Wikipedia vewiki https://ve.wikipedia.org/wiki/Hayani MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Kelly khumalo 0 5426 22967 22922 2026-08-24T00:10:59Z InternetArchiveBot 6098 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 22967 wikitext text/x-wiki   '''Kelly Nonhlanhla Khumalo''' (o bebwa nga ḽa 11 Ḽara 1984) ndi muimbi wa Afrika Tshipembe, mutambi wa matambwa, a dovha a vha muthu wa thelevishini. <ref>{{Cite web}}</ref> O Bebwa Vosloorus nga murahu vha pfulutshela Nquthu, [[KwaZulu-Natal]], he a alutshela hone. Khumalo o wanala musi a tshi khou imba kha tshimima tsha u ṱoda vhukoni ha gospel nahone a saina thendelano ya u rekhoda na Bonsai Entertainment, a bvisa albamu yawe ya u thoma ya studio, ''TKO'' (2005). <ref>{{Cite web}}</ref> O ḓo ḓivhalea lwa bvumo nga murahu ha musi o no bvisa albamu yawe ya u thoma, ''TKO'' (2005). <ref>{{Cite web}}</ref> O riṅwa muimbi Muswa wa Khwiṋesa wa 2005 kha sekithara ya musika wa Afro Pop. Albamu ''ya The Past, the Present, the Future'' yo bviswa nga Ḽara 2012. Nga Shundunthule 2013, O wana pfufho kha Pfufho dza Muzika wa Afrika Tshipembe dza vhu 19 . <ref name="SAMA">[https://web.archive.org/web/20141027021526/http://www.etv.co.za/news/2013/05/14/kelly-khumalo-shines-sama-19 "Kelly Khumalo shines at the SAMA 19"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141027021526/http://www.etv.co.za/news/2013/05/14/kelly-khumalo-shines-sama-19|date=27 October 2014}}, e-Buzz, 14 May 2013.</ref> <ref>[http://www.publicnewshub.com/kelly-khumalo-scores-senzo-meyiwas-heart/ "Kelly Khumalo Scores Senzo Meyiwa’s Heart?"] ''The Public News Hub'', 7 July 2013.</ref> Albamu ya vhuṱahe ya Khumalo, ''The Voice of Africa'' (2020), <ref>{{Cite web}}</ref> ye ya katela eḽemende dza R&amp;amp;B, gospel na Afro pop . Albamu iyi yo khwaṱhisedzwa sa musuku [[Afurika Tshipembe|Afrika Tshipembe]] . == Vhutshilo na buḓo == Kelly Khumalo o bebiwa Katlehong a pfulutshela KwaZulu-Natal. O pfulutshela Gauteng nga 1997. <ref name="INC">{{Cite web}}</ref> === ''TKO'' (2005), ''Tshitshitshi'' (2006) === Albamu ya Kelly ya u thoma ya solo ''TKO'' yo bviswa nga dzi 19 Khubvumedzi 2005, Afrika Tshipembe, nahone ya ita uri a nangiwe luvhili, Luimbo lwa Ṅwaha na Albamu ya Nṱhesa ya Afro Pop kha [[:en:South_African_Music_Awards|South African Music Awards]] 2006 . Nga dzi 27 Tshimedzi 2006, ho bviswa album yawe ya vhuvhili ya studio ''Itshitshi'' . === ''The Past, The Present, The Future'' (2012), ''Back to My Roots'' (2014), ''My Truth'' (2016), ''Unleased'' (2018) === Nga dzi 5 Ḽara 2012, albamu ya ''The Past, Present, The Future'' yo bviswa Afrika Tshipembe. <ref>{{Cite web}}</ref> <ref>{{Cite web}}</ref> Kha pfufho dza vhu 19 dza SAMA (2013) albamu yawe ''The Past, The Present, The Future'' yo nangiwa sa Albamu ya Maskandi ya Nṱhesa, Albamu ya Ṅwaha, Albamu ya Vhaaluwa vha