusa.htm www.fioridimontagna.it] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140108051231/http://www.fioridimontagna.it/it/soiusa/soiusa.htm |date=2014-01-08 }}, accessed on 7 Feb 2012 {{Controło de autorità}} <!-- Scrìvar cuà, dopo de ła freceta łe categorie --> [[Categoria:Sudivizion Orogràfega Internasionałe Unifegada del Sistema Alpin]] ao8t08mvu2dizv0dxi46zzhkuxiyac7 Lista dei uzurpatori de l'Inpero roman 0 147460 1230974 1098570 2026-08-12T18:39:26Z Zio3no 41939 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1230974 wikitext text/x-wiki == Lista dei uzurpatori == === I sècoło === * [[Lùsio Arùnsio Camiło Scribonian]] (42), contro [[Cajo (inperatore roman)|Cajo]] * [[Lùsio Antònio Saturnin]] (89), contro [[Domisian]] === II sècoło === ;Contro [[Marco Aurèlio]] * [[Avidio Càsio]] (175), in Sìria, copà dai so soldai ;Contro [[Setìmio Severo]] (193-211) * [[Pescènio Nigro]] (193-194) * [[Clodio Albin]] (196-197) === III sècoło === ;Contro [[Eliogabalo]] (218-222) * [[Zèlio Màsimo]] (219), in Siria, zustisià * [[Vero (senatore)|Vero]] (fine 219), in Siria, zustisià * [[Urànio (uzurpatore)|Uranio]] (221), no se ga certese so ła so ezistensa * [[Seleuco (uzurpatore roman)|Seleuco]] (dopo il 221), identificazione dubbia ;Contro [[Lisandro Severo]] (222-235) * [[Seio Sałùstio]] ([[227]]), a Roma, [[cézare (titolo)|cézare]], zustisià * [[Taurin]], in Oriente, suicida ;Contro [[Masimin el Trace]] (235-238) * [[Magno (uzurpatore)|Magno]] (235) * [[Cuartin]] (235), in Oriente ;Contro [[Gordian III]] (238-244) * [[Sabinian (uzurpatore)|Sabinian]] (240), in Africa ;Contro [[Fiłipo l'Arabo]] (244-249) * [[Iotapian]] (248), in Oriente, copà dai so soldai * [[Pacasian]] (248), sul Danùbio, copà dai so soldai * [[Silbanaco]], sul Reno, conosesto solché da do [[antoninian|antoniniani]] * [[Sponsian]], in Mesia, no se ga certese so ła so ezistensa ;Contro [[Décio]] (249-251) * [[Tito Zùlio Prisco]] (249-252), in Oriente * [[Zùlio Vałente Licinian]] (250), in Roma, zustisià ;Contro [[Valerian]] e [[Galien]] (253-268) * [[Urànio Antonin]] (253), no se ga certese so ła so ezistensa * [[Inzènuo]] (260), in Pannonia, suicida * [[Macrian Majore]], [[Macrian Minore]] e [[Quieto]] (setenbre 260 – autuno 261), in Oriente, copai dai so soldai * [[Regalian]] (260), in Panònia, copà dai so soldai * [[Pòstumo]] (Marco Casian Latìnio Pòstumo) [[259]]/[[260]] - [[268]] in [[Gàlia]] * [[Ballista]] (261), in Oriente * [[Lùsio Calpùrnio Pizon Fruzi|Pizon]] (261), in Achaea, copà dai so soldai * [[Valente Tesałònego|Valente Senior]] (261), in Achaea, forse el ze da identifegarse co [[Zùlio Vałente Licinian]] * [[Mèmore]] (261), in Ezito * [[Mùsio Emilian]] (261 - primavera 262), in Ezito * [[Meònio]] (267), in Oriente * [[Celso (uzurpatore)|Celso]] * [[Saturnin (uzurpatore roman)|Saturnin]] * [[Trebelian]], forse da identificarsi con [[Regalian]] * [[Lelian]] (Gaio Ulpio Cornèlio Lelian) o Lollian [[268]] in [[Gàlia]] * [[Marco Aurèlio Màrio]] [[268]] in [[Gàlia]] ;Contro [[Cajo il Gòtego|Cajo II]] (268-270) * [[Censorin (uzurpatore)|Censorin]] (269-270) ;Contro [[Aurelian]] (270-275) * [[Domisian II]] (270-271), in [[Gàlia]] * [[Marco Piavonio Vitorin|Vitorin]] (Marco Piavònio Vitorin) [[268]] - [[271]] * [[Domisian II]] [[271]] * [[Tetrico]] (Gaio