Vikipedii vepwiki https://vep.wikipedia.org/wiki/P%C3%A4lehtpol%E2%80%99 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Media Specialine Lodu Kävutai Lodu kävutajas Vikipedii Paginad Vikipedii Fail Lodu failas MediaWiki Lodu MediaWikiš Šablon Lodu šablonas Abu Lodu abus Kategorii Lodu kategorijas TimedText TimedText talk Moodul Mooduli arutelu Üritus Ürituse arutelu 0 196 190657 183665 2026-10-21T16:18:13Z Koiravva 1717 +hom 190657 wikitext text/x-wiki {{1000}}{{A10000}} [[Fail:O-TableImage.svg|thumb|left|250px|Hapanik]] {{Himine element|8|Hapanik|O|15,9994|Gaz|2|6|0|0|0|0|0|}} [[Fail:Oxygen spectre.jpg|thumb|350px|Hapanikan optine spektr]] '''Hapanik''' (''O'' — ''oxygenium'' latinan kelel) om kahesanz' himine element [[himižiden elementoiden periodine tablut|himižiden elementoiden periodižes tabludes]]. Sen sijaduz om kudendestoštkümnendes gruppas (vanhtunuden klassifikacijan mödhe — kudenden gruppan päalagruppas, VIA), kahtendes periodas. == Ühthine ümbrikirjutand == Hapanik om levitadud londuses lujas. Enamba mi pol'tošt tuhad mineraloid mülütadas hapanikad<ref>''Knunänc I. L. da tž.'' Химическая энциклопедия (Himine enciklopedii). — Moskv: Sovetskaja enciklopedija, 1990. — T. 2. — 671 lp. — Lpp. 387−389.  — 100 000 egz. {{ref-ru}}</ref>. [[Ma]]n koren massan 47 % kogoneb hapanikaspäi ühtnendoiš (silikatad da tž.), valdmeren vezi i reskvezi mülütadas 86 % hapanikad massan mödhe, Man atmosferas joudjaližen hapanikan pala om 23,1 %. Koume polenke milliardad vozid tagaz ani ei olend hapanikad Man [[atmosfer]]as, se libui olijoiden [[fotosintez]]an tagut. Nügüd'aigan valdmeren fitoplankton i mecad pästtas joudjališt hapanikad. Valdmeren viluvezi mülütab enamba hapanikad mi läm' vezi ekvatoral. Nened himikad avaižiba hapanikad puhtas olendas vll 1771−1775: ročilaine Karl Šeele, anglijalaine Džozef Pristli i francijalaine [[Antuan Lavuazje]]. Francine himik nimiti elementad ''oxygène'' «sündutai [[muiktuz|muiktust]] (hapandust)» amuižgrekan kelen sanoišpäi ''ὀξύς'' — «muiged» i ''γεννάω'' — «sündutan». == Fizižed ičendad == [[Fail:Liquid oxygen in a beaker 4.jpg|thumb|left|200px|Nozol hapanik stokanas]] Atommass — 15,9994. Ninevuz: gaz (normaližiš arvoimižiš) — 0,00142897 g/sm³, jügedamb vähäižel mi [[il'm]], nozoluz — 1,141 g/sm³. Suladandlämuz — 54,36 K (−218,79 C°). Kehundlämuz — 90,19 K (−182,96 C°). Tetas koume stabilišt [[izotop]]ad (¹⁶O — 99,759 %, ¹⁷O — 0,037 %, ¹⁸O — 0,204 %) i kümne radioaktivišt 12..24 atommassanke, kaikiden niiden pol'čihodamižen pord om sekundad vai sen lühüdamba. Hapanik om kaikiš kebnemb mujutoi magutoi hajutoi [[gaz]], paramagnetik. [[Nozol hapanik|Nozol]] da kova hapanikad oma sinivauvhad. Hapanikan molekul om kaks'atomine — O₂ (''dihapanik''). Toine gaz om hajukaz sinine [[ozon]] O₃. == Himižed ičendad == Joudai hapanik om vägev muigotai substancii, kaikiš aktivižemb metallatoi element himižešti [[ftor]]an jäl'ghe. Sädab binarižid ühtnendoid kaikidenke himižidenke elementoidenke päiči [[gelii|gelijas]], [[neon]]as i [[argon]]as, hapanikan harakterine muigotandmär niiš om −2 (''[[hapandused]]''). Muigotandan reakcijad hapanikanke mändas lämuden sädandanke i pigustadas ümbrišton lämuden ližadusenke ([[palamine]]). Mänijoiden honuzlämudel reakcijoiden ozutesed: : <chem>4 Li + O2 -> 2 Li2O,</chem> : <chem>2 Sr + O2 -> 2 SrO</chem>. Muigotab ühtnendoid, kudambiš elementad ei ole muigotandmäran maksimaližel pordhal: : <chem>2 NO + O2 -> 2 NO2 ^</chem>. Muigotab [[organižed ühtnendad|organižiden ühtnendoiden]] tobmad palad palandan reakcijoiš: : <chem>2C6H6 + 15O2 -> 12CO2 + 6H2O,</chem> : <chem>CH3CH2OH + 3O2 -> 2CO2 + 3H2O</chem>. Märitud arvoimižiš voib tehta organižen ühtnendan palahišt muigotandad: : <chem>CH3CH2OH + O2 -> CH3COOH + H2O</chem>. Hapanik reagiruib oikti (toižin sanoin [[normaližed arvoimižed|normaližiš arvoimižiš]], lämbitusen aigan i/vai katalizatoroiden olendas) läz kaikidenke koveritomidenke substancijoidenke, päiči kahtes gruppas: hüväsuguižed metallad i inertižed gazad. Reakcijad galogenidenke tegesoiš elektroiškendan vai ul'traruskedsinižen sädegoičendan painuden al. == Kävutand == [[Ristit]]un i kaiken londusen olend olmas rippub hapanikan oiktan procentan südäiolendaspäi, mugažo [[maižanduz|maižandusen]] šingotez. Kävutadas mediciništ hapanikad i sen pölusid lidnoiden pahoiš ekologižiš arvoimižiš, upehtundläžundad i gipoksijad vaste. Sadas il'maspäi tegimišton täht tobjimalaz. Hapanik om registriruidud sömližaduz E948-indeksanke, ottas propellentaks i pakuitezgazaks sömtegimištos. Ottas nozoltadud hapanikad ühthekeitandan täht i spravitandan täht [[COVID-19]]-läžundan statjas. Gazsegoituz il'manke kävutase metallurgijas poltusen paremban palandan täht. Sadas äi ühtnendoid himižes tegimištos, hapanik om kahtenz' aktivine metallatoi substancii [[ftor]]an jäl'ghe. Hät'keline hengaiduz il'mal hapanikan lujetud südäiolendanke kucub ihastusen olendad ezmäi, sid' om toksine ristitun organizman täht. Hambhiden emal' i ülähengaiduzted mokičesoiš puhthas hapanikaspäi eriližešti. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/O/key.html Hapanik ''webelements.com''-saital.] {{ref-en}} * [http://n-t.ru/ri/ps/pb008.htm Kirjutuz hapanikas Himižiden elementoiden populärižes ''n-t.ru''-kirjištos.] {{ref-ru}} {{Commons|Oxygen}} {{Periodine tablut}} [[Kategorii:Hapanik| ]] [[Kategorii:Himižed elementad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Hal'kogenad]] 8hhc1ou07u1ld1nbc8dd8bmg6wz8y6w 0 8211 190674 189799 2026-10-22T08:51:46Z Motoranger 10577 +galerei 190674 wikitext text/x-wiki {{10000}} {{Eländpunkt | Nimi = Uz' Deli<br />नई दिल्ली <small>(hindi)</small><br />New Delhi <small>(angl.)</small><br />نئی دلی <small>(urdu)</small><br />ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ <small>(päivn.-pandž.)</small><br />নতুন দিল্লি <small>(bengali)</small> | Lidnanznam = Seal of the New Delhi Municipal Council.svg | Flag = Flag of New Delhi.svg | Lidnanznam text = Nju Delin lidnanznam | Flag text = Nju Delin flag | Valdkund = Indii | Eläjiden lugu = 321,900 | Voz' = 2022 | Pind = 42.7 | Fail = Skyline of Cannaught Place, New Delhi.jpg | Pämez' = Šri Nareš Kumar<br/>(kezaku 2015—) | Telefonkod = +91-11 | Aigvö = [[UTC]]+5:30 }} '''Uz' Deli''', '''Nju Deli''' vai '''N'ju Deli ''' ({{lang-hi|नई दिल्ली}} ''Naī Dillī'', {{lang-en|New Delhi}} [ˈnjuː ˈdɛ.li], {{lang-ur|نئی دلی}}, {{lang-pa|ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ}}, {{lang-bn|নতুন দিল্লি}}) om [[Indii|Indijan]] pälidn. Se om [[Deli]]-lidnan-nevondterritorijan keskuzrajon i erigoittud municipalitet koumen kesken. == Istorii == Uden pälidnan aluz om pandud vn 1911 tal'vkus, sirtihe pälidnad [[Kolkat|Kal'kuttaspäi]]. Britanijalaine Edvin Lačens-arhitektor projektirui ut pälidnad, i projekt hibjastui vll 1918−1931. Uz' Deli om Indijan i Delin ohjastusiden sijaduz. Mahtai kirjutamha anglijankel'ne radvägi vedab lidnha mail'man korporacijoid. Uz' Deli šingotase pälidnan holitišil, informacijan tehnologijoil, telekommunikacijoil, turizmal adivpertidenke, bankoil i massinformacijan sarakol. Radživ-Čouk (ende Konnot-Pleis) om Indijan kommercijan da rahaazjoiden keskusišpäi. == Geografijan andmused == [[Fail:Three Municipalities of Delhi as of 2022.png|thumb|left|200px|Delin koume municipalitetad (vn 2022 olend)]] Lidn sijadase valdkundan pohjoižes, [[Džamn]]-jogen oiktal randpolel, tazosijal erasidenke-se kukhidenke, 216 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Voib olda varuližid manrehkaidusid (5,2 magnitudanke vl 2012, 5,4 vl 2015), matkad [[Gimalajad|Gimalajhasai]] om vaiše 200 km pohjoižpäivnouzmha. == Eläjad == Vl 2011 Uden Delin eläjiden lugu oli läz 295 tuhad ristituid 42,7 km² pindal. Läz 26,5 mln eläjid om lidnaglomeracijas vl 2016 (2. sija valdkundas [[Mumbai]]n jäl'ghe). Oficialižed keled (lugemata [[anglijan kel'|anglijad]] da [[hindi]]d) oma [[päivnouzmpandžaban kel'|päivnouzmpandžabi]], [[bengalan kel'|bengali]] i [[urdu]]. == Transport == Avtobusad, metropoliten, ezilidnelektrojonused, taksid da avtorikšad oma kundaližeks transportaks lidnas. Vspäi 2002 metropoliten radab kaikes Deliš (kahesa jonod 236 stancijanke, 326 km raudted), sidä kesken Udes Deliš-ki (koumen jonon palad, vn 2006 kül'mkun olend): {| class = "wikitable" |- !Jonon nimi||Nomer||Jonon keskust Udes Deliš (stancijoiden nimed) |- |<font color="#ff0000">●</font> '''Rusked jono''' ||1|| Shahdara — Rithala |- |<font color="#ffff33">●</font> '''Pakuine jono''' ||2|| Vishwa Vidyalaya — Central Secretariat |- |<font color="#0099cc">●</font> '''Sinine jono''' ||3|| Indraprastha — Dwarka Sub City |} == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> New Delhi Municipal council building, Connaught Place.jpg|Uden Delin municipalitetan sauvuz (''New Delhi Municipal Council, NDMC'') Konnot Pleis-rajonas, 2007 Laxminarayan Temple in New Delhi 03-2016.jpg|''Lakšmi-Narajan''-pühäpert' (induizm), nägu vn 2016 keväz'kus Skyline at Rajiv Chowk.JPG|Azjaližen Radživ Čouk (Konnot Pleis)-rajonan nägu vn 2011 keväz'kus Bharat Mandapam Convention Centre.jpg|''Bharat Mandapam''-ozutelendkeskuz Pragati-torgul (heinku 2025) Entrances of New Delhi railway station.jpg|''Nju Deli''-raudtestancijan kaks' tulendad vl 2022: Adžmeri (ülähän) i Pahargandž (alahan) </gallery> == Irdkosketused == * [http://www.ndmc.gov.in/ Uden Delin Municipaližen Nevondkundan oficialine sait (''ndmc.gov.in'').] {{ref-en}} {{Commons|New Delhi}} {{Azijan pälidnad}} [[Kategorii:Uz' Deli| ]] [[Kategorii:Indijan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Indii|*]] [[Kategorii:Pälidnad]] [[Kategorii:Deli]] o54gwt8qpdz8z8716ul49hplzyavgxu 0 8239 190675 178547 2026-10-22T10:58:18Z Motoranger 10577 +transport 190675 wikitext text/x-wiki {{10000}}{{A10000}} {{Eländpunkt | Nimi = Čennai (Madras)<br />சென்னை <small>(tamil.)</small><br />Chennai <small>(angl.)