Khánh Hòa

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="vi">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikivoyage</sitename>
    <dbname>viwikivoyage</dbname>
    <base>https://vi.wikivoyage.org/wiki/Trang_Ch%C3%ADnh</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.19</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Phương tiện</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Đặc biệt</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Thảo luận</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Thành viên</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Thảo luận Thành viên</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikivoyage</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Thảo luận Wikivoyage</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Tập tin</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Thảo luận Tập tin</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Thảo luận MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Bản mẫu</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Thảo luận Bản mẫu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Trợ giúp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Thảo luận Trợ giúp</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Thể loại</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Thảo luận Thể loại</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Mô đun</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Thảo luận Mô đun</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Sự kiện</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Thảo luận Sự kiện</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Khánh Hòa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>625</id>
    <revision>
      <id>121905</id>
      <parentid>121878</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T11:48:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>121905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22578" sha1="r3urrahyky87x401kzsi60myaqgpeo4" xml:space="preserve">{{pagebanner|Nha-Trang-banner5.jpg|caption=Nha Trang nhìn từ trên cao}}

{{quickbarprovince
| image=PonNagarChamTowers.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Tháp Bà Ponagar cổ kính bên cửa sông Cái
| location=Khanh Hoa in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=8.496,8 km²
| population=1.920.000 người (ước tính)
| population density=226 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Chăm]], [[Tiếng Raglai]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Bà La Môn]]
| ethnic group=Người Kinh, người Chăm, người Raglai, người Hoa, người Cơ Ho
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Duyên hải Nam Trung Bộ]], [[Miền Trung (Việt Nam)|Miền Trung]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường [[Nha Trang]]
| years active=1653 - Dinh Thái Khang / Thời kỳ hợp nhất Duyên hải Nam Trung Bộ
| administrative division=Mô hình chính quyền đô thị và nông thôn phân cấp trực tiếp về các xã, phường (bao gồm cả các xã đảo, phường ven biển và đặc khu Trường Sa)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (258 / 259)
| website=[https://khanhhoa.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Khánh Hòa]
}}

'''Khánh Hòa''' là tỉnh duyên hải chiến lược nằm ở trung tâm vùng [[Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên]], [[Việt Nam]]. Sau các giai đoạn hợp nhất và tinh gọn bộ máy hành chính, Khánh Hòa bao trọn toàn bộ dải bờ biển dài từ mũi Đèo Cả ở phía Bắc tới mũi Cà Ná ở phía Nam (bao gồm trọn vẹn cả vùng đất Khánh Hòa và Ninh Thuận trước đây). Vùng đất này được tôn vinh là xứ sở của trầm hương, yến sào, các đền tháp Chăm Pa huyền bí, những thung lũng nho bạt ngàn cùng hệ thống vịnh biển nguyên sơ đẹp bậc nhất hành tinh như Vịnh [[Nha Trang]], Vịnh [[Cam Ranh]], [[Vịnh Vân Phong]], [[Vịnh Vĩnh Hy]] và Vịnh [[Phan Rang]].

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Nha_Trang_,_Vietnam_-_panoramio_(35).jpg|nhỏ|Cung đường ven biển tại Phường Nha Trang]]

Lịch sử Khánh Hòa là bản trường ca văn hóa đậm nét của nền văn minh [[Chăm Pa]] cổ đại kéo dài suốt hơn một thiên niên kỷ, nổi bật với hai trung tâm tâm linh lớn: quần thể [[Tháp Bà Ponagar]] và tháp thiêng [[Po Klong Garai]]. Trải qua các thời kỳ hợp nhất lịch sử như Dinh Thái Khang, tỉnh Thuận Hải hay tỉnh Phú Khánh xưa, vùng đất này ngày nay trở thành một chỉnh thể không gian thống nhất, kết nối liền mạch giữa các vịnh nước sâu hiện đại với vùng thảo nguyên bán sa mạc độc đáo và đại ngàn Trường Sơn.

Địa hình Khánh Hòa vô cùng đa dạng, phía Tây được che chắn bởi dải núi cao của các xã vùng cao Khánh Sơn, Khánh Vĩnh và Bác Ái, nơi có khí hậu quanh năm mát mẻ; phía Đông là bờ biển dài hơn 480 km với hàng trăm hòn đảo, quần đảo, những rạn san hô kỳ thú tại Vườn quốc gia [[Núi Chúa]] và rạn san hô Hòn Mun. Về cấu trúc quản lý, tỉnh hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương tinh gọn, vận hành trực tiếp từ cấp tỉnh xuống các xã, phường và thị trấn cơ sở, không còn duy trì cấp huyện, thị xã hay thành phố trung gian.

=== Khí hậu ===
Khánh Hòa là vùng đất đón lượng bức xạ nhiệt dồi dào nhất cả nước, trung bình có từ 2.600 đến 2.800 giờ nắng mỗi năm. Thời tiết được chia làm hai tiểu vùng khí hậu rõ nét: tiểu vùng duyên hải vịnh biển (phía Bắc) mát mẻ ôn hòa và tiểu vùng bán khô hạn nhiệt đới (phía Nam) nắng gió quanh năm, rất ít bão.

* '''Mùa khô''' (tháng 1 đến tháng 8): Thời tiết trong trẻo, trời quang mây tạnh, biển êm dịu, là thời điểm hoàn hảo cho các chuyến lặn biển ngắm san hô, tắm biển, tham quan các đảo và trải nghiệm hái nho chín mọng tại các nhà vườn.
* '''Mùa mưa''' (tháng 9 đến tháng 12): Mưa tập trung chủ yếu vào tháng 10 và tháng 11 dưới dạng các cơn mưa rào ngắn; thời tiết dịu mát và biển có sóng lớn hơn.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Khánh Hòa
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 28 (82) || 29 (84) || 31 (88) || 32 (90) || 34 (93) || 34 (93) || 34 (93) || 34 (93) || 33 (91) || 31 (88) || 29 (84) || 28 (82) || '''31 (88)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 21 (70) || 22 (72) || 23 (73) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 24 (75) || 23 (73) || 22 (72) || '''24 (75)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 20 (0.8) || 12 (0.5) || 22 (0.9) || 30 (1.2) || 65 (2.6) || 55 (2.2) || 45 (1.8) || 50 (2.0) || 140 (5.5) || 280 (11.0) || 320 (12.6) || 150 (5.9) || '''1.189 (46.8)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Cam_Ranh_International_Terminal.jpg|nhỏ|Cửa ngõ hàng không quốc tế tại Phường Cam Ranh]]

=== Bằng máy bay ===
* {{địa điểm
| tên=Sân bay Quốc tế Cam Ranh | tên khác=Cam Ranh International Airport | ký hiệu=CXR
| địa chỉ=Phường Cam Ranh | chỉ đường=Nằm trên dải bán đảo ven biển Cam Ranh
| điện thoại=+84 258 3989 918 | trang web=
| nội dung=Cửa ngõ hàng không quốc tế đón hàng triệu lượt khách mỗi năm, kết nối dày đặc với [[Hà Nội]], [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Đà Nẵng]], [[Hải Phòng]], cùng các đường bay thẳng quốc tế từ Hàn Quốc, Thái Lan, Kazakhstan, Đài Loan và Trung Quốc.
}}

=== Bằng tàu hỏa ===
Trục đường sắt Bắc - Nam chạy dọc suốt chiều dài tỉnh với các điểm dừng chính:
* '''Ga Nha Trang''' (Phường Nha Trang): Phục vụ đón trả khách trung tâm đô thị vịnh biển.
* '''Ga Tháp Chàm''' (Phường Đô Vinh): Cửa ngõ đường sắt phía Nam tỉnh, thuận tiện đi vịnh Vĩnh Hy, đồi cát Nam Cương và các làng gốm Chăm Bàu Trúc.

=== Bằng ô-tô &amp; Đường cao tốc ===
Tuyến cao tốc Bắc - Nam chạy thông suốt toàn tỉnh:
* Từ [[Thành phố Hồ Chí Minh]]: Xe ô tô chạy thẳng cao tốc qua ngã Phan Thiết đến Phường Tháp Chàm chỉ mất khoảng 3,5 giờ, và đến Phường Nha Trang mất khoảng 4,5 đến 5 giờ.
* Xe khách chất lượng cao: Các hãng xe Phương Trang, Cúc Tùng, Liên Hưng chạy liên tục trên trục Quốc lộ 1A và các tuyến cao tốc, đón trả khách tại bến xe trung tâm các phường.

== Di chuyển ==

* '''Cung đường biển nối liền vịnh đảo:''' Tuyến đường ven biển nối từ Phường Nha Trang qua bán đảo Cam Ranh, vòng qua cung đèo ngoạn mục Bình Tiên - Vĩnh Hy tới bãi biển Ninh Chữ và Cà Ná là một trong những cung đường phượt biển đẹp nhất châu Á.
* '''Cano &amp; Du thuyền:''' Hoạt động tấp nập tại Bến tàu du lịch (Phường Vĩnh Trường) và Bến thủy Vĩnh Hy (Xã Vĩnh Hải) để đưa du khách ra các đảo Hòn Mun, Hòn Tằm, Bình Ba, Bình Hưng và rạn san hô Cầu Cau.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:''' Đặt xe dễ dàng qua ứng dụng hoặc gọi điện thoại phục vụ trên toàn địa bàn các xã, phường ven biển.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Po_Klong_Garai.jpg|nhỏ|Cụm tháp Po Klong Garai kỳ vĩ ngự trên đồi Trầu]]

=== Quần thể Di sản Văn hóa &amp; Kiến trúc Cổ ===
* {{xem
| tên=Tháp Bà Ponagar | tên khác=Ponagar Tower
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Hai Tháng Tư, Phường Vĩnh Phước | vĩ độ=12.2653 | kinh độ=109.1958 | chỉ đường=Tọa lạc trên đồi Cù Lao bên cửa sông Cái
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 17:30 hàng ngày | giá=30.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể đền tháp Chăm Pa xây dựng từ thế kỷ 8 đến thế kỷ 13 thờ nữ thần Po Ino Nagar. Công trình bằng gạch nung đỏ rực rỡ với kỹ thuật xây dựng kỳ diệu không lộ mạch vữa, nơi thường xuyên diễn ra các điệu múa Chăm truyền thống và nghi lễ dâng hoa.
}}

* {{xem
| tên=Tháp Po Klong Garai | tên khác=Po Klong Garai Towers
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đồi Trầu, Phường Đô Vinh | vĩ độ=11.6025 | kinh độ=108.9461 | chỉ đường=Cách ga Tháp Chàm khoảng 1,5 km về phía Tây
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Công trình kiến trúc Chăm Pa đỉnh cao được bảo tồn nguyên vẹn nhất Việt Nam, xây dựng vào cuối thế kỷ 13 đầu thế kỷ 14. Tháp thờ vị vua có công lớn trong việc khai mương đắp đập nông nghiệp; nơi đây là trung tâm tổ chức lễ hội Kate linh thiêng hàng năm của đồng bào Chăm.
}}

* {{xem
| tên=Chùa Long Sơn | tên khác=Chùa Phật Trắng
| trang web= | email=
| địa chỉ=Số 20 Đường 23 Tháng 10, Phường Phương Sài | vĩ độ=12.2508 | kinh độ=109.1802 | chỉ đường=Dưới chân đồi Trại Thủy
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi tổ đình cổ kính nổi tiếng với pho tượng Kim Thân Phật Tổ bằng bê tông trắng cao 24 m ngự trên đỉnh đồi, nhìn bao quát toàn bộ cảnh sắc vùng đô thị ven biển.
}}

* {{xem
| tên=Làng gốm Bàu Trúc &amp; Làng dệt Mỹ Nghiệp | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thị trấn Phước Dân | vĩ độ=11.5333 | kinh độ=108.9500 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Tháp Chàm khoảng 10 km về phía Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:30 | giá=Miễn phí tham quan
| nội dung=Hai làng nghề cổ truyền độc đáo của người Chăm. Làng gốm Bàu Trúc nổi danh thế giới với di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO nhờ phương pháp chế tác gốm hoàn toàn bằng tay, &quot;tay làm chân quay&quot; và nung lộ thiên bằng củi rơm. Làng Mỹ Nghiệp gìn giữ kỹ thuật dệt thổ cẩm hoa văn cổ truyền tinh xảo.
}}

[[Tập tin:Vinh_hy_bay.jpg|nhỏ|Vịnh Vĩnh Hy nguyên sơ ôm trọn bởi Vườn quốc gia Núi Chúa]]

=== Thắng cảnh Thiên nhiên &amp; Vịnh đảo ===
* {{xem
| tên=Vịnh Vĩnh Hy | tên khác=Vinh Hy Bay
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Vĩnh Hải | vĩ độ=11.7167 | kinh độ=109.1833 | chỉ đường=Nằm trên cung đường đèo ven biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí tham quan (thuyền đáy kính: 80.000 - 100.000 VNĐ)
| nội dung=Một trong những vịnh biển nguyên sơ đẹp nhất Việt Nam với ba bề núi đá bao bọc và làn nước biển màu ngọc bích phẳng lặng. Du khách có thể đi tàu đáy kính ngắm nhìn rạn san hô kỳ ảo bên dưới hoặc lặn biển khám phá hang rái.
}}

* {{xem
| tên=Đảo Hòn Mun &amp; Hòn Tằm | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=Vịnh Nha Trang, Phường Vĩnh Nguyên | vĩ độ=12.1690 | kinh độ=109.3030 | chỉ đường=Di chuyển bằng cano từ bến tàu du lịch
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 16:30 | giá=Vé vào đảo tùy dịch vụ
| nội dung=Khu bảo tồn biển danh tiếng với hơn 350 loài san hô tự nhiên, là địa điểm lặn biển bình dưỡng khí (scuba diving) và lặn với ống thở hàng đầu Đông Nam Á.
}}

* {{xem
| tên=Vườn quốc gia Núi Chúa | tên khác=Nui Chua Biosphere Reserve
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Công Hải và Xã Vĩnh Hải | vĩ độ=11.7500 | kinh độ=109.1500 | chỉ đường=Trải dọc theo bờ biển phía Nam tỉnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tùy điểm
| nội dung=Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới của UNESCO, sở hữu hệ sinh thái rừng khô hạn bán sa mạc độc nhất vô nhị ở Đông Nam Á, bãi rùa biển đẻ trứng tự nhiên tại Bãi Thịt và danh thắng Hang Rái với thềm san hô cổ hóa thạch kỳ vĩ.
}}

* {{xem
| tên=Đồi cát Nam Cương &amp; Đồng cừu An Hòa | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã An Hải và Xã Xuân Hải | vĩ độ=11.5833 | kinh độ=109.0000 | chỉ đường=
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Miễn phí hoặc phí chụp ảnh nhỏ
| nội dung=Không gian thảo nguyên đặc sắc với những đồi cát bay uốn lượn theo chiều gió biển và các đồng cỏ xanh mướt chăn thả hàng ngàn chú cừu thong dong gặm cỏ.
}}

== Hoạt động ==
* '''Tắm bùn khoáng nóng tự nhiên:''' Trải nghiệm ngâm bùn khoáng phục hồi sức khỏe tại Suối khoáng nóng Tháp Bà (Phường Vĩnh Phước) hoặc I-Resort (Xã Vĩnh Ngọc).
* '''Khám phá thềm san hô cổ Hang Rái:''' Ngắm sóng đánh tràn bọt trắng xóa trên tảng san hô hóa thạch hàng ngàn năm tuổi tựa như chiếc thác nước đổ giữa lòng biển khơi.
* '''Chinh phục cung đường đèo Cam Lập - Bình Tiên - Vĩnh Hy:''' Chạy xe máy hoặc ô tô trên con đường đèo ôm sát mép biển, chiêm ngưỡng bức tranh phối cảnh giữa đại dương xanh thẳm và vách đá hùng vĩ.
* '''Trải nghiệm hái nho tại vườn:''' Tham quan các trang trại nho Thái An (Xã Vĩnh Hải) hoặc trang trại Ba Mọi (Xã Phước Thuận), tự tay cắt những chùm nho đỏ, nho xanh trĩu cành và thưởng thức siro, rượu nho tươi ngay tại chỗ.

