Vikipedii
vepwiki
https://vep.wikipedia.org/wiki/P%C3%A4lehtpol%E2%80%99
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
Media
Specialine
Lodu
Kävutai
Lodu kävutajas
Vikipedii
Paginad Vikipedii
Fail
Lodu failas
MediaWiki
Lodu MediaWikiš
Šablon
Lodu šablonas
Abu
Lodu abus
Kategorii
Lodu kategorijas
TimedText
TimedText talk
Moodul
Mooduli arutelu
Üritus
Ürituse arutelu
Turkmenabat
0
11550
190643
149444
2026-10-20T19:14:12Z
Koiravva
1717
formitez, +kart, klimat+, +galerei, toine mer
190643
wikitext
text/x-wiki
{{Eländpunkt
| Nimi = Turkmenabat<br />Türkmenabat
| Lidnanznam = Turkmenabad.png
| Flag =
| Lidnanznam text = Turkmenabatan lidnanznam
| Flag text =
| Valdkund = Turkmenistan
| Eläjiden lugu = 230,861
| Voz' = 2022
| Pind = 158.5
| Fail = Центр Туркменабада.jpg
| Pämez' = Erkin Ačilov<br/>(uhoku 2026—,<br/>''Erkin Ý. Açilow'')
| Telefonkod = +993-422
| Aigvö = [[UTC]]+5
}}
'''Turkmenabat''' ({{lang-tk|Türkmenabat}} [tʏɾkˌmønɑˈbɑːt]) om lidn da transportsol'm [[Turkmenistan]]an päivnouzmas. Se om valdkundan kahtenz' surtte lidn, [[Lebap]]-agjan administrativine keskuz da pala.
== Istorii ==
Amuine ''Amul'''-lidnuz ({{lang-ru|Аму́ль}}) oli tetab 1.-4. voz'sadaspäi meiden erad, panihe sidä [[Šuukte]]l. Lidnusen rujod oma kaičenus kümnes kilometras lidnaspäi. [[Amudarj]]-jogi om nimitadud lidnusen mödhe.
Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1511 ''Čardžui''-nimenke ({{lang-tk|Çarjuý}}, «nell' kanalad» persijan kelespäi). Se šingotaškanzi 1890-nzil vozil stancijanno «[[Mari]] — [[Samarkand]]»-raudten sauvondan jäl'ghe i sai lidnan statusad vl 1918. Nimitihe ''Leninsk-Turkmenskijaks'' vll 1924−1927, sid' nimi oli ''Uz' Čardžui'' ({{lang-ru|Новый Чарджу́й}}). Vll 1940−1992 lidnan oficialine nimituz oli ''Čardžou'' ({{lang-tk|Çarjow}}, {{lang-ru|Чарджо́у}}), vll 1992−1999 — ''Čardžev'' ({{lang-tk|Çärjew / Чәрҗев}}).
Turkmenabatan ižandusen sarakod oma [[londuseline gaz|londuseližen gazan]] samine, [[kangaz|šuukkanghiden]] tehmine, sömtegimišt (argvoi, lihaproduktad) sijaližel torhudel, sauvondmaterialiden pästand.
== Geografijan andmused ==
[[Fail:Lebap Province in Turkmenistan.svg|thumb|left|250px|Lebap-agjan sijaduz valdkundas vn 2011 kartal]]
Lidn sijadase valdkundröunanno, agjan keskuzpalan päivnouzmas, [[Amudarj]]-jogen hural randal, 187 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Matkad [[Ašgabat]]-pälidnhasai om 470 km päivlaskmha-suvipäivlaskmha orhal vai 585 km avtotedme.
Klimat om letetazangišton kuiv, päivoikaz lujas päiči tal'ven kuiš, keza om räk lujas. Voden keskmäine lämuz om +16,1 C°, päivän keskmäine lämuz kezakus-elokus om +27,4..+29,6 C°, tal'vkus-uhokus +2,6..+4,9 C°. Kezaaigan minimum om +8,9 C° (eloku), tal'vaigan maksimum om +28,4 C° (uhoku). Ei voi panda halad semendkus-sügüz'kus (sügüz'kun minimum om 0 C°). Kaikiš lujemb hala oleli −25,4 C° (viluku), il'man räk pil'veses — +46,4 C° (kezaku, heinku). Kaikiš korktemb märitud lämuz letken pindal päiväižen al +80 C°. Il'man lämuz voib ületada +40 C° sulakus-sügüz'kus. Paneb sadegid 131 mm vodes, kezakus-redukus kuz' millimetrad kaikes pordos vaiše, kül'mkus-semendkus 12..25 mm kus.
== Tobmuz ==
Turkmenabat jagase kahteks rajonaks ({{lang-tk|etrap}}).
Edeline lidnan pämez' (häkim) om Guvanč Bazarov (''Guwanç H. Bazarow'', eloku 2015—).
== Eläjad ==
Vn 1989 rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 161 tuhad ristituid, vn 2022 — 230,861 ristitud, agjan kudendez. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Pagižeb turkmenan kelen sijaližel dialektal, uzbekan kel' valatoiti sidä.
Lapsiden opendusen aluzkundad oma 41 ühthižen opendusen školad, 13 liceid, 16 sportškolad. Professionaližen opendusen aluzkundad oma koume pedagogišt i kaks' mediciništ školad, čomamahtoiden profškol, himine i maižanduztehnikumad. Üläopendusen aluzkund om Turkmenan valdkundaline pedagogine institut Sejitnazar Seidin nimed.
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
Новостройки Туркменабада по улице "Bitarap Türkmenistan".jpg|Uded pertid ''Bitarap Türkmenistan''-irdal (semendku 2013)
MAAmuDarja2.jpg|Sild Amudarjas päliči, sulaku 1992
Turkmenabat Airport.jpg|''Turkmenabat''-lendimportan terminal vl 2008 vai sen aigemba
Вокзал Туркменабада.jpg|Lidnan päraudtestancijan sauvuz, eloku 2013
</gallery>
== Homaičendad ==
<references />
{{Commons|Category:Türkmenabat}}
[[Kategorii:Turkmenistanan lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Lebap|*]]
e9jep096gvogh1xw9u523v2epwrd1nx
Karakol
0
11573
190638
187442
2026-10-20T17:10:14Z
Koiravva
1717
formitez, +hom
190638
wikitext
text/x-wiki
{{Eländpunkt
| Nimi = Karakol<br />Каракол
| Lidnanznam = Coat of arms of Karakol.svg
| Flag = Flag of Karakol.svg
| Lidnanznam text = Karakolan lidnanznam
| Flag text = Karakolan flag
| Valdkund = Kirgizstan
| Eläjiden lugu = 85,588
| Voz' = 2022
| Pind = 52.53
| Fail = Каракол, музей истории сверху (2).jpg
| Pämez' = Adil Kanimetov<br/>(reduku 2018—)
| Telefonkod = +996-(0)3922-xx-xxx
| Aigvö = [[UTC]]+6
}}
'''Karakol''' ({{lang-ky|Каракол}}, {{lang-ru|Карако́л}}) om lidn da lidnümbrik [[Kirgizstan]]an pohjoižpäivnouzmas. Se om valdkundan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, [[Issik-Kulin agj]]an administrativine keskuz da pala.
== Istorii ==
Eländpunktan aluz om pandud vn 1869 1. päiväl heinkud nügüdläiženke nimitusenke kuti soda- da administrativine keskuz [[Venäman imperii|Venäman imperijas]]. Lidnan toine, oficialine nimi oli '''Prževal'sk ''' ({{lang-ru|Пржевальск}}) hätken aigan: vll 1889−1922 (pučihe nimespäi sijaližiden eläjiden protestoiden tagut) i 1939−1992. Vl 1887 lidn eli lujas [[manrehkaiduz|manrehkaiduses]] läbi.
Karakol šingotase elektromašinansauvomižel, sömtegimištol (maid- i lihaproduktad, jomad), sauvondmaterialiden edheotandal, turizmal (mägisuks'baz, hulad purtked, solakaz järv, zoopark, Prževal'skijan muzei, al'pinizm).
== Geografijan andmused ==
[[Fail:YsykkulProvincie.png|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz agjas vn 2005 kartal]]
Lidn sijadase agjan pohjoižes, kaks'toštkümnes kilometras päivnouzmha [[Issik-Kul']]-järvespäi, 1690..1850 m korktusil, 1760 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Om ümbärtud korktoil mägil.