Afrika ya Nṱhesa nahone ya wina pfufho ya Muimbi wa Mufumakadzi wa Nṱhesa wa Ṅwaha. <ref>{{Cite web}}</ref> <ref>{{Cite web}}</ref> <ref>{{Cite web}}</ref> Nga Tshimedzi 2014, luimbo "Asine" lo bviswa nahone lwa nangiwa sa Luimbo lwa Ṅwaha kha Pfufho dza Metro FM (2015), na albamu yawe, ''Back to my Roots'' ya Pop ya Afrika ya Nṱhesa nahone ya nangiwa sa Albamu ya Nṱhesa ya Vhaaluwa vha Afrika kha Pfufho dza Muzika wa Afrika Tshipembe XXXI (2051). <ref>{{Cite web}}</ref> <ref>{{Cite web}}</ref><ref name=":1">{{Cite web}}</ref> Kelly o thoma u rekhoda albamu yawe ya vhusumbe ya studio nga Ṱhafamuhwe 2016. <ref name=":1" /> Nga dzi 28 dza Tshimedzi 2016, ho bviswa albamu yawe ya vhusumbe ya studio ''My Truth'' . ''My Truth'' yo wina Album ya Vhafumakadzi ya khwine kha pfufho dza Metro FM dza 2017. <ref>{{Cite web}}</ref> Nga ṅwedzi wa Phando 2018, Kelly o thoma u shuma kha albamu yawe ya vhumalo ya studio, nahone a bvisa luimbo lwawe lwa u ranga "Jehovah" nga ḽa 9 Fulwana 2018, na J FLO <ref name="justnje">{{Cite web}}</ref> Nga dzi 9 Tshimedzi, o ḓivhadza luimbo lwa vhuvhili "Dance Comigo" kha Instagram yawe, ye ya bviswa nga dzi 12 Tshimedzi 2018. Nga dzi 5 Ḽara 2018, albamu yawe ''Unleashed'' yo bviswa Afrika Tshipembe. <ref>{{Cite web}}</ref> Album iyi yo bveledzwa nga vho Mondli Ngcobo. === 2020–present: ''The Voice of Africa'', Gospel Explosion Concert, ''From a God to a King'' === Nga dzi 28 dza ṅwedzi wa Ṱhangule, luimbo lwawe lwa "Empini" lwo bviswa sa luimbo lwa u ranga phanḓa kha album. Luimbo lwo khwaṱhisedzwa sa musuku nga vha Recording Industry ya Afrika Tshipembe nga thengiso ya yuniti dza 80 000 nahone lwa kuvhanganya vhathu vha 12 miḽioni vho vhoniwaho kha YouTube. <ref>{{Cite web}}</ref> <ref>{{Cite web}}</ref> Albamu yawe ya ṱahe ''The voice of Africa'' yo bviswa nga ḽa 9 Tshimedzi 2020. U bveledziwa ho vha hu tshi khou shumiwa nga Mondli Ngcobo. ''The Voice of Africa lo'' khwaṱhisedzwa sa musuku nga thengiso ya yuniti dza 25 000 Afrika Tshipembe. <ref>{{Cite news}}</ref> Kha vhuṱambo ha vhu 6 ha All Africa Music Awards, nyimbo yawe "Empini" yo wana khetho ya Muimbi wa Mufumakadzi wa Nṱhesa Afrika Tshipembe. <ref name=":2">{{Cite web}}</ref> "Esiphambaweni" ine ya vha na muimbi wa Afrika Tshipembe Hlengiwe Mhlaba, yo vha kha vhuimo ha u thoma kha tshati dza nyimbo dza gospel. <ref name=":2" /> <ref name=":3">{{Cite web}}</ref> <ref name="auto">{{Cite web}}</ref> Kha Pfufho dza Suoth African Music Awards dza vhu 27, ''The Voice of Africa'' yo wana u nangiwa sa Albamu ya Nṱhesa ya Afro-pop. Nga Ḽara 2021, vho rekhoda ''The Voice of Africa''. <ref name=":3" /> Nga ṅwedzi wa Lambamai 2022, Khumalo o imba kha Khontsathi yawe ya u thoma ya ṅwaha muṅwe na muṅwe ya Gospel Explosion, ye ya vha i tshi katela maḓuvha mavhili, ḽa 15-16 Lambamai ḽe ḽa farelwa Lyric Theatre ngei Johannesburg. <ref>{{Cite