Wikisource viwikisource https://vi.wikisource.org/wiki/Trang_Ch%C3%ADnh MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Phương tiện Đặc biệt Thảo luận Thành viên Thảo luận Thành viên Wikisource Thảo luận Wikisource Tập tin Thảo luận Tập tin MediaWiki Thảo luận MediaWiki Bản mẫu Thảo luận Bản mẫu Trợ giúp Thảo luận Trợ giúp Thể loại Thảo luận Thể loại Chủ đề Thảo luận Chủ đề Tác gia Thảo luận Tác gia Trang Thảo luận Trang Mục lục Thảo luận Mục lục Biên dịch Thảo luận Biên dịch TimedText TimedText talk Mô đun Thảo luận Mô đun Event Event talk Đề tài 106 49215 206060 141627 2026-08-25T16:17:33Z ~2026-46232-33 20539 206060 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Loại=book |wikidata_item= |Tựa đề=[[Tiền bạc, bạc tiền]] |Tập= |Tác giả=[[Tác gia:Hồ Biểu Chánh|Hồ Biểu Chánh]] |Dịch giả= |Biên tập viên= |Họa sĩ= |Trường= |Nhà xuất bản=Imprimerie de l'union |Nơi xuất bản=Sài Gòn |Năm=1926 |Từ khóa= |Nguồn=pdf |Hình=1 |Tiến triển=V |Trang=<pagelist 1="bìa" 2="-" 3=1 153="quảng cáo" 154to156="-" /> |Các tập= |Tóm tắt= |Rộng= |Css= |Header= |Footer= }} 477nhpdltx2vesugfwul3iqg8ujsr68 104 72382 206061 205867 2026-08-25T16:20:18Z ~2026-46232-33 20539 206061 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 134 —|}}</noinclude>Thanh-Kiều đã giàu rồi lại không chịu ở thế gian vui hưởng phú quí, nên lật đật thò tay tiếp lấy bức thơ. Cao-Thị nói rằng: « Đâu con đọc lớn cho má nghe thử coi tại sao mà cô tư đi tu vậy con. » Hiếu-Liêm mở bức thơ ra mà đọc như vầy: {{khối phải|dời=2em|{{nhỏ|Cholon, le 20 Décembre 192...}}}} {{Khối nghiêng|{{trái|Anh ba ôi|offset=3em}} Anh tiếp đặng bức thơ nầy thì em đã vào chùa thí phát đặng tụng kinh niệm Phật rồi. Tuy em chưa đầy 20 tuổi, song trong ba bốn năm nay em đã nếm đủ mùi đời cay đắng, em đã thấy rõ thói tục nhuốc-nhơ. Người đời nầy từ sang chí hèn ai cũng tranh tiền bạc mà thôi, chớ không kể chi nhơn nghĩa. Em tuy là phận gái, song thấy vậy bắt ngán ngầm.}} ''Anh nghĩ lại mà coi: khi nhà mình giàu có, anh muốn gả em lấy chồng chỗ chơn chánh quân-tử, cha mẹ lại chê chỗ ấy nghèo hèn, để tìm nơi chức lớn tiền nhiều mà gả; đã mấy phen thân em chẳng khác nào một món hàng hóa để giữa chợ, chẳng khác nào một miếng mồi để của sự giàu sang, may nhờ Phật trời che chở cho em, chớ không thì phận em đã trọn đời nhục-nhã. Đã vậy mà khi nhà mình suy-sụp''<noinclude></noinclude> pla3nuv8up5p323xbh7bscnyfxukzbj 104 72383 206062 205868 2026-08-25T16:21:26Z ~2026-46232-33 20539 206062 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 135 —|}}</noinclude>''người mà anh tưởng là chơn chánh quân-tử đó họ lại chê em hết của nên ngảnh mặt, không