Matkad [[Biškek]]-pälidnhasai om 380 km päivlaskmha.
== Eläjad ==
Vn 2009 Kirgizstanan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 63,377 ristitud, lidnümbrikon — 66,294 ristitud. Kaik 70,400 eläjad oli lidnas 48,05 nellikkilometrad pindal vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.
Rahvahad (lidn, 2009): [[kirgizlaižed]] — 69,3 %, [[venänikad]] — 17,0 %, [[uigurad]] — 3,9 %, [[uzbekad]] — 3,4 %, [[totarlaižed]] — 1,7 %, [[dunganalaižed]] — 1,5 %, [[kazahlaižed]] — 1,1 %, [[kalmikalaižed]] — 0,9 %, toižed rahvahad — 1,2 %.
Issik-Kulin valdkundaline universitet<ref>[http://iksu.kg/ Issik-Kulin valdkundaližen universitetan sait (''iksu.kg'').] {{ref-ru}}</ref> Kasim Tinistanov nimed radab vspäi 1992, sen aluz om pandud vl 1940 kuti pedagogine institut.
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
Karakol, regional state administration buildig.JPG|Issik-Kulin agjan tobmuden sauvuz Abdrahmanovan irdal (2015)
Каракол, дунганская мечеть сверху (1).jpg|Dunganan mečet', vn 2023 sulakun nägu
Каракол, Троицкая церковь сверху (3).jpg|Pühän Stroican jumalanpert', vn 2023 sulakun nägu
Karakol - 250 (49354558893).jpg|''Karagat''-adivpert' vn 2019 elokus
Karakol - 29 (49358247443).jpg|Issik-Kulin valdkundaline universitet (2019)
</gallery>
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* [http://karakol.net.kg/ Lidnan informacine sait (''karakol.net.kg'').] {{ref-ru}}
{{Commons|Category:Karakol}}
[[Kategorii:Kirgizstanan lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Issik-Kulin agj|*]]
dljbqovmatt1g5pzhxnf0xnaynx56zx
190639
190638
2026-10-20T17:18:02Z
Koiravva
1717
190639
wikitext
text/x-wiki
{{Eländpunkt
| Nimi = Karakol<br />Каракол
| Lidnanznam = Coat of arms of Karakol.svg
| Flag = Flag of Karakol.svg
| Lidnanznam text = Karakolan lidnanznam
| Flag text = Karakolan flag
| Valdkund = Kirgizstan
| Eläjiden lugu = 85,588
| Voz' = 2022
| Pind = 52.53
| Fail = Каракол, музей истории сверху (2).jpg
| Pämez' = Adil Kanimetov<br/>(reduku 2018—)
| Telefonkod = +996-(0)3922-xx-xxx
| Aigvö = [[UTC]]+6
}}
'''Karakol''' ({{lang-ky|Каракол}}, {{lang-ru|Карако́л}}) om lidn da lidnümbrik [[Kirgizstan]]an pohjoižpäivnouzmas. Se om valdkundan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, [[Issik-Kulin agj]]an administrativine keskuz da pala.
== Istorii ==
Eländpunktan aluz om pandud vn 1869 1. päiväl heinkud nügüdläiženke nimitusenke kuti soda- da administrativine keskuz [[Venäman imperii|Venäman imperijas]]. Lidnan toine, oficialine nimi oli '''Prževal'sk ''' ({{lang-ru|Пржевальск}}) hätken aigan: vll 1889−1922 (pučihe nimespäi sijaližiden eläjiden protestoiden tagut) i 1939−1992. Vl 1887 lidn eli lujas [[manrehkaiduz|manrehkaiduses]] läbi.
Karakol šingotase elektromašinansauvomižel, sömtegimištol (maid- i lihaproduktad, jomad), sauvondmaterialiden edheotandal, turizmal (mägisuks'baz, hulad purtked, solakaz järv, zoopark, Prževal'skijan muzei, al'pinizm).
== Geografijan andmused ==
[[Fail:YsykkulProvincie.png|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz agjas vn 2005 kartal]]
Lidn sijadase agjan pohjoižes, kaks'toštkümnes kilometras päivnouzmha [[Issik-Kul']]-järvespäi, 1690..1850 m korktusil, 1760 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Om ümbärtud korktoil mägil.
Matkad [[Biškek]]-pälidnhasai om 380 km päivlaskmha.
== Eläjad ==
Vn 2009 Kirgizstanan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 63,377 ristitud, lidnümbrikon — 66,294 ristitud. Kaik 70,400 eläjad oli lidnas 48,05 nellikkilometrad pindal vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.
Rahvahad (lidn, 2009): [[kirgizlaižed]] — 69,3 %, [[venänikad]] — 17,0 %, [[uigurad]] — 3,9 %, [[uzbekad]] — 3,4 %, [[totarlaižed]] — 1,7 %, [[dunganalaižed]] — 1,5 %, [[kazahlaižed]] — 1,1 %, [[kalmikalaižed]] — 0,9 %, toižed rahvahad — 1,2 %.
Issik-Kulin valdkundaline universitet<ref>[http://iksu.kg/ Issik-Kulin valdkundaližen universitetan sait (''iksu.kg'').] {{ref-ru}} {{ref-kg}}</ref> Kasim Tinistanov nimed radab vspäi 1992, sen aluz om pandud vl 1940 kuti pedagogine institut.
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
Karakol, regional state administration buildig.JPG|Issik-Kulin agjan tobmuden sauvuz Abdrahmanovan irdal (2015)
Каракол, дунганская мечеть сверху (1).jpg|Dunganan mečet', vn 2023 sulakun nägu
Каракол, Троицкая церковь сверху (3).jpg|Pühän Stroican jumalanpert', vn 2023 sulakun nägu
Karakol - 250 (49354558893).jpg|''Karagat''-adivpert' vn 2019 elokus
Karakol - 29 (49358247443).jpg|Issik-Kulin valdkundaline universitet (2019)
</gallery>
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* [http://karakol.net.kg/ Lidnan informacine sait (''karakol.net.kg'').] {{ref-ru}}
{{Commons|Category:Karakol}}
[[Kategorii:Kirgizstanan lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Issik-Kulin agj|*]]
ojm0pjy9t93f5s1xsnu9wz5he26davm
190640
190639
2026-10-20T17:18:38Z
Koiravva
1717
190640
wikitext
text/x-wiki
{{Eländpunkt
| Nimi = Karakol<br />Каракол
| Lidnanznam = Coat of arms of Karakol.svg
| Flag = Flag of Karakol.svg
| Lidnanznam text = Karakolan lidnanznam
| Flag text = Karakolan flag
| Valdkund = Kirgizstan
| Eläjiden lugu = 85,588
| Voz' = 2022
| Pind = 52.53
| Fail = Каракол, музей истории сверху (2).jpg
| Pämez' = Adil Kanimetov<br/>(reduku 2018—)
| Telefonkod = +996-(0)3922-xx-xxx
| Aigvö = [[UTC]]+6
}}
'''Karakol''' ({{lang-ky|Каракол}}, {{lang-ru|Карако́л}}) om lidn da lidnümbrik [[Kirgizstan]]an pohjoižpäivnouzmas. Se om valdkundan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe, [[Issik-Kulin agj]]an administrativine keskuz da pala.
== Istorii ==
Eländpunktan aluz om pandud vn 1869 1. päiväl heinkud nügüdläiženke nimitusenke kuti soda- da administrativine keskuz [[Venäman imperii|Venäman imperijas]]. Lidnan toine, oficialine nimi oli '''Prževal'sk ''' ({{lang-ru|Пржевальск}}) hätken aigan: vll 1889−1922 (pučihe nimespäi sijaližiden eläjiden protestoiden tagut) i 1939−1992. Vl 1887 lidn eli lujas [[manrehkaiduz|manrehkaiduses]] läbi.
Karakol šingotase elektromašinansauvomižel, sömtegimištol (maid- i lihaproduktad, jomad), sauvondmaterialiden edheotandal, turizmal (mägisuks'baz, hulad purtked, solakaz järv, zoopark, Prževal'skijan muzei, al'pinizm).
== Geografijan andmused ==
[[Fail:YsykkulProvincie.png|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz agjas vn 2005 kartal]]
Lidn sijadase agjan pohjoižes, kaks'toštkümnes kilometras päivnouzmha [[Issik-Kul']]-järvespäi, 1690..1850 m korktusil, 1760 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Om ümbärtud korktoil mägil.