Pio Ezùvio Tetrico) (271-274) in [[Gàlia]] * [[Tetrico iunior]] (273-274) in [[Gàlia]] * [[Felicìsimo]] (271), a Roma * [[Setìmio]] (271), in Dalmàsia * [[Urban (uzurpatore roman)|Urban]] (271) * [[Zenòbia]] in oriente, andove el ghea asumensto el tìtuło de ''augusta'' * [[Firmo (uzurpatore III secolo)|Firmo]] (273), in Ezito * [[Faustin (inperatore de łe Gàlie)|Faustin]] [[273]] - [[274]], in [[Gàlia]] ;Contro [[Marco Aurèlio Probo|Probo]] (276-282) * [[Gaio Cuinto Bonoso|Bonoso]] (280) * [[Procuło]] (280) * [[Zùlio Saturnin]] (280) ;Contro [[Marco Aurèlio Carin|Carin]] (283-285) * [[Zulian (uzurpatore)|Zulian]] (283-285), forse uzurpatore soto de [[Masimian]] inte el 296 ;Contro [[Dioclesian]] (284-305) * [[Caraùsio]] (286-293), in Britània * [[Ałeto]] (293-296), in Britània * [[Lùsio Domìsio Domisian]] (297), in Ezito === IV sècoło === * [[Lùsio Domìsio Lisandro]] ([[308]]-[[311]]) contro [[Masénsio]], in Africa * [[Calocaerus]] ([[334]]) contro [[Costantin I]], a [[Sipro|Cipro]], zustisià ;Contro [[Costanso II]] (337-361) # [[Magnénsio]] ([[350]]–[[353]]), in osidente # [[Decénsio]] (350–353), in osidente # [[Vetranion]] (350) (contro Magnénsio), inte l'Iłìrego # [[Nepozian]] (350) (contro Magnénsio), a Roma, zustisià # [[Cajo Silvan]] [[355]] ;Contro [[Flàvio Valente|Valente]] # [[Procòpio (uzurpatore)|Procòpio]] ([[365]]-[[366]]), a [[Costantinòpułi]] # [[Marceło (uzurpatore)|Marcello]] (366), a [[Calcedònia]] # [[Firmo (uzurpatore IV secolo)|Firmo]] ([[372]]-[[375]]) contro [[Valentinian I]], in Africa, suicida ;Contro [[Teodòzio I]] (379-395) # [[Magno Màsimo]] ([[384]]-[[388]]), in osidente # [[Flàvio Vitore]] ([[384]]-[[388]]), in osidente # [[Flàvio Euzènio]] ([[392]]-[[394]]), in osidente === V sècoło === ; Contro [[Flàvio Onorio]] (395-423) # [[Marco (uzurpatore)|Marco]] ([[406]]-[[407]]), in Britània, copà dai so soldai # [[Grasian (uzurpatore)|Grasian]] (407), in Britània, copà dai so soldai # [[Costantin III (uzurpatore)|Costantin III]] (407-[[411]]), in [[Eoropa|Europa]] osidentale, zustisià # [[Costante II (uzurpatore)|Costante II]] ([[408]]-411), in Europa osidentale # [[Prisco Atalo]] ([[409]]–[[410]], [[414]]-[[415]]), Roma # [[Màsimo (uzurpatore)|Màsimo]] (409-411, [[420]]-[[422]]), in Hispania, zustisià # [[Zovin (uzurpatore)|Zovin]] (411-[[413]]), in Gallia, zustisià # [[Sebastian (uzurpatore)|Sebastian]] ([[412]]-413), in Gallia, zustisià # [[Eraclian (uzurpatore)|Eraclian]] (412-412), in Africa ; Contro [[Valentinian III]] (423-425) # [[Joani Primizèrio]] ([[423]]-[[425]]), in osidente ; Contro [[Antèmio]] (467-472) # [[roman (uzurpatore)|roman]] (470), a Roma <!-- Sesion de pie voze, NO ZONTAR GNENTE ALTRO! --> == Notasion == {{Notasion}} ==Altri projeti== {{Interprojeto}} == Linganbi foresti == {{Linganbi foresti}} {{Controło de autorità}} <!