== Mua sắm ==
Khánh Hòa là xứ sở phong phú các sản vật biển đảo thượng hạng và đặc sản nông nghiệp nắng gió.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Yến sào đảo tự nhiên:''' Sản vật tiến vua thượng hạng thu hoạch từ các hang đảo yến ngoài khơi vịnh biển.
* '''Trầm hương &amp; Kỳ nam:''' Các sản phẩm nhang trầm, trầm cảnh, vòng đeo tay phong thủy với hương thơm quý phái vĩnh cửu.
* '''Nho &amp; Táo tươi:''' Nho xanh, nho đỏ giòn ngọt, táo mật thơm mọng hái từ vùng đất nắng gió Phan Rang.
* '''Hải sản khô &amp; Mực một nắng:''' Mực lá một nắng, cá chỉ vàng, tôm nõn phơi khô, cá mai đóng hộp, mắm ruốc truyền thống.
* '''Gốm Bàu Trúc &amp; Khăn dệt thổ cẩm Chăm:''' Bình hoa gốm, tượng thần vũ nữ Apsara nung khói màu tự nhiên làm quà kỷ niệm tinh tế.

=== Chợ &amp; Điểm mua sắm ===
* '''Chợ Đầm (Phường Vạn Thạnh):''' Trung tâm mua bán đặc sản, quà lưu niệm và hải sản khô lớn nhất phía Bắc tỉnh.
* '''Chợ Phan Rang (Phường Kinh Dinh):''' Khu chợ trung tâm phía Nam tỉnh nhộn nhịp với các sạp bán nho, tỏi mồ côi, táo xanh và bánh đặc sản bản địa.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Khánh Hòa hòa quyện giữa hải sản tươi rói từ các vịnh biển sâu và hương vị ẩm thực truyền thống Chăm Pa độc đáo.

Các món ăn trứ danh nhất định phải thử:
* '''Bún sứa &amp; Bún chả cá:''' Nước dùng nấu từ cá biển trong veo ngọt lịm, ăn cùng từng miếng sứa tươi giòn sần sật và chả cá thu chiên dai thơm.
* '''Nem nướng Ninh Hòa:''' Nem thịt nướng than hoa thơm lừng cuộn cùng bánh tráng giòn, rau sống, xoài xanh chấm nước sốt đậu phộng sánh mịn béo bùi.
* '''Bánh căn &amp; Bánh xèo miền biển:''' Bánh nướng trong khuôn đất nung truyền thống với nhân tôm, mực tươi roi rói, trứng cút, ăn kèm nước mắm ớt chua ngọt hoặc mắm nêm đậm vị.
* '''Cơm gà Phan Rang:''' Gà ta thả đồi luộc vàng ươm, thịt săn chắc ngọt đậm, ăn kèm cơm nấu bằng nước luộc gà béo ngậy và chấm nước mắm gừng tỏi ớt đặc trưng.
* '''Dê &amp; Cừu nướng thảo nguyên:''' Thịt dê, thịt cừu nuôi tự nhiên tẩm ướp hạt ngò và lá thơm nướng than hồng mềm ngọt không mùi hôi.

=== Nhà hàng ===
* {{xem
| tên=Nem nướng Đặng Văn Quyên | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 16A Lãn Ông, Phường Nha Trang | vĩ độ=12.2530 | kinh độ=109.1935 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 258 3828 227 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 21:30 | giá=50.000 - 120.000 VNĐ
| nội dung=Quán nem nướng lâu đời nức tiếng với nước chấm gia truyền nóng hổi thơm ngon.
}}

* {{xem
| tên=Cơm gà Khánh Kỳ | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 61 Trần Quang Diệu, Phường Thanh Sơn | vĩ độ=11.5725 | kinh độ=108.9950 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 259 3823 666 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 21:30 | giá=45.000 - 90.000 VNĐ
| nội dung=Quán cơm gà gia truyền trứ danh của vùng phía Nam với thịt gà chắc ngọt và gia vị chấm mắm ớt gừng truyền thống.
}}

== Đồ uống ==
* '''Nước yến đảo thiên nhiên:''' Thức uống bổ dưỡng mát lành chế biến từ tổ yến thật.
* '''Rượu nho &amp; Mật nho Phan Rang:''' Đồ uống lên men tự nhiên từ trái nho tươi, thơm lừng vị ngọt chát thanh nhã.
* '''Bia thủ công bãi biển:''' Thưởng thức các loại bia ủ tươi mát lạnh tại các quán bar lộng gió ven bờ vịnh Nha Trang và bãi biển Ninh Chữ.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Vịnh Vĩnh Hy ở Ninh Thuận, tháng 7 năm 2012 (5).jpg|nhỏ|Khu nghỉ dưỡng 6 sao Amanoi ẩn mình giữa thiên nhiên Vườn quốc gia Núi Chúa]]

Hệ thống lưu trú ở Khánh Hòa vô cùng đa dạng, từ các resort 6 sao siêu sang ẩn mình bên vịnh biển biệt lập đến các khách sạn cao tầng ven biển và homestay nhà vườn thân thiện.

=== Khu nghỉ dưỡng &amp; Khách sạn sang trọng ===
* {{ngủ
| tên=Amanoi Resort Vĩnh Hy | trang web=https://aman.com | email=
| địa chỉ=Vịnh Vĩnh Hy, Xã Vĩnh Hải | vĩ độ=11.7120 | kinh độ=109.1870 | chỉ đường=Nằm trong khuôn viên Vườn quốc gia Núi Chúa
| điện thoại=+84 259 3770 777 | điện thoại miễn cước=
| giá=18.000.000 - 45.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 6 sao đẳng cấp thế giới với kiến trúc đương đại hòa quyện vào thiên nhiên hoang sơ, sở hữu bãi biển riêng tư, spa nổi trên mặt hồ sen và tầm nhìn ngoạn mục ra vịnh Vĩnh Hy.
}}

* {{ngủ
| tên=InterContinental Nha Trang | trang web=https://intercontinental.com | email=
| địa chỉ=32-34 Trần Phú, Phường Lộc Thọ | vĩ độ=12.2415 | kinh độ=109.1960 | chỉ đường=Mặt tiền biển trung tâm đô thị
| điện thoại=+84 258 3887 777 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.800.000 - 5.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=15:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao cấp với hồ bơi vô cực ngắm trọn vịnh Nha Trang, dịch vụ chuẩn quốc tế và các phòng nghỉ ban công hướng đại dương.
}}

* {{ngủ
| tên=Sài Gòn - Ninh Chữ Hotel &amp; Resort | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Yên Ninh, Phường Mỹ Bình | vĩ độ=11.5830 | kinh độ=109.0270 | chỉ đường=Sát bãi tắm Ninh Chữ
| điện thoại=+84 259 3876 000 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 4 sao hướng biển râm mát bóng dừa, hồ bơi ngoài trời rộng lớn và bờ cát thoải mịn màng.
}}

=== Khách sạn bình dân &amp; Nhà nghỉ ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Biển Đông | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Tân Tiến | vĩ độ=12.2385 | kinh độ=109.1930 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 258 3524 111 | điện thoại miễn cước=
| giá=350.000 - 600.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=12:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn sạch sẽ, đầy đủ tiện nghi, chỉ cách bờ biển vài bước chân tản bộ.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn tắm biển &amp; Thời tiết nắng gió ===
* Tuân thủ cảnh báo cờ hiệu tại các bãi biển: Tuyệt đối không tắm biển khi cắm cờ đỏ báo hiệu dòng chảy xa bờ nguy hiểm.
* Vùng duyên hải phía Nam tỉnh có cường độ nắng mạnh; du khách nên mang theo kem chống nắng, kính râm, mũ rộng vành và bù đủ nước khi tham quan đồi cát, tháp Chăm và các trang trại ngoài trời.

=== Bảo vệ rạn san hô ===
* Khi lặn biển tại Hòn Mun hoặc Vịnh Vĩnh Hy, tuyệt đối không dẫm đạp, bẻ gãy hoặc mang san hô về làm quà để chung tay giữ gìn hệ sinh thái biển nguyên sơ.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Lâm Đồng]]: Ngược các cung đèo hùng vĩ (đèo Khánh Lê trên Quốc lộ 27C hoặc đèo Ngoạn Mục trên Quốc lộ 27) để đến với cao nguyên ngàn hoa [[Đà Lạt]] mát lạnh.
* [[Đắk Lắk]]: Vượt Quốc lộ 26 ngược lên đại ngàn Tây Nguyên để khám phá thủ phủ cà phê [[Buôn Ma Thuột]] và thác nước Dray Nur hùng vĩ.
{{geo|12.2500|109.1833}}
{{IsPartOf|Duyên Hải Nam Trung Bộ}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Khánh Hòa}}</text>
      <sha1>r3urrahyky87x401kzsi60myaqgpeo4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>121906</id>
      <parentid>121905</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T11:48:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>121906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22595" sha1="6h71mnn4zzaxcktjwbcgmfe45erv0f5" xml:space="preserve">{{pagebanner|Nha-Trang-banner5.jpg|caption=Nha Trang nhìn từ trên cao}}

{{quickbarprovince
| image=PonNagarChamTowers.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Tháp Bà Ponagar cổ kính bên cửa sông Cái
| location=Khanh Hoa in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=8.496,8 km²
| population=1.920.000 người (ước tính)
| population density=226 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Chăm]], [[Tiếng Raglai]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Bà La Môn]]
| ethnic group=Người Kinh, người Chăm, người Raglai, người Hoa, người Cơ Ho
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Duyên hải Nam Trung Bộ]], [[Miền Trung (Việt Nam)|Miền Trung]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường [[Nha Trang]]
| years active=1653 - Dinh Thái Khang / Thời kỳ hợp nhất Duyên hải Nam Trung Bộ
| administrative division=Mô hình chính quyền đô thị và nông thôn phân cấp trực tiếp về các xã, phường (bao gồm cả các xã đảo, phường ven biển và đặc khu Trường Sa)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (258 / 259)
| website=[https://khanhhoa.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Khánh Hòa]
}}

'''Khánh Hòa''' là tỉnh duyên hải chiến lược nằm ở trung tâm vùng [[Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên]], [[Việt Nam]]. Sau các giai đoạn hợp nhất và tinh gọn bộ máy hành chính, Khánh Hòa bao trọn toàn bộ dải bờ biển dài từ mũi Đèo Cả ở phía Bắc tới mũi Cà Ná ở phía Nam (bao gồm trọn vẹn cả vùng đất Khánh Hòa và Ninh Thuận trước đây). Vùng đất này được tôn vinh là xứ sở của trầm hương, yến sào, các đền tháp Chăm Pa huyền bí, những thung lũng nho bạt ngàn cùng hệ thống vịnh biển nguyên sơ đẹp bậc nhất hành tinh như Vịnh [[Nha Trang]], Vịnh [[Cam Ranh]], [[Vịnh Vân Phong]], [[Vịnh Vĩnh Hy]] và Vịnh [[Phan Rang]].

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Nha_Trang_,_Vietnam_-_panoramio_(35).jpg|nhỏ|Cung đường ven biển tại Phường Nha Trang]]

Lịch sử Khánh Hòa là bản trường ca văn hóa đậm nét của nền văn minh [[Chăm Pa]] cổ đại kéo dài suốt hơn một thiên niên kỷ, nổi bật với hai trung tâm tâm linh lớn: quần thể [[Tháp Bà Ponagar]] và tháp thiêng [[Po Klong Garai]]. Trải qua các thời kỳ hợp nhất lịch sử như Dinh Thái Khang, tỉnh Thuận Hải hay tỉnh Phú Khánh xưa, vùng đất này ngày nay trở thành một chỉnh thể không gian thống nhất, kết nối liền mạch giữa các vịnh nước sâu hiện đại với vùng thảo nguyên bán sa mạc độc đáo và đại ngàn Trường Sơn.

Địa hình Khánh Hòa vô cùng đa dạng, phía Tây được che chắn bởi dải núi cao của các xã vùng cao Khánh Sơn, Khánh Vĩnh và Bác Ái, nơi có khí hậu quanh năm mát mẻ; phía Đông là bờ biển dài hơn 480 km với hàng trăm hòn đảo, quần đảo, những rạn san hô kỳ thú tại Vườn quốc gia [[Núi Chúa]] và rạn san hô Hòn Mun. Về cấu trúc quản lý, tỉnh hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương tinh gọn, vận hành trực tiếp từ cấp tỉnh xuống các xã, phường và thị trấn cơ sở, không còn duy trì cấp huyện, thị xã hay thành phố trung gian.

=== Khí hậu ===
Khánh Hòa là vùng đất đón lượng bức xạ nhiệt dồi dào nhất cả nước, trung bình có từ 2.600 đến 2.800 giờ nắng mỗi năm. Thời tiết được chia làm hai tiểu vùng khí hậu rõ nét: tiểu vùng duyên hải vịnh biển (phía Bắc) mát mẻ ôn hòa và tiểu vùng bán khô hạn nhiệt đới (phía Nam) nắng gió quanh năm, rất ít bão.

* '''Mùa khô''' (tháng 1 đến tháng 8): Thời tiết trong trẻo, trời quang mây tạnh, biển êm dịu, là thời điểm hoàn hảo cho các chuyến lặn biển ngắm san hô, tắm biển, tham quan các đảo và trải nghiệm hái nho chín mọng tại các nhà vườn.
* '''Mùa mưa''' (tháng 9 đến tháng 12): Mưa tập trung chủ yếu vào tháng 10 và tháng 11 dưới dạng các cơn mưa rào ngắn; thời tiết dịu mát và biển có sóng lớn hơn.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Khánh Hòa
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 28 (82) || 29 (84) || 31 (88) || 32 (90) || 34 (93) || 34 (93) || 34 (93) || 34 (93) || 33 (91) || 31 (88) || 29 (84) || 28 (82) || '''31 (88)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 21 (70) || 22 (72) || 23 (73) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 24 (75) || 23 (73) || 22 (72) || '''24 (75)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 20 (0.8) || 12 (0.5) || 22 (0.9) || 30 (1.2) || 65 (2.6) || 55 (2.2) || 45 (1.8) || 50 (2.0) || 140 (5.5) || 280 (11.0) || 320 (12.6) || 150 (5.9) || '''1.189 (46.8)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Cam_Ranh_International_Terminal.jpg|nhỏ|Cửa ngõ hàng không quốc tế tại Phường Cam Ranh]]

=== Bằng máy bay ===
* {{địa điểm
| tên=Sân bay Quốc tế Cam Ranh | tên khác=Cam Ranh International Airport | ký hiệu=CXR
| địa chỉ=Phường Cam Ranh | chỉ đường=Nằm trên dải bán đảo ven biển Cam Ranh
| điện thoại=+84 258 3989 918 | trang web=
| nội dung=Cửa ngõ hàng không quốc tế đón hàng triệu lượt khách mỗi năm, kết nối dày đặc với [[Hà Nội]], [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Đà Nẵng]], [[Hải Phòng]], cùng các đường bay thẳng quốc tế từ Hàn Quốc, Thái Lan, Kazakhstan, Đài Loan và Trung Quốc.
}}

=== Bằng tàu hỏa ===
Trục đường sắt Bắc - Nam chạy dọc suốt chiều dài tỉnh với các điểm dừng chính:
* '''Ga Nha Trang''' (Phường Nha Trang): Phục vụ đón trả khách trung tâm đô thị vịnh biển.
* '''Ga Tháp Chàm''' (Phường Đô Vinh): Cửa ngõ đường sắt phía Nam tỉnh, thuận tiện đi vịnh Vĩnh Hy, đồi cát Nam Cương và các làng gốm Chăm Bàu Trúc.