Matkad [[Biškek]]-pälidnhasai om 380 km päivlaskmha.
== Eläjad ==
Vn 2009 Kirgizstanan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 63,377 ristitud, lidnümbrikon — 66,294 ristitud. Kaik 70,400 eläjad oli lidnas 48,05 nellikkilometrad pindal vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.
Rahvahad (lidn, 2009): [[kirgizlaižed]] — 69,3 %, [[venänikad]] — 17,0 %, [[uigurad]] — 3,9 %, [[uzbekad]] — 3,4 %, [[totarlaižed]] — 1,7 %, [[dunganalaižed]] — 1,5 %, [[kazahlaižed]] — 1,1 %, [[kalmikalaižed]] — 0,9 %, toižed rahvahad — 1,2 %.
Issik-Kulin valdkundaline universitet<ref>[https://www.iksu.kg/ Issik-Kulin valdkundaližen universitetan sait (''iksu.kg'').] {{ref-ru}} {{ref-ky}}</ref> Kasim Tinistanov nimed radab vspäi 1992, sen aluz om pandud vl 1940 kuti pedagogine institut.
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
Karakol, regional state administration buildig.JPG|Issik-Kulin agjan tobmuden sauvuz Abdrahmanovan irdal (2015)
Каракол, дунганская мечеть сверху (1).jpg|Dunganan mečet', vn 2023 sulakun nägu
Каракол, Троицкая церковь сверху (3).jpg|Pühän Stroican jumalanpert', vn 2023 sulakun nägu
Karakol - 250 (49354558893).jpg|''Karagat''-adivpert' vn 2019 elokus
Karakol - 29 (49358247443).jpg|Issik-Kulin valdkundaline universitet (2019)
</gallery>
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* [http://karakol.net.kg/ Lidnan informacine sait (''karakol.net.kg'').] {{ref-ru}}
{{Commons|Category:Karakol}}
[[Kategorii:Kirgizstanan lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Issik-Kulin agj|*]]
1e4psgvqcbasvroxavfr4h7xbwcxxq3
Pun
0
12442
190635
174963
2026-10-20T13:54:21Z
Motoranger
10577
tobmuz+, formitez
190635
wikitext
text/x-wiki
{{10000}}{{A10000}}
{{Eländpunkt
| Nimi = Pun<br />पुणे <small>(hindi)</small><br />Pune <small>(angl.)</small><br />पुणे <small>(''Pune, Pun'') (marathin)</small>
| Lidnanznam = PMRDA Logo.png
| Flag =
| Lidnanznam text = Punan lidnanznam
| Flag text =
| Valdkund = Indii
| Eläjiden lugu = 6,200,000
| Voz' = 2021
| Pind = 484.6
| Fail = Pune montage.png
| Pämez' = Manižuša Nagpure<br/>(uhoku 2026—,<br/>''Manjusha Nagpure'')
| Telefonkod = +91-22
| Aigvö = [[UTC]]+5:30
}}
[[Fail:Pune area locator map.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2010)]]
'''Pun''' ({{lang-mr|पुणे}} [ˈpuɳe] ''Puṇē'', ''Pun'', {{lang-hi|पुणे}}, {{lang-en|Pune}} [ˈpuːnə]) om [[Indii|Indijan]] ühesanz' surtte lidn-millioner, [[Maharaštr]]-štatan kahtenz' surtte lidn [[Mumbai]]n jäl'ghe.
Lidn om avtotegimišton, üläopendusen da kul'turan keskuz.
== Istorii ==
Maižanduseline ''Punnak''-eländpunkt (anglijan tekstas: ''Punnaka'') mainitase [[Raštrakutr]]-dinastijan vas'kžil platoil, se oli olmas 9. voz'sadas meiden erad nügüdläižen lidnan sijas.
Vozil 1674−1761 Pun oli [[Marathin imperii|Marathin Konfederacijan]] tarbhaižeks keskuseks. Vspäi 1720 sen pešvan (päministran) rezidencii oli täs, saudihe «Šanivar Vad»-lidnust.
== Geografijan andmused ==
[[Fail:Pune in India.png|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz štatas i valdkundas vn 2005 kartal]]
Pun sijadase štatan päivlaskmas. Sahjadri-mägisel'g seižub lidnan da [[Arabijan meri|Arabijan meren]] keskes. Lidn seižub [[Dekan (mägitazangišt)|Dekan]]-mägitazangištol, 570 m ü.m.t. keskmaižel korktusel, sijadase Muth-jogen oiktal randal. Punan kukhikaz territorii om alastui paksuile manrehkaidusile penen da keskvägenke (kaks'- da vižballaižed). Kaikiš korktemb om Vetal-kukkaz (800 m).
Matkad štatan [[Mumbai]]-keskushesai om 120 km lodeheze orhal, 142 km avtol vai 158 km raudtedme.
Klimat om [[tropine vö|tropine]] räk pol'kuiv, päivoikaz lujas päiči vihmsezonas. Om koume sezonad: keza, musson da tal'v. Voden keskmäine lämuz om +25,0 C°. Kaikiš räkämbad oma sulaku, semendku da kezaku, niiden keskmäine lämuz om +27,6...+30,1 C°. Tal'vkun da vilukun kesklämuz om +20,5..+20,6 C°. Ekstremumad oma +1,7 C° (viluku) i +44,4 C° (semendku). Il'man lämuz voib ületada +34 C° miččel taht kul, ei voi olda madalamb mi +17 C° kezakus-elokus. Paneb sadegid 841 mm vodes, kaikiš kuivamb pord om tal'vku-sulaku (18 mm kaikes pordos), paneb vihmoid enamba kaiked kezakus-sügüz'kus (140..190 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 22..27 % röunoiš uhokus-sulakus, 73..79 % heinkus-sügüz'kus, 36..66 % toižiš kuiš.
== Tobmuz ==
Pun jagase nelläks zonaks: Keskuzline Pun («vanh lidn»), Südäimine Pun, Irdaline Pun da Punan ezilidnad. Zonad alajagasoiš läz 60 lidnanlaptaks ({{lang-en|neighborhood}}).
Lidnan tobmuden pämez' om mer ({{lang-en|mayor of Pune}}), hän om Punan municipaližen korporacijan pämez'. Hänen valdatusiden strok om kaks' polenke vot, valičese municipaližen suiman ühtnijoišpäi. Meran radnikuz om ceremonialine päpaloin, todesine tobmuz om municipaližen komissaran käziš. Edeližed merad oma Murlidhar Mohol (kül'mku 2019 — keväz'ku 2022), Mukta Tilak (keväz'ku 2017 — kül'mku 2019), Datta Dhankavade (''Dattatray Dhankawade'', sügüz'ku 2014 — 2016). Meran radnikuz oleleb vakantine pidestunuziden valičendoiden tagut municipalitetan suimha.
== Eläjad ==
Vl 2001 lidnan ristitišt oli 2,540,069 eläjad, vl 2011 — 3,115,431 eläjad 710 nellikkilometrad pindal. Kaikes lidnan aglomeracijas elädas 7,3 mln ristituid 7256,46 km² pindal (vn 2021 andmused, oli 5,3 mln vl 2011). Kaikiš suremb lidnan i aglomeracijan ristitišt om nügüd'.
Pun vedi äi sirdnikoid valdkundan toižiš štatoišpäi kut tegimišton i üläopendusen keskuz. Vl 2001 kaks' lidnalašt videspäi eliba pert'karkoiš (truššoboiš). Vl 2011 kirjmahtusen tazomär (86,15 %) ližadui vn 2001 rindatuses (80,45 %).
Religijan mödhe (2011): [[induizm|induistad]] — 79,43 %, [[islam]]anuskojad — 11,03 %, [[buddizm|buddistad]] — 3,94 %, [[džainizm]]an uskojad — 2,45 %, [[hristanuskond|hristanuskojad]] — 2,17 %, [[sikhizm|sikhad]] — 0,43 %, toižed vastused i ozutandata — 0,55 %.
== Openduz ==
Punas om 297 augotižopendusen školad, koumekümne keskopendusen i korktemban opendusen školad.
