Wikisource viwikisource https://vi.wikisource.org/wiki/Trang_Ch%C3%ADnh MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Phương tiện Đặc biệt Thảo luận Thành viên Thảo luận Thành viên Wikisource Thảo luận Wikisource Tập tin Thảo luận Tập tin MediaWiki Thảo luận MediaWiki Bản mẫu Thảo luận Bản mẫu Trợ giúp Thảo luận Trợ giúp Thể loại Thảo luận Thể loại Chủ đề Thảo luận Chủ đề Tác gia Thảo luận Tác gia Trang Thảo luận Trang Mục lục Thảo luận Mục lục Biên dịch Thảo luận Biên dịch TimedText TimedText talk Mô đun Thảo luận Mô đun Sự kiện Thảo luận Sự kiện Đề tài MediaWiki:Common.css 8 71 206398 205453 2026-10-15T11:35:56Z Maintenance script 7503 Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup) 206398 css text/css @charset "utf-8"; /* CSS dùng chung cho các ngoại hình */ /********* ** Các bản mẫu chuẩn thường dùng *********/ /* {{chọn lọc}} */ #cornerbox { position: absolute; top: 0.3em; right: 0.2em; border: 1px solid #BBB; font-size: 0.8em; } /********* ** Hộp thẻ *********/ /* Cho phép căn giữa hay căn phải các thẻ dùng thuộc tính align. */ .ui-tabs .ui-tabs-nav li { display: inline-block; float: none; vertical-align: bottom; } /********* ** Trang Chính *********/ body.page-Trang_Chính #deleteconfirm, body.page-Trang_Chính #t-cite, body.page-Trang_Chính #lastmod, body.page-Trang_Chính #siteSub, body.page-Trang_Chính h1.firstHeading { display: none !important; } /* Đánh dấu đoạn (không hỗ trợ IE7) */ body.ns-104 div.pagetext > p:before { content: "\00B6"; float: left; position: relative; left: -1em; width: 0; } /********* ** Hộp thông báo chuẩn *********/ /* CHÚ Ý PHÊ CHUẨN: những mã sau hiển thị đúng, nhưng phê chuẩn W3C không chấp nhận nó */ /* -moz-* là một phần mở rộng tùy theo nhà cung cấp (CSS 2.1 4.1.2.1) */ /* column-count lấy từ gói CSS3 "CSS Multi-column Layout" */ /* Xin hãy bỏ qua các lỗi phê chuẩn tạo ra bởi hai dòng này */ .references-2column { font-size: 90%; -moz-column-count: 2; column-count: 2; } /* Tô sáng tham khảo được nhấn để dễ tìm */ ol.references > li:target, sup.reference:target, span.citation:target, cite:target { background-color: #DEF; } /* Làm cho mục tham khảo trong đầu đề bảng không bị đậm hay nghiêng */ sup.reference { font-weight: normal; font-style: normal; } /* T156351: Support for Parsoid's Cite implementation */ span[ rel="mw:referencedBy" ] { counter-reset: mw-ref-linkback 0; } span[ rel="mw:referencedBy" ]::before { content: "▲ "; } span[ rel="mw:referencedBy" ] > a::before { font-weight: bold; font-style: italic; content: counter( mw-ref-linkback, lower-vietnamese ); } a[ rel="mw:referencedBy" ]::before { content: "▲"; } /* Kiểu cách cho chú thích */ span.citation, cite { font-style: normal; word-wrap: break-word; } /* Thay đổi icon */ div.dablink { background: url("//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Disambig.svg/15px-Disambig.svg.png") center left no-repeat; background-size: 15px auto; font-style: italic; margin-left: 2em; padding-left: 20px; min-height: 12px; } #stub, #substub, #dich { background: url('//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/Baustelle.svg/32px-Baustelle.svg.png') center left no-repeat; background-size: 32px auto; padding-left: 40px; } /* Đoạn âm thanh có cách phát âm */ .audiolink a{ background: url("//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Loudspeaker.svg/12px-Loudspeaker.svg.png") center left no-repeat !important; background-size: 12px auto !important; padding-left: 16px !important; padding-right: 0 !important; } /* Viết các trang đổi hướng bằng chữ xiên ở [[Đặc biệt:Allpages]] */ .allpagesredirect { font-style: italic } /* Thay đổi màu nền cho khung Thay đổi gần đây */ #BG_wiki { background-image: url(//upload.wikimedia.org/wikisource/it/e/e1/Wikisource-logo-sfondo.png); } /* Dời các liên kết không cần khi in ra trang */ @media print { #privacy, #about, #disclaimer {display:none;} } /* Số có màu trong danh sách theo dõi */ .mw-plusminus-pos { color: #006400; } /* dark green */ .mw-plusminus-neg { color: #8B0000; } /* dark red */ /* Cuộn trái/phải các đoạn mã giữ nguyên khoảng cách */ @media screen { pre { overflow: auto; } } /* Kiểu in cổ điển, chủ yếu vì [[Từ điển Việt–Bồ–La]] */ .classic { font-family: 'Dac Lo', 'Junicode', 'Hoefler Text', 'Charis SIL', 'Gentium Plus', 'Georgia', serif; -webkit-hyphens: auto; -moz-hyphens: auto; -ms-hyphens: auto; hyphens: auto; -moz-font-feature-settings: "cswh=1, dlig=1" /* , hist=1 */; -ms-font-feature-settings: "cswh" 1, "dlig" 1 /* , "hist" 1 */; -webkit-font-feature-settings: "cswh" 1, "dlig" 1 /* , "hist" 1 */; font-variant-ligatures: discretionary-ligatures; /* font-variant-alternates: historical-forms; */ } .classic p { margin-bottom: 0; } #text .classic p { text-indent: 0; } .classic p + p, #text .classic p + p { margin-top: 0; text-indent: 1.5em; } .classic-index p + p, #text .classic-index p + p { padding-left: 1.5em; text-indent: -1.5em; } /* Chữ Hán, chữ Nôm */ .Hani { font-family: SimSun, PMingLiU, Song, Ming, MingLiu, HanaMinA, HanaMinB, "Arial Unicode MS", Code2000, sans-serif; font-size: 110%; font-style: normal; font-weight: normal; } .Hans { font-family: SimSun, FangSong, Song, Ming, MingLiu, HanaMinA, HanaMinB, "Arial Unicode MS", Code2000, sans-serif; font-size: 110%; font-style: normal; font-weight: normal; } .Hant, .Hani:lang(vi), .Hani:lang(vi-Hani) { font-family: "Nom Na Tong", "HAN NOM A", "HAN NOM B", "Han-Nom Kai", "Han-Nom Gothic", "Han-Nom Minh", "Han-Nom Ming", PMingLiU, Song, Ming, MingLiu, HanaMinA, HanaMinB, "Arial Unicode MS", Code2000, sans-serif; font-size: 110%; font-style: normal; font-weight: normal; } /* {{dòngt}} */ .dongt { color: blue; line-height: 1.5em; } i i, i em, i cite, i .italic, em i, em em, em cite, em .italic, cite i, cite