</small> | Lidnanznam = Chennai Corporation Emblem.png | Flag = | Lidnanznam text = Čennain lidnanznam | Flag text = | Valdkund = Indii | Eläjiden lugu = 4,681,087<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf Cities having population 1 lakh and above (Lidnad 100 tuh. eläjid ristitištonke da sen enamba). — The Registrar General & Census Commissioner, India (''censusindia.gov.in'').] {{ref-en}}</ref> | Voz' = 2011 | Pind = 426 | Fail = Chennai Skyline.jpg | Pämez' = Prija Radžan<br/>(keväz'ku 2022—,<br/>''Priya Rajan'') | Telefonkod = +91-44 | Aigvö = [[UTC]]+5:30 }} [[Fail:Chennai area locator map.svg|thumb|left|250px|Lidnan transportteiden kart (2015)]] '''Čennai''' ({{lang-ta|சென்னை}} [ˈt͡ɕenːaɪ̯], {{lang-en|Chennai}} [ˈtʃɛnaɪ]; edel 1996. vot — '''''Madras''''' [məˈdrɑːs, -ˈdræs]) — om lidn [[Indii|Indijan]] suvipäivnouzmaižel randištol, kudamb lainištase [[Indine valdmeri|Indižen valdmeren]] [[Bengaline laht|Bengaližen lahten]] vedel. Se om [[Tamil Nadu]]-štatan administrativine keskuz da pala, valdkundan kudenz' lidn eläjiden lugun mödhe, sädab nellänt surtte aglomeracijad. Toine nimi om Čennapattanam. Erašti nimitadas lidnad «Suviindijan verajaks». == Istorii == Nügüdläižen lidnan aluz om pandud Britanižel Ost-Indijan kompanijal vl 1639 läz Madraspatnam- i Čennapatnam-eländpunktoid. Aigan mändes ühtištadihe niid, i anglijalaižed valičiba Madras-nimed (nügüd' lugetas, miše se om portugaližen augotižlibundan). Jäl'geližel vodel letihe Sent Džordž-fortad, se kändihe kolonialižen lidnan südäitukuks. Britanižen tobmuden al Madras kändihe sureks lidnaks da sodabazaks. Ühtenzoittihe sidä raudteil [[Mumbai|Bombeinke]] i [[Kolkat|Kal'kuttanke]] 19. voz'sadan lopus, se abuti torguindan šingotesele Indijan pohjoiženke. Ripmatomas Indijas lidn kändihe Madras-štatan administrativižeks keskuseks, udesnimitihe štatad nügüdläižikš vl 1968. Kaikiš suremb sadas vodes [[sur'vezi]] tegihe lidnas valegiden tagut (pani 500 mm 24 časus) vn 2015 1.-2. tal'vkud, 270 ristitud pölištuiba. Lidn šingotase äisarakoižel tegimištol. == Geografii da klimat == [[Fail:Chennai in Tamil Nadu (India).svg|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz štatas i valdkundas vn 2013 kartal]] Čennai sijadase Tamil Nadun pohjoižpäivnouzmas, Koromandelin randal, merenrandaližes alangištos, sen keskmäine korktuz om kuz' metrad meren pindan päl, ülembaine korktuz — 60 m. Marin-letekül'bendrand levitase pidust' randištod kudeks kilometraks, nece om kahtenz' pitte lidnan kül'bendrand mail'mas. Čennaiš om kaks' joged — Kuvam keskuzpalas da Adjar suves. Bukingeman kanal nell' kilometrad pitte om kaivatud merirandan paralleližikš da ühtenzoitab nenid jogid. Red-Hills-, Šolavaram- da Čembarambakkam-järved oma lidnan päivlaskmas. Sikš ku gruntveded oma lujas solakahad, ka ottas jondvet niiš järvišpäi. Klimat om [[subekvatorialine vö|subekvatorialine]] mussonidenke, päivoikaz päiči heinkus. Räk da upar' oma enambuses vodes läbi. Lämuden köläidused oma pened voden jokstes. Voden keskmäine lämuz om +29,1 C°, kuidme +25,4..+33,0 C°. Ekstremumad oma +13,9 C° (tal'vku, viluku) i +45,0 C° (semendku). Voden sadegiden enambuz (kaikes vodes — 1408 mm) tegese pohjoižpäivnouzmaižen mussonan aigan (sügüz'kun lop — kül'mkun kesk, 278 mm redukus i 377 mm kül'mkus). Lidn putub Bengaližen lahten cikloniden alle paksus. Sadegiden minimum oleskeleb vilukus-sulakus (3..20 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz om 63 % kezakus, 76 % redukus-kül'mkus, vajehtase 65..71 % röunoiš toižiš kuiš. == Administrativiž-territorialine jagand == [[Fail:Chennai-talukas.png|thumb|left|200px|Čennain rajonad (2015):<br/>1. Tondiarpet-fort<br/>2. Purasavalkam<br/>3. Perambur<br/>4. Ajanavaram<br/>5. Amindžikarai<br/>6. Egmor<br/>7. Mambalam (''Mambalama'')<br/>8. Milapur<br/>9. Gindu<br/>10. Velačeri]] Kaik kümne rajonad om lidnas (oli viž edel 2015. vot). Ičeze Čennain ližaks Sur Čennai mülütab Kančipuram- da Tiruvallur-ümbrikoid mugažo. Tegimišton päedheotandad oma Čennain pohjoižes. Azjaline aktivižuz om keskitadud lidnan keskuses. Eländfartalad da äiluguižed IT-kompanijoiden kontorad sijadasoiš suves. Čennain kaikiš järedambad kaimdajad-lidnad oma: [[Mahabalipuram]] — suves, [[Čengalpattu]] — suvipäivlaskmas, [[Kančipuram]], [[Šriperumbudur]] da [[Arakkonam]] — päivlaskmas. == Tobmuden aluzkundad == [[Fail:Chennai High Court.jpg|thumb|left|250px|Čennain Ülembaine käskuzkund vl 2007]] Suren Čennain tobmuden päaluzkund om Čennain municipalitet. Sen pämehed oma lidnan pämez' ({{lang-en|mayor of Chennai}}) da hänen varapämez'. Mülükund — 155 deputatad. Edeline lidnan pämez' (mer) om Saidai Duraisami (''Saidai Samiyappan Duraisamy'', reduku 2011 — reduku 2016), ei olend radnikust aigkeskustas (reduku 2016 — keväz'ku 2022). Tamil Nadu-štatan ohjanduzkund i parlament sijadasoiš Čennaiš mugažo. Käskuzkundaližen tobmuden nimituz om Madrasan Ülembaine käskuzkund, kudamban juridižed valdatused oma väges [[Pudučerri]]š-ki ({{lang-fr|Pondišeri}}, Indijan nevondterritorii). Ühthemänho koume deputatad ezitadas Čennaid [[Indijan parlament]]an alakodiš (''Lok Sabh''), 18 Čennain deputatad oma Tamil Nadun parlamentas. == Eläjad == Vn 2011 Indijan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 4,681,087 ristitud, kaiken lidnaglomeracijan — 8,653,521 ristitud<ref>[http://www.citypopulation.de/India-Agglo.html India: Major Agglomerations (Indii: päaglomeracijad). — ''Citypopulation.de''.] {{ref-en}}</ref> (4nz' sija). == Transport == Metropoliten i ezilidnjonused oma kundaližeks transportaks lidnas. Metro radab vspäi 2015, siš om kaks' jonod 41 stancijanke, 54,1 km raudted (vn 2023 olend). Kaks' surt meriportad ratas lidnas: Čennai i Kamaradž (ende Ennor) kaks'kümnes kilometras pohjoižhe. Lidn om Indijan sodamerivägiden päižeks bazaks. Rahvahidenkeskeine lendimport. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Ripon Building panorama.jpg|''Ripon Building'' om Čennain municipaližen korporacijan sijaduz (2007) Kapaleeswarar Temple, Mylapore, Chennai.jpg|Induizman ''Kapaleesvarar''-puhapert' lidnan keskuzpalas, vn 2009 nägu File:International Tech Park Chennai, Taramani .jpg|''International Tech Park Chennai'' vl 2017 Tidal Park Chennai IMG 20180208 160340 HDR.jpg|Korktoiden tehnologijoiden ''TIDEL Park'' vl 2018 Chennai Trade Centre.jpg|''Chennai Trade Centre''-ozutelendkompleks vl 2001 Chennai Central .jpg|Čennain Keskuzline päraudtestancii vl 2006 </gallery> == Homaičendad == <references/> == Irdkosketused == * [http://www.chennaicorporation.gov.in/ Čennai-municipalitetan oficialine sait (''chennaicorporation.gov.in'').] {{ref-en}} * [http://www.chennai.tn.nic.in/ Čennai-ümbrikon administracijan oficialine sait (''chennai.tn.nic.in'').] {{ref-en}} {{Commons|Chennai}} [[Kategorii:Čennai| ]] [[Kategorii:Indijan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Tamil Nadun lidnad]] [[Kategorii:Tamil Nadu|*]] 9qoacct2sh1yrngdfyylfjr8oqcunbs 190676 190675 2026-10-22T11:31:07Z Motoranger 10577 transport+, +kuva 190676 wikitext text/x-wiki {{10000}}{{A10000}} {{Eländpunkt | Nimi = Čennai (Madras)<br />சென்னை <small>(tamil.)</small><br />Chennai <small>(angl.)</small> | Lidnanznam = Chennai Corporation Emblem.png | Flag = | Lidnanznam text = Čennain lidnanznam | Flag text = | Valdkund = Indii | Eläjiden lugu = 4,681,087<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf Cities having population 1 lakh and above (Lidnad 100 tuh. eläjid ristitištonke da sen enamba). — The Registrar General & Census Commissioner, India (''censusindia.gov.in'').] {{ref-en}}</ref> | Voz' = 2011 | Pind = 426 | Fail = Chennai Skyline.jpg | Pämez' = Prija Radžan<br/>(keväz'ku 2022—,<br/>''Priya Rajan'') | Telefonkod = +91-44 | Aigvö = [[UTC]]+5:30 }} [[Fail:Chennai area locator map.svg|thumb|left|250px|Lidnan transportteiden kart (2015)]] '''Čennai''' ({{lang-ta|சென்னை}} [ˈt͡ɕenːaɪ̯], {{lang-en|Chennai}} [ˈtʃɛnaɪ]; edel 1996. vot — '''''Madras''''' [məˈdrɑːs, -ˈdræs]) — om lidn [[Indii|Indijan]] suvipäivnouzmaižel randištol, kudamb lainištase [[Indine valdmeri|Indižen valdmeren]] [[Bengaline laht|Bengaližen lahten]] vedel. Se om [[Tamil Nadu]]-štatan administrativine keskuz da pala, valdkundan kudenz' lidn eläjiden lugun mödhe, sädab nellänt surtte aglomeracijad. Toine nimi om Čennapattanam. Erašti nimitadas lidnad «Suviindijan verajaks». == Istorii == Nügüdläižen lidnan aluz om pandud Britanižel Ost-Indijan kompanijal vl 1639 läz Madraspatnam- i Čennapatnam-eländpunktoid. Aigan mändes ühtištadihe niid, i anglijalaižed valičiba Madras-nimed (nügüd' lugetas, miše se om portugaližen augotižlibundan). Jäl'geližel vodel letihe Sent Džordž-fortad, se kändihe kolonialižen lidnan südäitukuks. Britanižen tobmuden al Madras kändihe sureks lidnaks da sodabazaks. Ühtenzoittihe sidä raudteil [[Mumbai|Bombeinke]] i [[Kolkat|Kal'kuttanke]] 19. voz'sadan lopus, se abuti torguindan šingotesele Indijan pohjoiženke. Ripmatomas Indijas lidn kändihe Madras-štatan administrativižeks keskuseks, udesnimitihe štatad nügüdläižikš vl 1968. Kaikiš suremb sadas vodes [[sur'vezi]] tegihe lidnas valegiden tagut (pani 500 mm 24 časus) vn 2015 1.-2. tal'vkud, 270 ristitud pölištuiba. Lidn šingotase äisarakoižel tegimištol. == Geografii da klimat == [[Fail:Chennai in Tamil Nadu (India).svg|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz štatas i valdkundas vn 2013 kartal]] Čennai sijadase Tamil Nadun pohjoižpäivnouzmas, Koromandelin randal, merenrandaližes alangištos, sen keskmäine korktuz om kuz' metrad meren pindan päl, ülembaine korktuz — 60 m. Marin-letekül'bendrand levitase pidust' randištod kudeks kilometraks, nece om kahtenz' pitte lidnan kül'bendrand mail'mas. Čennaiš om kaks' joged — Kuvam keskuzpalas da Adjar suves. Bukingeman kanal nell' kilometrad pitte om kaivatud merirandan paralleližikš da ühtenzoitab nenid jogid. Red-Hills-, Šolavaram- da Čembarambakkam-järved oma lidnan päivlaskmas. Sikš ku gruntveded oma lujas solakahad, ka ottas jondvet niiš järvišpäi. Klimat om [[subekvatorialine vö|subekvatorialine]] mussonidenke, päivoikaz päiči heinkus. Räk da upar' oma enambuses vodes läbi. Lämuden köläidused oma pened voden jokstes. Voden keskmäine lämuz om +29,1 C°, kuidme +25,4..