Vikipedii vepwiki https://vep.wikipedia.org/wiki/P%C3%A4lehtpol%E2%80%99 MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Media Specialine Lodu Kävutai Lodu kävutajas Vikipedii Paginad Vikipedii Fail Lodu failas MediaWiki Lodu MediaWikiš Šablon Lodu šablonas Abu Lodu abus Kategorii Lodu kategorijas TimedText TimedText talk Moodul Mooduli arutelu Üritus Ürituse arutelu 0 142 189547 175904 2026-08-22T15:26:19Z ~2026-45863-20 18635 в 18 веке листа 189547 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Elist<br />Элиста <small>(ven.)</small><br />Элст <small>(kalm.)</small> | Lidnanznam = Coat of Arms of Elista (Kalmykia) (2004).png | Flag = Flag of Elista (Kalmykia).svg | Lidnanznam text = Elistan lidnanznam | Flag text = Elistan flag | Valdkund = Venäma | Eläjiden lugu = 103,219 | Voz' = 2024 | Pind = 92.36 | Fail = ElistaMontage.png | Pämez' = Nikolai Orzaev<br/>(reduku 2019—) | Telefonkod = +7-84722-xx-xxx | Avtokod = 08 | Aigvö = [[UTC]]+3 ([[MSK]]+0) }} '''Elist''' ({{lang-ru|Элиста́ в 18 веке листа}}, {{lang-xal|Элст}} — «letkesine») om lidn da lidnümbrik [[Venäma]]n suvipäivlaskmas. Se om [[Kalmikijan Tazovaldkund]]an administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn. == Istorii == Vl 1845 [[Nikolai I]]-imperator käski ištutada mecad kalmikan stepiš. Valitihe Elista-Sale-vanan sijad ezmäižeks ištutesiden täht. Vl 1865 pen' külä augoti eländpunktad. Elist om lidnan statusanke vspäi 1930. Vozil 1944−1957 nimitihe sidä ''Stepnoi'' [[kalmikalaižed|kal mikalaižiden]] deportacijan tagut. Elist šingotase kivivoin geotedištelendan da samižen «KalmTatneft»-kompanijal, londuseližen gazan transportiruindal (Gazprom), sauvondal, sömtegimištol, omblendan edheotandoil. == Geografijan andmused == [[Fail:Location of Elista (Kalmykia).svg|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz tazovaldkundas vn 2010 kartal]] Lidn sijadase tazovaldkundan päivlaskmas, 120 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl, [[Ergeni]]-ülüden suvipäivnouzmas. Matkad [[Moskv]]hasai om 1250 km lodeheze orhal. Lähembaižed järedad lidnad oma [[Astrahan']] (300 km päivnouzmha avtotedme), [[Stavropol']] (260 km suvipäivlaskmha avtotedme), [[Volgodonsk]] (230 km lodeheze avtotedme) i [[Volgograd]] (260 km pohjoižhe avtotedme). ''Elist''-raudtestancii radab sarakon lopus Stavropolin randan [[Svetlograd]]-lidnaspäi, matkad sihesai om 184 km. Klimat om [[ven vö|ven]] terav kontinentaline, päipaštokaz (päiči tal'vaigas) da kuivahk. Kuivad päivnouzmaižed tulleid oma paksud. Voden keskmäine lämuz om +9,8 C°, kezakun-elokun +21,7..+24,9 C°, tal'vkun-uhokun −2,3..−4,1 C°. Ekstremumad oma −34,1 C° (viluku) i +44,0 C° (eloku). Kezaaigan minimum om +5,0 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +18,0 C° (tal'vku, uhoku). Ei voi panda halad kezakus-elokus. Paneb sadegid 349 mm vodes, läz tazomäras kuidme, enamba semendkus-kezakus (43..50 mm kus), vähemba uhokus (20 mm). == Tobmuz == [[Fail:Elista location map.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2022)]] Kaik nell' žilod mülüdas lidnümbrikho Elist-lidnan ližaks: Aršan (3927 rist. vl 2010), pened Salin ({{lang-ru|Салын}}), Lol (''Лола'') i Maksimovk (''Максимовка''). Lidnümbrikon pind om 396,57 km². Lidnümbrikon tobmuden pämez' om Lidnan Suiman ezimez'. Edeline lidnümbrikon pämez' om Väčeslav Namruev (2010−2011, 2013 — reduku 2019). == Eläjad == Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 103 749 ristitud, lidnümbrikon — 108 289 ristitud. Sil aigalpäi niiden eläjiden lugu om stabiline da kaikiš suremb kaikes aigas (107 800 ristitud vl 2001). Vl 2017 lidnan eläjiden lugu oli 103 899 ristitud. Vn 2021 rahvahanlugemižen mödhe lidnan ristitišt oli 102 583 eläjad. Rahvahad (enamba 0,4 % lidnümbrikos vn 2010 rahvahanlugemižen mödhe): [[kalmikalaižed]] — 66,1 %, [[venälaižed]] — 24,9 %, [[kazahlaižed]] — 0,6 %, [[ukrainalaižed]] — 0,4 %, toižed rahvahad — 3,2 %, rahvahuden ozutandata — 4,8 %. [[Buddizm]]an Säküsn-Süme-pühäpert' om letud vodele 1996, «Buddan kuldaine kodi»-keskuzhurul ({{lang-xal|Бурхн Багшин алтн сүме}}) om saudud vspäi 2004. Koume stupad sijadasoiš lidnan rajoniš. [[Ortodoksine hristanuskond|Ortodoksižen hristanuskondan]] seičeme pühäpertid<ref>[http://sobory.ru/geo/locat/4182 Elistan pühäpertid ''sobory.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> oma letud lidnas: kafedraline Jumalanmaman Kazanin jumalaižen (1990−1996) päjumalanpert', phh. Kirillan i Mefodijan päjumalanpert' (om sauvomas vspäi 2018), nell' jumalanpertid i ph. Sergii Radonežalaižen časoun'. [[Katoline jumalankodikund|Katoližen]] tulendan pühäpert' radab. [[Islam]]an üks'jäine mečet' paloi vl 2014. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Elista City Hall.jpg|Lidnan tobmuden pert' (merii, 2016) Golden Temple Elista.jpg|Altn Süme, vn 2007 nägu Shaxmaty2.jpg|Vänd [[šahmatad|šahmatoihe]] Leninan torgul läz «Seičeme päiväd»-pagodad, vn 2010 nägu Казанский Собор и Крестовоздвиженская церковь.jpg|Kazanin Jumalanmaman päjumalanpert' i Ristan Zdviženjan jumalanpert' (pen' huralpäi), vn 2017 nägu City Chess Elista Kalmykia.jpg|Siti-Čess vl 2009 Калмыцкий институт гуманитарных исследований.jpg|Kalmikijan gumanitarižiden tedoidusiden institut (Venäman Tedoakademii, 2014) Kalmykia State University main building.jpg|Kalmikijan valdkundaline universitet, päsauvuz (2007) Kalmyckijteatr.jpg|Kalmikijan valdkundaline dramteatr Baatr Basangovan nimed (2010) Элистинский вокзал.jpg|Lidnan vagzal (avtoten i raudten) vl 2015 </gallery> == Tetabad sündnuded == * [[Ilümžinov Kirsan|Kirsan Ilümžinov]] ({{lang-xal|Үлүмҗин Кирсан}}) (sünd. 1962) — Venäman valdkundan šingotai da politikanmez', edheotai, enzne Kalmikijan prezident (1993−2005) i pämez' (2005−2010). * [[Tarbajev Sangadži|Sangadži Tarbajev]] (kalm.: ''Тарбан Санһҗ'') (sünd. 1982) — Venäman eläi, kalmikine TV-prodüser, «Mail'mas ümbri»-programan TV-vedai. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.elista-gs.ru/ Lidnan Suiman oficialine sait (''elista-gs.ru'').] {{ref-ru}} * [http://www.gorod-elista.ru/ Lidnan administracijan oficialine sait (''gorod-elista.ru'').] {{ref-ru}} {{Commons|Category:Elista}} {{Kalmikijan Tazovaldkundan lidnad}} {{Venälaižen Federacijan subjektoiden pälidnad}} [[Kategorii:Elist| ]] [[Kategorii:Kalmikijan Tazovaldkundan lidnad|*]] [[Kategorii:Venäman lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Kalmikijan Tazovaldkund|*]] [[Kategorii:Kalmikijan Tazovaldkundan lidnümbrikod]] 6dmuxhiedbja2kiqppvmyewz6sbz34f 0 145 189544 153005 2026-08-22T14:28:21Z ~2026-45863-20 18635 не АИ , не на что сослаться 189544 wikitext text/x-wiki '''Elonpu''' vai '''Elo-pu''' ({{lang-ru|Древо жизни}}) om [[vepsläižed|vepsän rahvahan]] jogavozne praznik. Tehtas kaičemha vepsän kul'turad da [[vepsän kel'|kel't]]. Praznikan simvol om pühä [[pu]]<ref>[http://etnocenter.ru/sobitia/5662/5544/5548/ Праздник вепсской культуры «Древо жизни» (с. Шелтозеро) (Vepsän kul'turan «Elon pu»-praznik, Šoutarv). — ''Etnocenter.ru''.] {{ref-ru}}</ref>, se znamoičeb sidod enččen, nügüdläižen i tulijan aigoiden keskes. Oigetas kezal vepsän rahvahan veroližiš eländtahoiš: [[Vingl]] (se-žo Vidl, Leningradan agjan päivnouzm), [[Šoutarv]] (Karjalan suvi), [[Vologdan agj]]an päivlaskm.[https://vk.ru/event167103529] Praznuitihe jäl'gmäižen kerdan vn 2019 13. päiväl heinkud Šoutarves. Regionidenkeskeižen praznikan sädajad saiba<ref>[http://rea-awards.ru/news/obyavleny-pobediteli-viii-nacionalnojj-premii-v-oblasti-sobytijjnogo-turizma-russian-event-awards-2019/ Объявлены победители VIII Национальной премии в области событийного туризма Russian Event Awards 2019 (8. nacionaližen «Russian Event Awards 2019»-arvlahjan aigtegoiden turizmas vägestajad oma tedotadud) // Uzištused 18.11.2019. — ''Rea-awards.ru''.] {{ref-ru}}</ref> 8. nacionaližen turistižen ''Russian Event Awards 2019''-arvlahjan speciališt diplomad. == Praznuičendan hronologii (palah'ne) == * 1987 — Šoutarv, ezmäine praznik siš * 1989 — Vingl, ezmäine praznik siš * 2002 — [[Pazjar (žilo)|Pazjar]] ([[Päžjärv]]) * 2005 — [[Kos'kenaluine]]<ref>[http://www.ng.ru/regions/2005-09-19/13_lifetree.html Бесик Пипия. ''Вепсы пили медовуху и плясали с губернатором'' (Vepsläižed joiba mezivasad i kargaidaba gubernatoranke). — Независимая газета (''ng.ru''). 19. sügüz'ku 2005.] {{ref-ru}}</ref> * 2012, 10. kezaku — Vingl * 2018, 11. kezaku — Vingl<ref>[http://kodima.rkperiodika.ru/photo/elonpu-vidl-kulas/ Elonpu Vidl-küläs. — Kodima, 2018.] {{ref-vep}}</ref> * 2019, 15. kezaku — Vingl<ref>[http://47channel.ru/event/Foto_selo_Vinnici_tradicionno_stalo_mestom_provedeniya_vepsskogo_prazdnika_Drevo_zhizni_/ Фото: село Винницы традиционно стало местом проведения вепсского праздника «Древо жизни» (Fotokuvad: Vidl-žilo kändihe vepsän «Elonpu»-praznikan oigendamižen sijaks veron mödhe) // Aigtegod. — ''47channel.ru''.] {{ref-ru}}</ref> * 2019, 7. heinku — [[Prangatist]]<ref>[http://www.severinform.ru/index.php?page=newsfull&date=07-07-2019&newsid=261131 Фестиваль вепсской культуры «Древо жизни» прошел в Бабаевском районе (Vepsän kul'turan «Elonpu»-festival' mäni Babajevon rajonas) // Uzištused 07.07.2019. — ''Severinform.ru''.] {{ref-ru}}</ref> * 2019, 13. heinku — Šoutarv<ref>[http://mincultrk.ru/kultura/kulturnaya_zhizn/vepsskij_prazdnik_drevo_zhizni2019/ Вепсский праздник «Древо жизни» 2019 (Vepsän «Elonpu»-praznik 2019). — ''Mincultrk.ru''.] {{ref-ru}}</ref> * 2022, 11. kezaku — Vingl<ref>[http://omamedia.ru/news/praznik_elonpu_kerazi_i_rahvast_ojatinno_/ Praznik: «Elonpu» kerazi äi rahvast Ojatinno. — ''Omamedia.ru''.] {{ref-vep}}</ref> (kaks'voččen aigkeskustan jäl'ghe) == Homaičendad == <references/> == Irdkosketused == * [http://www.juminkeko.fi/vepsa/vepsaelonpu_vep.html Vn 2012 Elonpu-praznik Juminkeko-fondan saital (''juminkeko.fi'').] {{ref-vep}} {{ref-ru}} {{ref-fi}} * [http://www.elupuu.org/index.php?id=265 Fotokuvad Elonpu-praznikas ''elupuu.org''-saital.] {{ref-ru}} {{stub}} [[Kategorii:Vepsän praznikad]] [[Kategorii:Praznikad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Rahvahankul'tur]] psxpyvi775wrtny1s79aky2qp7sljl6 0 621 189575 189470 2026-08-22T20:30:18Z ~2026-45863-20 18635 /* Eläjad */ 189575 wikitext text/x-wiki {{Rajon | Nimi = Vitegran rajon<br />Вытегорский район | Znam = Coat of Arms of Vytegorsky rayon (Vologda oblast).png | Flag = Flag of Vytegorsky rayon (Vologda oblast).png | Znam text = Vitegran rajonan znam | Flag text = Vitegran rajonan flag | Valdkund = Venäma | Pälidn = Vitegr | Eläjiden lugu = 22,200 | Year = 2023 | Pind = 13,088.47 | Map = Vologda-Oblast-Vytegra.png | Map width = }} '''Vitegran rajon''' ({{lang-ru|Вытего́рский райо́н}}) om rajon [[Venäma]]n [[Vologdan agj]]as. Administrativine keskuz om [[Vitegr]]anlidn, otab rajonan ristitišton nelläd ühesandest. == Istorii == Rajonan aluz om pandud vn 1927 elokun 1. päiväl [[Leningradan agj]]an [[Pöudon ümbrik]]ho. Vn 1930 heinkun 23. päiväl heittihe ümbrikod, i vhesai 1937 rajon mülüi Leningradan agjaha kut administrativine ühtnik. Rajon om olmas nügüdläižiš röunoiš vspäi 1959. == Geografijan andmused == Vitegran rajon om Vologdan agjan lodehline taho. Se om kaikiš suremb agjan municipaline ühtnik pindan mödhe (13 088,47 nellikkilometrad). [[Mec]] otab seičeme ühesandest rajonan territorijad, se om kavag'mec tobjimalaz. Röunatab kahesanke Venäman ümbrikonke i rajonanke: * päivnouzmas [[Arhangel'skan agj]]an [[Kargopolin rajon]]anke; * suvipäivnouzmas [[Vologdan agj]]an [[Kirillovan ümbrik]]onke; * suves [[Vologdan agj]]an [[Vaškiden ümbrik|Vaškiden]], [[Belozerskan ümbrik|Belozerskan]] da [[Babajevon ümbrik|Babajevon]] ümbrikoidenke; * päivlaskmas [[Leningradan agj]]an [[Kos'kenaluižen rajon]]anke; * lodehes [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Änižröunan rajon]]anke; * pohjoižes [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Pudožan rajon]]anke. [[Volgan-Baltijanmeren vezite]] läbitab territorijan keskusen. [[Atlek]]-čokkoim sijadase rajonan pohjoižpäivnouzmas, se om ühthine jogiden koumen basseinan täht: [[Atlantine valdmeri|Atlantižen valdmeren]], [[Jävaldmeri|Jävaldmeren]] da [[Kaspijan meri|Kaspijan meren]]. Znamasine jogi om Lopa, Indomanskij, [[Andom]]. Kaikiš suremb vezišt om [[Änine]], se mülüb rajonha vaiše paloin. Londuseližed varad oma [[mouckivi]], mineraližed [[muju]]d, [[mec]], [[kala]], [[vezi|reskvezi]]. == Tobmuz == Vn 2013 semendkun 30. päiväspäi rajonan territorii jagase 11 municipalitetaks: 10 küläkundad da üks' lidnankund ([[Vitegr]]-lidn). Vn 2013 sügüz'kun 17. päiväspäi Aleksandr Pavlikov radab rajonan da sen administracijan pämehen (seičeme ohjandust). Käskusenandai tobmuz om Ezitajiden Suim (15 ezitajad), Aleksandr Zimin radab sen ezimehen vs 2013 redukun 4. päiväspäi. Rajonan i kundoiden tobmuden valičendad oleldas kerdan vides vodes. == Eläjad == Vl 1939 rajonan ristitišt oli 29 272 eläjad, vl 1959 — 51 723 eläjad, vl 1970 — 47 154 eläjad, vl 1989 — 37 792 eläjad. Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 31 757 ristitud, vn 2010 — 29 058 ristitud, vn 2021 — 22 624 ristitud. Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2021): [[venälaižed]] — 93,6 %, [[vepsläižed]] — 0,4 %, [[ukrainalaižed]] — 0,4 %, toižed rahvahad — 1,9 %, rahvahuden ozutandata — 3 %., elfi 1% Kaik om 206 eländpunktad rajonas, niiden kesken üks' lidn, 25 žilod da 180 küläd. Niišpäi kaks' žilod i 60 küläd seištas kaikenaigaižeta ristitištota. Toižed znamasižed eländpunktad oma [[Depo (Vologdan agj)|Depo]]-žilo (2,8 tuh. rist. vl 2002), [[Annan Sild]]-žilo (1,9 tuh. rist. vl 2010), [[Šušt]]-žilo (1,2 tuh. rist. vl 2002) da [[Devätinad]]-žilo (1,1 tuh. rist. vl 2010). [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%BD%D1%8B%D0%B9_(%D0%92%D1%8B%D1%82%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD)]Mirnij (880 tuh) == Ižanduz == Rajonan ižandusen päsarakod oma mecan ümbriradmine, vezitransport da turizm, tarbhaižiden kaivatusiden samine, elektrusen tehmine, sömtegimišt. Vl 2008 Vitegran rajon oti jäl'gmäšt sijad agjas živatvodindan produkcijan pästandan mödhe. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://35vytegorskij.gosuslugi.ru/ Vitegran rajonan tobmuden sait (''35vytegorskij.gosuslugi.ru'').] {{ref-ru}} * [http://vologda-oblast.ru/municipalitety/vytegorskiy_rayon/ Tedod rajonas agjan oficialižes ''vologda-oblast.ru''-portalaspäi.] {{ref-ru}} {{ref-en}} {{Vepsän küläd Vologdan agjan Vitegran rajonas}} {{Vologdan agjan rajonad}} [[Kategorii:Vitegran rajon| ]] 2pijbrigkdcrtpsore1i6wnptn2p8fo 0 628 189545 188808 2026-08-22T14:40:49Z ~2026-45863-20 18635 /* Eläjad */ 189545 wikitext text/x-wiki {{Venälaižen Federacijan subjekt |Nimi = Vologdan agj |Venälaine nimi = Вологодская область |Flag = [[Fail:Flag of Vologda oblast.svg|150px|Vologdan agjan flag]] |FSCoA = [[Fail:Coat of arms of Vologda oblast.svg|125px|Vologdan agjan znam]] |FlagLnk = Vologdan agjan flag |CoALnk = Vologdan agjan znam |FSMap = [[Fail:Map of Russia (2014–2022) - Vologda Oblast.svg|300px]] |FSCtrWhat = Pälidn |FSCtrNm = [[Vologd]] |AreaRnk = 26 |TotArea = 144,527 |WaterPrcnt = 4.56 |PopRnk = 43 |Eläjiden lugu = 1,176,689 |PopCtDate = 2018 |PopDens = 8.14 |GDPRnk = 39 |GDP = 486,2 |GDPCtDate = 2016 |GDP(PPP) = 410,0 |FedDistrNm = Lodehline |EcRegNm = Pohjoine |CadNo = 35 |OfLangs = [[venäkel']] |HeadTtl = Gubernator |HeadNm = [[Filimonov Georgii|Georgii Filimonov]] |ViceTtl = Ohjastusen ezimez' |ViceNm = ''hän-žo'' |LegislTtl = Käskusenandajan Suiman ezimez' |LegislNm = [[Lucenko Andrei|Andrei Lucenko]] |FSAnthem = |Domain = |MSK = [[UTC]]+3 ([[MSK]]+0) }} '''Vologdan agj''' ({{lang-ru|Вологóдская óбласть}}) om [[Venäma|Venälaižen Federacijan]] [[Venälaižen Federacijan subjektad|subjekt]] ([[agj]]). Se mülüb [[Lodehline federaline ümbrik|Lodehližhe federaližhe ümbrikho]]. Agjan administrativine keskuz om [[Vologd]]. == Keled == Valdkundkel' om üks'jäine — [[venäkel']]. == Istorii == Vologdan agj om olmas vn 1937 sügüz'kun 23. päiväspäi. Agjan ezmäine Päkäskuz om vahvištadud vn 1995 14. päiväl sügüz'kud Käskusenandajan Suiman ezitajil. Vologdan agjan kahtenz' Päkäskuz<ref>[http://constitution.garant.ru/region/ustav_vologod/ Vologdan agjan Päkäskusen tekst ''constitution.garant.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> om vahvištadud vn 2001 3. päiväl redukud Käskusenandajan Suiman ezitajil, tuli väghe sen-žo voden 18. päiväl redukud da om väges tähäsai äiluguižidenke vajehtusidenke. Valdatusiden erištund Federacijan tobmuden aluskundoidenke om kirjutadud tarkašti Päkäskuses (1nz' jaguz 4nz' kirjutuz 3nz' pala). Venäman Konstitucijan vägi om lujemb vologdašt Päkäskust kaiken aigan (1nz' jaguz 3nz' kirjutuz). == Geografijan andmused == [[Fail:Relief Map of Vologda Oblast.png|thumb|left|250px|Vologdan agjan reljefan kart]] Agj röunatab [[Kirovan agj]]anke päivnouzmas, [[Kostroman agj]]anke suvipäivnouzmas, [[Jaroslavlin agj]]anke suves, [[Tverin agj|Tverin]] da [[Uz'lidnan agj|Uz'lidnan]] agjoidenke suvipäivlaskmas, [[Leningradan agj]]anke päivlaskmas, [[Karjalan Tazovaldkund]]anke lodehes, [[Arhangel'skan agj]]anke pohjoižes. Vologdan agj om mererandatoi. [[Fail:Bliss in Russia.jpg|thumb|left|Vologdan agjan kukhad läz Moločnoje-küläd (Vologdan lodehline ezilidn)]] Reljef om kukhikaz, mugažo tazo äiluguižidme soidme. Vologdan agj sijadase [[Päivnouzmaine Evropan tazangišt|Päivnouzmaižen Evropan tazangištol]], mecakahad kukhad oma enambuses sen londuzkuviden keskes. [[Mologan da Šeksnan alangišt]] om agjan suvipäivlaskmas, [[Šeksnanjogi|Šeksn]]- da [[Mologjogi|Molog]]-jogidenno. Kivekahad [[Andoman ülüz|Andoman]] da [[Vepsän ülüz|Vepsän]] ülüded oma lodehližes palas, dai erased kukkazsel'gad. [[Vagjogi|Vag]]-, [[Suhonjogi|Suhon]]- i [[Jugjogi|Jug]]-jogiden alangod čaptas kukkaztahoid agjan päivnouzmpoles. [[Pohjoižed Uvalad]] seištas agjan suvipäivnouzmas, ned sijadasoiš suvhe Suhon-jogespäi. Kaikiš korktemb čokkoim om Vepsän ülüden [[Mal'mägi]]-kukkaz (304 m) agjan lodehes ([[Vitegran rajon]]). Pind om 144 527 km². Agjan pindan enambuz om ottud [[taiga]]mecoihe, [[so]]ihe da novihe. [[Mec]] otab territorijan koume nelländest, necišpäi kavag'mecad oma enamba pol't. [[Fail:Сухона. Разбойничий утёс.jpg|thumb|right|250px|[[Suhon|Suhon-jogen]] pengr. Razbainikoiden kall'.]] Vologdan agjan pind om jagadud [[Vauged meri|Vauktan]], [[Baltijan meri|Baltijan]] i [[Kaspijan meri|Kaspijan]] meriden basseinoiden keskes. Meribasseinoiden koumekerdaine čokkoim (üks'jäine mugoine Venämas) sijadase agjan lodehes, [[Vitegran rajon]]as, kudamb ühtenzoitab [[Änine (jogi)|Änižjogen]] ([[Jävaldmeri]]), [[Nevanjogi|Nevanjogen]] ([[Atlantine valdmeri]]) da [[Volg]]an ([[Kaspijan meri]]) basseinad. [[Änine]] om kaikiš suremb järvišpäi [[Evrop]]as, se kaičeb äi verest vet. Sen suvipäivnouzmaine randišt sijadase Vologdan agjas. [[Vitegr (jogi)|Vitegr]]- da [[Andomanjogi|Andom]]-joged oma Änižen ližajoged. Mugažo agjan päivlaskmaižed joged oma [[Ojat'|Ojatin]] ližajoged penes tahos. Päivlaskmpolen joged lanktas [[Ribinskan vezivaradim|Ribinskan merhe]], sen padosein om saudud läz Volgad. Ribinskan vezivaradimen znamasižed ližajoged oma [[Mologjogi]], [[Sudjogi]], [[Sogožjogi]] dai [[Šeksnanjogi]]. Kaik om läz nelläd tuhad järvid agjas. Nened sured järved sijadasoiš agjas täuzin: [[Vaugedjärv]], [[Kubenanjärv]] i [[Vože]]-järv. Klimat om [[ven vö|ven]] kontinentaline, kontinentaližuz ližadab päivlaskmaspäi päivnouzmha. Keza om lühüd da läm', heinkun keskmäine lämuz om +16..+18 C°. Tal'v om pit'k vilu. Vilukun keskmäine lämuz om −11 C° päivlaskmas i −14 C° päivnouzmas. Paneb sadegid 500..650 mm vodes. Lumikate venub 165..170 päiväd vodes. [[Vegetacijan pord]] vedase 130 päiväd vodes. Londuseližed varad oma [[turbaz]], [[sauvondmaterialad]] ([[savi|saved]], [[lete|letked]]), [[keitandsol]], [[mec]], [[vezi|reskvezi]]. == Tobmuz == [[Fail:Legislative Assembly of the Vologda region 4.jpg|thumb|right|250px|Agjan Käskusenandajan Suiman ištundsija [[Vologd]]as, heinku 2009]] Agjan pämez' nimitase gubernatoraks. [[Filimonov Georgii|Georgii Jurjevič Filimonov]] radab gubernatoran vn 2023 redukun 31. päiväspäi. Kaik rahvaz änestab händast videks vodeks. Gubernator om Agjan Ohjastusen ezimehen mugažo, hän märičeb sen strukturad. Kaks' ezmäšt varamest da kahesa muite varamest oma hänele abhu. Vologdan agjan parlament om üks'kodine Käskusenandai Suim. Kaik rahvaz valičeb sen 34 ezitajad videks vodeks. [[Lucenko Andrei|Andrei Nikolajevič Lucenko]] radab Käskusenandajan Suiman ezimeheks vn 2016 27. päiväspäi sügüz'kud. Radonoigendai tobmuz om Vologdan agjan Ohjastuz. Agjan ministrused, departamentad, ohjandused da radnikoičendad alištudas Ohjastusele. Vn 2024 8. päiväl sügüz'kud valitihe gubernatorad edelstrokuižikš, [[Filimonov Georgii|nügüdläine gubernator]] sai vägestust ezmäižel tural (62,30 % änid) da radab ühtenden strokun. Edeline gubernator om [[Kuvšinnikov Oleg|Oleg Kuvšinnikov]] (14. tal'vku 2011 — 31. reduku 2023, sai vägestust valičendoiden ezmäižel tural (62,98 % änid) vn 2014 sügüz'kus, ezmäižel tural (60,79 % änid) vn 2019 sügüz'kus). Käskusenandajan Suiman ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2021 17. päiväl sügüz'kud, se nimitase voziden 2021−2026 kucundaks. == Administrativine jagand == === Eländpunktad da kundad === Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe kaik om 15 lidnad agjas, ühesa lidnanvuittušt žilod da 8006 küläd (niišpäi 2131 oma kaikenaigaižeta ristitištota). Kaik om kaks' lidnümbrikod, 22 lidnankundad da 159 küläkundad (2017, vl 2009 oli 252 küläkundad). === Ümbrikod === Kaik om kaks' lidnümbrikod agjas, 23 municipališt ümbrikod i koume municipališt rajonad (vn 2023 kezakun olend). {| style="background:transparent;" cellspacing="2px" | {| class="standard wikitable" style="text-align:left; font-size:90%;" |- style="font-size:100%; text-align:right;" ! class="unsortable"| № || width="160px" | Admin. ühtnik || ! width="110px" | Admin. keskuz || Pind (km²)<ref>[http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst19/DBInet.cgi?pl=8006001 Общая площадь земель по муниципальным образованиям на 2015 год: Вологодская область (Maiden ühthine pind municipaližiden ühtnikoiden mödhe vl 2015: Vologdan agj). — Rosstat (''gks.ru'').] {{ref-ru}}</ref> || Eläjiden lugu<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/doc_2016/bul_dr/mun_obr2016.rar Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года (Venälaižen Federacijan ristitišton lugu municipaližiden ühtnikoiden mödhe vl 2016 vilukun 1. päiväl). — Rosstat (''gks.ru'').] {{ref-ru}}</ref> || rowspan="29" class="unsortable" | [[Fail:Wologda numbered.png|350px]] |- | 1 || [[Babajevon ümbrik]] || [[Babajevo]] || 9233,30 || 20021 |- | 2 || [[Babuškinan ümbrik (Vologdan agj)|Babuškinan ümbrik]] || [[Babuškinan nimed žilo]] || 7760,50 || 11908 |- | 3 || [[Belozerskan ümbrik]] || [[Belozersk]] || 5398,04 || 15424 |- | 17 || [[Čagodoščan ümbrik]] || [[Čagod]] || 2410,19 || 12589 |- | 18 || [[Čerepovecan rajon]] || [[Čerepovec]] || 7636,74 || 39513 |- | 5 || [[Gräzovecan ümbrik]] || [[Gräzovec]] || 5025,70 || 33082 |- | 4 || [[Harovskan ümbrik]] || [[Harovsk]] || 3563,67 || 14741 |- | 9 || [[Jogidenkeskeine ümbrik (Vologdan agj)|Jogidenkeskeine ümbrik]] || [[Šuiskoje (Vologdan agj)|Šuiskoje]] || 3624,10 || 5625 |- | 6 || [[Kadujan ümbrik]] || [[Kadui]] || 3262,62 || 17032 |- | 8 || [[Kičmengan ümbrik]] || [[Kičmengan Lidnut]] || 7061,19 || 16387 |- | 7 || [[Kirillovan ümbrik]] || [[Kirillov]] || 5394,19 || 15122 |- | 19 || [[Kubenansun ümbrik]] || [[Ustje (Kubenansun rajon)|Ustje]] || 2443,94 || 7875 |- | 10 || [[Nikol'skan ümbrik]] || [[Nikol'sk]] || 7476,71 || 20297 |- | 11 || [[Nüksenican ümbrik]] || [[Nüksenic]] || 5167,42 || 8789 |- | 14 || [[Sokolan ümbrik (Vologdan agj)|Sokolan ümbrik]] || [[Sokol (lidn)|Sokol]] || 4139,06 || 49416 |- | 22 || [[Suren Ustügan ümbrik]] || [[Sur' Ustüg]] || 7593,87 || 54985 |- | 13 || [[Sämžan ümbrik]] || [[Sämž]] || 3949,98 || 8241 |- | 12 || [[Šeksnan rajon]] || [[Šeksn (Šeksnan rajon)|Šeksn]] || 2528,51 || 33273 |- | 15 || [[Tarnogan ümbrik]] || [[Tarnogan Lidnut]] || 5175,74 || 11609 |- | 16 || [[Tot'man ümbrik]] || [[Tot'm]] || 8195,98 || 22944 |- | 20 || [[Ustüžnan ümbrik]] || [[Ustüžn]] || 3558,59 || 17326 |- | 21 || [[Vaškiden ümbrik]] || [[Lipin Bor]] || 2883,92 || 7035 |- | 23 || [[Verhovažjen ümbrik]] || [[Verhovažje]] || 4255,47 || 13106 |- | 26 || [[Vitegran rajon]] || [[Vitegr]] || 13081,69 || 24853 |- | 25 || [[Vologdan ümbrik]] || [[Vologd]] || 4549,00 || 52383 |- | 24 || [[Vožegan ümbrik]] || [[Vožeg]] || 5751,59 || 14968 |- | B || [[Čerepovecan lidnümbrik]] || [[Čerepovec]] || 120,94 || 318536 |- | A || [[Vologdan lidnümbrik]] || [[Vologd]] || 116,58 || 320605 |} |} == Eläjad == Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe agjan eläjiden lugu oli 1 202 444 ristitud<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls Venäman kaikenaigaine ristitišt vl 2010. — Rosstat (''gks.ru'').] {{ref-ru}}</ref>. Kaikiš suremb agjan ristitišt oli 1 355 000 eläjid vl 1987. Vl 2018 kaikutte videnz' ristit seičemespäi om lidnalaine. Kaik om [[Vologdan agjan lidnad|vižtoštkümne lidnad]] agjas. Järedad lidnad (enamba 100 tuh. ristituid vl 2015, surembaspäi penembha): [[Čerepovec]] (tegimišton pälidn) i [[Vologd]] (administrativine pälidn). Vl 2017 kaik oli ühesa eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke. Rahvahad (enamba 0,2 % vl 2010): [[venälaižed]] — 92,5 %, [[ukrainalaižed]] — 0,7 %, [[vaugedvenälaižed]] — 0,3 %, musta — 0,2 %, [[armenijalaižed]] — 0,2 %, [[čiganalaižed]] — 0,2 %, toižed rahvahad — 1,0 %, rahvahuden ozutandata — 4,9 %. elfed Erased toižed igähižed rahvahad (2010): [[vepsläižed]] — 0,03 % (412 rist.), [[komilaižed]] — 0,02 % (295 rist.). == Galerei == ;Tobmuz <gallery mode="packed" heights="125px"> Vologda, Vologda Oblast, Russia - panoramio - Сергей Зубов.jpg|Agjan ohjastusen päsauvuz i gubernatoran radinsija ([[Vologd]], kezaku 2008) Mvd35.JPG|Venäman Südäiazjoiden ministrusen ohjanduz Vologdan agjas (Vologd, kezaku 2013) The Arbitration Court of Vologda region.jpg|Vologdan agjan Arbitražine Käskuzkund (Vologd, sulaku 2011) Vologda, Vologda Oblast, Russia - panoramio - Andris Malygin (48).jpg|Venäman Keskuzbankan palakund Vologdan agjas (Vologd, heinku 2008) Вологодская областная библиотека.jpg|Agjan kirjišt (Vologd, eloku 2011) </gallery> ;Londuz <gallery mode="packed" heights="125px"> ZAKAT.JPG|Sügüz' Winter (Vologda oblast).jpg|Tal'v Forest (Vologda oblast).JPG|Taig Logduze vologda oblast.JPG|Vederistmiden pakaižed ([[Logduzkülä]]) Isakovo mountain.jpg|Isakmägel Prilutsky Monastery.jpg|Spas-Prilukin jumalankodiš Meadow (vologda oblast).jpg|Vologdan nit Horses (vologda oblast).jpg|Vologdan man hebod </gallery> == Homaičendad == <references/> == Irdkosketused == ;Tobmuz * [http://okuvshinnikov.ru/ Vologdan agjan gubernatoran oficialine sait (''okuvshinnikov.ru'').] {{ref-ru}} * [http://www.vologdazso.ru/ Vologdan agjan Käskusenandajan Suiman oficialine sait (''vologdazso.ru'').] {{ref-ru}} * [http://www.vologda-oblast.ru/ Vologdan agjan Ohjastusen oficialine portal (''vologda-oblast.ru'').] {{ref-ru}} {{ref-en}} ;Toižed * [http://russian-north.com/vologodskaia_oblast/ Vologdan agjan käskusišt ''russian-north.com''-saital.] {{ref-ru}} * [http://www.booksite.ru/pressa/index.htm Vologdan agj venälaižes pressas ''booksite.ru''-saital.] {{ref-ru}} * [http://power35.ru/ Vägisportladud Vologdan agjas (''power35.ru'').] {{ref-ru}} * [http://www.cultinfo.ru/ Vologdan agjan kul'turan sait (''cultinfo.ru'').] {{ref-ru}} {{ref-en}} {{Vologdan agjan lidnad}} {{Vologdan agjan rajonad}} {{Venälaižen Federacijan subjektad}} [[Kategorii:Vologdan agj| ]] ekixpr34ulx9muym3dnplfhbonk5egz 0 1661 189542 185280 2026-08-22T13:45:00Z Summershell67 18638 /* */ 189542 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Suhum<br />Аҟәа <small>(''Akua'', abh.)