tính cưới em làm chi; nay em có tiền nhiều em nhớ lại việc xưa em càng thêm chua xót.'' {{Khối nghiêng|Nhơn tình tham-lam giả-dối như vậy, ngày nay cha mẹ khuất hết rồi, nợ trần em đã trả đủ, nên em chẳng còn tình quyến-luyến với người thế gian chút nào. Em vào cữa Phật đây là vì em chán ngán thói đời mà thôi, chớ không phải em có làm đều chi đại ác nên cần phải ăn-năn sấm hối. Anh ba ôi, em nhớ ngày trước anh có khuyên cha mẹ gả em cho kẻ phải chớ đừng ham giàu sang; em biết anh lấy lòng cao thượng mà thương em, chớ không phải thương như thiên-hạ, bỡi vậy trước khi xuất gia đầu Phật, em viết bức thơ nầy mà bái tạ ơn anh và chúc cho anh ở dương-trần được trùng trùng hạnh phước. Thôi, từ đây em quên hết thế sự, để lòng trinh bạch mà cầu trời khẩn Phật đặng nhờ kiếp sau. Nếu anh có thương em thì xin biết giùm bụng em, bao nhiêu đó cũng đủ rồi, chẳng cần phải viếng thăm, làm nhọc công anh mà lại bận lòng em mộ đạo.}} {{khối phải|dời=2em|''Ngu muội:'' {{lớn|TRẦN-THANH-KIỀU.}}}} {{khối phải|dời=8em|''Bái thơ.''}} {{nop}}<noinclude></noinclude> k5pl13ghalhi2tmf0k6r5fdrf96h6wm 104 72390 206063 205985 2026-08-25T16:26:03Z ~2026-46232-33 20539 206063 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 141 —|}}</noinclude>chớ kỳ thiệt là tôi sợ cô khinh bỉ tôi nên tôi không dám bước tới chớ. » Thanh-Kiều ngó Hiếu-Liêm rồi ngó Bá-Kỳ, sắc mặt bình tịnh lại như thường; khi Hiếu-Liêm nói vừa dứt lời thì cô nói rằng: « Từ em bước chơn vào đây thì em đã quên hết thế sự rồi, vậy xin anh ba với thầy hai thương giùm thân em, đừng có đem chuyện thế-gian mà nói với em. » Hiếu-Liêm muốn nói nữa, cô đưa tay lên cản rằng: « Chốn này là cửa Phật, xin thầy đừng nhắc những việc xưa, để cho em niệm Phật tụng kinh, đặng kiếp sau em khỏi trầm luân biển khổ như kiếp nầy nữa. » Mấy bà vãi với mấy thầy chùa thấy ba người nói chuyện với nhau thì đứng mà ngó. Bá-Kỳ với Hiếu-Liêm ái ngại, bèn dắc nhau ra mắt Huề-Thượng. Bá-Kỳ nói thiệt rằng mình là anh ruột Thanh-Kiều, vì Thanh-Kiều não-nề thế-sự, lở-dở nhơn-duyên, nên giận bỏ mà đi tu. Và cha mẹ khuất hết, mình là anh phải lo bảo hộ Thanh-Kiều, không nỡ để cô ảo não đêm ngày, nên mới đến xin phép Huề-Thượng rước cô về đặng an-ủi khuyên lơn cho cô bớt sầu bớt thảm. {{nop}}<noinclude></noinclude> 0sskjyi7en8meo5he5wp7nf03r5xtec 104 72394 206064 205989 2026-08-25T16:29:04Z ~2026-46232-33 20539 206064 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 145 —|}}</noinclude>Thanh-Kiều suy nghĩ một hồi nữa rồi nói rằng: — Em đã cạo đầu đi tu rồi, nếu em về thế-gian mà lấy chồng thì coi sao được. — Xin cô chớ ngại sự ấy. Tôi trọng cô vì tình lai-láng, vì chí cao