+33,0 C°. Ekstremumad oma +13,9 C° (tal'vku, viluku) i +45,0 C° (semendku). Voden sadegiden enambuz (kaikes vodes — 1408 mm) tegese pohjoižpäivnouzmaižen mussonan aigan (sügüz'kun lop — kül'mkun kesk, 278 mm redukus i 377 mm kül'mkus). Lidn putub Bengaližen lahten cikloniden alle paksus. Sadegiden minimum oleskeleb vilukus-sulakus (3..20 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz om 63 % kezakus, 76 % redukus-kül'mkus, vajehtase 65..71 % röunoiš toižiš kuiš. == Administrativiž-territorialine jagand == [[Fail:Chennai-talukas.png|thumb|left|200px|Čennain rajonad (2015):<br/>1. Tondiarpet-fort<br/>2. Purasavalkam<br/>3. Perambur<br/>4. Ajanavaram<br/>5. Amindžikarai<br/>6. Egmor<br/>7. Mambalam (''Mambalama'')<br/>8. Milapur<br/>9. Gindu<br/>10. Velačeri]] Kaik kümne rajonad om lidnas (oli viž edel 2015. vot). Ičeze Čennain ližaks Sur Čennai mülütab Kančipuram- da Tiruvallur-ümbrikoid mugažo. Tegimišton päedheotandad oma Čennain pohjoižes. Azjaline aktivižuz om keskitadud lidnan keskuses. Eländfartalad da äiluguižed IT-kompanijoiden kontorad sijadasoiš suves. Čennain kaikiš järedambad kaimdajad-lidnad oma: [[Mahabalipuram]] — suves, [[Čengalpattu]] — suvipäivlaskmas, [[Kančipuram]], [[Šriperumbudur]] da [[Arakkonam]] — päivlaskmas. == Tobmuden aluzkundad == [[Fail:Chennai High Court.jpg|thumb|left|250px|Čennain Ülembaine käskuzkund vl 2007]] Suren Čennain tobmuden päaluzkund om Čennain municipalitet. Sen pämehed oma lidnan pämez' ({{lang-en|mayor of Chennai}}) da hänen varapämez'. Mülükund — 155 deputatad. Edeline lidnan pämez' (mer) om Saidai Duraisami (''Saidai Samiyappan Duraisamy'', reduku 2011 — reduku 2016), ei olend radnikust aigkeskustas (reduku 2016 — keväz'ku 2022). Tamil Nadu-štatan ohjanduzkund i parlament sijadasoiš Čennaiš mugažo. Käskuzkundaližen tobmuden nimituz om Madrasan Ülembaine käskuzkund, kudamban juridižed valdatused oma väges [[Pudučerri]]š-ki ({{lang-fr|Pondišeri}}, Indijan nevondterritorii). Ühthemänho koume deputatad ezitadas Čennaid [[Indijan parlament]]an alakodiš (''Lok Sabh''), 18 Čennain deputatad oma Tamil Nadun parlamentas. == Eläjad == Vn 2011 Indijan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 4,681,087 ristitud, kaiken lidnaglomeracijan — 8,653,521 ristitud<ref>[http://www.citypopulation.de/India-Agglo.html India: Major Agglomerations (Indii: päaglomeracijad). — ''Citypopulation.de''.] {{ref-en}}</ref> (4nz' sija). == Transport == Avtobusad, metro, ezilidnjonused (nell' jonod), minibusad, rikšad da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Metropoliten radab vspäi 2015, siš om kaks' jonod 41 stancijanke, 54,1 km raudted (vn 2023 olend). Avtobusad ühtenzoittas lähižidenke i suridenke lidnoidenke. Kaks' surt meriportad ratas lidnas: Čennai i Kamaradž (ende Ennor) kaks'kümnes kilometras pohjoižhe sišpäi. Lidn om Indijan sodamerivägiden päižeks bazaks. Rahvahidenkeskeine ''Čennai''-lendimport (''MAA / VOMM'', 23 mln passažiroid i 422 tuhad tonnoid jüguid 2025. finansižel vodel, sulakus-keväz'kus) sijadase kaks'kümnes kilometras suvipäivlaskmha lidnan keskuzpalaspäi Tirusulam-ezilidnas. Tehtas reisid Indijan äjihe surihe lidnoihe, Suvipäivnouzmaižen Azijan surihe lidnoihe, Persijan lahten maihe, Evropha (London, Frankfurt). Om jügureisid Kitain surihe lidnoihe mugažo. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Ripon Building panorama.jpg|''Ripon Building'' om Čennain municipaližen korporacijan sijaduz (2007) Kapaleeswarar Temple, Mylapore, Chennai.jpg|Induizman ''Kapaleesvarar''-puhapert' lidnan keskuzpalas, vn 2009 nägu File:International Tech Park Chennai, Taramani .jpg|''International Tech Park Chennai'' vl 2017 Tidal Park Chennai IMG 20180208 160340 HDR.jpg|Korktoiden tehnologijoiden ''TIDEL Park'' vl 2018 Chennai Trade Centre.jpg|''Chennai Trade Centre''-ozutelendkompleks vl 2001 International Terminal Airside Chennai Airport Aug22 D72 24874.jpg|Rahvahidenkeskeine ''Čennai''-lendimport, eloku 2022 Chennai Central .jpg|Čennain Keskuzline päraudtestancii vl 2006 </gallery> == Homaičendad == <references/> == Irdkosketused == * [http://www.chennaicorporation.gov.in/ Čennai-municipalitetan oficialine sait (''chennaicorporation.gov.in'').] {{ref-en}} * [http://www.chennai.tn.nic.in/ Čennai-ümbrikon administracijan oficialine sait (''chennai.tn.nic.in'').] {{ref-en}} {{Commons|Chennai}} [[Kategorii:Čennai| ]] [[Kategorii:Indijan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Tamil Nadun lidnad]] [[Kategorii:Tamil Nadu|*]] nk30kff4vje5j3gkyb0f5zzlgdn2prf 0 9266 190655 190019 2026-10-21T15:06:53Z Ziv 16976 ([[c:GR|GR]]) [[File:Coat of arms of Burkina Faso (1984-2025).svg]] → [[File:Coat of arms of Burkina Faso (1997–2025).svg]] → The file was renamed on Commons, but the filename in the language versions was not changed ([[c:c:GR]]) 190655 wikitext text/x-wiki {{10000}}{{A10000}} {{Valdkund | Nimi = Burkina Faso | Valdkundznam = Coat of arms of Burkina Faso (1997–2025).svg | Flag = Flag of Burkina Faso.svg | Valdkundznam text = Burkina Fason valdkundznam | Flag text = Burkina Fason flag | Pälidn = Uagadugu | Eläjiden lugu = 19,742,715<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uv.html Burkina Fason ristitišton endustuz vn 2018 heinkus // Mail'man faktoiden kirj. — ''Cia.gov''.] {{ref-en}}</ref> | Voz' = 2018 | Pind = 273,187<ref>[http://www.insd.bf/n/index.php/burkina/geographie Burkina Faso Géographie (Burkina Fason geografii). — ''Insd.bf''.] {{ref-fr}}</ref> | Kart = LocationBurkinaFaso.svg | Kel' = [[francijan kel'|francijan]] | Valdkundan pämez' = [[Kabore Rok Mark Kristian|Rok Mark Kristian Kabore]] | Päministr = ''sija om vakantine'' | Religii = [[islam]], [[hristanuskond]], [[paganuz]] | Valüt = [[KFA:n frank]] (F.CFA) (XOF) | Internet-domen = [[.bf]] | Telefonkod = +226 | Aigvö = [[UTC]]+0 }} '''Burkina Faso''', se om täuz' oficialine nimituz ([[francijan kel'|francijaks]]-ki, virktas [buʁkiˈna faˈso]), om valdkund [[Päivlaskmaine Afrik|Päivlaskmaižes Afrikas]]. Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om [[Uagadugu]]. Edel 1984. vot nimitihe Burkina Fasod '''[[Ülävol'tan Tazovaldkund|Ülävol'tan Tazovaldkundaks]]'''. == Etimologii == Valdkundan nimituz znamoičeb «tozimel'židen (arvokahiden) ristituiden ma» kätes sijaližiš kelišpäi. == Istorii == Vn 1960 elokun 5. päiväl Burkina Faso tedištoiti ripmatomudes [[Francii|Francijaspäi]]. Jäl'gmäine Konstitucii om hüvästadud kaiken rahvahan referendumal vn 1991 2. päiväl kezakud. Se om väges vn 2002 vajehtusidenke<ref>[http://www.legiburkina.bf/SitePages/La_constitution.aspx La Constitution de la 4éme Republique du Burkina Faso (Burkina Fason Konstitucii). — ''Legiburkina.bf''.] {{ref-fr}}</ref>. == Geografijan andmused == [[Fail:Burkina Faso Topography.png|thumb|left|250px|Burkina Fason topografine kart (2007)]] Burkina Faso mülüb [[Sahel']]-zonha. Kuivan sezonan aigan (kül'mku — keväz'ku) kuiv ''harmattan''-tullei puhub [[Sahar (rahvahatoi ma)|Saharan]] polespäi. Burkina Faso om mavaldkundröunoiš [[Mali]]nke pohjoižes (röunan piduz — 1000 km), [[Niger]]anke päivnouzmas (628 km), [[Benin]]anke suvipäivnouzmas (306 km), [[Togo]]nke (126 km) i [[Gan]]anke (549 km) suves, [[Kot d'Ivuar]]anke suvipäivlaskmas (584 km). Ühthine röunoiden piduz — 3193 km. Burkina Faso om mererandatoi valdkund. Valdkund sijadase lainhekahal [[Mosi (plato)|Mosi]]-platol 200..500 m ü.m.t. korktusil. Sen kaikiš korktemb čokkoim om [[Tenakuru]]-mägi, 747 m valdmeren pindan päl. Läz kaks'kümned joged om, kaik ned kuivehtudas vihmatoman sezonan aigan. [[Must Vol't]]- da [[Vauged Vol't]]-joged oma kaikiš pidembad niišpäi. Klimat om [[subekvatorialine vö|subekvatorialine]], [[savannad]] oma enambuses, om kuivad savannad man pohjoižes. [[Mec]]ad ottas valdkundan territorijan üks'toštkümnent palad. Vihmoiden sezonan aigan paneb 600..900 mm sadegid. Londuseližed pävarad oma [[marganc|mangankivend]], [[kuld]], [[fosfor|fosforitad]], [[platin]], [[vas'k]], [[nikel']], [[titan (himine element)|titan]]. == Tobmuz == [[Fail:Assemblee Nationale Burkina Faso.jpg|thumb|right|250px|Burkina Fason parlamentan pert' [[Uagadugu]]s, vn 2013 viluku]] Ohjandusen form om unitarine [[segoitadud tazovaldkund|prezidentiž-parlamentine]] tazovaldkund. Valdkundan pämez' om prezident ({{lang-fr|Président du Burkina Faso}}), hän paneb päministrad radsijha. Prezidental oiktuz om heitta parlamentad radmaspäi. Kaik rahvaz valičeb prezidentad videks vodeks. Ühten kahtenden strokun voimuz om olmas hänel. Sihe kacmata, enzne [[Blez Kompaore]]-prezident ištui ičeze radsijal vspäi 1987, jäl'gmäižes sodakukerduses aigaspäi. Edel 2000. vot hänen valdatusiden strok oli seičeme vot, sid' vajehtihe Konstitucijad hänen tobmuden aigan, ka kaik zavodihe ani kuti ezmässai. Hän läksi erindha vn 2014 redukun 30. päiväl massprotestan demonstracijoiden da sodakukerdusen jäl'ghe, parlament oli pästtud radmaspäi. Parlament om üks'kodine Nacionaline Suim ({{lang-fr|Assemblée Nationale}}). Kaik rahvaz valičeb sen 127 ühtnijad videks vodeks. Mugažo Konstitucijan Kodi (kümne ühtnijad) mülüb parlamentha. Ekonomine da Socialine Nevondkund radab vaiše nevondfunkcijanke. Burkina Fason parlamentan ühtnijoiden edelstrokuižed valičendad oliba vn 2015 kül'mkun 29. päiväl. Valitihe prezidentad järgenduseližen kerdan sil-žo päiväl, [[Rok Mark Kristian Kabore]] sai 53,49 % da radab vn 2015 tal'vkun 29. päiväspäi (radoi valdkundan päministran vll 1994−1996 i parlamentan pämehen vll 2002−2012). [[Kristof Žozef Mari Dabire]] om edeližen päministran (24. viluku 2019 — 9. tal'vku 2021). == Administrativiž-territorialine jagand == &nbsp;&nbsp;&nbsp;''Kacu kirjutuz: [[Burkina Fason administrativiž-territorialine jagand]].'' Burkina Fasos om koumetoštkümne agjad, ned alajagasoiš 45 provincijaks. Provincijad alajagasoiš 301 departamentaks. == Eläjad == Burkina Fason elädas [[burkinalaižed]]. Vl 2013 valdkundan