Kaik kümne üläopendusen aluzkundad oma avaitud lidnas. Znamasine om kaikiš suremb valdkundas valdkundaline Punan universitet Savitribai Phule-kirjutainaižen nimed<ref>[http://www.unipune.ac.in/ Punan universitetan Savitribai Phulen nimed sait (''unipune.ac.in'').] {{ref-en}}</ref> (''SPPU'', alusenpanend 1949, 665 tuh. üläopenikoid), lidnan äiluguižiden kolledžiden tobj pala om alištadud sile. Toižed sured üläopendusen aluzkundad oma Nacionaline sodakaičendan akademii (alusenpanend 1949), Maharaštr-štatan tehnologine institut, Maharaštran inženertön akademii, Nacionaline varmitusen akademii, ühesa privatišt universitetad. Läz kaks'kümned institutad da tedoiduzkeskust ratas Punas mugažo, niiden kesken kaičendministrusen.
== Transport ==
Avtobusad, kiruhavtobusad i metro oma kundaližeks transportaks lidnan südäimes. Metropoliten oli projektas vaiše vl 2015, saudihe vn 2019 tal'vkuspäi, radab vn 2022 keväz'kuspäi (vl 2025 om koume jonod 53 stancijanke, 54,6 km raudted), vaiše viž stancijad oma manalaižed. Elektrojonused ühtenzoittas Punad ezilidnoidenke.
Rahvahidenkeskeine soda- da civiline ''Pun''-lendimport<ref>[http://www.aai.aero/en/airports/pune Rahvahidenkeskeine Pun-lendimport ''aai.aero''-saital.] {{ref-en}} {{ref-hi}}</ref><ref>[http://www.puneairport.com/ Rahvahidenkeskeižen Pun-lendimportan oficialižetoi sait (''puneairport.com'').] {{ref-en}}</ref> (''PNQ / VAPO'', 9,5 mln passažiroid i 37 tuh. tonnoid jüguid finansižel 2023. vodel) sijadase kümnes kilometras pohjoižpäivnouzmha lidnan keskuzpalaspäi. Sišpäi tehtas reisid [[Araban Ühtenzoittud Emiratad|AÜE:oihe]] da [[Saksanma]]ha, mugažo Indijan südäimes.
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* [http://www.pune.gov.in/puneCollectorate/default.aspx Pun-lidnan ohjastusen oficialine sait (''pune.gov.in'').] {{ref-en}}
{{Commons|Pune}}
[[Kategorii:Pun| ]]
[[Kategorii:Indijan lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Maharaštran lidnad]]
s4h4u62x1umaxau5630cy79fht8u8un
190644
190635
2026-10-21T06:43:12Z
Motoranger
10577
+galerei
190644
wikitext
text/x-wiki
{{10000}}{{A10000}}
{{Eländpunkt
| Nimi = Pun<br />पुणे <small>(hindi)</small><br />Pune <small>(angl.)</small><br />पुणे <small>(''Pune, Pun'') (marathin)</small>
| Lidnanznam = PMRDA Logo.png
| Flag =
| Lidnanznam text = Punan lidnanznam
| Flag text =
| Valdkund = Indii
| Eläjiden lugu = 6,200,000
| Voz' = 2021
| Pind = 484.6
| Fail = Pune montage.png
| Pämez' = Manižuša Nagpure<br/>(uhoku 2026—,<br/>''Manjusha Nagpure'')
| Telefonkod = +91-22
| Aigvö = [[UTC]]+5:30
}}
[[Fail:Pune area locator map.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2010)]]
'''Pun''' ({{lang-mr|पुणे}} [ˈpuɳe] ''Puṇē'', ''Pun'', {{lang-hi|पुणे}}, {{lang-en|Pune}} [ˈpuːnə]) om [[Indii|Indijan]] ühesanz' surtte lidn-millioner, [[Maharaštr]]-štatan kahtenz' surtte lidn [[Mumbai]]n jäl'ghe.
Lidn om avtotegimišton, üläopendusen da kul'turan keskuz.
== Istorii ==
Maižanduseline ''Punnak''-eländpunkt (anglijan tekstas: ''Punnaka'') mainitase [[Raštrakutr]]-dinastijan vas'kžil platoil, se oli olmas 9. voz'sadas meiden erad nügüdläižen lidnan sijas.
Vozil 1674−1761 Pun oli [[Marathin imperii|Marathin Konfederacijan]] tarbhaižeks keskuseks. Vspäi 1720 sen pešvan (päministran) rezidencii oli täs, saudihe «Šanivar Vad»-lidnust.
== Geografijan andmused ==
[[Fail:Pune in India.png|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz štatas i valdkundas vn 2005 kartal]]
Pun sijadase štatan päivlaskmas. Sahjadri-mägisel'g seižub lidnan da [[Arabijan meri|Arabijan meren]] keskes. Lidn seižub [[Dekan (mägitazangišt)|Dekan]]-mägitazangištol, 570 m ü.m.t. keskmaižel korktusel, sijadase Muth-jogen oiktal randal. Punan kukhikaz territorii om alastui paksuile manrehkaidusile penen da keskvägenke (kaks'- da vižballaižed). Kaikiš korktemb om Vetal-kukkaz (800 m).
Matkad štatan [[Mumbai]]-keskushesai om 120 km lodeheze orhal, 142 km avtol vai 158 km raudtedme.
Klimat om [[tropine vö|tropine]] räk pol'kuiv, päivoikaz lujas päiči vihmsezonas. Om koume sezonad: keza, musson da tal'v. Voden keskmäine lämuz om +25,0 C°. Kaikiš räkämbad oma sulaku, semendku da kezaku, niiden keskmäine lämuz om +27,6...+30,1 C°. Tal'vkun da vilukun kesklämuz om +20,5..+20,6 C°. Ekstremumad oma +1,7 C° (viluku) i +44,4 C° (semendku). Il'man lämuz voib ületada +34 C° miččel taht kul, ei voi olda madalamb mi +17 C° kezakus-elokus. Paneb sadegid 841 mm vodes, kaikiš kuivamb pord om tal'vku-sulaku (18 mm kaikes pordos), paneb vihmoid enamba kaiked kezakus-sügüz'kus (140..190 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 22..27 % röunoiš uhokus-sulakus, 73..79 % heinkus-sügüz'kus, 36..66 % toižiš kuiš.
== Tobmuz ==
Pun jagase nelläks zonaks: Keskuzline Pun («vanh lidn»), Südäimine Pun, Irdaline Pun da Punan ezilidnad. Zonad alajagasoiš läz 60 lidnanlaptaks ({{lang-en|neighborhood}}).
Lidnan tobmuden pämez' om mer ({{lang-en|mayor of Pune}}), hän om Punan municipaližen korporacijan pämez'. Hänen valdatusiden strok om kaks' polenke vot, valičese municipaližen suiman ühtnijoišpäi. Meran radnikuz om ceremonialine päpaloin, todesine tobmuz om municipaližen komissaran käziš. Edeližed merad oma Murlidhar Mohol (kül'mku 2019 — keväz'ku 2022), Mukta Tilak (keväz'ku 2017 — kül'mku 2019), Datta Dhankavade (''Dattatray Dhankawade'', sügüz'ku 2014 — 2016). Meran radnikuz oleleb vakantine pidestunuziden valičendoiden tagut municipalitetan suimha.
== Eläjad ==
Vl 2001 lidnan ristitišt oli 2,540,069 eläjad, vl 2011 — 3,115,431 eläjad 710 nellikkilometrad pindal. Kaikes lidnan aglomeracijas elädas 7,3 mln ristituid 7256,46 km² pindal (vn 2021 andmused, oli 5,3 mln vl 2011). Kaikiš suremb lidnan i aglomeracijan ristitišt om nügüd'.
Pun vedi äi sirdnikoid valdkundan toižiš štatoišpäi kut tegimišton i üläopendusen keskuz. Vl 2001 kaks' lidnalašt videspäi eliba pert'karkoiš (truššoboiš). Vl 2011 kirjmahtusen tazomär (86,15 %) ližadui vn 2001 rindatuses (80,45 %).
Religijan mödhe (2011): [[induizm|induistad]] — 79,43 %, [[islam]]anuskojad — 11,03 %, [[buddizm|buddistad]] — 3,94 %, [[džainizm]]an uskojad — 2,45 %, [[hristanuskond|hristanuskojad]] — 2,17 %, [[sikhizm|sikhad]] — 0,43 %, toižed vastused i ozutandata — 0,55 %.
