Vikipedii vepwiki https://vep.wikipedia.org/wiki/P%C3%A4lehtpol%E2%80%99 MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Media Specialine Lodu Kävutai Lodu kävutajas Vikipedii Paginad Vikipedii Fail Lodu failas MediaWiki Lodu MediaWikiš Šablon Lodu šablonas Abu Lodu abus Kategorii Lodu kategorijas TimedText TimedText talk Moodul Mooduli arutelu Üritus Ürituse arutelu 0 427 190457 190433 2026-10-11T12:45:34Z Asdexer240 17241 aktualizacii 190457 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Petroskoi <small>(veps., karj. i suom.)</small><br />Петрозаводск <small>(ven.)</small> | Lidnanznam = Petrozavodsk Greater Coat of Arms.svg | Flag = Flag of Petrozavodsk (Karelia).svg | Lidnanznam text = Petroskoin znam | Flag text = Petroskoin flag | Valdkund = Venäma | Eläjiden lugu = 234,577 | Voz' = 2025 | Pind = 113.26 | Fail = Petrozavodsk montage 2017.png | Pämez' = [[Kolihmatova Inna|Inna Kolihmatova]]<br/>(tal'vku 2023—) | Telefonkod = +7-8142-xxx-xxx | Avtokod = 10 | Aigvö = [[UTC]]+3 ([[MSK]]+0) }} [[Fail:Petrozavodsk location map.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2022)]] '''Petroskoi''' (mugažo [[karjalan keled|karjalan]] i [[suomen kel'|suomen]] kelil, {{lang-ru|Петрозаво́дск}}) vai '''Zavod''', erasišti mugažo ''Zavodad'' vai muite ''Lidn'', om lidn [[Venäma]]n lodehpoles. Se om [[Karjalan Tazovaldkund]]an pälidn da kaikiš suremb lidn i lidnümbrik. Mugažo om [[Änižröunan rajon|Änižröunan (Änižrandan) rajonan]] administrativižeks keskuseks, ei mülü sihe. [[Venäma]]n seičemekümnenz' koumanz' lidn ristituiden lugun mödhe (2018). Petroskoi sijadase Karjalan suves, [[Änine|Änižen]] lodehližel randal. '''[[Petr Sur']]''' pani Petroskoin lidnan alust vodel 1703. == Istorii == Eländpunktan istorii augotihe vl 1703, konz azegtegim om letud (möhemba — raud- da juraižimtegim). [[Petr I Sur'|Sur' Petr-car']] om Petroskoin alusenpanijan. Petroskoi sai lidnan statusad voden 1777 21. päiväl keväz'kud. Vspäi 1782 Petroskoi linni [[Olonecan gubernii|Olonecan gubernijan]] keskuseks. Venälaine [[Deržavin Gavriil|Gavriil Deržavin]]-runokirjutai radoi sen gubernijan ezmäižen gubernatoran. [[Fail:Old Petrozavodsk.jpg|thumb|left|250px|Petroskoi. 20. voz'sadan fotokuva]] [[Toine mail'man soda|Suren Kodimaižen sodan (voinan)]] aigan suomalaine Karjalan armii anasti Karjalan pälidnan vodel 1941. Lidnan nimi vajehtihe ''Äänislinnaks'' aigaks. Vodel 1944 [[Rusked Armii]] anasti Petroskoid tagaze. Petroskoi šingotase mašinansauvomižen (puiden vedimed) i metallanümbriradmižen edheotandoil, punümbriradandan i kiviümbriradandan tömašinoiden tehmižel, pusauvondmaterialiden pästandal (pilindmaterialad, iknad, uksed), kiviümbriradandan kompanijoil sijaližel torhudel, sauvondal, sömtegimištol (liha-, maid- i leibtegesed, likörvintegim), poligrafižel sarakol. Järed «Petrozavodskmaš»-tegim<ref>[http://aemtech.ru/ «Petrozavodskmaš»-tegim «AEM-tehnologijad»-kompanijan ''aemtech.ru''-saital.] {{ref-ru}} {{ref-en}}</ref> pästab mašiništod atomelektrostancijoiden täht (reaktoran mašiništ, südäitukpoltusen konteinerad), himižen, kiven da gazan i cellülozbumagaižen sarakoiden täht. Petroskoin LEK varatoitab lidnad energijal. Pästtas sportkaluištod, omblend- i trikotegesid, nahkkengid, suveniroid mugažo. == Geografii == [[Fail:Location Of Petrozavodsk District (Karelia).svg|thumb|left|200px|Lidnümbrikon sijaduz tazovaldkundas vn 2010 kartal]] Mantedokoordinatad om 61 gradusad 47 minutad pohjošt levedut i 34 gradusad 36 minutad päivnouzmpolišt pidust. Päivänvauktusen hätkeližuz lidnas oleleb enamba mi 19 časud kezakus ([[vauktad öd]]). Lidn sijadase [[Änine|Änižen]] [[Petroskoin laht]]en randal, 50..60 m ü.m.t. korktusil. Petroskoiš om järvid ([[Änine]], Logmozero /Logmär/), Četiröhvörstnoje, Lamb, Kar'jer) da jogid (Lososink, Neglink, Tomic, Studenec, Kamennii). Om äi mecoid da puištoid ümbri lidnas. PetrVU:n botanine puišt da peizažine «Zaozerskii»-kel'dtaho oma sätud Petroskoin pohjoižpalas. Kul'turan da Lebun puišt, Änižen traktortegimen puišt da NÜKP:n 22. suiman puišt sijadasoiš Lososinkanno. Pionerižen organizacijan puišt om avaitud Neglinkanno. Petroskoin kaikiš korktemb čokkoim om Kukkaz (Kukkovk) (293 m). Lähembaine lidn om [[Kondopog]] nell'kümne kuz' kilometrad pohjoižhe orhal, 54 km avtotedme. Matkad oiktoidme avtoteidme [[Suomenma]]n röunhasai om 350 km päivlaskmha, [[Piter]]ihesai om 412 km, [[Moskv]]hasai om 1010 km. Lidnan tahond om Edahaižen Pohjoižen arvoimižihe tazostadud. Klimat om [[ven vö|ven]] kontinentaline meren pirdoidenke, pil'vekahad päiväd ottas enamba pol't. Voden keskmäine lämuz om +3,7 C°, kezakun-elokun +14,1..+17,1 C°, tal'vkun-uhokun −5,6..−8,4 C°. Ekstremumad oma −41,6 C° (viluku) i +34,3 C° (kezaku, heinku). Kezaaigan minimum om −2,6 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +9,4 C° (tal'vku). Voib panda halad kezaaigan miččel taht kul (heinkun minimum om −0,1 C°). Paneb sadegid 612 mm vodes, enamba heinkus-elokus (82 mm kus), vähemba uhokus-sulakus (29..32 mm kus). == Tobmuz == [[Fail:Petrozavodsk districts map.png|thumb|left|150px|Vn 2019 lidnanlaptoiden kart]] Vspäi 2004 Petroskoi om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnümbrikon pind om 615,9 nellikkilometrad. Se röunatab nenidenke Änižrandan rajonan municipaližidenke ühtnikoidenke: * [[Därvenojan küläkund]]anke suves; * [[Meliorativnijan küläkund]]anke lodehes; * [[Uden Vilgan küläkund]]anke päivlaskmas; * [[Šujan küläkund]]anke pohjoižes; * [[Zaozer'jen küläkund|Zaozer'jen («Järventagan») küläkundanke]] päivnouzmas. Petroskoin-lidnan Nevondkund kogoneb 28 deputataspäi. Kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks. Jäl'gmäižed valičendad oliba vn 2026 20. päiväl sügüz'kud. Nevondkundan deputatad pandas radsijha lidnümbrikon (lidnan) pämest vspäi 2015 (vll 1994−2014 kaik rahvaz valiči merad). Radoiba lidnümbrikon pämehen ende (nimikirjutez ei ole täuz'): * [[Širšina Galina|Galina Širšina]] (2013−2015). Hän oli valitud kaikel rahvahal vn 2013 8. päiväl sügüz'kud. * [[Mirošnik Irina|Irina Mirošnik]] (tal'vku 2015 — semendku 2021). Hän oli valitud Nevondkundan deputatoil vn 2016 19. päiväl sulakud. * [[Lübarskii Vladimir|Vladimir Lübarskii]] (semendku 2021 — kezaku 2023). Mez' oli valitud lidnan Nevondkundan deputatoil vn 2021 12. päiväl semendkud (20 deputatad oli za). == Eläjad == Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe Petroskoin eläjiden lugu oli 261 987 ristituid. Kaik 278 551 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 281..282 tuhad eläjid vll 1995−2001 (282 900 rist. vl 2001) i 281 023 eläjad vl 2020. Rahvahad (2010): [[venälaižed]] — 82,3 %, [[karjalaižed]] — 3,8 %, [[suomalaižed]] — 1,7 %, toižed rahvahad — 7,0 %, rahvahuden ozutandata — 5,2 %. Vn 2002 kaiken Venäman rahvahanlugemižen andmusiden mödhe Petroskoin eläjiden keskes 5 % oliba [[karjalaižed]] (20 % Karjalan karjalaižid), 2,8 % — [[suomalaižed]], 2,7 % — [[vaugedvenälaižed]], 2,3 % — [[ukrainalaižed]], 1 % — [[vepsläižed]] (Venäman vepsläižiden nelländez). == Kul'tur == [[Fail:Petrozavodsk 06-2017 img19 Karelian National Theatre.jpg|thumb|right|250px|[[Karjalan Tazovaldkundan Rahvahaline teatr|Rahvahaline teatr]] vn 2017 kezakus]] * '''Muzejad'''. Petroskoiš om koume surt muzejad: [[Kižimuzei]] (kaks' ekspozicijanzalad), [[Karjalan Tazovalkundan čomamahton muzei]], kudamb radab 1960 vodespäi, da [[Karjalan Tazovaldkundan Rahvahaline muzei]] (ende Karjalaine valdkundaline kodirandantedoline muzei), se radab vodespäi 1871. * '''Teatrad'''. Petroskoiš om viž professionališt teatrad: [[Karjalan valdukundaline tätüižteatr]] (alusenpanend 1935), «Tvorčeskaja masterskaja»-teatr (''Sädamižradjaine''), [[Ad-Liberum]]-teatr, [[Karjalan muzikaline teatr]]. [[Karjalan Tazovaldkundan Rahvahaline teatr]] radab vspäi 1931, se om Venäman üks'jäine suomenkeline teatr. * '''Kinoteatrad'''. Petroskoiš om 12 kinozalad: «Miraž» (kuz' kinozalad), «Pobeda» (''Vägestuz''), «Kalevala» da «VIP» (ned oma ühtes sauvuses), «Premjer» (kaks' kinozalad), «Atmosfer». * '''Filarmonii'''. [[Karjalan valdkundaline filarmonii]] om olmas vodespäi 1939. Simfonine orkestr da Venälaižiden rahvahaližiden soitoiden «Onego»-orkestr (''Änine'') ratas filarmonijas. == Openduz == [[Fail:Petrozavodsk 06-2017 img34 University.jpg|thumb|left|250px|PetrVU:n päkorpus vl 2017]] === Keskopenduz === Petroskoiš om nell'kümne openduzškolad (niiden keskes viž liceid da koume gimnazijad). Rahvahaline [[suomalaiž-ugrilaine škol]] om avaitud lidnas, siš opetas [[suomen kel'|suomen]], [[karjalan kel'|karjalan]] da [[vepsän kel'|vepsän]] kelid. Mugažo om 67 päivkodid lidnas. === Professionaline keskopenduz === Lidnan professionaližen opendusen aluzkundad: Petroskoin prezidentine kadetškol, jogiškol, tehnologijan i edheotaikundan<ref>[http://ktip-ptz.ru/ Petroskoin tehnologijan da edheotaikundan kolledžan sait (''ktip-ptz.ru'').] {{ref-ru}}</ref>, raudtetransportan, muzikan, medicine bazine, pedagogine i mašinansauvomižen kolledžad, lidnižandusen<ref>[http://ptgh.onego.ru/ Petroskoin lidnižandusen tehnikuman sait (''ptgh.onego.ru'').] {{ref-ru}}</ref>, mectehnine<ref>[http://lesteh10.ru/ Petroskoin mectehnižen tehnikuman sait (''lesteh10.ru'').] {{ref-ru}}</ref> i avtotransportine tehnikumad. === Üläopenduz === Petroskoiš om kaks' sijališt üläopendusen aluzkundad: * '''[[Petroskoin valdkundaline universitet]]''' vai '''PetrVU'''. Universitet om avainus vl 1940; tämbäi siš om 14 tedokundad da 18500 üläopenikad. Se om Karjalan kaikiš suremb korged škol. Baltijan meren suomalaiž-ugrilaižen filologijan da kul'turan tedokundas opetas [[suomen kel'|suomen]], [[karjalan kel'|karjalan]] da [[vepsän kel'|vepsän]] kelid. [[Karjalan valdkundaline pedagogine akademii]] (KVPA) radoi vodespäi 1931, se oli Karjalan kaikiš vanhembaks üläopendusen aluzkundaks. Akademijas oli ühesa tedokundad 4800 üläopenikanke. Vspäi 2013 om PetrVU:n palaks. * '''[[Petroskoin valdkundaline konservatorii Glazunovan nimed]]''' radab vodespäi 1967, siš om 565 üläopenikad. == Transport == Avtobusad, trolleibusad i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Om vezitransportan jonoid Änižedme, niiden kesken turistine Kižihesai. Rahvahidenkeskeine soda- da civiline Petroskoi-lendimport<ref>[http://karelavia.ru/ Petroskoi-lendimportan sait (''karelavia.ru'').] {{ref-ru}}</ref> (''PES / ULPB / ПТБ'', 66,4 tuh. passažiroid vl 2020) sijadase 12 kilometras lodeheze lidnan keskusespäi läz Besovec-küläd. Tehtas reisid Venäman lodehen järedoihe lidnoihe, Moskvha, Mustmeren lebutahoiže, mugažo Karjalan kahthe sijha. == Mel'heižtahod == [[Fail:Petrozavodsk 06-2017 img36 Railway station.jpg|thumb|right|200px|''Petroskoi''-päraudtestancijan ühthine nägu vl 2017]] * Änižen randird. Randirdal om äi mel'hetartujid avangardižid muštpachid. * Leninan torg (Kehker torg, 1775. voz'). * Kul'turan da Lebun puišt (1703. voz'). * Kafedraline [[Aleksandr Nevalaine|Aleksandr Nevalaižen]] päjumalanpert'. * Istorine fartal (Fedosovan ird, XIX da XX voz'sadad). * Leninan prospekt da Gagarinan torg: ** «Pohjoine»-adivpert' (1939. voz'). ** Raudtestancijan sauvuz (1955. voz'). ** Üläopenikoiden pukujo da «Molekul»-fontan (1997. voz'). * Karl Marksan prospekt. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Lenin Avenue 2, Petrozavodsk.jpg|Lidnan administracijan i Nevondkundan sauvuz (2019) Petrozavodsk 06-2017 img05 Zaretskoe Cemetery.jpg|Ristan Zdviženjan päjumalanpert', vn 2017 nägu Petrozavodsk 06-2017 img49 Onego Shipyard.jpg|Änižen laivansauvomižen da kohendusen tegim vl 2017 ПетрозаводскСпорткомплекс.jpg|«Lumi»-sportkompleks vl 2015 Airport Petrozavodsk Besovets 2020.jpg|Rahvahidenkeskeižen ''Petroskoi''-lendimportan aerovagzal, om letud vodele 2020 </gallery> == Sebruzlidnad == <div style="-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2;"> * {{LTU|#}} [[Alitus]], [[Litvanma]] (vn 2007 kül'mkuspäi) * {{BLR|#}} [[Brest]], [[Vaugedvenäma]] (sulaku 2002) * {{USA|#}} [[Dulut (Minnesot)|Dulut]], [[Minnesot]], [[Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad|AÜŠ]] (1987) * {{RUS|#}} [[Jaroslavl']], [[Jaroslavlin agj]], [[Venälaine Federacii]] (sügüz'ku 2003) * {{FIN|#}} [[Jogensu (lidn)|Jogensu]], [[Suomenma]] (1994) * {{RUS|#}} [[Kirovan rajon (Piter)|Kirovan rajon]], [[Piter]], [[Venälaine Federacii]] (viluku 1999) * {{FRA|#}} [[La-Rošel']], [[Francii]] (vn 1973 kül'mkuspäi) * {{NOR|#}} [[Mu i Ran]], [[Norvegii]] (kezaku 1992) * {{EST|#}} [[Narv (lidn)|Narv]], [[Estinma]] (2005) * {{UKR|#}} [[Nikolajev (Nikolajevan agj, Ukrain)|Nikolajev]], [[Ukrain]] (keväz'ku 2002) * {{DEU|#}} [[Noibrandenburg]], [[Meklenburg da Ezine Pomeranii]], [[Saksanma]] (1969) * {{RUS|#}} [[Surgut]], [[Hantin da Mansin avtonomine ümbrik]], [[Tümenin agj]], [[Venälaine Federacii]] (kezaku 2000) * {{DEU|#}} [[Tübingen]], [[Baden-Vürtemberg]], [[Saksanma]] (reduku 1989) * {{SWE|#}} [[Umeo]], [[Ročinma]] (eloku 1976) * {{ARM|#}} [[Vagaršapat]], [[Armenii]] (semendku 2004) * {{FIN|#}} [[Varkaus]], [[Suomenma]] (1965) </div> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://petrozavodsk-mo.ru/ Petroskoin lidnümbrikon administracijan portal (''petrozavodsk-mo.ru'').] (venäkelel) * [http://visitpetrozavodsk.ru/ Petroskoin turistine portal (''visitpetrozavodsk.ru'').] {{ref-ru}} {{ref-en}} {{Commons|Category:Petrozavodsk}} {{Karjalan Tazovaldkundan lidnad}} {{Venälaižen Federacijan subjektoiden pälidnad}} {{Hüvä kirjutuz}} {{Nece kirjutuz Vepsän Vikijas|[http://veps-kir.wikia.com/wiki/Петроской Петроской]}} [[Kategorii:Petroskoi| ]] [[Kategorii:Venäman lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Karjalan Tazovaldkund|*]] [[Kategorii:Karjalan Tazovaldkundan lidnad|*]] [[Kategorii:Karjalan Tazovaldkundan lidnümbrikod]] [[Kategorii:Änižröunan rajon|*]] [[Kategorii:Änine]] 6var59psxn4nbqvwtva5qpb592leruc 190458 190457 2026-10-11T13:07:04Z Asdexer240 17241 tombuz+ 190458 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Petroskoi <small>(veps., karj. i suom.)</small><br />Петрозаводск <small>(ven.)</small> | Lidnanznam = Petrozavodsk Greater Coat of Arms.svg | Flag = Flag of Petrozavodsk (Karelia).svg | Lidnanznam text = Petroskoin znam | Flag text = Petroskoin flag | Valdkund = Venäma | Eläjiden lugu = 234,577 | Voz' = 2025 | Pind = 113.26 | Fail = Petrozavodsk montage 2017.png | Pämez' = [[Kolihmatova Inna|Inna Kolihmatova]]<br/>(tal'vku 2023—) | Telefonkod = +7-8142-xxx-xxx | Avtokod = 10 | Aigvö = [[UTC]]+3 ([[MSK]]+0) }} [[Fail:Petrozavodsk location map.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2022)]] '''Petroskoi''' (mugažo [[karjalan keled|karjalan]] i [[suomen kel'|suomen]] kelil, {{lang-ru|Петрозаво́дск}}) vai '''Zavod''', erasišti mugažo ''Zavodad'' vai muite ''Lidn'', om lidn [[Venäma]]n lodehpoles. Se om [[Karjalan Tazovaldkund]]an pälidn da kaikiš suremb lidn i lidnümbrik. Mugažo om [[Änižröunan rajon|Änižröunan (Änižrandan) rajonan]] administrativižeks keskuseks, ei mülü sihe. [[Venäma]]n seičemekümnenz' koumanz' lidn ristituiden lugun mödhe (2018). Petroskoi sijadase Karjalan suves, [[Änine|Änižen]] lodehližel randal. '''[[Petr Sur']]''' pani Petroskoin lidnan alust vodel 1703. == Istorii == Eländpunktan istorii augotihe vl 1703, konz azegtegim om letud (möhemba — raud- da juraižimtegim). [[Petr I Sur'|Sur' Petr-car']] om Petroskoin alusenpanijan. Petroskoi sai lidnan statusad voden 1777 21. päiväl keväz'kud. Vspäi 1782 Petroskoi linni [[Olonecan gubernii|Olonecan gubernijan]] keskuseks. Venälaine [[Deržavin Gavriil|Gavriil Deržavin]]-runokirjutai radoi sen gubernijan ezmäižen gubernatoran. [[Fail:Old Petrozavodsk.jpg|thumb|left|250px|Petroskoi. 20. voz'sadan fotokuva]] [[Toine mail'man soda|Suren Kodimaižen sodan (voinan)]] aigan suomalaine Karjalan armii anasti Karjalan pälidnan vodel 1941. Lidnan nimi vajehtihe ''Äänislinnaks'' aigaks. Vodel 1944 [[Rusked Armii]] anasti Petroskoid tagaze. Petroskoi šingotase mašinansauvomižen (puiden vedimed) i metallanümbriradmižen edheotandoil, punümbriradandan i kiviümbriradandan tömašinoiden tehmižel, pusauvondmaterialiden pästandal (pilindmaterialad, iknad, uksed), kiviümbriradandan kompanijoil sijaližel torhudel, sauvondal, sömtegimištol (liha-, maid- i leibtegesed, likörvintegim), poligrafižel sarakol. Järed «Petrozavodskmaš»-tegim<ref>[http://aemtech.ru/ «Petrozavodskmaš»-tegim «AEM-tehnologijad»-kompanijan ''aemtech.ru''-saital.] {{ref-ru}} {{ref-en}}</ref> pästab mašiništod atomelektrostancijoiden täht (reaktoran mašiništ, südäitukpoltusen konteinerad), himižen, kiven da gazan i cellülozbumagaižen sarakoiden täht. Petroskoin LEK varatoitab lidnad energijal. Pästtas sportkaluištod, omblend- i trikotegesid, nahkkengid, suveniroid mugažo. == Geografii == [[Fail:Location Of Petrozavodsk District (Karelia).svg|thumb|left|200px|Lidnümbrikon sijaduz tazovaldkundas vn 2010 kartal]] Mantedokoordinatad om 61 gradusad 47 minutad pohjošt levedut i 34 gradusad 36 minutad päivnouzmpolišt pidust. Päivänvauktusen hätkeližuz lidnas oleleb enamba mi 19 časud kezakus ([[vauktad öd]]). Lidn sijadase [[Änine|Änižen]] [[Petroskoin laht]]en randal, 50..60 m ü.m.t. korktusil. Petroskoiš om järvid ([[Änine]], Logmozero /Logmär/), Četiröhvörstnoje, Lamb, Kar'jer) da jogid (Lososink, Neglink, Tomic, Studenec, Kamennii). Om äi mecoid da puištoid ümbri lidnas. PetrVU:n botanine puišt da peizažine «Zaozerskii»-kel'dtaho oma sätud Petroskoin pohjoižpalas. Kul'turan da Lebun puišt, Änižen traktortegimen puišt da NÜKP:n 22. suiman puišt sijadasoiš Lososinkanno. Pionerižen organizacijan puišt om avaitud Neglinkanno. Petroskoin kaikiš korktemb čokkoim om Kukkaz (Kukkovk) (293 m). Lähembaine lidn om [[Kondopog]] nell'kümne kuz' kilometrad pohjoižhe orhal, 54 km avtotedme. Matkad oiktoidme avtoteidme [[Suomenma]]n röunhasai om 350 km päivlaskmha, [[Piter]]ihesai om 412 km, [[Moskv]]hasai om 1010 km. Lidnan tahond om Edahaižen Pohjoižen arvoimižihe tazostadud. Klimat om [[ven vö|ven]] kontinentaline meren pirdoidenke, pil'vekahad päiväd ottas enamba pol't. Voden keskmäine lämuz om +3,7 C°, kezakun-elokun +14,1..+17,1 C°, tal'vkun-uhokun −5,6..