ristitišt oli 17 322 796 eläjad<ref>[http://www.insd.bf/fr/ Burkina Faso Population projection 2013 (Burkina Fason ristitišton endustuz 2013). — Institut National de la Statistique de la Démographie (''insd.bf'').] {{ref-fr}}</ref>. Kaikiš suremb valdkundan ristitišt om nügüd'. Ühesa ristitud kümnespäi pagištas Afrikan sijaližil kelil. Religijan mödhe (2010): [[islam]]anuskojad — 61,5 %, [[katoline jumalankodikund|riman katolikad]] — 23,3 %, [[paganuz|animistad]] — 7,8 %, [[protestantizm|protestantad]] — 6,5 %, uskondata — 0,7 %, toižed uskojad i uskondan ozutandata — 0,2 %. Burkina Fason toižed sured lidnad (enamba 90 tuh. ristituid vl 2012<ref>[http://archive.is/20130111131816/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-31&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&srt=pnan Burkina Faso: largest cities and towns and statistics of their population (vn 1996 da 2006 rahvahanlugemižed, vn 2012 endustuz). — ''World-Gazetteer.com''.] {{ref-en}}</ref>): [[Bobo Diulaso]], [[Banfor]], [[Kudugu]]. == Ižanduz == Burkina Faso om lujas [[gollüz|goll']] agrarine ma, rippub irdpol'žes torguindaspäi keskmäižes märas. Vl 2023 valdkundan nominaline [[kogosüdäiprodukt]] oli 21,1 mlrd. US$ ekvivalentas (120. sija mail'mas; US$900 ühtele hengele, 179. sija) vai 63,8 mlrd. US$ tazostadud ostmižmahtusen mödhe (113. sija; US$2,726 ühtele hengele, 177. sija). Ristitišton kaks' videndest eläb gollüden röunan taga (US$1,9 päiväs da sen vähemba, 2014). Ižandusen päsarakod oma kabjživatišton vodind, puvillan kazvatuz, maižandusen produkcijan ümbriradmine, muilan i tabaktegesiden tehmine, tekstiline sarak, kuldan samine, sömtegimišt (jomad). Finansine voz' zavodiše 1. vilukud. Kogosüdäiproduktan palad (2017): maižanduz 31,0 %, tegimišt 23,9 %, holitišiden sfer 44,9 %. Radajiden järgenduz sektoroidme (vn 2000 andmused): maižanduz 90 %, tegimišt i holitišiden sfer 10 %. Valdkundan päeksport om [[kuld]], [[puvill]]; toine eksport — [[kabjživatad]], [[liha]], [[nahk (material)|nahkasine]] torhuz. Importan tavarad oma tegimišton tavarad, söndtavarad, kivivoi. Vl 2023 import (US$7,31 mlrd ekvivalentas) ületi eksportad (US$5,87 mlrd) läz nelländeshe. Irdpol'žen torguindan päižed partnörad (2013) oma [[Benin]] (Burkina Fason eksportan 25,9 %), [[Kot d'Ivuar]] (Burkina Fason eksportan 4,9 % i importan 18,9 %), [[Pakistan]] (importan 18,1 %), [[Togo]] (eksportan 12,0 % i importan 4,2 %), [[Gan]] (eksportan 4,6 % i importan 4,5 %), [[Japonii]] (eksportan 5,7 %), [[Tailand]] (eksportan 5,6 %), [[Turkanma]] (eksportan 5,1 %), [[Indii]] (importan 4,3 %), [[Kitai]] (Burkina Fason importan 4,3 %). == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.assembleenationale.bf/ Burkina Fason parlamentan sait (''assembleenationale.bf'').] {{ref-fr}} * [http://presidence.bf/ Burkina Fason prezidentan sait (''presidence.bf'').] {{ref-fr}} * [http://www.gouvernement.gov.bf/ Burkina Fason ohjastusen sait (''gouvernement.gov.bf'').] {{ref-fr}} {{Commons|Burkina Faso}} {{Afrik}} [[Kategorii:Burkina Faso| ]] ivrw3byqucu9ll3gyj4eb9jrcwuq2od 190656 190655 2026-10-21T16:05:08Z Koiravva 1717 COA actualization 190656 wikitext text/x-wiki {{10000}}{{A10000}} {{Valdkund | Nimi = Burkina Faso | Valdkundznam = Coat of arms of Burkina Faso (2025-present).svg | Flag = Flag of Burkina Faso.svg | Valdkundznam text = Burkina Fason valdkundznam | Flag text = Burkina Fason flag | Pälidn = Uagadugu | Eläjiden lugu = 19,742,715<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uv.html Burkina Fason ristitišton endustuz vn 2018 heinkus // Mail'man faktoiden kirj. — ''Cia.gov''.] {{ref-en}}</ref> | Voz' = 2018 | Pind = 273,187<ref>[http://www.insd.bf/n/index.php/burkina/geographie Burkina Faso Géographie (Burkina Fason geografii). — ''Insd.bf''.] {{ref-fr}}</ref> | Kart = LocationBurkinaFaso.svg | Kel' = [[francijan kel'|francijan]] | Valdkundan pämez' = [[Kabore Rok Mark Kristian|Rok Mark Kristian Kabore]] | Päministr = ''sija om vakantine'' | Religii = [[islam]], [[hristanuskond]], [[paganuz]] | Valüt = [[KFA:n frank]] (F.CFA) (XOF) | Internet-domen = [[.bf]] | Telefonkod = +226 | Aigvö = [[UTC]]+0 }} '''Burkina Faso''', se om täuz' oficialine nimituz ([[francijan kel'|francijaks]]-ki, virktas [buʁkiˈna faˈso]), om valdkund [[Päivlaskmaine Afrik|Päivlaskmaižes Afrikas]]. Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om [[Uagadugu]]. Edel 1984. vot nimitihe Burkina Fasod '''[[Ülävol'tan Tazovaldkund|Ülävol'tan Tazovaldkundaks]]'''. == Etimologii == Valdkundan nimituz znamoičeb «tozimel'židen (arvokahiden) ristituiden ma» kätes sijaližiš kelišpäi. == Istorii == Vn 1960 elokun 5. päiväl Burkina Faso tedištoiti ripmatomudes [[Francii|Francijaspäi]]. Jäl'gmäine Konstitucii om hüvästadud kaiken rahvahan referendumal vn 1991 2. päiväl kezakud. Se om väges vn 2002 vajehtusidenke<ref>[http://www.legiburkina.bf/SitePages/La_constitution.aspx La Constitution de la 4éme Republique du Burkina Faso (Burkina Fason Konstitucii). — ''Legiburkina.bf''.] {{ref-fr}}</ref>. == Geografijan andmused == [[Fail:Burkina Faso Topography.png|thumb|left|250px|Burkina Fason topografine kart (2007)]] Burkina Faso mülüb [[Sahel']]-zonha. Kuivan sezonan aigan (kül'mku — keväz'ku) kuiv ''harmattan''-tullei puhub [[Sahar (rahvahatoi ma)|Saharan]] polespäi. Burkina Faso om mavaldkundröunoiš [[Mali]]nke pohjoižes (röunan piduz — 1000 km), [[Niger]]anke päivnouzmas (628 km), [[Benin]]anke suvipäivnouzmas (306 km), [[Togo]]nke (126 km) i [[Gan]]anke (549 km) suves, [[Kot d'Ivuar]]anke suvipäivlaskmas (584 km). Ühthine röunoiden piduz — 3193 km. Burkina Faso om mererandatoi valdkund. Valdkund sijadase lainhekahal [[Mosi (plato)|Mosi]]-platol 200..500 m ü.m.t. korktusil. Sen kaikiš korktemb čokkoim om [[Tenakuru]]-mägi, 747 m valdmeren pindan päl. Läz kaks'kümned joged om, kaik ned kuivehtudas vihmatoman sezonan aigan. [[Must Vol't]]- da [[Vauged Vol't]]-joged oma kaikiš pidembad niišpäi. Klimat om [[subekvatorialine vö|subekvatorialine]], [[savannad]] oma enambuses, om kuivad savannad man pohjoižes. [[Mec]]ad ottas valdkundan territorijan üks'toštkümnent palad. Vihmoiden sezonan aigan paneb 600..900 mm sadegid. Londuseližed pävarad oma [[marganc|mangankivend]], [[kuld]], [[fosfor|fosforitad]], [[platin]], [[vas'k]], [[nikel']], [[titan (himine element)|titan]]. == Tobmuz == [[Fail:Assemblee Nationale Burkina Faso.jpg|thumb|right|250px|Burkina Fason parlamentan pert' [[Uagadugu]]s, vn 2013 viluku]] Ohjandusen form om unitarine [[segoitadud tazovaldkund|prezidentiž-parlamentine]] tazovaldkund. Valdkundan pämez' om prezident ({{lang-fr|Président du Burkina Faso}}), hän paneb päministrad radsijha. Prezidental oiktuz om heitta parlamentad radmaspäi. Kaik rahvaz valičeb prezidentad videks vodeks. Ühten kahtenden strokun voimuz om olmas hänel. Sihe kacmata, enzne [[Blez Kompaore]]-prezident ištui ičeze radsijal vspäi 1987, jäl'gmäižes sodakukerduses aigaspäi. Edel 2000. vot hänen valdatusiden strok oli seičeme vot, sid' vajehtihe Konstitucijad hänen tobmuden aigan, ka kaik zavodihe ani kuti ezmässai. Hän läksi erindha vn 2014 redukun 30. päiväl massprotestan demonstracijoiden da sodakukerdusen jäl'ghe, parlament oli pästtud radmaspäi. Parlament om üks'kodine Nacionaline Suim ({{lang-fr|Assemblée Nationale}}). Kaik rahvaz valičeb sen 127 ühtnijad videks vodeks. Mugažo Konstitucijan Kodi (kümne ühtnijad) mülüb parlamentha. Ekonomine da Socialine Nevondkund radab vaiše nevondfunkcijanke. Burkina Fason parlamentan ühtnijoiden edelstrokuižed valičendad oliba vn 2015 kül'mkun 29. päiväl. Valitihe prezidentad järgenduseližen kerdan sil-žo päiväl, [[Rok Mark Kristian Kabore]] sai 53,49 % da radab vn 2015 tal'vkun 29. päiväspäi (radoi valdkundan päministran vll 1994−1996 i parlamentan pämehen vll 2002−2012). [[Kristof Žozef Mari Dabire]] om edeližen päministran (24. viluku 2019 — 9. tal'vku 2021). == Administrativiž-territorialine jagand == &nbsp;&nbsp;&nbsp;''Kacu kirjutuz: [[Burkina Fason administrativiž-territorialine jagand]].'' Burkina Fasos om koumetoštkümne agjad, ned alajagasoiš 45 provincijaks. Provincijad alajagasoiš 301 departamentaks. == Eläjad == Burkina Fason elädas [[burkinalaižed]]. Vl 2013 valdkundan ristitišt oli 17 322 796 eläjad<ref>[http://www.insd.bf/fr/ Burkina Faso Population projection 2013 (Burkina Fason ristitišton endustuz 2013). — Institut National de la Statistique de la Démographie (''insd.bf'').] {{ref-fr}}</ref>. Kaikiš suremb valdkundan ristitišt om nügüd'. Ühesa ristitud kümnespäi pagištas Afrikan sijaližil kelil. Religijan mödhe (2010): [[islam]]anuskojad — 61,5 %, [[katoline jumalankodikund|riman katolikad]] — 23,3 %, [[paganuz|animistad]] — 7,8 %, [[protestantizm|protestantad]] — 6,5 %, uskondata — 0,7 %, toižed uskojad i uskondan ozutandata — 0,2 %. Burkina Fason toižed sured lidnad (enamba 90 tuh. ristituid vl 2012<ref>[http://archive.is/20130111131816/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-31&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&srt=pnan Burkina Faso: largest cities and towns and statistics of their population (vn 1996 da 2006 rahvahanlugemižed, vn 2012 endustuz). — ''World-Gazetteer.com''.] {{ref-en}}</ref>): [[Bobo Diulaso]], [[Banfor]], [[Kudugu]]. == Ižanduz == Burkina Faso om lujas [[gollüz|goll']] agrarine ma, rippub irdpol'žes torguindaspäi keskmäižes märas. Vl 2023 valdkundan nominaline [[kogosüdäiprodukt]] oli 21,1 mlrd. US$ ekvivalentas (120. sija mail'mas; US$900 ühtele hengele, 179. sija) vai 63,8 mlrd. US$ tazostadud ostmižmahtusen mödhe (113. sija; US$2,726 ühtele hengele, 177. sija). Ristitišton kaks' videndest eläb gollüden röunan taga (US$1,9 päiväs da sen vähemba, 2014). Ižandusen päsarakod oma kabjživatišton vodind, puvillan kazvatuz, maižandusen produkcijan ümbriradmine, muilan i tabaktegesiden tehmine, tekstiline sarak, kuldan samine, sömtegimišt (jomad). Finansine voz' zavodiše 1. vilukud. Kogosüdäiproduktan palad (2017): maižanduz 31,0 %, tegimišt 