Sắt

Wikiquote viwikiquote https://vi.wikiquote.org/wiki/Trang_Ch%C3%ADnh MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Phương tiện Đặc biệt Thảo luận Thành viên Thảo luận Thành viên Wikiquote Thảo luận Wikiquote Tập tin Thảo luận Tập tin MediaWiki Thảo luận MediaWiki Bản mẫu Thảo luận Bản mẫu Trợ giúp Thảo luận Trợ giúp Thể loại Thảo luận Thể loại TimedText TimedText talk Mô đun Thảo luận Mô đun Event Event talk Sắt 0 9752 63045 61457 2026-05-21T13:16:05Z Oursana 14676 -+Joseph Wright - An Iron Forge - Google Art Project.jpg 63045 wikitext text/x-wiki [[Tập tin:Joseph Wright - An Iron Forge - Google Art Project.jpg|nhỏ|phải|''Rèn sắt'' của [[w:en:Joseph Wright of Derby|Joseph Wright]] [[năm]] 1772]] '''{{w|Sắt}}''' là [[nguyên tố hóa học]] ký hiệu '''Fe''' ([[tiếng Latinh]]: ''[[:la:Ferrum|'''Fe'''rrum]]'') với số hiệu nguyên tử 26 trong [[bảng tuần hoàn]]. Sắt kim loại được sử dụng từ thời cổ đại tới nay, chủ yếu dưới dạng hợp kim với [[carbon]] gọi là thép. ==Trích dẫn== ===Tiếng Việt=== *'''Thế kỷ 16''', [[Nguyễn Bỉnh Khiêm]], [[s:Bạch Vân gia huấn/XV|''Bạch Vân gia huấn'', XV]] *:Vận đen vàng hóa ra thau, Vận đỏ '''sắt''' cũng ra màu vàng tươi. *'''1990''', Trần Ngọc Mai, ''Truyện kể về 109 nguyên tố hóa học'' *:Tính trung bình cứ 20 thiên thạch rơi xuống [[Trái Đất]] thì 1 là kim loại '''sắt'''.<ref>{{Chú thích|author=Trần Ngọc Mai|title=Truyện kể về 109 nguyên tố hóa học|year=2006|publisher=[[w:Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam|Nhà xuất bản Giáo dục]]|page=[https://archive.org/details/truyen-ke-ve-109-nguyen-to-hoa-hoc/page/20 20]}}</ref> ===Tiếng Anh=== *'''Thế kỷ 14''', [[Geoffrey Chaucer]], ''[[s:en:Canterbury Tales (ed. Skeat)/Canons Yeoman|The Canon's Yeoman's Tale]]'' *:Sol gold is, and Luna silver we threpe, Mars iren, Mercurie quyksilver we clepe, Saturnus leed, and Jupiter is tyn, And Venus coper, by my fader kyn!<ref>{{Chú thích|author=Geoffrey Chaucer, [[w:en:Larry Benson|Larry Dean Benson]]|title=The Riverside Chaucer|year=2008|publisher=[[w:Nhà xuất bản Đại học Oxford|Oxford University Press]]|page=[https://books.google.com/books?id=E4DXD7Sk7WcC&pg=PA273 273]|language=en}}</ref> *::'''[[Mặt Trời]] là vàng, [[Mặt Trăng]] là bạc [[Sao Hỏa]] là sắt, [[Sao Thủy]] là thủy ngân [[Sao Thổ]] là chì, còn [[Sao Mộc]] là thiếc [[Sao Kim]] là đồng, ý ta là vậy!''' ===Tiếng Do Thái=== * '''~''', [[Kinh Thánh]] [[Cựu Ước]], ''[[Dân số ký]] [[s:Dân số Ký/31#31:22|31:22]]'' *:אַ֥ךְ אֶת־הַזָּהָ֖ב וְאֶת־הַכָּ֑סֶף אֶֽת־הַנְּחֹ֙שֶׁת֙ אֶת־הַבַּרְזֶ֔ל אֶֽת־הַבְּדִ֖יל וְאֶת־הָעֹפָֽרֶת׃ ([[s:he:במדבר לא|במדבר לא]]) *:: '''[[vàng]], [[bạc]], [[đồng]], sắt, [[thiếc]], chì,''' * '''~''', Kinh Thánh Cựu Ước, ''[[Sách Gióp|Gióp]] [[s:Gióp/28#28:2|28:2]]'' *:בַּ֭רְזֶל מֵעָפָ֣ר יֻקָּ֑ח וְ֝אֶ֗בֶן יָצ֥וּק נְחוּשָֽׁה׃ ([[s:he:איוב כח|איוב כח]]) *:: '''Sắt từ nơi đất lấy ra, Đá đúc chảy ra mà lấy được đồng.''' ===Tiếng Hy