=== Bằng ô-tô &amp; Đường cao tốc ===
Tuyến cao tốc Bắc - Nam chạy thông suốt toàn tỉnh:
* Từ [[Thành phố Hồ Chí Minh]]: Xe ô tô chạy thẳng cao tốc qua ngã Phan Thiết đến Phường Tháp Chàm chỉ mất khoảng 3,5 giờ, và đến Phường Nha Trang mất khoảng 4,5 đến 5 giờ.
* Xe khách chất lượng cao: Các hãng xe Phương Trang, Cúc Tùng, Liên Hưng chạy liên tục trên trục Quốc lộ 1A và các tuyến cao tốc, đón trả khách tại bến xe trung tâm các phường.

== Di chuyển ==

* '''Cung đường biển nối liền vịnh đảo:''' Tuyến đường ven biển nối từ Phường Nha Trang qua bán đảo Cam Ranh, vòng qua cung đèo ngoạn mục Bình Tiên - Vĩnh Hy tới bãi biển Ninh Chữ và Cà Ná là một trong những cung đường phượt biển đẹp nhất châu Á.
* '''Cano &amp; Du thuyền:''' Hoạt động tấp nập tại Bến tàu du lịch (Phường Vĩnh Trường) và Bến thủy Vĩnh Hy (Xã Vĩnh Hải) để đưa du khách ra các đảo Hòn Mun, Hòn Tằm, Bình Ba, Bình Hưng và rạn san hô Cầu Cau.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:''' Đặt xe dễ dàng qua ứng dụng hoặc gọi điện thoại phục vụ trên toàn địa bàn các xã, phường ven biển.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Po_Klong_Garai.jpg|nhỏ|Cụm tháp Po Klong Garai kỳ vĩ ngự trên đồi Trầu]]

=== Quần thể Di sản Văn hóa &amp; Kiến trúc Cổ ===
* {{xem
| tên=Tháp Bà Ponagar | tên khác=Ponagar Tower
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Hai Tháng Tư, Phường Vĩnh Phước | vĩ độ=12.2653 | kinh độ=109.1958 | chỉ đường=Tọa lạc trên đồi Cù Lao bên cửa sông Cái
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 17:30 hàng ngày | giá=30.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể đền tháp Chăm Pa xây dựng từ thế kỷ 8 đến thế kỷ 13 thờ nữ thần Po Ino Nagar. Công trình bằng gạch nung đỏ rực rỡ với kỹ thuật xây dựng kỳ diệu không lộ mạch vữa, nơi thường xuyên diễn ra các điệu múa Chăm truyền thống và nghi lễ dâng hoa.
}}

* {{xem
| tên=Tháp Po Klong Garai | tên khác=Po Klong Garai Towers
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đồi Trầu, Phường Đô Vinh | vĩ độ=11.6025 | kinh độ=108.9461 | chỉ đường=Cách ga Tháp Chàm khoảng 1,5 km về phía Tây
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Công trình kiến trúc Chăm Pa đỉnh cao được bảo tồn nguyên vẹn nhất Việt Nam, xây dựng vào cuối thế kỷ 13 đầu thế kỷ 14. Tháp thờ vị vua có công lớn trong việc khai mương đắp đập nông nghiệp; nơi đây là trung tâm tổ chức lễ hội Kate linh thiêng hàng năm của đồng bào Chăm.
}}

* {{xem
| tên=Chùa Long Sơn | tên khác=Chùa Phật Trắng
| trang web= | email=
| địa chỉ=Số 20 Đường 23 Tháng 10, Phường Phương Sài | vĩ độ=12.2508 | kinh độ=109.1802 | chỉ đường=Dưới chân đồi Trại Thủy
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi tổ đình cổ kính nổi tiếng với pho tượng Kim Thân Phật Tổ bằng bê tông trắng cao 24 m ngự trên đỉnh đồi, nhìn bao quát toàn bộ cảnh sắc vùng đô thị ven biển.
}}

* {{xem
| tên=Làng gốm Bàu Trúc &amp; Làng dệt Mỹ Nghiệp | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thị trấn Phước Dân | vĩ độ=11.5333 | kinh độ=108.9500 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Tháp Chàm khoảng 10 km về phía Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:30 | giá=Miễn phí tham quan
| nội dung=Hai làng nghề cổ truyền độc đáo của người Chăm. Làng gốm Bàu Trúc nổi danh thế giới với di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO nhờ phương pháp chế tác gốm hoàn toàn bằng tay, &quot;tay làm chân quay&quot; và nung lộ thiên bằng củi rơm. Làng Mỹ Nghiệp gìn giữ kỹ thuật dệt thổ cẩm hoa văn cổ truyền tinh xảo.
}}

[[Tập tin:Vinh_hy_bay.jpg|nhỏ|Vịnh Vĩnh Hy nguyên sơ ôm trọn bởi Vườn quốc gia Núi Chúa]]

=== Thắng cảnh Thiên nhiên &amp; Vịnh đảo ===
* {{xem
| tên=Vịnh Vĩnh Hy | tên khác=Vinh Hy Bay
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Vĩnh Hải | vĩ độ=11.7167 | kinh độ=109.1833 | chỉ đường=Nằm trên cung đường đèo ven biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí tham quan (thuyền đáy kính: 80.000 - 100.000 VNĐ)
| nội dung=Một trong những vịnh biển nguyên sơ đẹp nhất Việt Nam với ba bề núi đá bao bọc và làn nước biển màu ngọc bích phẳng lặng. Du khách có thể đi tàu đáy kính ngắm nhìn rạn san hô kỳ ảo bên dưới hoặc lặn biển khám phá hang rái.
}}

* {{xem
| tên=Đảo Hòn Mun &amp; Hòn Tằm | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=Vịnh Nha Trang, Phường Vĩnh Nguyên | vĩ độ=12.1690 | kinh độ=109.3030 | chỉ đường=Di chuyển bằng cano từ bến tàu du lịch
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 16:30 | giá=Vé vào đảo tùy dịch vụ
| nội dung=Khu bảo tồn biển danh tiếng với hơn 350 loài san hô tự nhiên, là địa điểm lặn biển bình dưỡng khí (scuba diving) và lặn với ống thở hàng đầu Đông Nam Á.
}}

* {{xem
| tên=Vườn quốc gia Núi Chúa | tên khác=Nui Chua Biosphere Reserve
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Công Hải và Xã Vĩnh Hải | vĩ độ=11.7500 | kinh độ=109.1500 | chỉ đường=Trải dọc theo bờ biển phía Nam tỉnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tùy điểm
| nội dung=Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới của UNESCO, sở hữu hệ sinh thái rừng khô hạn bán sa mạc độc nhất vô nhị ở Đông Nam Á, bãi rùa biển đẻ trứng tự nhiên tại Bãi Thịt và danh thắng Hang Rái với thềm san hô cổ hóa thạch kỳ vĩ.
}}

* {{xem
| tên=Đồi cát Nam Cương &amp; Đồng cừu An Hòa | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã An Hải và Xã Xuân Hải | vĩ độ=11.5833 | kinh độ=109.0000 | chỉ đường=
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Miễn phí hoặc phí chụp ảnh nhỏ
| nội dung=Không gian thảo nguyên đặc sắc với những đồi cát bay uốn lượn theo chiều gió biển và các đồng cỏ xanh mướt chăn thả hàng ngàn chú cừu thong dong gặm cỏ.
}}

== Hoạt động ==
* '''Tắm bùn khoáng nóng tự nhiên:''' Trải nghiệm ngâm bùn khoáng phục hồi sức khỏe tại Suối khoáng nóng Tháp Bà (Phường Vĩnh Phước) hoặc I-Resort (Xã Vĩnh Ngọc).
* '''Khám phá thềm san hô cổ Hang Rái:''' Ngắm sóng đánh tràn bọt trắng xóa trên tảng san hô hóa thạch hàng ngàn năm tuổi tựa như chiếc thác nước đổ giữa lòng biển khơi.
* '''Chinh phục cung đường đèo Cam Lập - Bình Tiên - Vĩnh Hy:''' Chạy xe máy hoặc ô tô trên con đường đèo ôm sát mép biển, chiêm ngưỡng bức tranh phối cảnh giữa đại dương xanh thẳm và vách đá hùng vĩ.
* '''Trải nghiệm hái nho tại vườn:''' Tham quan các trang trại nho Thái An (Xã Vĩnh Hải) hoặc trang trại Ba Mọi (Xã Phước Thuận), tự tay cắt những chùm nho đỏ, nho xanh trĩu cành và thưởng thức siro, rượu nho tươi ngay tại chỗ.

== Mua sắm ==
Khánh Hòa là xứ sở phong phú các sản vật biển đảo thượng hạng và đặc sản nông nghiệp nắng gió.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Yến sào đảo tự nhiên:''' Sản vật tiến vua thượng hạng thu hoạch từ các hang đảo yến ngoài khơi vịnh biển.
* '''Trầm hương &amp; Kỳ nam:''' Các sản phẩm nhang trầm, trầm cảnh, vòng đeo tay phong thủy với hương thơm quý phái vĩnh cửu.
* '''Nho &amp; Táo tươi:''' Nho xanh, nho đỏ giòn ngọt, táo mật thơm mọng hái từ vùng đất nắng gió Phan Rang.
* '''Hải sản khô &amp; Mực một nắng:''' Mực lá một nắng, cá chỉ vàng, tôm nõn phơi khô, cá mai đóng hộp, mắm ruốc truyền thống.
* '''Gốm Bàu Trúc &amp; Khăn dệt thổ cẩm Chăm:''' Bình hoa gốm, tượng thần vũ nữ Apsara nung khói màu tự nhiên làm quà kỷ niệm tinh tế.

=== Chợ &amp; Điểm mua sắm ===
* '''Chợ Đầm (Phường Vạn Thạnh):''' Trung tâm mua bán đặc sản, quà lưu niệm và hải sản khô lớn nhất phía Bắc tỉnh.
* '''Chợ Phan Rang (Phường Kinh Dinh):''' Khu chợ trung tâm phía Nam tỉnh nhộn nhịp với các sạp bán nho, tỏi mồ côi, táo xanh và bánh đặc sản bản địa.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Khánh Hòa hòa quyện giữa hải sản tươi rói từ các vịnh biển sâu và hương vị ẩm thực truyền thống Chăm Pa độc đáo.

Các món ăn trứ danh nhất định phải thử:
* '''Bún sứa &amp; Bún chả cá:''' Nước dùng nấu từ cá biển trong veo ngọt lịm, ăn cùng từng miếng sứa tươi giòn sần sật và chả cá thu chiên dai thơm.
* '''Nem nướng Ninh Hòa:''' Nem thịt nướng than hoa thơm lừng cuộn cùng bánh tráng giòn, rau sống, xoài xanh chấm nước sốt đậu phộng sánh mịn béo bùi.
* '''Bánh căn &amp; Bánh xèo miền biển:''' Bánh nướng trong khuôn đất nung truyền thống với nhân tôm, mực tươi roi rói, trứng cút, ăn kèm nước mắm ớt chua ngọt hoặc mắm nêm đậm vị.
* '''Cơm gà Phan Rang:''' Gà ta thả đồi luộc vàng ươm, thịt săn chắc ngọt đậm, ăn kèm cơm nấu bằng nước luộc gà béo ngậy và chấm nước mắm gừng tỏi ớt đặc trưng.
* '''Dê &amp; Cừu nướng thảo nguyên:''' Thịt dê, thịt cừu nuôi tự nhiên tẩm ướp hạt ngò và lá thơm nướng than hồng mềm ngọt không mùi hôi.

=== Nhà hàng ===
* {{xem
| tên=Nem nướng Đặng Văn Quyên | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 16A Lãn Ông, Phường Nha Trang | vĩ độ=12.2530 | kinh độ=109.1935 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 258 3828 227 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 21:30 | giá=50.000 - 120.000 VNĐ
| nội dung=Quán nem nướng lâu đời nức tiếng với nước chấm gia truyền nóng hổi thơm ngon.
}}

* {{xem
| tên=Cơm gà Khánh Kỳ | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 61 Trần Quang Diệu, Phường Thanh Sơn | vĩ độ=11.5725 | kinh độ=108.9950 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 259 3823 666 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 21:30 | giá=45.000 - 90.000 VNĐ
| nội dung=Quán cơm gà gia truyền trứ danh của vùng phía Nam với thịt gà chắc ngọt và gia vị chấm mắm ớt gừng truyền thống.
}}

== Đồ uống ==
* '''Nước yến đảo thiên nhiên:''' Thức uống bổ dưỡng mát lành chế biến từ tổ yến thật.
* '''Rượu nho &amp; Mật nho Phan Rang:''' Đồ uống lên men tự nhiên từ trái nho tươi, thơm lừng vị ngọt chát thanh nhã.
* '''Bia thủ công bãi biển:''' Thưởng thức các loại bia ủ tươi mát lạnh tại các quán bar lộng gió ven bờ vịnh Nha Trang và bãi biển Ninh Chữ.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Vịnh Vĩnh Hy ở Ninh Thuận, tháng 7 năm 2012 (5).jpg|nhỏ|Khu nghỉ dưỡng 6 sao Amanoi ẩn mình giữa thiên nhiên Vườn quốc gia Núi Chúa]]

Hệ thống lưu trú ở Khánh Hòa vô cùng đa dạng, từ các resort 6 sao siêu sang ẩn mình bên vịnh biển biệt lập đến các khách sạn cao tầng ven biển và homestay nhà vườn thân thiện.