23,9 %, holitišiden sfer 44,9 %. Radajiden järgenduz sektoroidme (vn 2000 andmused): maižanduz 90 %, tegimišt i holitišiden sfer 10 %. Valdkundan päeksport om [[kuld]], [[puvill]]; toine eksport — [[kabjživatad]], [[liha]], [[nahk (material)|nahkasine]] torhuz. Importan tavarad oma tegimišton tavarad, söndtavarad, kivivoi. Vl 2023 import (US$7,31 mlrd ekvivalentas) ületi eksportad (US$5,87 mlrd) läz nelländeshe. Irdpol'žen torguindan päižed partnörad (2013) oma [[Benin]] (Burkina Fason eksportan 25,9 %), [[Kot d'Ivuar]] (Burkina Fason eksportan 4,9 % i importan 18,9 %), [[Pakistan]] (importan 18,1 %), [[Togo]] (eksportan 12,0 % i importan 4,2 %), [[Gan]] (eksportan 4,6 % i importan 4,5 %), [[Japonii]] (eksportan 5,7 %), [[Tailand]] (eksportan 5,6 %), [[Turkanma]] (eksportan 5,1 %), [[Indii]] (importan 4,3 %), [[Kitai]] (Burkina Fason importan 4,3 %). == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.assembleenationale.bf/ Burkina Fason parlamentan sait (''assembleenationale.bf'').] {{ref-fr}} * [http://presidence.bf/ Burkina Fason prezidentan sait (''presidence.bf'').] {{ref-fr}} * [http://www.gouvernement.gov.bf/ Burkina Fason ohjastusen sait (''gouvernement.gov.bf'').] {{ref-fr}} {{Commons|Burkina Faso}} {{Afrik}} [[Kategorii:Burkina Faso| ]] mor5f59lr5uqyphtlkqfrhb60oha8sx 0 9562 190650 178288 2026-10-21T12:10:24Z Motoranger 10577 formitez 190650 wikitext text/x-wiki {{10000}}{{A10000}} {{Valdkund | Nimi = Sent Kitsan da Nevisan Federacii<br >Federation of Saint Kitts and Nevis | Valdkundznam = Coat of arms of Saint Kitts and Nevis (variant).svg | Flag = Flag of Saint Kitts and Nevis.svg | Valdkundznam text = Sent Kitsan da Nevisan valdkundznam | Flag text = Sent Kitsan da Nevisan flag | Pälidn = Baster | Eläjiden lugu = 53,094<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sc.html Sent Kitsan da Nevisan ristitišton endustuz vn 2018 heinkus // Mail'man faktoiden kirj. — ''Cia.gov''.] {{ref-en}}</ref> | Voz' = 2018 | Pind = 261 | Kart = LocationSaintKittsAndNevis.png | Kel' = [[anglijan kel'|anglijan]] | Valdkundan pämez' = [[Karl Koumanz' (Suren Britanijan kunigaz)|Karl Koumanz']] | Päministr = [[Harris Timoti|Timoti Harris]] | Religii = [[hristanuskond]] | Valüt = [[päivnouzmkariban dollar]] (XCD) | Internet-domen = [[.kn]] | Telefonkod = +1-869 | Aigvö = [[UTC]]−4 }} '''Sent Kits da Nevis''' ({{lang-en|Saint Kitts and Nevis}} [seɪnt ˌkɪts ænd ˈniːvɪs]), täuz' oficialine form — '''Sent Kitsan da Nevisan Federacii''' ({{lang-en|Federation of Saint Kitts and Nevis}} vai ''Federation of Saint Christopher and Nevis''), om sar'hine valdkund [[Kariban meri|Kariban meren]] päivnouzmpoles. Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om [[Baster]]. Sent Kitsan da Nevisan Federacii om kaikiš penemb [[Amerik]]an da [[Päivlaskmaine mapolišk|Päivlaskmaižen mapoliškon]] valdkund ičeze pindan dai ristitišton mödhe. == Istorii == Vn 1983 19. päiväl sügüz'kud Sent Kits da Nevis tedištoiti ičeze ripmatomudes [[Sur' Britanii|Sures Britanijaspäi]]. Valdkundan üks'jäine Konstitucii<ref>[http://www.constituteproject.org/ontology/Saint_Kitts_and_Nevis?lang=en Sent Kitsan da Nevisan Konstitucijan tekst ''constituteproject.org''-saital.] {{ref-en}}</ref> tuli väghe vl 1983, se om väges vajehtusita. == Geografijan andmused == [[Fail:Saint Kitts and Nevis-CIA WFB Map.png|thumb|left|250px|Sent Kitsan da Nevisan kart (2006)]] Sent Kits da Nevis sijadase kahtel sarel vulkaniženke augotižlibundanke — [[Sent Kits]] i [[Nevis]]. Valdkundan pind om 261 km², sidä kesken Sent Kits — 168 km², Nevis — 93 km². Narrouz-sal'm erigoitab sarid toine toižespäi, se om koumen kilometrad levette. Korallrifad ümbärtas muugotid sarid. Valdkund om meriröunoiš [[Sen Bartelemi (merentagaine ühthižkund)|Sen Barteleminke]] ([[Francii|Francijan]] merentagaine territorii) pohjoižpoles, [[Antigua da Barbud|Antiguanke da Barbudanke]] päivnouzmpoles, [[Montserrat]]anke suvipäivnouzmpoles ([[Sur' Britanii|Suren Britanijan]] merentagaine territorii), [[Sint Estatius]]anke ([[Alamad|Alamaiden]] merentagaine territorii) lodehes. Ühthine randanpird om 135 km. Ei ole röunoid madme. Kaikiš korktemb čokkoim om sambnu Ljamuig-lämoimägi (1156 m ü.m.t.) Sent Kits-sarel. Nevis-saren kaikiš korktemb čokkoim om ühtennimižen Nevis-lämoimägen pä (985 m). Tropine [[mec]] otab valdkundan territorijan kudendest. Klimat om [[tropine vö|tropine]] passatine, neps da räk. Kun keskmäine lämuz om +26 C°. Paneb sadegid 1500 mm (alangištoil) da 3700 mm (mägil), tazomäras vodes läbi. Londuseližed varad oma [[kala]], väghine [[mahuz]], [[keitandsol]], [[lete|letked]], [[gravii]], [[kivi (material)|kived]]. == Tobmuz == [[Fail:Saint Kitts and Nevis Government building 2.JPG|thumb|right|250px|Sent Kitsan da Nevisan valdkundan tobmuden pert' [[Baster]]as, heinku 2014]] Ohjandusen form om parlamentine [[monarhii]], federacii parlamentiženke demokratijanke konstitucižen monarhan ohjandusen al, äjiden partijoiden sistemanke. Valdkundan pämez' om [[Sur' Britanii|Suren Britanijan]] [[Karl Koumanz' (Suren Britanijan kunigaz)|Karl Koumanz']]-kunigaz, hän paneb radnikusele jenaral-gubernatorad. Jenaral-gubernator paneb ministrid päministran nevondan mödhe. Parlamentan ezipartijan lider kändase päministraks ({{lang-en|Prime Minister of Saint Kitts and Nevis}}). Federaline parlament om üks'kodine Nacionaline Suim ({{lang-en|National Assembly}}) 15 ühtnijanke, sidä kesken 11 — kaik rahvaz valičeb, koume — jenaral-gubernator paneb, üks' — enzne valdkundmez'. Heiden valdatusiden strok om viž vot. Sen ližaks ičeze parlament om Nevis-sarel kahesanke ühtnijanke. Parlamentan ühtnijoiden järgenduseližed pävaličendad oliba vn 2015 16. päiväl uhokud. [[Harris Timoti|Timoti Harris]] radab päministran vn 2015 uhokun 18. päiväspäi. == Administrativiž-territorialine jagand == &nbsp;&nbsp;&nbsp;''Kacu kirjutuz: [[Sent Kitsan da Nevisan administrativiž-territorialine jagand]].'' Sent Kits da Nevis jagase nell'toštkümneks tulendaks ({{lang-en|parish}}). Niišpäi ühesa oma Sent Kitsal da viž — Nevisal. == Eläjad == Sent Kitsas da Nevisas elädas [[kitsalaižed]] i [[nevisalaižed]]. Vn 2015 heinkus valdkundan ristitišt oli 51 936 eläjad. Augotižlibundan mödhe (2001): [[afrikalaižed]] — 92,5 %, segoitadud augotižlibundanke — 3,0 %, [[evropalaižed]] — 2,1 %, [[indijalaižed]] — 1,5 %, toiženke augotižlibundanke — 0,6 %, märhapanendata — 0,3 %. Uskondan mödhe (2001): [[protestantizm|protestantad]] — 74,4 %, [[katoline jumalankodikund|riman katolikad]] — 6,7 %, [[rastafarilaižed]] — 1,7 %, [[Jehovan tundištajad]] — 1,3 %, toižed uskojad — 7,6 %, religijatomad — 5,2 %, märhapanendata — 3,1 %. Toižed lidnad enamba 1 tuh. ristitištonke oma [[Sendi Point Taun]] (kahtenz' surtte pälidnan jäl'ghe) i [[Sent Pol Kapister]] Sent Kits-sarel, mugažo [[Čarlstaun (Sent Kits da Nevis)|Čarlstaun]], se om kaikiš järedamb Nevis-sarel. Lidnalaižiden pala om 30,8 % (2020). == Ižanduz == Sent Kits da Nevis om šingotai industrialine valdkund. Vl 2018 valdkundan nominaline kogosüdäiprodukt oli 980 mln. US$ ekvivalentas (US$17,513 ühtele hengele) vai 1641 mln. US$ ostmižmahtusen paritetan mödhe (US$29,323 ühtele hengele). [[Turizm]], elektrotehnine tegimišt, madaliden valdkundmaksoiden zon ofšoriženke bankinganke da [[maižanduz]] ([[saharrogo]]n da [[puvill]]an kazvatuz) oma Sent Kitsan da Nevisan ekonomikan päsarakod. Industrijan toižed sarakod oma tavaroiden ühthekeradamine komponentoišpäi eksportan täht, puvillan ümbriradmine, sobiden da kengiden pästand, sömtegimišt (keitandsol), kopran tehmine. Finansine voz' zavodiše 1. vilukud. Kogosüdäiproduktan palad (2001): maižanduz 3,5 %, tegimišt 25,8 %, holitišiden sfer 70,7 %. Vl 2010 eksport valdkundaspäi oli [[radiopalad]] (23 %), [[radiooigendim]]ed (20 %), palad [[elektrolikutim]]iden täht (15 %), toine elektroladimišt (15 %); toine eksport — pened [[punolendim]]ed (4 %, kahten tonnad penemb jügutoitmižvoindanke), [[ehtatim]]ed (3 %), [[olud]] da [[alkogoližed jomad]] (3 %). Importan tavarad oma mašiništonsauvomižen produkcii i tegimišton toižed tavarad, söndtavarad, poltuz. [[Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad|AÜV]] oma pätorguindühtnijaks (Sent Kitsan da Nevisan eksportan 61,2 % i importan 47,1 % vl 2022). == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.gov.kn/ Sent Kitsan da Nevisan Federacijan ohjastusen oficialine sait (''gov.kn'').] {{ref-en}} {{Commons|Saint Kitts and Nevis}} {{Pohjoižamerik}} [[Kategorii:Sent Kits da Nevis| ]] t2we3amc9oy9simlco0cuj6i8697oi9 0 10481 190677 115733 2026-10-22T11:41:25Z Motoranger 10577 formitez, +kart 190677 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Armenii<br />Armenia | Lidnanznam = Escudo de Armenia (Quindio).svg | Flag = Flag of Armenia, Colombia.svg | Lidnanznam text = Armenijan lidnanznam (Kindio, Kolumbii) | Flag text = Armenijan flag (Kindio, Kolumbii) | Valdkund = Kolumbii | Eläjiden lugu = 301,226 | Voz' = 2018 | Pind = 140 | Fail = Colage de Armenia-Colombia.jpg | Pämez' = | Telefonkod = +57-6 | Aigvö = [[UTC]]−5 }} {{Znamoičendad|Armenii (znamoičendad)}} '''Armenii''' ({{lang-es|Armenia}}) om lidn [[Kolumbii|Kolumbijan]] päivlaskmas. Se om [[Kindio]]-agjan (departamentan) administrativižeks keskuseks da palaks. Om valdkundan [[kofe]]n kazvatandan päižeks lidnaks. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud vl 1880 kuti ''Villa Ol'gin '' ({{lang-es|Villa Holguín}}). Sai oficiališt statusad vl 1889. Om nügüdläiženke nimitusenke [[armenijalaižed|armenijalaižiden]] ühten usadiboišpäi nimen mödhe i voziden 1894−1897 niiden genocidan muštoks. Vn 1999 vilukun 25. päivän [[manrehkaiduz]] (M6,2) mureni läz kaiked lidnad, 1230 eläjid pölištuiba. == Geografijan andmused == [[Fail:Colombia - Quindío - Armenia.svg|thumb|left|250px|Lidnan municipalitetan sijaduz agjas i valdkundas vn 2011 kartal]] Lidn sijadase agjan pohjoižpalas, 1551 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Vl 2012 lidnan eläjiden lugu oli 292,008 ristitud. Kaik 500 tuh. eläjid om ezilidnoidenke (2018). == Irdkosketused == * [http://www.armenia.gov.co/ Lidnan oficialine sait (''armenia.gov.co'').] {{ref-es}} * [http://www.municipio.com.co/municipio-armenia-qui.html Lehtpoled lidnan municipalitetas ''municipio.com.co''-saital.] {{ref-es}} * [http://www.armeniaculturayturismo.gov.co/ Lidnan turizman sait (''armeniaculturayturismo.gov.co'').] {{ref-es}} {{Commons|Armenia, Colombia}} {{stub}} [[Kategorii:Kolumbijan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Kindio|*]] 5liz5srcsr1fw5awssru0xtzgca1a1m 0 12504 190654 178826 2026-10-21T13:49:57Z Motoranger 10577 +kart, +znamad 190654 wikitext text/x-wiki {{10000}}{{A10000}} {{Eländpunkt | Nimi = Surat <small>(veps. i angl.)</small><br />सूरत <small>(hindi)</small><br />સુરત <small>(gudžarati)</small> | Lidnanznam = Logo of Surat Municipal Corporation.png | Flag = SuratFlag.png | Lidnanznam text = Suratan lidnanznam | Flag text = Suratan flag | Valdkund = Indii | Eläjiden lugu = 6,936,534 | Voz' = 2021 | Pind = 461.6 | Fail = Vesu ,Surat.jpg | Pämez' = Nirandžan Zanzmera | Telefonkod = +91-(0)261-xxx-xxxx | Aigvö = [[UTC]]+5:30 }} [[Fail:Greatersuratindustry.jpg|thumb|left|250px|Suren Suratan tegimištzonoiden kart (2010)]] '''Surat''' (mugažo [[anglijan kel'|anglijan kelel]]; {{lang-hi|सूरत}}, {{lang-gu|સુરત}} [suːɾət̪], vanh. ''Surjapur'' — «Päiväižen lidn») om [[Indii|Indijan]] kahesanz' surtte lidn-millioner, [[Gudžarat]]-štatan kahtenz' surtte lidn [[Ahmedabad]]an jäl'ghe. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud Gopi-brahmanal 15. voz'sadan lopus. Vodele 1512 Surat oli Indijan päivlaskman znamasižeks rahvahidenkeskeižeks portaks. [[Portugalijalaižed]] sauvoihe lidnusen vl 1540, se seižub nügüd'aigan-ki. Vozil 1615−1687 [[Britanine Ost-Indijan kompanii|Angližen Ost-Indijan kompanijan]] üht torguindfaktorijoišpäi sijazihe Suratas. Vl 1668 kompanii pani torguindfaktorijan alust [[Bombei]]he, sid' Suratan ižanduz mäni lanktushe. Vl 1837 lämoipalo da sur'vezi murenzihe lidnan tobmad palad. 20. voz'sadan augotišele Surat kändihe möst torguindan i kebnan tegimišton keskuseks. == Geografijan andmused == [[Fail:Location map of Surat India.jpg|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz štatas i valdkundas vn 2016 kartal]] Surat sijadase štatan suves, sen keskuzpala seižub kaks'kümnes kahtes kilometras [[Arabijan meri|Arabijan meren]] randištospäi. Randanpird om 35 kilometrad. Kaiken lidnan keskmäine korktuz om 34 m ü.m.t.. Lidnan keskuzpala levigandeb alangištos 13 m ü.m.t. korktusel, sijadase [[Tapti]]-jogen hural randal. Lidn sijadase 284 km suvhe štatan administrativižes [[Gandinagar]]-keskusespäi. Matkad [[Mumbai]]hesai om 240 km suvhe orhal vai 300 km avtoteidme. Klimat om [[tropine vö|tropine]] savannan, mussonine räk. Om kaht sezonad: vihmoiden da kuivaig. Räkämbaižed oma sulaku, semendku da kezaku, niiden keskmäine lämuz om +30..+31 C°. Tal'vkun da vilukun kesklämuz om +23 C°. Ekstremumad oma +4,4 C° (viluku) i +45,6 C° (sulaku-kezaku). Paneb sadegid 1200 mm vodes. Kezaku-sügüz'ku oma vihmasižed (200..450 mm kus), sen tagut lujad [[sur'vezi|sur'veded]] oleldas. Kuiv pord om jättud aig (43 mm kaikes pordos). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 33..44 % röunoiš kül'mkus-sulakus i 70..80 % kezakus-sügüz'kus. Surat jagase seičemeks administrativižeks zonaks. == Eläjad == Lidnan ristitišt ületi millionad 1980-nziden voziden augotišes (912,600 eläjad vl 1981 i 1,519,000 eläjid vl 1991). Vl 2011 lidnan eläjiden lugu oli 4,462,002 ristitud 326,5 km² pindal. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. == Ižanduz == Suratan [[kogosüdäiprodukt]] om 40 bln US$ fiskaližel vodel 2011−2012 (kahesanz' sija Indijan lidnoiden keskes), vl 2010 se oli 14 bln US$. Lidn om Indijan kul'turan da turizman keskuz, [[diamant]]oiden leiktamižen da poliruindan mail'man keskuz, Indijan «[[šuuk (kangaz)|šuukan]] pälidn». Toižed tegimišton sarakod oma kivivoin da gazan samine, laivansauvomine, [[metallurgii]], mugažo [[cement]]an, mineraližiden heretusiden da [[bumag]]an tehmine. Mail'man elektrotehnologižiden [[IBM]]- da [[Wipro]]-kompanijoiden palakundad sijadasoiš lidnas (faktižešti vai virtualižešti). == Transport == Avtobusad da kiruhavtobusad oma kundaližeks transportaks lidnan südäimes. Kebnan metron kahten jonod sauvomine jätktase vspäi 2021 i linneb vaumiž vn 2027 lopus. ''Surat''-päraudtestancii radab vspäi 1860. «Deli — Mumbai»-kiruhte läbitab lidnad, mugažo «Surat — Kolkat»-kiruhte zavodiše lidnas. Rahvahidenkeskeine civiline ''Surat''-lendimport<ref>[http://www.suratinternationalairport.com/ Rahvahidenkeskeižen Surat-lendimportan sait (''suratinternationalairport.com'').] {{ref-en}}</ref> (''STV / VASU'', 1,2 mln passažiroid vl 2022) sijadase üks'toštkümnes kilometras suvipäivlaskmha lidnan keskuzpalaspäi Magdall-avanportanno (''Magdalla''). Sišpäi tehtas reisid Indijan surihe lidnoihe i lähižiden štatoiden lidnoihe, AÜE:n Šardžaha i Dubaihe. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Muglisaraisurat.jpg|Suratan municipaližen korporacijan sauvuz (2010) Surat Swami Narayan.jpg|Svaminarajanan pühäpert', vn 2011 nägu (induizm) Surat Diamond Bourse Aerial View.jpg|Suratan diamantbirž vl 2021 Surat Railway Station - Nov 2024.jpg|''Surat''-päraudtestancii vl 2024 </gallery> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.suratmunicipal.gov.in/ Surat-lidnan ohjastusen oficialine sait (''Surat Municipal Corporation, suratmunicipal.gov.in'').] {{ref-en}} {{Commons|Category:Surat}} [[Kategorii:Surat| ]] [[Kategorii:Indijan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Gudžaratan lidnad]] trcsepm6nzvntebdqtmbgi52fosyt8z 0 25832 190659 183202 2026-10-21T16:54:12Z Koiravva 1717 istorii+ 190659 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Kurovskoje<br />Куровское | Lidnanznam = Coat of Arms of Kurovskoye (Moscow oblast).png | Flag = Flag of Kurovskoye (Moscow oblast).png | Lidnanznam text = Kurovskojen lidnanznam | Flag text = Kurovskojen flag | Valdkund = Venäma | Eläjiden lugu = 19,931 | Voz' = 2025 | Pind = 9 | Fail = Kurovskoye city Railway Station Square.jpg | Pämez' = | Telefonkod = +7-4964-xx-xx-xx | Avtokod = 50. 90. 150. 190. 750 | Aigvö = [[UTC]]+3 ([[MSK]]+0) }} '''Kurovskoje''' ({{lang-ru|Куровско́е}} [kʊrɐfˈskoɪ̯ə]) om [[Venäma]]n lidn da raudtesol'm [[Moskvan agj]]an päivnouzmas. Mülüb [[Orehovo-Zujevon lidnümbrik]]ho, sen koumanz' surtte lidn nelläspäi. == Istorii == Eziauguižed eländpunktad oliba lidnan tahondas [[kiviaig]]an völ. Kurovskoi-počinok oli olmas 16. voz'sadal. Nügüdläine eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1646 kuti ''Kurovskai''-külä ({{lang-ru|деревня Куровская}}). Se šigotaškanzihe 19. voz'sadan keskes bumagkanghiden tehmižel. Vl 1890 saudihe «[[Orehovo-Zujevo]] — [[Jegor'jevsk]]»-raudtekeskust läz küläd. Vl 1913 «Moskv — Kazan'»-raudte mäni külänno ''Kurovskai''-stancijanke. Vodele 1929 letihe ut kezerduzfabrikad. Sid' melanžlangan kombinat radaškanzi. Vll 1929−1959 žilo oli Kurovskajan rajonan keskuseks. Oli ''Kurovskai''-radnikžiloks vspäi 1931. Sai lidnan statusad nügüdläiženke nimitusenke vn 1952 tal'vkun 26. päiväl Venäman NFST:n Ülembaižen Nevondkundan Prezidiuman käskön mödhe. Kezerduzfabrik om likvidiruidud vl 2000. Kurovskoje šingotase sömtegimištol (lihapol'fabrikatad, makaronad) i erazvuiččel torguindal. Polikarbonatlehtesiden edheotand radab enččen kudondfabrikan sijas (oli vhesai 2000). == Geografijan andmused == [[Fail:Location Orehovo-Zuevskiy (Moscow Oblast).svg|thumb|left|250px|Orehovo-Zujevon lidnümbrikon röunad vn 2019 sulakuspäi i sijaduz agjas]] Lidn sijadase lidnümbrikon suvipäivlaskmas, Nerskai-jogen molembil randoil ({{lang-ru|Не́рская}} 92 km pitte, [[Moskv (jogi)|Moskvanjogen]] hura ližajogi), 121 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad [[Moskv]]hasai om ühesakümne kilometrad päivlaskmha, lidnümbrikon [[Orehovo-Zujevo]]-keskushesai om 29 km pohjoižhe. Toižed lähembaižed lidnad oma [[Likino-Dulövo]] vižtoštkümne kilometrad pohjoižhe i [[Jegor'jevsk]] 23 km suvhe-suvipäivnouzmha. Moskvan Suren avtorenghan pala (A108-mante) om lidnan päivlaskmaižeks röunaks. ''Kurovskai''-raudtestancii radab lidnan suves. == Tobmuz == Vhesai 2018 Kurovskoje oli rajonan lidnankundan üks'jäižeks eländpunktaks. Lidnankundan pind oli 19,57 km². == Eläjad == Vl 1939 žilon ristitišt oli 11,422 eläjad, vl 1959 lidnan — 16,350 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 21,819 ristutud (kaikiš suremb ristitišt), rajonan (nüg. lidnümbrik) üks'toštkümnendez, vn 2021 — 19,857 ristitud. Kaik 21,089 eläjad oli lidnas vl 2017. Rahvahad (ozutadud rahvahudenke vl 2010): [[venälaižed]] — 94,1 %, toižed rahvahad — 5,9 %. [[Ortodoksine hristanuskond|Ortodoksižen hristanuskondan]] kuz' pühäpertid<ref>[http://sobory.ru/geo/locat/430 Kurovskojen pühäpertid ''sobory.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> oma avaitud lidnas: Spasan Toižetamižen Guslickii-mez'jumalankodi (vspäi 1859, Spasan Toižetamižen päjumalanpertinke i kahtenke jumalanpertinke), ph. Jurgii-vägestusenkandajan časoun', Spasan Toižetamižen jumalanpert' i [[vanhuskolaižed|vanhuskolaižiden]] Ioann Lestouknikan jumalanpert'. == Openduz == Lapsiden opendusen aluzkundad oma nell' päivkodid (nomer 3, 30, 65, raudteiden privatine nomer 44) i školanedeližed gruppad — školoiden palakundad, koume keskškolad (nomer 1, 2, 6), gimnazii, lapsiden sädamižen ''Otkritije''-keskuz («Avaiduz»), muzikškol, ümbrikon «Legion»-sportškolan ([[Orehovo-Zujevo]]) alajaguz. Orehovo-Zujevon tehnikuman (baziruiše [[Likino-Dulövo]]s) Kurovskojen alajaguz<ref>[http://oztech.ru/o216-strukturnoe-podrazdelenie-kurovskoe.htm Kurovskojen alajagusen lehtpol' Orehovo-Zujevon tehnikuman ''oztech.