−8,4 C°. Ekstremumad oma −41,6 C° (viluku) i +34,3 C° (kezaku, heinku). Kezaaigan minimum om −2,6 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +9,4 C° (tal'vku). Voib panda halad kezaaigan miččel taht kul (heinkun minimum om −0,1 C°). Paneb sadegid 612 mm vodes, enamba heinkus-elokus (82 mm kus), vähemba uhokus-sulakus (29..32 mm kus). == Tobmuz == [[Fail:Petrozavodsk districts map.png|thumb|left|150px|Vn 2019 lidnanlaptoiden kart]] Vspäi 2004 Petroskoi om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnümbrikon pind om 615,9 nellikkilometrad. Se röunatab nenidenke Änižrandan rajonan municipaližidenke ühtnikoidenke: * [[Därvenojan küläkund]]anke suves; * [[Meliorativnijan küläkund]]anke lodehes; * [[Uden Vilgan küläkund]]anke päivlaskmas; * [[Šujan küläkund]]anke pohjoižes; * [[Zaozer'jen küläkund|Zaozer'jen («Järventagan») küläkundanke]] päivnouzmas. Petroskoin-lidnan Nevondkund kogoneb 28 deputataspäi. Kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks. Jäl'gmäižed valičendad oliba vn 2026 20. päiväl sügüz'kud. Nevondkundan deputatad pandas radsijha lidnümbrikon (lidnan) pämest vspäi 2015 (vll 1994−2014 kaik rahvaz valiči merad). Radoiba lidnümbrikon pämehen ende (nimikirjutez ei ole täuz'): * [[Levin Nikolai|Nikolai Levin]] (2009−2013). Hän oli valitud kaikel rahvahal vn 2009 5. päiväl heinkud. * [[Širšina Galina|Galina Širšina]] (2013−2015). Hän oli valitud kaikel rahvahal vn 2013 8. päiväl sügüz'kud. * [[Mirošnik Irina|Irina Mirošnik]] (tal'vku 2015 — semendku 2021). Hän oli valitud Nevondkundan deputatoil vn 2016 19. päiväl sulakud. * [[Lübarskii Vladimir|Vladimir Lübarskii]] (semendku 2021 — kezaku 2023). Mez' oli valitud lidnan Nevondkundan deputatoil vn 2021 12. päiväl semendkud (20 deputatad oli za). == Eläjad == Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe Petroskoin eläjiden lugu oli 261 987 ristituid. Kaik 278 551 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 281..282 tuhad eläjid vll 1995−2001 (282 900 rist. vl 2001) i 281 023 eläjad vl 2020. Rahvahad (2010): [[venälaižed]] — 82,3 %, [[karjalaižed]] — 3,8 %, [[suomalaižed]] — 1,7 %, toižed rahvahad — 7,0 %, rahvahuden ozutandata — 5,2 %. Vn 2002 kaiken Venäman rahvahanlugemižen andmusiden mödhe Petroskoin eläjiden keskes 5 % oliba [[karjalaižed]] (20 % Karjalan karjalaižid), 2,8 % — [[suomalaižed]], 2,7 % — [[vaugedvenälaižed]], 2,3 % — [[ukrainalaižed]], 1 % — [[vepsläižed]] (Venäman vepsläižiden nelländez). == Kul'tur == [[Fail:Petrozavodsk 06-2017 img19 Karelian National Theatre.jpg|thumb|right|250px|[[Karjalan Tazovaldkundan Rahvahaline teatr|Rahvahaline teatr]] vn 2017 kezakus]] * '''Muzejad'''. Petroskoiš om koume surt muzejad: [[Kižimuzei]] (kaks' ekspozicijanzalad), [[Karjalan Tazovalkundan čomamahton muzei]], kudamb radab 1960 vodespäi, da [[Karjalan Tazovaldkundan Rahvahaline muzei]] (ende Karjalaine valdkundaline kodirandantedoline muzei), se radab vodespäi 1871. * '''Teatrad'''. Petroskoiš om viž professionališt teatrad: [[Karjalan valdukundaline tätüižteatr]] (alusenpanend 1935), «Tvorčeskaja masterskaja»-teatr (''Sädamižradjaine''), [[Ad-Liberum]]-teatr, [[Karjalan muzikaline teatr]]. [[Karjalan Tazovaldkundan Rahvahaline teatr]] radab vspäi 1931, se om Venäman üks'jäine suomenkeline teatr. * '''Kinoteatrad'''. Petroskoiš om 12 kinozalad: «Miraž» (kuz' kinozalad), «Pobeda» (''Vägestuz''), «Kalevala» da «VIP» (ned oma ühtes sauvuses), «Premjer» (kaks' kinozalad), «Atmosfer». * '''Filarmonii'''. [[Karjalan valdkundaline filarmonii]] om olmas vodespäi 1939. Simfonine orkestr da Venälaižiden rahvahaližiden soitoiden «Onego»-orkestr (''Änine'') ratas filarmonijas. == Openduz == [[Fail:Petrozavodsk 06-2017 img34 University.jpg|thumb|left|250px|PetrVU:n päkorpus vl 2017]] === Keskopenduz === Petroskoiš om nell'kümne openduzškolad (niiden keskes viž liceid da koume gimnazijad). Rahvahaline [[suomalaiž-ugrilaine škol]] om avaitud lidnas, siš opetas [[suomen kel'|suomen]], [[karjalan kel'|karjalan]] da [[vepsän kel'|vepsän]] kelid. Mugažo om 67 päivkodid lidnas. === Professionaline keskopenduz === Lidnan professionaližen opendusen aluzkundad: Petroskoin prezidentine kadetškol, jogiškol, tehnologijan i edheotaikundan<ref>[http://ktip-ptz.ru/ Petroskoin tehnologijan da edheotaikundan kolledžan sait (''ktip-ptz.ru'').] {{ref-ru}}</ref>, raudtetransportan, muzikan, medicine bazine, pedagogine i mašinansauvomižen kolledžad, lidnižandusen<ref>[http://ptgh.onego.ru/ Petroskoin lidnižandusen tehnikuman sait (''ptgh.onego.ru'').] {{ref-ru}}</ref>, mectehnine<ref>[http://lesteh10.ru/ Petroskoin mectehnižen tehnikuman sait (''lesteh10.ru'').] {{ref-ru}}</ref> i avtotransportine tehnikumad. === Üläopenduz === Petroskoiš om kaks' sijališt üläopendusen aluzkundad: * '''[[Petroskoin valdkundaline universitet]]''' vai '''PetrVU'''. Universitet om avainus vl 1940; tämbäi siš om 14 tedokundad da 18500 üläopenikad. Se om Karjalan kaikiš suremb korged škol. Baltijan meren suomalaiž-ugrilaižen filologijan da kul'turan tedokundas opetas [[suomen kel'|suomen]], [[karjalan kel'|karjalan]] da [[vepsän kel'|vepsän]] kelid. [[Karjalan valdkundaline pedagogine akademii]] (KVPA) radoi vodespäi 1931, se oli Karjalan kaikiš vanhembaks üläopendusen aluzkundaks. Akademijas oli ühesa tedokundad 4800 üläopenikanke. Vspäi 2013 om PetrVU:n palaks. * '''[[Petroskoin valdkundaline konservatorii Glazunovan nimed]]''' radab vodespäi 1967, siš om 565 üläopenikad. == Transport == Avtobusad, trolleibusad i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Om vezitransportan jonoid Änižedme, niiden kesken turistine Kižihesai. Rahvahidenkeskeine soda- da civiline Petroskoi-lendimport<ref>[http://karelavia.ru/ Petroskoi-lendimportan sait (''karelavia.ru'').] {{ref-ru}}</ref> (''PES / ULPB / ПТБ'', 66,4 tuh. passažiroid vl 2020) sijadase 12 kilometras lodeheze lidnan keskusespäi läz Besovec-küläd. Tehtas reisid Venäman lodehen järedoihe lidnoihe, Moskvha, Mustmeren lebutahoiže, mugažo Karjalan kahthe sijha. == Mel'heižtahod == [[Fail:Petrozavodsk 06-2017 img36 Railway station.jpg|thumb|right|200px|''Petroskoi''-päraudtestancijan ühthine nägu vl 2017]] * Änižen randird. Randirdal om äi mel'hetartujid avangardižid muštpachid. * Leninan torg (Kehker torg, 1775. voz'). * Kul'turan da Lebun puišt (1703. voz'). * Kafedraline [[Aleksandr Nevalaine|Aleksandr Nevalaižen]] päjumalanpert'. * Istorine fartal (Fedosovan ird, XIX da XX voz'sadad). * Leninan prospekt da Gagarinan torg: ** «Pohjoine»-adivpert' (1939. voz'). ** Raudtestancijan sauvuz (1955. voz'). ** Üläopenikoiden pukujo da «Molekul»-fontan (1997. voz'). * Karl Marksan prospekt. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Lenin Avenue 2, Petrozavodsk.jpg|Lidnan administracijan i Nevondkundan sauvuz (2019) Petrozavodsk 06-2017 img05 Zaretskoe Cemetery.jpg|Ristan Zdviženjan päjumalanpert', vn 2017 nägu Petrozavodsk 06-2017 img49 Onego Shipyard.jpg|Änižen laivansauvomižen da kohendusen tegim vl 2017 ПетрозаводскСпорткомплекс.jpg|«Lumi»-sportkompleks vl 2015 Airport Petrozavodsk Besovets 2020.jpg|Rahvahidenkeskeižen ''Petroskoi''-lendimportan aerovagzal, om letud vodele 2020 </gallery> == Sebruzlidnad == <div style="-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2;"> * {{LTU|#}} [[Alitus]], [[Litvanma]] (vn 2007 kül'mkuspäi) * {{BLR|#}} [[Brest]], [[Vaugedvenäma]] (sulaku 2002) * {{USA|#}} [[Dulut (Minnesot)|Dulut]], [[Minnesot]], [[Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad|AÜŠ]] (1987) * {{RUS|#}} [[Jaroslavl']], [[Jaroslavlin agj]], [[Venälaine Federacii]] (sügüz'ku 2003) * {{FIN|#}} [[Jogensu (lidn)|Jogensu]], [[Suomenma]] (1994) * {{RUS|#}} [[Kirovan rajon (Piter)|Kirovan rajon]], [[Piter]], [[Venälaine Federacii]] (viluku 1999) * {{FRA|#}} [[La-Rošel']], [[Francii]] (vn 1973 kül'mkuspäi) * {{NOR|#}} [[Mu i Ran]], [[Norvegii]] (kezaku 1992) * {{EST|#}} [[Narv (lidn)|Narv]], [[Estinma]] (2005) * {{UKR|#}} [[Nikolajev (Nikolajevan agj, Ukrain)|Nikolajev]], [[Ukrain]] (keväz'ku 2002) * {{DEU|#}} [[Noibrandenburg]], [[Meklenburg da Ezine Pomeranii]], [[Saksanma]] (1969) * {{RUS|#}} [[Surgut]], [[Hantin da Mansin avtonomine ümbrik]], [[Tümenin agj]], [[Venälaine Federacii]] (kezaku 2000) * {{DEU|#}} [[Tübingen]], [[Baden-Vürtemberg]], [[Saksanma]] (reduku 1989) * {{SWE|#}} [[Umeo]], [[Ročinma]] (eloku 1976) * {{ARM|#}} [[Vagaršapat]], [[Armenii]] (semendku 2004) * {{FIN|#}} [[Varkaus]], [[Suomenma]] (1965) </div> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://petrozavodsk-mo.ru/ Petroskoin lidnümbrikon administracijan portal (''petrozavodsk-mo.ru'').] (venäkelel) * [http://visitpetrozavodsk.ru/ Petroskoin turistine portal (''visitpetrozavodsk.ru'').] {{ref-ru}} {{ref-en}} {{Commons|Category:Petrozavodsk}} {{Karjalan Tazovaldkundan lidnad}} {{Venälaižen Federacijan subjektoiden pälidnad}} {{Hüvä kirjutuz}} {{Nece kirjutuz Vepsän Vikijas|[http://veps-kir.wikia.com/wiki/Петроской Петроской]}} [[Kategorii:Petroskoi| ]] [[Kategorii:Venäman lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Karjalan Tazovaldkund|*]] [[Kategorii:Karjalan Tazovaldkundan lidnad|*]] [[Kategorii:Karjalan Tazovaldkundan lidnümbrikod]] [[Kategorii:Änižröunan rajon|*]] [[Kategorii:Änine]] frd0xy87c1fozy9cepbqgblkwckjoya 190481 190458 2026-10-11T18:48:06Z Asdexer240 17241 190481 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Petroskoi <small>(veps., karj. i suom.)</small><br />Петрозаводск <small>(ven.)</small> | Lidnanznam = Petrozavodsk Greater Coat of Arms.svg | Flag = Flag of Petrozavodsk (Karelia).svg | Lidnanznam text = Petroskoin znam | Flag text = Petroskoin flag | Valdkund = Venäma | Eläjiden lugu = 234,577 | Voz' = 2025 | Pind = 113.26 | Fail = Petrozavodsk montage 2017.png | Pämez' = [[Kolihmatova Inna|Inna Kolihmatova]]<br/>(tal'vku 2023—) | Telefonkod = +7-8142-xxx-xxx | Avtokod = 10 | Aigvö = [[UTC]]+3 ([[MSK]]+0) }} [[Fail:Petrozavodsk location map.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2022)]] '''Petroskoi''' (mugažo [[karjalan keled|karjalan]] i [[suomen kel'|suomen]] kelil, {{lang-ru|Петрозаво́дск}}) vai '''Zavod''', erasišti mugažo ''Zavodad'' vai muite ''Lidn'', om lidn [[Venäma]]n lodehpoles. Se om [[Karjalan Tazovaldkund]]an pälidn da kaikiš suremb lidn i lidnümbrik. Mugažo om [[Änižröunan rajon|Änižröunan (Änižrandan) rajonan]] administrativižeks keskuseks, ei mülü sihe. [[Venäma]]n seičemekümnenz' koumanz' lidn ristituiden lugun mödhe (2018). Petroskoi sijadase Karjalan suves, [[Änine|Änižen]] lodehližel randal. '''[[Petr Sur']]''' pani Petroskoin lidnan alust vodel 1703. == Istorii == Eländpunktan istorii augotihe vl 1703, konz azegtegim om letud (möhemba — raud- da juraižimtegim). [[Petr I Sur'|Sur' Petr-car']] om Petroskoin alusenpanijan. Petroskoi sai lidnan statusad voden 1777 21. päiväl keväz'kud. Vspäi 1782 Petroskoi linni [[Olonecan gubernii|Olonecan gubernijan]] keskuseks. Venälaine [[Deržavin Gavriil|Gavriil Deržavin]]-runokirjutai radoi sen gubernijan ezmäižen gubernatoran. [[Fail:Old Petrozavodsk.jpg|thumb|left|250px|Petroskoi. 20. voz'sadan fotokuva]] [[Toine mail'man soda|Suren Kodimaižen sodan (voinan)]] aigan suomalaine Karjalan armii anasti Karjalan pälidnan vodel 1941. Lidnan nimi vajehtihe ''Äänislinnaks'' aigaks. Vodel 1944 [[Rusked Armii]] anasti Petroskoid tagaze. Petroskoi šingotase mašinansauvomižen (puiden vedimed) i metallanümbriradmižen edheotandoil, punümbriradandan i kiviümbriradandan tömašinoiden tehmižel, pusauvondmaterialiden pästandal (pilindmaterialad, iknad, uksed), kiviümbriradandan kompanijoil sijaližel torhudel, sauvondal, sömtegimištol (liha-, maid- i leibtegesed, likörvintegim), poligrafižel sarakol. Järed «Petrozavodskmaš»-tegim<ref>[http://aemtech.ru/ «Petrozavodskmaš»-tegim «AEM-tehnologijad»-kompanijan ''aemtech.ru''-saital.] {{ref-ru}} {{ref-en}}</ref> pästab mašiništod atomelektrostancijoiden täht (reaktoran mašiništ, südäitukpoltusen konteinerad), himižen, kiven da gazan i cellülozbumagaižen sarakoiden täht. Petroskoin LEK varatoitab lidnad energijal. Pästtas sportkaluištod, omblend- i trikotegesid, nahkkengid, suveniroid mugažo. == Geografii == [[Fail:Location Of Petrozavodsk District (Karelia).svg|thumb|left|200px|Lidnümbrikon sijaduz tazovaldkundas vn 2010 kartal]] Mantedokoordinatad om 61 gradusad 47 minutad pohjošt levedut i 34 gradusad 36 minutad päivnouzmpolišt pidust. Päivänvauktusen hätkeližuz lidnas oleleb enamba mi 19 časud kezakus ([[vauktad öd]]). Lidn sijadase [[Änine|Änižen]] [[Petroskoin laht]]en randal, 50..60 m ü.m.t. korktusil. Petroskoiš om järvid ([[Änine]], Logmozero /Logmär/), Četiröhvörstnoje, Lamb, Kar'jer) da jogid (Lososink, Neglink, Tomic, Studenec, Kamennii). Om äi mecoid da puištoid ümbri lidnas. PetrVU:n botanine puišt da peizažine «Zaozerskii»-kel'dtaho oma sätud Petroskoin pohjoižpalas. Kul'turan da Lebun puišt, Änižen traktortegimen puišt da NÜKP:n 22. suiman puišt sijadasoiš Lososinkanno. Pionerižen organizacijan puišt om avaitud Neglinkanno. Petroskoin kaikiš korktemb čokkoim om Kukkaz (Kukkovk) (293 m). Lähembaine lidn om [[Kondopog]] nell'kümne kuz' kilometrad pohjoižhe orhal, 54 km avtotedme. Matkad oiktoidme avtoteidme [[Suomenma]]n röunhasai om 350 km päivlaskmha, [[Piter]]ihesai om 412 km, [[Moskv]]hasai om 1010 km. Lidnan tahond om Edahaižen Pohjoižen arvoimižihe tazostadud. Klimat om [[ven vö|ven]] kontinentaline meren pirdoidenke, pil'vekahad päiväd ottas enamba pol't. Voden keskmäine lämuz om +3,7 C°, kezakun-elokun +14,1..+17,1 C°, tal'vkun-uhokun −5,6..−8,4 C°. Ekstremumad oma −41,6 C° (viluku) i +34,3 C° (kezaku, heinku). Kezaaigan minimum om −2,6 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +9,4 C° (tal'vku). Voib panda halad kezaaigan miččel taht kul (heinkun minimum om −0,1 C°). Paneb sadegid 612 mm vodes, enamba heinkus-elokus (82 mm kus), vähemba uhokus-sulakus (29..32 mm kus). == Tobmuz == [[Fail:Petrozavodsk districts map.png|thumb|left|150px|Vn 2019 lidnanlaptoiden kart]] Vspäi 2004 Petroskoi om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnümbrikon pind om 615,9 nellikkilometrad. Se röunatab nenidenke Änižrandan rajonan municipaližidenke ühtnikoidenke: * [[Därvenojan küläkund]]anke suves; * [[Meliorativnijan küläkund]]anke lodehes; * [[Uden Vilgan küläkund]]anke päivlaskmas; * [[Šujan küläkund]]anke pohjoižes; * [[Zaozer'jen küläkund|Zaozer'jen («Järventagan») küläkundanke]] päivnouzmas. Petroskoin-lidnan Nevondkund kogoneb 28 deputataspäi. Kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks. Jäl'gmäižed valičendad oliba vn 2026 20. päiväl sügüz'kud. Nevondkundan deputatad pandas radsijha lidnümbrikon (lidnan) pämest vspäi 2015 (vll 1994−2014 kaik rahvaz valiči merad). Radoiba lidnümbrikon pämehen ende (nimikirjutez ei ole täuz'): * [[Levin Nikolai|Nikolai Levin]] (2009−2013). Hän oli valitud kaikel rahvahal vn 2009 5. päiväl heinkud. * [[Širšina Galina|Galina Širšina]] (2013−2015). Hän oli valitud kaikel rahvahal vn 2013 8. päiväl sügüz'kud. * [[Mirošnik Irina|Irina Mirošnik]] (tal'vku 2015 — semendku 2021). Hän oli valitud Nevondkundan deputatoil vn 2016 19. päiväl sulakud. * [[Lübarskii Vladimir|Vladimir Lübarskii]] (semendku 2021 — kezaku 2023). Mez' oli valitud lidnan Nevondkundan deputatoil vn 2021 12. päiväl semendkud (20 deputatad oli za). == Eläjad == Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe Petroskoin eläjiden lugu oli 261 987 ristituid. Kaik 278 551 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 281..282 tuhad eläjid vll 1995−2001 (282 900 rist. vl 2001) i 281 023 eläjad vl 2020. Rahvahad (2010): [[venälaižed]] — 82,3 %, [[karjalaižed]] — 3,8 %, [[suomalaižed]] — 1,7 %, toižed rahvahad — 7,0 %, rahvahuden ozutandata — 5,2 %. Vn 2002 kaiken Venäman rahvahanlugemižen andmusiden mödhe Petroskoin eläjiden keskes 5 % oliba [[karjalaižed]] (20 % Karjalan karjalaižid), 2,8 % — [[suomalaižed]], 2,7 % — [[vaugedvenälaižed]], 2,3 % — [[ukrainalaižed]], 1 % — [[vepsläižed]] (Venäman vepsläižiden nelländez). == Kul'tur == [[Fail:Petrozavodsk 06-2017 img19 Karelian National Theatre.jpg|thumb|right|250px|[[Karjalan Tazovaldkundan Rahvahaline teatr|Rahvahaline teatr]] vn 2017 kezakus]] * '''Muzejad'''. Petroskoiš om koume surt muzejad: [[Kižimuzei]] (kaks' ekspozicijanzalad), [[Karjalan Tazovalkundan čomamahton muzei]], kudamb radab 1960 vodespäi, da [[Karjalan Tazovaldkundan Rahvahaline muzei]] (ende Karjalaine valdkundaline kodirandantedoline muzei), se radab vodespäi 1871. * '''Teatrad'''. Petroskoiš om viž professionališt teatrad: [[Karjalan valdukundaline tätüižteatr]] (alusenpanend 1935), «Tvorčeskaja masterskaja»-teatr (''Sädamižradjaine''), [[Ad-Liberum]]-teatr, [[Karjalan muzikaline teatr]]. [[Karjalan Tazovaldkundan Rahvahaline teatr]] radab vspäi 1931, se om Venäman üks'jäine suomenkeline teatr. * '''Kinoteatrad'''. Petroskoiš om 12 kinozalad: «Miraž» (kuz' kinozalad), «Pobeda» (''Vägestuz''), «Kalevala» da «VIP» (ned oma ühtes sauvuses), «Premjer» (kaks' kinozalad), «Atmosfer». * '''Filarmonii'''. [[Karjalan valdkundaline filarmonii]] om olmas vodespäi 1939. Simfonine orkestr da Venälaižiden rahvahaližiden soitoiden «Onego»-orkestr (''Änine'') ratas filarmonijas. == Openduz == [[Fail:Petrozavodsk 06-2017 img34 University.jpg|thumb|left|250px|PetrVU:n päkorpus vl 2017]] === Keskopenduz === Petroskoiš om nell'kümne openduzškolad (niiden keskes viž liceid da koume gimnazijad). Rahvahaline [[suomalaiž-ugrilaine škol]] om avaitud lidnas, siš opetas [[suomen kel'|suomen]], [[karjalan kel'|karjalan]] da [[vepsän kel'|vepsän]] kelid. Mugažo om 67 päivkodid lidnas. === Professionaline keskopenduz === Lidnan professionaližen opendusen aluzkundad: Petroskoin prezidentine kadetškol, jogiškol, tehnologijan i edheotaikundan<ref>[http://ktip-ptz.ru/ Petroskoin tehnologijan da edheotaikundan kolledžan sait (''ktip-ptz.ru'').] {{ref-ru}}</ref>, raudtetransportan, muzikan, medicine bazine, pedagogine i mašinansauvomižen kolledžad, lidnižandusen<ref>[http://ptgh.onego.ru/ Petroskoin lidnižandusen tehnikuman sait (''ptgh.onego.ru'').] {{ref-ru}}</ref>, mectehnine<ref>[http://lesteh10.ru/ Petroskoin mectehnižen tehnikuman sait (''lesteh10.ru'').] {{ref-ru}}</ref> i avtotransportine tehnikumad. === Üläopenduz === Petroskoiš om kaks' sijališt üläopendusen aluzkundad: * '''[[Petroskoin valdkundaline universitet]]''' vai '''PetrVU'''. Universitet om avainus vl 1940; tämbäi siš om 14 tedokundad da 18500 üläopenikad. Se om Karjalan kaikiš suremb korged škol. Baltijan meren suomalaiž-ugrilaižen filologijan da kul'turan tedokundas opetas [[suomen kel'|suomen]], [[karjalan kel'|karjalan]] da [[vepsän kel'|vepsän]] kelid. [[Karjalan valdkundaline pedagogine akademii]] (KVPA) radoi vodespäi 1931, se oli Karjalan kaikiš vanhembaks üläopendusen aluzkundaks. Akademijas oli ühesa tedokundad 4800 üläopenikanke. Vspäi 2013 om PetrVU:n palaks. * '''[[Petroskoin valdkundaline konservatorii Glazunovan nimed]]''' radab vodespäi 1967, siš om 565 üläopenikad. == Transport == Avtobusad, trolleibusad i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Om vezitransportan jonoid Änižedme, niiden kesken turistine Kižihesai. Rahvahidenkeskeine soda- da civiline Petroskoi-lendimport<ref>[http://karelavia.ru/ Petroskoi-lendimportan sait (''karelavia.ru'').] {{ref-ru}}</ref> (''PES / ULPB / ПТБ'', 66,4 tuh. passažiroid vl 2020) sijadase 12 kilometras lodeheze lidnan keskusespäi läz Besovec-küläd. Tehtas reisid Venäman lodehen järedoihe lidnoihe, Moskvha, Mustmeren lebutahoiže, mugažo Karjalan kahthe sijha. == Mel'heižtahod == [[Fail:Petrozavodsk 06-2017 img36 Railway station.jpg|thumb|right|200px|''Petroskoi''-päraudtestancijan ühthine nägu vl 2017]] * Änižen randird. Randirdal om äi mel'hetartujid avangardižid muštpachid. * Leninan torg (Kehker torg, 1775. voz'). * Kul'turan da Lebun puišt (1703. voz'). * Kafedraline [[Aleksandr Nevalaine|Aleksandr Nevalaižen]] päjumalanpert'. * Istorine fartal (Fedosovan ird, XIX da XX voz'sadad). * [[Leninan prospekt (Petroskoi)|Leninan prospekt]] da [[Gagarinan torg (Petroskoi)|Gagarinan torg]]: ** «Pohjoine»-adivpert' (1939. voz'). ** Raudtestancijan sauvuz (1955. voz'). ** Üläopenikoiden pukujo da «Molekul»-fontan (1997. voz'). * Karl Marksan prospekt. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Lenin Avenue 2, Petrozavodsk.jpg|Lidnan administracijan i Nevondkundan sauvuz (2019) Petrozavodsk 06-2017 img05 Zaretskoe Cemetery.jpg|Ristan Zdviženjan päjumalanpert', vn 2017 nägu Petrozavodsk 06-2017 img49 Onego Shipyard.jpg|Änižen laivansauvomižen da kohendusen tegim vl 2017 ПетрозаводскСпорткомплекс.jpg|«Lumi»-sportkompleks vl 2015 Airport Petrozavodsk Besovets 2020.jpg|Rahvahidenkeskeižen ''Petroskoi''-lendimportan aerovagzal, om letud vodele 2020 </gallery> == Sebruzlidnad == <div style="-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2;"> * {{LTU|#}} [[Alitus]], [[Litvanma]] (vn 2007 kül'mkuspäi) * {{BLR|#}} [[Brest]], [[Vaugedvenäma]] (sulaku 2002) * {{USA|#}} [[Dulut (Minnesot)|Dulut]], [[Minnesot]], [[Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad|AÜŠ]] (1987) * {{RUS|#}} [[Jaroslavl']], [[Jaroslavlin agj]], [[Venälaine Federacii]] (sügüz'ku 2003) * {{FIN|#}} [[Jogensu (lidn)|Jogensu]], [[Suomenma]] (1994) * {{RUS|#}} [[Kirovan rajon (Piter)|Kirovan rajon]], [[Piter]], [[Venälaine Federacii]] (viluku 1999) * {{FRA|#}} [[La-Rošel']], [[Francii]] (vn 1973 kül'mkuspäi) * {{NOR|#}} [[Mu i Ran]], [[Norvegii]] (kezaku 1992) * {{EST|#}} [[Narv (lidn)|Narv]], [[Estinma]] (2005) * {{UKR|#}} [[Nikolajev (Nikolajevan agj, Ukrain)|Nikolajev]], [[Ukrain]] (keväz'ku 2002) * {{DEU|#}} [[Noibrandenburg]], [[Meklenburg da Ezine Pomeranii]], [[Saksanma]] (1969) * {{RUS|#}} [[Surgut]], [[Hantin da Mansin avtonomine ümbrik]], [[Tümenin agj]], [[Venälaine Federacii]] (kezaku 2000) * {{DEU|#}} [[Tübingen]], [[Baden-Vürtemberg]], [[Saksanma]] (reduku 1989) * {{SWE|#}} [[Umeo]], [[Ročinma]] (eloku 1976) * {{ARM|#}} [[Vagaršapat]], [[Armenii]] (semendku 2004) * {{FIN|#}} [[Varkaus]], [[Suomenma]] (1965) </div> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://petrozavodsk-mo.ru/ Petroskoin lidnümbrikon administracijan portal (''petrozavodsk-mo.ru'').] (venäkelel) * [http://visitpetrozavodsk.ru/ Petroskoin turistine portal (''visitpetrozavodsk.ru'').] {{ref-ru}} {{ref-en}} {{Commons|Category:Petrozavodsk}} {{Karjalan Tazovaldkundan lidnad}} {{Venälaižen Federacijan subjektoiden pälidnad}} {{Hüvä kirjutuz}} {{Nece kirjutuz Vepsän Vikijas|[http://veps-kir.wikia.com/wiki/Петроской Петроской]}} [[Kategorii:Petroskoi| ]] [[Kategorii:Venäman lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Karjalan Tazovaldkund|*]] [[Kategorii:Karjalan Tazovaldkundan lidnad|*]] [[Kategorii:Karjalan Tazovaldkundan lidnümbrikod]] [[Kategorii:Änižröunan rajon|*]] [[Kategorii:Änine]] r91k2if9ru4bhe5sag4rhkspcwfp82u 0 1105 190474 182136 2026-10-11T13:52:02Z Asdexer240 17241 +šablon, eläjiden lugun aktualizacii 190474 wikitext text/x-wiki {{Rajon | Nimi = Änižröunan rajon<br />(Änižrandan rajon)<br />Прионежский район <small>(ven.)</small><br />Änižröunan piiri <small>(karj.)</small><br />Oniegan rannikon piiri <small>(livv.)</small><br />Äänisenrannan piiri <small>(suom.)