web}}</ref> <ref>{{Cite web}}</ref> Nga dzi 28 dza Lambamai, nga murahu ha u bvelela ha maḓuvha mavhili, o engedza ḽiṅwe ḓuvha ḽe ḽa farwa ngei Vaal nga dzi 28 dza Shundunthule. <ref>{{Cite web}}</ref> Mafheloni a ṅwedzi wa Ṱhangule 2022, Kelly o ḓivhadza lwendo lwa ''From a God to King tour'', lwo dzudzanywaho u thoma nga Mugivhela wa ḽa 17 Khubvumedzi ngei Carnival City, Boksburg. <ref>{{Cite web}}</ref> <ref name="The South African">{{Cite web}}</ref> Khumalo o dovha a ḓivhadza albamu yawe ya vhu 10, ''From a God to a King''. "Bazokhuluma" ine ya vha na Zakwe na Mthunzi yo bviswa nga dzi 4 Ḽara 2022, sa luimbo lwa u thoma lwa albamu. <ref>{{Cite web}}</ref> Albamu yo bviswa nga dzi 14 Luhuhi 2023. === Thelevishini === Nga 2021, vho thoma mbekanyamushumo yavho ya Life with ''Kelly Khumalo'' kha Showmax. <ref>{{Cite web}}</ref> Nga Tshimedzi 2021, vho bvelela kha ''House of Zwide'', thelevishini ya soapie kha eTV . <ref name=":4">{{Cite web}}</ref> Nga Tshimedzi 2021, Vho Khumalo vho ḓivhadzwa sa Muhaṱuli kha ''Stand Up SA'' . <ref name=":4" /> Mafheloni a 2021, vho vha vhe muhaṱuli wa mueni kha ''Idols Afrika Tshipembe'' kha khalanwaha ya vhu 17. <ref>{{Cite web}}</ref> <ref>{{Cite web}}</ref> Mathomoni a ṅwedzi wa Ṱhafamuhwe 2022, o ḓivhadzwa sa muṱaṱisani kha ''Tshiṱangadzime tsha Tropika tsha Lupfumo'', khalanwaha ya vhu 10. <ref>{{Cite web}}</ref> === Khanedzano === Nga dzi 26 Tshimedzi 2014, muafarisi wawe Senzo Meyiwa, mukapuṱeni wa kale wa [[Thimu ya lushaka ya bola ya milenzhe ya Afrika Tshipembe|thimu ya bola ya milenzhe ya lushaka ya Afrika Tshipembe]] na tshigwada tsha kilabu ya Orlando Pirates, ane a vha na ṅwana nae, o thuntshiwa a lovha e hone hayani ha muṱa wawe ngei Vosloorus . <ref>Bongani Hans and Kutlwano Olifant, ''He died in my arms – Kelly Khumalo'', IOL news, 30 October 2014. Retrieved 31 October 2014.</ref> <ref>Citizen Reporter and Sapa {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141031083916/http://citizen.co.za/266427/kelly-khumalo-welcome-meyiwas-funeral-2/|date=31 October 2014}}, ''Kelly Khumalo now welcome at Meyiwa's funeral'', The Citizen, 30 October 2014. Retrieved 31 October 2014.</ref> Hu pfi muvhulayi u a divhea nga Khumalo na munwe na munwe we a vha e hone musi hu tshi thuntshiwa, fhedzi o fhumula uri muvhulayi ndi nnyi. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2025)">hu ṱoḓea tshiṱirathedzhi</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Nga Tshimedzi 2020, vhanna vhaṱanu vho hweswa mulandu wa u vhulaha Meyiwa. <ref name=":0">{{Cite web}}</ref> Vhahumbulelwa vho hanedza uri vho vha vha tshi khou shela mulenzhe kha u vhulaha. <ref name=":0" /> Ho dovha ha wanala uri Kelly o vha a tshi khou davhidzana na muṅwe wa vhahumbulelwa nga cellphone phanḓa na nga murahu ha lufu lwa Senzo Meyiwa. <ref>{{Cite web}}</ref> Nga ṅwedzi wa