Lạp=== *'''~''', Kinh Thánh [[Tân Ước]], ''[[Sách Khải Huyền|Khải Huyền]] [[s:Khải huyền/12#12:5|12:5]]'' *:καὶ ἔτεκεν υἱόν ἄρρενα, ὃς μέλλει ποιμαίνειν πάντα τὰ ἔθνη ἐν ῥάβδῳ σιδηρᾷ· καὶ ἡρπάσθη τὸ τέκνον αὐτῆς πρὸς τὸν Θεὸν καὶ πρὸς τὸν θρόνον αὐτοῦ. ([[s:el:Αποκάλυψις Ιωάννου#12:5|Αποκάλυψις Ιωάννου]]) *::'''Người sanh một con trai, con trai ấy sẽ dùng gậy sắt mà cai-trị mọi dân-tộc; đứa trẻ ấy được tiếp lên tới [[Thiên Chúa|Đức Chúa Trời]], và nơi ngôi Ngài.''' ===Tiếng Latinh=== *'''Thế kỷ 2''', [[Ovidius]], ''[[w:la:Ars amatoria|Ars amatoria]]'' [[s:la:Ars amatoria/Liber I|I, 473]] *:ferreus adsiduo consumitur anulus usu, *::'''Nhẫn sắt đeo mãi thì mòn,''' ==Xem thêm== * [[Oxy]] * [[Nitơ]] * [[Hóa vô cơ]] ==Tham khảo== {{tham khảo}} ==Liên kết ngoài== {{wikipedia-inline}} {{Wiktionary}} [[Thể loại:Khoa học]] [[Thể loại:Tự nhiên]] iowbcmtbat8nsb4gbycpeitv6ogr7da Châu Á 0 10326 63046 2026-05-21T19:54:28Z Lcsnes 12183 [[w:vi:WP:TTL|←]]Trang mới: “[[Tập tin:Antonio Zucchi (1726-1796) - The Four Continents, Asia - 108934.2 - Kedleston Hall.jpg|nhỏ|phải|''Phúng dụ lục địa châu Á'' của {{w|Antonio Zucchi}} [[năm]] 1767]] '''{{w|Châu Á}}''' là [[lục địa]] lớn nhất và đông [[người|dân]] nhất thế giới, chủ yếu nằm ở bán cầu Đông và Bắc bán cầu. Có 3 nền [[văn minh]] sớm nhất là [[Lưỡng Hà]], [[Ấn Độ]] cổ đại và Tr…” 63046 wikitext text/x-wiki [[Tập tin:Antonio Zucchi (1726-1796) - The Four Continents, Asia - 108934.2 - Kedleston Hall.jpg|nhỏ|phải|''Phúng dụ lục địa châu Á'' của {{w|Antonio Zucchi}} [[năm]] 1767]] '''{{w|Châu Á}}''' là [[lục địa]] lớn nhất và đông [[người|dân]] nhất thế giới, chủ yếu nằm ở bán cầu Đông và Bắc bán cầu. Có 3 nền [[văn minh]] sớm nhất là [[Lưỡng Hà]], [[Ấn Độ]] cổ đại và [[Trung Quốc]] cổ đại. ==Trích dẫn== ===Tiếng Việt=== *'''~''', không rõ tác giả, [[s:Chiêu hồn nước/Bài ca phục quốc|''Bài ca phục quốc'']] *:Dựng [[dân chủ]] dương uy '''châu Á''': Đem tự do vá cả trời Nam, Cuộc đời mở hội doanh hoàn Việt-Nam dân quốc giang san [[hòa bình|thái bình]]. ===Tiếng Hindustan=== *'''1928''', [[:hi:लाला लाजपत राय|Lala Lajpat Rai]], [[s:hi:दुखी भारत/विषय प्रवेश|दुखी भारत]] (''Ấn Độ buồn'') *:इन गोरी जातियों ने एशिया से अपना धर्म पाया, मिस्र की कला और उद्योग का अनुकरण किया, भारतवर्ष और फ़िलस्तीन से सदाचार-सम्बन्धी आदर्श उधार लिये। संसार की आधुनिक उन्नत-जातियों में इस समय जो कुछ भी वास्तविक ख़ूबी और अच्छाई है वह अधिकांश में उन्हें पूर्व से मिली है। और कुछ लोगों के मत के अनुसार उनका रक्त भी एशिया के ही रक्त से बना है। जिन्होंने थोड़ा बहुत भी इतिहास पढ़ा है वे जानते हैं कि अभी तीन ही सौ वर्ष पहले वर्तमान योरोप के आधे भाग पर एशिया का अधिकार और शासन था। *::'''Những sắc dân da trắng này đã tiếp nhận [[tôn giáo]] từ chính Á châu, mô phỏng [[nghệ thuật]] và kỹ nghệ từ [[Ai Cập]], vay mượn những chuẩn mực đạo đức từ Ấn Độ cũng như Palestine. Tất thảy những phẩm chất thực chất và ưu tú nhất trong các quốc gia tiên tiến của thế