thượng, vì nghĩa nặng-nề, chớ không phải tại dung nhan, bởi vậy dầu ngày nay cô mặt rỗ, đầu trọc, mà tôi coi cô càng quí hơn hồi xưa thập bội, vì nhờ có mặt rỗ nên mới giữ vẹn tiết trinh, nhờ có cạo đầu nên hôm nay mới hội hiệp. — Thầy đã nghèo, mà bây giờ em không còn một đồng tiền nào hết, nếu thầy kết duyên với em thì thầy phải nuôi em, cực khổ thân thầy chớ có ích gì đâu. — Cưới vợ là kết nhơn nghĩa, chớ không phải cầu lợi ích. Tôi cưới vợ là tính nuôi vợ, chớ không phải tính vợ nuôi. Ngày nay màbcô còn nói chuyện bạc tiền thì chắc là cô còn tưởng bụng tôi thấp hèn như bụng thiên-hạ vậy sao? — Em biết bụng thầy rồi. Song lời em nói đó là lời nói thiệt, chớ không phải em muốn phỉnh-phờ. Bá-Kỳ nghe nói, lấy làm lạ, nên hỏi rằng:<noinclude></noinclude> nkar1s8zbyl5bm07p0wnfm9pqjl9ral 206065 206064 2026-08-25T16:29:37Z ~2026-46232-33 20539 206065 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 145 —|}}</noinclude>Thanh-Kiều suy nghĩ một hồi nữa rồi nói rằng: — Em đã cạo đầu đi tu rồi, nếu em về thế-gian mà lấy chồng thì coi sao được. — Xin cô chớ ngại sự ấy. Tôi trọng cô vì tình lai-láng, vì chí cao thượng, vì nghĩa nặng-nề, chớ không phải tại dung nhan, bởi vậy dầu ngày nay cô mặt rỗ, đầu trọc, mà tôi coi cô càng quí hơn hồi xưa thập bội, vì nhờ có mặt rỗ nên mới giữ vẹn tiết trinh, nhờ có cạo đầu nên hôm nay mới hội hiệp. — Thầy đã nghèo, mà bây giờ em không còn một đồng tiền nào hết, nếu thầy kết duyên với em thì thầy phải nuôi em, cực khổ thân thầy chớ có ích gì đâu. — Cưới vợ là kết nhơn nghĩa, chớ không phải cầu lợi ích. Tôi cưới vợ là tính nuôi vợ, chớ không phải tính vợ nuôi. Ngày nay mà cô còn nói chuyện bạc tiền thì chắc là cô còn tưởng bụng tôi thấp hèn như bụng thiên-hạ vậy sao? — Em biết bụng thầy rồi. Song lời em nói đó là lời nói thiệt, chớ không phải em muốn phỉnh-phờ. Bá-Kỳ nghe nói, lấy làm lạ, nên hỏi rằng:<noinclude></noinclude> 3ntea7d0px0ggnqqxtt6oeemg9e3ahx 104 72397 206066 205992 2026-08-25T16:32:57Z ~2026-46232-33 20539 206066 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh||— 148 —|}}</noinclude>hỏi Hiếu-Liêm coi phải liệu thế nào cho khỏi mang tiếng phụ nghèo khó tham giàu sang, ngặt vì phận gái không lẽ đi tìm hoặc gởi thơ cho trai, nên cô phải niệm Phật vái trời phò-hộ cô cho toàn danh mà cũng toàn tiết nữa. Lúc gần tới đám hỏi cô, cô gặp Hiếu-Liêm cô có bụng mừng, tưởng là thừa dịp ấy cô phân trần hắc bạch với Hiếu-Liêm được, chẳng dè Hiếu-Liêm làm lảng bỏ đi luôn. Cô tủi phận cô, nên từ ấy cô nhứt nguyện không thèm lấy chồng, ngày nào cha mẹ khuất hết rồi thì cô đi tu, còn cha mẹ gả cho ai hễ còn một ngày nữa tới đám cưới thì có