em, cite cite, cite .italic, .italic i, .italic em, .italic cite, .italic .italic { font-style: normal; } /* Thống nhất chiều dài của các dấu tab trong đoạn mã. */ .mw-highlight > pre, div.mw-geshi div, div.mw-geshi div pre, span.mw-geshi, pre.source-css, pre.source-javascript, pre.source-lua { -moz-tab-size: 4; -o-tab-size: 4; tab-size: 4; } /* Sửa để thẻ <syntaxhighlight> cùng các trang .css và .js có cỡ chữ bình thường. [[Bugzilla:26204]]. Xem thêm [[Wikipedia:Typography#The monospace 'bug']] */ div.mw-geshi div, div.mw-geshi div pre, span.mw-geshi, pre.source-css, pre.source-javascript, pre.source-lua { font-family: monospace, Courier !important; } /* Chữ Hán dọc */ .vertical-lr { -webkit-writing-mode: vertical-lr; writing-mode: vertical-lr; } .vertical-rl { -webkit-writing-mode: vertical-lr; writing-mode: vertical-rl; } .vertical-lr rt, .vertical-rl rt { writing-mode: horizontal-tb; } /* Dấu ngoặc kép đúng theo ngôn ngữ */ :lang(af), :lang(ca), :lang(el), :lang(es), :lang(it) {quotes: "«" "»" "“" "”"} :lang(ar), :lang(az), :lang(be), :lang(eu), :lang(fa), :lang(hy), :lang(uk) {quotes: "«" "»" "‹" "›"} :lang(bg) {quotes: "„" "“" "’" "’"} :lang(cs), :lang(de), :lang(et), :lang(ka), :lang(is), :lang(lt), :lang(sk), :lang(sl), :lang(wen) {quotes: "„" "“" "‚" "‘"} :lang(cy), :lang(nl) {quotes: "‘" "’" "“" "”"} :lang(da) {quotes: "»" "«" "„" "“"} :lang(en), :lang(eo), :lang(ga), :lang(ia), :lang(id), :lang(ko), :lang(pt), :lang(th), :lang(tl), :lang(tr), :lang(vi) {quotes: "“" "”" "‘" "’"} :lang(fi), :lang(sv) {quotes: "”" "”" "’" "’"} :lang(fr) {quotes: "«\202F" "\202F»" "“\202F" "\202F”"} :lang(he), :lang(hr) {quotes: "„" "”" "‚" "’"} :lang(hu) {quotes: "„" "”" "»" "«"} :lang(ja), :lang(zh) {quotes: "「" "」" "『" "』"} :lang(jbo) {quotes: "lu " " li’u"} :lang(mk) {quotes: "„" "“" "’" "‘"} :lang(nb), :lang(nn), :lang(no) {quotes: "«" "»" "’" "’"} :lang(pl), :lang(ro) {quotes: "„" "”" "«" "»"} :lang(lv), :lang(ru) {quotes: "«" "»" "„" "“"} :lang(sq) {quotes: "„" "“" "‘" "’"} :lang(sr) {quotes: "„" "”" "’" "’"} /* Ẩn liên kết § cho những đề mục không bao giờ cần liên kết đến. */ .noarticletext .mw-headline-anchor, .searchresults .mw-headline-anchor { display: none; } /* Đánh số các danh sách theo bảng chữ cái quốc ngữ. */ /*@counter-style upper-vietnamese { system: alphabetic; symbols: "A" "Ă" "Â" "B" "C" "D" "Đ" "E" "Ê" "G" "H" "I" "K" "L" "M" "N" "O" "Ô" "Ơ" "P" "Q" "R" "S" "T" "U" "Ư" "V" "X" "Y"; }*/ @counter-style lower-vietnamese { system: alphabetic; symbols: "a" "ă" "â" "b" "c" "d" "đ" "e" "ê" "g" "h" "i" "k" "l" "m" "n" "o" "ô" "ơ" "p" "q" "r" "s" "t" "u" "ư" "v" "x" "y"; } /* Các danh sách được xếp lồng vào nhau */ ol ol { list-style-type: lower-alpha; } ol ol:lang(vi) { list-style-type: lower-vietnamese; } ol ol ol, ol ol:lang(vi) ol { list-style-type: lower-roman; } /* Div dựa trên kiểu "cảnh báo" của fmbox. */ div.mw-warning-with-logexcerpt, div.mw-lag-warn-high, div.mw-cascadeprotectedwarning, div#mw-protect-cascadeon, div.titleblacklist-warning, div.locked-warning { clear: both; margin: 0.2em 0; border: 1px solid #bb7070; background-color: #ffdbdb; padding: 0.25em 0.9em; box-sizing: border-box; } /* Các lớp mbox-small này phải đặt phía sau các lớp ambox/tmbox/ombox v.v khács. "html body.mediawiki" để chúng có thể ghi đè "table.ambox + table.ambox" phía trên. */ html body.mediawiki .mbox-small { /* For the "small=yes" option. */ /* @noflip */ clear: right; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ margin: 4px 0 4px 1em; box-sizing: border-box; width: 238px; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } html body.mediawiki .mbox-small-left { /* For the "small=left" option. */ /* @noflip */ margin: 4px 1em 4px 0; box-sizing: border-box; overflow: hidden; width: 238px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } /* Kiểu cho ambox nhỏ gọn*/ /* Ẩn hình */ .compact-ambox table .mbox-image, .compact-ambox table .mbox-imageright, .compact-ambox table .mbox-empty-cell { display: none; } /* Xóa biên, nền, khoảng cahcs, v.v. */ .compact-ambox table.ambox { border: none; border-collapse: collapse; background-color: transparent; margin: 0 0 0 1.6em !important; padding: 0 !important; width: auto; display: block; } body.mediawiki .compact-ambox table.mbox-small-left { font-size: 100%; width: auto; margin: 0; } /* Kiểu của khung chữ là danh sách và xóa khoảng đệm */ .compact-ambox table .mbox-text { padding: 0 !important; margin: 0 !important; } .compact-ambox table .mbox-text-span { display: list-item; line-height: 1.5em; list-style-type: square; list-style-image: url(/w/skins/MonoBook/resources/images/bullet.gif); } .skin-vector .compact-ambox table .mbox-text-span { list-style-type: disc; list-style-image: url(/w/skins/Vector/images/bullet-icon.svg); list-style-image: url(/w/skins/Vector/images/bullet-icon.png)\9; } /* Cho phép ẩn chữ trong dạng nhỏ gọn */ .compact-ambox .hide-when-compact { display: none; } /* Thẻ div dựa trên các thông báo fmbox kiểu "hệ thống". Dùng trong [[MediaWiki:Noarticletext]] và [[MediaWiki:Readonly lag]]. */ div.mw-lag-warn-normal, div.noarticletext, div.fmbox-system { clear: both; margin: 0.2em 0; border: 1px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 0.25em 0.9em; } /* CLEARFIX * //stackoverflow.com/questions/211383/which-method-of-clearfix-is-best * * some basic fixes for a well known bug dealing with floats & their containers * */ .clearFix { display: inline-block; } /* HTML Entity (decimal) &#8199; (hex) &#x2007; */ .clearFix:after { content: "&#8199;"; display: block; height: 0; clear: both; overflow: hidden; visibility: hidden; } .clearFix { display: block; } svuznhhc76utfvajr1hsrpca69h01n2 Thu ẩm 0 5706 206392 206261 2026-10-14T12:51:52Z ~2026-55033-37 20747 206392 