</small> | Znam = Coat of Arms of Prionezhsky District.svg | Flag = Flag of Prionezhsky District.svg | Znam text = Änižröunan rajonan znam | Flag text = Änižröunan rajonan flag | Valdkund = Venäma | Pälidn = Petroskoi | Eläjiden lugu = 22,030 | Year = 2025 | Pind = 4,474.91 | Map = Location Of Prionezhsky District (Karelia).svg | Map width = }} '''Änižröunan''' vai '''Änižrandan rajon''' ({{lang-ru|Прионе́жский райо́н}}, {{lang-krl|Änižröunan piiri}}, {{lang-olo|Oniegan rannikon piiri}}, {{lang-fi|Äänisenrannan piiri}}) om [[Venäma|Venälaižen Federacijan]] [[Karjalan Tazovaldkund]]an municipaline ühtnik. Rajonan sijaduz om Karjalan Tazovaldkundan suvipolel da [[Änine|Änižjärven]] randal. Rajonan administrativine keskuz om [[Petroskoi]], se ei mülü rajonha. == Istorii == Änižröunan (Änižrandan) rajon om sätud vl 1927, elokun 29. päivän [[VCIK|VCIK:an]] käskön mödhe. Sil aigal Petroskoi-lidn tegi sen administrativižen keskusen funkcijoiden mödhe. Vodespäi 1941 vodehesai 1944 rajon oli anastadud Suomenman sodavägil (voinvägil). Vozil 1946 (2. sulaku) — 1963 (1. uhoku) [[Ladv (Karjalan Tazovaldkund)|Ladv-žilo]] oli rajonan administrativižeks keskuseks. Vl 1956 ühtištadihe [[Šoutarven rajon]]ad Änižröunan (Änižrandan) rajonanke. Vodelpäi 1994 (vodhesai 2005, municipaližhe administrativižhe reformhasai) Änižröunan (Änižrandan) rajonan suvipol' oli mülütadud [[Vepsän rahvahaline volost'|Vepsän rahvahaližhe volost'he]]. Se oli [[vepsläižed|vepsläižiden]] administrativižeks avtonomijaks. Volostin keskusen oli [[Šoutjärv'|Šoutarv]]. Nügüd' ned oma Šokšan, Šoutarven da Kaleigen (Kalajogen) vepsän küläkundad. == Geografijan andmused == Änižröunan (Änižrandan) rajonal om röunoid Venäman kudenke municipaliženke ühtnikanke: * [[Petroskoi|Petroskoin lidnümbrikonke]] pohjoižpäivnouzmal, * [[Medvežjegorskan rajon]]anke pohjoižpäivnouzmal i [[Pudožan rajon]]anke päivnouzmal Änižen kal't, * [[Leningradan agj]]an [[Kos'kenaluižen rajon|Kos'kenaluižen (Podporožjen) rajonanke]] suvel, * [[Präžan rahvahaline rajon|Präžan rahvahaliženke rajonanke]] päivlaskmal, * [[Kondopogan rajon]]anke pohjoižel. Rajonan pind — 4 475 nellikkilometrad (kaks'toštkümnenz' sija tazovaldkundas 18:späi). Joged mülüdas [[Änine|Änižjärven]] i [[Atlantine valdmeri|Atlantižen valdmeren]] basseinha. Klimat om [[ven vö|ven]] pehmed. Heinkun keskmäine lämuz om +16,0 C°, vilukun −10,0 C°. Londuseližed varad oma sauvondmaterialad ([[rugižkivi]], [[ozrikkivi]], [[gabrodiabaz]], [[sauvondkivi]]), [[mec]], [[kala]], [[vezi|reskvezi]]. == Administrativiž-territorialine jagand == [[Fail:City Hall of Prionezhsky District.jpg|thumb|250px|Rajonan tobmuden pert' [[Petroskoi]]š vl 2019]] Vspäi 2005 rajonan territorii jagase koumetoštkümneks küläkundaks. # [[Derevänkan küläkund]] ({{lang-ru|Деревянкское сельское поселение}}) #* [[Derevänk]] (ven.: ''Деревянка'') #* [[Päžievan Sel'g]] (ven.: ''Пяжиева Сельга'') # [[Därvenojan küläkund]] (ven.: ''Деревянское сельское поселение'') #* [[Därvenoja]] (ven.: ''Деревянное'') #* [[Orzegan stancii]] (ven.: ''ст. Орзега'') #* [[Pedasel'g]] (ven.: ''Педасельга'') #* [[Uja]] (ven.: ''Уя'') #* [[Užesel'g]] (ven.: ''Ужесельга'') # [[Garnizonan küläkund]] (ven.: ''Гарнизонное сельское поселение'') #* [[Čalna-1|Čalna-1 vai Besovecan garnizon]] (ven.: ''Чална-1, Гарнизон Бесовец'') #* [[Porožek|Porožek vai Kos'kut]] (ven.: ''Порожек'') # [[Kaleigan vepsän küläkund|Kaleigan (Kalajogen) vepsän küläkund]] (ven.: ''Рыборецкое вепсское сельское поселение'') #* [[Kaleig|Kaleig (Kalajogi)]] (ven.: ''Рыбрека'') #* [[Kaskez]] (ven.: ''Каскесручей'', ''Каскеза'') #* [[Toižeg]] (ven.: ''Другая Река'') # [[Ladvan küläkund]] (ven.: ''Ладвинское сельское поселение'') #* [[Ladv (Karjalan Tazovaldkund)|Ladv]] (ven.: ''Ладва'') #* [[Puht]] (ven.: ''Пухта'') # [[Ladva-Vetkan küläkund]] (ven.: ''Ладва-Веткинское сельское поселение'') #* [[Ladva-Vetk]] (ven.: ''Ладва-Ветка'') #* [[Nirkin stancii]] (ven.: ''ст. Нырки'') #* [[Taržepol']] (ven.: ''Таржеполь'') # [[Meliorativnijan küläkund]] (ven.: ''Мелиоративное сельское поселение'') #* [[Meliorativnii]] (ven.: ''Мелиоративный'') # [[Pajan küläkund]] (ven.: ''Пайское сельское поселение'') #* [[Pai (žilo)|Pai]] (ven.: ''Пай'') #* [[Revsel'g]] (ven.: ''Ревсельга'') # [[Šujan küläkund (Karjal)|Šujan küläkund]] (ven.: ''Шуйское сельское поселение'') #* [[Šui (Karjalan Tazovaldkund)|Šui]] (ven.: ''Шуя'') #* [[Besovec]] (ven.: ''Бесовец'') #* [[Careviči]] (ven.: ''Царевичи'') #* [[Karjalaine Külä]] (ven.: ''Карельская Деревня'') #* [[Kosalm]] (ven.: ''Косалма'') #* [[Matkači]] (ven.: ''Маткачи'') #* [[Namoevo]] (ven.: ''Намоево'') #* [[Šujan Čup]] (ven.: ''Шуйская Чупа'') #* [[Šujan stancii]] (ven.: ''ст. Шуйская'') #* [[Verhov'je]] (ven.: ''Верховье'') # [[Zaozer'jen küläkund]] (ven.: ''Заозерское сельское поселение'') #* [[Zaozer'je]] (ven.: ''Заозерье'') #* [[Jalgub]] (ven.: ''Ялгуба'') #* [[Koivuižed Sildad]] (ven.: ''Берёзовые Мосты'') #* [[Sujsar']] (ven.: ''Суйсарь'') #* [[Sujsar' Sarel]] (ven.: ''Суйсарь на острове'') # [[Uden Vilgan küläkund]] (ven.: ''Нововилговское сельское поселение'') #* [[Uz' Vilg]] (ven.: ''Новая Вилга'') #* [[Lososinnoje]] (ven.: ''Лососинное'') #* [[Mašezero]] (ven.: ''Машезеро'') #* [[Polovin]] (ven.: ''Половина'') #* [[Uz' Lososinnoje]] (ven.: ''Новое Лососинное'') #* [[Vilg]] (ven.: ''Вилга'') # [[Šokšun vepsän küläkund]] (ven.: ''Шокшинское вепсское сельское поселение'') #* [[Kvarcitkülä]] (ven.: ''Кварцитный'') #* [[D'äšarv]] (ven.: ''Яшезеро'') #* [[Šokš]] (ven.: ''Шокша'') #* [[Ustii]] (ven.: ''Устье'') # [[Šoutarven vepsän küläkund]] (ven.: ''Шёлтозерское вепсское сельское поселение'') #* [[Šoutjärv']] (ven.: ''Шёлтозеро'') #* [[Išan']] (ven.: ''Ишанино'') #* [[Matfejansel'g]] (ven.: ''Матвеева Сельга'') #* [[Mecantaga]] (ven.: ''Залесье'') #* [[Mägikülä]] (ven.: ''Горное Шёлтозеро'') #* [[Vehkoi]] (ven.: ''Вехручей'') == Eläjad == Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 18 597 ristitud, vn 2010 — 21 502 ristitud, vn 2021 — 22 351 ristitud. Kaik om 51 eländpunktad rajonas (vl 2005), niiden kesken 16 külänvuittušt žilod, üks' raudtestancii kaikenaigaiženke ristitištonke, üks' raudteseižutezpunkt kaikenaigaiženke ristitištonke da 33 küläd. Toižed znamasižed eländpunktad oma [[Šui (Karjalan Tazovaldkund)|Šui]]-žilo (3,3 tuh. rist. vl 2013), [[Meliorativnii]]-žilo (2,3 tuh. rist. vl 2016) da [[Ladv (Karjalan Tazovaldkund)|Ladv]]-žilo (2,2 tuh. rist. vl 2016). == Irdkosketused == * [http://prionego.ru/ Änižröunan (Änižrandan) rajonan oficialine sait (''prionego.ru'').] (venäkelel) * [http://gov.karelia.ru/gov/Regions/prioneg.html Änižröunan (Änižrandan) rajon Karjalan Tazovaldkundan oficialižel ''gov.karelia.ru''-saital.] (venäkelel) {{Vepsän küläd Karjalan Tazovaldkundan Änižröunan rajonas}} {{Änižröunan rajon}} {{Karjalan Tazovaldkundan rajonad}} [[Kategorii:Änižröunan rajon| ]] 06ircnr0s0umq1br2970stpnn7kcudm 0 1432 190468 182130 2026-10-11T13:42:16Z Asdexer240 17241 eläjiden lugun aktualizacii 190468 wikitext text/x-wiki {{Rajon | Nimi = Präžan rahvahaline rajon<br />Пряжинский национальный район <small>(ven.)</small><br />Priäžän kanzalline piiri <small>(karj.)</small><br />Prääsän kansallinen piiri <small>(suom.)</small> | Znam = Coat of Arms of Pryazhinsky District.svg | Flag = | Znam text = Präžan rajonan znam | Flag text = | Valdkund = Venäma | Pälidn = Präž | Eläjiden lugu = 11,689 | Year = 2025 | Pind = 6,394.80 | Map = Location Of Pryazhinsky District (Karelia).svg | Map width = }} '''Präžan rahvahaline rajon''' ({{lang-ru|Пря́жинский национа́льный райо́н}}, [[karjalan keled]]: ''Priäžän kanzalline piiri'', [[suomen kel'|suomeks]]: ''Prääsän kansallinen piiri'') om [[Venäma|Venälaižen Federacijan]] [[Karjalan Tazovaldkund]]an municipaline ühtnik. Administrativine keskuz om lidnanvuitte [[Präž]]-žilo. == Istorii == Rajon om sätud vl 1930, uhokun 28. päivän [[VCIK|VCIK:an]] käskön mödhe, ühtištadihe Pühäjärven i Sämjärven rajonid. Vozil 1941−1944 Suomenman sodaväged oliba rajonas. Vspäi 1956 enččen Vedljärven rajonan territorii mülüb Präžan rajonha päiči Tigvjärven küläkundas. Vozil 1963−1966 Präžan rajonan territorii mülüi [[Änižröunan rajon]]ha. Vn 2008 redukun 7. päiväspäi rajonan nimi om «rahvahaline»-sananke rajonan Nevondkundan pätandan mödhe. == Geografijan andmused == Präžan rahvahaline rajon om Karjalan Tazovaldkundan suvine taho. Pind — 6 395 nellikkilometrad (kümnenz' sija tazovaldkundas 18:späi), saum vezid om 9,4 % (600 km²). Om röunoid Venäman kudenke rajonanke: * päivnouzmas [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Änižröunan rajon]]anke; * suves [[Leningradan agj]]an [[Kos'kenaluižen rajon]]anke; * suves da suvipäivlaskmas [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Olonecan rahvahaline rajon|Oloncan rahvahaliženke rajonanke]]; * päivlaskmas [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Pit'krandan rajon]]anke; * päivlaskmas da lodehes [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Sojärven rajon]]anke; * pohjoižes [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Kondopogan rajon]]anke. Reljef om kukhikaz mecakaz sodunu tazangišt. Joged mülüdas [[Atlantine valdmeri|Atlantižen valdmeren]] basseinha, erigoitai pird [[Änine|Änižen]] i [[Ladog]]an basseinoiden keskes läbitab rajonan territorijad. Znamasine järv om [[Sämjärv]] ({{lang-ru|Сямозеро}}) 266 km² pindanke rajonan pohjoižes. Klimat om [[ven vö|ven]] pehmed. Heinkun keskmäine lämuz om +16,3 C°, vilukun −10,7 C°. Londuseližed varad oma [[turbaz]], sauvondmaterialad ([[rugižkivi]], [[ozrikkivi]], [[mramor]], [[sauvondkivi]], [[savi]]), [[mec]], [[kala]], [[vezi|reskvezi]]. Vspäi 2005 rajonan territorii jagase sečemeks municipaližeks ühtnikaks: üks' lidnankund da kuz' küläkundad. == Eläjad == Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 18 224 ristitud, vn 2010 — 14 664 ristitud, vn 2021 — 12 069 ristitud. Kaik om 82 eländpunktad rajonas (vl 2005), niiden kesken üks' lidnanvuitte žilo, 14 külänvuittušt žilod, koume raudtestancijad kaikenaigaiženke ristitištonke da 63 küläd. Toižed znamasižed eländpunktad oma [[Čaln]]-žilo (2,6 tuh. rist. vl 2013), [[Essoil]]-žilo (1,7 tuh. rist. vl 2013) da [[Matrosad]]-žilo (1,4 tuh. rist. vl 2016). Rahvahad (enamba 5 % vn 2002 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe): [[venälaižed]] — 46 %, [[karjalaižed]] — 37 %, [[suomalaižed]] — 6 %, [[vaugedvenälaižed]] — 5 %, toižed rahvahad — 6 %. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://pryazha.org/ Präžan rahvahaližen rajonan oficialine sait (''pryazha.org'').] (venäkelel) * [http://www.gov.karelia.ru/gov/Regions/Praja/index.html Präžan rahvahaline rajon Karjalan Tazovaldkundan oficialižel ''gov.karelia.ru''-saital.] (venäkelel) {{Karjalan Tazovaldkundan rajonad}} [[Kategorii:Präžan rahvahaline rajon| ]] 20dw9tanwyxeyk2pnd5gifkjjmle99b 190469 190468 2026-10-11T13:44:24Z Asdexer240 17241 +šablonad 190469 wikitext text/x-wiki {{Rajon | Nimi = Präžan rahvahaline rajon<br />Пряжинский национальный район <small>(ven.)</small><br />Priäžän kanzalline piiri <small>(karj.)</small><br />Prääsän kansallinen piiri <small>(suom.)</small> | Znam = Coat of Arms of Pryazhinsky District.svg | Flag = | Znam text = Präžan rajonan znam | Flag text = | Valdkund = Venäma | Pälidn = Präž | Eläjiden lugu = 11,689 | Year = 2025 | Pind = 6,394.80 | Map = Location Of Pryazhinsky District (Karelia).svg | Map width = }} '''Präžan rahvahaline rajon''' ({{lang-ru|Пря́жинский национа́льный райо́н}}, {{lang-krl|Priäžän kanzalline piiri}}, {{lang-fi|Prääsän kansallinen piiri}}) om [[Venäma|Venälaižen Federacijan]] [[Karjalan Tazovaldkund]]an municipaline ühtnik. Administrativine keskuz om lidnanvuitte [[Präž]]-žilo. == Istorii == Rajon om sätud vl 1930, uhokun 28. päivän [[VCIK|VCIK:an]] käskön mödhe, ühtištadihe Pühäjärven i Sämjärven rajonid. Vozil 1941−1944 Suomenman sodaväged oliba rajonas. Vspäi 1956 enččen Vedljärven rajonan territorii mülüb Präžan rajonha päiči Tigvjärven küläkundas. Vozil 1963−1966 Präžan rajonan territorii mülüi [[Änižröunan rajon]]ha. Vn 2008 redukun 7. päiväspäi rajonan nimi om «rahvahaline»-sananke rajonan Nevondkundan pätandan mödhe. == Geografijan andmused == Präžan rahvahaline rajon om Karjalan Tazovaldkundan suvine taho. Pind — 6 395 nellikkilometrad (kümnenz' sija tazovaldkundas 18:späi), saum vezid om 9,4 % (600 km²). Om röunoid Venäman kudenke rajonanke: * päivnouzmas [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Änižröunan rajon]]anke; * suves [[Leningradan agj]]an [[Kos'kenaluižen rajon]]anke; * suves da suvipäivlaskmas [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Olonecan rahvahaline rajon|Oloncan rahvahaliženke rajonanke]]; * päivlaskmas [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Pit'krandan rajon]]anke; * päivlaskmas da lodehes [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Sojärven rajon]]anke; * pohjoižes [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Kondopogan rajon]]anke. Reljef om kukhikaz mecakaz sodunu tazangišt. Joged mülüdas [[Atlantine valdmeri|Atlantižen valdmeren]] basseinha, erigoitai pird [[Änine|Änižen]] i [[Ladog]]an basseinoiden keskes läbitab rajonan territorijad. Znamasine järv om [[Sämjärv]] ({{lang-ru|Сямозеро}}) 266 km² pindanke rajonan pohjoižes. Klimat om [[ven vö|ven]] pehmed. Heinkun keskmäine lämuz om +16,3 C°, vilukun −10,7 C°. Londuseližed varad oma [[turbaz]], sauvondmaterialad ([[rugižkivi]], [[ozrikkivi]], [[mramor]], [[sauvondkivi]], [[savi]]), [[mec]], [[kala]], [[vezi|reskvezi]]. Vspäi 2005 rajonan territorii jagase sečemeks municipaližeks ühtnikaks: üks' lidnankund da kuz' küläkundad. == Eläjad == Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 18 224 ristitud, vn 2010 — 14 664 ristitud, vn 2021 — 12 069 ristitud. Kaik om 82 eländpunktad rajonas (vl 2005), niiden kesken üks' lidnanvuitte žilo, 14 külänvuittušt žilod, koume raudtestancijad kaikenaigaiženke ristitištonke da 63 küläd. Toižed znamasižed eländpunktad oma [[Čaln]]-žilo (2,6 tuh. rist. vl 2013), [[Essoil]]-žilo (1,7 tuh. rist. vl 2013) da [[Matrosad]]-žilo (1,4 tuh. rist. vl 2016). Rahvahad (enamba 5 % vn 2002 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe): [[venälaižed]] — 46 %, [[karjalaižed]] — 37 %, [[suomalaižed]] — 6 %, [[vaugedvenälaižed]] — 5 %, toižed rahvahad — 6 %. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://pryazha.org/ Präžan rahvahaližen rajonan oficialine sait (''pryazha.org'').] (venäkelel) * [http://www.gov.karelia.ru/gov/Regions/Praja/index.html Präžan rahvahaline rajon Karjalan Tazovaldkundan oficialižel ''gov.karelia.ru''-saital.] (venäkelel) {{Karjalan Tazovaldkundan rajonad}} [[Kategorii:Präžan rahvahaline rajon| ]] 0ej8cqaylkfccukk5ggn624js4ce1u1 190475 190469 2026-10-11T16:08:27Z Koiravva 1717 tobmuz+ 190475 wikitext text/x-wiki {{Rajon | Nimi = Präžan rahvahaline rajon<br />Пряжинский национальный район <small>(ven.)</small><br />Priäžän kanzalline piiri <small>(karj.)</small><br />Prääsän kansallinen piiri <small>(suom.)</small> | Znam = Coat of Arms of Pryazhinsky District.svg | Flag = | Znam text = Präžan rajonan znam | Flag text = | Valdkund = Venäma | Pälidn = Präž | Eläjiden lugu = 11,689 | Year = 2025 | Pind = 6,394.80 | Map = Location Of Pryazhinsky District (Karelia).svg | Map width = }} '''Präžan rahvahaline rajon''' ({{lang-ru|Пря́жинский национа́льный райо́н}}, {{lang-krl|Priäžän kanzalline piiri}}, {{lang-fi|Prääsän kansallinen piiri}}) om [[Venäma|Venälaižen Federacijan]] [[Karjalan Tazovaldkund]]an municipaline ühtnik. Administrativine keskuz om lidnanvuitte [[Präž]]-žilo. == Istorii == Rajon om sätud vl 1930, uhokun 28. päivän [[VCIK|VCIK:an]] käskön mödhe, ühtištadihe Pühäjärven i Sämjärven rajonid. Vozil 1941−1944 Suomenman sodaväged oliba rajonas. Vspäi 1956 enččen Vedljärven rajonan territorii mülüb Präžan rajonha päiči Tigvjärven küläkundas. Vozil 1963−1966 Präžan rajonan territorii mülüi [[Änižröunan rajon]]ha. Vn 2008 redukun 7. päiväspäi rajonan nimi om «rahvahaline»-sananke rajonan Nevondkundan pätandan mödhe. == Geografijan andmused == Präžan rahvahaline rajon om Karjalan Tazovaldkundan suvine taho. Pind — 6 395 nellikkilometrad (kümnenz' sija tazovaldkundas 18:späi), saum vezid om 9,4 % (600 km²). Om röunoid Venäman kudenke rajonanke: * päivnouzmas [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Änižröunan rajon]]anke; * suves [[Leningradan agj]]an [[Kos'kenaluižen rajon]]anke; * suves da suvipäivlaskmas [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Olonecan rahvahaline rajon|Oloncan rahvahaliženke rajonanke]]; * päivlaskmas [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Pit'krandan rajon]]anke; * päivlaskmas da lodehes [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Sojärven rajon]]anke; * pohjoižes [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Kondopogan rajon]]anke. Reljef om kukhikaz mecakaz sodunu tazangišt. Joged mülüdas [[Atlantine valdmeri|Atlantižen valdmeren]] basseinha, erigoitai pird [[Änine|Änižen]] i [[Ladog]]an basseinoiden keskes läbitab rajonan territorijad. Znamasine järv om [[Sämjärv]] ({{lang-ru|Сямозеро}}) 266 km² pindanke rajonan pohjoižes. Klimat om [[ven vö|ven]] pehmed. Heinkun keskmäine lämuz om +16,3 C°, vilukun −10,7 C°. Londuseližed varad oma [[turbaz]], sauvondmaterialad ([[rugižkivi]], [[ozrikkivi]], [[mramor]], [[sauvondkivi]], [[savi]]), [[mec]], [[kala]], [[vezi|reskvezi]]. == Tobmuz == Vspäi 2005 rajonan territorii jagase sečemeks municipaližeks ühtnikaks: üks' lidnankund da kuz' küläkundad. Rajonan tobmuden pämez' om sen Nevondkundan ezimez'. Dmitrii Bujevič otab Nevondkundan ezimehen radnikust vn 2023 sügüz'kun 21. päiväspäi. Edeline Nevondkundan ezimez' om Andrei Orehanov. Administracijan pämez' om Oksana Gavroš vn 2019 redukun 1. päiväspäi. == Eläjad == Vn 1989 nevondkundaližen rahvahanlugemižen mödhe rajonan ristitišt oli 22,880 eläjad. Vn 2002 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 18,224 ristitud, vn 2010 — 14,664 ristitud, vn 2021 — 12,069 ristitud. Rahvahad (enamba 5 % vn 2002 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe): [[venälaižed]] — 46 %, [[karjalaižed]] — 37 %, [[suomalaižed]] — 6 %, [[vaugedvenälaižed]] — 5 %, toižed rahvahad — 6 %. Kaik om 82 eländpunktad rajonas (vl 2005), niiden kesken üks' lidnanvuitte žilo, 14 külänvuittušt žilod, koume raudtestancijad kaikenaigaiženke ristitištonke da 63 küläd. Toižed znamasižed eländpunktad oma [[Čaln]]-žilo (2,6 tuh. rist. vl 2013), [[Essoil]]-žilo (1,7 tuh. rist. vl 2013) da [[Matrosad]]-žilo (1,4 tuh. rist. vl 2016). == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://pryazha.org/ Präžan rahvahaližen rajonan oficialine sait (''pryazha.org'').] (venäkelel) * [http://www.gov.karelia.ru/gov/Regions/Praja/index.html Präžan rahvahaline rajon Karjalan Tazovaldkundan oficialižel ''gov.karelia.ru''-saital.] (venäkelel) {{Karjalan Tazovaldkundan rajonad}} [[Kategorii:Präžan rahvahaline rajon| ]] 6aszhv6ajyh9rn4tf9yoq0q6e9fuqmf 0 1434 190461 182062 2026-10-11T13:33:19Z Asdexer240 17241 eläjiden lugun aktualizacii 190461 wikitext text/x-wiki {{Rajon | Nimi = Kondopogan rajon<br />Кондопожский район <small>(ven.)</small><br />Kontupohjan piiri <small>(suom.)</small> | Znam = Coat of Arms of Kondopozhsky District.svg | Flag = Flag of Kondopozhsky District.svg | Znam text = Kondopogan rajonan znam | Flag text = Kondopogan rajonan flag | Valdkund = Venäma | Pälidn = Kondopog | Eläjiden lugu = 30,930 | Year = 2025 | Pind = 5,951.48<ref>[http://amsu.kondopoga.ru/24663/24653/ Общие сведения о районе (Ühthižed andmused rajonas). — Kondopogan municipaline rajon (amsu.kondopoga.ru).] {{ref-ru}}</ref> | Map = Location Of Kondopozhsky District (Karelia).svg | Map width = }} '''Kondopogan rajon''' ({{lang-ru|Кондопо́жский райо́н}}, {{lang-fi|Kontupohjan piiri}}) om [[Venäma|Venälaižen Federacijan]] [[Karjalan Tazovaldkund]]an municipaline ühtnik. Administrativine keskuz om [[Kondopog]]-lidn (mülüb rajonha vspäi 2005). Siš eläb rajonan ristitišton nell' videndest. == Istorii == Rajon om sädud vl 1927, elokun 29. päivän [[VCIK|VCIK:an]] käskön mödhe. Kondopog-radnikžilo kändihe sen keskuseks. Vspäi 1941 (reduku) vhesai 1944 (kezaku) Suomenman sodaväged oliba rajonas. Sodan jäl'ghe udessündutihe rajonan ižandust. Sid' se eli lujas diversifikacijas läbi. == Geografijan andmused == Kondopogan rajon om Karjalan Tazovaldkundan suvine taho. Pind — 5 951,48 nellikkilometrad (üks'toštkümnenz' sija tazovaldkundas 18:späi), saum vezid om videndez-nelländez. Mec (pedai, kuz') kazvab territorijan enambuses (enamba 70 %). Om röunoid [[Karjalan Tazovaldkund]]an nellänke rajonanke: * pohjoižes da päivnouzmas [[Medvežjegorskan rajon]]anke; * suves [[Änižröunan rajon]]anke da [[Präžan rahvahaline rajon|Präžan rahvahaliženke rajonanke]]; * päivlaskmas [[Sojärven rajon]]anke. Joged mülüdas [[Atlantine valdmeri|Atlantižen valdmeren]] basseinha. [[Änine]] lainištab rajonan päivnouzmaižid randoid. [[Kivač]]-vezilanktend sijadase rajonas. Klimat om [[ven vö|ven]] pehmed. Heinkun keskmäine lämuz om +16,4 C°, vilukun −10,9 C°. Londuseližed varad oma [[titan (himine element)|titankivend]], sauvondmaterialad ([[rugižkivi]], [[ozrikkivi]], [[diabaz]], [[šungit]], [[porfirit]], [[lete]]), [[dolomit]], [[mec]], [[kala]], [[vezi|reskvezi]], [[gidroenergii]]. Vspäi 2005 rajonan territorii jagase ühesaks municipaližeks ühtnikaks: üks' lidnankund da kahesa küläkundad. == Eläjad == Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 9 719 ristitud (44 582 Kondopoganke), vl 2010 — 41 114 ristitud (8 127 Kondopogata). Kaik om 78 eländpunktad rajonas (vl 2005), niiden kesken üks' lidn, 13 žilod, nell' žilod raudtestancijanno da 60 küläd. Toižed znamasižed eländpunktad oma [[Kendjärvi]]-žilo (1,5 tuh. rist. vl 2013), [[Jänišpol']]-žilo (1,1 tuh. rist. vl 2013) da [[Hirvas]]-žilo (1,0 tuh. rist. vl 2013). == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://amsu.kondopoga.ru/ Kondopogan rajonan oficialine sait (''amsu.kondopoga.ru'').] {{ref-ru}} * [http://www.gov.karelia.ru/Regions/kondopoga.html Kondopogan rajon Karjalan Tazovaldkundan oficialižel ''gov.karelia.ru''-saital.] {{ref-ru}} {{Karjalan Tazovaldkundan rajonad}} [[Kategorii:Kondopogan rajon| ]] 4i4e04j69a8lgh2arqerw56fwoff6js 0 1435 190466 182129 2026-10-11T13:39:14Z Asdexer240 17241 eläjiden lugun aktualizacii 190466 wikitext text/x-wiki {{Rajon | Nimi = Anusan rahvahaline rajon<br />Олонецкий национальный район <small>(ven.)