== Openduz ==
Punas om 297 augotižopendusen školad, koumekümne keskopendusen i korktemban opendusen školad.
Kaik kümne üläopendusen aluzkundad oma avaitud lidnas. Znamasine om kaikiš suremb valdkundas valdkundaline Punan universitet Savitribai Phule-kirjutainaižen nimed<ref>[http://www.unipune.ac.in/ Punan universitetan Savitribai Phulen nimed sait (''unipune.ac.in'').] {{ref-en}}</ref> (''SPPU'', alusenpanend 1949, 665 tuh. üläopenikoid), lidnan äiluguižiden kolledžiden tobj pala om alištadud sile. Toižed sured üläopendusen aluzkundad oma Nacionaline sodakaičendan akademii (alusenpanend 1949), Maharaštr-štatan tehnologine institut, Maharaštran inženertön akademii, Nacionaline varmitusen akademii, ühesa privatišt universitetad. Läz kaks'kümned institutad da tedoiduzkeskust ratas Punas mugažo, niiden kesken kaičendministrusen.
== Transport ==
Avtobusad, kiruhavtobusad i metro oma kundaližeks transportaks lidnan südäimes. Metropoliten oli projektas vaiše vl 2015, saudihe vn 2019 tal'vkuspäi, radab vn 2022 keväz'kuspäi (vl 2025 om koume jonod 53 stancijanke, 54,6 km raudted), vaiše viž stancijad oma manalaižed. Elektrojonused ühtenzoittas Punad ezilidnoidenke.
Rahvahidenkeskeine soda- da civiline ''Pun''-lendimport<ref>[http://www.aai.aero/en/airports/pune Rahvahidenkeskeine Pun-lendimport ''aai.aero''-saital.] {{ref-en}} {{ref-hi}}</ref><ref>[http://www.puneairport.com/ Rahvahidenkeskeižen Pun-lendimportan oficialižetoi sait (''puneairport.com'').] {{ref-en}}</ref> (''PNQ / VAPO'', 9,5 mln passažiroid i 37 tuh. tonnoid jüguid finansižel 2023. vodel) sijadase kümnes kilometras pohjoižpäivnouzmha lidnan keskuzpalaspäi. Sišpäi tehtas reisid [[Araban Ühtenzoittud Emiratad|AÜE:oihe]] da [[Saksanma]]ha, mugažo Indijan südäimes.
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
Pune Municipal Corporation building in October 2023.jpg|Lidnan tobmuden sauvuz (reduku 2023, ''Pune Municipal Corporation'')
Dagadusheth Halwai Ganpati Temple illuminated 2.jpg|Dagadušeth Halvai-biznesmehen pühäpert' Ganapati (Ganeša)-jumalan oiktastuseks (induizm, om saudud 19. voz'sadan lopus), nägu vn 2024 elokus
2 Pune Maharashtra India January 2014.jpg|''Magarpatta CyberCity'', viluku 2014 (sauptud zon, šingotase vspäi 2000)
Sudan Block.jpg|Nacionaline sodakaičendan akademii (eloku 2020)
View of SPPU Main Building from the adjacent garden.jpg|Punan universitetan päsauvuz (uhoku 2023)
Entrance Pune airport 2025.jpg|Rahvahidenkeskeižen ''Pun''-lendimportan uz' terminal, sügüz'ku 2025
Pune station - Overview.jpg|''Pun Ühtenzoitai''-päraudtestancii vn 2013 sügüz'kus
</gallery>
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* [http://www.pune.gov.in/puneCollectorate/default.aspx Pun-lidnan ohjastusen oficialine sait (''pune.gov.in'').] {{ref-en}}
{{Commons|Pune}}
[[Kategorii:Pun| ]]
[[Kategorii:Indijan lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Maharaštran lidnad]]
a0xgs6wzt6czdpju3hvbfpwj08zlfas
Nevjansk
0
21273
190637
182419
2026-10-20T16:57:34Z
Koiravva
1717
istorii+
190637
wikitext
text/x-wiki
{{Eländpunkt
| Nimi = Nevjansk<br/>Невьянск
| Lidnanznam = Coat of Arms of Nevyansk (Sverdlovsk oblast).png
| Flag = Flag of Nevyansk (Sverdlovsk oblast).png
| Lidnanznam text = Nevjanskan lidnanznam
| Flag text = Nevjanskan flag
| Valdkund = Venäma
| Eläjiden lugu = 22,079
| Voz' = 2025
| Pind = 39.13
| Fail = Nevjansk zicht vanaf toren.jpg
| Pämez' = Aleksandr Berčuk<br/>(keväz'ku 2017—)
| Telefonkod = +7-34356-xx-xxx
| Avtokod = 66. 96. 196
| Aigvö = [[UTC]]+5 ([[MSK]]+2)
}}
[[Fail:W W Nevyansk.jpg|thumb|left|250px|Lidnan nägu Man kaimdajaspäi aigemba mi 2006. voz']]
'''Nevjansk''' ({{lang-ru|Невья́нск}}) om [[Venäma]]n lidn [[Sverdlovskan agj]]an suvipäivlaskmas. Se om [[Nevjanskan ümbrik]]on (edel 2025. vot lidnümbrikon, edel 2006. vot — rajonan) administrativižeks keskuseks da palaks.
== Istorii ==
Eländpunktan aluz om pandud [[Petr I]]-carin käskön mödhe vl 1701 kuti ''Nevjan Tegim''-žilo ({{lang-ru|посёлок Невьянский Завод}}) tehmaha [[raud]]ad, nimitihe jogen mödhe. 18. voz'sadal oli Uralan [[vanhuskolaižed|vanhuskolaižiden]] hengeližeks keskuseks. Vn 1878 elokus ezmäine jonuz läbiti žilod, siš-žo vodespäi raudtestancii om saudud, no raudten sauvond ei vedand žilon tegimišton šingotesennoks. Žilo sai makundatoman lidnan statusad vn 1919 elokus Jekaterinburgan gubernijan (oli vll 1919−1923) tobmuden pätandan mödhe. Kätihe Nevjanskan rajonan administrativižeks keskuseks vl 1924. Vll 1963−2005 lidn oli alištunu agjan tobmudele oikti i ei olend rajonan palaks.
Nevjansk šingotase mašiništonsauvomižen tegimel<ref>[http://nmz-group.ru/ Nevjanskan mašiništonsauvomižen tegimen sait (''nmz-group.ru'').] {{ref-ru}}</ref> (edel 1904. vot metallurgine; hangoikahad GEKA-kormadimed, kompressorstancijad, varapalad burauduzmašiništon täht), sauvondmaterialiden pästandal (kuivsegoitused), torviden polimerizoläcijan edheotandal i trikotažfabrikal.
== Geografijan andmused ==
[[Fail:Невьянский городской округ.svg|thumb|left|250px|Nevjanskan municipaline ümbrik agjas vn 2018 kartal]]
Lidn sijadase municipaližen ümbrikon lodehes, Neiv- (Nevj) jogen üläjoksmusen randal ({{lang-ru|Не́йва}} vai endevanh ''Не́вья'' 294 km pitte, [[Tur (jogi)|Turan]] oigedpol'ne bassein, [[Obinjogi|Obin]] hurapol'ne bassein), [[Uralmäged|Keskmäižen Uralan]] pautkidenno, 240 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Nevjan uiton (7,72 km²) padosein om saudud metallurgižen tegimen täht vl 1700, uit otab lidnan suvipäivnouzmad i om vezivaradimeks.
Matkad [[Jekaterinburg]]hasai om seičemekümne nell' kilometrad suvhe avtotedme vai 99 km raudtedme. Nevjansk om Jekaterinburg — [[Alatagil]] keskustal, matkad Alatagilhasai om vižkümne kilometrad pohjoižhe, sidä kesken «Malind»-kiruhjonusel. Lähembaižed lidnad oma [[Kirovgrad]] kümnes kilometras suvipäivlaskmha Nevjanskan ümbrikon Cementnii-žilonke da sen cementtegimenke pol'tel, [[Ülätagil]] 20 km suvipäivlaskmha i [[Novoural'sk]] 30 km suvhe.
== Eläjad ==
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 24,567 ristitud, lidnümbrikon viž ühesandest, vn 2021 lidnan — 22,061 ristitud. Kaik 23,348 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 32,361 eläjad vl 1979.