wikitext text/x-wiki {{đầu đề | tựa đề = Thu ẩm | tác giả = Nguyễn Khuyến | năm = | dịch giả = | phần = | trước = | sau = | ghi chú = Thu ẩm (uống rượu mùa thu) là một trong chùm ba bài thơ thu nổi tiếng của [[w:Nguyễn Khuyến|Nguyễn Khuyến]] cùng với [[Thu điếu]] và [[Thu vịnh]] }} <poem> Năm gian nhà cỏ thấp le te,:))) Ngõ tối đêm sâu đóm lập lòe. Lưng giậu phất phơ màu khói nhạt, Làn ao lóng lánh bóng trăng loe. Da trời ai nhuộm mà xanh ngắt? Mắt lão không vầy cũng đỏ hoe. Rượu tiếng rằng hay, hay chả mấy. Độ năm ba chén đã say nhè. </poem> [[Thể loại:Thơ Việt Nam]] [[Thể loại:Thất ngôn bát cú Đường luật]] 7yjhu1ei6e3lozheohh03rzhq999j31 206393 206392 2026-10-14T12:52:06Z Veritas Sapientiae 15494 Đã lùi lại sửa đổi của [[Special:Contributions/~2026-55033-37|~2026-55033-37]] ([[User talk:~2026-55033-37|thảo luận]]) quay về phiên bản cuối của [[User:Ghét ăn hành|Ghét ăn hành]] 206261 wikitext text/x-wiki {{đầu đề | tựa đề = Thu ẩm | tác giả = Nguyễn Khuyến | năm = | dịch giả = | phần = | trước = | sau = | ghi chú = Thu ẩm (uống rượu mùa thu) là một trong chùm ba bài thơ thu nổi tiếng của [[w:Nguyễn Khuyến|Nguyễn Khuyến]] cùng với [[Thu điếu]] và [[Thu vịnh]] }} <poem> Năm gian nhà cỏ thấp le te, Ngõ tối đêm sâu đóm lập lòe. Lưng giậu phất phơ màu khói nhạt, Làn ao lóng lánh bóng trăng loe. Da trời ai nhuộm mà xanh ngắt? Mắt lão không vầy cũng đỏ hoe. Rượu tiếng rằng hay, hay chả mấy. Độ năm ba chén đã say nhè. </poem> [[Thể loại:Thơ Việt Nam]] [[Thể loại:Thất ngôn bát cú Đường luật]] bu7oumagvzmtl9f0upgmmfi9s8ri060 Khóc Dương Khuê 0 6684 206387 206148 2026-10-14T12:25:07Z ~2026-55107-84 20745 /* */ 206387 wikitext text/x-wiki {{đầu đề | tựa đề = Khóc Dương Khuê | tác giả = Nguyễn Khuyến | dịch giả = | năm = | phần = | trước = | sau = | ghi chú = Tác giả tự dịch bài [[Vãn đồng niên Vân Đình tiến sĩ Dương thượng thư]]. }} <poem> Bác Dương thôi đã thôi rồi, Nước mây man mác ngậm ngùi lòng ta. Nhớ từ thuở đăng khoa<ref>Đi thi đỗ</ref> ngày trước, Vẫn sớm hôm tôi bác cùng nhau; Kính yêu từ trước đến sau, Trong khi gặp gỡ khác đâu duyên trời? Cũng có lúc chơi nơi dặm khách, Tiếng suối nghe róc rách lưng đèo; Có khi {{khác|từng|tầng}} gác cheo leo, Thú vui con hát lựa chiều cầm xoang; Cũng có lúc rượu ngon cùng nhắp, Chén quỳnh tương ăm ắp bầu xuân, Có khi bàn soạn câu văn, Biết bao đông bích, điển phần<ref>Đọc sách, tra cứu</ref> trước sau, Buổi dương cửu<ref>Ý nói thời gian nan</ref> cùng nhau hoạn nạn, Phận đấu thăng<ref>Cái đấu, cái thăng, đơn vị đo lường ngày xưa. Câu này ý nói: trước cảnh đời đổi thay phải từ quan về, nhà thơ không dám tham công danh bổng lộc nữa</ref> chẳng dám tham trời; Bác già, tôi cũng già rồi, Biết thôi, thôi thế thì thôi mới là! Muốn đi lại tuổi già thêm nhác, Trước ba năm gặp bác một lần; Cầm tay hỏi hết xa gần, Mừng rằng bác {{khác|hãy|vẫn}} tinh thần chưa can, Kể tuổi tôi còn hơn tuổi bác, Tôi lại đau trước bác mấy ngày; Làm sao bác vội về ngay, {{khác|Nghe tin|Chợt nghe}}, tôi bỗng chân tay rụng rời. Ai chẳng biết chán đời là phải, {{khác|Sao vội vàng|Vội vàng sao}} đã mải lên tiên; Rượu ngon không có bạn hiền, Không mua không phải không tiền không mua. Câu thơ nghĩ đắn đo không viết, Viết đưa ai, ai biết mà đưa; Giường kia treo những hững hờ<ref>[[w:Trần Phồn|Trần Phồn]] đời Hậu Hán, dành riêng cho bạn thân một cái giường khi bạn đến thì mời ngồi, lúc bạn về thì treo lên</ref>, Đàn kia gảy cũng ngẩn ngơ tiếng đàn<ref>Câu này nhắc lại tích [[w:Bá Nha|Bá Nha]] và [[w:Chung Tử Kì|Chung Tử Kì]], hai bạn tri âm. Khi Chung Tử Kì mất thì Bá Nha đập nát cây đàn không gảy nữa</ref>. Bác chẳng ở dẫu van chẳng ở, Tôi tuy thương, lấy nhớ làm thương; Tuổi già hạt lệ như sương, Hơi đâu {{khác|chuốc|ép}} lấy hai hàng chứa gay! </poem> {{chú thích cuối trang}} [[Thể loại:Thơ Việt Nam]] [[Thể loại:Song thất lục bát]] qyjp4q4otgr2lboolb9ky0uy0pzyitd 206388 206387 2026-10-14T12:29:50Z ~2026-55107-84 20745 /* */ 206388 wikitext text/x-wiki {{đầu đề | tựa đề = Khóc Dương Khuê | tác giả = Nguyễn Khuyến | dịch giả = | năm = | phần = | trước = | sau = | ghi chú = Tác giả tự dịch bài [[Vãn đồng niên Vân Đình tiến sĩ Dương thượng thư]]. }} <poem> Bác Dương thôi đã thôi rồi, Nước mây man mác ngậm ngùi lòng ta. Nhớ từ thuở đăng khoa<ref>Đi thi đỗ</ref> ngày trước, Vẫn sớm hôm tôi bác cùng nhau; Kính yêu từ trước đến sau, Trong khi gặp gỡ khác đâu duyên trời? Cũng có lúc chơi nơi dặm khách, Tiếng suối nghe róc rách lưng đèo; Có khi {{khác|từng|tầng}} gác cheo leo, Thú vui con hát lựa chiều cầm xoang; Cũng có lúc rượu ngon cùng nhắp, Chén quỳnh tương ăm ắp bầu xuân, Có khi bàn soạn câu văn, Biết bao đông bích, điển phần<ref>Đọc sách, tra cứu</ref> trước sau, Buổi dương cửu<ref>Ý nói thời gian nan</ref> cùng nhau hoạn nạn, Phận đấu thăng<ref>Cái đấu, cái thăng, đơn vị đo lường ngày xưa. Câu này ý nói: trước cảnh đời đổi thay phải từ quan về, nhà thơ không dám tham công danh bổng lộc nữa</ref> chẳng dám tham trời; Bác già, tôi cũng già rồi, Biết thôi, thôi thế thì thôi mới là! Muốn đi lại tuổi già thêm nhác, Trước ba năm gặp bác một lần; Cầm tay hỏi hết xa gần, Mừng rằng bác {{khác|hãy|vẫn}} tinh thần chưa can, Kể tuổi tôi còn hơn tuổi bác, Tôi lại đau trước bác mấy ngày; Làm sao bác vội về ngay, {{khác|Nghe tin|Chợt nghe}}, tôi bỗng chân tay rụng rời. Ai chẳng biết chán đời là phải, {{khác|Sao vội vàng|Vội vàng sao}} đã mải lên tiên; Rượu ngon không có bạn hiền, Không mua không phải không tiền không mua. Câu thơ nghĩ đắn đo không viết, Viết đưa ai, ai biết mà đưa; Giường kia treo những hững hờ<ref>[[w:Trần Phồn|Trần Phồn]] đời Hậu Hán, dành riêng cho bạn thân một cái giường khi bạn đến thì mời ngồi, lúc bạn về thì treo lên</ref>, Đàn kia gảy cũng ngẩn ngơ tiếng đàn<ref>Câu này nhắc lại tích [[w:Bá Nha|Bá Nha]] và [[w:Chung Tử Kì|Chung