</small><br />Anuksen kanzalline piiri <small>(livv.)</small><br />Aunuksen kansallinen piiri <small>(suom.)</small> | Znam = Coat of Arms of Olonetsky District.svg | Flag = Flag of Olonetsky District.svg | Znam text = Anusan rahvahaližen rajonan znam | Flag text = Anusan rahvahaližen rajonan flag | Valdkund = Venäma | Pälidn = Anus (lidn) | Eläjiden lugu = 18,278 | Year = 2025 | Pind = 3,988.36 | Map = Location Of Olonetsky District (Karelia).svg | Map width = }} '''Anusan (Olonecan) rahvahaline rajon''' ({{lang-ru|Оло́нецкий национа́льный райо́н}}, {{lang-olo|Anuksen kanzalline piiri}}, {{lang-fi|Aunuksen kansallinen piiri}}) om [[Venäma|Venälaižen Federacijan]] municipaline ühtnik [[Karjalan Tazovaldkund]]an suves. Administrativine keskuz om [[Anus (lidn)|Anus-lidn]]. == Istorii == Rajon om sätud vl 1927, elokun 29. päivän [[VCIK|VCIK:an]] käskön mödhe. Vspäi 1930 enččen Vidlican rajonan territorii mülüb Olonecan rajonha. Vozil 1941−1944 Suomenman sodaväged oliba rajonas. Vspäi 2004 rajonan oficialine nimituz om «rahvahaline»-sananke. == Geografijan andmused == Olonecan rahvahaline rajon om Karjalan Tazovaldkundan suvine taho. Pind — 3 988 nellikkilometrad (nell'toštkümnenz' sija tazovaldkundas 18:späi). [[Mec]]ad da [[so]]d ottas territorijan ühesad kümnendest. Kavag'mecad oma enambuses (78 %), sidä kesken [[pedai|pedajikod]] oma levitadud (53 %). Om röunoid Venäman nellänke rajonanke: * päivnouzmas [[Leningradan agj]]an [[Kos'kenaluižen rajon]]anke; * suvipäivnouzmas [[Leningradan agj]]an [[Pöudon rajon]]anke. * lodehes [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Pit'krandan rajon]]anke; * pohjoižes da pohjoižpäivnouzmas [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Präžan rahvahaline rajon|Präžan rahvahaliženke rajonanke]]. [[Ladog]] lainištab rajonan suvipäivlaskmaižid randoid läz 120 km pitte. Reljef om tazo tobjimalaz, om ülüzid pohjoižes i päivnouzmas. Kaikiš korktemb čokkoim om Raudasine-mägi ({{lang-ru|Железная}}) 97 m kortte valdmeren pindan päl. Joged mülüdas [[Ladog]]an da [[Atlantine valdmeri|Atlantižen valdmeren]] basseinha. Kaik om 11 joged i 49 järved rajonas. Klimat om [[ven vö|ven]] pehmed. Heinkun keskmäine lämuz om +16,5 C°, vilukun −9,9 C°. Paneb sadegid 584 mm vodes. Londuseližed varad oma [[turbaz]], sauvondmaterialad ([[savi|saved]], [[lete|letked]], [[gravii]]), mineraline muju (mars-umbr), [[mec]], [[kala]], [[vezi|reskvezi]]. Vspäi 2005 rajonan territorii jagase kümneks municipaližeks ühtnikaks: üks' lidnankund da ühesa küläkundad. == Eläjad == Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 27 034 ristitud, vn 2010 — 23 124 ristitud, vn 2021 — 19 011 ristitud. Kaik 65 eländpunktad om rajonas (vl 2005), niiden kesken üks' lidn, kahesa külänvuittušt žilod da 56 küläd. Toižed znamasižed eländpunktad oma [[Il'jinskii]]-žilo (2,8 tuh. rist. vl 2013), [[Vidlic]]-žilo (1,6 tuh. rist. vl 2013) da [[Tuks]]-külä (1,1 tuh. rist. vl 2015). == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.olon-rayon.ru/ Anusan rahvahaližen rajonan oficialine sait (''olon-rayon.ru'').] (venäkelel) * [http://gov.karelia.ru/gov/Regions/olonets_info.html Anusan rahvahaline rajon Karjalan Tazovaldkundan oficialižel ''gov.karelia.ru''-saital.] (venäkelel) {{Karjalan Tazovaldkundan rajonad}} [[Kategorii:Anusan rahvahaline rajon| ]] 9l1yom87iczdhk5iv5n237uhoaqsls7 0 1436 190467 182038 2026-10-11T13:41:31Z Asdexer240 17241 eläjiden lugun aktualizacii 190467 wikitext text/x-wiki {{Rajon | Nimi = Pit'krandan rajon<br />Питкярантский район <small>(ven.)</small><br />Pitkärannan piiri <small>(suom.)</small> | Znam = Coat of Arms of Pitkyarantsky District.svg | Flag = Flag of Pitkyarantsky District.svg | Znam text = Pit'krandan rajonan znam | Flag text = Pit'krandan rajonan flag | Valdkund = Venäma | Pälidn = Pit'krand | Eläjiden lugu = 14,322 | Year = 2025 | Pind = 2,254 | Map = Location Of Pitkyarantsky District (Karelia).svg | Map width = }} '''Pit'krandan rajon''' ([[venäkel'|venäkelel]]: ''Питкярантский район'', {{lang-fi|Pitkärannan piiri}}) om municipaline ühtnik [[Karjalan Tazovaldkund]]as, [[Venäma|Venälaižes Federacijas]]. Administrativine keskuz om [[Pit'krand]]-lidn. Siš eläb rajonan ristitišton nell' seičemendest. == Geografijan andmused == Pit'krandan rajon om Karjalan Tazovaldkundan suvipäivlaskmaine taho. Pind — 2 254 nellikkilometrad (15nz' sija tazovaldkundas 18späi). Om röunoid [[Karjalan Tazovaldkund]]an nellänke rajonanke: * päivlaskmas da lodehes [[Sortavalan rajon]]anke; * pohjoižpäivnouzmas [[Sojärven rajon]]anke; * päivnouzmas [[Präžan rahvahaline rajon|Präžan rahvahaližen rajonanke]]; * suvipäivnouzmas [[Olonecan rahvahaline rajon|Olonecan rahvahaližen rajonanke]]. Joged mülüdas [[Atlantine valdmeri|Atlantižen valdmeren]] basseinha, kaik ned oma lühüdad da kohubad. [[Ladog]] lainištab rajonan suvipäivlaskmaižid randoid. Sen ližaks, läz kaht sadad penid järvid om olmas rajonas. Londuseližed varad oma [[äimetalližed kivendod]] (vas'k, tin, raud), [[uran (himine element)|urankivend]], sauvondmaterialad ([[rugižkivi]], [[ozrikkivi]], [[špat]], [[šebin']]), [[pol'kalližarvoižed kived]] (granatad), [[mec]], [[vezi|reskvezi]]. Vspäi 2005 rajonan territorii jagase videks municipaližeks ühtnikaks: üks' lidnankund da nell' küläkundad. == Eläjad == Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 23 844 ristitud, vl 2010 — 19 895 ristitud. Kaik om 36 eländpunktad rajonas (vl 2005), niiden kesken üks' lidn, viž žilod, üks' raudtestancii da 29 küläd. Toižed znamasižed eländpunktad oma [[Läskel']]-žilo (2,9 tuh. rist. vl 2013) da [[Salmi]]-žilo (2,2 tuh. rist. vl 2013). == Irdkosketused == * [http://admin.pit.su/ Pit'krandan rajonan oficialine sait (''admin.pit.su'').] {{ref-ru}} * [http://www.gov.karelia.ru/Regions/pitkyaranta_inf.html Pit'krandan rajon Karjalan Tazovaldkundan oficialižel ''gov.karelia.ru''-saital.] (venäkelel) {{Karjalan Tazovaldkundan rajonad}} [[Kategorii:Pit'krandan rajon| ]] 1t7xsggqbchjgpb4s6ygshzcb6nhsbp 0 1437 190472 182133 2026-10-11T13:49:15Z Asdexer240 17241 eläjiden lugun aktualizacii 190472 wikitext text/x-wiki {{Rajon | Nimi = Sojärven rajon<br />Суоярвский район <small>(ven.)</small><br />Suojärven piiri <small>(suom.)</small><br />Suojärven kunta <small>(livv.)</small> | Znam = Coat of Arms of Suoyarvsky District.svg | Flag = Flag of Suoyarvsky District.svg | Znam text = Sojärven rajonan znam | Flag text = Sojärven rajonan flag | Valdkund = Venäma | Pälidn = Sojärv (lidn) | Eläjiden lugu = 11,750 | Year = 2025 | Pind = 13,713.72<ref>[http://suojarvi.ru/intro/ Характеристика района (Ühthižed tedod rajonas). — Sojärven municipaline rajon (''suojarvi.ru'').] {{ref-ru}}</ref> | Map = Location Of Suoyarvsky District (Karelia).svg | Map width = }} '''Sojärven rajon''' ({{lang-ru|Суоя́рвский райо́н}}, {{lang-fi|Suojärven piiri}}, {{lang-olo|Suojärven kunta}}) om municipaline ühtnik [[Karjalan Tazovaldkund]]as, [[Venäma|Venälaižes Federacijas]]. Administrativine keskuz om [[Sojärv (lidn)|Sojärv]]-lidn. Siš eläb rajonan ristitišton viž ühesandest. == Istorii == Rajon om sätud vn 1940 heinkus enččel [[Suomenma]]n territorijal, anttihe sidä [[Tal'vsoda]]n jäl'ghe. Sojärv-žilo kändihe lidnaks da rajonan keskuseks. Vozil 1941−1944 Suomenman sodaväged oliba rajonas. Vspäi 1957 enččen Petrovskan rajonan territorii om jagadud Sojärven da Kondopogan rajoniden keskes. Vl 1964 anttihe Veškelican küläkundad rajonha [[Änižröunan rajon]]aspäi. Vl 1982 sijatihe Gumarinon küläkundad rajonha [[Medvežjegorskan rajon]]aspäi. == Geografijan andmused == Sojärven rajon om Karjalan Tazovaldkundan suvipäivlaskmaine taho. Pind — 13 731 nellikkilometrad (koumanz' sija tazovaldkundas 18:späi). Om röunoid [[Suomenma]]nke da [[Karjalan Tazovaldkund]]an kudenke rajonanke: * päivnouzmmas [[Kondopogan rajon]]anke; * suvipäivnouzmas [[Präžan rahvahaline rajon|Präžan rahvahaliženke rajonanke]]; * suvipäivlaskmas [[Pit'krandan rajon|Pit'krandan]] i [[Sortavalan rajon|Sortavalan]] rajonidenke; * päivlaskmas [[Suomenma]]n [[Pohjoižkarjal]]-agjanke; * pohjoižes [[Mujezerskijan rajon]]anke; * pohjoižpäivnouzmas [[Medvežjegorskan rajon]]anke. Kaik om 1800 järved da 490 pen't joged rajonan territorijas. Joged mülüdas [[Atlantine valdmeri|Atlantižen valdmeren]] basseinha. Znamasižed järved oma [[Sojärv]] (58,6 km²), [[Salonjärv]] (46 km²) da [[Loimolanjärv]] (20,7 km²). Londuseližed varad oma [[turbaz]], [[nikel']], sauvondmaterialad ([[ozrikkivi]], rusked [[mramor]], [[gabrodiabaz]], [[savi|saved]], [[lete|letked]], [[gravii]]), [[pirit]], [[mec]], [[kala]], [[vezi|reskvezi]]. Vspäi 2005 rajonan territorii jagase videks municipaližeks ühtnikaks: üks' lidnankund da nell' küläkundad. == Eläjad == Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 24 028 ristitud, vn 2010 — 18 814 ristitud, vn 2021 — 13 078 ristitud. Kaik om 27 eländpunktad rajonas (vl 2005), niiden kesken üks' lidn, 18 külänvuittušt žilod, kaks' raudtestancijad kaikenaigaiženke ristitištonke da kuz' küläd. Toižed znamasižed eländpunktad oma [[Porosjärv]]-žilo (2,6 tuh. rist. vl 2013) da [[Naistenjärv]]-žilo (1,2 tuh. rist. vl 2013). == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://suojarvi.ru/ Sojärven rajonan oficialine sait (''suojarvi.ru'').] (venäkelel) * [http://gov.karelia.ru/Regions/suoyarvi.html Sojärven rajon Karjalan Tazovaldkundan oficialižel ''gov.karelia.ru''-saital.] (venäkelel) {{Karjalan Tazovaldkundan rajonad}} [[Kategorii:Sojärven rajon| ]] sghj7172sm5h8iymwwmjovol9pidhqw 0 1449 190473 182134 2026-10-11T13:50:00Z Asdexer240 17241 eläjiden lugun aktualizacii 190473 wikitext text/x-wiki {{Rajon | Nimi = Sortavalan rajon<br />Сортавальский район <small>(ven.)</small><br />Sortavalan piiri <small>(suom.)</small> | Znam = Coat of Arms of Sortavalsky District.svg | Flag = Flag of Sortavalsky District.svg | Znam text = Sortavalan rajonan znam | Flag text = Sortavalan rajonan flag | Valdkund = Venäma | Pälidn = Sortaval | Eläjiden lugu = 23,458 | Year = 2025 | Pind = 2,189.72<ref>[http://рк-сортавала.рф/city/index.php Общая информация по Сортавальскому муниципальному району (Ühthižed tedod Sortavalan municipaližes rajonas) //Sortavalan rajonan administracii (''рк-сортавала.рф'').] {{ref-ru}}</ref> | Map = Location Of Sortavalsky District (Karelia).svg | Map width = }} '''Sortavalan rajon''' ({{lang-ru|Сортава́льский райо́н}}, {{lang-fi|Sortavalan piiri}}) om municipaline ühtnik [[Karjalan Tazovaldkund]]as, [[Venäma|Venälaižes Federacijas]]. Administrativine keskuz om [[Sortaval]]-lidn. Siš eläb rajonan ristitišton koume videndest. == Istorii == Rajon om sätud vn 1940 heinkus enččel [[Suomenma]]n territorijal, anttihe sidä [[Tal'vsoda]]n jäl'ghe. Sortaval-lidn kändihe rajonan keskuseks. Vspäi 1941 (15. eloku) vhesai 1944 (sügüz'ku) Suomenman sodaväged oliba rajonan territorijal. Vn 1970 1. päiväl vilukud likvidiruihe rajonad, Sortaval kändihe lidnaks tazovaldkundan alištusenke. Sen-žo voden 22. päiväl tal'vkud erištadihe [[Lahdenpohjan rajon]]ad lidnale alištunudes territorijaspäi. Voziden 2003−2006 municipaližen reforman jäl'ghe Sortaval da sile alištunu territorii nimitaškanzihe Sortavalan rajonaks, udessündutihe sidä. Vspäi 1995 rahvahidenkeskeine [[Värtsil' (kontrol'punkt)|Värtsil'-kontrol'punkt]] sijadase Suomenman röunal ([[Niiral]]) rajonan pohjoižes. == Geografijan andmused == Sortavalan rajon om Karjalan Tazovaldkundan suvipäivlaskmaine taho. Pind — 2 190 nellikkilometrad (kuz'toštkümnenz' sija tazovaldkundas 18:späi). Om röunoid [[Suomenma]]nke da [[Karjalan Tazovaldkund]]an koumenke rajonanke: * pohjoižpäivnouzmas [[Sojärven rajon]]anke; * päivnouzmas da suvipäivnouzmas [[Pit'krandan rajon]]anke; * suvipäivlaskmas [[Lahdenpohjan rajon]]anke; * lodehes [[Suomenma]]n [[Pohjoižkarjal]]-agjanke, mugažo [[Suvikarjal]]-agjanke ([[Pühäjärv]]en randoil, [[Haapalampi]]n küläkund). Joged mülüdas [[Atlantine valdmeri|Atlantižen valdmeren]] basseinha. [[Ladog]] lainištab rajonan suvižid randoid, sen [[Valaam]]-sar' sarištonke mülüb rajonha. Toine järed järv om [[Jänisjärv]] rajonan pohjoižpäivnouzmaižel röunal. Klimat om [[ven vö|ven]] pehmed. Heinkun keskmäine lämuz om +15,9 C°, vilukun −9,1 C°. Londuseližed varad oma [[sauvondkivi]], [[mramor]], [[mec]], [[kala]], [[vezi|reskvezi]]. Vspäi 2005 rajonan territorii jagase videks municipaližeks ühtnikaks: koume lidnankundad da kaks' küläkundad. == Tobmuz == Käskusenandai tobmuz om Rajonan Nevondkund ({{lang-ru|Совет района}}) 15 ühtnijanke. Kaik rahvaz valičeb kundoiden ezitajid videks vodeks, sid' ezitajad valitas Rajonan Nevondkundan ühtnijoid. Kundoiden ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2013 8. päiväl sügüz'kud. [[Krupin Sergei|Sergei Krupin]] radab Rajonan Nevondkundan ezimehen da rajonan pämehen vn 2013 redukun 16. päiväspäi. Hän-žo tegeb [[Sortaval]]-lidnan pämehen velgusiden mödhe vn 2015 sügüz'kun 21. päiväspäi. Rajonan Nevondkundan ezitajad valitas rajonan pämest i rajonan administracijan pämest ičeze valdatusiden strokun lophusai. Vn 2009 tal'vkun 8. päiväspäi [[Gulevič Leonid|Leonid Gulevič]] om valitud i radab rajonan administracijan pämeheks kontraktan mödhe kahtenden strokun jäl'geten<ref>[http://рк-сортавала.рф/officials/index.php Руководители района (Rajonan ohjandajad). — Sortavalan rajonan oficialine sait (''рк-сортавала.рф'').] {{ref-ru}}</ref>. Kaks' varapämest oma hänele abhu. Kaik kahesa palakundad da 1 komitet alištudas rajonan administracijan pämehištole. == Eläjad == Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 35 596 ristitud, vn 2010 — 32 287 ristitud, vn 2021 — 24 121 ristitud. Kaik om 50 eländpunktad rajonas (vl 2005), niiden kesken üks' lidn, kaks' lidnanvuittušt žilod, 42 külänvuittušt žilod, kaks' žilod raudtestancijanno, kaks' sijašt, üks' külä da üks' futor. Toižed znamasižed eländpunktad oma lidnanvuiččed [[Värtsil']]-žilo (3,0 tuh. rist. vl 2016) da [[Helül']]-žilo (2,6 tuh. rist. vl 2016), mugažo külänvuitte [[Kaalamo]]-žilo (1,2 tuh. rist. vl 2013). Rahvahad (enamba 0,4 % vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe)<ref>[http://www.gov.karelia.ru/Regions/Info/sortavala_nac.html Справка об исторических, культурных, демографических и национальных особенностях Сортавальского района (Tedonandmine Sortavalan rajonan istorižiš, kul'turižiš, demografižiš da rahvahaližiš eriližusiš). — Karjalan Tazovaldkundan Ohjastuz (''gov.karelia.ru'').] {{ref-ru}}</ref>: [[venälaižed]] — 80,8 %, [[vaugedvenälaižed]] — 8,6 %, [[karjalaižed]] — 3,2 %, [[ukrainalaižed]] — 3,1 %, [[suomalaižed]] — 1,2 %, [[totarlaižed]] — 0,5 %, toižed rahvahad — 2,3 %, rahvahuden ozutandata — 0,3 %. Vl 2002 kaik 72 [[vepsläižed|vepsläšt]] eli rajonas (0,2 % sen ristitištospäi). == Ižanduz == Rajonan ižandusen päsarakod oma mramoran samine, šebnän pästand, mecan varhapanend, pumaterialan ümbriradmine, metalližiden tegesiden pästand, turizm<ref>[http://www.gov.karelia.ru/gov/Power/Committee/Sport/Regions/sor.html Туристский потенциал: город Сортавала (Turizman voimused: Sortaval-lidn). — Karjalan Tazovaldkundan Ohjastuz (''gov.karelia.ru'').] {{ref-ru}}</ref>, maižanduz da kalankazvatuz. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://рк-сортавала.рф/ Sortavalan rajonan oficialine portal (''рк-сортавала.рф'').] {{ref-ru}} * [http://www.gov.karelia.ru/Regions/sortavala.html Sortavalan rajon Karjalan Tazovaldkundan oficialižel ''gov.karelia.ru''-saital.] {{ref-ru}} {{Karjalan Tazovaldkundan rajonad}} [[Kategorii:Sortavalan rajon| ]] 7ry0woizrzlnufyaucay0k6ndsxursy 0 8370 190479 154615 2026-10-11T17:12:52Z Koiravva 1717 formitez, sintaksis, orfo 190479 wikitext text/x-wiki {{1000}}{{A10000}} [[Fail:Mount Kilimanjaro Dec 2009 edit1.jpg|thumb|right|250px|Kilimandžaron kaikiš korktemb Kibo-mägenpä]] '''Kilimandžaro''' ({{lang-sw|Kilimanjaro}}) om koumepäine mägi [[Tanzanii|Tanzanijan]] da [[Kenii|Kenijan]] röunal. Se om potencialižikš aktivine [[lämoimägi|vulkan]]. Mägenpäd oma Tanzanijan territorijas, sen pohjoižpäivnouzmas. Afrikan kaikiš korktemb mägi<ref>[http://geoinfo.uneca.org/afref/NewsLetter/NewsletterSep08.pdf African geodetic reference], AFREF newsletter #7, septembre 2008.</ref> (Kibo-vulkanan Uhuru-mägenpä — 5891,8 m<ref>Filomena Naves, [http://dn.sapo.pt/2009/01/17/ciencia/portugueses_tiraram_32_metros_quilim.html Portugueses 'tiraram' 3,2 metros ao Quilimanjaro], ''Diário de Notícias'' (''dn.sapo.pt''). — 2009. — Vilukun 17. päiv. {{ref-pt}}</ref>) mülüb [[Päivnouzmafrikanine mägitazangišt|Päivnouzmafrikanižhe mägitazangištho]], no se om seižui üksnäze mägi todeks. Kilimandžaro seižub Masai-mägitazangištos, sen keskmäine korktuz — 900 m meren pindan päl. Ei ole dokumentiruidud lavanheitandoid Kilimandžaron polhe. Tägälaižiš legendoiš starinoitas, miše vulkanal aktivižuz oli 150..200 vot tagaz. Vl 2003 tedomehed löuziba, miše sulatadud [[lav]] sijadase 400 metras Kibo-mägenpän krateran pindalpäi. Om-ki varuz, miše vulkan longahtaškandeb, sikš ku longoitesed jo oleškeliba. Se azj vedaiži surele lavanheitandale. == Istorii == Neniden lumekahiden mägenpäiden ezmäine johtutez oli 2. voz'sadal meiden erad, mäged znamoičese [[Ptolemei|Ptolemejan]] geografižel kartal. Kilimandžaron avaidusen dataks lugetas 1848. voz', semendkun 11. päivän, tegi avaidust saksalaine Iohannes Rebman-pastor. Vn 1889 redukun 5. päiväl saksalaine Gans Mejer-matkadai da avstrijalaine Lüdvig Purtšeller hänen ühtes saihe Kibo-mägenpähäsai ezmäižen kerdan. Vll 1902−1918 mägel ''Vil'gel'm-kaizeran mägenpä''-nimi oli ({{lang-de|Kaizer-Wilhelm-Spitze}}). Nügüdläine nimi sündui [[suahili (kel')|suahili]]-keles, se znamoičeb «mägi, kudamb hoštab» ezimeletaden. == Geografii == [[Fail:Mount Kilimanjaro Ethnic Groups map-es.svg|thumb|oiged|250px|Kilimandžaro-mägi heimoiden kartal]] Röun Kenijanke mäneb pohjoižil da päivnouzmaižil pautkil. Kilimandžaro-mägi ülenub kesked tazosavannad, ka se om kaikiš korktemb üks'jäine mägi mail'mas<ref>[http://www.volcano.si.edu/world/volcano.cfm?vnum=0202-15=&VErupt=N&VSources=Y&VRep=N&VWeekly=N Global Volcanism program — Kilimandžaron prezentacii. — ''Volcano.si.edu''.]</ref><ref>[http://www.climbmountkilimanjaro.com/about-the-mountain/kilimanjaro-geology/index.html Kilimanjaron geologii. — ''Climbmountkilimanjaro.com''.]</ref>. Mägi otab läz 70 x 50 km pindad, vai 388 500 gektarad<ref name="LookLike">[http://www.climbmountkilimanjaro.com/about-the-mountain/what-does-kilimanjaro-look-like/index.html Mihe koskub Kilimandžaro-mägi?] — ''Climbmountkilimanjaro.com''. {{ref-en}}</ref>, sijadase 340 km suvhe ekvatoran pirdalpäi. Lämoimägi om läz konusanvuitte, kogoneb koumes päižes mägenpäspäi — ned oma sambnuded vulkanad: Šir päivlaskmas (3962 m), Kibo (5891,8 m) keskuses da Mavenzi (5149 m) päivnouzmas. Vulkan mülüb Kilimandžaron rahvahaližhe puištho täuzin. Läz 250 penembid konusoid oma niiden koumen mägenpän molembil pautkil «lodeh/suvipäivnouzm»-värtmudel. Matkad [[Indine valdmeri|Indižen valdmeren]] radpolehesai om 270 km, Tanzanijan [[Dodom]]-pälidnhasai — 380 km orhal suvipäivlaskmha, [[Nairobi]]hesai (Kenijan pälidn) — 200 km matkad lodeheze. == Gidrologii == Kilimandžaron jäžom om Kibo-mägenpäl vaiše. Vl 2003 sen pind oli kaks' nellikkilometrad. Severz'-se voz'kümnid tagaze lumesine šapuk näguihe lujas hüvin, i nügüd' se kostub heredas. Tedomehiden andmusiden mödhe, kesked vozid 2020−2030 jäžomad ei linne, sikš ku äi mecad čaptas. Arni lumi mecan purutusišpäi lankteb mägenpähä. == Transport == Kilimandžaron rahvahidenkeskeine lendimport sijadase vižkümnes kilometras suvipäivlaskmha mägenpälpäi. Vspäi 1971 se radab kaiken regionan hüvüden täht, sen rahvahaližiden puištoiden täht. Kenijan čuraspäi ei ole infrastrukturad päiči policijan postoiš. Libund vastmägehe om lasktud Tanzanijan čuraspäi vaiše. == Al'pinizm == Mitte taht ristit voib libuda kaikiš korktembale Uhuru-mägenpäle eskai eriližeta vaumičendata, no akklimatizacii tarbhaičese. Mavenzi-mägenpäle libundan täht kaik-se pidab vastkall'oihe libundan mahtoid lumedme da jädme. Libundan vastmägehe aigan ristit läbitab läz kaikid [[klimatižed vöd|klimatižid zonoid]], kudambad oma Man pindal, lähembuden ekvatorannoks tagut. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.tanzaniaparks.com/kili.html Kilimandžaro-mägen rahvahaline puišt (''tanzaniaparks.com'').] {{ref-en}}, {{ref-de}}, {{ref-fr}}, {{ref-ja}}, {{ref-zh}} * [http://www.kilicam.com/ Web-kamer ozutab Kilimandžaro-mäged eläbalaz ''kilicam.com''-saital.] {{ref-en}} [[Kategorii:Aktivižed lämoimäged]] [[Kategorii:Mäged kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Lämoimäged kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Tanzanijan mäged]] [[Kategorii:Tanzanijan lämoimäged]] 8njmewcwjozp28jtev5h5kje4klk8ha 190480 190479 2026-10-11T17:19:47Z Koiravva 1717 formitez: kel'kosketusiden šablonad 190480 wikitext text/x-wiki {{1000}}{{A10000}} [[Fail:Mount Kilimanjaro Dec 2009 edit1.jpg|thumb|right|250px|Kilimandžaron kaikiš korktemb Kibo-mägenpä]] '''Kilimandžaro''' ({{lang-sw|Kilimanjaro}}) om koumepäine mägi [[Tanzanii|Tanzanijan]] da [[Kenii|Kenijan]] röunal. Se om potencialižikš aktivine [[lämoimägi|vulkan]]. Mägenpäd oma Tanzanijan territorijas, sen pohjoižpäivnouzmas. Afrikan kaikiš korktemb mägi<ref>[http://geoinfo.uneca.org/afref/NewsLetter/NewsletterSep08.pdf African geodetic reference], AFREF newsletter #7, septembre 2008 // ''Geoinfo.uneca.org''.</ref> (Kibo-vulkanan Uhuru-mägenpä — 5891,8 m<ref>Filomena Naves, [http://dn.sapo.pt/2009/01/17/ciencia/portugueses_tiraram_32_metros_quilim.html Portugueses 'tiraram' 3,2 metros ao Quilimanjaro]. // ''Diário de Notícias'' (''dn.sapo.pt''). — 2009. — Vilukun 17. päiv. {{ref-pt}}</ref>) mülüb [[Päivnouzmafrikanine mägitazangišt|Päivnouzmafrikanižhe mägitazangištho]], no se om seižui üksnäze mägi todeks. Kilimandžaro seižub Masai-mägitazangištos, sen keskmäine korktuz — 900 m meren pindan päl. Ei ole dokumentiruidud lavanheitandoid Kilimandžaron polhe. Tägälaižiš legendoiš starinoitas, miše vulkanal aktivižuz oli 150..200 vot tagaz. Vl 2003 tedomehed löuziba, miše sulatadud [[lav]] sijadase 400 metras Kibo-mägenpän krateran pindalpäi. Om-ki varuz, miše vulkan longahtaškandeb, sikš ku longoitesed jo oleškeliba. Se azj vedaiži surele lavanheitandale. == Istorii == Neniden lumekahiden mägenpäiden ezmäine johtutez oli 2. voz'sadal meiden erad, mäged znamoičese [[Ptolemei|Ptolemejan]] geografižel kartal. Kilimandžaron avaidusen dataks lugetas 1848. voz', semendkun 11. päivän, tegi avaidust saksalaine Iohannes Rebman-pastor. Vn 1889 redukun 5. päiväl saksalaine Gans Mejer-matkadai da avstrijalaine Lüdvig Purtšeller hänen ühtes saihe Kibo-mägenpähäsai ezmäižen kerdan. Vll 1902−1918 mägel ''Vil'gel'm-kaizeran mägenpä''-nimi oli ({{lang-de|Kaizer-Wilhelm-Spitze}}). Nügüdläine nimi sündui [[suahili (kel')|suahili]]-keles, se znamoičeb «mägi, kudamb hoštab» ezimeletaden. == Geografii == [[Fail:Mount Kilimanjaro Ethnic Groups map-es.svg|thumb|oiged|250px|Kilimandžaro-mägi heimoiden kartal]] Röun Kenijanke mäneb pohjoižil da päivnouzmaižil pautkil. Kilimandžaro-mägi ülenub kesked tazosavannad, ka se om kaikiš korktemb üks'jäine mägi mail'mas<ref>[http://www.volcano.si.edu/world/volcano.cfm?vnum=0202-15=&VErupt=N&VSources=Y&VRep=N&VWeekly=N Global Volcanism program — Kilimandžaron prezentacii. — ''Volcano.si.edu''. {{ref-en}}]</ref><ref>[http://www.climbmountkilimanjaro.com/about-the-mountain/kilimanjaro-geology/index.html Kilimanjaron geologii. — ''Climbmountkilimanjaro.com''. {{ref-en}}]</ref>. Mägi otab läz 70 x 50 km pindad, vai 388 500 gektarad<ref name="LookLike">[http://www.climbmountkilimanjaro.com/about-the-mountain/what-does-kilimanjaro-look-like/index.html Mihe koskub Kilimandžaro-mägi?] — ''Climbmountkilimanjaro.com''. {{ref-en}}</ref>, sijadase 340 km suvhe ekvatoran pirdalpäi. Lämoimägi om läz konusanvuitte, kogoneb koumes päižes mägenpäspäi — ned oma sambnuded vulkanad: Šir päivlaskmas (3962 m), Kibo (5891,8 m) keskuses da Mavenzi (5149 m) päivnouzmas. Vulkan mülüb Kilimandžaron rahvahaližhe puištho täuzin. Läz 250 penembid konusoid oma niiden koumen mägenpän molembil pautkil «lodeh/suvipäivnouzm»-värtmudel. Matkad [[Indine valdmeri|Indižen valdmeren]] radpolehesai om 270 km, Tanzanijan [[Dodom]]-pälidnhasai — 380 km orhal suvipäivlaskmha, [[Nairobi]]hesai (Kenijan pälidn) — 200 km matkad lodeheze. == Gidrologii == Kilimandžaron jäžom om Kibo-mägenpäl vaiše. Vl 2003 sen pind oli kaks' nellikkilometrad. Severz'-se voz'kümnid tagaze lumesine šapuk näguihe lujas hüvin, i nügüd' se kostub heredas. Tedomehiden andmusiden mödhe, kesked vozid 2020−2030 jäžomad ei linne, sikš ku äi mecad čaptas. Arni lumi mecan purutusišpäi lankteb mägenpähä. == Transport == Kilimandžaron rahvahidenkeskeine lendimport sijadase vižkümnes kilometras suvipäivlaskmha mägenpälpäi. Vspäi 1971 se radab kaiken regionan hüvüden täht, sen rahvahaližiden puištoiden täht. Kenijan čuraspäi ei ole infrastrukturad päiči policijan postoiš. Libund vastmägehe om lasktud Tanzanijan čuraspäi vaiše. == Al'pinizm == Mitte taht ristit voib libuda kaikiš korktembale Uhuru-mägenpäle eskai eriližeta vaumičendata, no akklimatizacii tarbhaičese. Mavenzi-mägenpäle libundan täht kaik-se pidab vastkall'oihe libundan mahtoid lumedme da jädme. Libundan vastmägehe aigan ristit läbitab läz kaikid [[klimatižed vöd|klimatižid zonoid]], kudambad oma Man pindal, lähembuden ekvatorannoks tagut. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.tanzaniaparks.com/kili.html Kilimandžaro-mägen rahvahaline puišt (''tanzaniaparks.com'').] {{ref-en}} {{ref-de}} {{ref-fr}} {{ref-ja}} {{ref-zh}} * [http://www.kilicam.com/ Web-kamer ozutab Kilimandžaro-mäged eläbalaz ''kilicam.com''-saital.] {{ref-en}} [[Kategorii:Aktivižed lämoimäged]] [[Kategorii:Mäged kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Lämoimäged kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Tanzanijan mäged]] [[Kategorii:Tanzanijan lämoimäged]] 2a9nuqt8ieel1gy3igllcc146k1gbhb 0 13357 190470 182131 2026-10-11T13:47:08Z Asdexer240 17241 +šablon, eläjiden lugun aktualizacii 190470 wikitext text/x-wiki {{Rajon | Nimi = Pudožan rajon<br />Пудожский район <small>(ven.)</small><br />Puudožin piiri <small>(karj.)</small><br />Puudožin (Puutoisten) piiri <small>(suom.)</small> | Znam = Coat of Arms of Pudozhsky District.svg | Flag = Flag of Pudozhsky District.svg | Znam text = Pudožan rajonan znam | Flag text = Pudožan rajonan flag | Valdkund = Venäma | Pälidn = Pudož | Eläjiden lugu = 13,620 | Year = 2025 | Pind = 12,745.26 | Map = Location Of Pudozhsky District (Karelia).svg | Map width = }} '''Pudožan rajon''' ({{lang-ru|Пу́дожский райо́н}}, {{lang-krl|Puudožin piiri}}, {{lang-fi|Puudožin piiri}} vai ''Puutoisten piiri'') om municipaline ühtnik [[Karjalan Tazovaldkund]]as, [[Venäma|Venälaižes Federacijas]]. Administrativine keskuz om [[Pudož]]-lidn. == Istorii == Rajon om sätud vl 1927, sügüz'kun 23. päiväl. Suren Tatanman sodan aigan ei olend Suomenman sodavägid rajonas. Rajon om olmas nügüdläižil röunoil vn 1994 kezakun 2. päiväspäi. == Geografijan andmused == Pudožan rajon om Karjalan Tazovaldkundan suvipäivnouzmaine taho. Pind — 12 745 nellikkilometrad (seičemenz' sija tazovaldkundas 18:späi). [[Mec]] otab territorijan seičeme kümnendest, se om kavag'mec tobmas palas ([[pedai]], [[kuz']]). Om röunoid Venäman kudenke rajonanke: * pohjoižes [[Arhangel'skan agj]]an [[Onegan rajon]]anke; * pohjoižpäivnouzmas [[Arhangel'skan agj]]an [[Pleseckan rajon]]anke; * suvipäivnouzmas [[Arhangel'skan agj]]an [[Kargopolen rajon]]anke; * suves [[Vologdan agj]]an [[Vitegran rajon]]anke; * päivlaskmas [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Änižröunan rajon]]anke Änižjärven kal't; * lodehes [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Medvežjegorskan rajon]]anke. [[Änine]] lainištab rajonan päivlaskmaižid randoid. Erigoitai pird jagab [[Änine|Änižjärven]] i [[Vauged meri|Vauktan meren]] basseinoid, läbitab rajonan keskust madalikš kukhikš. [[Andoman ülüz|Andoman ülüden]] pohjoine pala (kudendez) sijadase rajonan suvipäivnouzmas. Rajonan kaikiš suremb järv-vezivaradim om [[Vodlajärv]] (334 km²). [[Vodlajärven rahvahaline puišt]] (4683 km², sidä kesken kel'dtaho — 994 km²) om kaikiš suremb Evropas, sijadase röunal [[Onegan rajon]]anke. Klimat om [[ven vö|ven]] pehmed. Heinkun keskmäine lämuz om +16,5 C°, vilukun −12,1 C°. Londuseližed varad oma metallad ([[titan (himine element)|titan]], [[vanadii]], [[hrom]], [[äimetalližed kivendod]]), sauvondmaterialad ([[rugižkivi]], [[ozrikkivi]], [[šebin']]), [[mec]], [[kala]], [[vezi|reskvezi]]. Vspäi 2005 rajonan territorii jagase kahesaks municipaližeks ühtnikaks: üks' lidnankund da seičeme küläkundad. == Eläjad == Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 27 538 ristitud, vn 2010 — 21 659 ristitud, vn 2021 — 14 964 ristitud. Kaik om 73 eländpunktad rajonas (vl 2005), niiden kesken üks' lidn, 24 külänvuittušt žilod da 48 küläd. Toižed znamasižed eländpunktad oma [[Šal'skii]]-žilo (1,6 tuh. rist. vl 2013) da [[Päl'm (žilo)|Päl'm]]-žilo (1,4 tuh. rist. vl 2013), molembad sijadasoiš Änižen randpolel. == Ižanduz == Rajonan ižandusen päsarakod oma mecan varhapanend, mecan ümbriradmine, rugižkiven samine, turizm. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.pudogadm.ru/ Pudožan rajonan oficialine sait (''pudogadm.ru'').] {{ref-ru}} * [http://gov.karelia.ru/gov/Regions/pudozh.html Pudožan rajon Karjalan Tazovaldkundan oficialižel ''gov.karelia.ru''-saital.] {{ref-ru}} {{Karjalan Tazovaldkundan rajonad}} [[Kategorii:Pudožan rajon| ]] kon3hnk6jp4n10alfiz9hbger7motto 0 13364 190460 182061 2026-10-11T13:29:58Z Asdexer240 17241 eläjiden lugun aktualizacii 190460 wikitext text/x-wiki {{Rajon | Nimi = Kemin rajon<br />Кемский район <small>(ven.)</small><br />Kemin piiri <small>(karj. i suom.)</small> | Znam = Coat of Arms of Kemsky District.svg | Flag = Flag of Kemsky District.svg | Znam text = Kemin rajonan znam | Flag text = Kemin rajonan flag | Valdkund = Venäma | Pälidn = Kem' (lidn){{!}}Kem' | Eläjiden lugu = 12,216 | Year = 2025 | Pind = 8,029 | Map = Location Of Kemsky District (Karelia).svg | Map width = }} '''Kemin rajon''' ({{lang-ru|Ке́мский райо́н}}, [[karjalan keled|karj]]. i {{lang-fi|Kemin piiri}}) om municipaline ühtnik [[Karjalan Tazovaldkund]]as, [[Venäma|Venälaižes Federacijas]]. Administrativine keskuz om [[Kem' (lidn)|Kem']]-lidn. Rajonan ristitišton koume nelländest eläb siš. == Istorii == Rajonan aluz om pandud vl 1927 Karjalha, elokun 29. päivän [[VCIK|VCIK:an]] käskön mödhe. Suren Tatanman sodan aigan ei olend Suomenman sodavägid rajonas. Vspäi 1994 ühtištadihe rajonad [[Kem' (lidn)|Kem'-lidnanke]]. Vl 2002 rajonan päkäskuz om vahvištadud, nügüd' se om väges äiluguižidenke vajehtusidenke. == Geografijan andmused == Kemin rajon om Karjalan Tazovaldkundan pohjoižpäivnouzmaine taho. Pind — 8 029 nellikkilometrad (ühesanz' sija tazovaldkundas 18:späi). [[Mec]] otab territorijan kaht videndest (3237 km²), se om kavag'mec tobjimalaz. Om röunoid Venäman nellänke rajonanke: * päivnouzmas [[Arhangel'skan agj]]an [[Mererandaline rajon (Arhangel'skan agj)|Mererandaliženke rajonanke]] Vauktan meren kal't; * suves [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Belomorskan rajon]]anke; * päivlaskmas [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Kalevalan rahvahaline rajon|Kalevalan rahvahaliženke rajonanke]]; * pohjoižes [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Louhin rajon]]anke. [[Vauged meri]] lainištab rajonan päivnouzmaižid randoid. Znamasine jogi om [[Kem' (jogi, Karjalan Tazoaldkund)|Kem']] ližajogidenke rajonan suves. Kaikiš suremb järv om [[Pon'gom]] lodehes. Kaik om läz 200 järved da enamba 88 joged rajonas<ref>[http://www.kemrk.ru/1413292507/ekonomika/sotsialno_ekonomicheskoe_razvitie_raiona/ Проект программы экономического и социального развития муниципального образования «Кемский муниципальный район» на 2017-2020 годы (Municipaližen «Kemin municipaline rajon»-ühtnikan ekonomižen da socialižen šingotesen program 2017-2020 voziden täht projektas). — Kemin rajonan administracii, 2016 (''kemrk.ru'').] {{ref-ru}}</ref>. Londuseližed varad oma [[turbaz]], sauvondmaterialad ([[katekivi]], [[sauvondkivi]], [[rugižkivi]], [[ozrikkivi]], [[savi|saved]], [[lete|letked]]), [[mec]], [[kala]], [[vezi|reskvezi]]. == Tobmuz == Vspäi 2005 rajonan territorii jagase nelläks municipaližeks ühtnikaks: üks' lidnankund da koume küläkundad. Käskusenandai tobmuz om Rajonan Nevondkund ({{lang-ru|Совет района}}) 16 ühtnijanke, kaikenaigaižita radnikoita. Kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks. Järgvaličendad sihe oliba vn 2014 kül'mkun 11. päiväl (koumanz' kucund). Valerii Beläkov radab Rajonan Nevondkundan ezimehen da rajonan pämehen vn 2014 kül'mkun 11. päiväspäi. Rajonan Nevondkundan ezitajad valitas rajonan pämest i rajonan administracijan pämest ičeze valdatusiden strokun lophusai. Vn 2006 tal'vkuspäi<ref>[http://stolicaonego.ru/news/2006-12-15.html В Кеми появились глава и бюджет (Pämez' da budžet oma valitud Kemiš). — Petroskoin uzištused 15.12.2006 (''stolicaonego.ru'').] {{ref-ru}}</ref> Jurii Razumeičik om valitud i radab rajonan administracijan pämeheks kontraktan mödhe kahtenden strokun jäl'geten. Kaks' varapämest oma hänele abhu. Kaik ühesa palakundad alištudas rajonan administracijan pämehištole. == Eläjad == Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 5 386 ristitud (20 006 Keminke), vl 2010 — 17 756 ristitud (4 705 Kemita). Kaik om 19 eländpunktad rajonas (vl 2005), niiden kesken üks' lidn, ühesa külänvuittušt žilod, nell' raudtestancijad-eländpunktad, viž küläd. Toine sur' eländpunkt om [[Rabočeostrovsk]]-žilo (1,9 tuh. rist. vl 2016). Rahvahad (enamba 0,4 % vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe)<ref>[http://gov.karelia.ru/gov/Regions/Info/kem_nac.html Справка об исторических, культурных, демографических и национальных особенностях Кемского района (Tedonandmine Kemin rajonan istorižiš, kul'turižiš, demografižiš da rahvahaližiš eriližusiš). — Karjalan Tazovaldkundan Ohjastuz (''gov.karelia.ru'')] {{ref-ru}}</ref>: [[venälaižed]] — 82,3 %, [[karjalaižed]] — 5,8 %, [[vaugedvenälaižed]] — 5,5 %, [[ukrainalaižed]] — 2,9 %, [[suomalaižed]] — 0,9 %, [[totarlaižed]] — 0,4 %, [[pol'šanmalaižed]] — 0,4 %, toižed rahvahad — 1,6 %, rahvahuden ozutandata — 0,2 %. Vl 2002 19 [[vepsläižed|vepsläšt]] eli rajonas (0,09 % sen ristitištospäi). == Ižanduz == Rajonan ižandusen päsarakod oma mecan varhapanend, pumaterialan ümbriradmine, kalankazvatuz, sauvondkiven samine, šebnän tehmine, gidroenergetik ([[Kemin GES:oiden kaskad]]), ujund- da raudtetransport, turizm. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.kemrk.ru/ Kemin rajonan oficialine sait (''kemrk.ru'').] {{ref-ru}} * [http://gov.karelia.ru/gov/Regions/kem.html Kemin rajon Karjalan Tazovaldkundan oficialižel ''gov.karelia.ru''-saital.] {{ref-ru}} {{Karjalan Tazovaldkundan rajonad}} [[Kategorii:Kemin rajon| ]] 4b43iax8btrmobvjqhkcbtbzo1glknx 0 13369 190471 182132 2026-10-11T13:48:14Z Asdexer240 17241 eläjiden lugun aktualizacii 190471 wikitext text/x-wiki {{Rajon | Nimi = Segežan rajon<br />Сегежский район <small>(ven.)</small><br />Segežan piiri <small>(suom.)</small> | Znam = Coat of Arms of Segezhsky District.svg | Flag = Flag of Segezhsky District.svg | Znam text = Segežan rajonan znam | Flag text = Segežan rajonan flag | Valdkund = Venäma | Pälidn = Segež | Eläjiden lugu = 30,725 | Year = 2025 | Pind = 10,570.97 | Map = Location Of Segezhsky District (Karelia).svg | Map width = }} '''Segežan rajon''' ({{lang-ru|Сеге́жский райо́н}}, {{lang-fi|Segežan piiri}}) om municipaline ühtnik [[Karjalan Tazovaldkund]]as, [[Venäma|Venälaižes Federacijas]]. Administrativine keskuz om [[Segež]]-lidn. Rajonan ristitišton viž seičemendest eläb siš. == Istorii == Rajonan aluz om pandud Karjalha vl 1927, elokun 27. päivän [[VCIK|VCIK:an]] käskön mödhe. Panihe [[Nadvojicad|Nadvojicid]] (Vožmosalm, suom. ''Vojatšu'') sen keskuseks (20 km pohjoižhe Segežaspäi), vspäi 1929 — [[Maigub (žilo)|Maigub]]-žilo. Likvidiruihe rajonad vn 1930 sulakun 20. päiväl. [[Sur' Tatanman soda|Suren Tatanman sodan]] aigan [[Vigjärv]] oli röunaks NSTÜ:n i Suomenman sodavägiden keskes. Segež oli nevondkundaližen frontan eziröunas. Vl 1945 udessündutihe Segežan rajonad [[Medvežjegorskan rajon|Medvežjegorskan]] da [[Rugjärven rajon|Rugjärven]] rajoniden paloišpäi i panihe [[Segež]]-lidnad sen keskuseks. Vozil 1991−2005 Segež-lidn oli alištunu tazovaldkundan tobmudele oikti. == Geografijan andmused == Segežan rajon om Karjalan Tazovaldkundan päivnouzmaine taho. Pind — 10 723 nellikkilometrad (kahesanz' sija tazovaldkundas 18:späi). [[Mec]] katab rajonan pol't (4 900 km²), se om kavag'mec tobjimalaz. [[So]]d ottas koumandest (3 600 km²). Saum vezid — videndez. Om röunoid Venäman nellänke rajonanke: * suvipäivnouzmas [[Arhangel'skan agj]]an [[Onegan rajon]]anke; * suves da suvipäivlaskmas [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Medvežjegorskan rajon]]anke; * lodehes Karjalan Tazovaldkundan [[Mujezerskijan rajon]]anke; * pohjoižes da pohjoižpäivnouzmas Karjalan Tazovaldkundan [[Belomorskan rajon]]anke. Znamasine jogi om [[Vig (jogi)|Vig]], se om [[Vaugedmeren-Baltijanmeren vezite]]n pala vspäi 1933. Kaikiš surembad järved-vezivaradimed oma [[Vigjärv]] (suom. ''Uikujärvi'', 1143 km²) rajonan keskuses da [[Segjärv]] (suom. i karj. ''Seesjärvi'', 815 km²) rajonan suvipäivlaskmaižel röunal. Kaik om 487 järved da ühesa joged rajonas<ref>[http://gov.karelia.ru/gov/Regions/segezha_inf.html Сегежский муниципальный район — краткая информация о муниципальном образовании (Segežan municipaline rajon — lühüd informacii municipaližes ühtnikas). — Karjalan Tazovaldkundan Ohjastuz (''gov.karelia.ru'').] {{ref-ru}}</ref>. Klimat om [[ven vö|ven]] pehmed meren klimatan pirdoidenke. Heinkun keskmäine lämuz om +16,6 C°, vilukun −12,1 C°. Paneb sadegid 500 mm vodes. Londuseližed varad oma [[turbaz]], metallad ([[vas'k]], [[nikel']], [[kuld]]), sauvondmaterialad ([[sauvondkivi]], [[lete|letked]], [[gravii]]), [[tal'k]]<ref>[http://home.onego.ru/~segadmin/history.htm Сегежский район — географические характеристики (Segežan rajon — geografijan andmused). — Segežan rajonan oficialine sait (''home.onego.ru/~segadmin'').] {{ref-ru}}</ref>, [[mec]], [[kala]], [[vezi|reskvezi]]. == Tobmuz == Vspäi 2005 rajonan territorii jagase kudeks municipaližeks ühtnikaks: kaks' lidnankundad da nell' küläkundad. Käskusenandai tobmuz om Rajonan nevondkund ({{lang-ru|Совет района}}) 18 ühtnijanke. Kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks. Valičendad sihe oliba edel strokud, vn 2012 redukun 14. päiväl (kudenz' kucund)<ref>[https://regnum.ru/news/1581706.html Новым главой Сегежского района Карелии избран начальник цеха (Cehan pämez' om valitud Karjalan Segežan rajonan udeks pämeheks). — Informacine Regnum-agentuz (''regnum.ru'').] {{ref-ru}}</ref>. Sergei Tükov radab Rajonan Nevondkundan ezimehen da rajonan pämehen vn 2012 redukuspäi. Üks' abunik om hänele abhu. Rajonan nevondkundan deputatad valitas rajonan pämest i rajonan administracijan pämest ičeze valdatusiden strokun lophusai. Vn 2011 vilukun 1. päiväspäi Igor' Veksler om valitud i radab rajonan administracijan pämeheks kontraktan mödhe<ref>[http://home.onego.ru/~segadmin/omsu_rezerv.htm Список лиц, назначенных на должности из резерва управленческих кадров (Pandud radnikusile personiden nimikirjutez ohjastuzkadroiden varaspäi). — Segežan rajonan oficialine sait (''home.onego.ru/~segadmin'').] {{ref-ru}}</ref>. Üks' varapämez' om hänele abhu. Kaik kuz' palakundad, koume ohjandust, kaks' laudkundad da üks' komitet alištudas rajonan administracijan pämehištole. == Eläjad == Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 15 624 ristitud (49 838 Segežanke), vn 2010 — 41 215 ristitud (11 584 Segežata), vn 2021 — 32 371 ristitud (8 828 Segežata). Kaik om 36 eländpunktad rajonas (vl 2005), niiden kesken üks' lidn, üks' lidnanvuitte žilo, 15 külänvuittušt žilod, kahesa raudtestancijad-eländpunktad, seičeme küläd. Toine znamasine eländpunkt om lidnanvuitte [[Nadvojicad]]-žilo (7,8 tuh. rist. vl 2016). Rahvahad (enamba 0,4 % vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe)<ref>[http://gov.karelia.ru/gov/Regions/Info/segezha_nac.html Справка об исторических, культурных, демографических и национальных особенностях Сегежского района (Tedonandmine Segežan rajonan istorižiš, kul'turižiš, demografižiš da rahvahaližiš eriližusiš). — Karjalan Tazovaldkundan Ohjastuz (''gov.karelia.ru'').] {{ref-ru}}</ref>: [[venälaižed]] — 81,3 %, [[vaugedvenälaižed]] — 7,3 %, [[karjalaižed]] — 3,4 %, [[ukrainalaižed]] — 2,9 %, [[suomalaižed]] — 1,1 %, [[pol'šanmalaižed]] — 0,6 %, toižed rahvahad — 2,3 %, rahvahuden ozutandata — 1,1 %. Vl 2002 kaik 65 [[vepsläižed|vepsläšt]] eli rajonas (0,13 % sen ristitištospäi). == Ižanduz == Rajonan ižandusen päsarakod oma: * mecan varhapanend; * pumaterialan ümbriradmine; * cellülozbumagaine tegimišt ([[Segežan CBK]], kaikiš suremb kraftbumagan pästand Evropas); * alüminijan metallurgii ([[Nadvojicin alüminijantegim]]); * raudte- da jogitransport; * gidroenergetik ([[Ondan GES]], mülüb [[Vigan GES:oiden kaskad]]ha); * torguind; * sauvond; * maižanduz, kalankazvatuz. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://segezhsky.ru/ Segežan municipaližen ümbrikon sait (''segezhsky.ru'').] {{ref-ru}} * [http://home.onego.ru/~segadmin/ Segežan rajonan oficialine sait (''home.onego.ru/~segadmin''), om täuttud vhesai 2024.] {{ref-ru}} * [http://gov.karelia.ru/gov/Regions/segezha.html Segežan rajon Karjalan Tazovaldkundan oficialižel ''gov.karelia.ru''-saital.] {{ref-ru}} {{Karjalan Tazovaldkundan rajonad}} [[Kategorii:Segežan rajon| ]] qevhlqcp2ev4hnk23katb1sh9l3ywqs 0 13371 190462 182063 2026-10-11T13:34:38Z Asdexer240 17241 eläjiden lugun aktualizacii 190462 wikitext text/x-wiki {{Rajon | Nimi = Lahdenpohjan rajon<br />Лахденпохский район <small>(ven.)</small><br />Lahdenpohjan piiri <small>(suom.)</small> | Znam = Coat of Arms of Lakhdenpokhsky District.svg | Flag = Flag of Lakhdenpokhsky District.svg | Znam text = Lahdenpohjan rajonan znam | Flag text = Lahdenpohjan rajonan flag | Valdkund = Venäma | Pälidn = Lahdenpohj | Eläjiden lugu = 10,451 | Year = 2025 | Pind = 2,210.8 | Map = Location Of Lakhdenpokhsky District (Karelia).svg | Map width = }} '''Lahdenpohjan rajon''' ({{lang-ru|Лахденпо́хский райо́н}}, {{lang-fi|Lahdenpohjan piiri}}) om municipaline ühtnik [[Karjalan Tazovaldkund]]as, [[Venäma|Venälaižes Federacijas]]. Administrativine keskuz om [[Lahdenpohj]]-lidn. Siš eläb rajonan ristitišton viž ühesandest. == Istorii == [[Kurkijokin rajon]] oli sätud vn 1940 heinkus enččel [[Suomenma]]n territorijal, anttihe sidä [[Tal'vsoda]]n jäl'ghe. Kätihe [[Kurkijoki]]-žilod rajonan keskuseks. Vspäi 1941 (15. eloku) vhesai 1944 (sügüz'ku) Suomenman sodaväged oliba rajonas. Vn 1945 vilukun 20. päiväl sirtihe rajonan keskust [[Lahdenpohj]]aha. Vn 1958 keväz'kun 12. päiväl likvidiruihe sidä rajonad. Vn 1970 tal'vkun 22. päiväl erištadihe Lahdenpohjan rajonad alištunudes [[Sortaval]]-lidnale territorijaspäi. == Geografijan andmused == Lahdenpohjan rajon om Karjalan Tazovaldkundan suvipäivlaskmaine taho. Pind — 2 210,8 nellikkilometrad (seičemetoštkümnenz' sija tazovaldkundas 18:späi). Om röunoid Venäman koumenke rajonanke, mugažo [[Suomenma]]nke: * pohjoižpäivnouzmas [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Sortavalan rajon]]anke; * suves [[Leningradan agj]]an [[Priozerskan rajon]]anke; * suvipäivlaskmas [[Leningradan agj]]an [[Viipurin rajon (Leningradan agj)|Viipurin rajonanke]]; * lodehes [[Suomenma]]n [[Suvikarjal]]-agjanke. [[Ladog]] lainištab rajonan suvipäivnouzmaižid randoid. Joged mülüdas [[Atlantine valdmeri|Atlantižen valdmeren]] basseinha. Londuseližed varad oma [[grafit]], [[mec]], [[kala]], [[vezi|reskvezi]]. Vspäi 2005 rajonan territorii jagase videks municipaližeks ühtnikaks: üks' lidnankund da nell' küläkundad. == Eläjad == Vl 1989 rajonan ristitišt oli 18 879 eläjad, se oli kaikiš surembaks pordos vspäi 1979. Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 16 391 ristitud, vn 2010 — 14 235 ristitud, vn 2021 — 10 887 ristitud. Kaik 13 215 eläjad oli rajonas vl 2017. Kaik om 51 eländpunktad rajonas (vl 2005), niiden kesken üks' lidn da 50 külänvuittušt žilod. Ei ole toižid znamasižid eländpunktoid ([[Kurkijoki]]-žilo — 933 rist. vl 2013). Rahvahad (enamba 0,4 % vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe)<ref>[http://www.gov.karelia.ru/Regions/Info/lahden_nac.html Справка об исторических, культурных, демографических и национальных особенностях Лахденпохского района (Tedonandmine Lahdenpohjan rajonan istorižiš, kul'turižiš, demografižiš da rahvahaližiš eriližusiš). — Karjalan Tazovaldkundan Ohjastuz (''gov.karelia.ru'').] {{ref-ru}}</ref>: [[venälaižed]] — 82,5 %, [[vaugedvenälaižed]] — 6,5 %, [[ukrainalaižed]] — 4,3 %, [[karjalaižed]] — 2,1 %, [[čuvašalaižed]] — 1,0 %, [[totarlaižed]] — 0,9 %, [[suomalaižed]] — 0,7 %, toižed rahvahad — 2,0 %, rahvahuden ozutandata — 0,01 %. Vl 2002 kaik 21 [[vepsläižed|vepsläšt]] elihe rajonas (0,13 % sen ristitištospäi). == Ižanduz == Rajonan ižandusen päine sarak om turizm<ref>[http://www.gov.karelia.ru/gov/Power/Committee/Sport/Regions/lah.html Туристский потенциал: Лахденпохский район (Turizman voimused: Lahdenpohjan rajon). — Karjalan Tazovaldkundan Ohjastuz (''gov.karelia.ru'').] {{ref-ru}}</ref>, sikš miše se om [[karjalaižed|karjalan rahvahan]] formiruindan geografižeks keskuseks. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://lah-mr.ru/ Lahdenpohjan rajonan tobmuden sait (''lah-mr.ru'').] {{ref-ru}} * [http://gov.karelia.ru/power/local_government/lah/ Lahdenpohjan rajon Karjalan Tazovaldkundan oficialižel ''gov.karelia.ru''-saital.] {{ref-ru}} {{Karjalan Tazovaldkundan rajonad}} [[Kategorii:Lahdenpohjan rajon| ]] oftvk1itoyzdaoqz5gadiey5ga7w5tf 0 13374 190464 182037 2026-10-11T13:36:34Z Asdexer240 17241 eläjiden lugun aktualizacii 190464 wikitext text/x-wiki {{Rajon | Nimi = Medvežjegorskan rajon<br />Медвежьегорский район <small>(ven.)</small><br />Karhumäki piiri <small>(karj.)</small><br />Karhumäen piiri <small>(suom.)</small> | Znam = Coat of Arms of Medvezhyegorsky District.svg | Flag = Flag of Medvezhyegorsky District.svg | Znam text = Medvežjegorskan rajonan znam | Flag text = Medvežjegorskan rajonan flag | Valdkund = Venäma | Pälidn = Medvežjegorsk | Eläjiden lugu = 23,257 | Year = 2025 | Pind = 13,694 | Map = Location Of Medvezhyegorsky District (Karelia).svg | Map width = }} '''Medvežjegorskan rajon''' ({{lang-ru|Медвежьегорский район}}, {{lang-krl|Karhumäki piiri}}, {{lang-fi|Karhumäen piiri}}) om municipaline ühtnik [[Karjalan Tazovaldkund]]as, [[Venäma|Venälaižes Federacijas]]. Administrativine keskuz om [[Medvežjegorsk]]-lidn. Rajonan ristitišton pol' eläb siš. == Istorii == Kaikiš amuižemb mail'mas mif [[Elonpu]]s om löutud rajonan territorijal, se om jo olmas viž tuhad vot. Rajonan aluz om pandud vl 1927 Karjalha, elokun 29. päivän [[VCIK|VCIK:an]] käskön mödhe. [[Sur' Tatanman soda|Suren Tatanman sodan]] aigan vozil 1941 (tal'vku) — 1944 (kezaku) Suomenman sodaväged oliba rajonas i Medvežjegorskas. Vl 1945 rajonan territorijan pala (koume küläkundad) läksi udessündutadud [[Segežan rajon]]ha. Vl 1955 ühtištuihe rajonad enččenke [[Segjärven rajon]]anke (päiči kahtes küläkundas), vl 1959 — enččenke [[Änižentaguižen rajon]]anke. Vl 1996 rajonan päkäskuz om vahvištadud. == Geografijan andmused == Medvežjegorskan rajon om Karjalan Tazovaldkundan keskuztaho. Pind — 13 694 nellikkilometrad (nellänz' sija tazovaldkundas 18späi). Om röunoid Venäman kudenke rajonanke: * päivnouzmas [[Arhangel'skan agj]]an [[Onegan rajon]]anke; * suvipäivnouzmas [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Pudožan rajon]]anke; * suvipäivlaskmas [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Kondopogan rajon]]anke da [[Sojärven rajon]]anke; * lodehes [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Mujezerskijan rajon]]anke; * pohjoižes [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Segežan rajon]]anke. [[Änine]] lainištab rajonan suvižid randoid. Sen [[Änižentaguižen pol'sar']] da [[Kiži (sar')|Kiži]]-sar' mülüdas rajonha. Jogiden tobj pala mülüb [[Vauged meri|Vauktan meren]] basseinha, pen' pala — Änižen i [[Atlantine valdmeri|Atlantižen valdmeren]] basseinha. Znamasine jogi om [[Vig (jogi)|Vig]], sen üläjoksmuz. Kaikiš suremb järv-vezivaradim om [[Segjärv]] (suom. i karj. ''Seesjärvi'', 815 km²) rajonan pohjoižel röunal Segežan rajonanke. Sen basseinan [[Volom]]- da [[Porust]]- joged oma lujas kos'kekahad. [[Vaugedmeren-Baltijanmeren vezite]]n pala läbitab rajonan keskust vspäi 1933. Klimat om [[ven vö|ven]] pehmed meren klimatan pirdoidenke. Heinkun keskmäine lämuz om +15,7 C°, vilukun −11,9 C°. Londuseližed varad oma [[kvarcit]]ad, [[dolomit]]ad, [[šoidkivi]] ([[šungit]]<ref>[http://amsu.medgora-rayon.ru/dostoprimechatel-nosti/istorija/ Историческая справка о Медвежьегорском районе (Tedonandmine Medvežjegorskan rajonan istorijas). — Medvežjegorskan rajonan oficialine sait (''amsu.medgora-rayon.ru'').] {{ref-ru}}</ref>), [[mec]], [[kala]], [[vezi|reskvezi]]. Vspäi 2005 rajonan territorii alajagase ühesaks municipaližeks ühtnikaks: koume lidnankundad da kuz' küläkundad. == Tobmuz == Käskusenandai tobmuz om Rajonan Nevondkund (ven. ''Совет района'') 18 ühtnijanke. Kaik rahvaz valičeb kundoiden ezitajid nelläks vodeks, sid' ezitajad valitas Rajonan Nevondkundan ühtnijoid. Järgvaličendad kundoihe oliba vn 2013 sügüz'kun 8. päiväl (kudenz' kucund). [[Tihonov Nikolai|Nikolai Tihonov]] radab Rajonan Nevondkundan ezimehen da rajonan pämehen vn 2013 redukun 10. päiväspäi toižen strokun jäl'geten. Rajonan Nevondkundan ezitajad valitas rajonan pämest i rajonan administracijan pämest ičeze valdatusiden strokun lophusai. Vn 2013 kül'mkun 21. päiväspäi<ref>[http://gov.karelia.ru/Regions/leaders.html Руководители органов местного самоуправления (Sijaližen ičeohjandusen aluzkundoiden ohjandajad). — Karjalan Tazovaldkundan Ohjastuz (''gov.karelia.ru'').] {{ref-ru}}</ref> [[Karpenko Vladimir|Vladimir Karpenko]] om valitud i radab rajonan administracijan pämeheks kontraktan mödhe. == Eläjad == Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 38 388 ristitud, vl 2010 — 31 864 ristitud. Kaik om 147 eländpunktad rajonas (vl 2005), sidä kesken üks' lidn, kaks' lidnanvuittušt žilod, 31 külänvuittušt žilod, nell' raudtestancijad-eländpunktad, 108 küläd. Toižed sured eländpunktad oma lidnanvuiččed [[Pindušid]]-žilo (4,5 tuh. rist. vl 2016) da [[Povenec]]-žilo (1,9 tuh. rist. vl 2016), molembad sijadasoiš läz Medvežjegorskad; mugažo sured oma [[Sur' Laht (külä)|Sur' Laht]]-külä (1,0 tuh. rist. vl 2013) da [[Talvoja]]-külä (1,0 tuh. rist. vl 2013). Rahvahad (enamba 0,4 % vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe)<ref>[http://gov.karelia.ru/Regions/Info/medvezh_nac.html Справка об исторических, культурных, демографических и национальных особенностях Медвежьегорского района (Tedonandmine Medvežjegorskan rajonan istorižiš, kul'turižiš, demografižiš da rahvahaližiš eriližusiš). — Karjalan Tazovaldkundan Ohjastuz (''gov.karelia.ru'').] {{ref-ru}}</ref>: [[venälaižed]] — 82,3 %, [[karjalaižed]] — 6,6 %, [[vaugedvenälaižed]] — 5,0 %, [[ukrainalaižed]] — 2,5 %, [[pol'šanmalaižed]] — 0,9 %, [[suomalaižed]] — 0,8 %, toižed rahvahad — 1,8 %, rahvahuden ozutandata — 0,1 %. Vl 2002 kaik 48 [[vepsläižed|vepsläšt]] eli rajonas (0,12 % sen ristitištospäi). == Ižanduz == Rajonan ižandusen päsarakod oma mecan varhapanend, [[pu (material)|pumaterialan]] ümbriradmine, laivansauvomine, šebnän tehmine, ujund- da raudtetransport, turizm ([[Kiži]]), maižanduz. Kaks' federališt trassad om rajonas: «[[Kol (avtote)|Kol]]»-avtote (Р21) i «[[Vologd]] — [[Medvežjegorsk]]» (А119). == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://amsu.medgora-rayon.ru/ Medvežjegorskan rajonan oficialine sait (''amsu.medgora-rayon.ru'').] {{ref-ru}} * [http://gov.karelia.ru/gov/Regions/medvezh.html Medvežjegorskan rajon Karjalan Tazovaldkundan oficialižel ''gov.karelia.ru''-saital.] {{ref-ru}} {{ref-en}} {{ref-fi}} {{Karjalan Tazovaldkundan rajonad}} [[Kategorii:Medvežjegorskan rajon| ]] 1cgmmask7wvws2qgprscgl5o9yuzwnw 0 13377 190465 182126 2026-10-11T13:37:54Z Asdexer240 17241 eläjiden lugun aktualizacii 190465 wikitext text/x-wiki {{Rajon | Nimi = Mujezerskijan rajon<br />Муезерский район <small>(ven.)</small><br />Mujejärven piiri <small>(suom.)</small> | Znam = Coat-of-arms-of-Muezersky-district.svg | Flag = | Znam text = Mujezerskijan rajonan znam | Flag text = | Valdkund = Venäma | Pälidn = Mujezerskii | Eläjiden lugu = 7,529 | Year = 2025 | Pind = 17,660.27 | Map = Location Of Muyezersky District (Karelia).svg | Map width = }} '''Mujezerskijan rajon''' ({{lang-ru|Муезе́рский райо́н}}, {{lang-fi|Mujejärven piiri}}) om municipaline ühtnik [[Karjalan Tazovaldkund]]as, [[Venäma|Venälaižes Federacijas]]. Administrativine keskuz om lidnanvuitte [[Mujezerskii]]-žilo. == Istorii == Vn 1966 tal'vkun 30. päiväl rajonan aluz om pandud [[Venäman Nevondkundaline Federativine Socialistine Tazovaldkund|VNFST:n]] Ülembaižen Nevondkundan prezidiuman käskön mödhe, sil aigal ühtištadihe enččen [[Rugjärven rajon]]an territorijad (oli anttud [[Segežan rajon]]ha) [[Rebolin rajon]]anke. [[Mujezerskii]]-žilo kändihe sen administrativižeks keskuseks. == Geografijan andmused == Mujezerskijan rajon om Karjalan Tazovaldkundan päivlaskmaine taho. Pind — 17 660 nellikkilometrad (kahtenz' sija tazovaldkundas 18:späi). Om röunoid [[Karjalan Tazovaldkund]]an kudenke rajonanke, mugažo [[Suomenma]]nke: * päivnouzmas [[Segežan rajon|Segežan]] da [[Medvežjegorskan rajon|Medvežjegorskan]] rajonidenke; * suves [[Sojärven rajon]]anke; * päivlaskmas [[Suomenma]]n [[Pohjoižkarjal]]- da [[Kainu]]-agjoidenke; * pohjoižes [[Kostamukšan lidnümbrik]]onke da [[Kalevalan rahvahaline rajon|Kalevalan rahvahaliženke rajonanke]]; * pohjoižpäivnouzmas [[Belomorskan rajon]]anke. [[Päivlaskmkarjalaine ülüz]] läbitab rajonad. Se om erigoitai pird [[Atlantine valdmeri|Atlantižen valdmeren]] da [[Vauged meri|Vauktan meren]] basseinoiden keskes. Joged oma kos'kekahad, [[Čirka-Kem'|Čirka-Kemin]] da [[Sun]]an joginiškad jokstas rajonaspäi. Klimat om [[ven vö|ven]] pehmed. Heinkun keskmäine lämuz om +15,7 C°, vilukun −11,9 C°. Londuseližed varad oma [[mec]], [[kala]], [[vezi|reskvezi]]. Vspäi 2005 rajonan territorii jagase kahesaks municipaližeks ühtnikaks: üks' lidnankund da seičeme küläkundad. == Eläjad == Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 16 556 ristitud, vl 2010 — 12 236 ristitud, vl 2021 — 8 258 ristitud. Kaik om 24 eländpunktad rajonas (vl 2005), niiden kesken üks' lidnanvuitte žilo, kümne külänvuittušt žilod, kuz' raudtestancijad da seičeme küläd. Toižed znamasižed eländpunktad oma [[Ledmajärv (žilo)|Ledmajärv]]-žilo (2,1 tuh. rist. vl 2013), [[Sukkajärv (žilo)|Sukkajärv]]-žilo (1,1 tuh. rist. vl 2013) da [[Lenderi-1]]-stancii (1,0 tuh. rist. vl 2013). Rahvahad (enamba 0,4 % vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe)<ref>[http://www.gov.karelia.ru/Regions/Info/myezersk_nac.html Справка об исторических, культурных, демографических и национальных особенностях Муезерского района (Tedonandmine Mujezerskijan rajonan istorižiš, kul'turižiš, demografižiš da rahvahaližiš eriližusiš). — Karjalan Tazovaldkundan Ohjastuz (gov.karelia.ru).] {{ref-ru}}</ref>: [[venälaižed]] — 58,0 %, [[vaugedvenälaižed]] — 18,0 %, [[karjalaižed]] — 13,0 %, [[ukrainalaižed]] — 4,4 %, [[suomalaižed]] — 1,7 %, [[pol'šanmalaižed]] — 1,3 %, [[čuvašalaižed]] — 0,9 %, [[litvalaižed]] — 0,7 %, [[totarlaižed]] — 0,4 %, toižed rahvahad — 1,5 %, rahvahuden ozutandata — 0,1 %. Vl 2002 kaik 27 [[vepsläižed|vepsläšt]] eli rajonas (0,16 % sen ristitištospäi). == Ižanduz == Rajonan ižandusen päsarakod oma mecan varhapanend, pumaterialan ümbriradmine, raudtetransport, kalankazvatuz, mecmarjoiden varhapanend. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.muezersky.ru/ Mujezerskijan rajonan oficialine sait (''muezersky.ru'').] {{ref-ru}} * [http://www.gov.karelia.ru/Regions/myezersk.html Mujezerskijan rajon Karjalan Tazovaldkundan oficialižel ''gov.karelia.ru''-saital.] {{ref-ru}} {{ref-en}} {{ref-fi}} {{Karjalan Tazovaldkundan rajonad}} [[Kategorii:Mujezerskijan rajon| ]] 44g3fd8si6yxhd3on7yknxah9min49l 0 13379 190463 182064 2026-10-11T13:35:35Z Asdexer240 17241 eläjiden lugun aktualizacii 190463 wikitext text/x-wiki {{Rajon | Nimi = Louhin rajon<br />Лоухский район <small>(ven.)</small><br />Louhen piiri <small>(suom.)</small> | Znam = Coat of Arms of Loukhsky District.svg | Flag = Flag of Loukhsky District.svg | Znam text = Louhin rajonan znam | Flag text = Louhin rajonan flag | Valdkund = Venäma | Pälidn = Louhi | Eläjiden lugu = 9,931 | Year = 2025 | Pind = 22,551 | Map = Location Of Loukhsky District (Karelia).svg | Map width = }} '''Louhin rajon''' ({{lang-ru|Ло́ухский райо́н}}, {{lang-fi|Louhen piiri}}) om municipaline ühtnik [[Karjalan Tazovaldkund]]as, [[Venäma|Venälaižes Federacijas]]. Administrativine keskuz om lidnanvuitte [[Louhi]]-žilo. == Istorii == Rajonan aluz om pandud vl 1927 Karjalha, elokun 29. päivän [[VCIK|VCIK:an]] käskön mödhe. Möhemba ühtištadihe [[Kesten'gan rajon]]an territorijad Louhin rajonanke. [[Sur' Tatanman soda|Suren Tatanman sodan]] aigan vozil 1941−1944 Saksanman sodavägiden «Norvegii»-armijan suvine jouk okkupirui rajonan päivlaskmad. == Geografijan andmused == Louhin rajon om Karjalan Tazovaldkundan pohjoine taho. Pind — 22 551 nellikkilometrad (ühtenz' sija tazovaldkundas 18:späi). [[Mec]] otab territorijan nell' seičemendest (12,6 tuh. km²), se om kavag'mec tobjimalaz. Saum [[so]]id i sokahid maid om nelländez. Om röunoid Venäman koumenke rajonanke, mugažo [[Suomenma]]nke: * suves [[Karjalan Tazovaldkund]]an [[Kemin rajon]]anke da [[Kalevalan rahvahaline rajon|Kalevalan rahvahaliženke rajonanke]]; * päivlaskmas [[Suomenma]]n [[Pohjoižpohjanma]]-agjanke (röun 120 km pitte); * pohjoižes [[Murmanskan agj]]an [[Kandalakšan rajon]]anke. [[Vauged meri|Vauktan meren]] Kandalakšan laht lainištab rajonan pohjoižpäivnouzmaižid randoid 150 km pitte. [[Maanselkän ülüz]] om rajonan lodehes, Karjalan kaikiš korktemb [[Nuorunen]]-mägi sijadase siš, 577 m korkte. Toižen territorijan reljef om tazo. Tuhad penid järvid i sadad penid jogid oma rajonas. Joged mülüdas [[Vauged meri|Vauktan meren]] basseinha. Kaikiš surembad järved oma [[Toppajärv]] (986 km²) da [[Päjärv]] (659 km²), ned oma [[Kuman vezivaradim]]en palad vspäi 1966. Klimat om kontinentaline. Heinkun keskmäine lämuz om +14,2 C°, vilukun −12,6 C°. Londuseližed varad oma metallad ([[titan (himine element)|titan]], [[kuld]], [[platin]])<ref>[http://louhiadm.ru/ekonomika/pokazateli_sotsialno_ekonomicheskogo_razvitiya.html Итоги социально-экономического развития района за 2015 год (Rajonan socialiž-ekonomižen šingotesen lopmižed 2015 vodes). — Louhin rajonan oficialine sait (''louhiadm.ru'').]</ref>, sauvondmaterialad ([[sauvondkivi]], [[rugižkivi]], [[ozrikkivi]], [[gabrodiabaz]], [[lete|letked]], [[gravii]]), [[špat]], [[kvarc]], [[loštkivi]], [[hel'm]], [[mec]], [[kala]], [[vezi|reskvezi]], [[gidroenergii]]. Vspäi 2005 rajonan territorii jagase seičemeks municipaližeks ühtnikaks: koume lidnankundad da nell' küläkundad. == Eläjad == Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 20 128 ristitud, vl 2010 — 14 760 ristitud. Kaik om 30 eländpunktad rajonas (vl 2005), niiden kesken koume lidnanvuittušt žilod, 15 külänvuittušt žilod, viž raudtestancijad da seičeme küläd. Toižed znamasižed eländpunktad oma lidnanvuiččed [[Čup (žilo)|Čup]]-žilo (2,4 tuh. rist. vl 2016) da [[Päjärv (žilo)|Päjärv]]-žilo (1,7 tuh. rist. vl 2016), mugažo külänvuitte [[Kesten'g]]-žilo (1,1 tuh. rist. vl 2013). Rahvahad (enamba 0,4 % vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe)<ref>[http://www.gov.karelia.ru/Regions/Info/loyhi_nac.html Справка об исторических, культурных, демографических и национальных особенностях Лоухского района (Tedonandmine Louhin rajonan istorižiš, kul'turižiš, demografižiš da rahvahaližiš eriližusiš). — Karjalan Tazovaldkundan Ohjastuz (''gov.karelia.ru'').] {{ref-ru}}</ref>: [[venälaižed]] — 71,4 %, [[karjalaižed]] — 15,3 %, [[vaugedvenälaižed]] — 6,9 %, [[ukrainalaižed]] — 3,1 %, [[suomalaižed]] — 0,85 %, [[totarlaižed]] — 0,4 %, toižed rahvahad — 2,0 %, rahvahuden ozutandata — 0,05 %. Vl 2002 kaik 20 [[vepsläižed|vepsläšt]] eli rajonas (0,1 % sen ristitištospäi). == Ižanduz == Rajonan ižandusen päižed sarakod oma mecan varhapanend, pumaterialan ümbriradmine, kalanpüdand, kalankazvatuz, sauvondkiven samine, gidroenergetik ([[Kuman GES]]), turizm, torguind. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.louhiadm.ru/ Louhin rajonan oficialine sait (''louhiadm.ru'').] {{ref-ru}} * [http://www.gov.karelia.ru/Regions/loyhi.html Louhin rajon Karjalan Tazovaldkundan oficialižel ''gov.karelia.ru''-saital.] {{ref-ru}} {{ref-en}} {{ref-fi}} {{Karjalan Tazovaldkundan rajonad}} [[Kategorii:Louhin rajon| ]] 6250pjyoqlc7jiq9gqqfec4hp3unz36 0 13381 190459 182047 2026-10-11T13:27:44Z Asdexer240 17241 eläjiden lugun aktualizacii da šablon 190459 wikitext text/x-wiki {{Rajon | Nimi = Kalevalan rahvahaline rajon<br />Калевальский национальный район <small>(ven.)</small><br />Kalevalan kanzalline piiri <small>(karj.)</small><br />Kalevalan kansallinen piiri <small>(suom.)</small> | Znam = Coat of Arms of Kalevalsky District.svg | Flag = Flag of Kalevalsky District.svg | Znam text = Kalevalan rahvahaližen rajonan znam | Flag text = Kalevalan rahvahaližen rajonan flag | Valdkund = Venäma | Pälidn = Kalevala (žilo){{!