Phando 2025, khasho ya mafhungo ya eNCA yo vhiga lufu lwa Khumalo nga vhukhakhi, nga murahu ha u ṱanganyisa na muimbi Winnie Khumalo, we a vha a tshi kha ḓi tou bva u lovha. Khumalo o sasaladza muhashi kha nyanḓadzamafhungo ya matshilisano nga murahu ha vhukhakhi. <ref>{{Cite web}}</ref> <ref>{{Cite web}}</ref> == Vhutshilo ha muthu == Musi a tshi amba nga ha u vha kha vhushaka ha u tambudza, nga 2012 Khumalo o vha muimeleli wa u lwa na khakhathi na khakhathi dza miḓini . <ref>[https://web.archive.org/web/20141027034356/http://www.sowetanlive.co.za/helpline/2012/11/21/toxic-is-an-understatement-says-kelly-khumalo "Toxic is an understatement, says Kelly Khumalo"], ''The Sowetan'', 2 November 2012.</ref> O tenda uri o vha e na dzema ḽa zwidzidzivhadzi lwa miṅwaha i ṱoḓaho u vha mivhili musi e na vhushaka na muimbi Molemo Maarohanye ; o vha a tshi ya miṱanganoni ya Narcotics Anonymous . <ref>City Press. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130707042713/http://www.citypress.co.za/entertainment/i-was-an-addict-kelly-khumalo-20120208/|date=7 July 2013}}, ''‘I was an addict’ – Kelly Khumalo'', 8 February 2012. Retrieved 31 October 2014.</ref> == Diskogirafi == === Albamu dza studio === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Mutevhe wa albamu dza studio ! scope="col" | Ṱhoho ! scope="col" | Zwidodombedzwa zwa albamu ! scope="col" | Ṱhanziela |- ! scope="row" | ''TKO'' | * Yo bviswa: 2005 * Fomathi: u dawuniḽouda ha digiṱali, CD . | |- ! scope="row" | ''Tshitshitshi'' | * Yo bviswa: 2006 * Fomathi: U dawuniḽouda ha digiṱali, CD | |- ! scope="row" | ''Siyajabula'' | * Yo bviswa: 2007 * label: Muzika wa Shango Ḽoṱhe Afrika Tshipembe * Fomathi: U dawuniḽouda ha digiṱali, CD | |- ! scope="row" | ''Kelly fhedzi'' | * Yo bviswa: 2008 * Fomathi: U dawuniḽouda ha digiṱali, CD | |- ! scope="row" | ''Zwo Kale, Zwino, Vhumatshelo'' | * Yo bviswa: 2012 * label: Muzika wa Shango Ḽoṱhe Afrika Tshipembe * Fomathi: U dawuniḽouda ha digiṱali, CD | |- ! scope="row" | ''U vhuyelela kha midzi yanga'' | * Yo bviswa: 2014 * Fomathi: U dawuniḽouda ha digiṱali, CD | |- ! scope="row" | ''Ngoho yanga'' | * Yo bviswa: 2017 * Label: Muzika wa shango ḽoṱhe Afrika Tshipembe * Fomathi: U dawuniḽouda ha digiṱali, CD | |- ! scope="row" | ''Vho vhofhololwa'' | * Yo bviswa: 2018 * Label: Muzika wa shango ḽoṱhe Afrika Tshipembe * Fomathi: U dawuniḽouda ha digiṱali, CD | |- ! scope="row" | ''Izwi zwa Afrika'' | * Yo bviswa: 9 Fulwi 2020 * Label: Muzika wa shango ḽoṱhe Afrika Tshipembe * Fomathi: U dawuniḽouda ha didzhithala, CD, u ṱanganya | * RISA : Musuku . |- ! scope="row" | ''U bva kha Mudzimu u ya kha Khosi .'' | * Vho bviswa: 14 Luhuhi 2023 * Label: Muzika wa shango ḽoṱhe Afrika Tshipembe * Fomathi: U dawuniḽouda ha didzhithala, CD, u ṱanganya | |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+Mutevhe wa