Tử Kì]], hai bạn tri âm. Khi Chung Tử Kì mất thì Bá Nha đập nát cây đàn không gảy nữa</ref>. Bác chẳng ở dẫu van chẳng ở, Tôi tuy thương, lấy nhớ làm thương; Tuổi già hạt lệ như sương, Hơi đâu {{khác|chuốc|ép}} lấy hai hàng chứa gay! </poem> {{chú thích cuối trang}} [[Thể loại:Thơ Vịt Lam]] [[Thể loại:2678]] f9j4cwd09g7vzmh2zqd1htjdtqirisg 206389 206388 2026-10-14T12:32:15Z ~2026-55107-84 20745 /* */ 206389 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 Gió lạnh đầu mùa 0 7700 206394 206248 2026-10-14T13:27:12Z ~2026-55209-65 20750 206394 wikitext text/x-wiki {{Chất lượng vk|50%}}{{đầu đề | tựa đề = Gió lạnh đầu mùa | tác giả = Thạch Lam | năm = 1937 | dịch giả = | phần = | trước = | sau = | ấn bản = có | ghi chú = }} {{văn| Buổi sáng hôm nay, mùa đông đột nhiên đến, không báo trước. Vừa mới ngày hôm qua trời hãy còn nắng ấm và hanh, cái nắng về cuối tháng mười làm nứt nẻ đất ruộng, và làm giòn khô những chiếc lá rơi. Sơn và chị chơi cỏ gà ở ngoài cánh đồng còn thấy nóng bức, chảy mồ hôi. Thế mà qua một đêm mưa rào, trời bỗng đổi ra gió bấc, rồi cái lạnh ở đâu đến làm cho người ta tưởng đang ở giữa mùa đông rét mướt. Sơn tung chăn tỉnh dậy, nhưng không bước xuống giường ngay như mọi khi, còn ngồi thu tay vào trong bọc, bên cạnh đứa em bé vẫn nắm tay ngủ kỹ. Chị Sơn và mẹ Sơn đã trở dậy, đang ngồi quạt hỏa lò để pha nước chè uống. Sơn nhìn thấy mọi người đã mặc áo rét cả rồi. Nhìn ra ngoài sân, Sơn thấy đất khô trắng, luôn luôn cơn gió vi vu làm bốc lên những màn bụi nhỏ, thổi lăn những cái lá khô lạo xạo. Trời không u ám, toàn một màu trắng đục. Những cây lan trông chậu, lá rung động và hình như sắt lại vì rét. Sơn cũng thấy lạnh, vội vơ lấy cái chăn trùm lên đầu rồi cất tiếng gọi chị. Mẹ Sơn nghe thấy, đặt chén nước chè xuống, bảo chị Lan: - Con vào buồng lấy thúng áo ra mẹ mặc cho em, đi. Rồi quay lại bảo Sơn: - Con sang đây mà ngồi cho ấm. Bước khéo để cho em bé ngủ. Sơn kéo chăn lên đắp cho em, ngồi xếp bằng bên khay nước. Mẹ Sơn rót cho một chén, Sơn cầm lấy chén chè nóng ấp vào mặt, vào má cho ấm, rồi để mặt vào miệng chén cho hơi bốc lên. Bà Sơn thường vẫn bảo làm thế cho tỉnh mắt. Người vú già xù xù cái áo bông cánh rách, xách siêu nước từ dưới nhà lên, vừa xuýt xoa vừa nói: - Rét quá! Múc nước cóng cả tay. Vú giơ tay hơ trên hỏa lò. Mẹ Sơn hỏi: - Năm nay rét sớm hơn mọi năm vú nhỉ? Người vú già ra vẻ nhớ lại, đáp: - Cũng chả bằng cái năm mợ đi cân gạo bên Sông. Gớm, mới rét làm sao! Sáng tôi dậy, bà sai đi chợ, cứ run lên cầm cập. Sơn cũng nhớ cái rét năm ấy rõ rệt lắm, như mới đây thôi. Buổi sớm hôm ấy, mẹ Sơn cũng ngồi uống nước chè như sáng hôm nay và cũng lấy áo rét ra mặc. Chị Lan từ trong buồng đi ra, khệ nệ ôm cái thúng quần áo đặt lên đầu phản. Mẹ Sơn đặt cái vỉ buồm lục đống quần áo rét. Sơn nhận ra cũng những cái áo Sơn đã mặc năm ngoái, năm kia: một cái áo vệ sinh màu nâu sẫm với một cái áo dạ khâu chỉ đỏ. Sơn cầm giơ những cái áo lên, thấy mát lạnh cả tay. Từ bộ quần áo thoảng ra hơi mốc của vải gấp lâu trong hòm, làm Sơn nhớ lại những buổi đầu mùa rét từ bao giờ, lâu lắm, ngày Sơn còn nhỏ. Mẹ Sơn giơ lên một cái áo bông cánh đã cũ nhưng còn lành lặn, nói: - Đây là áo của cô Duyên đây. Duyên là đứa em gái bé của Sơn, chết từ năm lên bốn tuổi. Mẹ Sơn nhắc đến làm Sơn nhớ em, cảm động và thương em quá. Vú già là người đã nuôi Duyên từ lúc mới đẻ, với lấy cái áo lật đi lật lại ngắm nghía,tay mân mê các đường chỉ: - Giá bây giờ em nó có còn cũng chả mặc được. Mẹ Sơn yên lặng không nói gì. Nhưng đến lúc nói với Sơn lại để mặc áo, Sơn thấy mẹ hơi rơm rớm nước mắt. Sơn đã mặc xong áo ấm áp: cả cái áo dạ chỉ đỏ lẫn áo vệ sinh, ngoài lại mặc phủ cái áo vải thâm dài. Sơn đứng trên giường trước mặt mẹ, đã quay đi quay lại ba, bốn lần để mẹ Sơn ngắm áo. Sau cùng, mẹ Sơn vuốt các tà áo cho phẳng phiu, rồi đẩy Sơn ra, bảo: - Thôi, con đi chơi. Sơn xúng xính rủ chị ra chợ chơi. Nhà Sơn ở quay lưng vào chợ, cạnh một dãy nhà lá của những người nghèo khổ mà Sơn quen biết cả vì họ vẫn vào vay mượn ở nhà Sơn. Sơn biết lũ trẻ con các gia đình ấy chắc bây giờ đương đợi mình ở cuối chợ để đánh khăng, đánh đáo. Không phải ngày phiên, nên chợ vắng không. Mấy cái quán chơ vơ lộng gió, rác bẩn rải rác lẫn với lá rụng của cây đề. Gió thổi mạnh làm Sơn thấy lạnh, và cay mắt. Nhưng chân trời trong hơn mọi hôm, những làng ở xa Sơn thấy rõ như ở gần. Mặt đất răn lại, và nức nẻ những đường nho nhỏ, kêu vang lên lanh tanh dưới nhịp guốc của hai chị em. Đến cuối chợ đã thấy lũ trẻ đang quây quần chơi nghịch. Chúng nó thấy chị em Sơn đến đều lộ vẻ vui mừng, nhưng chúng vẫn đứng xa, không dám vồ vập. Chúng như biết cái phận nghèo hèn của chúng vậy, tuy Sơn và chị vẫn thân mật chơi đùa với, chứ không kiêu kỳ và khinh khỉnh như các em họ của Sơn. Thằng Cúc, con Xuân, con Tý, con Túc sán gần giương đôi mắt ngắm bộ quần áo mới của Sơn. Sơn nhận thấy chúng ăn mặc không khác ngày thường, vẫn những bộ quần áo nâu bạc đã rách vá nhiều chỗ. Nhưng hôm nay, môi chúng nó tím lại, và qua những chỗ áo rách, da thịt thâm đi. Mỗi cơn gió đến, chúng lại run lên, hàm răng đập vào nhau. Thằng Xuân đến mó vào chiếc áo của Sơn, nó chưa thấy cái áo như thế bao giờ. Sơn lật vạt áo thâm, chìa áo vệ sinh và áo dạ cho cả bọn xem. Một đứa tắc lưỡi, nói: - Cái áo này mặc thì nóng lắm. Chắc mua phải đến một đồng bạc chứ không ít, chúng mày nhỉ. Đứa khác nói: - Ngày trước thầy tao cũng có một cái áo như thế, về sau bán cho ông lý mất. Con Túc ngây ngô giương đôi mắt lên hỏi Sơn: - Cái này cậu mua tận Hà Nội phải không? Sơn ưỡn ngực đáp: - Ở Hà Nội, chứ ở đây làm gì có. Mẹ tôi còn hẹn mua cho tôi một cái áo len nhiều tiền hơn nữa kia. Chị Lan bỗng giơ tay vẫy một con bé, từ nãy vẫn đứng dựa vào cột quán, gọi: - Sao không lại đây, Hiên? Lại đây chơi với tôi. Hiên là đứa