=== Khu nghỉ dưỡng &amp; Khách sạn sang trọng ===
* {{ngủ
| tên=Amanoi Resort Vĩnh Hy | trang web=https://aman.com | email=
| địa chỉ=Vịnh Vĩnh Hy, Xã Vĩnh Hải | vĩ độ=11.7120 | kinh độ=109.1870 | chỉ đường=Nằm trong khuôn viên Vườn quốc gia Núi Chúa
| điện thoại=+84 259 3770 777 | điện thoại miễn cước=
| giá=18.000.000 - 45.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 6 sao đẳng cấp thế giới với kiến trúc đương đại hòa quyện vào thiên nhiên hoang sơ, sở hữu bãi biển riêng tư, spa nổi trên mặt hồ sen và tầm nhìn ngoạn mục ra vịnh Vĩnh Hy.
}}

* {{ngủ
| tên=InterContinental Nha Trang | trang web=https://intercontinental.com | email=
| địa chỉ=32-34 Trần Phú, Phường Lộc Thọ | vĩ độ=12.2415 | kinh độ=109.1960 | chỉ đường=Mặt tiền biển trung tâm đô thị
| điện thoại=+84 258 3887 777 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.800.000 - 5.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=15:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao cấp với hồ bơi vô cực ngắm trọn vịnh Nha Trang, dịch vụ chuẩn quốc tế và các phòng nghỉ ban công hướng đại dương.
}}

* {{ngủ
| tên=Sài Gòn - Ninh Chữ Hotel &amp; Resort | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Yên Ninh, Phường Mỹ Bình | vĩ độ=11.5830 | kinh độ=109.0270 | chỉ đường=Sát bãi tắm Ninh Chữ
| điện thoại=+84 259 3876 000 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 4 sao hướng biển râm mát bóng dừa, hồ bơi ngoài trời rộng lớn và bờ cát thoải mịn màng.
}}

=== Khách sạn bình dân &amp; Nhà nghỉ ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Biển Đông | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Tân Tiến | vĩ độ=12.2385 | kinh độ=109.1930 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 258 3524 111 | điện thoại miễn cước=
| giá=350.000 - 600.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=12:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn sạch sẽ, đầy đủ tiện nghi, chỉ cách bờ biển vài bước chân tản bộ.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn tắm biển &amp; Thời tiết nắng gió ===
* Tuân thủ cảnh báo cờ hiệu tại các bãi biển: Tuyệt đối không tắm biển khi cắm cờ đỏ báo hiệu dòng chảy xa bờ nguy hiểm.
* Vùng duyên hải phía Nam tỉnh có cường độ nắng mạnh; du khách nên mang theo kem chống nắng, kính râm, mũ rộng vành và bù đủ nước khi tham quan đồi cát, tháp Chăm và các trang trại ngoài trời.

=== Bảo vệ rạn san hô ===
* Khi lặn biển tại Hòn Mun hoặc Vịnh Vĩnh Hy, tuyệt đối không dẫm đạp, bẻ gãy hoặc mang san hô về làm quà để chung tay giữ gìn hệ sinh thái biển nguyên sơ.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Lâm Đồng]]: Ngược các cung đèo hùng vĩ (đèo Khánh Lê trên Quốc lộ 27C hoặc đèo Ngoạn Mục trên Quốc lộ 27) để đến với cao nguyên ngàn hoa [[Đà Lạt]] mát lạnh.
* [[Đắk Lắk]]: Vượt Quốc lộ 26 ngược lên đại ngàn Tây Nguyên để khám phá thủ phủ cà phê [[Buôn Ma Thuột]] và thác nước Dray Nur hùng vĩ.
{{geo|12.2500|109.1833}}
{{IsPartOf|Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Khánh Hòa}}</text>
      <sha1>6h71mnn4zzaxcktjwbcgmfe45erv0f5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lai Châu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>671</id>
    <revision>
      <id>121898</id>
      <parentid>121720</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T11:42:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>121898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19768" sha1="jacz3i9hyxput0mnhpi74t9vb71lzrh" xml:space="preserve">{{pagebanner|Wv Lai Châu banner.jpg|caption=Phường Tân Phong, Lai Châu}}

{{quickbarprovince
| image=Sunset on O Quy Ho pass.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Tuyến đường qua đèo Ô Quy Hồ tại Lai Châu
| location=Lai Chau in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=9.068,8 km²
| population=489.000 người (ước tính)
| population density=53,9 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng H'Mông]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Hà Nhì]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Thái (34%), người H'Mông (23%), người Kinh (14%), người Dao (13%), người Hà Nhì, người Giáy
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Tân Phong
| years active=1909 - Thành lập tỉnh Lai Châu thời Pháp thuộc / Tái lập năm 2004
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống các đơn vị cơ sở gồm xã, phường, thị trấn (không còn cấp huyện, thị xã, thành phố)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (213)
| website=[https://laichau.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lai Châu]
}}

'''Lai Châu''' là một tỉnh miền núi biên giới nằm ở phía Tây Bắc của [[Việt Nam]], có đường biên giới quốc gia dài 265,1 km tiếp giáp với tỉnh Vân Nam ([[Trung Quốc]]). Tỉnh nằm kẹp giữa hai dãy núi lớn là [[Dãy Hoàng Liên Sơn]] ở phía Đông và dãy Pu Đen Đinh ở phía Tây. Về mặt tổ chức lãnh thổ, tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống các xã, phường và thị trấn, không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Laichautown.jpg|nhỏ|Quảng trường trung tâm Lai Châu]]

Tỉnh Lai Châu được thành lập vào ngày 28 tháng 6 năm 1909 theo nghị định của Toàn quyền Đông Dương. Sau khi chia tách địa giới hành chính vào năm 2004, trung tâm hành chính tỉnh chuyển về đặt tại khu vực thung lũng Tam Đường cũ (nay là cụm các phường Đông Phong, Quyết Thắng, Tân Phong).

Địa hình của tỉnh bị chia cắt mạnh bởi các dãy núi cao chạy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam xen kẽ các thung lũng sâu. Lai Châu sở hữu nhiều đỉnh núi cao hàng đầu Việt Nam như [[Pu Si Lung]] (3.083 m), [[Pu Tả Lèng]] (3.049 m), [[Bạch Mộc Lương Tử]] (Ky Quan San, 3.046 m) và đèo [[Đèo Ô Quy Hồ|Ô Quy Hồ]] nối sang Sa Pa. Dân cư toàn tỉnh gồm 20 dân tộc sinh sống, trong đó người Thái, người H'Mông, người Dao và người Hà Nhì chiếm phần lớn dân số.

=== Khí hậu ===
Lai Châu có khí hậu nhiệt đới gió mùa núi cao, nhiệt độ trung bình năm dao động từ 21 - 23&amp;nbsp;°C, phân chia thành hai mùa rõ rệt.

* '''Mùa khô''' (tháng 10 đến tháng 4 năm sau): Chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc khô lạnh, lượng mưa thấp, độ ẩm giảm, vùng núi cao trên 1.500 m thường có sương mù và hiện tượng sương muối vào tháng 12 và tháng 1.
* '''Mùa mưa''' (tháng 5 đến tháng 9): Tập trung khoảng 80% tổng lượng mưa trong năm, độ ẩm không khí trung bình trên 85%, dễ xảy ra sạt lở đất trên các tuyến quốc lộ qua đèo dốc.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Lai Châu
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 23 (73) || 25 (77) || 29 (84) || 31 (88) || 31 (88) || 30 (86) || 29 (84) || 30 (86) || 30 (86) || 28 (82) || 26 (79) || 23 (73) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 11 (52) || 12 (54) || 15 (59) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 22 (72) || 22 (72) || 20 (68) || 17 (63) || 14 (57) || 11 (52) || '''17 (63)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 30 (1.2) || 45 (1.8) || 70 (2.8) || 150 (5.9) || 320 (12.6) || 450 (17.7) || 520 (20.5) || 480 (18.9) || 250 (9.8) || 120 (4.7) || 55 (2.2) || 25 (1.0) || '''2.515 (99.0)'''
|}

== Đến ==
Lai Châu cách Hà Nội khoảng 390 km về phía Tây Bắc. Do chưa có hệ thống đường sắt và sân bay thương mại nội tỉnh, giao thông tiếp cận chủ yếu qua đường bộ.

=== Bằng ô-tô &amp; Xe khách giường nằm ===
* '''Hành trình qua cao tốc Nội Bài - Lào Cai:''' Từ [[Hà Nội]], xe chạy theo đường cao tốc CT05 đến nút giao rẽ vào Quốc lộ 4D, qua Sa Pa rồi vượt đèo Ô Quy Hồ để tới Phường Tân Phong. Thời gian hành trình bằng ô tô con khoảng 6 giờ, xe khách giường nằm khoảng 7 đến 8 giờ.
  * Tuyến xe giường nằm và xe cabin đôi xuất phát hàng ngày từ [[Bến xe Mỹ Đình]] và Bến xe Giáp Bát lúc 20:00 - 22:00, tới Lai Châu vào 05:00 sáng hôm sau. Giá vé dao động từ 350.000 - 450.000 VNĐ/lượt.
* '''Hành trình theo trục Quốc lộ 32:''' Đi từ Hà Nội qua [[Phú Thọ]], Nghĩa Lộ, Mù Cang Chải rồi vào địa phận Thị trấn Than Uyên và Phường Tân Phong. Tuyến đường này dài khoảng 420 km, thích hợp cho việc kết hợp lộ trình du lịch vùng cao.

=== Bằng xe máy ===
Lộ trình vượt đèo Ô Quy Hồ từ hướng Lào Cai hoặc vượt đèo Khau Phạ từ hướng Yên Bái nối sang Quốc lộ 32 là hai tuyến đường bộ chính được các đoàn phượt sử dụng để tiếp cận địa phận tỉnh.

== Di chuyển ==
* '''Thuê xe máy:''' Các điểm cho thuê xe máy tập trung tại khu vực Bến xe khách tỉnh (Phường Quyết Thắng) và đường Trần Phú (Phường Tân Phong) với giá từ 130.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe buýt nội tỉnh:'''
  * Tuyến TP. Lai Châu - Thị trấn Phong Thổ - Cửa khẩu Quốc tế Ma Lù Thàng.
  * Tuyến TP. Lai Châu - Thị trấn Than Uyên.
* '''Taxi:''' Phục vụ đi lại cự ly ngắn trong khu vực đô thị trung tâm và các xã lân cận:
  * *Taxi Mai Linh Lai Châu:* ☎ +84 213 3766 766
  * *Taxi Ngôi Sao Tây Bắc:* ☎ +84 213 3898 989
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Đồi_chè_Ô_Quý_Hồ.jpg|nhỏ|Đồi chè Ô Quý Hồ, nhìn từ trên đèo Ô Quý Hồ xuống]]

=== Thắng cảnh Núi non &amp; Hang động ===
* {{xem
| tên=Đèo Ô Quy Hồ | tên khác=Đèo Hoàng Liên Sơn
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Sơn Bình | vĩ độ=22.3556 | kinh độ=103.7744 | chỉ đường=Nằm trên tuyến Quốc lộ 4D nối hai tỉnh Lai Châu và Lào Cai
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Con đèo dài gần 50 km cắt ngang qua dãy Hoàng Liên Sơn ở độ cao gần 2.000 m so với mực nước biển. Khu vực đỉnh đèo là ranh giới khí hậu rõ rệt giữa hai sườn núi; phía Lai Châu thường có nắng ấm trong khi phía Lào Cai chìm trong sương mù.
}}

* {{xem
| tên=Khu du lịch Cầu kính Rồng Mây | tên khác=Rong May Glass Bridge
| trang web=https://caukinhrongmay.vn | email=
| địa chỉ=Xã Sơn Bình | vĩ độ=22.3580 | kinh độ=103.7650 | chỉ đường=Cách đỉnh đèo Ô Quy Hồ khoảng 2 km về phía Lai Châu
| điện thoại=+84 213 3788 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=400.000 VNĐ/người lớn (bao gồm thang máy lồng kính)
| nội dung=Hệ thống thang máy lồng kính ngoài trời cao 300 m gắn vào vách núi đá, đưa du khách lên sàn cầu kính vươn ra khỏi vách đá 60 m ở độ cao hơn 2.000 m để quan sát vực sâu và các hẻm núi Hoàng Liên Sơn.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Hang động Pu Sam Cáp | tên khác=Pu Sam Cap Caves
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Sùng Phài | vĩ độ=22.3780 | kinh độ=103.4350 | chỉ đường=Cách Phường Tân Phong khoảng 6 km về phía Tây
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=60.000 VNĐ/người
| nội dung=Hệ thống hang động karst đá vôi nguyên sơ gồm ba động chính là Thiên Môn, Thiên Đường và Thủy Tinh. Lòng động rộng hàng nghìn mét vuông với cột đá, măng đá và nhũ đá vôi hình thành qua hàng triệu năm.
}}

* {{xem
| tên=Cao nguyên Dào San | tên khác=Dao San Plateau
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Dào San | vĩ độ=22.6167 | kinh độ=103.4333 | chỉ đường=Cách Phường Tân Phong khoảng 60 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng cao nguyên núi đất và đá ở độ cao trên 1.500 m, khí hậu quanh năm mát lạnh, có rừng thông tự nhiên và là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào người H'Mông, Dao đỏ, Hà Nhì.
}}

[[Tập tin:Than_Uyen's_moutains.jpg|nhỏ|Núi non Than Uyên]]

=== Bản làng Du lịch Văn hóa ===
* {{xem
| tên=Bản du lịch cộng đồng Sin Suối Hồ | tên khác=Sin Suoi Ho Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Sin Suối Hồ | vĩ độ=22.5167 | kinh độ=103.5000 | chỉ đường=Cách Phường Tân Phong khoảng 30 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=20.000 VNĐ/người (phí vệ sinh bản)
| nội dung=Bản làng của người H'Mông nằm ở độ cao 1.400 m dưới chân đỉnh Pu Tả Lèng. Bản bảo tồn kiến trúc nhà gỗ truyền thống, khuôn viên trồng hàng nghìn chậu địa lan, thác Trái Tim và hệ thống homestay đạt tiêu chuẩn du lịch cộng đồng ASEAN.
}}

* {{xem
| tên=Bản Sì Thâu Chải | tên khác=Si Thau Chai Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Hồ Thầu | vĩ độ=22.3610 | kinh độ=103.6120 | chỉ đường=Nằm trên sườn núi cao nhìn xuống thung lũng Tam Đường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Bản định cư của hơn 60 hộ dân người Dao đỏ. Lối đi quanh bản được xếp bằng đá cuội suối, hai bên đường trồng hoa đào, mận và cây ăn trái bản địa. Đây là điểm cất cánh quen thuộc của dù lượn trong các giải dù lượn quốc tế.
}}

* {{xem
| tên=Cửa khẩu Quốc tế Ma Lù Thàng | tên khác=Ma Lu Thang Border Gate
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thị trấn Phong Thổ | vĩ độ=22.7500 | kinh độ=103.3167 | chỉ đường=Điểm cuối tuyến Quốc lộ 12
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí khu vực ngoài cửa khẩu
| nội dung=Cửa khẩu mậu dịch quốc tế đường bộ thông thương với cửa khẩu Kim Thủy Hà thuộc huyện Kim Bình, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.
}}

== Hoạt động ==
* '''Leo núi thám hiểm các đỉnh núi cao:''' Lai Châu là tâm điểm trekking của cả nước với các hành trình nhiều ngày chinh phục đỉnh Pu Si Lung (3.083 m - đỉnh núi biên giới hiểm trở nhất), Pu Tả Lèng (3.049 m - mùa hoa đỗ quyên tháng 3) và Ky Quan San (Bạch Mộc Lương Tử, 3.046 m). Hoạt động này bắt buộc phải có giấy phép biên phòng và người dẫn đường bản địa (porter).
* '''Bay dù lượn tại Sì Thâu Chải:''' Cất cánh từ sườn núi Hồ Thầu ở độ cao trên 1.400 m và hạ cánh xuống sân vận động Tam Đường, ngắm thung lũng nông nghiệp và cung đèo Ô Quy Hồ từ trên không.
* '''Đi chợ phiên vùng cao:''' Chợ phiên Dào San (họp vào các ngày Thìn, Tuất) hoặc chợ phiên San Thàng (họp sáng thứ 5 và Chủ nhật hàng tuần tại Phường San Thàng) là nơi tập trung mua bán vải thổ cẩm, cây dược liệu, gia súc và nông cụ của các dân tộc thiểu số.