giới hiện đại phần lớn đều được kế thừa từ phương Đông. Thậm chí, theo một số quan điểm, ngay cả dòng [[máu]] đang chảy trong huyết quản của họ cũng bắt nguồn từ chính Á châu này. Bất cứ ai có chút vốn liếng về lịch sử đều hiểu rõ rằng, mới chỉ ba trăm năm trước thôi, một nửa lục địa [[châu Âu|Âu châu]] hiện nay vẫn còn nằm dưới quyền cai trị và quản lý của phương Đông.''' ===Tiếng Trung=== *'''2019''', {{w|Tập Cận Bình}}, phát biểu khai mạc Hội nghị đối thoại văn minh châu Á [[ngày]] 15 tháng 5 *:璀璨的亚洲文明，为世界文明发展史书写了浓墨重彩的篇章，人类文明因亚洲而更加绚烂多姿。<ref>{{Chú thích|title=习近平在亚洲文明对话大会开幕式上的主旨演讲（全文）|date=2019-05-15|website=[[w:Tân Hoa Xã|新華通訊社]]|language=zh|url=https://www.xinhuanet.com/politics/leaders/2019-05/15/c_1124497022.htm|url-status=live|access-date=2026-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20251125131238/https://www.xinhuanet.com/politics/leaders/2019-05/15/c_1124497022.htm|archive-date=2025-11-25}}</ref> *::'''Nền văn minh Châu Á rực rỡ huy hoàng đã viết nên những chương hồi đậm nét và đầy [[màu sắc|sắc màu]] trong [[lịch sử]] phát triển của văn minh thế giới; nền văn minh nhân loại cũng chính nhờ có Châu Á mà trở nên rạng rỡ và đa dạng muôn màu.''' ==Xem thêm== * [[Châu Đại Dương]] * [[Bắc Mỹ]] * [[Trung Đông]] ==Chú thích== {{Tham khảo}} ==Liên kết ngoài== {{wikivoyage|vi:Châu Á}} {{wikipedia-inline}} {{wiktionary}} [[Thể loại:Châu Á| ]] dvr7w12dx80mdj1pk9tmwgsb68enqfe Sudan 0 10327 63047 2026-05-21T20:02:21Z Lcsnes 12183 [[w:vi:WP:TTL|←]]Trang mới: “[[Tập tin:Sudan transport.jpg|nhỏ|phải|Giao thông Sudan]] '''{{w|Sudan}}''' ([[chữ Ả Rập]]: [[w:ar:السودان|السودان]]) là một quốc gia [[châu Phi]] nằm ở điểm giao giữa Sừng châu Phi và [[Trung Đông]]. Sudan là một trong những nước kém phát triển và [[nghèo]] nhất thế giới. Thủ đô là Khartoum. ==Trích dẫn== ===Tiếng Việt=== *'''1935''', {{w|Phan Khôi}}, s:Nếu Ý –…” 63047 wikitext text/x-wiki [[Tập tin:Sudan transport.jpg|nhỏ|phải|Giao thông Sudan]] '''{{w|Sudan}}''' ([[chữ Ả Rập]]: [[w:ar:السودان|السودان]]) là một quốc gia [[châu Phi]] nằm ở điểm giao giữa Sừng châu Phi và [[Trung Đông]]. Sudan là một trong những nước kém phát triển và [[nghèo]] nhất thế giới. Thủ đô là Khartoum. ==Trích dẫn== ===Tiếng Việt=== *'''1935''', {{w|Phan Khôi}}, [[s:Nếu Ý – Á đánh nhau Anh và Nhật sẽ bị lôi kéo vào mà gây nên cuộc thế giới đại chiến|''Nếu Ý – Á đánh nhau Anh và Nhật sẽ bị lôi kéo vào mà gây nên cuộc thế giới đại chiến'']] *: Vì sau khi họ thấy một cường quốc [[châu Âu|Âu châu]] ([[Ý]]) mà thất bại, chắc các dân tộc ở dưới quyền [[Đế quốc Anh|Anh]] chung quanh đó, như [[Ai Cập|Ai-cập]], '''Sô-đan''', A-lạp-ba, [[Ấn Độ]], sẽ hè nhau đứng dậy chống lại [[chính quyền|chánh phủ]] Anh để mưu đồ giải phóng. ===Tiếng Ả Rập=== *'''1955''', [[w:ar:أحمد محمد صالح (السودان)|Ahmad Muhammad Salih]], [[w:ar:النشيد الوطني السوداني|النشيد الوطني السوداني]] (''{{w|Nahnu Jund Allah Jund Al-watan}}'' - Quốc