con gái bên hàng xóm, bạn với Lan và Duyên. Sơn thấy chị gọi nó không lại, bước gần đến trông thấy con bé co ro đứng bên cột quán, chỉ mặc có manh áo rách tả tơi, hở cả lưng và tay. Chị Lan cũng đến hỏi: - Sao áo của mày rách thế, Hiên? Áo lành đâu không mặc? Con bé bịu xịu nói: - Hết áo rồi, chỉ còn cái này. - Sao không bảo u mày may cho? Sơn bây giờ mới chợt nhớ ra là mẹ cái Hiên rất nghèo, chỉ có nghề đi mò cua bắt ốc thì còn lấy đâu ra tiền mà sắm áo cho con nữa. Sơn thấy động lòng thương, cũng như ban sáng Sơn đã nhớ thương đến em Duyên ngày trước vẫn cùng nói với Hiên đùa nghịch ở vườn nhà. Một ý nghĩ tốt bỗng thoáng qua trong trí, Sơn lại gần chị thì thầm: - Hay là chúng ta đem cho nó cái áo bông cũ, chị ạ. - Ừ, phải đấy. Để chị về lấy. Với lòng ngây thơ của tuổi trẻ, chị Lan hăm hở chạy về nhà lấy áo. Sơn đứng lặng yên đợi, trong lòng tự nhiên thấy ấm áp vui vui. Nhưng cái vui của Sơn không được bao lâu. Bữa cơm về tới nhà, Sơn không thấy mẹ đâu cả, hỏi vú già: - Mợ tôi đi đâu hở vú? - Chị Lan và cậu cứ ăn cơm trước đi. Mợ còn đi ăn giỗ đến trưa mới về. Rồi vú già nhìn rõ vào mặt Sơn, hỏi: - Có phải cậu đem cho con Hiên cái áo bông cũ phải không? Sơn ngạc nhiên đáp: - Phải. Nhưng sao vú biết? - Con Sinh nó nói với tôi đấy (Sinh là đứa em họ của Sơn, vẫn hay nói hỗn với vú già, nên vú ấy ghét) Nó lại còn bảo hễ mợ về nó sẽ sang mách với mợ cho cậu phải đòn. Sơn lo quá, sắp ăn, bỏ đũa đứng dậy, van: - Thế bây giờ làm thế nào, hở vú? Mợ tôi biết thì chết. - Ai bảo cậu dại dột đem cho áo nó? Bây giờ cậu sang bảo cái Hiên trả lại thì không việc gì. Sơn vội vàng ra chợ tìm cái Hiên nhưng không thấy con bé ở đó. Đến nhà cũng không thấy ai, mẹ nó cũng không có nhà. Hai chị em lo sợ, đi ra cánh đồng tìm cũng không gặp. Gần đến buổi chiều, Sơn và chị chưa đòi được áo. Lan trách em: - Sao em lại nghĩ đem cho nó cái áo ấy, có phải bây giờ mẹ mắng chết không. - Ai bảo chị về lấy? Nếu chị không về lấy thì em biết đâu. Chị Lan đấu dịu: - Thôi, bây giờ phải về nhà vậy chứ biết làm thế nào. - Nhưng mà em sợ lắm. Chị Lan thở dài, nắm chặt lấy tay em, an ủi: - Đằng nào cũng phải về cơ mà. May ra có lẽ mẹ không mắng đâu. Hai chị em lo lắng dắt nhau lẻn về nhà. Đến cửa, Sơn nghe thấy tiếng mẹ nói ở trong với tiếng một người đàn bà khác nữa, nghe quen quen. Lan dắt tay Sơn khép nép bước vào, hai chị em ngạc nhiên đứng sững ra khi thấy mẹ con Hiên đang ngồi ở cái ghế con trên đất trước mặt mẹ, tay cầm cái áo bông cũ. Thấy hai con về, mẹ Sơn ngửng lên nhìn rồi nghiêm nghị bảo: - Kìa, hai cô cậu đã về kia. Thế áo bông của tôi đâu mà tự tiện đem cho đấy? Sơn sợ hãi, cúi đầu lặng im, nép vào sau lưng chị. Bác Hiên vừa cười vừa nói: - Tôi về thấy cháu nó mặc cái áo bông tôi hỏi ngay. Nó bảo của cậu Sơn cho nó. Tôi biết cậu ở đây đùa, nên tôi phải vội vàng đem lại đây trả mợ. Thôi, bây giờ, xin phép mợ tôi về. Mẹ Sơn hỏi: - Con Hiên không có cái áo à? - Bẩm nhà cháu độ này khổ lắm, Chẳng để dành được đồng nào may áo cho con cả. Thành thử vẫn cái áo từ năm ngoái nó mặc mãi. Mẹ Sơn với cái âu đồng, lấy tiền đưa cho bác Hiên: - Đây, tôi cho mượn năm hào cầm về mà may áo cho con. Khi bác Hiên bước ra khỏi cửa, mẹ Sơn vẫy hai con lại gần, rồi âu yếm ôm vào lòng mà bảo : - Hai con tôi quý quá, dám tự do lấy áo đem cho người ta không sợ mẹ mắng ư? }} {{PVCC-Việt Nam}} [[Thể loại:Truyện ngắn]] [[Thể loại:Văn học Việt Nam]] ox06aeju83ygae6wdawd2rwth5mxrvy 206395 206394 2026-10-14T13:37:02Z ~2026-55209-65 20750 206395 wikitext text/x-wiki {'''{Chất lượng vk|50%}}{{đầu đề | tựa đề = Gió lạnh đầu mùa | tác giả = Thạch Lam | năm = 1937 | dịch giả = | phần = | trước = | sau = | ấn bản = có | ghi chú = }} {{văn| Buổi sáng hôm nay, mùa đông đột nhiên đến, không báo trước. Vừa mới ngày hôm qua trời hãy còn nắng ấm và hanh, cái nắng về cuối tháng mười làm nứt nẻ đồng ruộng, và làm giòn khô những chiếc lá rơi. Sơn và chị chơi cỏ gà ở ngoài cánh đồng còn thấy nóng bức, chảy mồ hôi. Thế mà qua một đêm mưa rào, trời bỗng đổi ra gió bấc, rồi cái lạnh ở đâu đến làm cho người ta tưởng đang ở giữa mùa đông rét mướt. Sơn tung chăn tỉnh dậy, nhưng không bước xuống giường ngay như mọi khi, còn ngồi thu tay vào trong bọc, bên cạnh đứa em bé vẫn nắm tay ngủ kỹ. Chị Sơn và mẹ Sơn đã trở dậy, đang ngồi quạt hỏa lò để pha nước chè uống. Sơn nhìn thấy mọi người đã mặc áo rét cả rồi. Nhìn ra ngoài sân, Sơn thấy đất khô trắng, luôn luôn cơn gió vi vu làm bốc lên những màn bụi nhỏ, thổi lăn những cái lá khô lạo xạo. Trời không u ám, toàn một màu trắng đục. Những cây lan trông chậu, lá rung động và hình như sắt lại vì rét. Sơn cũng thấy lạnh, vội vơ lấy cái chăn trùm lên đầu rồi cất tiếng gọi chị. Mẹ Sơn nghe thấy, đặt chén nước chè xuống, bảo chị Lan: - Con vào buồng lấy thúng áo ra mẹ mặc cho em, đi. Rồi quay lại bảo Sơn: - Con sang đây mà ngồi cho ấm. Bước khéo để cho em bé ngủ. Sơn kéo chăn lên đắp cho em, ngồi xếp bằng bên khay nước. Mẹ Sơn rót cho một chén, Sơn cầm lấy chén chè nóng ấp vào mặt, vào má cho ấm, rồi để mặt vào miệng chén cho hơi bốc lên. Bà Sơn thường vẫn bảo làm thế cho tỉnh mắt. Người vú già xù xù cái áo bông cánh rách, xách siêu nước từ dưới nhà lên, vừa xuýt xoa vừa nói: - Rét quá! Múc nước cóng cả tay. Vú giơ tay hơ trên hỏa lò. Mẹ Sơn hỏi: - Năm nay rét sớm hơn mọi năm vú nhỉ? Người vú già ra vẻ nhớ lại, đáp: - Cũng chả bằng cái năm mợ đi cân gạo bên Sông. Gớm, mới rét làm sao! Sáng tôi dậy, bà sai đi chợ, cứ run lên cầm cập. Sơn cũng nhớ cái rét năm ấy rõ rệt lắm, như mới đây thôi. Buổi sớm hôm ấy, mẹ Sơn cũng ngồi uống nước chè như sáng hôm nay và cũng lấy áo rét ra mặc. Chị Lan từ trong buồng đi ra, khệ nệ ôm cái thúng quần áo đặt lên đầu phản. Mẹ Sơn đặt cái vỉ buồm lục đống quần áo rét. Sơn nhận ra cũng những cái áo Sơn đã mặc năm ngoái, năm kia: một cái áo vệ sinh màu nâu sẫm với một cái áo dạ khâu chỉ đỏ. Sơn cầm giơ những cái áo lên, thấy mát lạnh cả tay. Từ bộ quần áo thoảng ra hơi mốc của vải gấp lâu trong hòm, làm Sơn nhớ lại những buổi đầu mùa rét từ bao giờ, lâu lắm, ngày Sơn còn nhỏ. Mẹ Sơn giơ lên một cái áo bông cánh đã cũ nhưng còn lành lặn, nói: - Đây là áo của cô Duyên đây. Duyên là đứa em gái bé của Sơn, chết từ năm lên bốn tuổi. Mẹ Sơn nhắc đến làm Sơn nhớ em, cảm động và thương em quá. Vú già là người đã nuôi Duyên từ lúc mới đẻ, với lấy cái áo lật đi lật lại ngắm nghía,tay mân mê các đường chỉ: - Giá bây giờ em nó có còn cũng chả mặc được. Mẹ Sơn yên lặng không nói gì. Nhưng đến lúc nói với Sơn lại để mặc áo, Sơn thấy mẹ hơi rơm rớm nước mắt. Sơn đã mặc xong áo ấm áp: cả cái áo dạ chỉ đỏ lẫn áo vệ sinh, ngoài lại mặc phủ cái áo vải thâm dài. Sơn đứng trên giường trước mặt mẹ, đã quay đi quay lại ba, bốn lần để mẹ Sơn ngắm áo. Sau cùng, mẹ Sơn vuốt các tà áo cho phẳng phiu, rồi đẩy Sơn ra, bảo: - Thôi, con đi chơi. Sơn xúng xính rủ chị ra chợ chơi. Nhà Sơn ở quay lưng vào chợ, cạnh một dãy nhà lá của những người nghèo khổ mà Sơn quen biết cả vì họ vẫn vào vay mượn ở nhà Sơn. Sơn biết lũ trẻ con các gia đình ấy chắc bây giờ đương đợi mình ở cuối chợ để đánh khăng, đánh đáo. Không phải ngày phiên, nên chợ vắng không. Mấy cái quán chơ vơ lộng gió, rác bẩn rải rác lẫn với lá rụng của cây đề. Gió thổi mạnh làm Sơn thấy lạnh, và cay mắt. Nhưng chân trời trong hơn mọi hôm, những làng ở xa Sơn thấy rõ như ở gần. Mặt đất răn lại, và nức nẻ những đường nho nhỏ, kêu vang lên lanh tanh dưới nhịp guốc của hai chị em. Đến cuối chợ đã thấy lũ trẻ đang quây quần chơi nghịch. Chúng nó thấy chị em Sơn đến đều lộ vẻ vui mừng, nhưng chúng vẫn đứng xa, không dám vồ vập. Chúng như biết cái phận nghèo hèn của chúng vậy, tuy Sơn và chị vẫn thân mật chơi đùa với, chứ không kiêu kỳ và khinh khỉnh như các em họ của Sơn. Thằng Cúc, con Xuân, con Tý, con Túc sán gần giương đôi mắt ngắm bộ quần áo mới của Sơn. Sơn nhận thấy chúng ăn mặc không khác ngày thường, vẫn những bộ quần áo nâu bạc đã rách vá nhiều chỗ. Nhưng hôm nay, môi chúng nó tím lại, và qua những chỗ áo rách, da thịt thâm đi. Mỗi cơn gió đến, chúng lại run lên, hàm răng đập vào nhau. Thằng Xuân đến mó vào chiếc áo của Sơn, nó chưa thấy cái áo như thế bao giờ. Sơn lật vạt áo thâm, chìa áo vệ sinh và áo dạ cho cả bọn xem. Một đứa tắc lưỡi, nói: - Cái áo này mặc thì nóng lắm. Chắc mua phải đến một đồng bạc chứ không ít, chúng mày nhỉ. Đứa khác nói: - Ngày trước thầy tao cũng có một cái áo như thế, về sau bán cho ông lý mất. Con Túc ngây ngô giương đôi mắt lên hỏi Sơn: - Cái này cậu mua tận Hà Nội phải không? Sơn ưỡn ngực đáp: - Ở Hà Nội, chứ ở đây làm gì có. Mẹ tôi còn hẹn mua cho tôi một cái áo len nhiều tiền hơn nữa kia. Chị Lan bỗng giơ tay vẫy một con bé, từ nãy vẫn đứng dựa vào cột quán, gọi: - Sao không lại đây, Hiên? Lại đây chơi với tôi. Hiên là đứa con gái bên hàng xóm, bạn với Lan và Duyên. Sơn thấy chị gọi nó không lại, bước gần đến trông thấy con bé co ro đứng bên cột quán, chỉ mặc có manh áo rách tả tơi, hở cả lưng và tay. Chị Lan cũng đến hỏi: - Sao áo của mày rách thế, Hiên? Áo lành đâu không mặc? Con bé bịu xịu nói: - Hết áo rồi, chỉ còn cái này. - Sao không bảo u mày may cho? Sơn bây giờ mới chợt nhớ ra là mẹ cái Hiên rất nghèo, chỉ có nghề đi mò cua bắt ốc thì còn lấy đâu ra tiền mà sắm áo cho con nữa. Sơn thấy động lòng thương, cũng như ban sáng Sơn đã nhớ thương đến em Duyên ngày trước vẫn cùng nói với Hiên đùa nghịch ở vườn nhà. Một ý nghĩ tốt bỗng thoáng qua trong trí, Sơn lại gần chị thì thầm: - Hay là chúng ta đem cho nó cái áo bông cũ, chị ạ. - Ừ, phải đấy. Để chị về lấy. Với lòng ngây thơ của tuổi trẻ, chị Lan hăm hở chạy về nhà lấy áo. Sơn đứng lặng yên đợi, trong lòng tự nhiên thấy ấm áp vui vui. Nhưng cái vui của Sơn không được bao lâu. Bữa cơm về tới nhà, Sơn không thấy mẹ đâu cả, hỏi vú già: - Mợ tôi đi đâu hở vú? - Chị Lan và cậu cứ ăn cơm trước đi. Mợ còn đi ăn giỗ đến trưa mới về. Rồi vú già nhìn rõ vào mặt Sơn, hỏi: - Có phải cậu đem cho con Hiên cái áo bông cũ phải không? Sơn ngạc nhiên đáp: - Phải. Nhưng sao vú biết? - Con Sinh nó nói với tôi đấy (Sinh là đứa em họ của Sơn, vẫn hay nói hỗn với vú già, nên vú ấy ghét) Nó lại còn bảo hễ mợ về nó sẽ sang mách với mợ cho cậu phải đòn. Sơn lo quá, sắp ăn, bỏ đũa đứng dậy, van: - Thế bây giờ làm thế nào, hở vú? Mợ tôi biết thì chết. - Ai bảo cậu dại dột đem cho áo nó? Bây giờ cậu sang bảo cái Hiên trả lại thì không việc gì. Sơn vội vàng ra chợ tìm cái Hiên nhưng không thấy con bé ở đó. Đến nhà cũng không thấy ai, mẹ nó cũng không có nhà. Hai chị em lo sợ, đi ra cánh đồng tìm cũng không gặp. Gần đến buổi chiều, Sơn và chị chưa đòi được áo. Lan trách em: - Sao em lại nghĩ đem cho nó cái áo ấy, có phải bây giờ mẹ mắng chết không. - Ai bảo chị về lấy? Nếu chị không về lấy thì em biết đâu. Chị Lan đấu dịu: - Thôi, bây giờ phải về nhà vậy chứ biết làm thế nào. - Nhưng mà em sợ lắm. Chị Lan thở dài, nắm chặt lấy tay em, an ủi: - Đằng nào cũng phải về cơ mà. May ra có lẽ mẹ không mắng đâu. Hai chị em lo lắng dắt nhau lẻn về nhà. Đến cửa, Sơn nghe thấy tiếng mẹ nói ở trong với tiếng một người đàn bà khác nữa, nghe quen quen. Lan dắt tay Sơn khép nép bước vào, hai chị em ngạc nhiên đứng sững ra khi thấy mẹ con Hiên đang ngồi ở cái ghế con trên đất trước mặt mẹ, tay cầm cái áo bông cũ. Thấy hai con về, mẹ Sơn ngửng lên nhìn rồi nghiêm nghị bảo: - Kìa, hai cô cậu đã về kia. Thế áo bông của tôi đâu mà tự tiện đem cho đấy? Sơn sợ hãi, cúi đầu lặng im, nép vào sau lưng chị. Bác Hiên vừa cười vừa nói: - Tôi về thấy cháu nó mặc cái áo bông tôi hỏi ngay. Nó bảo của cậu Sơn cho nó. Tôi biết cậu ở đây đùa, nên tôi phải vội vàng đem lại đây trả mợ. Thôi, bây giờ, xin phép mợ tôi