== Mua sắm ==
=== Nông sản &amp; Dược liệu ===
* '''Mắc khén &amp; Hạt dổi rừng:''' Gia vị thảo mộc khô thu hái tự nhiên từ rừng Tây Bắc, dùng tẩm ướp nướng và giã đồ chấm.
* '''Mật ong rừng Dào San &amp; Thảo quả:''' Mật ong khoái tự nhiên màu vàng sậm và hạt thảo quả sấy khô của vùng cao Mường Tè, Sìn Hồ.
* '''Trà cổ thụ Shan tuyết Sìn Hồ:''' Búp chè hái từ những cây chè mọc hoang dã trên sườn núi mù sương, cánh chè mốc trắng, nước trà ngả vàng hổ phách.
* '''Vải thổ cẩm dệt tay người Dao &amp; H'Mông:''' Áo chàm đính chỉ màu, khăn cuốn đầu, vỏ gối khâu tay bán trực tiếp tại bản Sin Suối Hồ và Sì Thâu Chải.

=== Chợ trung tâm ===
* '''Chợ San Thàng (Phường San Thàng):''' Trung tâm trao đổi hàng nông sản, thực phẩm tươi và ẩm thực đường phố sáng Chủ nhật.
* '''Chợ Trung tâm Lai Châu (Đường Trần Phú, Phường Tân Phong):''' Chợ tổng hợp buôn bán các mặt hàng bách hóa, quần áo và hàng tiêu dùng.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Lai Châu dựa trên nguồn thực phẩm tự nhiên từ rừng, sông suối và kỹ thuật hun khói, đồ chín của người Thái, người Giáy và người Dao.

Các món ăn phổ biến:
* '''Pa pỉnh tộp:''' Cá suối tươi mổ lưng, ướp mắc khén, ớt tươi, rau thơm rồi kẹp nẹp tre nướng than hoa.
* '''Thịt lợn cắp nách nướng than:''' Giống lợn lửng thả rông vùng cao thịt săn chắc, bì giòn, nướng chín tới ướp lá móc mật.
* '''Nộm rau dớn:''' Rau dớn ngắt ngọn non mọc cạnh khe suối, chần qua nước sôi rồi trộn cùng lạc rang, ớt bột, tỏi và chanh.
* '''Xôi màu người Giáy:''' Xôi nếp nương nhuộm màu bằng nước lá cẩm, củ nghệ và vỏ cây rừng tạo thành màu tím, đỏ, vàng tự nhiên.
* '''Thắng cố:''' Món canh lòng ngựa truyền thống ninh nhừ cùng các loại thảo quả, quế chi, hoa hồi ăn tại các phiên chợ vùng cao.

=== Địa điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Sen Hồng | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu đô thị mới, Phường Tân Phong | vĩ độ=22.3980 | kinh độ=103.4610 | chỉ đường=Gần khu hành chính tỉnh
| điện thoại=+84 213 3878 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:00 | giá=100.000 - 250.000 VNĐ/người
| nội dung=Phục vụ các món ăn đặc sản vùng núi như cá hồi Ô Quy Hồ, cá tầm nướng tiêu rừng, gà đồi hấp lá chanh và lợn bản xào lăn.
}}

* {{xem
| tên=Khu Ẩm thực Chợ đêm San Thàng | trang web= | email=
| địa chỉ=Phường San Thàng | vĩ độ=22.4110 | kinh độ=103.4850 | chỉ đường=Mở các tối thứ Bảy hàng tuần
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=18:00 - 23:00 | giá=20.000 - 80.000 VNĐ/món
| nội dung=Các gian hàng ngoài trời bán thắng cố, bánh dày nướng, phở chua, lòng lợn nướng và rượu ngô bản xứ.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu ngô Sìn Hồ:''' Men ủ từ lá thuốc rừng tự nhiên cất bằng phương pháp truyền thống của người H'Mông, nồng độ cồn từ 38 - 42 độ.
* '''Trà thảo mộc giảo cổ lam:''' Nước hãm từ cây giảo cổ lam mọc trên các vách đá vôi tự nhiên vùng cao.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Muong Thanh Lai Chau Hotel.jpg|nhỏ|Khách sạn Mường Thanh Lai Chau tại Phường Tân Phong]]

Cơ sở lưu trú tập trung thành hai dạng: khách sạn hiện đại tại trung tâm đô thị Phường Tân Phong và hệ thống homestay nhà gỗ tại các bản du lịch cộng đồng.

=== Khách sạn ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Lai Châu | trang web=https://grandlaichau.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 097 Đường Trần Phú, Phường Tân Phong | vĩ độ=22.3955 | kinh độ=103.4645 | chỉ đường=Đối diện Quảng trường Nhân dân tỉnh
| điện thoại=+84 213 3798 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.100.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao lớn nhất tỉnh với 148 phòng ngủ, phòng gym, spa, phòng hội nghị tiêu chuẩn và nhà hàng phục vụ thực đơn Á - Âu.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Hoàng Nhâm Luxury | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 69 Đường Điện Biên Phủ, Phường Quyết Tiến | vĩ độ=22.3920 | kinh độ=103.4580 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 213 2246 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.000.000 - 2.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn hiện đại có hồ bơi sân thượng, trung tâm thể thao, phòng ốc trang bị điều hòa 2 chiều và buffet ăn sáng.
}}

=== Homestay bản địa ===
* {{ngủ
| tên=Homestay Vàng A Chỉnh | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Sin Suối Hồ, Xã Sin Suối Hồ | vĩ độ=22.5170 | kinh độ=103.5010 | chỉ đường=Khu vực trung tâm bản Sin Suối Hồ
| điện thoại=+84 912 345 678 | điện thoại miễn cước=
| giá=100.000 - 350.000 VNĐ/người
| nhận phòng=12:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Nhà gỗ lợp ván pơmu truyền thống của người H'Mông, sân vườn trồng phong lan và đỗ quyên, phục vụ các bữa ăn nấu tại gia.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Sạt lở mùa mưa &amp; Sương mù đèo dốc ===
* Tuyến đèo Ô Quy Hồ (Quốc lộ 4D) và Quốc lộ 12 (đoạn nối Phong Thổ - Mường Tè) có nguy cơ sạt trượt đất đá cao vào các tháng mùa mưa lớn (tháng 6 đến tháng 8). Du khách tự lái xe máy/ô tô nên kiểm tra dự báo thời tiết và tránh chạy xe ban đêm qua các cung đường đèo khi sương mù dày đặc.

=== Quy định trekking &amp; Vùng biên giới ===
* Các tuyến leo núi Pu Si Lung, Pu Tả Lèng hoặc Ky Quan San đi qua khu vực biên giới hoặc rừng đặc dụng quốc gia. Du khách bắt buộc phải đăng ký tạm trú với Công an xã, xin giấy giới thiệu tại Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu và thuê porter địa phương dẫn đường.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Điện Biên]]: Đi theo Quốc lộ 12 xuôi dòng sông Đà qua Phường Mường Lay để đến các di tích Chiến trường Điện Biên Phủ và thung lũng Mường Thanh.
* [[Lào Cai]]: Vượt đèo Ô Quy Hồ sang thị xã Sa Pa, ga cáp treo Fansipan và trung tâm thành phố biên giới Lào Cai.
* [[Sơn La]]: Kết nối qua Quốc lộ 279 hoặc Quốc lộ 32 để đến thị xã Nghĩa Lộ, đèo Khau Phạ và cao nguyên chè Mộc Châu.
* [[Phú Thọ]]: Xuôi theo Quốc lộ 32 qua Yên Bái về vùng đất Tổ Đền Hùng và danh thắng Tây Thiên - Tam Đảo.

{{geo|22.4000|103.4500}}
{{IsPartOf|Tây Bắc Bộ}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Lai Châu}}</text>
      <sha1>jacz3i9hyxput0mnhpi74t9vb71lzrh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>121899</id>
      <parentid>121898</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T11:42:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Di chuyển */</comment>
      <origin>121899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19735" sha1="reo95tuf4kn7vk3qrymyljnevplibko" xml:space="preserve">{{pagebanner|Wv Lai Châu banner.jpg|caption=Phường Tân Phong, Lai Châu}}

{{quickbarprovince
| image=Sunset on O Quy Ho pass.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Tuyến đường qua đèo Ô Quy Hồ tại Lai Châu
| location=Lai Chau in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=9.068,8 km²
| population=489.000 người (ước tính)
| population density=53,9 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng H'Mông]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Hà Nhì]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Thái (34%), người H'Mông (23%), người Kinh (14%), người Dao (13%), người Hà Nhì, người Giáy
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Tân Phong
| years active=1909 - Thành lập tỉnh Lai Châu thời Pháp thuộc / Tái lập năm 2004
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống các đơn vị cơ sở gồm xã, phường, thị trấn (không còn cấp huyện, thị xã, thành phố)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (213)
| website=[https://laichau.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lai Châu]
}}

'''Lai Châu''' là một tỉnh miền núi biên giới nằm ở phía Tây Bắc của [[Việt Nam]], có đường biên giới quốc gia dài 265,1 km tiếp giáp với tỉnh Vân Nam ([[Trung Quốc]]). Tỉnh nằm kẹp giữa hai dãy núi lớn là [[Dãy Hoàng Liên Sơn]] ở phía Đông và dãy Pu Đen Đinh ở phía Tây. Về mặt tổ chức lãnh thổ, tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống các xã, phường và thị trấn, không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Laichautown.jpg|nhỏ|Quảng trường trung tâm Lai Châu]]

Tỉnh Lai Châu được thành lập vào ngày 28 tháng 6 năm 1909 theo nghị định của Toàn quyền Đông Dương. Sau khi chia tách địa giới hành chính vào năm 2004, trung tâm hành chính tỉnh chuyển về đặt tại khu vực thung lũng Tam Đường cũ (nay là cụm các phường Đông Phong, Quyết Thắng, Tân Phong).

Địa hình của tỉnh bị chia cắt mạnh bởi các dãy núi cao chạy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam xen kẽ các thung lũng sâu. Lai Châu sở hữu nhiều đỉnh núi cao hàng đầu Việt Nam như [[Pu Si Lung]] (3.083 m), [[Pu Tả Lèng]] (3.049 m), [[Bạch Mộc Lương Tử]] (Ky Quan San, 3.046 m) và đèo [[Đèo Ô Quy Hồ|Ô Quy Hồ]] nối sang Sa Pa. Dân cư toàn tỉnh gồm 20 dân tộc sinh sống, trong đó người Thái, người H'Mông, người Dao và người Hà Nhì chiếm phần lớn dân số.

=== Khí hậu ===
Lai Châu có khí hậu nhiệt đới gió mùa núi cao, nhiệt độ trung bình năm dao động từ 21 - 23&amp;nbsp;°C, phân chia thành hai mùa rõ rệt.

* '''Mùa khô''' (tháng 10 đến tháng 4 năm sau): Chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc khô lạnh, lượng mưa thấp, độ ẩm giảm, vùng núi cao trên 1.500 m thường có sương mù và hiện tượng sương muối vào tháng 12 và tháng 1.
* '''Mùa mưa''' (tháng 5 đến tháng 9): Tập trung khoảng 80% tổng lượng mưa trong năm, độ ẩm không khí trung bình trên 85%, dễ xảy ra sạt lở đất trên các tuyến quốc lộ qua đèo dốc.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Lai Châu
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 23 (73) || 25 (77) || 29 (84) || 31 (88) || 31 (88) || 30 (86) || 29 (84) || 30 (86) || 30 (86) || 28 (82) || 26 (79) || 23 (73) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 11 (52) || 12 (54) || 15 (59) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 22 (72) || 22 (72) || 20 (68) || 17 (63) || 14 (57) || 11 (52) || '''17 (63)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 30 (1.2) || 45 (1.8) || 70 (2.8) || 150 (5.9) || 320 (12.6) || 450 (17.7) || 520 (20.5) || 480 (18.9) || 250 (9.8) || 120 (4.7) || 55 (2.2) || 25 (1.0) || '''2.515 (99.0)'''
|}

== Đến ==
Lai Châu cách Hà Nội khoảng 390 km về phía Tây Bắc. Do chưa có hệ thống đường sắt và sân bay thương mại nội tỉnh, giao thông tiếp cận chủ yếu qua đường bộ.

=== Bằng ô-tô &amp; Xe khách giường nằm ===
* '''Hành trình qua cao tốc Nội Bài - Lào Cai:''' Từ [[Hà Nội]], xe chạy theo đường cao tốc CT05 đến nút giao rẽ vào Quốc lộ 4D, qua Sa Pa rồi vượt đèo Ô Quy Hồ để tới Phường Tân Phong. Thời gian hành trình bằng ô tô con khoảng 6 giờ, xe khách giường nằm khoảng 7 đến 8 giờ.
  * Tuyến xe giường nằm và xe cabin đôi xuất phát hàng ngày từ [[Bến xe Mỹ Đình]] và Bến xe Giáp Bát lúc 20:00 - 22:00, tới Lai Châu vào 05:00 sáng hôm sau. Giá vé dao động từ 350.000 - 450.000 VNĐ/lượt.
* '''Hành trình theo trục Quốc lộ 32:''' Đi từ Hà Nội qua [[Phú Thọ]], Nghĩa Lộ, Mù Cang Chải rồi vào địa phận Thị trấn Than Uyên và Phường Tân Phong. Tuyến đường này dài khoảng 420 km, thích hợp cho việc kết hợp lộ trình du lịch vùng cao.

=== Bằng xe máy ===
Lộ trình vượt đèo Ô Quy Hồ từ hướng Lào Cai hoặc vượt đèo Khau Phạ từ hướng Yên Bái nối sang Quốc lộ 32 là hai tuyến đường bộ chính được các đoàn phượt sử dụng để tiếp cận địa phận tỉnh.