nyimbo dzi si na muthu sa mutambi o rangaho phanḓa, na zwikhala zwo khethiwaho zwa tshati na ṱhanziela, zwi sumbedzaho ṅwaha wo bviswaho na dzina ḽa albamu ! rowspan="2" scope="col" | Ṱhoho ! rowspan="2" scope="col" | Ṅwaha ! colspan="1" scope="col" | Maimo a tshati ya nṱhesa ! rowspan="2" scope="col" | Ṱhanziela ! rowspan="2" scope="col" | Albamu |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:100%;" | RSA<br /><br /><br /><br /> |- ! scope="row" | Undithatha Kancani | 2019 | | | rowspan="4" | ''Ipfi La Afrika'' |- ! scope="row" | " Empini " | rowspan="2" | 2020 | 1 | 4× Puḽaṱinamu |- ! scope="row" | "Esiphambanweni" (featuring Hlengiwe Mhlaba) | 1 <ref name="iol" /> | 2× Puḽatinamu <ref name="iol" /> |- ! scope="row" | "Ngathwala Ngaye" (featuring Mondli Ngcobo) | 2021 | | Puḽatinamu <ref name="iol" /> |} {| class="wikitable" !Year !Award Ceremony !Nominated work !Result !Ref. |- | rowspan="4" |2013 | rowspan="4" |SAMA |Best Female Artist |{{won}} | rowspan="4" | |- |Album of the Year |{{nom}} |- |Best African Adult Album |{{nom}} |- |Best Maskandi Album |{{nom}} |- | rowspan="2" |2015 | rowspan="2" |14th Metro FM Awards |Song of the Year | {{nom}} | rowspan="2" | |- |Best Afro Pop album |{{nom}} |- | rowspan="2" |2019 | rowspan="2" |25th SAMA |Female Artist of the Year |{{nom}} | rowspan="2" | |- |Best Afro Pop Album |{{nom}} |- |2020 |1st KZNEA |Best Female Artist of the Year |{{nom}} | |- | rowspan="5" |2021 | rowspan="2" |27th SAMA |Best Afro pop Album |{{nom}} | rowspan="2" | |- |Record of the Year |{{nom}} |- | rowspan="3" |Saafma |Best Song of the Year |Cancelled | rowspan="3" | |- |Best Female Artist |Cancelled |- |Best Collaboration |Cancelled |- | rowspan="3" |2021 | rowspan="3" |All Africa Music Awards |Songwriter of the Year | {{nom}} | rowspan="3" | |- |Best Female Artist in African Inspirational Music |{{nom}} |- |Best Female Artist in South Africa |{{nom}} |- | rowspan="3" |2023 |Basadi in Music Awards |Afro Pop Artist of the Year |{{won}} | |- | rowspan="2" |SAMA |Female Artist of the Year |{{nom}} | rowspan="2" | |- |Best Afro-pop Album |{{nom}} |- | rowspan="3" |2024 | rowspan="3" |Basadi in Music Awards |Sofnfree Afro Pop Artist of the Year |{{nom}} | rowspan="3" | |- |Best Styled Artist of the Year |{{nom}} |- |Music Video of the Year |{{nom}} |} {{Reflist}} [[Category:Pages with unreviewed translations]] 1ekr0rmv0ybb7fk4kbyfdw58wj2jtj6 * Draft 16* 0 5994 22966 22920 2026-08-24T00:00:53Z InternetArchiveBot 6098 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 22966 wikitext text/x-wiki == Tshanda nguvhoni == Tshanḓa nguvhoni [[File:10 - hands shaking with euro bank notes inside handshake - royalty free, without copyright, public domain photo image 01.JPG|thumb|Corruption]] Tshanḓanguvhoni ndi thaidzo khulwane ine ya kwama mivhuso, mabindu, zwitshavha na vhathu vho