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="150px"> Kurovskoye city A108 drivein.jpg|Znam lidnan röunal Moskvan Suren avtorenghan teverenno (2016) Спасо-Преображенский Гуслицкий монастырь.JPG|Spasan Toižetamižen Guslickii-mez'jumalankodi, vn 2007 nägu Kurovskoe-center.jpg|Kurovskojen kul'turkeskuz (vn 2009 olend) Kurovskoe-sportspalace.jpg|Lidnan sportpert'kulu (2009) Kurovskoe-busstation.jpg|Avtostancii vl 2009 Станция Куровская (МЖД, Казанское направление).jpg|''Kurovskai''-raudtestancii vl 2016 </gallery> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://www.ozmo.ru/about/map?tab=tab2856 Territorialižed ohjanduzkundad Orehovo-Zujevon lidnümbrikon oficialižel ''ozmo.ru''-saital.] {{ref-ru}} {{Commons|Category:Kurovskoye}} {{Moskvan agjan lidnad}} [[Kategorii:Venäman lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Moskvan agjan lidnad]] [[Kategorii:Orehovo-Zujevon lidnümbrik]] 6oy0r5576wa6bkv4iia65t2fkd6phw3 0 25873 190658 183109 2026-10-21T16:43:23Z Koiravva 1717 openduz+ 190658 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Jahrom<br />Яхрома | Lidnanznam = Герб Яхромы.png | Flag = Флаг Яхромы.png | Lidnanznam text = Jahroman lidnanznam | Flag text = Jahroman flag | Valdkund = Venäma | Eläjiden lugu = 13,791 | Voz' = 2025 | Pind = 17 | Fail = Yakhroma, Moscow Oblast, Russia, 141840 - panoramio (89).jpg | Pämez' = | Telefonkod = +7-49622-x-xx-xx | Avtokod = 50. 90. 150. 190. 750 | Aigvö = [[UTC]]+3 ([[MSK]]+0) }} '''Jahrom''' ({{lang-ru|Я́хрома}}) om [[Venäma]]n lidn [[Moskvan agj]]an pohjoižes. Mülüb [[Dmitrovan ümbrik]]ho (edel 2025. vot — lidnümbrikho, edel vn 2018 semendkud — rajonha), sen penemb lidn kahtespäi i kahtenz' surtte eländpunkt. == Istorii == Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud Surovcevo-külän sijas vl 1841 kuti vatefabrik (Pokrovskai-manufaktur, nügüd' ei ole rados) da žilo senno. Nimitihe jogen mödhe, sen nimi libub kadonudes [[merän kel'|merän kelespäi]] i znamoičeb «järvikaz ma». Saudihe [[Savölovon raudte]]d žilonno vl 1901, stancii sai Jahrom-nimitust mugažo. Vll 1932−1937 [[Kanal Moskvan nimed]] om saudud türmatud mehil, se jagoi eländpunktan poleti pohjoižespäi suvhe, päivlaskmaine pala om enamba. Jahrom sai lidnan statusad vn 1940 21. päiväl elokud Mosoblispolkoman pätandan mödhe № 1887, Venäman NFST:n Ülembaine nevondkund vahvišti sidä sen-žo voden käsköl redukun 7. päiväspäi. [[Toine mail'man soda|Toižen mail'man sodan]] aigan lidn oli okkupiruidud Germanijan nacistižil sodavägil vl 1941 lühüdaks aigaks (27. kül'mku — 7. tal'vku). Jahrom šingotase sauvondlavoiden tegimel<ref>[http://dzsl.ru/ Dmitrovan sauvondlavoiden tegimen sait (''dzsl.ru'').] {{ref-ru}}</ref>, bumagfabrikal i kartonpakuitezkombinatal<ref>[http://gofra-box.ru/ Jahroman kartonpakuitezkombinatan enzne sait (''gofra-box.ru'')] i sen [http://я-картон.рф/ uz' versii (''я-картон.рф'').] {{ref-ru}}</ref>, sömtegimištol (leibänkombinat, kofen edheotand), mägisuks'kurortal<ref>[http://yahroma-park.ru/ «Jahroma»-sportbobuštuzparkan sait (''yahroma-park.ru'').] {{ref-ru}}</ref>. Ende kezerduzkudondfabrik i Jahroman avtobustegim (1957−2016, avtobusoiden i kommunaližen tehnikan ühthekeradamine) radoiba mugažo. == Geografijan andmused == [[Fail:Дмитровский муниципальный округ.svg|thumb|left|250px|Dmitrovan municipaližen ümbrikon sijaduz agjas vn 2025 uhokun kartal]] Lidn sijadase lidnümbrikon keskuzpalan suves, [[Kanal Moskvan nimed|Kanalan Moskvan nimed]] randoil, 150 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Jahrom-jogi jokseb paralleližikš kanalanke i läbitab lidnan päivlaskmašt palad. Matkad [[Moskv]]hasai om vižkümne viž kilometrad suvhe. Lähembaine lidn om [[Dmitrov]] koumes kilometras pohjoižpäivnouzmha. ''Jahrom''-raudtestancii radab lidnan suvipalas, kanalan päivnouzmaižel randal. == Eläjad == Vl 1939 žilon ristitišt oli 14,896 eläjad, vl 1959 lidnan — 16,263 eläjad. Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 13,214 ristutud, vn 2021 — 14,011 ristitud. Otab üks'toštkümnendest lidnümbrikon ristitištos. Kaik 14,245 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 16..17 tuhad eläjid vll 1959−1998 (17,499 rist. vl 1989). Rahvahad (ozutadud rahvahudenke vl 2010): [[venälaižed]] — 96,3 %, [[totarlaižed]] — 1,0 %, toižed rahvahad — 2,7 %. [[Ortodoksine hristanuskond|Ortodoksižen hristanuskondan]] koume pühäpertid<ref>[http://sobory.ru/geo/locat/538 Jahroman pühäpertid ''sobory.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> oma kaičenus i saudud lidnas: Eläban Eziauguižen Stroican päjumalanpert' (om saudud vll 1892−1895) i kaks' jumalanpertid. == Openduz == Lapsiden opendusen aluzkundad oma koume nimitadud i nomeruidud päivkodid (nomer 18, 29, 31), školanedeline ''Karavella''-palakund keskškolanno nomer 1, privatine päivkodi, koume keskškolad (nomer 1, 2, 3), škol-internat openikoiden täht tervhuden röunatud voimusidenke, Jahroman kul'turšingotesen keskuz, Dmitrovan čomamahtoiden školan Jahroman palakund, sebrad «Jahrom»-sportkeskuses. Jahroman tehnine škol<ref>[http://tehshkola.ru/ Jahroman tehnižen školan sait (''tehshkola.ru'').] {{ref-ru}}</ref> om lidnan profopendusen aluzkundaks. Toižed lähembaižed professionaližen opendusen aluzkundad ratas Dmitrov-lidnas. Jahroman kolledž sijadase lidnümbrikon Novosin'kovo-žilos kaks'kümnes kilometras lodeheze avtotedme Jahromaspäi. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Яхромский дворец культуры.jpg|Kul'turšingotesen ''Jahromskii''-keskuz (2022) Собор Троицы Живоначальной, Яхрома.jpg|Eläban Eziauguižen Stroican päjumalanpert', vn 2018 nägu EgaChurch of the Intercession of the Most Holy Theotokos in Yakhroma (Andreevsky).jpg|Pühän Jumalanmaman Katken jumalanpert', vn 2009 nägu Lock 3 of Moscow Canal 2018-09 1538220823.jpg|Kanalan Moskvan nimed šlüz nomer 3 vl 2018 Yakhroma-station.jpg|''Jahrom''-raudtestancii vl 2009 </gallery> == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://dmitrov-reg.ru/ Lidnümbrikon tobmuden sait (''dmitrov-reg.ru'').] {{ref-ru}} * [http://yaxroma.narod.ru/ Lidnan informacine sait (''yaxroma.narod.ru'').] {{ref-ru}} {{Commons|Category:Yakhroma}} {{Moskvan agjan lidnad}} [[Kategorii:Venäman lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Moskvan agjan lidnad]] [[Kategorii:Dmitrovan lidnümbrik]] 5s89e7vb0930gfmiq6ch7cgyfu2vy4w 0 27506 190660 190646 2026-10-21T21:02:45Z Motoranger 10577 tobmuz+ 190660 wikitext text/x-wiki {{A10000}} {{Eländpunkt | Nimi = Raipur <small>(veps. i angl.)</small><br />रायपुर <small>(hindi)</small><br /><small>(''Rājapura'')</small> | Lidnanznam = Raipur Municipal Corporation Logo.png | Flag = | Lidnanznam text = Raipuran lidnanznam | Flag text = | Valdkund = Indii | Eläjiden lugu = 1,010,087 | Voz' = 2011 | Pind = 226 | Fail = AIIMS Raipur Medical College.jpg | Pämez' = Minal Čoubi<br/>(uhoku 2025—,<br/>''Meenal Choubey'') | Telefonkod = +91-(0)771 | Aigvö = [[UTC]]+5:30 }} [[Fail:Raipur map 2021.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2021)]] '''Raipur''' (mugažo [[anglijan kel'|anglijan kelel]], virktas [ˈraɪpʊr], {{lang-hi|रायपुर}} [ɾaːɪpʊɾᵊ] ''Rāypura'') om lidn [[Indii|Indijan]] päpalan keskuzpalan päivnouzmas. Se om [[Čhattisgarh]]-štatan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn, štat om sätud vn 2000 kül'mkus. == Istorii == Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud Rama Čandra-kunigahal 14. voz'sadan lopus. Vanhan lidnusen da toižiden sauvusiden jändused oma kaičenus lidnan suves. Raipur šingotase štatan ižandusen keskuseks: cementtegimil ezilidnoiš, kivenümbriradmižel (mramor, ozrikkivi), tekstiližel sarakol, sömtegimištol, maižanduzprodukcijan torguindal, [[šellak]]an tehmižel. [[Ris]]an kazvatandan rajon levitase [[Mahanadi]]-jogen alangištos päivlaskmha lidnaspäi. Lidn om štatan üläopendusen da tedon päižeks keskuseks. == Geografijan andmused == [[Fail:Chhattisgarh - Raipur District.png|thumb|left|250px|Raipuran ümbrikon sijaduz štatas i valdkundas vn 2011 kartal]] Lidn sijadase ümbrikon keskusen pohjoižes, štatan keskuzpalas, 298 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Maikal-kukhad zavodisoiš lodeheze lidnaspäi. [[Čhota Nagpur]]-mägitazangišt om pohjoižpäivnouzmha Raipuraspäi. Matkad [[Deli]]hesai om 930 km lodeheze-pohjoižhe orhal vai 1230 km avtotedme. Klimat om tropine kaks'sezonine. Voden keskmäine lämuz om +26 C°, semendkun +34 C°, tal'vkun +19 C°. Paneb sadegid 1265 mm vodes, vihmsezon oleskeleb kezakus-sügüz'kus (195..357 mm kus). == Tobmuz == Lidnan tobmuden pä om Raipuran municipaline korporacii ({{lang-en|Raipur Municipal Corporation, RMC}}), radab vspäi 1867. Valitas sen 70 ühtnijad videks vodeks. Raipuran tobmuden pämez' om mer (''Mayor of Raipur''). Edeližed merad oma Aidžaz Dhebar (''Aijaz Dhebar'', viluku 2020 — viluku 2025), Pramod Dabi (''Pramod Dubey'', viluku 2015 — viluku 2020). == Eläjad == Vn 2001 Indijan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 605,131 ristitud, vl 2011 — 785,829 ristitud. Läz üht millionad ristituid elihe kaikes municipalitetas (štatan nell' procentad) 226 km² pindal vl 2011, siš om pol'tošt millionad 503,67 km² pindal vn 2026 andmusiden mödhe. Ristitišton kirjutamižmahtuz — 86,9 % (2011). Nened professionaližen opendusen aluzkundad oma avaitud lidnas: seičeme profkolledžad, kuz' valdkundališt universitetad, Indijan viden privatižen universitetan palakundad. Kaik om kuz' valdkundališt tedoinstitutad. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> TempioRaipur.jpg|[[Induizm]]an Sarvadharma-pühäpert' raudtestancijanno, vn 2010 nägu Raipur central library edited.jpg|Lidnan keskuzline kirjišt (vn 2017 olend) Swami Vivekananda Airport Raipur.JPG|«Svami Vivekanand»-lendimport (''Swami Vivekananda''), uz' terminal vl 2013 Raipur Railway Station Entrance.jpg|''Raipur''-päraudtestancijan tulendsija vl 2012 </gallery> == Homaičendad == <references/> == Irdkosketused == * [https://raipur.gov.in/ Municipalitetan oficialine sait (''raipur.gov.in'').] {{ref-en}} {{ref-hi}} {{Commons|Category:Raipur}} [[Kategorii:Raipur| ]] [[Kategorii:Čhattisgarhan lidnad]] [[Kategorii:Indijan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Čhattisgarh|*]] m5iq2s5230h1g3dnlfmmhskhclfws5s 190661 190660 2026-10-22T05:56:59Z Motoranger 10577 +kuva, klimat+ 190661 wikitext text/x-wiki {{A10000}} {{Eländpunkt | Nimi = Raipur <small>(veps. i angl.)