ca Sudan) *:هذه الأرض لنا فليعش سوداننا علماً بين الأمم يا بني السودان هذا رمزكم يحمل العبء ويحمي أرضكم. *::'''Xứ sở này thuộc về chúng ta, Hãy để Sudan chúng ta sống mãi, như ngọn cờ kiêu hãnh giữa muôn [[người|dân]]. Hỡi những người con Sudan, đây chính là biểu tượng của bạn, Người gánh vác trọng trách và canh giữ non sông.''' ===Tiếng Anh=== *'''2014''', {{w|Omar al-Bashir}}, trả lời phỏng vấn ''{{w|The Washington Post}}'' *:One of the things that has an impact on these two decades and more is what happened after we signed the comprehensive peace agreement. We signed this agreement. We genuinely implemented it, and we gave our brothers in South Sudan more than is entitled to them according to the peace agreement. I fought for years in South Sudan for the unity of Sudan. I was a commander in the fields, fighting for the unity of Sudan. As a politician, I worked very, very hard in order to maintain the unity of our country. That was my aim. Of course, the result came negative to what I was looking forward to happen after all these efforts, after all these years of hard work and labor. It's one of the things that I forget because Sudan was divided in two.<ref>{{Chú thích|author=Kevin Sieff|title=Washington Post interview with Sudanese President Omar al-Bashir|access-date=2026-05-12|website=The Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/world/washington-post-interview-with-sudanese-president-omar-al-bashir/2014/12/23/65a42040-0505-46e8-9926-aa1f153a7243_story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251212063908/https://www.washingtonpost.com/world/washington-post-interview-with-sudanese-president-omar-al-bashir/2014/12/23/65a42040-0505-46e8-9926-aa1f153a7243_story.html|archive-date=2025-12-12|language=en}}</ref> *::'''Một trong những sự kiện để lại dấu ấn sâu đậm nhất lên hơn hai thập kỷ qua chính là những gì đã xảy ra sau khi chúng tôi ký kết Thỏa thuận Hòa bình Toàn diện. Chúng tôi đã ký kết và thực thi nó với niềm tin chân thành; chúng tôi thậm chí đã trao cho những người anh em ở miền Nam Sudan nhiều hơn cả những gì họ đáng được hưởng theo thỏa thuận đó. Tôi đã chiến đấu nhiều [[năm]] trời tại miền Nam vì một Sudan thống nhất. Tôi từng là chỉ huy trên chiến trường, xả thân vì sự toàn vẹn của tổ quốc. Với tư cách một chính trị gia, tôi đã nỗ lực hết mình để duy trì sự thống nhất cho đất nước. Đó là mục tiêu tối thượng của tôi. Nhưng cuối cùng, kết quả lại trái ngược hoàn toàn với những gì tôi hằng mong đợi sau bao năm lao tâm khổ tứ. Đó là một trong những điều mà tôi luôn muốn lãng quên, bởi vì sau cùng, Sudan đã bị chia đôi.''' ==Xem thêm== * [[Liên minh châu Phi]] * [[Liên đoàn Ả Rập]] * [[Tanzania]] ==Chú thích== {{tham khảo}} ==Liên kết ngoài== {{wikivoyage|vi:Sudan}} {{wikipedia-inline}} {{wiktionary|Sudan}} [[Thể loại:Quốc gia ở Bắc Phi]] o9ejde7td1jn7cny6znsdb395y0rw37 Châu Âu 0 10328 63048 