ḓoweleaho. Zwi itea musi muthu a tshi shumisa vhuimo hawe kana maanḓa awe u itela u ḓivhuyedza nṱhani ha u ita zwithu nga u fulufhedzea na u itela u vhuyedza tshitshavha. Tshanḓa nguvhoni i nga vha nga nḓila dzo fhambanaho, hu tshi katelwa tshanḓanguvhoni, vhufhura, u ṱalula, u ṱangula masheleni a muvhuso, u shumisa maanḓa nga nḓila i si yavhuḓi na u ṋetshedza thendelano nga nḓila i si yavhuḓi. Zwi nga itea musi vhathu vha tshi ṋetshedza kana u ṱanganedza tshelede kana dziṅwe mbuelo u itela u wana tshumelo, mishumo, thendelano kana u farwa ho khetheaho.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.publicprotector.org/ |access-date=2026-08-08 |archive-date=2026-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260313200750/https://www.publicprotector.org/ |dead-url=yes }}</ref> Vhufhura vhu nga vha na masiandaitwa a si avhuḓi kha shango ngauri tshelede ine ya fanela u shumiswa u khwinisa tshumelo dza tshitshavha i nga kha ḓi shumiswa nga nḓila i si yavhuḓi kana ya tswiwa. Sa tsumbo, masheleni o itelwaho zwikolo, zwibadela, dzibada, themamveledziso dza nnḓu na maḓi a nga kha ḓi sa swika kha vhathu vhane vha a ṱoḓa. Nga ṅwambo wa zwenezwo, zwitshavha zwi nga tshenzhela nḓisedzo ya tshumelo i si yavhuḓi, themamveledziso dzo tshinyalaho na u shaya tshumelo dza ndeme. Vhufhura vhu nga dovha ha nyabwisa mabindu na vhabindudzi ngauri vha nga kha ḓi sa ṱoḓa u shuma fhethu hune thendelano na zwikhala zwa sa ṋewe nga nḓila yo teaho. Hezwi zwi nga kwama nyaluwo ya ikonomi na u shela mulenzhe kha u shaea ha mishumo na vhushai. Vhadzulapo vho ḓoweleaho na vhone vha nga tambula musi vha tshi kombetshedzea u badela nzumbamulomo u itela u wana tshumelo dzine vha fanela u dzi wana nga nḓila yo teaho na i re mulayoni. <ref>https://www.sahrc.org.za/</ref>Vhufhura vhu nga fhungudza fulufhelo vhukati ha vhadzulapo na zwiimiswa zwa muvhuso ngauri vhathu vha nga thoma u tenda uri vhaofisiri vha muvhuso vha khou ḓishumela nṱhani ha u shumela tshitshavha. Zwi nga dovha zwa tshinyadza dimokirasi na vhuvhusi ha mulayo musi vhathu vha re na maanḓa vha tshi iledza vhuḓifhinduleli kana u ṱuṱuwedza phetho u itela u ḓivhuyedza. Vhaswa vha nga kulea nungo musi vha tshi vhona vhuḓifari ha u sa fulufhedzea vhu tshi lambedzwa, zwihuluhulu musi vha tshi tenda uri pfaneleo na u shuma nga maanḓa a si zwa ndeme u fhira vhushaka kana tshelede. Ngauralo u lwa na tshanḓa nguvhoni zwi ṱoḓa milayo yo khwaṱhaho, u tevhedzwa ha mulayo hu shumaho, sisiṱeme dza muvhuso dzi re khagala na vhaofisiri vho ḓiimiselaho u vha na vhuḓifhinduleli kha zwiito zwavho. Zwiimiswa zwa muvhuso zwi tea u vhona uri masheleni a muvhuso a khou langiwa zwavhuḓi na uri thendelano dzi ṋetshedzwa nga kha maitele o teaho na a re khagala. Vhavhigi vha mafhungo vha fanela u dovha vha tsireledzwa musi vha tshi vhiga tshanḓa nguvhoni ngauri vha na mushumo wa ndeme