</small><br />სოხუმი <small>(''Sohumi'', gruz.)</small> | Lidnanznam = Gerb Sukhum.png | Flag = Flag Sukhum City.png | Lidnanznam text = Suhuman lidnanznam | Flag text = Suhuman flag | Valdkund = <nowiki>Gruzii]] - de jure</nowiki><br />[[Abhazijan Tazovaldkund]] - de fakto | Eläjiden lugu = 65,530 | Voz' = 2020 | Pind = 27 | Fail = Sokhumi Collage.jpg | Pämez' = Kan Kvarčia<br/>(reduku 2019—,<br/>''velgusentäutai'') | Telefonkod = +7-840-22-xx-xxx | Avtokod = ABH | Aigvö = [[UTC]]+3 }} [[Fail:Sukhumi S 1.JPG|thumb|left|250px|Lidnan kart (2010)]] '''Suhum''' ({{lang-ka|სოხუმი}} [sohumi], {{lang-ab|Аҟәа}} [ákua], {{lang-ru|Суху́м}}) om [[Gruzii|Gruzijan]] [[Abhazijan Tazovaldkund]]an pälidn da kaikiš suremb lidn. Venäman armii kontroliruib Abhazijan territorijad vspäi 2008, sen rahvahanikad oma Venäman pasportanke tobjimalaz. Lidn om [[Suhuman rajon|Suhuman municipalitetan (rajonan)]] administrativižeks keskuseks mugažo, ei mülü sihe, om lidnaks tazovaldkundan alištusenke. == Istorii == Amuine eländpunkt sai lidnan oficiališt statusad vl 1848. Vll 1936−1992 sen oficialine nimituz oli ''Suhumi'' ({{lang-ru|Суху́ми}}). Raudte tuli lidnha 1930-nzil vozil. Suhum šingotase änikoiden kazvatandal, kurortaks da turizman keskuseks 1960-nziš vozišpäi. == Geografijan andmused == [[Fail:Sokhumi on the map (en).svg|thumb|left|250px|Lidnan i Suhuman rajonan (municipalitetan) sijaduz tazovaldkundas vn 2015 kartal]] Lidn sijadase tazovaldkundan keskuzpalas, [[Mustmeri|Mustmeren]] randal, 5..140 m korktusil, 20 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad [[Tbilis]]ihesai om 343 km päivnouzmha-suvipäivnouzmha orhal vai 431 km avtol. Lähembaine sur' lidn om [[Soči]] (Venäma), zavodiše 123 kilometras lodeheze, sihesai matkad om 150 km avtotedme vai 135 km raudtedme. Klimat om [[subtropine vö|subtropine]] neps. Voden keskmäine lämuz om +14,8 C°, kezakun-sügüz'kun +20,7..+24,0 C°, vilukun-uhokun +5,7..+6,3 C°. Paneb sadegid 1199 mm vodes, läz tazomäras kuidme, enamba sügüz'kus-redukus (114..120 mm kus), vähemba uhokus (76 mm). Merivezi lämptase +28..+30 Cel'sijan gradushasai kezaaigan. == Eläjad == Vl 1939 lidnan ristitišt oli 44 299 eläjad. Vn 2011 Abhazijan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 62 914 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 119 150 eläjad vl 1989. Rahvahad (2011): [[abhazijalaižed]] — 67,3 %, [[venälaižed|venänikad]] — 14,8 %, [[armenijalaižed]] — 9,8 %, [[gruzijalaižed]] — 2,8 %, [[grekalaižed]] — 1,0 %, toižed rahvahad i rahvahuden ozutandata — 4,3 %. == Transport == Avtobusad, trolleibusad (koume jonod) i maršruttaksid oma kundaližeks transportaks lidnas. ''Akua''-päraudtestancii radab vspäi 1940, om edahaižiden čuradusiden jonusid. Meritorguindport radab lidnas. Rahvahidenkeskeine soda- da civiline ''Suhum Babušar''-lendimport (''SUI / UGSS'') sijadase 18 kilometras suvipäivnouzmha lidnaspäi. Se kävutase Venäman armijan sodatarbhaižusiden täht vaiše tazovaldkundan ridasižen statusan tagut. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.sukhumcity.ru/ Lidnan tobmuden aluzkundoiden sait (''sukhumcity.ru'').] {{ref-ru}} {{Commons|Category:Sukhumi}} [[Kategorii:Suhum| ]] [[Kategorii:Gruzijan lidnad]] [[Kategorii:Abhazijan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Abhazii|*]] fsntbdv08z227fwp0ffzi4uh9ov3b7n 0 2662 189553 175646 2026-08-22T16:36:17Z ~2026-45863-20 18635 /* Geografijan andmused */ 189553 wikitext text/x-wiki {{A10000}} {{Venälaižen Federacijan subjekt |Nimi = Saha Tazovaldkund |Venälaine nimi = Республика Саха (Якутия) <small>(ven.)</small><br />Саха Өрөспүүбүлүкэтэ <small>(jakut.)</small> |Flag = [[Fail:Flag of Sakha.svg|150px|Saha Tazovaldkundan flag]] |FSCoA = [[Fail:Coat of Arms of Sakha (Yakutia).svg|110px|Saha Tazovaldkundan znam]] |FlagLnk = Saha Tazovaldkundan flag |CoALnk = Saha Tazovaldkundan znam |FSMap = [[Fail:Map of Russia (2014–2022) - Sakha (Yakutia).svg|300px]] |FSCtrWhat = Pälidn |FSCtrNm = [[Jakutsk]] |AreaRnk = 1 |TotArea = 3083523 |WaterPrcnt = 4.24 |PopRnk = 56 |Eläjiden lugu = 964,330 |PopCtDate = 2018 |PopDens = 0.31 |GDPRnk = 24 |GDP = 868,6 |GDPCtDate = 2016 |GDP(PPP) = 903,6 |FedDistrNm = Edahaižen Päivnouzmpolen |EcRegNm = Edahaižen Päivnouzmpolen |OfLangs = [[venäkel']], [[jakutan kel']] |HeadTtl = Tazovaldkundan pämez' |HeadNm = [[Borisov Jegor|Jegor Borisov]] |ViceTtl = Ohjastusen ezimez' |ViceNm = [[Čekin Jevgenii|Jevgenii Čekin]] |LegislTtl = Valdkundaližen Suiman ezimez' |LegislNm = [[Žirkov Aleksandr|Aleksandr Žirkov]] |FSAnthem = ''[[Saha Tazovaldkundan gimn|Jakutii, zor'an lämoil...]]'' |Domain = |CadNo = 14 |MSK = [[UTC]]+9..11 ([[MSK]]+6..8) }} '''Saha (Jakutijan) Tazovaldkund''' vai '''Jakutii''' ({{lang-ru|Республика Саха (Якутия)}}, {{lang-sah|Саха Өрөспүүбүлүкэтэ}}, oficialitomikš ''Саха Сирэ'') om üks' [[Venäma|Venälaižen Federacijan]] [[Venälaižen Federacijan subjektad|subjektoišpäi]]. Se mülüb [[Edahaižen Päivnouzmpolen federaline ümbrik|Edahaižen Päivnouzmpolen federaližhe ümbrikho]]. Tazovaldkundan pälidn da kaikiš suremb lidn om [[Jakutsk]]. == Keled == Valdkundkeled oma [[venäkel']] da [[jakutan kel']], mugažo igähižiden rahvahiden keled heiden eländsijiš tazovaldkundan Konstitucijan mödhe: [[evenkan kel'|evenkan]], [[evenan kel'|evenan]], [[dolganan kel'|dolganan]] i [[jukagiran kel'|jukagiran]] keled voidas olda mugomikš. == Istorii == Saha Tazovaldkund om olmas vn 1922 sulakun 27. päiväspäi. Sen aluz om pandud kuti Jakutijan Avtonomižeks Nevondkundaližeks Socialistižeks Tazovaldkundaks. Vn 1990 27. päiväl sügüz'kud Jakutii tedoti ičeze suverenitetas, i vn 1991 tal'vkun 27. päivähäsai nimitihe sidä Jakutijan-Saha Nevondkundaližeks Socialistižeks Tazovaldkundaks. Saha Tazovaldkundan Konstitucii<ref>[http://constitution.garant.ru/region/cons_saha/ Saha Tazovaldkundan Konstitucijan tekst ''constitution.garant.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> om vahvištadud vn 1992 4. päiväl sulakud Saha Tazovaldkundan Ülembaižen Nevondkundan ezitajil da tazovaldkundan prezidental, tuli väghe sen-žo voden 27. päiväl sulakud (znamoičese kuti Tazovaldkundan päiv). Vn 2002 17. päiväl redukud se om vahvištadud käskuseks Valdkundaližen Suiman ezitajil. == Geografijan andmused == [[Fail:Relief Yakutia.png|thumb|left|250px|Saha Tazovaldkundan reljefan kart (2012)]] Tazovaldkundal om röunoid seičemenke regionanke: [[Čukotkan avtonomine ümbrik|Čukotkan avtonomižen ümbrikonke]] da [[Magadanan agj]]anke päivnouzmas, [[Habarovskan rand]]anke suvipäivnouzmas, [[Amuran agj]]anke da [[Baikalantagaine rand|Baikalantagaižen randanke]] suves, [[Irkutskan agj]]anke suvipäivlaskmas da [[Krasnojarskan rand]]anke päivlaskmas. Sen pohjoižed randad lainištadas [[Jävaldmeri|Jävaldmeren]] [[Laptevoiden meri|Laptevoiden]] da [[Päivnouzmaine Sibirin meri|Päivnouzmaine Sibirin]] mered. Ühthine mererandan pird om läz 4,5 tuhad kilometrid. Pind om 3 083 523 km². Saha Tazovaldkund om kaikiš suremb administrativiž-territoriaine ühtnik mail'mas pindan mödhe. [[Igähine roug]] otab territorijad täuzin. [[Mec]]ad ottas tazovaldkundan nell' videndest. Mäged ottas territorijan kaks' koumandest. Kaikiš korktemb čokkoim om [[Čerskijan mägisel'g]]an [[Pobed (mägi)|Pobed]]-mägi (3003 m). Znamasižed joged oma [[Len (jogi)|Len]] sen ližajogidenke ([[Aldan (jogi)|Aldan]], [[Olökm]], [[Vilüi]]), [[Kolim]], [[Indigirk]], [[Olenök (jogi)|Olenök]], [[Jan (jogi)|Jan]], [[Anabar]]. Hobotjarv [https://verum.icu/wiki/%D0%A5%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82_(%D0%93%D0%9A%D0%93%D0%9D_%E2%84%96_0376466)] Klimat om terav kontinentaline. Tal'v om sorav hätkeline kuiv, keza om räk kuivahk. Enamba kaht videndest territorijad venub [[Pohjoine nabakehkruz|Pohjoižen nabakehkruden]] südäimes. [[Pohjoine mapolišk|Pohjoižen mapoliškon]] vilun naba sijadase läz [[Oimäkon]]ad i [[Verhojansk]]ad. Londuseližed varad oma [[kivivoi]], [[londuseline gaz]], [[kivihil']], [[bur hil']], metallad ([[raud|raudkivend]], [[tin]], [[hahktin]], [[kuld]], [[hobed]], [[artut']], [[vol'fram]], [[uran (himine element)|uran]] (ühtenz' sija Venämas), [[harvad mametallad]]), [[antimonii]] (ühtenz' sija Venämas), [[diamant]]ad (ühtenz' sija Venämas), [[mec]], [[vezi|reskvezi]], [[gidroenergii]]. == Tobmuz == [[Fail:Якутск. Дом Правительства № 3.jpg|thumb|right|200px|Saha Tazovaldkundan Ohjastusen üks' pertišpäi [[Jakutsk]]as vl 2007]] [[Borisov Jegor|Jegor Borisov]] radab tazovaldkundan pämeheks ({{lang-sah|Ил Дархан}}) vn 2010 semendkun 31. päiväspäi (edel vn 2014 sulakud nece radnikuz nimitihe prezidentaks). Tazovaldkundan pämehen valdatusiden strok om viž vot, kaik rahvaz änestab händast. Tazovaldkundan pämez' märičeb Ohjastusen strukturad da paneb sen ühtnijoid radnikusile, sidä kesken Ohjastusen ezimest, Ohjastusen varaezimehid, erasid ministrid — parlamentan hüvästusen sandan jäl'ghe. Üks' tazovaldkundan varaprezident, Tazovaldkundan pämehen da Ohjastusen Administracii oma hänele abhu. Käskusenandai tobmuz om üks'kodine parlament — Saha (Jakutijan) Valdkundaline Suim ({{lang-sah|Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Түмэнэ}}). Kaik rahvaz valičeb sen 70 ezitajad videks vodeks. [[Žirkov Aleksandr|Aleksandr Žirkov]] radab Valdkundaližen Suiman ezimeheks vn 2013 redukun 2. päiväspäi. Radonoigendai tobmuz om Saha Tazovaldkundan Ohjastuz. Tazovaldkundan ministrused da valdkundaližed komitetad alištudas Ohjastusele. [[Čekin Jevgenii|Jevgenii Čekin]] radab Ohjastusen ezimeheks vn 2016 redukun 25. päiväspäi. Koume ezmäšt Ohjastusen varaezimest da koume Ohjastusen muite varaezimest oma hänele abhu. Järgenduseližed valičendad Saha (Jakutijan) Valdkundaližhe Suimha oliba vn 2013 sügüz'kun 8. päiväl. Tazovaldkundan pämehen valičendad mäniba vn 2014 sügüz'kun 14. päiväl, [[Borisov Jegor|nügüdläine pämez']] sai vägestust ezmäižel tural (58,79 %) da radab kahtenden strokun jäl'geten. == Eläjad == Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe tazovaldkundan eläjiden lugu oli 958 528 ristitud<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls Venäman kaikenaigaine ristitišt vl 2010. — Rosstat (''gks.ru'').] {{ref-ru}}</ref>. Sündutandmär ületab kolendmärad znamasižešti. Kaikutte kahtenz' ristit koumespäi om lidnalaine. Kaik om [[Saha (Jakutijan) Tazovaldkundan lidnad|koumetoštkümne lidnad]] tazovaldkundas, 42 lidnanvuittušt žilod da 586 küläd (vl 2009). Toine znamasine lidn (enamba 50 tuh. eläjid) om [[Nerüngri]]. Kaik om 16 eländpunktad enamba mi 8 tuh. eläjidenke vn 2015 andmusiden mödhe. Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2010): [[jakutalaižed]] — 48,7 %, [[venälaižed]] — 36,9 %, [[evenkalaižed]] — 2,2 %, [[ukrainalaižed]] — 2,1 %, [[evenalaižed]] (ende lamutalaižed) — 1,6 %, [[totarlaižed]] — 0,9 %, [[burätalaižed]] — 0,7 %, [[kirgizlaižed]] — 0,5 %, [[armenijalaižed]] — 0,4 %, [[uzbekalaižed]] — 0,4 %, toižed rahvahad — 3,1 %, rahvahuden ozutandata — 2,5 %. Erased toižed igähižed rahvahad: [[dolganalaižed]] — 1906 rist. (0,20 %), [[jukagiralaižed]] — 1281 rist. (0,13 %), [[čukčulaižed]] — 670 rist. (0,07 %). == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.sakha.gov.ru/ Saha Tazovaldkundan tobmuden aluzkundoiden oficialine portal (''sakha.gov.ru'').] {{ref-ru}} {{ref-en}} {{ref-sah}} * [http://www.iltumen.ru/ Jakutijan Valdkundaližen Suiman oficialine sait (''iltumen.ru'').] {{ref-ru}} {{Saha Tazovaldkundan lidnad}} {{Venälaižen Federacijan subjektad}} [[Kategorii:Saha Tazovaldkund| ]] jfx5lugsnalz08uc4bg09whl1qtynz6 0 2679 189558 158145 2026-08-22T17:19:58Z ~2026-45863-20 18635 /* Geografijan andmused */ 189558 wikitext text/x-wiki {{Venälaižen Federacijan subjekt |Nimi = Krasnojarskan rand |Venälaine nimi = Красноярский край |Flag = [[Fail:Flag of Krasnoyarsk Krai.svg|150px|Krasnojarskan randan flag]] |FSCoA = [[Fail:Coat of arms of Krasnoyarsk Krai.svg|100px|Krasnojarskan randan znam]] |FlagLnk = Krasnojarskan randan flag |CoALnk = Krasnojarskan randan znam |FSMap = [[Fail:Krasnoyarsk in Russia.svg|300px]] |FSCtrWhat = Pälidn |FSCtrNm = [[Krasnojarsk]] |AreaRnk = 2 |TotArea = 2366797 |WaterPrcnt = 3.9 |PopRnk = 14 |Eläjiden lugu = 2,876,497 |PopCtDate = 2018 |PopDens = 1.22 |GDPRnk = 9 |GDP = 1767,9 |GDPCtDate = 2016 |GDP(PPP) = 615,8 |FedDistrNm = Sibirin |EcRegNm = Päivnouzmaižen Sibirin |CadNo = 24, 84, 88, 124 |OfLangs = [[venäkel']] |HeadTtl = Gubernator |HeadNm = [[Uss Aleksandr|Aleksandr Uss]]<br />''(velgusentäutai)'' |ViceTtl = Ohjastusen ezimez' |ViceNm = [[Tomenko Viktor|Viktor Tomenko]] |LegislTtl = Käskusenandajan Suiman ezimez' |LegislNm = [[Sviridov Dmitrii|Dmitrii Sviridov]] |FSAnthem = |Domain = |MSK = [[UTC]]+7 ([[MSK]]+4) }} '''Krasnojarskan rand''' ({{lang-ru|Красноярский край}}) om üks' [[Venäma|Venälaižen Federacijan]] [[Venälaižen Federacijan subjektad|subjektoišpäi]]. Se mülüb [[Sibirin federaline ümbrik|Sibirin federaližhe ümbrikho]]. Randan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn om [[Krasnojarsk]]. == Keled == Valdkundkel' om üks'jäine — [[venäkel']]. Toižil kelil ei ole nimittušt oficiališt statusad randan territorijal sen Päkäskusen mödhe (kirjutused 12 da 27). Pid'oiteldas [[Pohjoižman igähižed rahvahad|Pohjoižman igähižid rahvahid]] da niiden kelid federaližil metprogramil. == Istorii == Krasnojarskan rand om olmas vs 1934 tal'vkun 7. päiväspäi. Edesižes administrativiž-territorialižed vajehtused oliba läz kaikuččel vodel randan tegimišton heredan šingotesen tagut. Vspäi 1991 [[Hakasii]] om olmas erižeks subjektaks. Vn 2007 1. päiväl vilukud Krasnojarskan rand, [[Taimiran (Dolganan Nenciden) avtonomine ümbrik]] i [[Evenkijan avtonomine ümbrik]] kätisoiš ühteks federacijan subjektaks. Krasnojarskan randan Päkäskuz<ref>[http://www.zakon.krskstate.ru/0/doc/483 Krasnojarskan randan Päkäskusen tekst. — ''Zakon.krskstate.ru''.] {{ref-ru}}</ref> om vahvištadud vn 2008 5. päiväl kezakud Käskusenandajan Suiman ezitajil, allekirjutadud gubernatoral. Se tuli väghe kaikil paloil vspäi 2009 da om väges nügüd' erasidenke vajehtusidenke. == Geografijan andmused == [[Fail:Relief Map of Krasnoyarsk Krai.jpg|thumb|left|250px|Krasnojarskan randan reljefan kart.]] Krasnojarskan rand sijadase [[Azii|Azijas]], sen Keskmäižes da Päivnouzmaižes [[Sibir'|Sibiriš]]. Otab 13,86% Venäman territorijad. Randal oma röunoid [[Saha (Jakutijan) Tazovaldkund]]anke da [[Irkutskan agj]]anke päivnouzmas, [[Tuvan Tazovaldkund]]anke suves, [[Hakasijan Tazovaldkund]]anke da [[Kemerovon agj]]anke suvipäivlaskmas, [[Tomskan agj]]anke da Tümenin agjan [[Hantin da Mansin avtonomine ümbrik|Hantin da Mansin avtonomiženke ümbrikonke]] päivlaskmas, Tümenin agjan [[Jamalan Nenciden avtonomine ümbrik|Jamalan Nenciden avtonomiženke ümbrikonke]] lodehes. Mugažo om meriröunoid [[Arhangel'skan agj]]anke lodehes. [[Jävaldmeri|Jävaldmeren]] [[Karan meri|Karan]] da [[Laptevoiden meri|Laptevoiden]] mered lainištadas Krasnojarskan randan pohjošt randištod. Pind om 2 366 797 km². [[Mec]]ad ottas territorijan seičeme kümnendest, 88% niišpäi oma kavag'mecad ([[lehtkuz']], [[kuz']], [[piht]], järgeline [[pedai]], [[sibirine kedr]]). Znamasižed joged oma [[Jenisei]] sen [[Angar (jogi)|Angar]]-, [[Kivenalaine Tungusk]]- ([[Keskmäine Tungusk]]) Tarelka<ref>[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=ru&pagename=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%BA%D0%B0,_%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8C%D0%B5&params=55.5167_N_95.4967_E_scale:100000_globe:Earth_type:watercourse GeoHack - Тарелка, устье]</ref> da [[Alatungusk]]-ližajogidenke. Jogiden enambuz mülüb Jenisein basseinha. Mugažo järedad [[Hatang (jogi)|Hatang]]- da [[Päsin (jogi)|Päsin]]-joged lanktas Jävaldmerhe. Kaikiš suremb järv om [[Taimir (järv)|Taimir]], Lama, Jajco <ref>[https://verum.icu/wiki/%D0%AF%D0%B9%D1%86%D0%BE_(%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F) Яйцо (значения) — Verum]</ref> sen pind om 4560 km². [[Kesksibirin mägitazangišt]] otab randan territorijan päivlaskmpol't da keskust. Kaikiš korktemb čokkoim om [[Päivnouzmaine Sajan]]-mägisisteman Križin-mägisel'gan [[Grandiozine (mägenpä)|Grandiozine-mägenpä]] (2891 m vai 2922 m)<ref>[http://my.krskstate.ru/docs/relief/pik-grandioznyy/ Grandiozine-mägenpä. — Krasnojarskan randan internet-enciklopedii (''my.krskstate.ru'').] {{ref-ru}}</ref> randan suvipäivnouzmas. Klimat om terav kontinentaline. Om koume klimatvöd pohjoižespäi suvhe: [[arktine vö|arktine]], [[subarktine vö|subarktine]] da [[ven vö|ven]]. Heinkun keskmäine lämuz om +10 C° pohjoižes da +20 C° suves, vilukun — −36 C° i −18 C°. Paneb sadegid 316 mm vodes, tobj pala paneb kezal, [[Sajanad|Sajanan]] ezimägištol — 600..1000 mm. Londuseližed varad oma [[kivivoi]], [[londuseline gaz]], [[kivihil']], [[metall]]ad (63 elementad, sidä kesken [[nikel']], [[platin]], [[kuld]], [[raud|raudkivend]], [[hahktin]], [[alüminii|boksitad]], [[marganc]], [[uran (himine element)|uran]] da [[kobal't (himine element)|kobal't]]), [[fosfor|apatitad]], [[grafit]], [[islandine špat]], sauvondmaterialad ([[lete|letked]], [[savi|saved]]), [[mec]], [[vezi|reskvezi]], [[gidroenergii]]. == Tobmuz == [[Fail:Krasnoyarsk Mira 110 krai admin.jpg|thumb|right|250px|Krasnojarskan randan Käskusenandajan Suiman da Ohjastusen ištundsija [[Krasnojarsk]]as.]] Randan pämez' nimitase gubernatoraks. [[Uss Aleksandr|Aleksandr Uss]] tegeb gubernatoran velgusidme vs 2017 sügüz'kun 29. päiväspäi, enzne randan parlamentan ezimez' (1998−2017), [[Putin Vladimir|Venäman prezident]] pani händast radsijha ičeze käsköl. Kaik rahvaz änestab gubernatorad videks vodeks, enamba kaht strokud ei sa. Rahvahale sab kucta händast poiš radnikusespäi. Gubernator om randan Ohjastusen pämez' mugažo, märičeb sen strukturad, paneb Ohjastusen ezimest radnikusele. Gubernatoran administracii om hänele abhu. Krasnojarskan randan parlament om Käskusenandai Suim. Kaik rahvaz valičeb sen 52 ezitajad videks vodeks. [[Sviridov Dmitrii|Dmitrii Sviridov]] radab Suiman ezimeheks vs 2017 redukun 19. päiväspäi. Radonoigendai tobmuz om Krasnojarskan randan Ohjastuz. [[Tomenko Viktor|Viktor Tomenko]] radab ohjastusen ezimeheks vs 2011 tal'vkun 14. päiväspäi. Randan ministrused, radnikoičendad da agentused alištudas Ohjastusele. Vn 2014 14. päiväl sügüz'kud [[Tolokonskii Viktor|edeline gubernator]] sai vägestust valičendoil ezmäižes turas (63,28%). Käskusenandajan Suiman ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2016 16. päiväl sügüz'kud (3. kucund). == Eläjad == Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 2 828 187 ristitud<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls Venäman kaikenaigaine ristitišt vl 2010. — Rosstat (''gks.ru'').] {{ref-ru}}</ref>. Kaikiš suremb ristitišt oli 3 164 219 eläjad vl 1992. Vl 2018 kaikutte seičemenz' ristit ühesaspäi om lidnalaine. Kaik om [[Krasnojarskan randan lidnad|kaks'kümne koume lidnad]] randas. Toižed järedad lidnad (enamba 80 tuh. eläjid vl 2017, surembaspäi penembha) oma [[Noril'sk]], [[Ačinsk]], [[Kansk]], [[Železnogorsk (Krasnojarskan rand)|Železnogorsk]]. Vl 2017 kaik oli 15 eländpunktad enamba mi 15 tuh. eläjidenke. Rahvahad (enamba 0,5% vl 2010): [[venälaižed]] — 88,1%, [[ukrainalaižed]] — 1,3%, [[totarlaižed]] — 1,2%, [[saksalaižed]] — 0,8%, [[azerbaidžanlaižed]] — 0,6%, [[čuvašalaižed]] — 0,4%, [[armenijalaižed]] — 0,4%, toižed rahvahad — 3,6%, rahvahuden ozutandata — 3,6%. Igähižed rahvahad (vl 2010): [[dolganalaižed]] — 0,21% (5810 rist.), [[evenkalaižed]] — 0,15% (4382 rist.), [[hakaslaižed]] — 0,15% (4102 rist.), [[nencalaižed]] — 0,13% (3633 rist.), [[tuvalaižed]] — 0,10% (2939 rist.), [[jakutalaižed]] — 0,05% (1468 rist.), [[ketalaižed]] — 0,03% (957 rist.), [[nganasanalaižed]] — 0,03% (807 rist.), [[sel'kupalaižed]] — 0,01% (281 rist.), [[encalaižed]] — 0,01% (221 rist.), [[šoralaižed]] — 0,01% (161 rist.), [[čulimalaižed]] — 0,01% (147 rist.). == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.krskstate.ru/ Krasnojarskan randan radonoigendajan tobmuden oficialine portal (''krskstate.ru'').] {{ref-ru}} * [http://www.sobranie.info/ Krasnojarskan randan Käskusenandajan Suiman oficialine sait (''sobranie.info'').] {{ref-ru}} {{Krasnojarskan randan lidnad}} {{Venälaižen Federacijan subjektad}} [[Kategorii:Krasnojarskan rand| ]] 0476hppsekw5g17hlrlxc4oh4kd1rnh 0 2687 189568 158092 2026-08-22T18:33:20Z ~2026-45863-20 18635 /* Geografijan andmused */ может меньше 189568 wikitext text/x-wiki {{Venälaižen Federacijan subjekt |Nimi = Habarovskan rand |Venälaine nimi = Хабаровский край |Flag = [[Fail:Flag of Khabarovsk Krai.svg|150px|Habarovskan randan flag]] |FSCoA = [[Fail:Krai Khabarovsk coat.png|100px|Habarovskan randan znam]] |FlagLnk = Habarovskan randan flag |CoALnk = Habarovskan randan znam |FSMap = [[Fail:Khabarovsk in Russia (crop).svg|300px]] |FSCtrWhat = Pälidn |FSCtrNm = [[Habarovsk]] |AreaRnk = 3 |TotArea = 787633 |WaterPrcnt = 1.87 |PopRnk = 36 |Eläjiden lugu = 1,328,302 |PopCtDate = 2018 |PopDens = 1.69 |GDPRnk = 34 |GDP = 637,7 |GDPCtDate = 2016 |GDP(PPP) = 478,0 |FedDistrNm = Edahaižen Päivnouzmpolen |EcRegNm = Edahaižen Päivnouzmpolen |CadNo = 27 |OfLangs = [[venäkel']] |HeadTtl = Gubernator |HeadNm = [[Šport Väčeslav|Väčeslav Šport]] |ViceTtl = Ohjastusen ezimez' |ViceNm = ''hän-žo'' |LegislTtl = Käskusenandajan Duman ezimez' |LegislNm = [[Lugovskoi Sergei|Sergei Lugovskoi]] |FSAnthem = |Domain = |MSK = [[UTC]]+10 ([[MSK]]+7) }} '''Habarovskan rand''' ({{lang-ru|Хабаровский край}}) om üks' [[Venäma|Venälaižen Federacijan]] [[Venälaižen Federacijan subjektad|subjektoišpäi]]. Se mülüb [[Edahaižen Päivnouzmpolen federaline ümbrik|Edahaižen Päivnouzmpolen federaližhe ümbrikho]]. Randan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn om [[Habarovsk]]. == Keled == Valdkundkel' om üks'jäine — [[venäkel']]. == Istorii == Habarovskan rand om olmas vs 1938 redukun 20. päiväspäi. Habarovskan randan Päkäskuz<ref>[http://constitution.garant.ru/region/ustav_habar/ Habarovskan randan Päkäskusen tekst ''constitution.garant.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> om hüvästadud vn 1995 30. päiväl kül'mkud Randan Administracijan pämehel. == Geografijan andmused == [[Fail:Russia Khabarovsk Krai relief location map.png|thumb|left|250px|Habarovskan randan reljefan kart.]] Randal om röunoid [[Merenrandaline rand|Merenrandaližen randanke]] suvipäivnouzmas, [[Kitai]]nke (sen [[Heilunczän]]-agjanke) da [[Evrejan avtonomine agj|Evrejan avtonomiženke agjanke]] suvipäivlaskmas, [[Amuran agj]]anke päivlaskmas, [[Saha Tazovaldkund|Saha (Jakutijan) Tazovalkundanke]] lodehes da [[Magadanan agj]]anke pohjoižes. [[Tün' valdmeri|Tünen valdmeren]] [[Japonijan meri]] lainištab randan suvipäivnouzmašt randištod, [[Ohotskan meri]] — päivnouzmašt da pohjoižpäivnouzmašt randištod. Randanpird om 3390 km, vai 2500 km mererandpol'žita sarita (niišpäi [[Šantaran sared]] oma kaikiš surembad). Pind om 787 633 km², sidä kesken [[mec]] otab kaks' koumandest, 520 000 km². Znamasine jogi om [[Amur]] sen [[Ussuri]]-, [[Burei]]- da [[Amgun']]-ližajogidenke. Mugažo om pit'kid jogid randan pohjoižes: [[Ohot]], [[Judom]], [[Ud]], 5 joga Slon Reljef om mägikaz. [[Sihote Alin']]-mägišt otab randan päivnouzmpol't, [[Burejan mägisel'g]] seižub päivlaskmas, [[Džugdžur]]-mägisel'g om pohjoižes. Kaikiš korktemb čokkoim om [[Suntar Hajat]]-mägisisteman [[Berill (mägi)|Berill]]-mägenpä (2933 m) randan pohjoižpäivnouzmpalas. Klimat om [[subarktine vö|subarktine]] pohjoižes da [[ven vö|ven]] suves, sen ühtes mussonižen meriklimatan pirdad oma olmas. Keza om räk da neps. Heinkun keskmäine lämuz om +20 C° suves da +15 C° pohjoižes. Tal'v om pit'k da lujas vilu, paneb lunt vähän. Vilukun keskmäine lämuz om −18..