2026-05-22T00:03:06Z Lcsnes 12183 [[w:vi:WP:TTL|←]]Trang mới: “[[Tập tin:Jean-Baptiste Oudry - Allegory of Europe - BF.1987.2 - Museum of Fine Arts.jpg|nhỏ|phải|''Phải, chính là Châu Âu — một Châu Âu trải dài từ bờ Đại Tây Dương cho đến rặng Ural — chính toàn thể dải Lục địa ấy sẽ quyết định vận mệnh của cả thế giới này.'' ~ [[Charles de Gaulle]]]] '''{{w|Châu Âu}}''' là [[lục địa]] bao gồm phần cực tây của lục địa Á-Âu,…” 63048 wikitext text/x-wiki [[Tập tin:Jean-Baptiste Oudry - Allegory of Europe - BF.1987.2 - Museum of Fine Arts.jpg|nhỏ|phải|''Phải, chính là Châu Âu — một Châu Âu trải dài từ bờ Đại Tây Dương cho đến rặng Ural — chính toàn thể dải Lục địa ấy sẽ quyết định vận mệnh của cả thế giới này.'' ~ [[Charles de Gaulle]]]] '''{{w|Châu Âu}}''' là [[lục địa]] bao gồm phần cực tây của lục địa Á-Âu, phía bắc giáp [[Bắc Băng Dương]], phía tây giáp [[Đại Tây Dương]], phía nam giáp [[Địa Trung Hải]], phía đông và đông nam giáp [[châu Á]]. ==Trích dẫn== ===Tiếng Việt=== *'''1928''', {{w|Phan Khôi}}, [[s:Mấy lời kết luận về Cô Hồng Minh và cái thuyết châu Âu sắp tan nát|''Mấy lời kết luận về Cô Hồng Minh và cái thuyết châu Âu sắp tan nát'']] *:Không phải '''Âu châu''' là trăm sự trăm tốt hết thảy, song cái đại thể các dân tộc yếu ở Á châu ngày nay là phải học theo '''Âu châu''' thì mới có thể sanh tồn. ===Tiếng Anh=== *'''1598-1599''', [[William Shakespeare]], ''[[w:en:Much Ado About Nothing|Much Ado About Nothing]]'' (''{{w|Có gì đâu mà rộn}}''), [[s:en:Shakespeare - First Folio facsimile (1910)/Much adoe about Nothing/Act 5|Hồi V, cảnh IV]]: *:And all Europa shall reioyce at thee, As once Europa did at lusty Ioue, When he would play the noble beast in loue. *::'''Và cả châu Âu khi thấy cậu sẽ vui thích như nàng Iurôp thấy thần Jupite cuồng nhiệt biến mình thành [[thú|con thú]] đam mê tình ái.'''<ref>{{Chú thích|title=Tuyển tập tác phẩm William Shakespeare|year=2006|others=[[Dương Tường]] [[dịch thuật|dịch]] vở ''Có gì đâu mà rộn''|location=Hà Nội|publisher=Nhà xuất bản Sân khấu; Trung tâm Văn hoá Ngôn ngữ Đông Tây|page=[https://archive.org/details/vh.tuyentaptacphamwilliamshakespeare/page/1119 1119]}}</ref> ===Tiếng Nga=== *'''1833''', [[Aleksandr Sergeyevich Pushkin]], ''[[s:ru:Медный всадник (Пушкин)|Медный всадник]]'' (''{{w|Kị sĩ đồng}}'') *:Природой здесь нам суждено В Европу прорубить окно, *::'''Ở đây [[tự nhiên|thiên nhiên]] định sẵn cho chúng ta một cửa sổ sang châu Âu...'''<ref>{{Chú thích|author=Đỗ Hồng Chung|title=Puskin - Nhà thơ Nga vĩ đại|year=1977|page=[https://archive.org/details/puskin-nha-tho-nga-vi-dai-do-hong-chung/page/n299 320]|publisher=Nhà xuất bản Đại học và Trung học chuyên nghiệp}}</ref> ==Xem thêm== * [[Liên minh châu Âu]] * [[Euro]] * [[Trung Đông]] ==Chú thích== {{Tham khảo}} ==Liên kết ngoài== {{wikivoyage|vi:Châu Âu}} {{wikipedia-inline}} {{wiktionary}} [[Thể loại:Châu Âu| ]] qmkcb5xhslm69kdhr6ci3kxn2dujd6f