== Di chuyển ==
* '''Thuê xe máy:''' Các điểm cho thuê xe máy tập trung tại khu vực Bến xe khách tỉnh (Phường Quyết Thắng) và đường Trần Phú (Phường Tân Phong) với giá từ 130.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe buýt nội tỉnh:'''
  * Tuyến Lai Châu - Phong Thổ - Cửa khẩu Quốc tế Ma Lù Thàng.
  * Tuyến Lai Châu - Than Uyên.
* '''Taxi:''' Phục vụ đi lại cự ly ngắn trong khu vực đô thị trung tâm và các xã lân cận:
  * *Taxi Mai Linh Lai Châu:* ☎ +84 213 3766 766
  * *Taxi Ngôi Sao Tây Bắc:* ☎ +84 213 3898 989

== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Đồi_chè_Ô_Quý_Hồ.jpg|nhỏ|Đồi chè Ô Quý Hồ, nhìn từ trên đèo Ô Quý Hồ xuống]]

=== Thắng cảnh Núi non &amp; Hang động ===
* {{xem
| tên=Đèo Ô Quy Hồ | tên khác=Đèo Hoàng Liên Sơn
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Sơn Bình | vĩ độ=22.3556 | kinh độ=103.7744 | chỉ đường=Nằm trên tuyến Quốc lộ 4D nối hai tỉnh Lai Châu và Lào Cai
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Con đèo dài gần 50 km cắt ngang qua dãy Hoàng Liên Sơn ở độ cao gần 2.000 m so với mực nước biển. Khu vực đỉnh đèo là ranh giới khí hậu rõ rệt giữa hai sườn núi; phía Lai Châu thường có nắng ấm trong khi phía Lào Cai chìm trong sương mù.
}}

* {{xem
| tên=Khu du lịch Cầu kính Rồng Mây | tên khác=Rong May Glass Bridge
| trang web=https://caukinhrongmay.vn | email=
| địa chỉ=Xã Sơn Bình | vĩ độ=22.3580 | kinh độ=103.7650 | chỉ đường=Cách đỉnh đèo Ô Quy Hồ khoảng 2 km về phía Lai Châu
| điện thoại=+84 213 3788 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=400.000 VNĐ/người lớn (bao gồm thang máy lồng kính)
| nội dung=Hệ thống thang máy lồng kính ngoài trời cao 300 m gắn vào vách núi đá, đưa du khách lên sàn cầu kính vươn ra khỏi vách đá 60 m ở độ cao hơn 2.000 m để quan sát vực sâu và các hẻm núi Hoàng Liên Sơn.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Hang động Pu Sam Cáp | tên khác=Pu Sam Cap Caves
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Sùng Phài | vĩ độ=22.3780 | kinh độ=103.4350 | chỉ đường=Cách Phường Tân Phong khoảng 6 km về phía Tây
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=60.000 VNĐ/người
| nội dung=Hệ thống hang động karst đá vôi nguyên sơ gồm ba động chính là Thiên Môn, Thiên Đường và Thủy Tinh. Lòng động rộng hàng nghìn mét vuông với cột đá, măng đá và nhũ đá vôi hình thành qua hàng triệu năm.
}}

* {{xem
| tên=Cao nguyên Dào San | tên khác=Dao San Plateau
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Dào San | vĩ độ=22.6167 | kinh độ=103.4333 | chỉ đường=Cách Phường Tân Phong khoảng 60 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng cao nguyên núi đất và đá ở độ cao trên 1.500 m, khí hậu quanh năm mát lạnh, có rừng thông tự nhiên và là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào người H'Mông, Dao đỏ, Hà Nhì.
}}

[[Tập tin:Than_Uyen's_moutains.jpg|nhỏ|Núi non Than Uyên]]

=== Bản làng Du lịch Văn hóa ===
* {{xem
| tên=Bản du lịch cộng đồng Sin Suối Hồ | tên khác=Sin Suoi Ho Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Sin Suối Hồ | vĩ độ=22.5167 | kinh độ=103.5000 | chỉ đường=Cách Phường Tân Phong khoảng 30 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=20.000 VNĐ/người (phí vệ sinh bản)
| nội dung=Bản làng của người H'Mông nằm ở độ cao 1.400 m dưới chân đỉnh Pu Tả Lèng. Bản bảo tồn kiến trúc nhà gỗ truyền thống, khuôn viên trồng hàng nghìn chậu địa lan, thác Trái Tim và hệ thống homestay đạt tiêu chuẩn du lịch cộng đồng ASEAN.
}}

* {{xem
| tên=Bản Sì Thâu Chải | tên khác=Si Thau Chai Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Hồ Thầu | vĩ độ=22.3610 | kinh độ=103.6120 | chỉ đường=Nằm trên sườn núi cao nhìn xuống thung lũng Tam Đường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Bản định cư của hơn 60 hộ dân người Dao đỏ. Lối đi quanh bản được xếp bằng đá cuội suối, hai bên đường trồng hoa đào, mận và cây ăn trái bản địa. Đây là điểm cất cánh quen thuộc của dù lượn trong các giải dù lượn quốc tế.
}}

* {{xem
| tên=Cửa khẩu Quốc tế Ma Lù Thàng | tên khác=Ma Lu Thang Border Gate
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thị trấn Phong Thổ | vĩ độ=22.7500 | kinh độ=103.3167 | chỉ đường=Điểm cuối tuyến Quốc lộ 12
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí khu vực ngoài cửa khẩu
| nội dung=Cửa khẩu mậu dịch quốc tế đường bộ thông thương với cửa khẩu Kim Thủy Hà thuộc huyện Kim Bình, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.
}}

== Hoạt động ==
* '''Leo núi thám hiểm các đỉnh núi cao:''' Lai Châu là tâm điểm trekking của cả nước với các hành trình nhiều ngày chinh phục đỉnh Pu Si Lung (3.083 m - đỉnh núi biên giới hiểm trở nhất), Pu Tả Lèng (3.049 m - mùa hoa đỗ quyên tháng 3) và Ky Quan San (Bạch Mộc Lương Tử, 3.046 m). Hoạt động này bắt buộc phải có giấy phép biên phòng và người dẫn đường bản địa (porter).
* '''Bay dù lượn tại Sì Thâu Chải:''' Cất cánh từ sườn núi Hồ Thầu ở độ cao trên 1.400 m và hạ cánh xuống sân vận động Tam Đường, ngắm thung lũng nông nghiệp và cung đèo Ô Quy Hồ từ trên không.
* '''Đi chợ phiên vùng cao:''' Chợ phiên Dào San (họp vào các ngày Thìn, Tuất) hoặc chợ phiên San Thàng (họp sáng thứ 5 và Chủ nhật hàng tuần tại Phường San Thàng) là nơi tập trung mua bán vải thổ cẩm, cây dược liệu, gia súc và nông cụ của các dân tộc thiểu số.

== Mua sắm ==
=== Nông sản &amp; Dược liệu ===
* '''Mắc khén &amp; Hạt dổi rừng:''' Gia vị thảo mộc khô thu hái tự nhiên từ rừng Tây Bắc, dùng tẩm ướp nướng và giã đồ chấm.
* '''Mật ong rừng Dào San &amp; Thảo quả:''' Mật ong khoái tự nhiên màu vàng sậm và hạt thảo quả sấy khô của vùng cao Mường Tè, Sìn Hồ.
* '''Trà cổ thụ Shan tuyết Sìn Hồ:''' Búp chè hái từ những cây chè mọc hoang dã trên sườn núi mù sương, cánh chè mốc trắng, nước trà ngả vàng hổ phách.
* '''Vải thổ cẩm dệt tay người Dao &amp; H'Mông:''' Áo chàm đính chỉ màu, khăn cuốn đầu, vỏ gối khâu tay bán trực tiếp tại bản Sin Suối Hồ và Sì Thâu Chải.

=== Chợ trung tâm ===
* '''Chợ San Thàng (Phường San Thàng):''' Trung tâm trao đổi hàng nông sản, thực phẩm tươi và ẩm thực đường phố sáng Chủ nhật.
* '''Chợ Trung tâm Lai Châu (Đường Trần Phú, Phường Tân Phong):''' Chợ tổng hợp buôn bán các mặt hàng bách hóa, quần áo và hàng tiêu dùng.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Lai Châu dựa trên nguồn thực phẩm tự nhiên từ rừng, sông suối và kỹ thuật hun khói, đồ chín của người Thái, người Giáy và người Dao.

Các món ăn phổ biến:
* '''Pa pỉnh tộp:''' Cá suối tươi mổ lưng, ướp mắc khén, ớt tươi, rau thơm rồi kẹp nẹp tre nướng than hoa.
* '''Thịt lợn cắp nách nướng than:''' Giống lợn lửng thả rông vùng cao thịt săn chắc, bì giòn, nướng chín tới ướp lá móc mật.
* '''Nộm rau dớn:''' Rau dớn ngắt ngọn non mọc cạnh khe suối, chần qua nước sôi rồi trộn cùng lạc rang, ớt bột, tỏi và chanh.
* '''Xôi màu người Giáy:''' Xôi nếp nương nhuộm màu bằng nước lá cẩm, củ nghệ và vỏ cây rừng tạo thành màu tím, đỏ, vàng tự nhiên.
* '''Thắng cố:''' Món canh lòng ngựa truyền thống ninh nhừ cùng các loại thảo quả, quế chi, hoa hồi ăn tại các phiên chợ vùng cao.

=== Địa điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Sen Hồng | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu đô thị mới, Phường Tân Phong | vĩ độ=22.3980 | kinh độ=103.4610 | chỉ đường=Gần khu hành chính tỉnh
| điện thoại=+84 213 3878 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:00 | giá=100.000 - 250.000 VNĐ/người
| nội dung=Phục vụ các món ăn đặc sản vùng núi như cá hồi Ô Quy Hồ, cá tầm nướng tiêu rừng, gà đồi hấp lá chanh và lợn bản xào lăn.
}}

* {{xem
| tên=Khu Ẩm thực Chợ đêm San Thàng | trang web= | email=
| địa chỉ=Phường San Thàng | vĩ độ=22.4110 | kinh độ=103.4850 | chỉ đường=Mở các tối thứ Bảy hàng tuần
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=18:00 - 23:00 | giá=20.000 - 80.000 VNĐ/món
| nội dung=Các gian hàng ngoài trời bán thắng cố, bánh dày nướng, phở chua, lòng lợn nướng và rượu ngô bản xứ.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu ngô Sìn Hồ:''' Men ủ từ lá thuốc rừng tự nhiên cất bằng phương pháp truyền thống của người H'Mông, nồng độ cồn từ 38 - 42 độ.
* '''Trà thảo mộc giảo cổ lam:''' Nước hãm từ cây giảo cổ lam mọc trên các vách đá vôi tự nhiên vùng cao.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Muong Thanh Lai Chau Hotel.jpg|nhỏ|Khách sạn Mường Thanh Lai Chau tại Phường Tân Phong]]

Cơ sở lưu trú tập trung thành hai dạng: khách sạn hiện đại tại trung tâm đô thị Phường Tân Phong và hệ thống homestay nhà gỗ tại các bản du lịch cộng đồng.

=== Khách sạn ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Lai Châu | trang web=https://grandlaichau.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 097 Đường Trần Phú, Phường Tân Phong | vĩ độ=22.3955 | kinh độ=103.4645 | chỉ đường=Đối diện Quảng trường Nhân dân tỉnh
| điện thoại=+84 213 3798 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.100.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao lớn nhất tỉnh với 148 phòng ngủ, phòng gym, spa, phòng hội nghị tiêu chuẩn và nhà hàng phục vụ thực đơn Á - Âu.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Hoàng Nhâm Luxury | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 69 Đường Điện Biên Phủ, Phường Quyết Tiến | vĩ độ=22.3920 | kinh độ=103.4580 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 213 2246 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.000.000 - 2.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn hiện đại có hồ bơi sân thượng, trung tâm thể thao, phòng ốc trang bị điều hòa 2 chiều và buffet ăn sáng.
}}

=== Homestay bản địa ===
* {{ngủ
| tên=Homestay Vàng A Chỉnh | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Sin Suối Hồ, Xã Sin Suối Hồ | vĩ độ=22.5170 | kinh độ=103.5010 | chỉ đường=Khu vực trung tâm bản Sin Suối Hồ
| điện thoại=+84 912 345 678 | điện thoại miễn cước=
| giá=100.000 - 350.000 VNĐ/người
| nhận phòng=12:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Nhà gỗ lợp ván pơmu truyền thống của người H'Mông, sân vườn trồng phong lan và đỗ quyên, phục vụ các bữa ăn nấu tại gia.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Sạt lở mùa mưa &amp; Sương mù đèo dốc ===
* Tuyến đèo Ô Quy Hồ (Quốc lộ 4D) và Quốc lộ 12 (đoạn nối Phong Thổ - Mường Tè) có nguy cơ sạt trượt đất đá cao vào các tháng mùa mưa lớn (tháng 6 đến tháng 8). Du khách tự lái xe máy/ô tô nên kiểm tra dự báo thời tiết và tránh chạy xe ban đêm qua các cung đường đèo khi sương mù dày đặc.

=== Quy định trekking &amp; Vùng biên giới ===
* Các tuyến leo núi Pu Si Lung, Pu Tả Lèng hoặc Ky Quan San đi qua khu vực biên giới hoặc rừng đặc dụng quốc gia. Du khách bắt buộc phải đăng ký tạm trú với Công an xã, xin giấy giới thiệu tại Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu và thuê porter địa phương dẫn đường.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Điện Biên]]: Đi theo Quốc lộ 12 xuôi dòng sông Đà qua Phường Mường Lay để đến các di tích Chiến trường Điện Biên Phủ và thung lũng Mường Thanh.
* [[Lào Cai]]: Vượt đèo Ô Quy Hồ sang thị xã Sa Pa, ga cáp treo Fansipan và trung tâm thành phố biên giới Lào Cai.
* [[Sơn La]]: Kết nối qua Quốc lộ 279 hoặc Quốc lộ 32 để đến thị xã Nghĩa Lộ, đèo Khau Phạ và cao nguyên chè Mộc Châu.
* [[Phú Thọ]]: Xuôi theo Quốc lộ 32 qua Yên Bái về vùng đất Tổ Đền Hùng và danh thắng Tây Thiên - Tam Đảo.

{{geo|22.4000|103.4500}}
{{IsPartOf|Tây Bắc Bộ}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Lai Châu}}</text>
      <sha1>reo95tuf4kn7vk3qrymyljnevplibko</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>121900</id>
      <parentid>121899</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T11:43:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Di chuyển */</comment>
      <origin>121900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19732" sha1="9akvouqeb9iz3lnksrowcnrrcin2iv0" xml:space="preserve">{{pagebanner|Wv Lai Châu banner.jpg|caption=Phường Tân Phong, Lai Châu}}

{{quickbarprovince
| image=Sunset on O Quy Ho pass.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Tuyến đường qua đèo Ô Quy Hồ tại Lai Châu
| location=Lai Chau in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=9.068,8 km²
| population=489.000 người (ước tính)
| population density=53,9 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng H'Mông]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Hà Nhì]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Thái (34%), người H'Mông (23%), người Kinh (14%), người Dao (13%), người Hà Nhì, người Giáy
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Tân Phong
| years active=1909 - Thành lập tỉnh Lai Châu thời Pháp thuộc / Tái lập năm 2004
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống các đơn vị cơ sở gồm xã, phường, thị trấn (không còn cấp huyện, thị xã, thành phố)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (213)
| website=[https://laichau.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lai Châu]
}}

'''Lai Châu''' là một tỉnh miền núi biên giới nằm ở phía Tây Bắc của [[Việt Nam]], có đường biên giới quốc gia dài 265,1 km tiếp giáp với tỉnh Vân Nam ([[Trung Quốc]]). Tỉnh nằm kẹp giữa hai dãy núi lớn là [[Dãy Hoàng Liên Sơn]] ở phía Đông và dãy Pu Đen Đinh ở phía Tây. Về mặt tổ chức lãnh thổ, tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống các xã, phường và thị trấn, không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Laichautown.jpg|nhỏ|Quảng trường trung tâm Lai Châu]]

Tỉnh Lai Châu được thành lập vào ngày 28 tháng 6 năm 1909 theo nghị định của Toàn quyền Đông Dương. Sau khi chia tách địa giới hành chính vào năm 2004, trung tâm hành chính tỉnh chuyển về đặt tại khu vực thung lũng Tam Đường cũ (nay là cụm các phường Đông Phong, Quyết Thắng, Tân Phong).