−24 C° randpolel, −22 C° suves da −40 C° kontinental randan pohjoižes. Paneb sadegid 600..800 mm vodes suves, kezal tobjimalaz, i 400..600 mm pohjoižes. Londuseližed varad oma [[kivihil']], [[bur hil']], [[raud|raudkivend]], [[alüminii|boksitad]], [[vas'k]], [[tin]], [[kuld]], [[sauvondmaterialad]] ([[savi|saved]], [[lete|letked]]), [[grafit]], [[mec]], [[kala]], [[gidroenergii]]. == Tobmuz == [[Fail:Здание администрации Хабаровского края.JPG|thumb|right|250px|Randan Ohjastusen sauvuz [[Habarovsk]]as.]] Randan pämez' nimitase gubernatoraks. [[Šport Väčeslav|Väčeslav Šport]] radab gubernatoran vs 2009 semendkun 6. päiväspäi. Kaik rahvaz änestab händast videks vodeks. Gubernator om mugažo randan Ohjastusen ezimez', hän märičeb sen strukturad. Üks' varagubernator, Ohjastusen ezimehen koume ezmäšt varamest da kümne varamest oma gubernatorale abhu. Habarovskan randan parlament om Käskusenandai Dum. Kaik rahvaz valičeb sen 36 ezitajad videks vodeks. [[Lugovskoi Sergei|Sergei Lugovskoi]] radab Randan Duman ezimehen vs 2016 keväz'kun 30. päiväspäi, edel sidä tegi ezimehen velgusidme kaht pordod. Radonoigendai tobmuz om Habarovskan randan Ohjastuz. Randan ministrused da ohjandused alištudas Ohjastusele. Vn 2013 8. päiväl sügüz'kud valitihe gubernatorad, [[Šport Väčeslav|nügüdläine gubernator]] sai vägestust ezmäižel tural (63,92% änid) da radab kahtenden strokun. Käskusenandajan Duman ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2014 14. päiväl sügüz'kud. == Eläjad == Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 1 343 869 ristitud<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls Venäman kaikenaigaine ristitišt vl 2010. — Rosstat (''gks.ru'').] {{ref-ru}}</ref>. Vl 2018 kaikutte kahesanz' ristit kümnespäi om lidnalaine. Kaik om [[Habarovskan randan lidnad|seičeme lidnad]] randas. Toine järed lidn (enamba 250 tuh. ristituid vl 2015) om [[Komsomol'sk Amural]]. Rahvahad (enamba 0,5% vl 2010): [[venälaižed]] — 88,1%, [[ukrainalaižed]] — 2,0%, [[nanalaižed]] — 0,8%, [[korejalaižed]] — 0,6%, [[totarlaižed]] — 0,6%, toižed rahvahad — 3,8%, rahvahuden ozutandata — 4,1%. Erased toižed igähižed rahvahad: [[evenkalaižed]] — 0,35% (4654 rist.), [[ul'čilaižed]] — 0,20% (2621 rist.), [[nivhalaižed]] — 0,16% (2149 rist.), [[jakutalaižed]] — 0,11% (1417 rist.), [[udegelaižed]] — 0,05% (620 rist.), [[evenalaižed]] — 0,04% (575 rist.), [[negidalaižed]] — 0,04% (480 rist.), [[oročilaižed]] — 0,03% (441 rist.). == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.khabkrai.ru/ Habarovskan randan da sen Ohjastusen oficialine sait (''khabkrai.ru'').] {{ref-ru}} {{ref-en}} * [https://www.khabkrai.ru/governor Habarovskan randan gubernatoran lehtpoled Ohjastusen oficialižel saital (''khabkrai.ru'').] {{ref-ru}} {{ref-en}} * [http://www.duma.khv.ru/ Habarovskan randan Käskusenandajan Duman oficialine sait (''duma.khv.ru'').] {{ref-ru}} {{Habarovskan randan lidnad}} {{Venälaižen Federacijan subjektad}} [[Kategorii:Habarovskan rand| ]] epgs59v5a2l3ha9kfoso6q704ypkjp3 0 3776 189560 189163 2026-08-22T17:26:17Z ~2026-45863-20 18635 /* Geografijan andmused */ jogi Tayna 189560 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Ternopol'<br />Тернопіль | Lidnanznam = Coat of arms of Ternopil.svg | Flag = Ternopil prapor.png | Lidnanznam text = Ternopolin lidnanznam | Flag text = Ternopolin flag | Valdkund = Ukrain | Eläjiden lugu = 225,004 | Voz' = 2022 | Pind = 86 | Fail = Тернопіль - Рогатка - 12062092.jpg | Pämez' = | Telefonkod = +38-035 | Aigvö = tal'vel [[UTC]]+2,<br />kezal [[UTC]]+3 }} [[Fail:Ternopil location map.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2016)]] '''Ternopol'''' ({{lang-uk|Тернопіль}} [terˈnɔp⁽ʲ⁾ilʲ]; vhesai 1944 — '''Tarnopol'''') om [[Ukrain]]an lidn valdkundan päivlaskmas. Se om [[Ternopolin agj]]an politiž-administrativine, ekonomine da kul'turine keskuz. Ternopol' om istorižen [[Galicii]]-regionan üks' koumes surembas lidnaspäi, Ukrainan päivlaskman nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud vl 1540, konz Pol'šanman [[Sigizmund I]]-kunigaz andoi kirješt [[Krakov]]an Jan Amor Tarnovskii-kaštelänale panemha lidnad da valdoičemha mad siš ümbri. Vaumitihe lidnust kahesas vodes, se om Ternopolin zamk i om kaičenus tähäsai. Ternopol' šingotase sömtegimištol, sauvondmaterialiden sarakol i omblendedheotandoil. Pästtas avtokabelid, mugažo mebel'fabrik i zell'fabrik ratas. == Geografijan andmused == [[Fail:Ternopil-Ukraine-Map.png|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz agjas i valdkundas vn 2006 kartal]] Lidn sijadase agjan keskuzpalan pohjoižes, [[Seret (Dnestran ližajogi)|Seret]]-jogen randal da Tajna <ref>[https://verum.icu/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%B0_(%D0%BF%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%BA_%D0%93%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B9) Тайна (приток Гнилой) — Verum]</ref>({{lang-uk|Сере́т}} 242 km pitte, [[Dnestr]]an hura ližajogi), 320 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Klimat om [[ven vö|ven]] kontinentaline. Voden keskmäine lämuz om +8,0 C°, kezakun-elokun +17,5..+19,2 C°, tal'vkun-uhokun −2,2..−3,6 C°. Ekstremumad oma −31,6 C° (viluku, uhoku) i +38,4 C° (heinku). Kezaaigan minimum om −1,7 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +17,3 C° (uhoku). Paneb sadegid 579 mm vodes, enamba kezakus-heinkus (75..84 mm kus), vähemba kül'mkus-keväz'kus (28..35 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 69..73 % röunoiš sulakus-elokus, 84..87 % kül'mkus-uhokus. == Eläjad == Vl 2010 lidnan eläjiden lugu oli 218,641 ristitud 72 nellikkilometrad pindal. Kaik pol'millionad ristituid elädas lidnaglomeracijas (501,9 tuh. vl 2021). Kodikel' (2001): [[ukrainan kel']] — 94,8 %, [[venän kel']] — 3,4 %, toižed keled — 1,8 %. Nell' universitetad ratas lidnas: Päivlaskmaižen Ukrainan nacionaline universitet<ref>[http://www.wunu.edu.ua/ Päivlaskmaižen Ukrainan nacionaližen universitetan sait (''wunu.edu.ua'').] {{ref-uk}}</ref> ({{lang-uk|Західноукраїнський національний університет}}, vspäi 2005, alusenpanend 1966 kuti finansoiden da ekonomikan institut, 15 tuhad üläopenikoid vl 2015), tehnine, pedagogine i medicinine universitetad. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://ternopilcity.gov.ua/ Lidnan municipalitetan sait (''ternopilcity.gov.ua'').] {{ref-uk}} {{Commons|Category:Ternopil}} [[Kategorii:Ukrainan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Ternopolin agj|*]] 6skjt990sby7worpej3wvknc0nrg5i7 1 4491 189563 133161 2026-08-22T18:21:07Z ~2026-45863-20 18635 /* */ Vasta 189563 wikitext text/x-wiki {{Tarbhaine lehtpol'}} {{Anglijankel'ne tarbhaine lehtpol'}} В словаре Н.Г. Зайцевой "пустыня" предлагается как ''letetazangišt'' — "песчаная равнина". Тоже хороший образ для Сахары))) --[[Kävutai:Sebranik|Sebranik]] ([[Lodu kävutajas:Sebranik|arutelu]]) 9. reduku 2012, kell 20:50 (MSK) * Игорь в своё время реально раскритиковал её словарь за такие <s>заимствования</s> слова. "Песчаная равнина"? В пустынях необязательно песок, может быть арктическая, например.--[[Kävutai:Tamara Ustinova|Tamara Ustinova]] ([[Lodu kävutajas:Tamara Ustinova|arutelu]]) 10. reduku 2012, kell 01:35 (MSK) ** Да, про критику я знаю. Я не к тому, чтобы переименовать, просто интересным образ показался) Не любое место ведь, где нет людей, пустыня)) --[[Kävutai:Sebranik|Sebranik]] ([[Lodu kävutajas:Sebranik|arutelu]]) 10. reduku 2012, kell 02:52 (MSK) **:впадина Катара ниже уровня моря 133 метра из-за близости Нила будет затоплена и впадина Данакиль [[Specialine:Tond/&#126;2026-45863-20|&#126;2026-45863-20]] ([[Lodu kävutajas:&#126;2026-45863-20|pagin]]) 22. eloku 2026, kell 21:21 (MSK) c56earj9r5ojylt86wg8p85tncvzguq 0 10581 189576 186615 2026-08-23T03:34:31Z CommonsDelinker 4665 Removing [[:c:File:Commandement_de_l'espace_France.jpg|Commandement_de_l'espace_France.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: [[:c:Commons:Deletion requests/File:Commandement de l'espace France.jpg|]]. 189576 wikitext text/x-wiki {{10000}}{{A10000}} {{Eländpunkt | Nimi = Tuluz<br />Toulouse | Lidnanznam = Blason ville fr Toulouse (Haute-Garonne).svg | Flag = | Lidnanznam text = Tuluzan lidnanznam | Flag text = | Valdkund = Francii | Eläjiden lugu = 514,819 | Voz' = 2023 | Pind = 118.3 | Fail = Montage Toulouse 3.jpg | Pämez' = Žan-Lük Mudenk<br/>(2004−2008,<br/>sulaku 2014—,<br/>mandat 2026−2032,<br/>''Jean-Luc Moudenc'') | Telefonkod = +33-534. -561 | Aigvö = tal'vel [[UTC]]+1,<br />kezal [[UTC]]+2 }} [[Fail:Toulouse OSM 01.png|thumb|left|250px|Lidnan kart ezilidnoidenke (2021)]] '''Tuluz''' ({{lang-fr|Toulouse}} [tuluz], sijaline virkand [tuˈluzə], {{lang-oc|Tolosa}} [tuˈluzɔ]) om lidn da kommun [[Francii|Francijan]] suvipäivlaskmas. Se om [[Oksitanii]]-regionan i [[Ülägaronn]]-departamentan administrativine keskuz da pala, valdkundan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, Francijan [[openduz|opendusen]] kahtenz' lidn (110 tuh. üläopenikoid) Parižan jäl'ghe. == Istorii == Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 106 edel meiden erad. Vll 419−507 Tuluz oli [[vestgotad|vestgotiden]] kunigahusen pälidnaks. Vspäi 1229 Tuluzan katoline universitet oli olmas, sauptihe [[Sur' francine revolücii|Suren francižen revolücijan]] jäl'ghe. Vspäi 1271 lidn om Francijan palaks. Tuluzan parlament tegi ištundoid vspäi 1421 i oli käskuzkundaks valdkundan suven eläjiden täht. Tuluz šingotase Francijan aerokosmižeks keskuseks [[Šarl' de Goll']]-prezidentan aigaspäi, [[Airbus]]-kompanijan i «[[Arian (raketad)|Arian]]»-kandairaketiden ühthekeradamižcehad ratas lidnas. Sidodud kosmosha sarakod oma elektronine (pol'veimed i čipad, kaimdajiden südäin), informacine (sän i valdmeritedon radnikoičendad, tedoiduzkeskused), biotehnologijoiden. Tuluzan aglomeracijan [[kogosüdäiprodukt|KSP]] om 51 mlrd evroid (2013). == Geografijan andmused == [[Fail:Toulouse map.png|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz valdkundas vn 2005 kartal]] Lidn sijadase regionan päivlaskmas, [[Garonn]]-jogen randoil (lankteb Atlantižhe valdmerhe), 115..263 m korktusil, 141 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Garonnan i Suvine (Langedokan) kanalad vasttasoiš lidnas, ned ühtenzoittas [[Keskmeri|Keskmert]] [[Atlantine valdmeri|Atlantiženke valdmerenke]] Francijan territorijal, [[Bordo (lidn)|Bordo]]- i [[Set (lidn)|Set]]-meriportoid. Klimat om [[subtropine vö|subtropine]] valdmeren. Keza om päivoikaz, tal'vaig om pil'vekaz. Voden keskmäine lämuz om +14,2 C°, kezakun-sügüz'kun +19,3..+22,8 C°, tal'vkun-uhokun +6,3..+7,1 C°. Ekstremumad oma −19,2 C° (uhoku) i +42,4 C° (eloku). Kezaaigan minimum om +4,0 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +24,1 C° (uhoku). Ei voi panda halad kezakus-sügüz'kus (sügüz'kun minimum om +1,9 C°). Il'man lämuz voib ülitada +20 C° miččel taht kul. Paneb sadegid 627 mm vodes, läz tazomäras kuidme, enamba sulakus-kezakus (64..74 mm kus), vähemba uhokus (37 mm) i heinkus (40 mm). Paneb lunt kuz' päiväd tal'ves keskmäras. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 68..74 % röunoiš kezakus-sügüz'kus, 85..88 % kül'mkus-vilukus, 76..82 % toižiš kuiš. == Eläjad == Vl 2012 lidnan eläjiden lugu oli 461,190 ristitud. Kaik 479,638 eläjad oli lidnas vl 2015. Kaikiš suremb lidnan i lidnümbrikon ristitišt om nügüd', sen koumandez ližadui vspäi 1990. Kaik 1,038,764 ristitud elihe Tuluzan lidnümbrikos 2 531 km² pindal vl 2015, 1,33 mln rist. om lidnaglomeracijas 5 381 km² pindal (2015). == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Capitole et croix occitane.jpg|Lidnan tobmuden sauvuz (heinku 2025) Basilique Saint-Sernin de Toulouse - exposition ouest-1-.jpg|Pühän Saturninan bazilikjumalanpert' (''Basilique Saint-Sernin'', om saudud 11. voz'sadan lopuspäi 13. voz'sadan lophusai, riman katoline), vn 2017 nägu INP-ENSIACET A7 2012.jpg|Nacionaline himijan da tehnologijan inženerškol (''ENSIACET'', 2012) (31) - Toulouse School of Economics.jpg|Tuluzan ekonomikan školan uz' sauvuz (Tuluzan universitet 1 Kapitolii, 2021) Musée des Augustin, l'aile Darcy - Viollet-le-duc.jpg|Avgustinalaižiden muzei (dominikanižen ordenan sündundsija, 2014) Gare de Toulouse-Matabiau HDR.jpg|''Tuluz-Matabjo''-päraudtestancii vl 2012 </gallery> == Irdkosketused == * [http://www.mairie-toulouse.fr/ Lidnan oficialine sait (''mairie-toulouse.fr'').] {{ref-fr}} {{Commons|Toulouse}} [[Kategorii:Tuluz| ]] [[Kategorii:Francijan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Oksitanii|*]] fln6e90suqdm0dg1vwkpprj7gxsb8u0 1 10850 189540 134233 2026-08-22T12:10:48Z ~2026-45863-20 18635 /* топоним */ uz' erišt 189540 wikitext text/x-wiki {{Tarbhaine lehtpol'}} {{Anglijankel'ne tarbhaine lehtpol'}} == топоним == деревню Дели затопило Рыбинским вдхр. [[Specialine:Tond/&#126;2026-45863-20|&#126;2026-45863-20]] ([[Lodu kävutajas:&#126;2026-45863-20|pagin]]) 22. eloku 2026, kell 15:10 (MSK) 9uf1pvvmjvutjjin9zxpzkiysmntfh7 0 12161 189556 170064 2026-08-22T16:42:16Z ~2026-45863-20 18635 /* Geografijan andmused */ река 189556 wikitext text/x-wiki {{Venälaižen Federacijan subjekt |Nimi = Sahalinan agj |Venälaine nimi = Сахалинская область |Flag = [[Fail:Flag of Sakhalin Oblast.svg|150px|Sahalinan agjan flag]] |FSCoA = [[Fail:Sakhalin Oblast Coat of Arms.svg|110px|Sahalinan agjan znam]] |FlagLnk = Sahalinan agjan flag |CoALnk = Sahalinan agjan znam |FSMap = [[Fail:Map of Russia (2014–2022) - Sakhalin Oblast.svg|300px]] |FSCtrWhat = Pälidn |FSCtrNm = [[Suvisahalinsk]] |AreaRnk = 37 |TotArea = 87101 |WaterPrcnt = 2.68 |PopRnk = 73 |Eläjiden lugu = 490,181 |PopCtDate = 2018 |PopDens = 5.63 |GDPRnk = 21 |GDP = 767,8 |GDPCtDate = 2016 |GDP(PPP) = 1575,6 |FedDistrNm = Edahaižen Päivnouzmpolen |EcRegNm = Edahaižen Päivnouzmpolen |OfLangs = [[venäkel']] |HeadTtl = Gubernator |HeadNm = [[Kožemäko Oleg|Oleg Kožemäko]] |ViceTtl = Ohjastusen ezimez' |ViceNm = ''hän-žo'' |LegislTtl = Agjan Duman ezimez' |LegislNm = [[Hapočkin Andrei|Andrei Hapočkin]] |FSAnthem = |Domain = |CadNo = 65 |MSK = [[UTC]]+11 ([[MSK]]+8) }} '''Sahalinan agj''' ({{lang-ru|Сахалинская область}}) om [[Venäma|Venälaižen Federacijan]] [[Venälaižen Federacijan subjektad|subjekt]]. Sijadase saril täuzin. Se mülüb [[Edahaižen Päivnouzmpolen federaline ümbrik|Edahaižen Päivnouzmpolen federaližhe ümbrikho]]. Agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn om [[Suvisahalinsk]]. == Keled == Valdkundkel' om üks'jäine — [[venäkel']]. == Istorii == Sahalinan agj