về. Mẹ Sơn hỏi: - Con Hiên không có cái áo à? - Bẩm nhà cháu độ này khổ lắm, Chẳng để dành được đồng nào may áo cho con cả. Thành thử vẫn cái áo từ năm ngoái nó mặc mãi. Mẹ Sơn với cái âu đồng, lấy tiền đưa cho bác Hiên: - Đây, tôi cho mượn năm hào cầm về mà may áo cho con. Khi bác Hiên bước ra khỏi cửa, mẹ Sơn vẫy hai con lại gần, rồi âu yếm ôm vào lòng mà bảo : - Hai con tôi quý quá, dám tự do lấy áo đem cho người ta không sợ mẹ mắng ư? }} {{PVCC-Việt Nam}} [[Thể loại:Truyện ngắn]] [[Thể loại:Văn học Việt Nam]]'''''Chữ xiên'' fthn9xcjrgj7t4pldr54hhm0eqz5cqk 206396 206395 2026-10-14T13:37:21Z Veritas Sapientiae 15494 Reverted edits by [[Special:Contribs/~2026-55209-65|~2026-55209-65]] ([[User talk:~2026-55209-65|talk]]) to last version by ~2026-52617-60: test edits, please use the sandbox 206248 wikitext text/x-wiki {{Chất lượng vk|50%}}{{đầu đề | tựa đề = Gió lạnh đầu mùa | tác giả = Thạch Lam | năm = 1937 | dịch giả = | phần = | trước = | sau = | ấn bản = có | ghi chú = }} {{văn| Buổi sáng hôm nay, mùa đông đột nhiên đến, không báo trước. Vừa mới ngày hôm qua giời hãy còn nắng ấm và hanh, cái nắng về cuối tháng mười làm nứt nẻ đất ruộng, và làm giòn khô những chiếc lá rơi. Sơn và chị chơi cỏ gà ở ngoài cánh đồng còn thấy nóng bức, chảy mồ hôi. Thế mà qua một đêm mưa rào, trời bỗng đổi ra gió bấc, rồi cái lạnh ở đâu đến làm cho người ta tưởng đang ở giữa mùa đông rét mướt. Sơn tung chăn tỉnh dậy, nhưng không bước xuống giường ngay như mọi khi, còn ngồi thu tay vào trong bọc, bên cạnh đứa em bé vẫn nắm tay ngủ kỹ. Chị Sơn và mẹ Sơn đã trở dậy, đang ngồi quạt hỏa lò để pha nước chè uống. Sơn nhìn thấy mọi người đã mặc áo rét cả rồi. Nhìn ra ngoài sân, Sơn thấy đất khô trắng, luôn luôn cơn gió vi vu làm bốc lên những màn bụi nhỏ, thổi lăn những cái lá khô lạo xạo. Trời không u ám, toàn một màu trắng đục. Những cây lan trông chậu, lá rung động và hình như sắt lại vì rét. Sơn cũng thấy lạnh, vội vơ lấy cái chăn trùm lên đầu rồi cất tiếng gọi chị. Mẹ Sơn nghe thấy, đặt chén nước chè xuống, bảo chị Lan: - Con vào buồng lấy thúng áo ra mẹ mặc cho em, đi. Rồi quay lại bảo Sơn: - Con sang đây mà ngồi cho ấm. Bước khéo để cho em bé ngủ. Sơn kéo chăn lên đắp cho em, ngồi xếp bằng bên khay nước. Mẹ Sơn rót cho một chén, Sơn cầm lấy chén chè nóng ấp vào mặt, vào má cho ấm, rồi để mặt vào miệng chén cho hơi bốc lên. Bà Sơn thường vẫn bảo làm thế cho tỉnh mắt. Người vú già xù xù cái áo bông cánh rách, xách siêu nước từ dưới nhà lên, vừa xuýt xoa vừa nói: - Rét quá! Múc nước cóng cả tay. Vú giơ tay hơ trên hỏa lò. Mẹ Sơn hỏi: - Năm nay rét sớm hơn mọi năm vú nhỉ? Người vú già ra vẻ nhớ lại, đáp: - Cũng chả bằng cái năm mợ đi cân gạo bên Sông. Gớm, mới rét làm sao! Sáng tôi dậy, bà sai đi chợ, cứ run lên cầm cập. Sơn cũng nhớ cái rét năm ấy rõ rệt lắm, như mới đây thôi. Buổi sớm hôm ấy, mẹ Sơn cũng ngồi uống nước chè như sáng hôm nay và cũng lấy áo rét ra mặc. Chị Lan từ trong buồng đi ra, khệ nệ ôm cái thúng quần áo đặt lên đầu phản. Mẹ Sơn đặt cái vỉ buồm lục đống quần áo rét. Sơn nhận ra cũng những cái áo Sơn đã mặc năm ngoái, năm kia: một cái áo vệ sinh màu nâu sẫm với một cái áo dạ khâu chỉ đỏ. Sơn cầm giơ những cái áo lên, thấy mát lạnh cả tay. Từ bộ quần áo thoảng ra hơi mốc của vải gấp lâu trong hòm, làm Sơn nhớ lại những buổi đầu mùa rét từ bao giờ, lâu lắm, ngày Sơn còn nhỏ. Mẹ Sơn giơ lên một cái áo bông cánh đã cũ nhưng còn lành lặn, nói: - Đây là áo của cô Duyên đây. Duyên là đứa em gái bé của Sơn, chết từ năm lên bốn tuổi. Mẹ Sơn nhắc đến làm Sơn nhớ em, cảm động và thương em quá. Vú già là người đã nuôi Duyên từ lúc mới đẻ, với lấy cái áo lật đi lật lại ngắm nghía,tay mân mê các đường chỉ: - Giá bây giờ em nó có còn cũng chả mặc được. Mẹ Sơn yên lặng không nói gì. Nhưng đến lúc nói với Sơn lại để mặc áo, Sơn thấy mẹ hơi rơm rớm nước mắt. Sơn đã mặc xong áo ấm áp: cả cái áo dạ chỉ đỏ lẫn áo vệ sinh, ngoài lại mặc phủ cái áo vải thâm dài. Sơn đứng trên giường trước mặt mẹ, đã quay đi quay lại ba, bốn lần để mẹ Sơn ngắm áo. Sau cùng, mẹ Sơn vuốt các tà áo cho phẳng phiu, rồi đẩy Sơn ra, bảo: - Thôi, con đi chơi. Sơn xúng xính rủ chị ra chợ chơi. Nhà Sơn ở quay lưng vào chợ, cạnh một dãy nhà lá của những người nghèo khổ mà Sơn quen biết cả vì họ vẫn vào vay mượn ở nhà Sơn. Sơn biết lũ trẻ con các gia đình ấy chắc bây giờ đương đợi mình ở cuối chợ để đánh khăng, đánh đáo. Không phải ngày phiên, nên chợ vắng không. Mấy cái quán chơ vơ lộng gió, rác bẩn rải rác lẫn với lá rụng của cây đề. Gió thổi mạnh làm Sơn thấy lạnh, và cay mắt. Nhưng chân trời trong hơn mọi hôm, những làng ở xa Sơn thấy rõ như ở gần. Mặt đất răn lại, và nức nẻ những đường nho nhỏ, kêu vang lên lanh tanh dưới nhịp guốc của hai chị em. Đến cuối chợ đã thấy lũ trẻ đang quây quần chơi nghịch. Chúng nó thấy chị em Sơn đến đều lộ vẻ vui mừng, nhưng chúng vẫn đứng xa, không dám vồ vập. Chúng như biết cái phận nghèo hèn của chúng vậy, tuy Sơn và chị vẫn thân mật chơi đùa với, chứ không kiêu kỳ và khinh khỉnh như các em họ của Sơn. Thằng Cúc, con Xuân, con Tý, con Túc sán gần giương đôi mắt ngắm bộ quần áo mới của Sơn. Sơn nhận thấy chúng ăn mặc không khác ngày thường, vẫn những bộ quần áo nâu bạc đã rách vá nhiều chỗ. Nhưng hôm nay, môi chúng nó tím lại, và qua những chỗ áo rách, da thịt thâm đi. Mỗi cơn gió đến, chúng lại run lên, hàm răng đập vào nhau. Thằng Xuân đến mó vào chiếc áo của Sơn, nó chưa thấy cái áo như thế bao giờ. Sơn lật vạt áo thâm, chìa áo vệ sinh và áo dạ cho cả bọn xem. Một đứa tắc lưỡi, nói: - Cái áo này mặc thì nóng lắm. Chắc mua phải đến một đồng bạc chứ không ít, chúng mày nhỉ. Đứa khác nói: - Ngày trước thầy tao cũng có một cái áo như thế, về sau bán cho ông lý mất. Con Túc ngây ngô giương đôi mắt lên hỏi Sơn: - Cái này cậu mua tận Hà Nội phải không? Sơn