tự-tử cho toàn danh tiết. Hiếu-Liêm ngồi lóng tai mà nghe, nghe tới đó thì anh ta cảm nghĩa hết sức; mà chừng nghe tới chuyện gả cho Triệu-Cố và tính gả cho Phú-Thứ, thì Hiếu-Liêm càng kính mến Thanh-Kiều vô cùng. Cao-Thị nghe rõ tâm sự của Thanh-Kiều bà cũng cảm thương, bỡi vậy khi Thanh-Kiều nói dứt rồi, bà bước lại vịn vai Thanh-Kiều và nói rằng: « Tôi được con dâu như vầy thì quí hơn bạc triệu, tôi không cần nhan sắc, mà cũng không thèm tiền bạc chi hết. » Hiếu-Liêm với Bá-Kỳ thấy Cao-Thị yêu trọng<noinclude></noinclude> 0n887dj95ogknme5cgsftzgn2c16f3t 104 72418 206067 2026-08-26T10:34:51Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 206067 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" /></noinclude>{{khung|màu=black|biên=5px solid| {{khung|màu=black| {{g|{{x-lớn|'''NAM-PHONG TÙNG-THƯ'''}}<br>'''PHẠM QUỲNH''' ''{{hơi nhỏ|Chủ-nhiệm}}''}} {{vạch}} {{g|{{xxxx-lớn|'''VĂN-MINH LUẬN'''}}<br>{{lớn|'''PHẠM QUỲNH'''}}<br>{{sp|''biên-dịch''}}}} [[Hình:Dong Kinh An Quan Seal 4.jpg|giữa|60px]] {{g|XUẤT-BẢN TẠI<br>ĐÔNG-KINH ẤN-QUÁN<br>''Phố hàng Gai, số 80-82, Hà-nội''<br>{{lớn|'''1927'''}}}} }} }}<noinclude></noinclude> lz9x0r1fcedu7e1kjolvupzobqe9zkq 104 72419 206068 2026-08-26T10:35:14Z Lcsnes 11706 /* Không có nội dung */ 206068 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Lcsnes" /></noinclude><noinclude></noinclude> qps4lr11aox6vq92p92m1qyig36946p 104 72420 206069 2026-08-26T10:36:55Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 206069 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" /></noinclude>{{g|{{lớn|{{letter-spacing|0.3em|'''VĂN-MINH LUẬN'''}}}}}} {{vạch|6em}}<noinclude></noinclude> 486asdqf8z0tofll63ub5w0unbpdkfy 104 72421 206070 2026-08-26T10:40:09Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 206070 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" /></noinclude>{{g|{{x-lớn|'''NAM-PHONG TÙNG-THƯ'''}}<br>'''PHẠM QUỲNH''' ''{{hơi nhỏ|Chủ-nhiệm}}''}} {{vạch}} {{g|{{xxxx-lớn|'''VĂN-MINH LUẬN'''}}<br>{{lớn|'''PHẠM QUỲNH'''}}<br>{{sp|''biên-dịch''}}}} [[Hình:Dong Kinh An Quan Seal 4.jpg|giữa|60px]] {{g|XUẤT-BẢN TẠI<br>ĐÔNG-KINH ẤN-QUÁN<br>''Phố hàng Gai, số 80-82, Hà-nội''<br>{{lớn|'''1927'''}}}}<noinclude></noinclude> llrk0f71oz7f0nx7txyl3igb8vc5klh 104 72422 206071 2026-08-26T10:41:56Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 206071 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" /></noinclude>{{g|{{x-lớn|'''MỤC-LỤC'''}}}} {{vạch|5em}} {{Mục lục đầu}} {{ML h 1-c-1|canh chương=left||[[Văn minh luận/1|'''{{letter-spacing|0.2em|1. — Giải nghĩa văn-minh}}''']]|số trang=7|lệch=2}} {{Mục lục cuối}} {{khối hơi nhỏ|Loài người tiến-hóa do trình-độ thấp lên trình-độ cao, thế gọi là văn-minh. Gốc sự tiến-hóa là ở tri-thức khai-thông. Người ta càng thông-{{sic|biểu|hiểu}} các lẽ càng tích-lũy được nhiều điều tri-thức và càng ban-bố ra được rộng, thì xã-hội càng được văn-minh.}} {{Mục lục đầu}} {{ML h 1-c-1|canh chương=left||[[Văn minh luận/2|'''{{letter-spacing|0.2em|2. — Tính-cách văn-minh đời nay}}''']]|số trang=33|lệch=2}} {{Mục lục cuối}} {{khối hơi nhỏ|Văn-minh đời nay có bốn cải tính cách đặc-biệt: 1◦ có tiến-bộ về đường khoa-học; — 2◦ có tiến-bộ về nghĩa dân-chủ; — 3◦ có tiến bộ về đường kinh-tế; — 4◦ có tiến-bộ về nghĩa quốc-tế.}} {{Mục lục đầu}} {{ML h 1-c-1|canh chương=left||[[Văn minh luận/3|'''{{letter-spacing|0.2em|3. — Văn-minh học-thuật nước Pháp}}''']]|số trang=73|lệch=2}} {{Mục lục cuối}} {{khối hơi nhỏ|Đặc-tính của văn-minh học-thuật nước Pháp là cái lý-tưởng Nhân-đạo, lấy người ta và cách người ta ăn-ở trong xã-hội làm trọng. Xét về văn-chương, xét về triết-học, xét về tôn-giáo, xét về lịch sử chính-trị, đều thấy có cái đặc-tính ấy cả.}} {{vạch tùy chỉnh|w|40|str|6|w|40}}<noinclude></noinclude> e5dpo26gcg1a9kbqt94qt285ov65dc3 104 72423 206072 2026-08-26T10:46:07Z Lcsnes 11706 /* Đã hiệu đính */ 206072 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lcsnes" />{{rh|8|VĂN-MINH LUẬN|}}</noinclude>''(La civilisation est l'ensemble des opinions et des mœurs qui résultent de l'action réciproque des arts industriels, de la religion, des beaux-arts et des sciences).'' Ông {{sc|Guizot}} trong sách « Bàn về lịch-sử văn-minh Âu châu », thì phân-tách văn-minh ra từng nguyên-chất, rồi xét mỗi trình-độ xã-hội gồm được những nguyên-chất gì, và vì cớ sao chưa thể gọi được là hoàn-toàn-văn-minh, nhưng ông cũng không giải rõ nghĩa văn-minh là gì. Nay cứ lấy cái ý-nghĩa phổ-thông mà giải thì có thể nói rằng: Văn-minh là gồm những nguyên-chất đã gây thành ra xã-hội có trật-tự, và khiến cho người ta thắng-đoạt được vạn-vật, làm chủ được địa-cầu. Các nguyên-chất ấy tổ-chức thế nào mà gây dựng ra xã-hội, cùng hành động làm sao mà chinh phục được thế-giới, đây không thể xét cho tường được. Chỉ xin khái-luận về văn-minh khai-hóa thế nào và trong cuộc sinh-hoạt của một dân-tộc phần nào là phần giúp cho văn-minh được tiến-bộ, nghĩa là lấy văn-minh làm một hiện-tượng mà xét xem hiện-tượng ấy sinh-thành tiến-hóa ra làm sao vậy. Như vậy thì lịch sử văn-minh tức là lịch-sử sự tiến-hóa chung của nhân-loại, đối với lịch-sử chính-trị cũ, chỉ là lịch-sử những chính-sự của các bậc vua chúa mà thôi. Cái thuyết mới về lịch-sử văn-minh phát-minh từ<noinclude></noinclude> s940j9ujb1tjwybrx9x90az4nskc4hb