om olmas vs 1932 redukun 20. päiväspäi. Se om ühtnenu Suvisahalinan agjanke vs 1947 vilukun 2. päiväspäi. Sahalinan agjan Päkäskuz<ref>[http://constitution.garant.ru/region/ustav_sahalin/ Sahalinan agjan Päkäskusen tekst. — ''Constitution.garant.ru''.] {{ref-ru}}</ref> om vahvištadud vn 2001 28. päiväl kezakud Agjan Duman ezitajil, om allekirjutadud gubernatoral sen-žo voden 9. päiväl heinkud da om väges möhembaižidenke vajehtusidenke. Se vajehti endišt Päkäskust, kudamb oli vahvištadud vn 1996 9. päiväl vilukud. == Geografijan andmused == [[Fail:Relief Map of Sakhalin Oblast.svg|thumb|left|250px|Sahalinan agjan reljefan kart.]] Sar'hine agj om üks'jäine mugoine Venämas, sijadase [[Sahalin]]-sarel da [[Kurilan sared|Kurilan sarištol]]. Agjal om meriröunoid [[Japonii|Japonijanke]] suves, [[Habarovskan rand]]anke päivlaskmas da [[Kamčatkan rand]]anke pohjoižes. Sen randad lainištadas [[Tün' valdmeri|Tünen valdmeren]] [[Ohotskan meri|Ohotskan]] da [[Japonijan meri|Japonijan]] mered. Ei ole röunoid kuivmadme. Pind om 87 101 km², sidä kesken Sahalin-sar' lähižidenke penidenke saridenke 76,6 tuh. km², Kurilan sared — 10,5 tuh. km². Znamasižed joged oma [[Poronai (jogi)|Poronai]] (350 km pitte) da [[Tim']] (330 km), Ekran [https://verum.icu/wiki/%D0%AD%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%BD_(%D0%93%D0%9A%D0%93%D0%9D_%E2%84%96_0686115)] Reljef om mägikaz mererandaližidenke tazangištoidenke. Manrehkaidused oma paksud, 160 vulkanaspäi 40 oma aktivižed Kurilan saril. Kaikiš korktemb čokkoim sijadase Kuriloiden kaikiš pohjoižembal [[Atlasovan sar'|Atlasovan sarel]], se om [[Alaid (vulkan)|Alaid-vulkan]] (2339 m), Sahalin-saren — [[Sahalinan Päivnouzmmäged|Sahalinan Päivnouzmmägiden]] [[Lopatinan mägi]] (1609 m) saren keskuses. Klimat om [[ven vö|ven]] mussonine. Elokun keskmäine lämuz om +19 C° suves da +10 C° pohjoižes. Vilukun kesklämuz om −6 C° suves da −24 C° pohjoižes. Paneb sadegid 600 mm vodes tazangištoil da 1200 mm mägipautkil. Londuseližed varad oma [[londuseline gaz]], [[kivivoi]], [[kivihil']], [[bur hil']], [[raud|raudkivend]], [[mec]], [[kala]] da [[merenproduktad]]. == Tobmuz == [[Fail:Здание правительства Сахалинской области. (1).JPG|thumb|right|250px|Agjan Ohjastusen pert' [[Suvisahalinsk]]as.]] Agjan pämez' nimitase gubernatoraks. [[Kožemäko Oleg|Oleg Kožemäko]] radab gubernatoran vs 2015 keväz'kun 25. päiväspäi. Hänen valdatusiden strok om viž vot. Gubernator om mugažo agjan Ohjastusen ezimez', hän märičeb sen strukturad da paneb sen ühtnijoid radnikusile. Ezmäine varagubernator, Ohjastusen ezmäine varaezimez' da viž Ohjastusen muite varaezimest oma hänele abhu. Sahalinan agjan üks'kodine parlament om Agjan Dum. Kaik rahvaz valičeb sen 28 ezitajad videks vodeks. [[Hapočkin Andrei|Andrei Hapočkin]] radab Agjan Duman ezimeheks vs 2017 sügüz'kun 25. päiväspäi. Radonoigendai tobmuz om Sahalinan agjan Ohjastuz. Agjan ministrused, agentused, valdkundaližed inspekcijad, üks' ohjanduz da üks' laudkund alištudas Ohjastusele. Valitihe gubernatorad vn 2015 13. päiväl sügüz'kud, [[Kožemäko Oleg|nügüdläine gubernator]] sai vägestust ezmäižes turas (67,8%). Agjan Duman ühtijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2017 10. päiväl sügüz'kud (7. kucund). == Eläjad == Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 497 973 ristitud<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls Venäman kaikenaigaine ristitišt vl 2010. — Rosstat (''gks.ru'').] {{ref-ru}}</ref>. Kaikutte nellänz' eläi videspäi om lidnalaine. Kaik om [[Sahalinan agjan lidnad|vižtoštkümne lidnad]] agjas da 5 lidnanvuittušt žilod. Ei ole toižid järedoid lidnoid. Vl 2017 kaik oli 8 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke. Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): [[venälaižed]] — 82,3%, [[korejalaižed]] — 5,0%, [[ukrainalaižed]] — 2,4%, [[totarlaižed]] — 1,0%, [[vaugedvenälaižed]] — 0,6%, [[nivhalaižed]] — 0,5%, [[kirgizlaižed]] — 0,4%, toižed rahvahad — 3,0%, rahvahuden ozutandata — 4,8%. Erased toižed igähižed rahvahad: [[orokalaižed]] (ul'talaižed) — 259 rist. (0,05%), [[nanalaižed]] — 148 rist. (0,03%), [[oročilaižed]] — 28 rist. (0,01%), [[itel'menalaižed]] — 15 rist. (0,003%). == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.admsakhalin.ru/ Sahalinan agjan gubernatoran da Ohjastusen oficialine sait (''admsakhalin.ru'').] {{ref-ru}} * [http://www.dumasakhalin.ru/ Sahalinan agjan Duman oficialine sait (''dumasakhalin.ru'').] {{ref-ru}} {{Sahalinan agjan lidnad}} {{Venälaižen Federacijan subjektad}} [[Kategorii:Sahalinan agj| ]] h5snyvq2j3whuttjpjv0vo5btj3t0iq 0 12167 189574 170105 2026-08-22T20:20:03Z ~2026-45863-20 18635 /* Geografijan andmused */ 189574 wikitext text/x-wiki {{Venälaižen Federacijan subjekt |Nimi = Amuran agj |Venälaine nimi = Амурская область |Flag = [[Fail:Flag of Amur Oblast.svg|150px|Amuran agjan flag]] |FSCoA = [[Fail:Coat of arms of Amur Oblast.svg|110px|Amuran agjan znam]] |FlagLnk = Amuran agjan flag |CoALnk = Amuran agjan znam |FSMap = [[Fail:Map of Russia (2014–2022) - Amur Oblast.svg|300px]] |FSCtrWhat = Pälidn |FSCtrNm = [[Blagoveščensk (Amuran agj)|Blagoveščensk]] |AreaRnk = 14 |TotArea = 361908 |WaterPrcnt = 3.18 |PopRnk = 62 |Eläjiden lugu = 798,424 |PopCtDate = 2018 |PopDens = 2.21 |GDPRnk = 55 |GDP = 287,6 |GDPCtDate = 2016 |GDP(PPP) = 357,8 |FedDistrNm = Edahaižen Päivnouzmpolen |EcRegNm = Edahaižen Päivnouzmpolen |OfLangs = [[venäkel']] |HeadTtl = Gubernator |HeadNm = [[Kozlov Aleksandr|Aleksandr Kozlov]] |ViceTtl = Ohjastusen ezimez' |ViceNm = ''hän-žo'' |LegislTtl = Käskusenandajan Suiman ezimez' |LegislNm = [[Djakonov Konstantin|Konstantin Djakonov]] |FSAnthem = |Domain = |CadNo = 28 |MSK = [[UTC]]+9 ([[MSK]]+6) }} '''Amuran agj''' ({{lang-ru|Амурская область}}) om [[Venäma|Venälaižen Federacijan]] [[Venälaižen Federacijan subjektad|subjekt]]. Se mülüb [[Edahaižen Päivnouzmpolen federaline ümbrik|Edahaižen Päivnouzmpolen federaližhe ümbrikho]]. Agjan pälidn da kaikiš suremb lidn om [[Blagoveščensk (Amuran agj)|Blagoveščensk]]. == Keled == Valdkundkel' om üks'jäine — [[venäkel']]. == Istorii == Amuran agj om olmas vl 1932 redukun 20. päivälpäi. Vn 1948 2. päivälpäi elokud agj om erigoitnu [[Habarovskan rand]]aspäi. Amuran agjan Päkäskuz<ref>[http://constitution.garant.ru/region/ustav_amur/ Amuran agjan Päkäskusen tekst ''constitution.garant.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> om vahvištadud vn 1995 16. päiväl kül'mkud Agjan Suiman ezitajil, om allekirjutadud gubernatoral sil-žo vodel tal'vkun 13. päiväl da om väges nügüd' äiluguižidenke vajehtusidenke. == Geografijan andmused == [[Fail:Relief Map of Amur Oblast.png|thumb|left|250px|Amuran agjan reljefan kart.]] Agj röunatab [[Habarovskan rand]]anke päivnouzmas, [[Evrejan avtonomine agj|Evrejan avtonomiženke agjanke]] suvipäivnouzmas, [[Kitai]]nke suves da suvipäivlaskmas (sen [[Heilunczän]]-agjanke), [[Baikalantagaine rand|Baikalantagaiženke randanke]] päivlaskmas da [[Saha (Jakutijan) Tazovaldkund]]anke pohjoižes. Amuran agj om mererandatoi. Pind om 361 908 km², sidä kesken [[mec]] otab kaks' koumandest. Kaikiš pidemb [[Amur]]-jogi om [[Kitai]]nke röunaks. Agjan tobj pala mülüb [[Amur]]-jogen basseinha, sen znamasižed ližajoged oma [[Zei (jogi)|Zei]] ,Anomalinaja<ref>[https://verum.icu/wiki/%D0%90%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D1%8F_(%D0%93%D0%9A%D0%93%D0%9D_%E2%84%96_0745623) Аномальная (ГКГН № 0745623) — Verum]</ref> da [[Burei (jogi)|Burei]]. Mugažo järed jogi om [[Selemdž]] pohjoižpäivnouzmas, se om Zejan ližajogi. [[Olökm]]-jogen pala jokseb lodehes, se mülüb [[Len (jogi)|Lenanjogen]] basseinha. Kaikiš suremb reskvezišt om ratud [[Zejan vezivaradim]]. Reljef om mägikaz pohjoižes ([[Stanovoi (mägisel'g)|Stanovoi-mägisel'g]]), tazo keskuses da suves. Kaikiš korktemb čokkoim om [[Gorod Makit]]-mägenpä, se sijadase agjan päivnouzmas (2295 m). Kaikiš madalamb om Amur-jogen kendäk suves. Klimat om terav kontinentaline pohjoižil mägil da mussonine suvemb. Keza om räk, tal'v om lujas vilu. Heinkun keskmäine lämuz om +19..+22 C°, vilukun kesklämuz om −22..−31 C°. Paneb sadegid 500..550 mm vodes agjan suvipoles da 900..1000 mm pohjoižmägiden pautkil. Sadeged oleldas kezal tobjimalaz (voden norman seičeme kümnendest). Kevädel lumikatken tobj pala purustub madalan nepsuden tagut. Londuseližed varad oma [[kivihil']], [[bur hil']], metallad ([[raud|raudkivend]], [[vas'k]], [[tin]], [[kuld]], [[äimetalližed kivendod]]), [[mouckivi]], [[mec]], [[gidroenergii]]. == Tobmuz == [[Fail:Seat-of-the-government-amur-oblast-lenin-street-135-blagoveshchensk.jpg|thumb|right|250px|Agjan gubernatoran da Ohjastusen pert' [[Blagoveščensk (Amuran agj)|Blagoveščenskas]].]] Agjan pämez' nimitase gubernatoraks. [[Kozlov Aleksandr|Aleksandr Kozlov]] radab gubernatoran vs 2015 keväz'kun 25. päiväspäi. Kaik rahvaz änestab händast videks vodeks. Gubernator om mugažo agjan Ohjastusen ezimez', hän märičeb sen strukturad da paneb Ohjastusen ühtnijoid radnikusile. Üks' ezmäine Ohjastusen varaezimez' da seičeme Ohjastusen muite varaezimest oma hänele abhu. Amuran agjan üks'kodine parlament om Käskusenandai Suim. Kaik rahvaz valičeb sen 36 ezitajad videks vodeks. [[Djakonov Konstantin|Konstantin Djakonov]] radab Käskusenandajan Suiman ezimeheks vs 2013 uhokun 12. päiväspäi. Radonoigendai tobmuz om Amuran agjan Ohjastuz. Agjan ministrused, ohjandused da inspekcijad alištudas Ohjastusele. Vl 2015 sügüz'kun 13. päiväl gubernatorad valitihe, [[Kozlov Aleksandr|nügüdläine gubernator]] sai vägestust ezmäižel tural 50,64% änid satusenke. Käskusenandajan Suiman ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2016 18. päiväl sügüz'kud. == Eläjad == Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 830 103 ristitud<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls Venäman kaikenaigaine ristitišt vl 2010. — Rosstat (''gks.ru'').] {{ref-ru}}</ref>. Kaikutte kahtenz' eläi koumespäi om lidnalaine. Kaik om [[Amuran agjan lidnad|kümne lidnad]] agjas, 21 lidnanvuittušt žilod da 608 küläd. Toižed järedad lidnad (enamba 50 tuh. ristituid, surembaspäi penembha): [[Belogorsk (Amuran agj)|Belogorsk]] da [[Svobodnii (Amuran agj)|Svobodnii]]. Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): [[venälaižed]] — 93,4%, [[ukrainalaižed]] — 2,0%, [[vaugedvenälaižed]] — 0,5%, [[armenijalaižed]] — 0,5%, [[totarlaižed]] — 0,4%, toižed rahvahad — 2,2%, rahvahuden ozutandata — 1,0%. Erased toižed igähižed rahvahad oma [[evenkalaižed]] (1481 rist., 0,18%) i [[jakutalaižed]] (449 rist., 0,05%). == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.amurobl.ru/ Amuran agjan gubernatoran da Ohjastusen oficialine portal (''amurobl.ru'').] {{ref-ru}} * [http://www.zsamur.ru/ Amuran agjan Käskusenandajan Suiman oficialine sait (''zsamur.ru'').] {{ref-ru}} {{Amuran agjan lidnad}} {{Venälaižen Federacijan subjektad}} [[Kategorii:Amuran agj| ]] e986z23lfuy1gbkpp2ct6gwsi6pay4x 0 12212 189570 169979 2026-08-22T18:42:00Z ~2026-45863-20 18635 /* Eläjad */ 189570 wikitext text/x-wiki {{Venälaižen Federacijan subjekt |Nimi = Tulan agj |Venälaine nimi = Тульская область |Flag = [[Fail:Flag of Tula Oblast.svg|150px|Tulan agjan flag]] |FSCoA = [[Fail:Coat of Arms of Tula oblast.png|110px|Tulan agjan znam]] |FlagLnk = Tulan agjan flag |CoALnk = Tulan agjan znam |FSMap = [[Fail:Map of Russia (2014–2022) - Tula Oblast.svg|300px]] |FSCtrWhat = Pälidn |FSCtrNm = [[Tul]] |AreaRnk = 70 |TotArea = 25679 |WaterPrcnt = 0.89 |PopRnk = 32 |Eläjiden lugu = 1,491,855 |PopCtDate = 2018 |PopDens = 58.10 |GDPRnk = 38 |GDP = 517,7 |GDPCtDate = 2016 |GDP(PPP) = 344,5 |FedDistrNm = Keskuzline |EcRegNm = Keskuzline |OfLangs = [[venäkel']] |HeadTtl = Gubernator |HeadNm = [[Dümin Aleksei|Aleksei Dümin]] |ViceTtl = Ohjastusen ezimez' |ViceNm = [[Andrianov Jurii|Jurii Andrianov]] |LegislTtl = Agjan Duman ezimez' |LegislNm = [[Haritonov Sergei|Sergei Haritonov]] |FSAnthem = |Domain = |CadNo = 71 |MSK = [[UTC]]+3 ([[MSK]]+0) }} '''Tulan agj''' ({{lang-ru|Тульская область}}) om [[Venäma|Venälaižen Federacijan]] [[Venälaižen Federacijan subjektad|subjekt]]. Se mülüb [[Federaline keskuzümbrik|Federaližhe keskuzümbrikho]]. Agjan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn om [[Tul]]. == Keled == Valdkundkel' om üks'jäine — [[venäkel']]. == Istorii == Tulan agj om olmas vs 1937 sügüz'kun 26. päiväspäi. Tulan agjan Päkäskuz<ref>[http://www.tulaoblduma.ru/o_dume/polnomochiya/ustav.pdf Tulan agjan Päkäskusen tekst ''tulaoblduma.