</small><br />रायपुर <small>(hindi)</small><br /><small>(''Rājapura'')</small> | Lidnanznam = Raipur Municipal Corporation Logo.png | Flag = | Lidnanznam text = Raipuran lidnanznam | Flag text = | Valdkund = Indii | Eläjiden lugu = 1,010,087 | Voz' = 2011 | Pind = 226 | Fail = Raipur Skyline in 2019.png | Pämez' = Minal Čoubi<br/>(uhoku 2025—,<br/>''Meenal Choubey'') | Telefonkod = +91-(0)771 | Aigvö = [[UTC]]+5:30 }} [[Fail:Raipur map 2021.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2021)]] '''Raipur''' (mugažo [[anglijan kel'|anglijan kelel]], virktas [ˈraɪpʊr], {{lang-hi|रायपुर}} [ɾaːɪpʊɾᵊ] ''Rāypura'') om lidn [[Indii|Indijan]] päpalan keskuzpalan päivnouzmas. Se om [[Čhattisgarh]]-štatan administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn, štat om sätud vn 2000 kül'mkus. == Istorii == Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud Rama Čandra-kunigahal 14. voz'sadan lopus. Vanhan lidnusen da toižiden sauvusiden jändused oma kaičenus lidnan suves. Raipur šingotase štatan ižandusen keskuseks: cementtegimil ezilidnoiš, kivenümbriradmižel (mramor, ozrikkivi), tekstiližel sarakol, sömtegimištol, maižanduzprodukcijan torguindal, [[šellak]]an tehmižel. [[Ris]]an kazvatandan rajon levitase [[Mahanadi]]-jogen alangištos päivlaskmha lidnaspäi. Lidn om štatan üläopendusen da tedon päižeks keskuseks. == Geografijan andmused == [[Fail:Chhattisgarh - Raipur District.png|thumb|left|250px|Raipuran ümbrikon sijaduz štatas i valdkundas vn 2011 kartal]] Lidn sijadase ümbrikon keskusen pohjoižes, štatan keskuzpalas, 298 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Maikal-kukhad zavodisoiš lodeheze lidnaspäi. [[Čhota Nagpur]]-mägitazangišt om pohjoižpäivnouzmha Raipuraspäi. Matkad [[Deli]]hesai om 930 km lodeheze-pohjoižhe orhal vai 1230 km avtotedme. Klimat om tropine räk kaks'sezonine. Voden keskmäine lämuz om +27,1 C°, sulakun-kezakun +32,0..+35,1 C°, kül'mkun-uhokun +20,8..+23,8 C°. Ekstremumad oma +3,9 C° (tal'vku) i +47,9 C° (semendku, kezaku). Paneb sadegid 1290 mm vodes, vihmsezon oleskeleb kezakus-sügüz'kus (198..377 mm kus), kuiv sezon om kaiked toižed kud (kul'mku-semendku 7..24 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 74..79 % röunoiš heinkus-sügüz'kus, 24..35 % uhokus-semendkus, 43..62 % toižiš kuiš. == Tobmuz == Lidnan tobmuden pä om Raipuran municipaline korporacii ({{lang-en|Raipur Municipal Corporation, RMC}}), radab vspäi 1867. Valitas sen 70 ühtnijad videks vodeks. Raipuran tobmuden pämez' om mer (''Mayor of Raipur''). Edeližed merad oma Aidžaz Dhebar (''Aijaz Dhebar'', viluku 2020 — viluku 2025), Pramod Dabi (''Pramod Dubey'', viluku 2015 — viluku 2020). == Eläjad == Vn 2001 Indijan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 605,131 ristitud, vl 2011 — 785,829 ristitud. Läz üht millionad ristituid elihe kaikes municipalitetas (štatan nell' procentad) 226 km² pindal vl 2011, siš om pol'tošt millionad 503,67 km² pindal vn 2026 andmusiden mödhe. Ristitišton kirjutamižmahtuz — 86,9 % (2011). Nened professionaližen opendusen aluzkundad oma avaitud lidnas: seičeme profkolledžad, kuz' valdkundališt universitetad, Indijan viden privatižen universitetan palakundad. Kaik om kuz' valdkundališt tedoinstitutad. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> TempioRaipur.jpg|[[Induizm]]an Sarvadharma-pühäpert' raudtestancijanno, vn 2010 nägu AIIMS Raipur Medical College.jpg|Raipuran medkolledž (tal'vku 2013) Raipur central library edited.jpg|Lidnan keskuzline kirjišt (vn 2017 olend) Swami Vivekananda Airport Raipur.JPG|«Svami Vivekanand»-lendimport (''Swami Vivekananda''), uz' terminal vl 2013 Raipur Railway Station Entrance.jpg|''Raipur''-päraudtestancijan tulendsija vl 2012 </gallery> == Homaičendad == <references/> == Irdkosketused == * [https://raipur.gov.in/ Municipalitetan oficialine sait (''raipur.gov.in'').] {{ref-en}} {{ref-hi}} {{Commons|Category:Raipur}} [[Kategorii:Raipur| ]] [[Kategorii:Čhattisgarhan lidnad]] [[Kategorii:Indijan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Čhattisgarh|*]] 6brwzply5thnvnvd242j35m3pifq9kl 10 41605 190648 2026-10-21T12:06:21Z Motoranger 10577 kuvan ümbrikirjutand 190648 wikitext text/x-wiki Nell'mačtaine ''Star Flyer''-[[barkentin]] (šhun-bark, purehlaiv, «Tähtazlendim» anglijan kelespäi) [[Francii|Francijan]] merentagaižen [[Sen Bartelemi (merentagaine ühthižkund)|Sen Bartelemi]]-ühthižkundan randanno [[Kariban meri|Kariban meres]] pohjoižhe [[Sent Kits da Nevis]]-valdkundaspäi, [[Antilan sared]], 24. viluku 2020 (necil päiväl seičeme vot tagaz)<noinclude> [[Kategorii:Päivän kuvan šablonad]] </noinclude> 1a8uzn03y39y2xqjbovt1g03ncfc142 190649 190648 2026-10-21T12:06:51Z Motoranger 10577 190649 wikitext text/x-wiki Nell'mačtaine ''Star Flyer''-[[barkentin]] (šhun-bark, purehlaiv, om saudud vl 1991, «Tähtazlendim» anglijan kelespäi) [[Francii|Francijan]] merentagaižen [[Sen Bartelemi (merentagaine ühthižkund)|Sen Bartelemi]]-ühthižkundan randanno [[Kariban meri|Kariban meres]] pohjoižhe [[Sent Kits da Nevis]]-valdkundaspäi, [[Antilan sared]], 24. viluku 2020 (necil päiväl seičeme vot tagaz)<noinclude> [[Kategorii:Päivän kuvan šablonad]] </noinclude> m230ggpyp2tnyas51l9tgqwb8ls9min 10 41606 190651 2026-10-21T12:48:55Z Motoranger 10577 kuvan ümbrikirjutand 190651 wikitext text/x-wiki Kaidraižuižen [[Retijan raudte]]n (RhB) äimetoine ABe 8/12-[[jonuz|elektrojonuz]] ližavedimvagonanke i ohjastuzvagonanke RE 1044 [[Davos]] — [[Landkvart]]-maršrutal (kaikiš amuižemb sen raudten sistemas), [[Malans]]-kund [[Graubünden]]-kantonan pohjoižes čogas, [[Šveicarii|Šveicarijan]] päivnouzm Lihtenšteinan röunanno, 16. viluku 2021 (necil päiväl kuz' vot tagaz)<noinclude> [[Kategorii:Päivän kuvan šablonad]] </noinclude> b69gd2fydk07eqyir8ltxj1s6dujku5 10 41607 190652 2026-10-21T13:13:42Z Motoranger 10577 kuvan ümbrikirjutand 190652 wikitext text/x-wiki ''Il'jeus da Rib''-kall'formacii ({{lang-pt|Ilheus da Rib}}), Ribeira-da-Džanel, [[Madeir]], [[Portugalii]], kül'mku 2025<noinclude> [[Kategorii:Päivän kuvan šablonad]] </noinclude> 00zdhd9egliatil1ysq2q5mvif5j4km 190653 190652 2026-10-21T13:29:57Z Motoranger 10577 + 190653 wikitext text/x-wiki ''Il'jeus da Rib''-kall'formacii ({{lang-pt|Ilheus da Rib}}) [[Portu Moniš]]an municipalitetan Ribeira-da-Žanel-žilonno, [[Madeir]]-saren lodehen pohjoine, [[Portugalii]], kül'mku 2025<noinclude> [[Kategorii:Päivän kuvan šablonad]] </noinclude> qjak6kz6f0e0jqsp8fvbp3y2gxbrs6h 10 41608 190662 2026-10-22T06:15:34Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Cameron Suspension Bridge by Don Ramey Logan.webm" 190662 wikitext text/x-wiki Cameron Suspension Bridge by Don Ramey Logan.webm 8q8mmlr02jzxxawvpfj8dyvh41mw1yd 10 41609 190663 2026-10-22T06:16:21Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Aerial video of Corona del Mar State Beach and the entrance to Newport Harbor in Newport Beach by Don Ramey Logan.webm" 190663 wikitext text/x-wiki Aerial video of Corona del Mar State Beach and the entrance to Newport Harbor in Newport Beach by Don Ramey Logan.webm 23it4qjaa92p4x8a8f5kso846qva362 10 41610 190664 2026-10-22T06:20:48Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "004 Great horned owl under a Pink Ipê tree in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg" 190664 wikitext text/x-wiki 004 Great horned owl under a Pink Ipê tree in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg 4lx7hue4piilvxc71czivquuopf834d 10 41611 190665 2026-10-22T06:22:47Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Boys playing street football in Egypt.jpg" 190665 wikitext text/x-wiki Boys playing street football in Egypt.jpg hhfwtaxn49vxmq5aipqnwybe7u6j544 10 41612 190666 2026-10-22T06:26:37Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Mandelbox mit farbigem Nebel und Licht 20241111 (color).png" 190666 wikitext text/x-wiki Mandelbox mit farbigem Nebel und Licht 20241111 (color).png fimr3twagorkh9zrkdvwehb0woa9mpm 10 41613 190667 2026-10-22T06:27:53Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Japan Airlines 777 Engine Failure on Departure (2 of 2) (51599589068).jpg" 190667 wikitext text/x-wiki Japan Airlines 777 Engine Failure on Departure (2 of 2) (51599589068).jpg qq02vpwlue1auyfpqfadfvdzegor2kx 10 41614 190668 2026-10-22T06:29:14Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Frosty Raftsundet landscape with Trolltindan in morning, 2012 October.JPG" 190668 wikitext text/x-wiki Frosty Raftsundet landscape with Trolltindan in morning, 2012 October.JPG mp2hbahn15k01k92a1jtvlnftf7tdr1 10 41615 190669 2026-10-22T06:30:26Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Ebrach Baumwipfelpfad Aussichtsturm 170353.jpg" 190669 wikitext text/x-wiki Ebrach Baumwipfelpfad Aussichtsturm 170353.jpg 8sk04r19ey6ggs73yy0jui9lbuljpyh 10 41616 190670 2026-10-22T06:32:11Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Full-page portrait of Luke in gold frame on purple background (NYPL b12455533).jpg" 190670 wikitext text/x-wiki Full-page portrait of Luke in gold frame on purple background (NYPL b12455533).jpg 3kjqm1gi7uyxqdx9en3p28ubab3mt9s 10 41617 190671 2026-10-22T06:32:47Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Gasr Mednine 5.jpg" 190671 wikitext text/x-wiki Gasr Mednine 5.jpg 3utciztv4u8pebcpsxzgmneyw44zx5u 10 41618 190672 2026-10-22T06:41:08Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Silek Lanyah 2020 - Two men performing martial art in a stream.jpg" 190672 wikitext text/x-wiki Silek Lanyah 2020 - Two men performing martial art in a stream.jpg 9ntzl0diyzlr68q2j8xux5j9hpoka88 10 41619 190673 2026-10-22T06:41:57Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "Lunar Rainbow at Victoria Falls HP L2778e2.jpg" 190673 wikitext text/x-wiki Lunar Rainbow at Victoria Falls HP L2778e2.jpg b1hq29xbs8uycy6lj5tgug8ipgi122k