[[Ortodoksine hristanuskond|Ortodoksižen hristanuskondan]] seičeme pühäpertid<ref>[http://sobory.ru/geo/locat/613 Nevjanskan pühäpertid ''sobory.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> oma avaitud lidnas: Spasan Toižetamižen päjumalanpert' (om saudud 1824−1826), nell' jumalanpertid i kaks' časounäd. Päjumalanpert' i värištui čuhunduz (1732) oma kaikiš znamasižembad amuižed sauvused. Lidn om [[vanhuskolaižed|vanhuskolaižiden]] jumalaižiden pirdandan keskuseks.
== Openduz ==
Lapsiden opendusen aluzkundad oma kuz' nimitadud i nomeruidud päivkodid (nomer 1, 6 (koume adresad), 12 (kaks' adresad), 13, 36, 44 (kaks' adresad)), kuz' keskškolad (nomer 1..6), ümbrikon ehtal'ne škol, ümbrikon sädamižen keskuz, muzikškol, čomamahtoine škol, ümbrikon sportškol.
Uralan kaivuztegimiden kolledž Demidovoiden nimed<ref>[http://ургзу.рф/ Uralan kaivuztegimiden kolledžan Demidovoiden nimed sait (''ургзу.рф'').] {{ref-ru}}</ref> om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
Невьянск здание администрации.jpg|Lidnan administracijan sauvuz (2013)
Невьянская наклонная башня2.jpg|Spasan Toižetamižen päjumalanpert', värištui čuhunduz i muštnik [[Petr I]]-imperatorale, vn 2012 nägu
Revolution square in Nevyansk - 2.jpeg|Nevjanskan mašiništonsauvomižen tegimen kontor vl 2021
Сад у Дворца культуры машиностроителей.jpg|Mašinansauvojiden kul'turkeskuz sadus (2011)
Вокзал в Невьянске.jpg|''Nevjansk''-päraudtestancijan i avtostancijan sauvuz vl 2011
</gallery>
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* [http://duma-nevyansk.ru/ Municipaližen ümbrikon Duman oficialine sait (''duma-nevyansk.ru'').] {{ref-ru}}
* [http://nevyansk66.ru/ Lidnan da sen ümbrikon Administracijan oficialine sait (''nevyansk66.ru'').] {{ref-ru}}
{{Commons|Невьянск}}
{{Sverdlovskan agjan lidnad}}
[[Kategorii:Venäman lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Sverdlovskan agjan lidnad]]
[[Kategorii:Nevjanskan ümbrik|*]]
0tln8qlpb5g2arhf39w5z4cj1d5ume8
Tammut
0
25082
190641
184328
2026-10-20T17:38:33Z
Koiravva
1717
+
190641
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name = Tammut
| image title = Tammut
| image file = Ajuga reptans - Flickr - treegrow (4).jpg
| image descr = [[Ujelii tammut]] (''Ajuga reptans'') [[Vašington (lidn)|Vašingtonan]] sadus, AÜV
| regnum = Kazmused
| divisio = [[Änikkazmused]] (''Magnoliophyta'')
| classis = [[Kaksidülehtesižed]] (''Dicotyledones'')
| ordo = ''[[Lamiales]]''
| familia = ''[[Lamiaceae]]''
| genus = '''Tammut'''
| latin = {{btname|Ájuga |[[Linnei Karl|L.]], 1753}}
| wikispecies = Ajuga
| commons = Category:Ajuga
| itis = 32451
| ncbi = 38595
| range map =
}}
'''Tammut''' ({{lang-la|Ajuga}}) om üks'voččiden i äivoččiden [[heinäsižed kazmused|heinäsižiden]] kazmusiden heim ''[[Lamiaceae]]''-sugukundaspäi. Kogoneb läz seičemekümnes erikospäi.
== Leviganduz ==
Erikoiden enambuz kazvab [[Evrop]]as i [[Azii|Azijas]], mugažo seičeme erikod om [[Afrik]]as (niiden kesken nell' [[Madagaskar]]-sarel) i kaks' erikod [[Avstralii|Avstralijan]] suvipäivnouzmas. Severz'-se erikoid oma naturalizuidud [[Amerik]]as.
Kazmusen nägu vajehtub mahusen i klimatan mödhe. Kuivudenvastaine heim.
== Ümbrikirjutand ==
Täuz'kaznu tammut oleskeleb viden..vižkümnen santimetran kortte, om erikoid ujelijoidenke i seižujidenke seikhidenke. Lehtesed kazdas paroil, jurenno ned oma järedamb mi ülähän. Lehtesed jurenno oma pit'kanke vardenke, labasižed, piikoikahad, jädas tal'veks. Lehtesid seikhel ei ole äi, niiden varz' om lühüd, ned oma ellipsan vai vastkarin südäikeranvuiččed formal, piikoikahad mugažo. Kandaižlehted oma korktemb niid.
Ruskedsinižed pened kellonvuiččed änikod kazdas renghil, viž piid om änikon mall'as. Änikoiden muju voib olda pakuine, vauged, ruza, sivivauvaz i purpurine mugažo. Änikuz om tähk, voib augotadas ani maspäi, kazvab seikhen päl. Änikon vencut kuivab i jäb plodunno änikoičendan jäl'ghe.
== Kävutand ==
Keskaigan ištutadihe Evropas pertiden katusil kaičemha niid [[samalduz|samaldust]] vaste. Kul'tiviruidas ujelijad, ženevalašt i piramidanvuittušt tammut saduiš dekorativižeks kazmuseks, sädihe äi kirjavid sortuid. Ned änikoittas čomašti i kattas mahust hüvin.
Klinine i sportivine medicin otab turkestanižen tammuden unotest, pekstud lehtesid i südäivet tonizirujaks zelläks, kävutab organizman paremban adaptacijan täht.
== Valitud erikod ==
* ''Ajuga arabica'' — Arabijan tammut
* ''Ajuga australis'' — Avstraline tammut
* ''Ajuga chamaepithys'' — Kuzenvuitte tammut
* ''Ajuga chia'' — Psevdohiosine tammut
* ''Ajuga genevensis'' — [[Ženevalaine tammut|Ženevalaine (Karvakaz) tammut]]
* ''Ajuga japonica'' — Japonine tammut
* ''Ajuga laxmannii'' — Laksmanan tammut
* ''Ajuga novoguineensis'' — Uden Gvinejan tammut
* ''Ajuga orientalis'' — Keskmeren tammut
* ''Ajuga pyramidalis'' — [[Piramidanvuitte tammut]], heimon tipine erik
* ''Ajuga reptans'' — [[Ujelii tammut|Ujelii (Järgeline) tammut]]
* ''Ajuga turkestanica'' — Turkestanine tammut
== Kacu mugažo ==
* [[Tamm]]
== Homaičendad ==
<references />
[[Kategorii:Lamiaceae]]
[[Kategorii:Kazmused kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Heinäsižed kazmused]]
[[Kategorii:Dekorativižed kazmused]]
[[Kategorii:Zell'kazmused]]
17zuht4bx78pocdjul0xgl2ivpyvi7y
Bogučar
0
25248
190636
188842
2026-10-20T16:38:20Z
Koiravva
1717
istorii+
190636
wikitext
text/x-wiki
{{Eländpunkt
| Nimi = Bogučar<br />Богучар
| Lidnanznam = Coat of Arms of Boguchar (Voronezh oblast).png
| Flag = Flag of Boguchar (Voronezh oblast).png
| Lidnanznam text = Bogučaran lidnanznam
| Flag text = Bogučaran flag
| Valdkund = Venäma
| Eläjiden lugu = 14,165
| Voz' = 2025
| Pind = 13.25
| Fail = БогучарЛенинаПл.tif
| Pämez' = Viktor Jenin<br/>(reduku 2015—)
| Telefonkod = +7-47366-xx-xxx
| Avtokod = 36. 136
| Aigvö = [[UTC]]+3 ([[MSK]]+0)
}}
'''Bogučar''' ({{lang-ru|Богуча́р}}) om [[Venäma]]n lidn da lidnankund [[Voronežan agj]]an suves. Se om [[Bogučaran rajon]]an administrativine keskuz da pala.