-- Scrìvar cuà, dopo de ła freceta łe categorie --> [[Categoria:Inpero Roman|#]] [[Categoria:Biografie par stato spario|#]] [[Categoria:Liste de persone]] dwmcu7nu3urnunpgl95ogg2jfnwfb2w Filippo Biagioli 0 152522 1230993 1227946 2026-08-13T03:37:50Z InternetArchiveBot 27875 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1230993 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:Filippo Biagioli}} {{Infobox de Personajo|nome_ufisałe=Filippo Biagioli}} '''Filippo Biagioli''', conosùo anca co lo pseudonimo de '''analphabeta''' (Pistoia, 9 febràro 1975), l’é un artìsta, pitór e scultór italiàn. == Víta == [[Serravalle Pistoiese|Seravalin]] de adozion, al taca a  depìnzer te’l 1997, cò l’ é in convaescenza dovua a un insidénte stradae. Biagioli al se dedica prima a l’arte grafica, ai fúmeti e ai tátuagi, de cui taca a studiar da sólo el significato ritual. L'incóntro (1999) e la sucesiva amicìsia co l'artista pistoiese Romolo Romano<ref>[http://www.p-ars.com/page14/page115/page115.html] Filippo Biagioli 2011</ref> spénže Biagioli a allargar le so rižerche artistiche pasàndo cussí da na pitúra figurativa a na pitúra pì simbolica; scrive st'ultimo nel so libro "''Arte sul fiume''"<ref>[https://genova.reteluna.it/it/l-avvincente-storia-artistica-internazionale-dell-artista-toscano-filippo-biagioli-AtKcp.html] L'avvincente storia artistica interanzionale di Filippo Biagioli</ref>. Inte ‘l 2006 al stúdia diségno, [[Scultura|scultúra]], càligrafia e [[fotografia]]. Al taca a firmàr le so opere co l'abreviazion de le so iniziai, FPP. Dópo scuminžia a farse conósar co lo pseudonimo de "analphabeta", ispiràndose a l'Arte Analfabeta de Jean-Michel Basquiat, e a l'Art Brut de Jean Dubuffet<ref>[https://www.exibart.com/evento-arte/filippo-biagioli-radiografia-di-un-analphabeta/] Filippo Biagioli, Radiografia di un analphabeta</ref>. Oltre a studiàr i stili de Picasso, l’ è incantà da l'Arte Africana, il cui aspeto esoterico e rituae lo incantà (2007)<ref>[https://sanzabl01a.wordpress.com/2013/10/29/namji-nuchu-gioo-hina-nagashi-the-importance-of-dolls-in-ritual-arts/] Namji, nuchu, gio'o, hina, the important of dolls in ritual art</ref>. Pi vanti se dedica a la scultúra e ai tessui, ispirandose a le bandiere africane Asafo ([[Gana|Ghana]]). Usando diversi tipi de lavoražion artistica, le so opere son sia pitóriche che dedicade a l'arte tribae e rituae. Da ‘l 2014 al se dedica a progeti senža scopo de lucro e al sostegno de la lota a la disabilità. == Opere in tei musei e coezioni == [[File:M880cab_Chanukkiyah_51,2x60x4_cm_2017_sculpture_on_wood.jpg|alt=Channukah di Filippo Biagioli per Museo dei Lumi (Casale Monferrato)|sinistra|miniatura|Filippo Biagioli, Museo Lumi (Casale Monferrato, Italia)]] L'Archivio Uficio diriti Biblioteca Apostolica Vaticana dea Cità del Vaticano, la Biblioteca del dipartimento Imagini British Museum de [[Łondra|Londra]], la Biblioteca Fondazione Musei Torino de Torino, l'Archivio Museo del Prado de Madrid, la Biblioteca del National Palace Museum de Taipei<ref>[https://www.filippo-biagioli.com/arte-tribale-europea/trattato-di-demonologia-summa-verborum-numeri-temporis-et-spatii/] Trattato di Demonologia, Summa verborum, numeri, temporis et spatii</ref>, la Biblioteca de l Gabineto dei Disegni e de le Stampe dei Ufizi de Firenze<ref>[http://216.147.215.202/F/B898CP1NJU6L5MIIQ2NLNP6NPJ881V1L52BKPXHIHMXCURMQTY-23255?func=find-b&request=filippo+biagioli&find_code=WRD&adjacent=N&local_base=IRS01&x=0&y=0&filter_code_4=WFM&filter_request_4=&filter_code_2=WYR&filter_request_2=&filter_code_3=WYR&filter_request_3=] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241127183011/http://216.147.215.202/F/B898CP1NJU6L5MIIQ2NLNP6NPJ881V1L52BKPXHIHMXCURMQTY-23255?func=find-b&request=filippo+biagioli&find_code=WRD&adjacent=N&local_base=IRS01&x=0&y=0&filter_code_4=WFM&filter_request_4=&filter_code_2=WYR&filter_request_2=&filter_code_3=WYR&filter_request_3= |date=2024-11-27 }} Trattato di Demonologia (scritto, disegnato e assemblato da Filippo Biagioli)</ref>, la Biblioteca dea Tate Library Gallery de Londra<ref>[https://library.tate.org.uk/client/en_GB/default/search/detailnonmodal/ent:$002f$002fSD_ILS$002f0$002fSD_ILS:348809/ada?qu=Biagioli&d=ent%3A%2F%2FSD_ILS%2F0%2FSD_ILS%3A348809%7EILS%7E0&te=ILS] Trattato di demonologia : summa verborum, numeri, temporis et spatii = Essay on demonology</ref>, il MUSPAC Museo Sperimentale pé l’Arte Contemporanea de l'Aquila, la Biblioteca dell'Academia de Be_e Arti de Brera de Milan<ref>[https://brera.biblioteche.it/opac/detail/view/brera:catalog:40752] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240422212151/https://brera.biblioteche.it/opac/detail/view/brera:catalog:40752|date=2024-04-22}} Trattato di demonologia : Summa verborum, numeri, temporis et spatii = Essay on demonology : Summa verborum, numeri, temporis et spatii / Filippo Biagioli</ref>, la Biblioteca de l'Academia de Be_e Arti de Firenze, la Biblioteca del Centro de Arte Reina Sofia de Madrid<ref>[https://catalogo.museoreinasofia.es/ABSYSINTERNET/abnetcl.exe/O7064/ID47904218?ACC=161] Trattato di demonología : summa, berborum, numeri, temporis et spatti</ref>, i ga na copia fata a man de l'opera “''Trattato di demonologia, Summa verborum, numeri, temporis et spatii” fata'' in tuto, in 24 esemplari. Rimanendo ne l'ambito dei lìbri fati a man in copia unica, la Biblioteca e Complesso monumentale dei Girolamini a Napoli, la ga un lìbro fato dentro na màndola utilizando poesie de Francesca de Masi. Il Hovhanness Toumanian Museum de Yerevan in Armenia, al ga un volume dedicà ae fiabe del scritór nažional Toumanian<ref>[https://mediamax.am/am/news/special-report/42095/] Տոսկանացի Ֆիլիպոն ստեղծել է Թումանյանի հեքիաթների ձեռագործ գիրքը</ref>; mentre il Museo dea Canapa de Sant’Anatolia de Narco al ga un lìbro fato a man interamente in canapa, dal tito_o "''Leggendario della Valnerina''"<ref>[https://www.museodellacanapa.it/leggende-su-canapa/] Leggende su Canapa - Il Leggendario della Valnerina di Filippo Biagioli</ref>. La Biblioteca dea [[Peggy Guggenheim Collection]] la ga un lìbro fat a man ''[[The Child with the Dust Blanket]]'' (overo "El bocia co ła cuerta de pòlvare") in légno e càrta che raconta tramite na favoa de Biagioli l'importanza de l'Arte Tribae<ref>[https://opac.sbn.it/risultati-ricerca-avanzata/-/opac-adv/index/5/ITICCUVEA1316467?fieldstruct%5B1%5D=ricerca.parole_tutte%3A4%3D6&fieldvalue%5B1%5D=filippo+biagioli&fieldaccess%5B1%5D=Keywords%3A1016&struct%3A1001=ricerca.parole_almeno_una%3A%40or%40] The child with the dust blanket : [fable about the primary art] / by Filippo Biagioli</ref>. La Capa dea Madre di Misericordia a Varavo, Onzo, la ga il "''Libro delle Divozioni'' dea Madona dea Misericordia" dedicà ala Madona dea Misericordia.