Địa hình của tỉnh bị chia cắt mạnh bởi các dãy núi cao chạy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam xen kẽ các thung lũng sâu. Lai Châu sở hữu nhiều đỉnh núi cao hàng đầu Việt Nam như [[Pu Si Lung]] (3.083 m), [[Pu Tả Lèng]] (3.049 m), [[Bạch Mộc Lương Tử]] (Ky Quan San, 3.046 m) và đèo [[Đèo Ô Quy Hồ|Ô Quy Hồ]] nối sang Sa Pa. Dân cư toàn tỉnh gồm 20 dân tộc sinh sống, trong đó người Thái, người H'Mông, người Dao và người Hà Nhì chiếm phần lớn dân số.

=== Khí hậu ===
Lai Châu có khí hậu nhiệt đới gió mùa núi cao, nhiệt độ trung bình năm dao động từ 21 - 23&amp;nbsp;°C, phân chia thành hai mùa rõ rệt.

* '''Mùa khô''' (tháng 10 đến tháng 4 năm sau): Chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc khô lạnh, lượng mưa thấp, độ ẩm giảm, vùng núi cao trên 1.500 m thường có sương mù và hiện tượng sương muối vào tháng 12 và tháng 1.
* '''Mùa mưa''' (tháng 5 đến tháng 9): Tập trung khoảng 80% tổng lượng mưa trong năm, độ ẩm không khí trung bình trên 85%, dễ xảy ra sạt lở đất trên các tuyến quốc lộ qua đèo dốc.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Lai Châu
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 23 (73) || 25 (77) || 29 (84) || 31 (88) || 31 (88) || 30 (86) || 29 (84) || 30 (86) || 30 (86) || 28 (82) || 26 (79) || 23 (73) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 11 (52) || 12 (54) || 15 (59) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 22 (72) || 22 (72) || 20 (68) || 17 (63) || 14 (57) || 11 (52) || '''17 (63)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 30 (1.2) || 45 (1.8) || 70 (2.8) || 150 (5.9) || 320 (12.6) || 450 (17.7) || 520 (20.5) || 480 (18.9) || 250 (9.8) || 120 (4.7) || 55 (2.2) || 25 (1.0) || '''2.515 (99.0)'''
|}

== Đến ==
Lai Châu cách Hà Nội khoảng 390 km về phía Tây Bắc. Do chưa có hệ thống đường sắt và sân bay thương mại nội tỉnh, giao thông tiếp cận chủ yếu qua đường bộ.

=== Bằng ô-tô &amp; Xe khách giường nằm ===
* '''Hành trình qua cao tốc Nội Bài - Lào Cai:''' Từ [[Hà Nội]], xe chạy theo đường cao tốc CT05 đến nút giao rẽ vào Quốc lộ 4D, qua Sa Pa rồi vượt đèo Ô Quy Hồ để tới Phường Tân Phong. Thời gian hành trình bằng ô tô con khoảng 6 giờ, xe khách giường nằm khoảng 7 đến 8 giờ.
  * Tuyến xe giường nằm và xe cabin đôi xuất phát hàng ngày từ [[Bến xe Mỹ Đình]] và Bến xe Giáp Bát lúc 20:00 - 22:00, tới Lai Châu vào 05:00 sáng hôm sau. Giá vé dao động từ 350.000 - 450.000 VNĐ/lượt.
* '''Hành trình theo trục Quốc lộ 32:''' Đi từ Hà Nội qua [[Phú Thọ]], Nghĩa Lộ, Mù Cang Chải rồi vào địa phận Thị trấn Than Uyên và Phường Tân Phong. Tuyến đường này dài khoảng 420 km, thích hợp cho việc kết hợp lộ trình du lịch vùng cao.

=== Bằng xe máy ===
Lộ trình vượt đèo Ô Quy Hồ từ hướng Lào Cai hoặc vượt đèo Khau Phạ từ hướng Yên Bái nối sang Quốc lộ 32 là hai tuyến đường bộ chính được các đoàn phượt sử dụng để tiếp cận địa phận tỉnh.

== Di chuyển ==
* '''Thuê xe máy:''' Các điểm cho thuê xe máy tập trung tại khu vực Bến xe khách tỉnh (Phường Đoàn Kết) và đường Trần Phú (Phường Tân Phong) với giá từ 130.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe buýt nội tỉnh:'''
  * Tuyến Lai Châu - Phong Thổ - Cửa khẩu Quốc tế Ma Lù Thàng.
  * Tuyến Lai Châu - Than Uyên.
* '''Taxi:''' Phục vụ đi lại cự ly ngắn trong khu vực đô thị trung tâm và các xã lân cận:
  * *Taxi Mai Linh Lai Châu:* ☎ +84 213 3766 766
  * *Taxi Ngôi Sao Tây Bắc:* ☎ +84 213 3898 989

== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Đồi_chè_Ô_Quý_Hồ.jpg|nhỏ|Đồi chè Ô Quý Hồ, nhìn từ trên đèo Ô Quý Hồ xuống]]

=== Thắng cảnh Núi non &amp; Hang động ===
* {{xem
| tên=Đèo Ô Quy Hồ | tên khác=Đèo Hoàng Liên Sơn
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Sơn Bình | vĩ độ=22.3556 | kinh độ=103.7744 | chỉ đường=Nằm trên tuyến Quốc lộ 4D nối hai tỉnh Lai Châu và Lào Cai
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Con đèo dài gần 50 km cắt ngang qua dãy Hoàng Liên Sơn ở độ cao gần 2.000 m so với mực nước biển. Khu vực đỉnh đèo là ranh giới khí hậu rõ rệt giữa hai sườn núi; phía Lai Châu thường có nắng ấm trong khi phía Lào Cai chìm trong sương mù.
}}

* {{xem
| tên=Khu du lịch Cầu kính Rồng Mây | tên khác=Rong May Glass Bridge
| trang web=https://caukinhrongmay.vn | email=
| địa chỉ=Xã Sơn Bình | vĩ độ=22.3580 | kinh độ=103.7650 | chỉ đường=Cách đỉnh đèo Ô Quy Hồ khoảng 2 km về phía Lai Châu
| điện thoại=+84 213 3788 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=400.000 VNĐ/người lớn (bao gồm thang máy lồng kính)
| nội dung=Hệ thống thang máy lồng kính ngoài trời cao 300 m gắn vào vách núi đá, đưa du khách lên sàn cầu kính vươn ra khỏi vách đá 60 m ở độ cao hơn 2.000 m để quan sát vực sâu và các hẻm núi Hoàng Liên Sơn.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Hang động Pu Sam Cáp | tên khác=Pu Sam Cap Caves
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Sùng Phài | vĩ độ=22.3780 | kinh độ=103.4350 | chỉ đường=Cách Phường Tân Phong khoảng 6 km về phía Tây
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=60.000 VNĐ/người
| nội dung=Hệ thống hang động karst đá vôi nguyên sơ gồm ba động chính là Thiên Môn, Thiên Đường và Thủy Tinh. Lòng động rộng hàng nghìn mét vuông với cột đá, măng đá và nhũ đá vôi hình thành qua hàng triệu năm.
}}

* {{xem
| tên=Cao nguyên Dào San | tên khác=Dao San Plateau
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Dào San | vĩ độ=22.6167 | kinh độ=103.4333 | chỉ đường=Cách Phường Tân Phong khoảng 60 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng cao nguyên núi đất và đá ở độ cao trên 1.500 m, khí hậu quanh năm mát lạnh, có rừng thông tự nhiên và là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào người H'Mông, Dao đỏ, Hà Nhì.
}}

[[Tập tin:Than_Uyen's_moutains.jpg|nhỏ|Núi non Than Uyên]]

=== Bản làng Du lịch Văn hóa ===
* {{xem
| tên=Bản du lịch cộng đồng Sin Suối Hồ | tên khác=Sin Suoi Ho Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Sin Suối Hồ | vĩ độ=22.5167 | kinh độ=103.5000 | chỉ đường=Cách Phường Tân Phong khoảng 30 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=20.000 VNĐ/người (phí vệ sinh bản)
| nội dung=Bản làng của người H'Mông nằm ở độ cao 1.400 m dưới chân đỉnh Pu Tả Lèng. Bản bảo tồn kiến trúc nhà gỗ truyền thống, khuôn viên trồng hàng nghìn chậu địa lan, thác Trái Tim và hệ thống homestay đạt tiêu chuẩn du lịch cộng đồng ASEAN.
}}

* {{xem
| tên=Bản Sì Thâu Chải | tên khác=Si Thau Chai Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Hồ Thầu | vĩ độ=22.3610 | kinh độ=103.6120 | chỉ đường=Nằm trên sườn núi cao nhìn xuống thung lũng Tam Đường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Bản định cư của hơn 60 hộ dân người Dao đỏ. Lối đi quanh bản được xếp bằng đá cuội suối, hai bên đường trồng hoa đào, mận và cây ăn trái bản địa. Đây là điểm cất cánh quen thuộc của dù lượn trong các giải dù lượn quốc tế.
}}

* {{xem
| tên=Cửa khẩu Quốc tế Ma Lù Thàng | tên khác=Ma Lu Thang Border Gate
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thị trấn Phong Thổ | vĩ độ=22.7500 | kinh độ=103.3167 | chỉ đường=Điểm cuối tuyến Quốc lộ 12
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí khu vực ngoài cửa khẩu
| nội dung=Cửa khẩu mậu dịch quốc tế đường bộ thông thương với cửa khẩu Kim Thủy Hà thuộc huyện Kim Bình, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.
}}

== Hoạt động ==
* '''Leo núi thám hiểm các đỉnh núi cao:''' Lai Châu là tâm điểm trekking của cả nước với các hành trình nhiều ngày chinh phục đỉnh Pu Si Lung (3.083 m - đỉnh núi biên giới hiểm trở nhất), Pu Tả Lèng (3.049 m - mùa hoa đỗ quyên tháng 3) và Ky Quan San (Bạch Mộc Lương Tử, 3.046 m). Hoạt động này bắt buộc phải có giấy phép biên phòng và người dẫn đường bản địa (porter).
* '''Bay dù lượn tại Sì Thâu Chải:''' Cất cánh từ sườn núi Hồ Thầu ở độ cao trên 1.400 m và hạ cánh xuống sân vận động Tam Đường, ngắm thung lũng nông nghiệp và cung đèo Ô Quy Hồ từ trên không.
* '''Đi chợ phiên vùng cao:''' Chợ phiên Dào San (họp vào các ngày Thìn, Tuất) hoặc chợ phiên San Thàng (họp sáng thứ 5 và Chủ nhật hàng tuần tại Phường San Thàng) là nơi tập trung mua bán vải thổ cẩm, cây dược liệu, gia súc và nông cụ của các dân tộc thiểu số.

== Mua sắm ==
=== Nông sản &amp; Dược liệu ===
* '''Mắc khén &amp; Hạt dổi rừng:''' Gia vị thảo mộc khô thu hái tự nhiên từ rừng Tây Bắc, dùng tẩm ướp nướng và giã đồ chấm.
* '''Mật ong rừng Dào San &amp; Thảo quả:''' Mật ong khoái tự nhiên màu vàng sậm và hạt thảo quả sấy khô của vùng cao Mường Tè, Sìn Hồ.
* '''Trà cổ thụ Shan tuyết Sìn Hồ:''' Búp chè hái từ những cây chè mọc hoang dã trên sườn núi mù sương, cánh chè mốc trắng, nước trà ngả vàng hổ phách.
* '''Vải thổ cẩm dệt tay người Dao &amp; H'Mông:''' Áo chàm đính chỉ màu, khăn cuốn đầu, vỏ gối khâu tay bán trực tiếp tại bản Sin Suối Hồ và Sì Thâu Chải.

=== Chợ trung tâm ===
* '''Chợ San Thàng (Phường San Thàng):''' Trung tâm trao đổi hàng nông sản, thực phẩm tươi và ẩm thực đường phố sáng Chủ nhật.
* '''Chợ Trung tâm Lai Châu (Đường Trần Phú, Phường Tân Phong):''' Chợ tổng hợp buôn bán các mặt hàng bách hóa, quần áo và hàng tiêu dùng.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Lai Châu dựa trên nguồn thực phẩm tự nhiên từ rừng, sông suối và kỹ thuật hun khói, đồ chín của người Thái, người Giáy và người Dao.

Các món ăn phổ biến:
* '''Pa pỉnh tộp:''' Cá suối tươi mổ lưng, ướp mắc khén, ớt tươi, rau thơm rồi kẹp nẹp tre nướng than hoa.
* '''Thịt lợn cắp nách nướng than:''' Giống lợn lửng thả rông vùng cao thịt săn chắc, bì giòn, nướng chín tới ướp lá móc mật.
* '''Nộm rau dớn:''' Rau dớn ngắt ngọn non mọc cạnh khe suối, chần qua nước sôi rồi trộn cùng lạc rang, ớt bột, tỏi và chanh.
* '''Xôi màu người Giáy:''' Xôi nếp nương nhuộm màu bằng nước lá cẩm, củ nghệ và vỏ cây rừng tạo thành màu tím, đỏ, vàng tự nhiên.
* '''Thắng cố:''' Món canh lòng ngựa truyền thống ninh nhừ cùng các loại thảo quả, quế chi, hoa hồi ăn tại các phiên chợ vùng cao.

=== Địa điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Sen Hồng | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu đô thị mới, Phường Tân Phong | vĩ độ=22.3980 | kinh độ=103.4610 | chỉ đường=Gần khu hành chính tỉnh
| điện thoại=+84 213 3878 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:00 | giá=100.000 - 250.000 VNĐ/người
| nội dung=Phục vụ các món ăn đặc sản vùng núi như cá hồi Ô Quy Hồ, cá tầm nướng tiêu rừng, gà đồi hấp lá chanh và lợn bản xào lăn.
}}

* {{xem
| tên=Khu Ẩm thực Chợ đêm San Thàng | trang web= | email=
| địa chỉ=Phường San Thàng | vĩ độ=22.4110 | kinh độ=103.4850 | chỉ đường=Mở các tối thứ Bảy hàng tuần
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=18:00 - 23:00 | giá=20.000 - 80.000 VNĐ/món
| nội dung=Các gian hàng ngoài trời bán thắng cố, bánh dày nướng, phở chua, lòng lợn nướng và rượu ngô bản xứ.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu ngô Sìn Hồ:''' Men ủ từ lá thuốc rừng tự nhiên cất bằng phương pháp truyền thống của người H'Mông, nồng độ cồn từ 38 - 42 độ.
* '''Trà thảo mộc giảo cổ lam:''' Nước hãm từ cây giảo cổ lam mọc trên các vách đá vôi tự nhiên vùng cao.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Muong Thanh Lai Chau Hotel.jpg|nhỏ|Khách sạn Mường Thanh Lai Chau tại Phường Tân Phong]]

Cơ sở lưu trú tập trung thành hai dạng: khách sạn hiện đại tại trung tâm đô thị Phường Tân Phong và hệ thống homestay nhà gỗ tại các bản du lịch cộng đồng.