== Istorii ==
Eländpunktan aluz om pandud vl 1704 kuti [[kozakišt]]on slabad kaičemha ''Bogučaran jurt''-tahondad, nimitihe jogen mödhe. Slabad sai makundan lidnan statusad vn 1779 25. päiväl sügüz'kud. Šingotihe järedan kabjživatišton toštmižmöndal Venäman järedoihe lidnoihe, osttihe Donan sodavägiden agjas.
Bogučaran ümbrištonke libund bol'ševikoid vaste tegihe 1920-nzil vozil, se oli alištadud Eriližen tarbhaičendan palakundoil i Rusttan Armijan joukuil. [[Toine mail'man soda|Toižen mail'man sodan]] aigan lidn oli okkupiruidud Germanijan nacistižil sodavägil (10. heinku — 19. tal'vku 1942). Ende Bogučar oli alištadud [[Rossoš]]-lidnan tobmudele, no vn 1963 kezakuspäi mülüb ičeze rajonha. Vll 1994−1998 sirtihe 10. tankdivizijad lidnha, i sen ristitišt ližadui znamasižešti.
Bogučar šingotase sömtegimištol ([[pühävoi]]ntegim), [[ozrikkivi|ozrikkiven]] samižel i šebnän tehmižel.
== Geografijan andmused ==
[[Fail:Location of Bogucharsky District (Voronezh Oblast).svg|thumb|left|250px|Bogučaran rajonan sijaduz agjas vn 2010 kartal]]
Lidn sijadase rajonan keskuzpalan pohjoižes, Bogučark-jogen hural randal tobjimalaz ({{lang-ru|Богуча́рка}} 101 km pitte, [[Don]]-jogen oiged ližajogi), kudes kilometras Donaspäi, 80 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Matkad [[Voronež]]hasai om 215 km lodeheze-pohjoižhe orhal vai 236 km avtotel. Lähembaižed lidnad oma [[Rossoš]] (raudtestancii) seičemekümnes kudes kilometras päivlaskmha-lodeheze orhal vai 99 km avtotel, [[Pavlovsk (Voronežan agj)|Pavlovsk]] (raudtestancii) 65 km lodeheze-pohjoižhe orhal vai 71 km avtotedme, i [[Kalač (lidn)|Kalač]] (raudtestancii) 64 km pohjoižhe-pohjoižpäivnouzmha orhal vai 75 km avtotedme. «Don»-avtote (M4-trass) läbitab lidnan päivlaskmašt palad.
Klimat om [[ven vö|ven]]. Voden keskmäine lämuz om +8 C°, kezakun-elokun +20..+22 C°, tal'vkun-uhokun −4..−5 C°. Paneb sadegid 500 mm vodes, enamba kezakus-elokus (50..60 mm kus).
== Tobmuz ==
Bogučar om lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnankundan pind — 13,25 km².
== Eläjad ==
Vl 1931 kaik 8,200 ristitud elihe lidnas, vl 1939 lidnan ristitišt oli 4,300 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 11,811 ristitud, rajonan koume kümnendest, vn 2021 — 14,370 ristitud. Kaik 11,295 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli enamba 13 tuhad eläjid vll 1998−2009 (13,800 rist. vl 2003) i om vspäi 2021 (enamba 14 tuh. eläjid).
Rahvahad (2010): [[venälaižed]] — 94,1 %, [[ukrainalaižed]] — 2,2 %, [[armenijalaižed]] — 1,3 %, toižed rahvahad — 2,4 %.
[[Ortodoksine hristanuskond|Ortodoksižen hristanuskondan]] nell' pühäpertid<ref>[http://sobory.ru/geo/locat/7815 Bogučaran pühäpertid ''sobory.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> oma saudud lidnas: kaks' jumalanpertid i kaks' časounäd.
== Openduz ==
Lapsiden opendusen aluzkundad oma nell' nimitadud päivkodid (niišpäi üks' filialanke), kaks' keskškolad (nomer 1 i 2), licei, rajonan lapsiden sädamižen keskuz, čomamahtoiden škol A.M. Kiščenkon nimed (koume palakundad: muzikan, horeografijan, voimujupirdandan), Bogučaran sportškol.
Bogučaran äiprofil'ne kolledž<ref>[http://bmk.obrvrn.ru/ Bogučaran äiprofil'žen kolledžan sait (''bmk.obrvrn.ru'').] {{ref-ru}}</ref> (edel 2020. vot Voronežan tehmiž-gumanitarižen kolledžan filial) om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
Памятник основания Богучара.JPG|Alusenpanendan kivi-muštnik (2012)
Церковь Г.Богучар.JPG|Ph. Johann-sodamehen-moknikan jumalanpert', vn 2012 nägu (om saudud vl 1905)
БогучарШолоховаУл DSC 4399.jpg|Mez'gimnazijan istorine sauvuz, [[Mihail Šolohov]]-kirjutai openui siš vll 1915−1918. Nügüd'aigan škol-internat armatomiden lapsiden täht (2012)
БогучарУправаЗемская DSC 4712.jpg|Rajonan ohjastusen pert' (2012)
ПАМЯТНИК ГЕРОЯМ ВЕЛИКОЙ ОТЕЧЕСТВЕННОЙ ВОЙНЫ.JPG|Muštnik Toižen mail'man sodan vägimehiden oiktastuseks i rajonan sidokeskuz vl 2012
</gallery>
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* [http://bogucharskoe-r20.gosweb.gosuslugi.ru/ Lidnankundan tobmuden aluzkundoiden sait (''bogucharskoe-r20.gosweb.gosuslugi.ru'').] {{ref-ru}}
{{Commons|Category:Boguchar}}
{{Voronežan agjan lidnad}}
[[Kategorii:Venäman lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Voronežan agjan lidnad]]
[[Kategorii:Bogučaran rajon|*]]
lvet49ekzxbyr6bjdggdry7trks5m1l
Raipur
0
27506
190645
187005
2026-10-21T08:47:33Z
Motoranger
10577
formitez, +kart
190645
wikitext
text/x-wiki
{{A10000}}
{{Eländpunkt
| Nimi = Raipur <small>(veps. i angl.)</small><br />रायपुर <small>(hindi)</small><br /><small>(''Rājapura'')</small>
| Lidnanznam = Raipur Municipal Corporation Logo.png
| Flag =
| Lidnanznam text = Raipuran lidnanznam
| Flag text =
| Valdkund = Indii
| Eläjiden lugu = 1,010,087
| Voz' = 2011
| Pind = 226
| Fail = AIIMS Raipur Medical College.jpg
| Pämez' = Aidžaz Dhebar<br/>(viluku 2020—,<br/>''Aijaz Dhebar'')
| Telefonkod = +91-(0)771
| Aigvö = [[UTC]]+5:30
}}
[[Fail:Raipur map 2021.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2021)]]
'''Raipur''' (mugažo [[anglijan kel'|anglijan kelel]], virktas [ˈraɪpʊr], {{lang-hi|रायपुर}} [ɾaːɪpʊɾᵊ] ''Rāypura'') om lidn [[Indii|Indijan]] päpalan keskuzpalan päivnouzmas. Se om [[Čhattisgarh]]-štatan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn, štat om sätud vn 2000 kül'mkus.
== Istorii ==
Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud Rama Čandra-kunigahal 14. voz'sadan lopus. Vanhan lidnusen da toižiden sauvusiden jändused oma kaičenus lidnan suves.
Raipur šingotase štatan ižandusen keskuseks: cementtegimil ezilidnoiš, kivenümbriradmižel (mramor, ozrikkivi), tekstiližel sarakol, sömtegimištol, maižanduzprodukcijan torguindal, [[šellak]]an tehmižel. [[Ris]]an kazvatandan rajon levitase [[Mahanadi]]-jogen alangištos päivlaskmha lidnaspäi. Lidn om štatan üläopendusen da tedon päižeks keskuseks.
== Geografijan andmused ==
[[Fail:Chhattisgarh - Raipur District.png|thumb|left|250px|Raipuran ümbrikon sijaduz štatas i valdkundas vn 2011 kartal]]
Lidn sijadase ümbrikon pohjoižes, štatan keskuzpalas, 298 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Maikal-kukhad zavodisoiš lodeheze lidnaspäi. [[Čhota Nagpur]]-mägitazangišt om pohjoižpäivnouzmha Raipuraspäi.
Matkad [[Deli]]hesai om 930 km lodeheze-pohjoižhe orhal vai 1230 km avtotedme.