kha u bvukulula vhukhakhi. <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.publicprotector.org/ |access-date=2026-08-08 |archive-date=2026-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260313200750/https://www.publicprotector.org/ |dead-url=yes }}</ref>Vhadzulapo vha nga shela mulenzhe nga u hana u shela mulenzhe kha u ṋetshedza tshanḓa nguvhoni, u vhiga zwihumbulelwa zwa tshanḓa nguvhoni na u ṱoḓa u vha khagala kha vhaofisiri vha muvhuso na zwiimiswa. Vhoramafhungo na madzangano a tshitshavha vha nga dovha vha thusa nga u sedzulusa tshanḓa nguvhoni na u ḓivhadza tshitshavha nga ha mafhungo ane a kwama zwitshavha. Zwikolo na miṱa zwi fanela u funza vhaswa nga ha u fulufhedzea, vhuḓifhinduleli, u sa ṱalula na u ṱhonifha mulayo. Musi ri tshi phetha, tshanḓa nguvhoni i nga vha na masiandoitwa a tshinyadzaho kha ikonomi ya shango, tshumelo dza tshitshavha, mveledziso na fulufhelo kha muvhuso. U fhungudza vhuaḓa zwi ṱoḓa tshumisano vhukati ha muvhuso, mabindu, zwitshavha na vhathu nga muthihi nga muthihi. Musi vhaofisiri vha muvhuso vha tshi shuma nga u fulufhedzea, tshelede ya muvhuso i tshi tsireledzwa na vhadzulapo vha tshi vhea vhuḓifhinduleli kha vharangaphanḓa, shango ḽi nga sika zwikhala zwa khwine na u khwinisa vhuimo ha vhutshilo ha vhathu vhaḽo.<ref>https://www.transparency.org/en/cpi</ref> == Bugu tshumiswa == # https://web.archive.org/web/20260313200750/https://www.publicprotector.org/ # https://www.sahrc.org.za/ # https://web.archive.org/web/20260313200750/https://www.publicprotector.org/ # https://www.transparency.org/en/cpi [[Category:Vhubvemu]] [[Category:Khoraphusheni]] j8xmklcr8v383w3r9mrxdawx3zo8fa0 Yusufu Abramjee 0 6031 22968 2026-08-24T08:14:29Z Barbiey 9401 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1362488673|Yusuf Abramjee]]" 22968 wikitext text/x-wiki Yusuf Abramjee GCOB ndi muṅwali wa mafhungo wa Afurika Tshipembe murereli ane a lwa na vhugevhenga. o wana zwiphuga zwivhaleaho zwa munwali wa mafhungo, na mishumo ya vhutshavha nahone a shuma sa muimeleli wa tshigwada tsha vhathu kha Muvhuso wa Afurika Tshipembe. == Nganea ya vhutshilo == === Vhutshilo ha u thoma na pfhunzo === Yusuf Abramjee o bebwa a alutshela Lady Selborne, devhula - vhubvaḓuvha ha [[Pretoria]] CBD. khotsi a Abramjee vho Ebraimie "Boetie"nga murahu ha tshifhinga vho shuma kha nndu ya vhadinda. Muṱa wa Abramjee wo vha u wone we wa fheleledza u ṱuwa Lady Selborne, nga 1984 sa thikho ya tshigwada tsha zwipida zwa mulayo ,u ya kha Laudium,na shango la ma india ngei pretoria.. Abramjee o dzhena tshikolo sekondari ya laudium, he a lulamisa bambiri la tshikolo,o ita matiriki nga 1982, a ya a thaphudza pfhunzo dzawe tshikoloni tsha zwa pfhunzo ngei Transvaal,and then studied at the [[Transvaal College of Education|Transvaal]],kholedzhi ya u gudela u vha mugudisi. c24vsl166f8f16csvqxcpoj5zl039rl