}}Kalevala | Eläjiden lugu = 5,755 | Year = 2025 | Pind = 13,316 | Map = Location Of Kalevalsky District (Karelia).svg | Map width = }} '''Kalevalan rahvahaline rajon''' ({{lang-ru|Калевальский национальный район}}, {{lang-krl|Kalevalan kanzalline piiri}}, {{lang-fi|Kalevalan kansallinen piiri}}) om municipaline ühtnik [[Karjalan Tazovaldkund]]as, [[Venäma|Venälaižes Federacijas]]. Administrativine keskuz om lidnanvuitte [[Kalevala (žilo)|Kalevala]]-žilo. Rajonan ristitišton viž ühesandest eläb žilos. == Istorii == 19. voz'sadal [[Elias Lönnrot]] kirjuti tetaban [[Kalevala]]-eposan runoiden tobmad palad rajonan nügüd'aigaižes territorijas. Rajonan aluz om pandud vl 1927 Karjalha kuti '''Uhtan rajon''', elokun 29. päivän [[VCIK]]:an käskön mödhe. Vl 1930 ühtištadihe enččen [[Kem'jogin rajon]]an territorijad Uhtan rajonanke. Vn 1935 uhokun 20. päiväl VCIK udesnimiti rajonad nügüdläižikš Kalevala-eposan sadavoččen jubilejan oiktastuseks. Kalevala-žilo nimitihe Uht-žiloks vhesai 1963. [[Sur' Tatanman soda|Suren Tatanman sodan]] aigan vozil 1941 (heinku) — 1944 (reduku) Suomenman sodaväged, sid' Saksanman armii, oliba rajonan päivlaskmas. Vozil 1963 (1. uhoku) — 1966 (30. tal'vku) Kalevalan rajon oli [[Kemin rajon]]an palaks. Vn 1983 sulakus [[Kostamukš]] kändihe lidnaks tazovaldkundan alištusenke. Voknemen küläkund (ven. ''Вокнаволокский сельсовет'') mugažo läksi rajonaspäi, Kostamukšale alištushe. Vspäi 1992 rajonan nimi om «rahvahaline»-sananke Karjalan Tazovaldkundan Ülembaižen Nevondkundan pätandan mödhe<ref>[http://www.visitkalevala.ru/o-rajone/istoricheskaja-spravka/ Историческая справка о районе (Tedonandmine rajonan istorijas). — Kalevalan rahvahaližen rajonan oficialine sait (visitkalevala.ru).] {{ref-ru}}</ref>. == Geografijan andmused == Kalevalan rahvahaline rajon om Karjalan Tazovaldkundan lodehline taho. Pind — 13 316 nellikkilometrad (videnz' sija tazovaldkundas 18:späi). Sadavozne [[mec]] katab territorijan koume videndest, necišpäi [[pedai|pedajikod]] ottas 85 %. Saum [[so]]id om koumandez, vezid — kudendez. Vl 2006 [[Kalevalan rahvahaline puišt]] om sätud rajonan territorijas. Om röunoid [[Karjalan Tazovaldkund]]an videnke rajonanke, mugažo [[Suomenma]]nke: * päivnouzmas [[Kemin rajon]]anke; * suvipäivnouzmas [[Belomorskan rajon]]anke; * suves [[Mujezerskijan rajon]]anke; * suvipäivlaskmas [[Kostamukšan lidnümbrik]]onke; * päivlaskmas [[Suomenma]]n [[Kainu]]- i [[Pohjoižpohjanma]]-agjoidenke; * pohjoižes [[Louhin rajon]]anke. Joged oma kos'kekahad, ned mülüdas [[Kem' (jogi)|Kem'-jogen]] da [[Vauged meri|Vauktan meren]] basseinoihe. Kaik om 13 znamasišt joged i 50 järedad järved. Kaikiš surembad järved oma tektonižen augotižlibundan Kuito-järved rajonan keskuses: [[Üläkuito]] (197,6 km²), [[Keskkuito]] (275,7 km², om vezivaradimeks vspäi 1980) da [[Alakuito]] (141,3 km²). Londuseližed varad oma [[turbaz]], metallad ([[raud|raudkivend]], [[vas'k]], [[molibden]]), [[kvarcit]], [[mec]], [[kala]], [[vezi|reskvezi]], [[gidroenergii]]. Vspäi 2005 rajonan territorii jagase nelläks municipaližeks ühtnikaks: üks' lidnankund da koume küläkundad. == Eläjad == Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe rajonan eläjiden lugu oli 10 628 ristitud, vl 2010 — 8 321 ristitud. Kaik om ühesa eländpunktad rajonas (vl 2005), niiden kesken üks' lidnanvuitte žilo, kuz' külänvuittušt žilod da kaks' küläd. Toine znamasine eländpunkt om külänvuitte [[Borovoi (Karjal)|Borovoi]]-žilo (1,6 tuh. rist. vl 2016). Rahvahad (enamba 3 % vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe): [[venälaižed]] — 46,3 %, [[karjalaižed]] — 35,9 %, [[vaugedvenälaižed]] — 9,8 %, [[ukrainalaižed]] — 3,2 %, toižed — 4,8 %. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.visitkalevala.ru/ Kalevalan rahvahaližen rajonan oficialine sait (''visitkalevala.ru'').] {{ref-ru}} {{ref-en}} {{ref-fi}} * [http://www.gov.karelia.ru/Regions/kalevala.html Kalevalan rahvahaline rajon Karjalan Tazovaldkundan oficialižel ''gov.karelia.ru''-saital.] {{ref-ru}} {{ref-en}} {{ref-fi}} {{Karjalan Tazovaldkundan rajonad}} [[Kategorii:Kalevalan rahvahaline rajon| ]] ph1wyotw2m13c37ykh3ew0ek4p8ys5d 0 20428 190476 181664 2026-10-11T16:16:26Z Koiravva 1717 formitez 190476 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Nikol'skoje<br />Никольское | Lidnanznam = Coat of arms of Nikolskoe (Tosno).gif | Flag = Nikolskoe COA (2009).jpg | Lidnanznam text = Nikol'skojen lidnanznam (Leningradan agj) | Flag text = Nikol'skojen flag (Leningradan agj) | Valdkund = Venäma | Eläjiden lugu = 21,186 | Voz' = 2025 | Pind = 10 | Fail = Nikolskoye Tosnensky District Leningrad Oblast 2023-06-07 4249.jpg | Pämez' = Il'ja Belov<br/>(reduku 2019—) | Telefonkod = +7-81361-xx-xxx | Avtokod = 47 | Aigvö = [[UTC]]+3 ([[MSK]]+0) }} '''Nikol'skoje''' ({{lang-ru|Нико́льское}}, {{lang-fi|Lomkka}}) om [[Venäma]]n lidn da lidnankund [[Leningradan agj]]an keskuzpalas. Mülüb [[Tosnon rajon]]ha, sen kahtenz' surtte lidn. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud vl 1710 kuti manmehiden-kivinikoiden külä, sirdanikoiden Moskvan alpäi tobjimalaz. Nimitihe ''Nikolajevskoje''- i ''Nikol'skoje''-žiloks saudud vodele 1717 puižen jumalanpertin mödhe ph. Mikulai-čudonsädajan oiktastuseks. Vll 1801−1936 ühtennimine kivine jumalanpert' oli olmas. 19. voz'sadan lopus mainitase mugažo ''Plitnaja Lomk''-nimenke ({{lang-ru|Плитная Ломка}}). Vspäi 1877 porhtegim om saudud. Vll 1906−1909 Frank-velliden stöklanastjoiden tegim oli sätud. Žilo oli okkupiruidud Germanijan sodavägil [[Toine mail'man soda|Suren sodan]] aigan, küksihe nacistoid vn 1944 23. päiväl vilukud. Sodan jäl'ghe saudihe severt-se tegimid, i kätihe žilod lidnanvuiččeks vl 1958. Vspäi 1963 se oli alištunu [[Tosno]]-lidnan Nevondkundale. Vs 1990 elokun 15. päiväspäi Nikol'skoje om lidnan statusanke. Nikol'skoje šingotase sauvondkompleksan edheotandoil ([[savič]], keramine apakut, keramižed torved, [[keramzit]]<ref>[http://zaokeramzit.ru/ Nikol'skoje-lidnan keramzitan tegimen sait (''zaokeramzit.ru'').] {{ref-ru}}</ref>), himižel tegimel, mašiništonsauvomižen tegimel<ref>[http://vineta.ru/ Mašinansauvomižen Vineta-edheotandan sait (''vineta.ru'').] {{ref-ru}} {{ref-en}}</ref> (mašiništ laivoiden täht, [[veneh]]ed), porhantegimel i praznikambuškelusiden edheotandal. == Geografijan andmused == Lidn sijadase rajonan lodehes-pohjoižes, [[Tosn]]-jogen oiktal randal ({{lang-ru|Тосна}}, [[Neva]]n hura ližajogi), 30 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. [[Piter]]-regionan röun mäneb kahtes kilometras lodeheze, sen [[Kolpinon rajon]]. Toižed lähembaižed lidnad oma [[Otradnoje (lidn, Leningradan agj)|Otradnoje]] koumes kilometras pohjoižhe, sen ''Ivanovskai''-raudteplatformanke, i [[Tel'manan lidn]] kümne kilometrad päivlaskmha orhal vai 13 km avtol. Matkad [[Tosno]]-rajonkeskushesai om ühesatoštkümne kilometrad suvhe orhal vai 26 km avtotedme. == Tobmuz == [[Fail:Nikoljskoe GP.png|thumb|left|250px|Nikol'skojen lidnankund vn 2012 rajonan kartal]] Kaik koume eländpunktad mülüdas lidnankundha Nikol'skojen ližaks: Gladkoje-külä (740 rist. vl 2017), Pustink-külä (61 rist.), Pustin'k-žilo raudtestancijanno (viž kaikenaigašt eläjad). Lidnankundan pind — 14,44 km². Edeline lidnankundan pämez' om Vera Jusina (reduku 2009 — reduku 2019). == Eläjad == Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 19,280 ristitud, lidnankundan — 20,089 ristitud, rajonan kudendez, vn 2021 lidnan — 22,355 ristitud. Vl 2017 kaik 21,888 ristitud elihe lidnas i 22,694 ristitud kaikes lidnankundas. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 22,490 eläjad vl 2019. Rahvahad (2010): [[venälaižed]] — 93,7 %, [[armenijalaižed]] — 1,2 %, [[ukrainalaižed]] — 1,1 %, toižed rahvahad — 4,0 %. [[Ortodoksine hristanuskond|Ortodoksižen hristanuskondan]] kaks' jumalanpertid<ref>[http://sobory.ru/geo/locat/663 Nikol'skoje-lidnan pühäpertid ''sobory.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> oma saudud lidnas: ph. Mikulai-čudonsädajan oiktastuseks i puine ph. [[Nikolai II]]-moknikan-carin muštoks. Niiden ližaks koume časounäd oma kadonuded. == Openduz == Lapsiden opendusen aluzkundad oma viž päivkodid (nomer 10, 11, 18, 34, 38), kaks' keskškolad (nomer 2 i 3), gimnazii nomer 1, specialine (korrekcine) škol-internat 7. toižendan, lapsiden šingotesen koume keskust, kul'turkeskuz, muzikškol. Professionaližen opendusen aluzkundad ratas lähembaižiš lidnoiš. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Nikolskoye, Leningrad Oblast.JPG|Znam lidnan röunal (2010) Nikolskoye view.jpg|Jogi lidnas, vn 2014 nägu Nikolskoye general view summer 2014.jpg|Lidnan nägu vn 2014 kezal Братская могила советских воинов в Никольском.jpg|Nevondkundaližiden sodamehiden velleskaum (2021) </gallery> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://nikolskoe-r41.gosweb.gosuslugi.ru/ Lidnan tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (''nikolskoe-r41.gosweb.gosuslugi.ru'').] {{ref-ru}} * [http://никольскоеинфо.рф/ Lidnan informacine sait (''никольскоеинфо.рф'').] {{ref-ru}} {{Commons|Category:Nikolskoye, Leningrad Oblast}} {{Leningradan agjan lidnad}} [[Kategorii:Venäman lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Leningradan agjan lidnad]] [[Kategorii:Tosnon rajon]] oj2asa9e43ptvrm7w9plsjuz6qtb3sx 0 24112 190478 179887 2026-10-11T16:42:54Z Koiravva 1717 formitez 190478 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Katav-Ivanovsk<br />Катав-Ивановск | Lidnanznam = Coat of Arms of Katav-Ivanovsk (Chelyabinsk oblast).png | Flag = Flag of Katav-Ivanovsk (Chelyabinsk oblast).png | Lidnanznam text = Katav-Ivanovskan lidnanznam | Flag text = Katav-Ivanovskan flag | Valdkund = Venäma | Eläjiden lugu = 14,454 | Voz' = 2023 | Pind = 24.7 | Fail = Катав-Ивановская церковь.jpg | Pämez' = Ivan Norko<br/>(keväz'ku 2017—) | Telefonkod = +7-35147-xx-xxx | Avtokod = 74. 174 | Aigvö = [[UTC]]+5 ([[MSK]]+2) }} '''Katav-Ivanovsk''' ({{lang-ru|Ката́в-Ива́новск}}, {{lang-tt|Кытау-Ивановск}}, {{lang-ba|Ҡытау-Ивановск}}) om [[Venäma]]n lidn da lidnankund [[Čeläbinskan agj]]an päivlaskmaižes sarakos. Se om [[Katav-Ivanovskan rajon]]an administrativine keskuz i kaikiš suremb lidn. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud vl 1755 kuti žilo sauvomha da holitamha raudtegint, nimitihe Katav-jogen mödhe i torgovanoiden-alusenpanijoiden nimiden mödhe: Ivan Tverdišev i Ivan Mäsnikov. Tehtihe [[rel's]]oid edel Oktäbrin revolücijad. Oli radnikžiloks vspäi 1933, sai lidnan statusad vn 1939 27. päiväl elokud. Rajonan keskuz vspäi 1935. Katav-Ivanovsk šingotase [[cement]]antegimel, navigacijan laivladimiden tegimel, valamižtegimel (mašiništ i varapalad tegimišton täht), räkištadud semniden edheotandal. == Geografijan andmused == [[Fail:Chelyabinskaya oblast Katav-Ivanovsky rayon.png|thumb|left|200px|Katav-Ivanovskan rajonan sijaduz agjas vn 2009 kartal]] Lidn sijadase rajonan keskuzpalan pohjoižes, Katav-jogen randoil ({{lang-ba|Ҡытау}} 111 km pitte, [[Kam (jogi)|Kaman]] hurapol'ne bassein), [[Uralmäged|Suviuralan]] pautkil, 477 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Katav-Ivanovskan uit (1,6 km²) om olmas 18. voz'sadaspäi, se om saudud päivnouzmha lidnan keskusespäi. Matkad [[Čeläbinsk]]hasai om 209 km päivnouzmha orhal, 257 km avtotedme vai raudtedme. Lähembaižed lidnad oma [[Ust'-Katav]] ühesatoštkümne kilometrad pohjoižhe orhal, 28 km avtotedme vai 45 km raudtedme, [[Jurüzan' (lidn)|Jurüzan']] 19 km pohjoižpäivnouzmha orhal, 23 km avtotedme vai raudtedme, i [[Tröhgornii]] (SATÜ) 18 km päivnouzmha-pohjoižpäivnouzmha orhal vai 27 km avtotel. [[Manrehkaiduz|Manrehkaidused]] viž..kuz' magnitudanke oleldas harvoin. ''Katav''-raudtestancii (edel 1963. vot ''Katav-Ivanovskii Tegim'') radab vspäi 1905, se om lopstancijaks sarakol «Čeläbinsk — [[Uf]]»-keskustaspäi. == Tobmuz == Polovink-žilo ({{lang-ru|Половинка}}, 154 rist. vl 2010) i Nil'skii-žilo (kaikenaigaižeta ristitištota vl 2010) mülüdas lidnankundha Katav-Ivanovskan ližaks. == Eläjad == Vl 1939 lidnan ristitišt oli 14,300 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 17,630 ristitud, lidnankundan — 17,784 ristitud, rajonan pol', vn 2021 lidnan — 14,663 ristitud. Kaik 16,088 ristitud elihe lidnas i 16,210 ristitud kaikes lidnankundas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 22..24 tuhad eläjid vll 1979−1998 (24,972 rist. vl 1989). Rahvahad (2010): [[venälaižed]] — 90,2 %, [[totarlaižed]] — 3,6 %, [[baškiralaižed]] — 3,3 %, toižed rahvahad — 2,9 %. [[Ortodoksine hristanuskond|Ortodoksižen hristanuskondan]] kaks' pühäpertid<ref>[http://sobory.ru/geo/locat/12848 Katav-Ivanovskan pühäpertid ''sobory.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> om kaičenus lidnas: Ioann-endustajan jumalanpert' (om saudud vll 1824−1825) i Ill'a-endustajan časoun' (1901). Niiden ližaks Jumalanmaman Kazanin jumalaižen puine pühäpert' udessündutase vl 2020. == Openduz == Lapsiden opendusen aluzkundad oma seičeme nimitadud i nomeruidud päivkodid (nomer 3, 7 (kaks' adresad), 8, 10, 14, 16, 18), kaks' aluzškolad (nomer 4 i 5), kaks' keskškolad (nomer 1 i 2), korrekcine škol-internat, lapsiden sädamižen pert', čomamahtoiden škol, lapsiden da norišton sportškol. Katav-Ivanovskan industrialine tehnikum<ref>[http://k-iit74.ru/ Katav-Ivanovskan industrialižen tehnikuman sait (''k-iit74.ru'').] {{ref-ru}} <small>''(+ äikel'ne avtomatine känduz)''</small></ref> om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Городской краеведческий музей, Катав-Ивановск, Челябинская область - panoramio.jpg|Lidnan kodirandantedištandmuzei (2014, ende raudtegimen Belosel'skijad-Belozerskijad-ruhtinasiden-valdoičijoiden erižpert') Храм Катав-Ивановска.jpg|Ioann-endustajan jumalanpert', vn 2018 nägu Памятник В.И.Ленину у ДК Цементников , Катав-Ивановск, Челябинская область - panoramio.jpg|Cementnikoiden kul'turkeskuz (2014) Governor of the Chelyabinsk Oblast Boris Dubrovsky in Katav-Ivanovsk after the earthquake in 2018 (3).jpg|Katav-Ivanovskan rajonan keskuzline läžundkodi (sügüz'ku 2018) </gallery> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.katavivan.ru/taxonomy/term/1 Lidnankundan lehtpoled rajonan oficialižel ''katavivan.ru''-saital.] {{ref-ru}} {{Commons|Category:Katav-Ivanovsk}} {{Čeläbinskan agjan lidnad}} [[Kategorii:Venäman lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Čeläbinskan agjan lidnad]] [[Kategorii:Katav-Ivanovskan rajon|*]] 7s7uboh0no0krcs6d981vzwhg2ol8b6 0 25418 190477 186491 2026-10-11T16:27:34Z Koiravva 1717 tobmuz+ 190477 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Kotovsk<br />Котовск | Lidnanznam = Kotovsk.png | Flag = Flag of Kotovsk (Tambov oblast).png | Lidnanznam text = Kotovskan lidnanznam (Venäma) | Flag text = Kotovskan flag (Venäma) | Valdkund = Venäma | Eläjiden lugu = 25,852 | Voz' = 2025 | Pind = 30.81 | Fail = Kotovsk, Tambov Oblast, Russia - panoramio (18).jpg | Pämez' = Aleksei Plahotnikov<br/>(kül'mku 2015—) | Telefonkod = +7-47541-xx-xxx | Avtokod = 68 | Aigvö = [[UTC]]+3 ([[MSK]]+0) }} {{Znamoičendad|Kotovsk}} '''Kotovsk''' ({{lang-ru|Кото́вск}}) om [[Venäma]]n lidn da lidnümbrik [[Tambovan agj]]an keskuzpalas. Se om agjan videnz' lidn eläjiden lugun mödhe. Lidn om ümbärtud [[Tambovan rajon]]an territorijal. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud [[mec]]an sijha vl 1914 [[Nikolai II]]-carin käskön mödhe kuti valdkundaline ''Porhtegim''-radnikžilo ({{lang-ru|рабочий посёлок Пороховой Завод}}) sauvomha da holitamha [[porh]]an tegint. Vhesai 1917 vaumitihe raudted i lämuzelektrokeskust. Vl 1918 se oli ''Udarnik''-žiloks. Udesnimitihe ''Rusked Torač''-žiloks ({{lang-ru|Красный Боевик}}) vl 1919. Kätihe sidä [[Tambov]]an rajonaks vn 1938 uhokul. Rajon sai erižen lidnan statusad vn 1940 16. päiväl sulakud, udesnimitihe nügüdläižikš Rahvahanikoiden sodan [[Grigorii Kotovskii]]-kombrigan muštoks. [[Toine mail'man soda|Toižen mail'man sodan]] aigan lidn oli alištunu bombardiruindale, sur' lämoipalo tegihe porhtegimel vn 1942 heinkus. Kotovsk šingotase himižil tegimil (porhtegim i [[plastmass]]an tegim), sauvondmaterialiden pästandal (lämuzizoläcijan i keramižtegesiden tegimed), ratud nahkan tegimel, elektrokomponentoiden «Almaz»-edheotandal, sömtegimištol (leibtegim) i meblin pästandal. == Geografijan andmused == [[Fail:Tambov-oblast-Tambov.png|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz ümbärdajas Tambovan rajonas (suvhe Tambovaspäi) i Tambovan agjas vn 2006 kartal]] Lidn sijadase ümbärdajan rajonan suviröunanno, [[Cnanjogi|Cnanjogen]] oiktal korktal randal ({{lang-ru|Цна}} 451 km pitte, [[Okanjogi|Okan]] oigedpol'ne bassein), 130 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Kotovskan vezivaradim (vai Tambovan, 21 km², 128 m ü.m.t.) Mectambov-jogel om olmas kahtes kilometras päivnouzmha lidnaspäi vspäi 1995. Matkad [[Tambov]]an röunhasai om kahesa kilometrad pohjoižhe orhal vai vižtoštkümne kilometrad avtotel. Toine lähembaine lidn om [[Rasskazovo]] 27 km päivnouzmha orhal vai 41 km avtotedme. Ei ole passažirühtenzoitust raudtedme vspäi 1996, ''Kotovsk''-raudtestancii om sauptud, ''Tambov II''-stancii kävutase jüguiden täht vaiše, erine sarak tuleb Tambovaspäi lidnha. == Tobmuz == Kotovsk om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnümbrikon pind — 30,81 km². Lidnümbrikon tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Aleksei Plahotnikov radab lidnan pämehen vn 2015 kül'mkuspäi. Lidnan Rahvahandeputatoiden nevondkundan ezimez' om Aleksandr Kočetkov, otab radnikust vn 2015 redukuspäi. == Eläjad == Vl 1916 žilon ristitišt oli kahesa tuhad eläjid, vl 1959 kaik 25,511 ristitud elihe lidnas. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 31,850 ristitud, vn 2021 — 26,694 ristitud. Kaik 30,353 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 37..38 tuhad eläjid vll 1979−1998 (38,600 rist. vl 1992). Rahvahad (ozutadud rahvahudenke vl 2010): [[venälaižed]] — 97,9 %, toižed rahvahad — 2,1 %. [[Ortodoksine hristanuskond|Ortodoksižen hristanuskondan]] koume pühäpertid<ref>[http://sobory.ru/geo/locat/26052 Kotovskan pühäpertid ''sobory.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> oma kaičenus i saudud lidnas: kaks' jumalanpertid i časoun'. Suremb kivine Raštvoiden jumalanpert' om sauvomas vspäi 2001. == Openduz == Lapsiden opendusen aluzkundad oma ühesa nimitadud i nomeruidud päivkodid (nomer 3, 5, 8, 9, 12, 14..16, ''Solniško'' «Päivoi»), kaks' keskškolad («Ekoteh» i nomer 3), specialine korrekcine škol-internat, lapsiden sädamižen pert', čomamahtoiden škol. Kotovskan industrialine tehnikum<ref>[http://kit68.ru/ Kotovskan industrialižen tehnikuman sait (''kit68.ru'').] {{ref-ru}}</ref> om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Kotovsk, Tambov Oblast, Russia - panoramio (9).jpg|Lidnan administracijan pert' (2012) Храм в честь Благовещения Пресвятой Богородицы - panoramio.jpg|Pühän Jumalanmaman Blagoveššenjan jumalanpert', vn 2013 nägu vai sen aigemba Kotovsk, Tambov Oblast, Russia - panoramio (22).jpg|Cnanjogi lidnas (2013. voz' vai sen aigemba) Kotovsk, Tambov Oblast, Russia - panoramio (3).jpg|Bankan pert' vl 2013 vai sen aigemba Kotovsk, Tambov Oblast, Russia - panoramio (15).jpg|Znam lidnan röunal (2013. voz' vai sen aigemba) </gallery> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://kotovsk.gosuslugi.ru/ Kotovsk-lidnan tobmuden aluzkundoiden sait (''kotovsk.gosuslugi.ru'').] {{ref-ru}} * [http://gorodkotovsk.ru/ Lidnan informacine portal (''gorodkotovsk.ru'').] {{ref-ru}} {{Commons|Category:Kotovsk}} {{Tambovan agjan lidnad}} [[Kategorii:Venäman lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Tambovan agjan lidnad]] [[Kategorii:Tambovan agjan lidnümbrikod]] 9zw6mqpipum4725f6ftgbew21a66ad5 0 33751 190455 168982 2026-10-11T12:20:58Z Motoranger 10577 +kart 190455 wikitext text/x-wiki {{A10000}} {{Eländpunkt | Nimi = Cindao<br />青島 / 青岛<br /><small>''(Qīngdǎo)''</small> | Lidnanznam = | Flag = | Lidnanznam text = Cindaon lidnanznam | Flag text = | Valdkund = Kitai | Eläjiden lugu = 10,071,722 | Voz' = 2020 | Pind = 11,228.4 | Fail = Qingdao new montage.png | Pämez' = | Telefonkod = +86-(0)532 | Aigvö = [[UTC]]+8 }} '''Cindao''' ({{lang-zh|青島 / 青岛}}, [[pin'jin']]: ''Qīngdǎo'' [tɕʰíŋtàʊ] «azur'ne sar'») om lidn-millionnik [[Kitai]]n päivnouzmaižel randal. Mülüb [[Šan'dun]]-agjaha, sen lidnümbrik i kaikiš surembiden lidnoiden keskes, järed meriport. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud Cin-imperijas vl 1891 kuti sodavarmitez. Vl 1897 «Czäočžou-laht»-territorii oli anttud [[Germanijan imperii|Germanijan imperijale]] koncessijan kožundkirjutesen mödhe. Lidnan keskuzpalan saksan planiruind om kaičenus tähäsai. Vll 1914−1922 lidn oli [[Japonii|Japonijan]] tobmuden al, sid' Kitain palaks. Vodele 1983 lidnümbrikon territorii sai nügüdläižid röunoid. Vl 2016 Cindao oti 12. sijad Kitain lidnoiden keskes kogosüdäiproduktan mödhe (üks' trillion juanid), sil-žo vodel lidnan port mülüi mail'man portoiden ezmäižhe kümnikha jüguiden tonnažan (444 mln tonnoid) i konteineriden lugun mödhe. Cindao šingotase järedal meriportal, [[olud]]en tehmižel (valdkundan kahesandez), kassižiden [[fil'm]]iden pästandal (Gollivudan kitajine analog). Järed sodabaz om lidnas. Industrijan päižed sarakod oma elektronine i koditehnikan pästand (Haier, Hisense), mašinansauvomine (kebnavtod, jüguavtod, avtobusad, avtopalad, punolendimed) i laivansauvomine, himine i kivivoinhimine, sömtegimišt i meren produktoiden ümbriradmine, tekstilin i zelliden pästand, sauvond, [[metallurgii]]. == Geografijan andmused == [[Fail:Qingdao-location-MAP-in-Shandong-Province-China.jpg|thumb|left|250px|Lidnümbrikon sijaduz agjas i valdkundas vn 2010 kartal]] Lidn sijadase agjan päivnouzmas, Šan'dunan pol'saren suves. Znamasine jogi om Dagu 180 km pitte. [[Pakuine meri]] levigandeb lidnümbrikon suvipäivnouzmas, sen randanpird om 730 km ümbrikos. Röunatab agjan [[Žičžao]]-lidnümbrikonke suvipäivlaskmas, [[Veifan]]-lidnümbrikonke päivlaskmas i [[Jan'tai]]-lidnümbrikonke pohjoižes. Matkad [[Pekin]]hasai om 555 km lodeheze. Klimat om [[ven vö|ven]] mussonine, subtropižen i kontinentaližen röunal. Voden keskmäine lämuz om +13 C°, kezakun-sügüz'kun +21..