Klimat om tropine kaks'sezonine. Voden keskmäine lämuz om +26 C°, semendkun +34 C°, tal'vkun +19 C°. Paneb sadegid 1265 mm vodes, vihmsezon oleskeleb kezakus-sügüz'kus (195..357 mm kus).
== Tobmuz ==
Edeline lidnan pämez' om Pramod Dabi (''Pramod Dubey''), radoi vll 2015−2019.
== Eläjad ==
Vn 2001 Indijan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 605,131 ristitud, vl 2011 — 785,829 ristitud. Läz üht millionad ristituid elihe kaikes municipalitetas (štatan nell' procentad) 226 km² pindal vl 2011, siš om pol'tošt millionad 503,67 km² pindal vn 2026 andmusiden mödhe.
Ristitišton kirjutamižmahtuz — 86,9 % (2011).
Nened professionaližen opendusen aluzkundad oma avaitud lidnas: seičeme profkolledžad, kuz' valdkundališt universitetad, Indijan viden privatižen universitetan palakundad. Kaik om kuz' valdkundališt tedoinstitutad.
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
TempioRaipur.jpg|[[Induizm]]an Sarvadharma-pühäpert' raudtestancijanno, vn 2010 nägu
Raipur central library edited.jpg|Lidnan keskuzline kirjišt (vn 2017 olend)
Swami Vivekananda Airport Raipur.JPG|«Svami Vivekanand»-lendimport (''Swami Vivekananda''), uz' terminal vl 2013
Raipur Railway Station Entrance.jpg|''Raipur''-päraudtestancijan tulendsija vl 2012
</gallery>
== Homaičendad ==
<references/>
== Irdkosketused ==
* [https://raipur.gov.in/ Municipalitetan oficialine sait (''raipur.gov.in'').] {{ref-en}} {{ref-hi}}
{{Commons|Category:Raipur}}
[[Kategorii:Raipur| ]]
[[Kategorii:Čhattisgarhan lidnad]]
[[Kategorii:Indijan lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Čhattisgarh|*]]
cektam5mycs64viusacgwny4i6iz0x0
190646
190645
2026-10-21T08:49:06Z
Motoranger
10577
190646
wikitext
text/x-wiki
{{A10000}}
{{Eländpunkt
| Nimi = Raipur <small>(veps. i angl.)</small><br />रायपुर <small>(hindi)</small><br /><small>(''Rājapura'')</small>
| Lidnanznam = Raipur Municipal Corporation Logo.png
| Flag =
| Lidnanznam text = Raipuran lidnanznam
| Flag text =
| Valdkund = Indii
| Eläjiden lugu = 1,010,087
| Voz' = 2011
| Pind = 226
| Fail = AIIMS Raipur Medical College.jpg
| Pämez' = Aidžaz Dhebar<br/>(viluku 2020—,<br/>''Aijaz Dhebar'')
| Telefonkod = +91-(0)771
| Aigvö = [[UTC]]+5:30
}}
[[Fail:Raipur map 2021.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2021)]]
'''Raipur''' (mugažo [[anglijan kel'|anglijan kelel]], virktas [ˈraɪpʊr], {{lang-hi|रायपुर}} [ɾaːɪpʊɾᵊ] ''Rāypura'') om lidn [[Indii|Indijan]] päpalan keskuzpalan päivnouzmas. Se om [[Čhattisgarh]]-štatan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn, štat om sätud vn 2000 kül'mkus.
== Istorii ==
Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud Rama Čandra-kunigahal 14. voz'sadan lopus. Vanhan lidnusen da toižiden sauvusiden jändused oma kaičenus lidnan suves.
Raipur šingotase štatan ižandusen keskuseks: cementtegimil ezilidnoiš, kivenümbriradmižel (mramor, ozrikkivi), tekstiližel sarakol, sömtegimištol, maižanduzprodukcijan torguindal, [[šellak]]an tehmižel. [[Ris]]an kazvatandan rajon levitase [[Mahanadi]]-jogen alangištos päivlaskmha lidnaspäi. Lidn om štatan üläopendusen da tedon päižeks keskuseks.
== Geografijan andmused ==
[[Fail:Chhattisgarh - Raipur District.png|thumb|left|250px|Raipuran ümbrikon sijaduz štatas i valdkundas vn 2011 kartal]]
Lidn sijadase ümbrikon keskusen pohjoižes, štatan keskuzpalas, 298 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Maikal-kukhad zavodisoiš lodeheze lidnaspäi. [[Čhota Nagpur]]-mägitazangišt om pohjoižpäivnouzmha Raipuraspäi.
Matkad [[Deli]]hesai om 930 km lodeheze-pohjoižhe orhal vai 1230 km avtotedme.
Klimat om tropine kaks'sezonine. Voden keskmäine lämuz om +26 C°, semendkun +34 C°, tal'vkun +19 C°. Paneb sadegid 1265 mm vodes, vihmsezon oleskeleb kezakus-sügüz'kus (195..357 mm kus).
== Tobmuz ==
Edeline lidnan pämez' om Pramod Dabi (''Pramod Dubey''), radoi vll 2015−2019.
== Eläjad ==
Vn 2001 Indijan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 605,131 ristitud, vl 2011 — 785,829 ristitud. Läz üht millionad ristituid elihe kaikes municipalitetas (štatan nell' procentad) 226 km² pindal vl 2011, siš om pol'tošt millionad 503,67 km² pindal vn 2026 andmusiden mödhe.
Ristitišton kirjutamižmahtuz — 86,9 % (2011).
Nened professionaližen opendusen aluzkundad oma avaitud lidnas: seičeme profkolledžad, kuz' valdkundališt universitetad, Indijan viden privatižen universitetan palakundad. Kaik om kuz' valdkundališt tedoinstitutad.
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
TempioRaipur.jpg|[[Induizm]]an Sarvadharma-pühäpert' raudtestancijanno, vn 2010 nägu
Raipur central library edited.jpg|Lidnan keskuzline kirjišt (vn 2017 olend)
Swami Vivekananda Airport Raipur.JPG|«Svami Vivekanand»-lendimport (''Swami Vivekananda''), uz' terminal vl 2013
Raipur Railway Station Entrance.jpg|''Raipur''-päraudtestancijan tulendsija vl 2012
</gallery>
== Homaičendad ==
<references/>
== Irdkosketused ==
* [https://raipur.gov.in/ Municipalitetan oficialine sait (''raipur.gov.in'').] {{ref-en}} {{ref-hi}}
{{Commons|Category:Raipur}}
[[Kategorii:Raipur| ]]
[[Kategorii:Čhattisgarhan lidnad]]
[[Kategorii:Indijan lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Čhattisgarh|*]]
l0mxm7ltjn0uuv5hpjouc1wj1qedriz
Šablon:Motd/2026-10-28 (vep)
10
41602
190634
2026-10-20T13:14:19Z
Motoranger
10577
videon ümbrikirjutand
190634
wikitext
text/x-wiki
Lühüdpiduzline «Singulärižuz — kirjav kosmine ozaitelemine»-fil'm ({{lang-en|SINGULARITY - Painterly Space Adventure}}), tegi alamaine ''Blender Foundation''. Tämbäi (28. reduku) om Rahvahidenkeskeine animacijan päiv ({{lang-en|International Animation Day}}), sen aigan [[animacii|animacijan]] čomamaht oigendase. Videon hätkeližuz om 6 min 31 s, om publikoitud vn 2026 semendkun 11. päiväl.<noinclude>
[[Kategorii:Päivän medijan šablonad]]
</noinclude>
989uu0x10eu0lg5briwvm27txszq3j7
Turkmenabad
0
41603
190642
2026-10-20T18:13:23Z
Koiravva
1717
Oigetadud lehtpol' [[Turkmenabat]]
190642
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Turkmenabat]]
i0p72x4kjggdlmppmj7hi9nosa3nrze
Šablon:Potd/2027-01-25 (vep)
10
41604
190647
2026-10-21T09:02:40Z
Motoranger
10577
kuvan ümbrikirjutand
190647
wikitext
text/x-wiki
[[Čai]][[pöud (maižanduz)|pöudod]] da kukhad Val'paraiš i päiväižen nägu aigaližel homencel, [[Tamil Nadu]]-štat, [[Indii]], 19. uhoku 2026<noinclude>
[[Kategorii:Päivän kuvan šablonad]]
</noinclude>
ffyfzxle5q6qdh92slnr6x9kjyblz8o