ưỡn ngực đáp: - Ở Hà Nội, chứ ở đây làm gì có. Mẹ tôi còn hẹn mua cho tôi một cái áo len nhiều tiền hơn nữa kia. Chị Lan bỗng giơ tay vẫy một con bé, từ nãy vẫn đứng dựa vào cột quán, gọi: - Sao không lại đây, Hiên? Lại đây chơi với tôi. Hiên là đứa con gái bên hàng xóm, bạn với Lan và Duyên. Sơn thấy chị gọi nó không lại, bước gần đến trông thấy con bé co ro đứng bên cột quán, chỉ mặc có manh áo rách tả tơi, hở cả lưng và tay. Chị Lan cũng đến hỏi: - Sao áo của mày rách thế, Hiên? Áo lành đâu không mặc? Con bé bịu xịu nói: - Hết áo rồi, chỉ còn cái này. - Sao không bảo u mày may cho? Sơn bây giờ mới chợt nhớ ra là mẹ cái Hiên rất nghèo, chỉ có nghề đi mò cua bắt ốc thì còn lấy đâu ra tiền mà sắm áo cho con nữa. Sơn thấy động lòng thương, cũng như ban sáng Sơn đã nhớ thương đến em Duyên ngày trước vẫn cùng nói với Hiên đùa nghịch ở vườn nhà. Một ý nghĩ tốt bỗng thoáng qua trong trí, Sơn lại gần chị thì thầm: - Hay là chúng ta đem cho nó cái áo bông cũ, chị ạ. - Ừ, phải đấy. Để chị về lấy. Với lòng ngây thơ của tuổi trẻ, chị Lan hăm hở chạy về nhà lấy áo. Sơn đứng lặng yên đợi, trong lòng tự nhiên thấy ấm áp vui vui. Nhưng cái vui của Sơn không được bao lâu. Bữa cơm về tới nhà, Sơn không thấy mẹ đâu cả, hỏi vú già: - Mợ tôi đi đâu hở vú? - Chị Lan và cậu cứ ăn cơm trước đi. Mợ còn đi ăn giỗ đến trưa mới về. Rồi vú già nhìn rõ vào mặt Sơn, hỏi: - Có phải cậu đem cho con Hiên cái áo bông cũ phải không? Sơn ngạc nhiên đáp: - Phải. Nhưng sao vú biết? - Con Sinh nó nói với tôi đấy (Sinh là đứa em họ của Sơn, vẫn hay nói hỗn với vú già, nên vú ấy ghét) Nó lại còn bảo hễ mợ về nó sẽ sang mách với mợ cho cậu phải đòn. Sơn lo quá, sắp ăn, bỏ đũa đứng dậy, van: - Thế bây giờ làm thế nào, hở vú? Mợ tôi biết thì chết. - Ai bảo cậu dại dột đem cho áo nó? Bây giờ cậu sang bảo cái Hiên trả lại thì không việc gì. Sơn vội vàng ra chợ tìm cái Hiên nhưng không thấy con bé ở đó. Đến nhà cũng không thấy ai, mẹ nó cũng không có nhà. Hai chị em lo sợ, đi ra cánh đồng tìm cũng không gặp. Gần đến buổi chiều, Sơn và chị chưa đòi được áo. Lan trách em: - Sao em lại nghĩ đem cho nó cái áo ấy, có phải bây giờ mẹ mắng chết không. - Ai bảo chị về lấy? Nếu chị không về lấy thì em biết đâu. Chị Lan đấu dịu: - Thôi, bây giờ phải về nhà vậy chứ biết làm thế nào. - Nhưng mà em sợ lắm. Chị Lan thở dài, nắm chặt lấy tay em, an ủi: - Đằng nào cũng phải về cơ mà. May ra có lẽ mẹ không mắng đâu. Hai chị em lo lắng dắt nhau lẻn về nhà. Đến cửa, Sơn nghe thấy tiếng mẹ nói ở trong với tiếng một người đàn bà khác nữa, nghe quen quen. Lan dắt tay Sơn khép nép bước vào, hai chị em ngạc nhiên đứng sững ra khi thấy mẹ con Hiên đang ngồi ở cái ghế con trên đất trước mặt mẹ, tay cầm cái áo bông cũ. Thấy hai con về, mẹ Sơn ngửng lên nhìn rồi nghiêm nghị bảo: - Kìa, hai cô cậu đã về kia. Thế áo bông của tôi đâu mà tự tiện đem cho đấy? Sơn sợ hãi, cúi đầu lặng im, nép vào sau lưng chị. Bác Hiên vừa cười vừa nói: - Tôi về thấy cháu nó mặc cái áo bông tôi hỏi ngay. Nó bảo của cậu Sơn cho nó. Tôi biết cậu ở đây đùa, nên tôi phải vội vàng đem lại đây trả mợ. Thôi, bây giờ, xin phép mợ tôi về. Mẹ Sơn hỏi: - Con Hiên không có cái áo à? - Bẩm nhà cháu độ này khổ lắm, Chẳng để dành được đồng nào may áo cho con cả. Thành thử vẫn cái áo từ năm ngoái nó mặc mãi. Mẹ Sơn với cái âu đồng, lấy tiền đưa cho bác Hiên: - Đây, tôi cho mượn năm hào cầm về mà may áo cho con. Khi bác Hiên bước ra khỏi cửa, mẹ Sơn vẫy hai con lại gần, rồi âu yếm ôm vào lòng mà bảo : - Hai con tôi quý quá, dám tự do lấy áo đem cho người ta không sợ mẹ mắng ư? }} {{PVCC-Việt Nam}} [[Thể loại:Truyện ngắn]] [[Thể loại:Văn học Việt Nam]] std26nzmxmzd7xib3yf2kh3cswwxie4 Tiếng đàn mưa 0 20840 206390 90115 2026-10-14T12:39:27Z ~2026-55097-46 20746 206390 wikitext text/x-wiki {{chất lượng vk|50%}}{{đầu đề | tựa đề = Tiếng đàn mưa | tác giả = Bích Khê | dịch giả = | phần = | trước = | sau = | năm = | ghi chú = {{Ấn bản}} }} <poem> Mưa hoa rụng, mưa hoa xuân rụng Mưa xuống lầu, mưa xuống thềm lan Mưa rơi ngoài nẻo dặm ngàn Nước non rả rích giọng đàn mưa xuân. Lầu mưa xuống, thềm lan mưa xuống Cùng nước non hoa rụng mưa xuân Mưa rơi ngoài nội trên ngàn Nghe trong ý khách giọt đàn mưa rơi. Đầm mưa xuống nẻo đồi mưa xuống Bóng dương tà... rụng bóng tà dương Hoa xuân rơi với bóng dương Mưa trong ý khách mưa cùng nước non. Rơi hoa hết mưa còn rả rích Càng mưa rơi càng tịch bóng dương Bóng dương với khách tha hương Mưa trong ý khách muôn hàng lệ rơi. </poem> {{PVCC-Việt Nam}} [[Thể loại:Song thất lục bát]] [[Thể loại:Thơ Việt Nam]] rdhsmfv18vpshe3t02wln625g4jme0f 206391 206390 2026-10-14T12:44:21Z ~2026-55097-46 20746 206391 wikitext text/x-wiki {{chất lượng vk|50%}}{{đầu đề | tựa đề = Tiếng đàn mưa | tác giả = Bích Khê | dịch giả = | phần = | trước = | sau = | năm = | ghi chú = {{Ấn bản}} }} <poem> Mưa hoa rụng, mưa hoa xuân rụng Mưa xuống lầu, mưa xuống thềm lan Mưa rơi ngoài nẻo dặm ngàn Nước non rả rích giọng đàn mưa xuân. Lầu mưa xuống, thềm lan mưa xuống Cùng nước non hoa rụng mưa xuân Mưa rơi ngoài nội trên ngàn Nghe trong ý khách giọt đàn mưa rơi. Đầm mưa xuống nẻo đồi mưa xuống Bóng dương tà... rụng bóng tà dương Hoa xuân rơi với bóng dương Mưa trong ý khách mưa cùng nước non. Rơi hoa hết mưa còn rả rích Càng mưa rơi càng tịch bóng dương Bóng dương với khách tha hương Mưa trong ý khách muôn hàng lệ rơi. </poem> {{PVCC-Việt Nam}} [[Thể loại:Song thất lục bát]] [[Thể loại:Thơ Việt Nam]] 4lbcwck7ye7vf73a2i1300yt4qu2340 Thảo luận:Thu vịnh 1 72517 206397 2026-10-15T02:17:03Z ~2026-55461-25 20752 [[w:WP:TTL|←]]Trang mới: “hay – ~~~~” 206397 wikitext text/x-wiki hay – [[Đặc biệt:Đóng góp/~2026-55461-25|~2026-55461-25]] ([[Thảo luận Thành viên:~2026-55461-25|thảo luận]]) 02:17, ngày 15 tháng 10 năm 2026 (UTC) gymv2292tb3xvx4sw69nbhgt3bb4cv8