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> om vahvištadud vn 2015 28. päiväl semendkud Agjan Duman ezitajil, om allekirjutadud gubernatoral sil-žo päiväl da om väges möhembaižidenke vajehtusidenke. Se vajehti edelišt Päkäskust, kudamb oli vahvištadud vn 2001 1. päiväl kül'mkud Agjan Duman ezitajil, oli allekirjutadud gubernatoral sen-žo voden 12. päiväl kül'mkud. == Geografijan andmused == [[Fail:Russia Tula Oblast relief location map.png|thumb|left|250px|Tulan agjan reljefan kart.]] Agj röunatab [[Räzanin agj]]anke päivnouzmas, [[Lipeckan agj]]anke suvipäivnouzmas, [[Orelan agj]]anke suvipäivlaskmas, [[Kalugan agj]]anke päivlaskmas da lodehes, [[Moskvan agj]]anke pohjoižes da pohjoižpäivnouzmas. Tulan agj om mererandatoi. Pind om 25 679 km², sidä kesken [[mec]] otab 3 370 km² (territorijan seičemendest). Jogiden nell' videndest mülüdas [[Okanjogi|Okanjogen]] ([[Kaspijan meri|Kaspijan meren]]) basseinha. Agjan päivnouzmpolen toine videndez mülüb [[Don]]-jogen ([[Atlantine valdmeri|Atlantižen valdmeren]]) basseinha. Kaikiš surembad vezištod oma [[Pronän vezivaradim|Pronän]] (16,2 km²) da [[Šatan vezivaradim|Šatan]] (12,5 km²) vezivaradimed. Kaikiš korktemb čokkoim om [[Keskvenälaine ülüz|Keskvenälaižen ülüden]] nimetoi taho Rajevo-küläs (293 m). Kaikiš pidemban [[Ok (jogi)|Okanjogen]] kendäk om kaikiš madalamb sen alajoksmuses Moskvan agjan röunanno (108 m). Klimat om [[ven vö|ven]] kontinentaline. Heinkun keskmäine lämuz om +20 C°, vilukun lämuz — −10 C°, voden keskmäine lämuz om +5 C°. Paneb sadegid 575 mm vodes agjan lodehes, 470 mm — suvipäivnouzmas, pakaižetomal pordol — 70%, enamba kaiked — heinkus. Londuseližed varad oma [[bur hil']], [[turbaz]], [[raud|raudkivend]], [[stroncii|stronciikivend]], [[sauvondmaterialad]] ([[mouckivi]], [[lete|letked]], [[savi|saved]], [[sauvondgips]]), [[mec]], [[mustma]]. == Tobmuz == [[Fail:White House Tula (1).jpg|thumb|right|250px|Agjan Duman, gubernatoran da Ohjastusen pert' [[Tul]]as.]] Agjan pämez' nimitase gubernatoraks. [[Dümin Aleksei|Aleksei Dümin]] radab gubernatoran vs 2016 uhokun 2. päiväspäi. Kaik rahvaz änestab gubernatorad videks vodeks. Gubernator märičeb agjan Ohjastusen strukturad da paneb sen ühtnijoid radnikusile. Ezmäine varagubernator, [[Andrianov Jurii|Jurii Andrianov]], radab Ohjastusen ezimeheks vs 2012 redukun 9. päiväspäi. Viž muite varagubernatorad oma gubernatorale abhu. Viž varaezimest oma Ohjastusen ezimehele abhu. Tulan agjan üks'kodine parlament om Agjan Dum. Kaik rahvaz valičeb sen 48 ezitajad videks vodeks. [[Haritonov Sergei|Sergei Haritonov]] radab Agjan Duman ezimeheks vs 2014 sügüz'kun 30. päiväspäi. Radonoigendai tobmuz om Tulan agjan Ohjastuz. Gubernator da muite varagubernatorad ei ole Ohjastusen ühtnijad. Agjan ministrused, komitetad, ohjandused da valdkundaližed inspekcijad alištudas Ohjastusele. Agjan Duman ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2014 14. päiväl sügüz'kud (6. kucund). Valitihe gubernatorad vn 2016 18. päiväl sügüz'kud, [[Dümin Aleksei|nügüdläine gubernator]] sai vägestust ezmäižes turas (84,19% änid). == Eläjad == Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 1 553 925 ristitud<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls Venäman kaikenaigaine ristitišt vl 2010. — Rosstat (''gks.ru'').] {{ref-ru}}</ref>. Kaikutte nellänz' ristit videspäi om lidnalaine. Kaik om [[Tulan agjan lidnad|ühesatoštkümne lidnad]] agjas da 12 lidnanvuittušt žilod. Toine järed lidn (enamba 100 tuh. eläjid) om [[Novomoskovsk (Tulan agj)|Novomoskovsk]], se om konurbacijas [[Tul]]-pälidnanke. Vl 2017 kaik oli 15 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke. Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): [[venälaižed]] — 94,1%, [[ukrainalaižed]] — 1,0%, [[armenijalaižed]] — 0,6%, [[totarlaižed]] — 0,5%, [[azerbaidžanlaižed|musta]] — 0,4%, toižed rahvahad — 2,1%, rahvahuden ozutandata — 1,3%. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://agdumin.ru/ Tulan agjan gubernatoran personaline sait (''agdumin.ru'').] {{ref-ru}} * [http://www.tularegion.ru/ Tulan agjan Ohjastusen oficialine portal (''tularegion.ru'').] {{ref-ru}} * [http://www.tulaoblduma.ru/ Tulan agjan Duman oficialine sait (''tulaoblduma.ru'').] {{ref-ru}} {{Tulan agjan lidnad}} {{Venälaižen Federacijan subjektad}} [[Kategorii:Tulan agj| ]] pgmbviegk0tkc4udixmxw05uuawktab 0 12702 189552 189522 2026-08-22T16:31:50Z ~2026-45863-20 18635 /* Geografijan andmused */ 189552 wikitext text/x-wiki {{Rajon | Nimi = Nikol'skan ümbrik<br />Никольский округ | Znam = Coat of Arms of Nikolsk (Vologda oblast).png | Flag = Flag of Nikolsk rayon (Vologda oblast).png | Znam text = Nikol'skan ümbrikon znam | Flag text = Nikol'skan ümbrikon flag | Valdkund = Venäma | Pälidn = Nikol'sk | Eläjiden lugu = 18,845 | Year = 2023 | Pind = 7,476.71 | Map = Vologda-Oblast-Nikolsk.png | Map width = }} '''Nikol'skan ümbrik''' ({{lang-ru|Нико́льский о́круг}}) om ümbrik (edel vn 2023 kezakud — rajon) [[Venäma]]n [[Vologdan agj]]as. Administrativine keskuz om [[Nikol'sk]]-lidn, otab ümbrikon ristitišton kaht videndest. == Istorii == Ümbrikon aluz om pandud kut rajon vn 1924 elokus [[Pohjoižen Dvinan gubernii|Pohjoižen Dvinan gubernijha]]. Sil aigal rajonan pind oli 8863 nellikkilometrad, ristitišt — 59317 eläjad. Vn 1929 heinkun 15. päiväspäi rajon mülüi [[Pohjoine rand|Pohjoižen randan]] [[Pohjoižen Dvinan ümbrik]]ho. Vn 1930 heinkun 30. päiväl heittihe ümbrikod, i voden 1936 tal'vkun 5. päivhäsai rajon mülüi Pohjoižhe randha kut administrativine ühtnik. Vozil 1936−1937 oli [[Pohjoine agj|Pohjoižen agjan]] palaks. Vn 1937 sügüz'kun 23. päiväspäi rajon mülüb Vologdan agjaha. Ümbrik om olmas nügüdläižiš röunoiš vspäi 2004. == Geografijan andmused == Nikol'skan ümbrik sijadase agjan suvipäivnouzmas. Pind — 7 476,71 nellikkilometrad. [[Mec]]ad ottas territorijan 86 % (6448 km²). Koivikod habikoidenke oma enambuses, kavag'mec otab koumandest (kuz', pedai). Om röunoid seičemenke Venäman ümbrikonke i rajonanke: * päivnouzmas [[Kostroman agj]]an [[Vohman rajon]]anke; * suvipäivnouzmas [[Kostroman agj]]an [[Pavinon rajon]]anke; * suves [[Kostroman agj]]an [[Piščugan rajon|Piščugan]] da [[Mežan rajon|Mežan]] rajonidenke; * suvipäivlaskmas [[Kostroman agj]]an [[Kologrivan rajon]]anke; * päivlaskmas [[Vologdan agj]]an [[Babuškinan ümbrik (Vologdan agj)|Babuškinan ümbrikonke]]; * pohjoižes da pohjoižpäivnouzmas [[Vologdan agj]]an [[Kičmengan ümbrik]]onke. Reljef om kukhikaz tobjimalaz, pened sod oma sijidme. [[Pohjoižed Uvalad]]-ülüden päivlaskmaine pala otab ümbrikon territorijad läz täuzin. Znamasine jogi om [[Jug (jogi)|Jug]] sen huranke [[Šaržen'g]]-ližajogenke, Hobot <ref>[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=ru&pagename=%D0%A5%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82,_%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8C%D0%B5&params=59.6133_N_46.22_E_scale:100000_globe:Earth_type:watercourse GeoHack - Хобот, устье]</ref> mülüdas [[Pohjoine Dvin|Pohjoižen Dvinan]] ([[Jävaldmeri|Jävaldmeren]]) basseinha. Ümbrikon päivlaskmas [[Unž]]-jogi ližajodidenke mülüb [[Volg]]an ([[Kaspijan meri|Kaspijan meren]]) basseinha. Om läz seičemed sadad penid da surid jogid. Om vähä penid järvid (ühten nellikkilometran penemba pindal). [[So]]d ottas territorijan sadandest. Londuseližed varad oma [[turbaz]], [[sauvondmaterialad]] ([[lete|letked]], [[savi|saved]], [[gravii]]), [[dolomit]], [[mec]], [[vezi|reskvezi]]. == Tobmuz == Vn 2015 kezakun 25. päiväspäi rajonan territorii jagoihe kahesaks municipaližeks ühtnikaks: üks' lidnankund i seičeme küläkundad. Üks' küläkund oli mülütadud toižhe vn 2018 kezakus, üks' lidnankund i kuz' küläkundad jäiba. Kaik ned oma kätud ümbrikon territorialižikš palakundoikš vn 2023 kezakuspäi. Vn 2008 keväz'kuspäi Väčeslav Panov oli valitud i radoi rajonan da sen administracijan pämehen kahtenden strokun. Rajonan pämehen järgvaličendad oliba vn 2012 keväz'kun 4. päiväl, hänen valdatusiden strok oli viž vot. Nell' administracijan varapämest oliba hänele abhu. Kaik kaks' ohjandust, kahesa palakundad da üks' komitet alištuiba rajonan administracijale. Käskusenandai tobmuz om Ezitajiden Suim ({{lang-ru|Представительное собрание}}) 19 ühtnijanke. Kaik rahvaz valičeb heid nelläks vodeks. Järgenduseližed valičendad sihe oliba vn 2012 keväz'kun 4. päiväl. Väčeslav Podnebesnikov radoi sen ezimehen vl 2015. == Eläjad == Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 26 461 ristitud, vn 2010 — 24 488 ristitud, vn 2021 — 19 154 ristitud. Kaik 20 115 eläjad oli rajonas vl 2017. Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2021): [[venälaižed]] — 97,6 %, toižed rahvahad — 0,8 %, rahvahuden ozutandata — 1,6 %. Kaik om 214 eländpunktad ümbrikos, niiden kesken üks' lidn, 12 žilod da 201 külä, niišpäi 31 seištas kaikenaigažeta ristitištota. Toižid znamasižid eländpunktoid ei ole. == Ižanduz == Ümbrikon ižandusen päsarakod oma mecan varhapanend da ümbriradmine ([[pilindmaterialad]], [[strub]]ad brusaspäi), sömtegimišt da maižanduz, omblendtegimišt da turizm<ref>[http://nikolskreg.ru/up/files/economika/Investitcionnyi_pasport_2014.pdf Nikol'skan rajonan investicine pasport rajonan ''nikolskreg.ru''-saital. — 32 lp. — Lpp. 5−6.] {{ref-ru}}</ref>. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://35nikolskij.gosuslugi.ru/ Nikol'skan ümbrikon tobmuden sait (''35nikolskij.gosuslugi.ru'')] i sen [http://www.nikolskreg.ru/ versii edel 2024. vot (''nikolskreg.ru'').] {{ref-ru}} * [http://vologda-oblast.ru/municipalitety/nikolskiy_rayon/ Nikol'skan ümbrik agjan ohjastusen oficialižel ''vologda-oblast.ru''-portalal.] {{ref-ru}} {{ref-en}} {{Vologdan agjan rajonad}} [[Kategorii:Nikol'skan ümbrik| ]] 7z4myq0qvjdx3hdqpvh7aik8mrrjy4c 0 12726 189551 182112 2026-08-22T16:27:27Z ~2026-45863-20 18635 /* Geografijan andmused */ 189551 wikitext text/x-wiki {{Rajon | Nimi = Tarnogan ümbrik<br />Тарногский округ | Znam = Gerb-Tarnogsky-region.gif | Flag = Flag of Tarnogsky rayon (Vologda oblast).png | Znam text = Tarnogan ümbrikon znam | Flag text = Tarnogan ümbrikon flag | Valdkund = Venäma | Pälidn = Tarnogan Lidnut | Eläjiden lugu = 10,460 | Year = 2023 | Pind = 5,175.74 | Map = Vologda-Oblast-Tarnogsky.png | Map width = }} '''Tarnogan ümbrik''' ({{lang-ru|Та́рногский о́круг}}) (edel vn 2022 kezakud — rajon) om ümbrik [[Venäma]]n [[Vologdan agj]]as. Administrativine keskuz om [[Tarnogan Lidnut]]-žilo (pagin. [[Tarnog (žilo)|Tarnog]]). == Istorii == Ümbrikon aluz om pandud kut Tarnogan rajon vn 1935 vilukun 25. päiväl [[Pohjoine rand|Pohjoižhe randha]], i vn 1936 tal'vkun 5. päivhäsai rajon mülüi sihe kut administrativine ühtnik. Vozil 1936−1937 oli [[Pohjoine agj|Pohjoižen agjan]] palaks. Vn 1937 sügüz'kun 23. päiväspäi mülüb Vologdan agjaha. Vozil 1963−1964 [[Nüksenican rajon]]an territorii mülüi Tarnogan rajonha. Rajon oli olmas nügüdläižiš röunoiš vspäi 1965. Kätihe ümbrikoks vn 2022 kezakuspäi. == Geografijan andmused == Tarnogan ümbrik sijadase agjan pohjoižpäivnouzmas. Pind — 5 181 nellikkilometrad. [[Mec]] otab territorijan nell' videndest (4258 km²). Pedajikod, koivikod da kuzištod oma enambuses. Om röunoid nellänke Venäman ümbrikonke i rajonanke: * päivnouzmas [[Vologdan agj]]an [[Nüksenican ümbrik]]onke; * suves [[Vologdan agj]]an [[Tot'man ümbrik]]onke; * päivlaskmas [[Vologdan agj]]an [[Verhovažjen ümbrik]]onke; * pohjoižes [[Arhangel'skan agj]]an [[Ustjan rajon]]anke. Reljef om kukhikaz keskuzpalas, päivlaskmas da suves, tazo päivlaskmas, sokaz pohjoižes. Znamasižed joged oma [[Kokšen'g]] ([[Ustjanjogi|Ustjan]] ližajogi) sen huran [[Uftüg (Kokšen'gan ližajogi)|Uftüg]]-ližajogenke. [[Suhon]]-jogi om ümbrikon suvipäivnouzmaižeks röunaks. Om ühesa pen't järved (kaik penemba mi üks' nellikkilometr, no erased 20..30 m süvütte). Kaik joged mülüdas Tunguska, [[Pohjoine Dvin|Pohjoižen Dvinan]] ([[Jävaldmeri|Jävaldmeren]]) basseinha. Londuseližed varad oma [[turbaz]], [[sauvondmaterialad]] ([[savi|saved]], ([[gravii]], [[lete|letked]]), [[mouckivi]], [[mec]], [[vezi|reskvezi]]. == Tobmuz == Vn 2009 sulakun 8. päiväspäi enččen rajonan territorii jagoihe kudeks küläkundaks. Kaik ned oma kätud ümbrikon territorialižikš palakundoikš vn 2022 kezakuspäi. Vn 2009 keväz'kun 1. päiväspäi Sergei Gusev oli valitud i radoi rajonan da sen administracijan pämehen kahtenden strokun, viž vot valdatusiden strokunke. Rajonan pämehen järgenduseližed valičendad oliba vn 2014 sügüz'kun 14. päiväl, kaik rahvaz valiči händast. Kaks' administracijan varapämest oma hänele abhu. Kaik koume ohjandust, kümne palakundad da üks' komitet alištuihe rajonan administracijale. Käskusenandai tobmuz om Ezitajiden Suim ({{lang-ru|Представительное собрание}}) 15 ühtnijanke. Kaik rahvaz valičeb heid nelläks vodeks. Järgvaličendad sihe oliba vn 2014 sügüz'kun 14. päiväl (videnz' kucund). Valentina Popova radoi sen ezimehen vl 2015. Vspäi 2012 Kundaline Nevondkund ({{lang-ru|Общественный Совет}}) radab rajonas (12 ühtnijad vl 2014). == Eläjad == Ümbrikon territorijan kaikiš suremb ristitišt oli 40 401 eläjad vl 1926. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 15 363 ristitud, vn 2010 — 12 838 ristitud, vn 2021 — 10 632 ristitud. Kaik 11 491 eläjad oli rajonas vl 2017. Rahvahad (enamba 0,4 % vl 2021): [[venälaižed]] — 95,6 %, [[ukrainalaižed]] — 0,4 %, toižed rahvahad — 2,2 %, rahvahuden ozutandata — 1,8 %. Kaik om 257 eländpunktad ümbrikos, niiden kesken 13 žilod da 244 küläd. Niišpäi 61 külä i Pockii Pogost-žilo seištas kaikenaigaižeta ristitištota. Ei ole toižid znamasižid eländpunktoid. == Ižanduz == Ümbrikon ižandusen päsarakod oma mecan varhapanend da ümbriradmine ([[pilindmaterialad]], cilindruidud parded), tor'vikveimtransport, maižanduz da sömtegimišt, turizm<ref>[http://tarnoga-region.ru/images/stories/arhiv/dokumenti/prochie/pasport.pdf Tarnogan rajonan investicine pasport rajonan ''tarnoga-region.ru''-saital. — 38 lp. — Lpp. 5−6.] {{ref-ru}}</ref>. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://35tarnogskij.gosuslugi.ru/ Tarnogan ümbrikon oficialine sait (''35tarnogskij.gosuslugi.ru'').] {{ref-ru}} * [http://vologda-oblast.ru/municipalitety/tarnogskiy_rayon/ Tarnogan ümbrik Vologdan agjan ohjastusen oficialižel ''vologda-oblast.ru''-portalal.] {{ref-ru}} {{ref-en}} {{Vologdan agjan rajonad}} [[Kategorii:Tarnogan ümbrik| ]] 7gnf18k6xzegt4j32ih1y3byt8b77cu 1 12959 189541 76066 2026-08-22T12:18:13Z ~2026-45863-20 18635 /* */ Vasta 189541 wikitext text/x-wiki Ka, no "adigan" om arni vähä termin, adigalaižed oma adigejalaižed-ki, čerkessijalaižed-ki, kabardalaižed-ki. Nece om rahvahiden grupp. Kc. [[:ru:Адыги]]. --[[Kävutai:Ghiutun|<font face="Old English Text MT" color="black">Ghiutun</font>]] 21. semendku 2016, kell 18:03 (MSK) Olen kacnu kirjutust. Sišpäi ei ole sel'ged, kut linneb "адыги" üks'lugus hot' venäks ("адыг, адыгейка"??). Piterin vajehnikas "adiglaine" znamoičeb "адыгеец, адыгейка". Toižes polespäi, vajehnikas ei ole "адыги"-sanan kändust. Petroskoin vajehnikas ei ole nimidä mugošt ani. Molembiš vajehnikoiš ei ole kelen nimen polhe. Lopuks, venäkel'ne vikipedii segoitab kelen ühtmudes i rahvahan nimes: adigad = čerkesalaižed?. No ičeze nimi - "adige". Statj, konz "om vaiše haravoid ümbri". Voib olda, Piterin vajehnikas känduz lugeb tulijad aigad. Tämbäi laske linneb "адыги" - "[[adiglaižed]]", "адыгейцы" - "[[adigejalaižed]]" (kut jo ülemba kirjutadud), i keled: [[adigan keled]] (vai [[adigen keled]]?) ("адыгские языки") = [[adigejan kel']] ("адыгейский язык") + [[kabardinan da čerkesan kel']] ("кабардино-черкесский язык"). -- [[Kävutai:Koiravva|Koiravva]] ([[Lodu kävutajas:Koiravva|arutelu]]) 21. semendku 2016, kell 20:43 (MSK) :майкап книга Гитлера. в адыгском 2 ту как в английском, язык вроде другой семьи [[Specialine:Tond/&#126;2026-45863-20|&#126;2026-45863-20]] ([[Lodu kävutajas:&#126;2026-45863-20|pagin]]) 22. eloku 2026, kell 15:18 (MSK) 37kwppyxpb5vei9c1zptc9h8tvgysu2 0 21259 189578 185361 2026-08-23T05:32:16Z ~2026-46099-91 18642 дети так называют 189578 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Tarkosale<br />Тарко-Сале | Lidnanznam = Coat of Arms of Tarko-Sale (Yamalo-Nenetsky AO).png | Flag = Flag of Tarko-Sale (Yamal Nenetsia).png | Lidnanznam text = Tarkosalen lidnanznam | Flag text = Tarkosalen flag | Valdkund = Venäma | Eläjiden lugu = 19,932 | Voz' = 2023 | Pind = 43.37 | Fail = Магазин Северная бухта, shop north bay - panoramio.jpg | Pämez' = Anton Kolodin<br/>(reduku 2020—) | Telefonkod = +7-34997-xx-xxx | Avtokod = 89 | Aigvö = [[UTC]]+5 ([[MSK]]+2) }} '''Tarkosale''' ({{lang-ru|Та́рко-Салa}}, [[totaran kel'|tot]]. i {{lang-uk|Тарко-Сале}}, {{lang-yrk|Тарка’ саля}} znamoičeb «eländpunkt jogiden keskes», sijaline {{lang-yrk|Таӆкаӈ' хаӆя}}) om [[Venäma]]n lidn [[Jamalan Nenciden avtonomine ümbrik|Jamalan Nenciden avtonomižen ümbrikon]] suvipäivnouzmas. Se om [[Puran rajon]]an administrativižeks keskuseks da palaks. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud vl 1932 kuti Puran rajonan administrativine keskuz. Vs 1976 elokun 18. päiväspäi oli radnikžilon statusanke. Tarkosale sai lidnan statusad vn 2004 30. päiväl keväz'kud. Tarkosale šingotase [[kivivoi]]n da sen gazan samižel («[[Novatek]]-Tarkosaleneftegaz»-edheotand i Novatek:an burauduzkompanii), gazan kondensatan ümbriradmižen tegimel, Jamalan mecanümbriradajal kombinatal<ref>[http://ялпк.рф/ Jamalan mecanümbriradajan kombinatan sait (''ялпк.рф'').] {{ref-ru}}</ref> (puižed pertid). == Geografijan andmused == [[Fail:Пуровский район (Ямало-Ненецкий автономный округ).png|thumb|left|250px|Puran rajon avtonomižes ümbrikos vl 2015]] Lidn sijadase rajonan keskuzpalas, Päkupur i Aivasedapur-jogiden keskes, Päkupur-jogen oiktal randal, 22 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Joged ühthejokstas [[Pur (jogi)|Pur]]-jogehe ani lidnan taga. Matkad [[Salehard]]hasai om 542 km lodeheze-päivlaskmha orhal vai 797 km avtotedme. Lähembaine lidn om [[Gubkinskii]] ühesakümne viž kilometrad suvipäivlaskmha avtol. Lähembaine raudtestancii om saudud Purovsk-žilho kümnes kilometras lodeheze. Klimat om terav kontinentaline. Keza om läm' lühüd, tal'vaig om hätkeline da vilu lujas. Voden keskmäine lämuz om −5,1 C°, heinkun +16,7 C°, kezakun i elokun +12,1..+12,9 C°, tal'vkun-uhokun −21,3..−24,2 C°. Ekstremumad (vspäi 1980) oma −54,2 C° (viluku) i +34,5 C° (heinku). Kezaaigan minimum om −7,8 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +3,4 C° (uhoku). Ei voi panda halad heinkus (minimum om +1,8 C°). Sulasä om harv tal'vkus-vilukus. Paneb sadegid 532 mm vodes, enamba kezakus-redukus (52..75 mm kus), vähemba vilukus-keväz'kus (25..28 mm kus). Il'man keskmäine vozne relätivine nepsuz om 75,6 %. == Tobmuz == Tarkosale oli lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks sen tühjitandhasai vl 2020. Tarkosale-lidnan i Puran rajonan tobmuden pämez' om niiden ühthižen Administracijan pämez'. Edeline rajonan Administracijan pämez' om Andrei Nesteruk (tal'vku 2015 — reduku 2020). == Eläjad == Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 20 398 ristitud, rajonan kaks' videndest, vn 2021 — 19 900 ristitud. Kaik 21 665 eläjad oli lidnas vl 2017, se ristitišton lugu oli kaikiš suremb (enamba 21 tuh. eläjid vll 2014−2020). Rahvahad (enamba 1 % vl 2010): [[venälaižed]] — 62,9 %, [[ukrainalaižed]] — 8,0 %, [[totarlaižed]] — 5,5 %, [[nencalaižed]] — 4,9 %, [[kumikad]] — 1,9 %, [[vaugedvenälaižed]] — 1,6 %, [[darginalaižed]] — 1,3 %, [[baškiralaižed]] — 1,2 %, [[azerbaidžanlaižed]] — 1,2 %, toižed rahvahad — 10,4 %, rahvahuden ozutandata — 1,1 %. [[Ortodoksine hristanuskond|Ortodoksižen hristanuskondan]] kaks' pühäpertid<ref>[http://sobory.ru/geo/locat/2445 Tarkosalen pühäpertid ''sobory.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> oma avaitud lidnas: ph. Mikulai-čudonsädajan jumalanpert' (om saudud vll 2003−2005) i ph. Petr-mitropolitan časoun'. [[Islam]]an mečet' om letud vll 1998−2010. == Openduz == Lapsiden opendusen aluzkundad oma kuz' nimitadud päivkodid, koume keskškolad (nomer 1..3), škol-internat (keskopenduz), lapsiden sädamižen pert', londusentedoiden keskuz, čomamahtoiden škol I.O. Dunajevskijan nimed, koume sportškolad («Geolog», «Desantnik» i Puran rajonan «Viktorija»). Tarkosalen professionaline kolledž<ref>[http://tspc89.ru/ Tarkosalen professionaližen kolledžan sait (''tspc89.ru'').] {{ref-ru}}</ref> om lidnan profopendusen aluzkundaks. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Администрация Пуровского района (Ямало-Ненецкий автономный округ).jpg|Puran rajonan administracijan sauvuz (2009) Памятник геологам, monument geologist. - panoramio.jpg|Muštnik geologile (2000) Панорама завода ЯЛПК.jpg|Jamalan mecanümbriradajan kombinatan ühthine nägu vl 2019 В память о войне 1941 г, in memory about war 1941 - panoramio.jpg|Memorial [[Sur' soda|Suren sodan]] muštoks (heinku 2007) Рейс на Тюмень а-к Ютейр, flight on Tymen UTair - panoramio.jpg|Tarkosalen lendimportan lendahtamižsarg vl 2007 </gallery> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://puradm.ru/ Tarkosale-lidnan i Puran rajonan ühthižen administracijan oficialine sait (''puradm.ru'').] {{ref-ru}} {{Commons|Category:Tarko-Sale}} {{Jamalan Nenciden avtonomižen ümbrikon lidnad}} [[Kategorii:Venäman lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Jamalan Nenciden avtonomižen ümbrikon lidnad]] [[Kategorii:Puran rajon|*]] fbmchm3jr8ygc5t1aye5zcva8jrr4ov 1 41218 189543 2026-08-22T14:23:04Z ~2026-45863-20 18635 /* ещё значение */ uz' erišt 189543 wikitext text/x-wiki == ещё значение == Kirilov jarvi Suga. Inglis sahar [[Specialine:Tond/&#126;2026-45863-20|&#126;2026-45863-20]] ([[Lodu kävutajas:&#126;2026-45863-20|pagin]]) 22. eloku 2026, kell 17:23 (MSK) 9xrhr7jez8yjgyb4eaihyik803p13vb 1 41219 189546 2026-08-22T15:23:38Z ~2026-45863-20 18635 версия названия 189546 wikitext text/x-wiki 7 jogi Amur v Venema a0o1i4xinptphcbfqqydy6pbovl0629 1 41220 189548 2026-08-22T15:27:59Z ~2026-45863-20 18635 версия названия 189548 wikitext text/x-wiki astronomija 1 koren 3s39lbeumlhyhsd1axut802doxz79w9 1 41221 189549 2026-08-22T16:20:22Z ~2026-45863-20 18635 дополнение 189549 wikitext text/x-wiki приток Котёл 0b7gfb7xkttxfj8japwyhiykz894342 189562 189549 2026-08-22T17:29:45Z ~2026-45863-20 18635 дополнение 189562 wikitext text/x-wiki приток Котёл [https://verum.icu/wiki/%D0%9A%D0%BE%D1%82%D1%91%D0%BB_(%D0%93%D0%9A%D0%93%D0%9D_%E2%84%96_0248716)] o8v6w7wj8lpuy1irwktn0it8m7yjob0 1 41222 189550 2026-08-22T16:23:54Z ~2026-45863-20 18635 Tehtud lehtpol' "jogi Kotiol [https://wp.wiki-wiki.ru/wp/index.php/%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD] sivujoki ~~~~" 189550 wikitext text/x-wiki jogi Kotiol [https://wp.wiki-wiki.ru/wp/index.php/%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD] sivujoki [[Specialine:Tond/&#126;2026-45863-20|&#126;2026-45863-20]] ([[Lodu kävutajas:&#126;2026-45863-20|pagin]]) 22. eloku 2026, kell 19:23 (MSK) tr6ppyydp2d19kwtjlybw08wr72n5pz 1 41223 189554 2026-08-22T16:36:50Z ~2026-45863-20 18635 версия названия 189554 wikitext text/x-wiki як кут как угол в украинском, якрут печень в санскрите ex07a761ne4bm2mbgyh9vyeaffnbmgd 1 41224 189555 2026-08-22T16:38:42Z ~2026-45863-20 18635 etimology of Babichev in Krasnogorodsk 189555 wikitext text/x-wiki инде кое-где в средневековом русском da0fkps23zzl4109jzdes8nwcb19i5b 1 41225 189557 2026-08-22T16:44:00Z ~2026-45863-20 18635 дополнение 189557 wikitext text/x-wiki [https://verum.icu/wiki/%D0%AD%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%BD_(%D0%93%D0%9A%D0%93%D0%9D_%E2%84%96_0686198)] 6lwf1et9lu6j22ojdv43g1gxviqo7mi 1 41226 189559 2026-08-22T17:21:23Z ~2026-45863-20 18635 версия названия 189559 wikitext text/x-wiki 7 jogi Angara v Venema kuu tee kreeka keeles 352khwkkw0brv8jmxcsrpeoxcpp7ggh 1 41227 189561 2026-08-22T17:26:46Z ~2026-45863-20 18635 дополнение 189561 wikitext text/x-wiki joga Tayna [https://verum.icu/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%B0_(%D0%BF%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%BA_%D0%93%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B9)] 1xbpy6rp70jie4i48gxgyegsv88k4ir 1 41228 189564 2026-08-22T18:22:22Z ~2026-45863-20 18635 Tehtud lehtpol' "чудь предки вепсов сделайте страницу ~~~~" 189564 wikitext text/x-wiki чудь предки вепсов сделайте страницу [[Specialine:Tond/&#126;2026-45863-20|&#126;2026-45863-20]] ([[Lodu kävutajas:&#126;2026-45863-20|pagin]]) 22. eloku 2026, kell 21:22 (MSK) oi962h4ltx1kwtqmg72y5l5mmrmzsmn 1 41229 189565 2026-08-22T18:28:27Z ~2026-45863-20 18635 /* топоним */ uz' erišt 189565 wikitext text/x-wiki == топоним == в югославских википедиях айны кореной народ тюрки неверно, озеро Яр в переводе озеро с тюкских, река Ганг как в Индии, ган кровь в казахском и река в хантыйском [[Specialine:Tond/&#126;2026-45863-20|&#126;2026-45863-20]] ([[Lodu kävutajas:&#126;2026-45863-20|pagin]]) 22. eloku 2026, kell 21:28 (MSK) ek8273mcd66swlwu3akkzkqxu9h1gor 1 41230 189566 2026-08-22T18:31:34Z ~2026-45863-20 18635 версия названия 189566 wikitext text/x-wiki удочка, удовольствие удар 1кореные, член o5spzjgmuyk1fkwy6myr2kcbzs397zt 1 41231 189567 2026-08-22T18:32:20Z ~2026-45863-20 18635 дополнение 189567 wikitext text/x-wiki японцы также называют море 1axl5gpr1s5u0ykq9thp6jh1kp40mc7 1 41232 189569 2026-08-22T18:38:33Z ~2026-45863-20 18635 версия названия 189569 wikitext text/x-wiki метеоритом знаменито, алиэн инопланетянин, ручей Пришелец там blpa0ll0mtozpvzhjxmfr5heyy95qgv 1 41233 189571 2026-08-22T18:43:19Z ~2026-45863-20 18635 /* название */ uz' erišt 189571 wikitext text/x-wiki == название == mari ягоды в вепском? болота на вечной мерзлоте, моря в южноевропейских языках. Иранское название маловероятно [[Specialine:Tond/&#126;2026-45863-20|&#126;2026-45863-20]] ([[Lodu kävutajas:&#126;2026-45863-20|pagin]]) 22. eloku 2026, kell 21:43 (MSK) faf3jiexzer3qwcpbrcckt8i87m3wv8 1 41234 189572 2026-08-22T19:12:53Z ~2026-45863-20 18635 /* название */ uz' erišt 189572 wikitext text/x-wiki == название == кут река в языке кореных канадцев, там река Якутат. в украинском и польском кут угол [[Specialine:Tond/&#126;2026-45863-20|&#126;2026-45863-20]] ([[Lodu kävutajas:&#126;2026-45863-20|pagin]]) 22. eloku 2026, kell 22:12 (MSK) dm9btirl5pk3d8b961cq60gvqa3423f 1 41235 189573 2026-08-22T19:13:43Z ~2026-45863-20 18635 версия названия 189573 wikitext text/x-wiki ирий рай в славянских до 6 века, кут угол eowqay35tg679cbmnjdyecwwl15gof3 1 41236 189577 2026-08-23T05:29:43Z ~2026-46099-91 18642 дополнение 189577 wikitext text/x-wiki 8 jogi Lena v Venema tmlqpaaooyuv3mt64qb3s48et5vxace 1 41237 189579 2026-08-23T05:33:09Z ~2026-46099-91 18642 вопрос 189579 wikitext text/x-wiki город в санскрите, мгла в финском, плот в удмуртском? tt8b5a17wmya18xbqdfy3n1ciwzez16 1 41238 189580 2026-08-23T06:30:26Z ~2026-45937-67 18643 /* ещё значение */ uz' erišt 189580 wikitext text/x-wiki == ещё значение == смотрите также- река Об впадает в Сену в Париже [[Specialine:Tond/&#126;2026-45937-67|&#126;2026-45937-67]] ([[Lodu kävutajas:&#126;2026-45937-67|pagin]]) 23. eloku 2026, kell 09:30 (MSK) l8dk9jjzlrtnksyekg0m4yk57gh9aba