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=l965m7HOEkw] Filippo Biagioli, Il Libro Della Misericordia </ref> In tel ambito dee opere contenenti metalo, il Museo Arte Contemporanea cità de Kapan in Armenia, nea so coležion ga na Spada e na Corona dedicada ala Vergine Maria. La ciésa de [[Santo Stefano (martire)|Santo Stefano]] a Seraval Pistoiese custodisse na Crose in légno e peltro, nea Fonte Batesimale, dedicada ala Passion de Cristo ed infine il Museo dea 500 de Garlenda (Savona) espone permanentemente na fiancada de na Fiat 500 in fero e stofa.<ref>[https://www.lastampa.it/savona/2017/09/09/news/una-fiancata-di-fiat-500diventa-un-opera-d-artedonata-al-club-da-biagioli-1.34417156/] Una fiancata di Fiat 500diventa un’opera d’artedonata al Club da Biagioli</ref> Il Civico Museo Setificio Monti de Abbadia Lariana (LC), al ga un ricamo seta su seta, chel figura la Legenda dea Grigna, mentre il Museo MOCA de Montecatini Terme l’ é proprietario de na stofa ricamada che figura la Ciésa de l'Assunta e de na fotografia grafitata che la figura na strada dea cità<ref>[https://www.mocamontecatini.it/artisti-2/] Artisti</ref>. Il Museo de San Valerio a Occimiano (Alessandria) al ga na stofa con ricamato il viso de l'omonimo Santo.<ref>[https://www.ilmonferrato.it/notizia/PTMYdFp5ZEagI2GcKkMQSA/museo-d-arte-dedicato-a-san-valerio] Museo d'Arte dedicato a San Valerio</ref> Par finir, il Museo de Arte Contemporanea e del ‘900 de Monsummano Terme, al ga tre opere de grandi dimensioni de l'artista<ref>[https://www.macn.it/it/collezione/biagioli-filippo/] Filippo Biagioli</ref>. Ed il Museo dei Lumi de Casale Monferrato, espone nea so coezion de opere dedicada ai Chanukkia, una de Biagioli, realizada in foia [[oro]] e légno<ref>[https://www.casalebraica.org/lume/193]nLa collezione - 193</ref>. Opere publiche come murales, le se pol trovar a: Arnasco (Savona), Conzano (Alessandria), Montecatini Terme (Pistoia), Chiesina Uzzanese (Pistoia) == Note == {{DEFAULTSORT:Filippo Biagioli}} [[Categoria:Scultori itałiani]] [[Categoria:Pitori itałiani]] c76m10wwtbqzab1aennd24gjhc4hc2e Microsoft SwiftKey 0 154660 1230963 2026-08-12T12:23:20Z Venezia-ossessionada 42766 Pàjina creada co «{{Infobox de Software | nome = Microsoft SwiftKey |logo = |screenshot = | didascalia = | sviłupator= Microsoft | version_ultimo_rilascio= | | data_ultimo_rilascio= | | version_beta= | | data_version_beta= | | sistema_operativo = [[Microsoft Windows]], [[Android]], [[iOS]] | licensa = Software proprietario | lanso = 14/07/2010 | sito_web = https://www.microsoft.com/swiftkey }} '''Microsoft SwiftKey''' xe na aplicasion pa tastiera virtuałe sviłupada da TouchType p...» 1230963 wikitext text/x-wiki {{Infobox de Software | nome = Microsoft SwiftKey |logo = |screenshot = | didascalia = | sviłupator= Microsoft | version_ultimo_rilascio= | | data_ultimo_rilascio= | | version_beta= | | data_version_beta= | | sistema_operativo = [[Microsoft Windows]], [[Android]], [[iOS]] | licensa = Software proprietario | lanso = 14/07/2010 | sito_web = https://www.microsoft.com/swiftkey }} '''Microsoft SwiftKey''' xe na aplicasion pa tastiera virtuałe sviłupada da TouchType pa dispoxitivi [[Android]] e [[iOS]]. El xe stà publicà pa ła prima volta pa Android nel lujo 2010, seguìo da na publicasion pa iOS nel setenbre 2014 dopo che Apple ła ga inplementà el suporto pa ła tastiera de terse parti. == Linganbi foresti == {{linganbi foresti}} {{controło de autorità}} [[Categoria:Software]] qe2msw8q89cuiah3dofxfii25buqppv