+25 C°, tal'vkun-uhokun 0..+2 C°. Ekstremumad oma −14 C° i +37 C°. Paneb sadegid 664 mm vodes, enamba heinkus-elokus (149..150 mm kus), vähemba kül'mkus-sulakus (11..29 mm kus). == Tobmuz == [[Fail:Subdivisions of Qingdao English.svg|thumb|left|250px|Cindaon lidnümbrikon palad vl 2013]] Cindaon lidnümbrik jagase seičemeks lidnrajonaks (Šinan', Šibei, Lican, Laošan', Čenjan, Huandao, Czimo) i koumeks lidnaks (lidnmakundaks: Czäočžou, Pindu, Laisi). Lidnümbrikon tobmuden sijaduz om Šinan'-rajon. == Eläjad == Vn 2020 Kitain rahvahanlugemižen mödhe lidnümbrikon eläjiden lugu oli 10 071 722 ristitud, heišpäi seičemes lidnrajonas — 7 172 451 ristitud. Lidnanlaptoiden pind — 5 171 km². Kaikiš suremb lidnümbrikon ristitišt om nügüd', vl 2010 se oli 8 715 100 eläjad. Ületi millionad 1950-nzil vozil. Rahvahad: [[han' (rahvaz)|han']] — 99,86 %, toižed rahvahad — 0,14 %. == Transport == Avtobusad i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos. Metro radab vspäi 2015 (kaik seičeme jonod, 156 stancijad i 315 km raudted oma vl 2022). Kiruhraudte ühtenzoitab nenidenke lidnoidenke: agjan [[Czinan']]-keskuz, [[Pekin]], [[Šanhai]]. Rahvahidenkeskeine civiline ''Cindao Czäodun''-lendimport<ref>[http://www.qdairport.com/ Rahvahidenkeskeižen Cindao Czäodun-lendimportan sait (''qdairport.com'').] {{ref-zh}}</ref> (''TAO / ZSQD'', 9,7 mln passažiroid vl 2022) radab vspäi 2021, vajehti vanhad Lütin-lendimportad. Tehtas reisid Kitain äjihe lidnoihe, Suvikorejha, Japonijha, Avstralijha, Singapurha, Katmanduhu, Moskvha, Londonha. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.qingdao.gov.cn/ Lidnan tobmuden sait (''qingdao.gov.cn'').] {{ref-zh}} {{ref-ja}} {{ref-en}} {{ref-ko}} {{Commons|Qingdao}} [[Kategorii:Cindao| ]] [[Kategorii:Kitain lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Šan'dun]] 9hqjyinilbp6c9g1zqu9p759ib70aau 190456 190455 2026-10-11T12:31:26Z Motoranger 10577 +kart, klimat+ 190456 wikitext text/x-wiki {{A10000}} {{Eländpunkt | Nimi = Cindao<br />青島 / 青岛<br /><small>''(Qīngdǎo)''</small> | Lidnanznam = | Flag = | Lidnanznam text = Cindaon lidnanznam | Flag text = | Valdkund = Kitai | Eläjiden lugu = 10,071,722 | Voz' = 2020 | Pind = 11,228.4 | Fail = Qingdao new montage.png | Pämez' = | Telefonkod = +86-(0)532 | Aigvö = [[UTC]]+8 }} '''Cindao''' ({{lang-zh|青島 / 青岛}}, [[pin'jin']]: ''Qīngdǎo'' [tɕʰíŋtàʊ] «azur'ne sar'») om lidn-millionnik [[Kitai]]n päivnouzmaižel randal. Mülüb [[Šan'dun]]-agjaha, sen lidnümbrik i kaikiš surembiden lidnoiden keskes, järed meriport. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud Cin-imperijas vl 1891 kuti sodavarmitez. Vl 1897 «Czäočžou-laht»-territorii oli anttud [[Germanijan imperii|Germanijan imperijale]] koncessijan kožundkirjutesen mödhe. Lidnan keskuzpalan saksan planiruind om kaičenus tähäsai. Vll 1914−1922 lidn oli [[Japonii|Japonijan]] tobmuden al, sid' Kitain palaks. Vodele 1983 lidnümbrikon territorii sai nügüdläižid röunoid. Vl 2016 Cindao oti 12. sijad Kitain lidnoiden keskes kogosüdäiproduktan mödhe (üks' trillion juanid), sil-žo vodel lidnan port mülüi mail'man portoiden ezmäižhe kümnikha jüguiden tonnažan (444 mln tonnoid) i konteineriden lugun mödhe. Cindao šingotase järedal meriportal, [[olud]]en tehmižel (valdkundan kahesandez), kassižiden [[fil'm]]iden pästandal (Gollivudan kitajine analog). Järed sodabaz om lidnas. Industrijan päižed sarakod oma elektronine i koditehnikan pästand (Haier, Hisense), mašinansauvomine (kebnavtod, jüguavtod, avtobusad, avtopalad, punolendimed) i laivansauvomine, himine i kivivoinhimine, sömtegimišt i meren produktoiden ümbriradmine, tekstilin i zelliden pästand, sauvond, [[metallurgii]]. == Geografijan andmused == [[Fail:Qingdao-location-MAP-in-Shandong-Province-China.jpg|thumb|left|250px|Lidnümbrikon sijaduz agjas i valdkundas vn 2010 kartal]] Lidn sijadase agjan päivnouzmas, Šan'dunan pol'saren suves. Znamasine jogi om Dagu 180 km pitte. [[Pakuine meri]] levigandeb lidnümbrikon suvipäivnouzmas, sen randanpird om 730 km ümbrikos. Röunatab agjan [[Žičžao]]-lidnümbrikonke suvipäivlaskmas, [[Veifan]]-lidnümbrikonke päivlaskmas i [[Jan'tai]]-lidnümbrikonke pohjoižes. Matkad [[Pekin]]hasai om 555 km lodeheze. Klimat om [[ven vö|ven]] mussonine, subtropižen i kontinentaližen röunal, pil'vekaz päiči semendkus. Voden keskmäine lämuz om +13,3 C°, kezakun-sügüz'kun +20,8..+25,6 C°, tal'vkun-uhokun +0,2..+2,7 C°. Ekstremumad oma −15,9 C° (viluku) i +38,9 C° (heinku). Kezaaigan minimum om +11,2 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +19,6 C° (uhoku). Ei voi panda halad semendkus-redukus (redukun minimum om +1,9 C°). Paneb sadegid 686 mm vodes, enamba heinkus-elokus (159..160 mm kus), vähemba tal'vkus-keväz'kus (10..18 mm kus). Paneb lunt tal'ven kaks'toštkümnes päiväs. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 82..86 % röunoiš kezakus-elokus, 63..65 % redukus-keväz'kus, 67..71 % toižiš kuiš. == Tobmuz == [[Fail:Subdivisions of Qingdao English.svg|thumb|left|250px|Cindaon lidnümbrikon palad vl 2013]] Cindaon lidnümbrik jagase seičemeks lidnrajonaks (Šinan', Šibei, Lican, Laošan', Čenjan, Huandao, Czimo) i koumeks lidnaks (lidnmakundaks: Czäočžou, Pindu, Laisi). Lidnümbrikon tobmuden sijaduz om Šinan'-rajon. == Eläjad == Vn 2020 Kitain rahvahanlugemižen mödhe lidnümbrikon eläjiden lugu oli 10,071,722 ristitud, heišpäi seičemes lidnrajonas — 7,172,451 ristitud. Lidnanlaptoiden pind — 5 171 km². Kaikiš suremb lidnümbrikon ristitišt om nügüd', vl 2010 se oli 8,715,100 eläjad. Ületi millionad 1950-nzil vozil. Rahvahad: [[han' (rahvaz)|han']] — 99,86 %, toižed rahvahad — 0,14 %. == Transport == Avtobusad i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos. Metro radab vspäi 2015 (kaik seičeme jonod, 156 stancijad i 315 km raudted oma vl 2022). Kiruhraudte ühtenzoitab nenidenke lidnoidenke: agjan [[Czinan']]-keskuz, [[Pekin]], [[Šanhai]]. Rahvahidenkeskeine civiline ''Cindao Czäodun''-lendimport<ref>[http://www.qdairport.com/ Rahvahidenkeskeižen Cindao Czäodun-lendimportan sait (''qdairport.com'').] {{ref-zh}}</ref> (''TAO / ZSQD'', 9,7 mln passažiroid vl 2022) radab vspäi 2021, vajehti vanhad Lütin-lendimportad. Tehtas reisid Kitain äjihe lidnoihe, Suvikorejha, Japonijha, Avstralijha, Singapurha, Katmanduhu, Moskvha, Londonha. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.qingdao.gov.cn/ Lidnan tobmuden sait (''qingdao.gov.cn'').] {{ref-zh}} {{ref-ja}} {{ref-en}} {{ref-ko}} {{Commons|Qingdao}} [[Kategorii:Cindao| ]] [[Kategorii:Kitain lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Šan'dun]] kjj4vub57mudn8fupifrd68si9sr4gx 190485 190456 2026-10-12T06:08:34Z Motoranger 10577 +galerei 190485 wikitext text/x-wiki {{A10000}} {{Eländpunkt | Nimi = Cindao<br />青島 / 青岛<br /><small>''(Qīngdǎo)''</small> | Lidnanznam = | Flag = | Lidnanznam text = Cindaon lidnanznam | Flag text = | Valdkund = Kitai | Eläjiden lugu = 10,071,722 | Voz' = 2020 | Pind = 11,228.4 | Fail = Qingdao new montage.png | Pämez' = | Telefonkod = +86-(0)532 | Aigvö = [[UTC]]+8 }} '''Cindao''' ({{lang-zh|青島 / 青岛}}, [[pin'jin']]: ''Qīngdǎo'' [tɕʰíŋtàʊ] «azur'ne sar'») om lidn-millionnik [[Kitai]]n päivnouzmaižel randal. Mülüb [[Šan'dun]]-agjaha, sen lidnümbrik i kaikiš surembiden lidnoiden keskes, järed meriport. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud Cin-imperijas vl 1891 kuti sodavarmitez. Vl 1897 «Czäočžou-laht»-territorii oli anttud [[Germanijan imperii|Germanijan imperijale]] koncessijan kožundkirjutesen mödhe. Lidnan keskuzpalan saksan planiruind om kaičenus tähäsai. Vll 1914−1922 lidn oli [[Japonii|Japonijan]] tobmuden al, sid' Kitain palaks. Vodele 1983 lidnümbrikon territorii sai nügüdläižid röunoid. Vl 2016 Cindao oti 12. sijad Kitain lidnoiden keskes kogosüdäiproduktan mödhe (üks' trillion juanid), sil-žo vodel lidnan port mülüi mail'man portoiden ezmäižhe kümnikha jüguiden tonnažan (444 mln tonnoid) i konteineriden lugun mödhe. Cindao šingotase järedal meriportal, [[olud]]en tehmižel (valdkundan kahesandez), kassižiden [[fil'm]]iden pästandal (Gollivudan kitajine analog). Järed sodabaz om lidnas. Industrijan päižed sarakod oma elektronine i koditehnikan pästand (Haier, Hisense), mašinansauvomine (kebnavtod, jüguavtod, avtobusad, avtopalad, punolendimed) i laivansauvomine, himine i kivivoinhimine, sömtegimišt i meren produktoiden ümbriradmine, tekstilin i zelliden pästand, sauvond, [[metallurgii]]. == Geografijan andmused == [[Fail:Qingdao-location-MAP-in-Shandong-Province-China.jpg|thumb|left|250px|Lidnümbrikon sijaduz agjas i valdkundas vn 2010 kartal]] Lidn sijadase agjan päivnouzmas, Šan'dunan pol'saren suves. Znamasine jogi om Dagu 180 km pitte. [[Pakuine meri]] levigandeb lidnümbrikon suvipäivnouzmas, sen randanpird om 730 km ümbrikos. Röunatab agjan [[Žičžao]]-lidnümbrikonke suvipäivlaskmas, [[Veifan]]-lidnümbrikonke päivlaskmas i [[Jan'tai]]-lidnümbrikonke pohjoižes. Matkad [[Pekin]]hasai om 555 km lodeheze. Klimat om [[ven vö|ven]] mussonine, subtropižen i kontinentaližen röunal, pil'vekaz päiči semendkus. Voden keskmäine lämuz om +13,3 C°, kezakun-sügüz'kun +20,8..+25,6 C°, tal'vkun-uhokun +0,2..+2,7 C°. Ekstremumad oma −15,9 C° (viluku) i +38,9 C° (heinku). Kezaaigan minimum om +11,2 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +19,6 C° (uhoku). Ei voi panda halad semendkus-redukus (redukun minimum om +1,9 C°). Paneb sadegid 686 mm vodes, enamba heinkus-elokus (159..160 mm kus), vähemba tal'vkus-keväz'kus (10..18 mm kus). Paneb lunt tal'ven kaks'toštkümnes päiväs. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 82..86 % röunoiš kezakus-elokus, 63..65 % redukus-keväz'kus, 67..71 % toižiš kuiš. == Tobmuz == [[Fail:Subdivisions of Qingdao English.svg|thumb|left|250px|Cindaon lidnümbrikon palad vl 2013]] Cindaon lidnümbrik jagase seičemeks lidnrajonaks (Šinan', Šibei, Lican, Laošan', Čenjan, Huandao, Czimo) i koumeks lidnaks (lidnmakundaks: Czäočžou, Pindu, Laisi). Lidnümbrikon tobmuden sijaduz om Šinan'-rajon. == Eläjad == Vn 2010 Kitain rahvahanlugemižen mödhe lidnümbrikon eläjiden lugu oli 8,715,100 ristitud, vn 2020 — 10,071,722 ristitud, heišpäi seičemes lidnrajonas — 7,172,451 ristitud. Lidnanlaptoiden pind — 5 171 km². Kaikiš suremb lidnümbrikon ristitišt om nügüd'. Ületi millionad 1950-nzil vozil. Rahvahad: [[han' (rahvaz)|han']] — 99,86 %, toižed rahvahad — 0,14 %. [[Korejalaižed]] oma znamasižeks rahvahanvähembuseks, läz 100 tuhad elädas, ratas i opetas Cindaos. == Transport == Avtobusad i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos. Metro radab vspäi 2015 (kaik seičeme jonod, 156 stancijad i 315 km raudted oma vl 2022). Kiruhraudte ühtenzoitab nenidenke lidnoidenke: agjan [[Czinan']]-keskuz, [[Pekin]], [[Šanhai]]. Rahvahidenkeskeine civiline ''Cindao Czäodun''-lendimport<ref>[http://www.qdairport.com/ Rahvahidenkeskeižen Cindao Czäodun-lendimportan sait (''qdairport.com'').] {{ref-zh}}</ref> (''TAO / ZSQD'', 9,7 mln passažiroid vl 2022) radab vspäi 2021, sijadase koumekümnes ühesas kilometras lodeheze lidnan keskuzpalaspäi, vajehti vanhad Lütin-lendimportad. Tehtas reisid Kitain äjihe lidnoihe, Suvikorejha, Japonijha, Avstralijha, Singapurha, Katmanduhu, Moskvha, Londonha. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> City Hall of Qingdao.jpg|Lidnan tobmuden sauvuz (heinku 2021) 青岛湛山寺20250215.jpg|[[Buddizm]]an Čžan'šan'-jumalankodi Taipin-mägel, nägu vn 2025 uhokus 青岛港大港.jpg|Cindaon meriport, kezaku 2020 Haier Industrial Park Qingdao Panoramic View.JPG|''Haier''-kompanijan tegimišton park, eloku 2011 Qingdao University.jpg|Cindaon universitetan päine kampus (vn 2007 kezakun olend) 青岛胶东国际机场.jpg|Rahvahidenkeskeine ''Cindao Czäodun''-lendimport vn 2020 semendkus West façade of Qingdaobei Railway Station (20191003160751).jpg|''Cindao Pohjoine''-päraudtestancijan sauvuz (''Cindaobei''), reduku 2019 </gallery> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.qingdao.gov.cn/ Lidnan tobmuden sait (''qingdao.gov.cn'').] {{ref-zh}} {{ref-ja}} {{ref-en}} {{ref-ko}} {{Commons|Qingdao}} [[Kategorii:Cindao| ]] [[Kategorii:Kitain lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Šan'dun]] kckur4nlahtwhy7dt8hsycwd3vsrbzv 0 39536 190483 188110 2026-10-11T18:54:14Z Asdexer240 17241 transportan maršrutoiden aktualizacii 190483 wikitext text/x-wiki [[Fail:Петрозаводск, проспект Ленина сверху.jpg|thumb|right|250px|Leninan prospekt mäneb [[Änine|Änižennoks]], reduku 2020]] '''Leninan''' '''prospekt''' ({{lang-ru|Проспе́кт Ле́нина}}, {{lang-olo|Leninan prospektu}}<ref>[http://www.petrozavodsk-mo.ru/petrozavodsk_new/activity/grad/q/v.htm?id=10600421@cmsArticle Irdoiden nimi karjalan kelil ''petrozavodsk-mo.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref>) om [[Petroskoi]]n päird. Se sijadase Petroskoin [[Keskuzrajon (Petroskoi)|Keskuzrajonas]]. Ird om 1,8 km pitte. == Nimed == * ???? — 1912: Pühäniemen ird ({{lang-ru|Святнаволоцкая улица}}, {{lang-olo|Pühäniemen uuličču}}); * 1912 — 23.10.1918: Borodinon ird ({{lang-ru|Бородинская улица}}, {{lang-olo|Borodinon uuličču}}); * 23.10.1918 — 1941: Leninan prospekt; * 1941 — 1944: Karjalan ird ({{lang-ru|Карельская улица}}, {{lang-olo|Karjalan uuličču}}, {{lang-fi|Karjalankatu}}); * Jäl'ges 1944. vot: Leninan prospekt. == Sauvused == [[Fail:Petrozavodsk 06-2017 img33 University.jpg|thumb|right|250px|Petroskoin valdkundaline universitet vn 2017 kezakus]] * Sain pert' (om saudud vll 1947−1953); * [[Petroskoin valdkundaline universitet]] (1954−1956); * ''Pobeda''-kinoteatr («Vägestuz», 1950); * ''Severnaja''-adivpert' («Pohjoine», 1939); * Raudtevagzal (1950); == Transport == [[Fail:Кирова 27.03.2024.jpg|thumb|right|250px|Avtobus da trolleibus ajadas prospektadme vn 2024 keväz'kun lopus]] Nened avtobusan maršrutad mülütadas prospektad: №№ 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 28, 30, 31, 32, 33<ref>[https://ptzgortrans.ru/route33 Maršrut № 33 (Petrozavodskmaš — Pograničnaja-ird) ''ptzgortrans.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref>. Trolleibusan maršrutad: №№ 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8. == Homaičendad == <references /> {{Commons|Category:Prospekt Lenina, Petrozavodsk}} {{stub}} [[Kategorii:Petroskoin irdad]] [[Kategorii:Irdad kirjamišton mödhe]] 2jy9rd2xzi7cnfnhn6bjko9mxiury46 0 39567 190484 185964 2026-10-11T18:57:06Z Asdexer240 17241 transportan maršrutoiden aktualizacii 190484 wikitext text/x-wiki [[Fail:Aerial view of Oktyabrsky Avenue (2).jpg|thumb|right|250px|Redukun prospekt, reduku 2021]] '''Redukun prospekt''' ({{lang-ru|Октя́брьский проспект}}, {{lang-olo|Ligakuun prospektu}}<ref>[http://www.petrozavodsk-mo.ru/petrozavodsk_new/activity/grad/q/v.htm?id=10600421@cmsArticle Irdoiden nimi karjalan kelil ''petrozavodsk-mo.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref>) om [[Petroskoi]]n ird. Se sijadase lidnan [[Redukun rajon (Petroskoi)|ühtennimižes rajonas]]. Ird om 2,6 km pitte. == Nimed == * Vll 1949−1961: Leved ird ({{lang-ru|Широкая улица}})<ref>[https://biblioteka.ptz.ru/resursi/elektronnie_izdaniya_mu_tsbs/dlya_vseh_vozrastov/literaturnie_adresa_petrozavodska/istoriya_raionov/raion_oktyabrskogo_prospekta Redukun prospekt ''biblioteka.ptz.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> * Vll 1961−1967: Patris Lumumban ird ({{lang-ru|улица Патриса Лумумбы}}) * Jäl'ges 1967. vot: Redukun prospekt. == Sauvused == [[Fail:ЛисицинаАнна.jpg|thumb|right|250px|Monument [[Anna Lisicina]]n muštoks vn 2013 heinkus]] Prospektal om kaks'-, viž- da ühesažiruižid eländpertid. Laukad, keskškolad i muzikškol ratas sil. Anna Lisicinan monument om seižutadud prospektan da Lisicinan irdan risttel. == Transport == [[Fail:Petrozavodsk, Karelia.jpg|thumb|right|250px|Trolleibusan park № 1, viluku 2018]] Nened avtobusan maršrutad mülütadas prospektad: №№ 19, 21, 22, 23, 25, 28, 31, 33. Maršrutoiden №№ 21 i 33 «Inženernaja-ird»-lopseižutez sijadase prospektan i Krasnodoncev-irdan risttel<ref>[https://2gis.ru/petrozavodsk/search/%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%83%D1%81%2019/route/11259604658814994?m=34.388439%2C61.785601%2F12.85&immersive=on Avtobus nomer 21, Petroskoi: maršrut i seižutesed ''2gis.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref><ref>[https://ptzgortrans.ru/route33 Maršrut № 33 (Petrozavodskmaš — Pograničnaja-ird) ''ptzgortrans.ru''-saital.] {{ref-ru}} </ref>. Trolleibuspark № 1 om saudud prospektanno. == Homaičendad == <references /> {{Commons|Category:Oktyabrsky Prospekt (Petrozavodsk)}} {{stub}} [[Kategorii:Petroskoin irdad]] [[Kategorii:Irdad kirjamišton mödhe]] l0a7nxfz2xwroy3qr72wxedgqd20s5q 0 39611 190482 185966 2026-10-11T18:52:37Z Asdexer240 17241 transportan maršrutoiden aktualizacii 190482 wikitext text/x-wiki [[Fail:Petrozavodsk la gare.JPG|thumb|right|250px|Petroskoin raudtevagzal, eloku 2010]] '''Gagarinan torg''' ({{lang-ru|пло́щадь Гага́рина}}, {{lang-fi|Gagarinin aukio}}, {{lang-olo|Gagarinan lagevo}}<ref>[http://www.petrozavodsk-mo.ru/petrozavodsk_new/activity/grad/q/v.htm?id=10600421@cmsArticle Irdoiden nimi karjalan kelil ''petrozavodsk-mo.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref>) om torg [[Petroskoi]]š. Se sijadase lidnan [[Keskuzrajon (Petroskoi)|Keskuzrajonas]], [[Leninan prospekt (Petroskoi)|Leninan prospektan]], [[Šotmanan ird (Petroskoi)|Šotmanan]] i [[Rusttan armijan ird (Petroskoi)|Rusttan armijan]] irdoiden risttel. == Nimed == * Vll 1953−1955: Uden vagzalan torg ({{lang-ru|пло́щадь Но́вого вокза́ла}}). * Vll 1955−1961: Vagzalan torg ({{lang-ru|Привокза́льная пло́щадь}}). * Jäl'ges 1961. vot: Gagarinan torg, udesnimitihe ezmäižen [[Jurii Gagarin]]-kosmonavtan oiktastuseks. == Sauvused == * raudtevagzal (päraudtestancii, sauvondan vaumičendan voz' om 1950); * ''Park Inn Radisson Petrozavodsk''-adivpert' (2013); * «Jäškap»-sauvuz (1937−2010); * eländpertid; * raudten biletkassad. == Transport == [[Fail:Petrozavodsk 06-2017 img74 trolley.jpg|thumb|right|250px|Trolleibus torgul, kezaku 2017]] Nened avtobusan maršrutad mülütadas torgud: №№ 16, 17, 20, 21, 22, 23, 24, 26, 28, 30, 31, 32, 33<ref>[https://2gis.ru/petrozavodsk/search/%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%83%D1%81%2019/station/11259785047441409/34.345259%2C61.784575?m=34.350634%2C61.785007%2F16.75 «Raudtevagzal»-seižutez ''2gis.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref><ref>[https://2gis.ru/petrozavodsk/search/%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%83%D1%81%2019/station/11259785047441433/34.347408%2C61.784851?m=34.351976%2C61.785261%2F16.75 «Gagarinan torg»-seižutez ''2gis.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref>. Trolleibusan maršrutad: №№ 1, 2, 5, 6, 7, 8. == Homaičendad == <references /> {{Commons|Gagarin Square (Petrozavodsk)}} {{stub}} [[Kategorii:Petroskoin torgud]] [[Kategorii:Torgud kirjamišton mödhe]] bqzh1bwajp1d7v318buxxdb3jqtoyya 10 41538 190486 2026-10-12T06:46:20Z Motoranger 10577 videon ümbrikirjutand 190486 wikitext text/x-wiki «Sortud poikpoli pud tel» ({{lang-en|Downed Trees Across the Road}}) — lühüd video varuližiš puiš teil mecpaloiden tagut, sen paloin, vn 2020 elokun-tal'vkun [[lämoipalo]]s [[Kalifornii]]-štatan pohjoižes (''North Complex Fire''). Videon hätkeližuz om 1 min 40 s, 17. sügüz'ku 2020, tegi ''CAL FIRE''-kävutai, Kalifornii-štatan ohjastuz, [[Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad]].<noinclude> [[Kategorii:Päivän medijan šablonad]] </noinclude> 9p05yyinhz7i7raimdlhem0y9s0ftrl 10 41539 190487 2026-10-12T06:57:32Z Motoranger 10577 videon ümbrikirjutand 190487 wikitext text/x-wiki «Toivon tuha futad (labijaugad)»-videos ({{lang-en|1000 Feet of Hope}} starinoičese Bhagvan Mahavir Viklang Sahitja Samiti:n naprindoiš (Bhagwan Mahaveer Viklang Sahitya Samiti, BMVSS) [[Indii|indijalaižiden]] röunatud fizižidenke voimusidenke varatoitandas lopusiden [[proteziruind|protezoil]]. Videon hätkeližuz om 8 min 11 s, 17. semendku 2012, om ottud socialižen [[YouTube]]-verkon ''Indian Diplomacy''-kanalaspäi.<noinclude> [[Kategorii:Päivän medijan šablonad]] </noinclude> l5ok8ujhtn376cwd9nzjo87t2c6rrcx 190488 190487 2026-10-12T06:59:18Z Motoranger 10577 formitez 190488 wikitext text/x-wiki «Toivon tuha futad (labijaugad)»-videos ({{lang-en|1000 Feet of Hope}}) starinoičese Bhagvan Mahavir Viklang Sahitja Samiti:n naprindoiš (Bhagwan Mahaveer Viklang Sahitya Samiti, BMVSS) varatoitmaha [[Indii|indijalaižid]] röunatud fizižidenke voimusidenke lopusiden [[proteziruind|protezoil]]. Videon hätkeližuz om 8 min 11 s, 17. semendku 2012, om ottud socialižen [[YouTube]]-verkon ''Indian Diplomacy''-kanalaspäi.<noinclude> [[Kategorii:Päivän medijan šablonad]] </noinclude> 2cp9d6yx5e3ke1v1p4e7v12gwgscp02