=== Khách sạn ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Lai Châu | trang web=https://grandlaichau.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 097 Đường Trần Phú, Phường Tân Phong | vĩ độ=22.3955 | kinh độ=103.4645 | chỉ đường=Đối diện Quảng trường Nhân dân tỉnh
| điện thoại=+84 213 3798 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.100.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao lớn nhất tỉnh với 148 phòng ngủ, phòng gym, spa, phòng hội nghị tiêu chuẩn và nhà hàng phục vụ thực đơn Á - Âu.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Hoàng Nhâm Luxury | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 69 Đường Điện Biên Phủ, Phường Quyết Tiến | vĩ độ=22.3920 | kinh độ=103.4580 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 213 2246 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.000.000 - 2.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn hiện đại có hồ bơi sân thượng, trung tâm thể thao, phòng ốc trang bị điều hòa 2 chiều và buffet ăn sáng.
}}

=== Homestay bản địa ===
* {{ngủ
| tên=Homestay Vàng A Chỉnh | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Sin Suối Hồ, Xã Sin Suối Hồ | vĩ độ=22.5170 | kinh độ=103.5010 | chỉ đường=Khu vực trung tâm bản Sin Suối Hồ
| điện thoại=+84 912 345 678 | điện thoại miễn cước=
| giá=100.000 - 350.000 VNĐ/người
| nhận phòng=12:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Nhà gỗ lợp ván pơmu truyền thống của người H'Mông, sân vườn trồng phong lan và đỗ quyên, phục vụ các bữa ăn nấu tại gia.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Sạt lở mùa mưa &amp; Sương mù đèo dốc ===
* Tuyến đèo Ô Quy Hồ (Quốc lộ 4D) và Quốc lộ 12 (đoạn nối Phong Thổ - Mường Tè) có nguy cơ sạt trượt đất đá cao vào các tháng mùa mưa lớn (tháng 6 đến tháng 8). Du khách tự lái xe máy/ô tô nên kiểm tra dự báo thời tiết và tránh chạy xe ban đêm qua các cung đường đèo khi sương mù dày đặc.

=== Quy định trekking &amp; Vùng biên giới ===
* Các tuyến leo núi Pu Si Lung, Pu Tả Lèng hoặc Ky Quan San đi qua khu vực biên giới hoặc rừng đặc dụng quốc gia. Du khách bắt buộc phải đăng ký tạm trú với Công an xã, xin giấy giới thiệu tại Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu và thuê porter địa phương dẫn đường.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Điện Biên]]: Đi theo Quốc lộ 12 xuôi dòng sông Đà qua Phường Mường Lay để đến các di tích Chiến trường Điện Biên Phủ và thung lũng Mường Thanh.
* [[Lào Cai]]: Vượt đèo Ô Quy Hồ sang thị xã Sa Pa, ga cáp treo Fansipan và trung tâm thành phố biên giới Lào Cai.
* [[Sơn La]]: Kết nối qua Quốc lộ 279 hoặc Quốc lộ 32 để đến thị xã Nghĩa Lộ, đèo Khau Phạ và cao nguyên chè Mộc Châu.
* [[Phú Thọ]]: Xuôi theo Quốc lộ 32 qua Yên Bái về vùng đất Tổ Đền Hùng và danh thắng Tây Thiên - Tam Đảo.

{{geo|22.4000|103.4500}}
{{IsPartOf|Tây Bắc Bộ}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Lai Châu}}</text>
      <sha1>9akvouqeb9iz3lnksrowcnrrcin2iv0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>121901</id>
      <parentid>121900</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T11:44:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nghỉ ngơi */</comment>
      <origin>121901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19616" sha1="6k7uuu9yg8x9owsiknbqzxq9ypff3a7" xml:space="preserve">{{pagebanner|Wv Lai Châu banner.jpg|caption=Phường Tân Phong, Lai Châu}}

{{quickbarprovince
| image=Sunset on O Quy Ho pass.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Tuyến đường qua đèo Ô Quy Hồ tại Lai Châu
| location=Lai Chau in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=9.068,8 km²
| population=489.000 người (ước tính)
| population density=53,9 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng H'Mông]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Hà Nhì]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Thái (34%), người H'Mông (23%), người Kinh (14%), người Dao (13%), người Hà Nhì, người Giáy
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Tân Phong
| years active=1909 - Thành lập tỉnh Lai Châu thời Pháp thuộc / Tái lập năm 2004
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống các đơn vị cơ sở gồm xã, phường, thị trấn (không còn cấp huyện, thị xã, thành phố)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (213)
| website=[https://laichau.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lai Châu]
}}

'''Lai Châu''' là một tỉnh miền núi biên giới nằm ở phía Tây Bắc của [[Việt Nam]], có đường biên giới quốc gia dài 265,1 km tiếp giáp với tỉnh Vân Nam ([[Trung Quốc]]). Tỉnh nằm kẹp giữa hai dãy núi lớn là [[Dãy Hoàng Liên Sơn]] ở phía Đông và dãy Pu Đen Đinh ở phía Tây. Về mặt tổ chức lãnh thổ, tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống các xã, phường và thị trấn, không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Laichautown.jpg|nhỏ|Quảng trường trung tâm Lai Châu]]

Tỉnh Lai Châu được thành lập vào ngày 28 tháng 6 năm 1909 theo nghị định của Toàn quyền Đông Dương. Sau khi chia tách địa giới hành chính vào năm 2004, trung tâm hành chính tỉnh chuyển về đặt tại khu vực thung lũng Tam Đường cũ (nay là cụm các phường Đông Phong, Quyết Thắng, Tân Phong).

Địa hình của tỉnh bị chia cắt mạnh bởi các dãy núi cao chạy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam xen kẽ các thung lũng sâu. Lai Châu sở hữu nhiều đỉnh núi cao hàng đầu Việt Nam như [[Pu Si Lung]] (3.083 m), [[Pu Tả Lèng]] (3.049 m), [[Bạch Mộc Lương Tử]] (Ky Quan San, 3.046 m) và đèo [[Đèo Ô Quy Hồ|Ô Quy Hồ]] nối sang Sa Pa. Dân cư toàn tỉnh gồm 20 dân tộc sinh sống, trong đó người Thái, người H'Mông, người Dao và người Hà Nhì chiếm phần lớn dân số.

=== Khí hậu ===
Lai Châu có khí hậu nhiệt đới gió mùa núi cao, nhiệt độ trung bình năm dao động từ 21 - 23&amp;nbsp;°C, phân chia thành hai mùa rõ rệt.

* '''Mùa khô''' (tháng 10 đến tháng 4 năm sau): Chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc khô lạnh, lượng mưa thấp, độ ẩm giảm, vùng núi cao trên 1.500 m thường có sương mù và hiện tượng sương muối vào tháng 12 và tháng 1.
* '''Mùa mưa''' (tháng 5 đến tháng 9): Tập trung khoảng 80% tổng lượng mưa trong năm, độ ẩm không khí trung bình trên 85%, dễ xảy ra sạt lở đất trên các tuyến quốc lộ qua đèo dốc.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Lai Châu
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 23 (73) || 25 (77) || 29 (84) || 31 (88) || 31 (88) || 30 (86) || 29 (84) || 30 (86) || 30 (86) || 28 (82) || 26 (79) || 23 (73) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 11 (52) || 12 (54) || 15 (59) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 22 (72) || 22 (72) || 20 (68) || 17 (63) || 14 (57) || 11 (52) || '''17 (63)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 30 (1.2) || 45 (1.8) || 70 (2.8) || 150 (5.9) || 320 (12.6) || 450 (17.7) || 520 (20.5) || 480 (18.9) || 250 (9.8) || 120 (4.7) || 55 (2.2) || 25 (1.0) || '''2.515 (99.0)'''
|}

== Đến ==
Lai Châu cách Hà Nội khoảng 390 km về phía Tây Bắc. Do chưa có hệ thống đường sắt và sân bay thương mại nội tỉnh, giao thông tiếp cận chủ yếu qua đường bộ.

=== Bằng ô-tô &amp; Xe khách giường nằm ===
* '''Hành trình qua cao tốc Nội Bài - Lào Cai:''' Từ [[Hà Nội]], xe chạy theo đường cao tốc CT05 đến nút giao rẽ vào Quốc lộ 4D, qua Sa Pa rồi vượt đèo Ô Quy Hồ để tới Phường Tân Phong. Thời gian hành trình bằng ô tô con khoảng 6 giờ, xe khách giường nằm khoảng 7 đến 8 giờ.
  * Tuyến xe giường nằm và xe cabin đôi xuất phát hàng ngày từ [[Bến xe Mỹ Đình]] và Bến xe Giáp Bát lúc 20:00 - 22:00, tới Lai Châu vào 05:00 sáng hôm sau. Giá vé dao động từ 350.000 - 450.000 VNĐ/lượt.
* '''Hành trình theo trục Quốc lộ 32:''' Đi từ Hà Nội qua [[Phú Thọ]], Nghĩa Lộ, Mù Cang Chải rồi vào địa phận Thị trấn Than Uyên và Phường Tân Phong. Tuyến đường này dài khoảng 420 km, thích hợp cho việc kết hợp lộ trình du lịch vùng cao.

=== Bằng xe máy ===
Lộ trình vượt đèo Ô Quy Hồ từ hướng Lào Cai hoặc vượt đèo Khau Phạ từ hướng Yên Bái nối sang Quốc lộ 32 là hai tuyến đường bộ chính được các đoàn phượt sử dụng để tiếp cận địa phận tỉnh.

== Di chuyển ==
* '''Thuê xe máy:''' Các điểm cho thuê xe máy tập trung tại khu vực Bến xe khách tỉnh (Phường Đoàn Kết) và đường Trần Phú (Phường Tân Phong) với giá từ 130.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe buýt nội tỉnh:'''
  * Tuyến Lai Châu - Phong Thổ - Cửa khẩu Quốc tế Ma Lù Thàng.
  * Tuyến Lai Châu - Than Uyên.
* '''Taxi:''' Phục vụ đi lại cự ly ngắn trong khu vực đô thị trung tâm và các xã lân cận:
  * *Taxi Mai Linh Lai Châu:* ☎ +84 213 3766 766
  * *Taxi Ngôi Sao Tây Bắc:* ☎ +84 213 3898 989

== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Đồi_chè_Ô_Quý_Hồ.jpg|nhỏ|Đồi chè Ô Quý Hồ, nhìn từ trên đèo Ô Quý Hồ xuống]]

=== Thắng cảnh Núi non &amp; Hang động ===
* {{xem
| tên=Đèo Ô Quy Hồ | tên khác=Đèo Hoàng Liên Sơn
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Sơn Bình | vĩ độ=22.3556 | kinh độ=103.7744 | chỉ đường=Nằm trên tuyến Quốc lộ 4D nối hai tỉnh Lai Châu và Lào Cai
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Con đèo dài gần 50 km cắt ngang qua dãy Hoàng Liên Sơn ở độ cao gần 2.000 m so với mực nước biển. Khu vực đỉnh đèo là ranh giới khí hậu rõ rệt giữa hai sườn núi; phía Lai Châu thường có nắng ấm trong khi phía Lào Cai chìm trong sương mù.
}}

* {{xem
| tên=Khu du lịch Cầu kính Rồng Mây | tên khác=Rong May Glass Bridge
| trang web=https://caukinhrongmay.vn | email=
| địa chỉ=Xã Sơn Bình | vĩ độ=22.3580 | kinh độ=103.7650 | chỉ đường=Cách đỉnh đèo Ô Quy Hồ khoảng 2 km về phía Lai Châu
| điện thoại=+84 213 3788 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=400.000 VNĐ/người lớn (bao gồm thang máy lồng kính)
| nội dung=Hệ thống thang máy lồng kính ngoài trời cao 300 m gắn vào vách núi đá, đưa du khách lên sàn cầu kính vươn ra khỏi vách đá 60 m ở độ cao hơn 2.000 m để quan sát vực sâu và các hẻm núi Hoàng Liên Sơn.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Hang động Pu Sam Cáp | tên khác=Pu Sam Cap Caves
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Sùng Phài | vĩ độ=22.3780 | kinh độ=103.4350 | chỉ đường=Cách Phường Tân Phong khoảng 6 km về phía Tây
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=60.000 VNĐ/người
| nội dung=Hệ thống hang động karst đá vôi nguyên sơ gồm ba động chính là Thiên Môn, Thiên Đường và Thủy Tinh. Lòng động rộng hàng nghìn mét vuông với cột đá, măng đá và nhũ đá vôi hình thành qua hàng triệu năm.
}}

* {{xem
| tên=Cao nguyên Dào San | tên khác=Dao San Plateau
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Dào San | vĩ độ=22.6167 | kinh độ=103.4333 | chỉ đường=Cách Phường Tân Phong khoảng 60 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng cao nguyên núi đất và đá ở độ cao trên 1.500 m, khí hậu quanh năm mát lạnh, có rừng thông tự nhiên và là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào người H'Mông, Dao đỏ, Hà Nhì.
}}

[[Tập tin:Than_Uyen's_moutains.jpg|nhỏ|Núi non Than Uyên]]

=== Bản làng Du lịch Văn hóa ===
* {{xem
| tên=Bản du lịch cộng đồng Sin Suối Hồ | tên khác=Sin Suoi Ho Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Sin Suối Hồ | vĩ độ=22.5167 | kinh độ=103.5000 | chỉ đường=Cách Phường Tân Phong khoảng 30 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=20.000 VNĐ/người (phí vệ sinh bản)
| nội dung=Bản làng của người H'Mông nằm ở độ cao 1.400 m dưới chân đỉnh Pu Tả Lèng. Bản bảo tồn kiến trúc nhà gỗ truyền thống, khuôn viên trồng hàng nghìn chậu địa lan, thác Trái Tim và hệ thống homestay đạt tiêu chuẩn du lịch cộng đồng ASEAN.
}}

* {{xem
| tên=Bản Sì Thâu Chải | tên khác=Si Thau Chai Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Hồ Thầu | vĩ độ=22.3610 | kinh độ=103.6120 | chỉ đường=Nằm trên sườn núi cao nhìn xuống thung lũng Tam Đường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Bản định cư của hơn 60 hộ dân người Dao đỏ. Lối đi quanh bản được xếp bằng đá cuội suối, hai bên đường trồng hoa đào, mận và cây ăn trái bản địa. Đây là điểm cất cánh quen thuộc của dù lượn trong các giải dù lượn quốc tế.
}}

* {{xem
| tên=Cửa khẩu Quốc tế Ma Lù Thàng | tên khác=Ma Lu Thang Border Gate
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thị trấn Phong Thổ | vĩ độ=22.7500 | kinh độ=103.3167 | chỉ đường=Điểm cuối tuyến Quốc lộ 12
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí khu vực ngoài cửa khẩu
| nội dung=Cửa khẩu mậu dịch quốc tế đường bộ thông thương với cửa khẩu Kim Thủy Hà thuộc huyện Kim Bình, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.
}}

== Hoạt động ==
* '''Leo núi thám hiểm các đỉnh núi cao:''' Lai Châu là tâm điểm trekking của cả nước với các hành trình nhiều ngày chinh phục đỉnh Pu Si Lung (3.083 m - đỉnh núi biên giới hiểm trở nhất), Pu Tả Lèng (3.049 m - mùa hoa đỗ quyên tháng 3) và Ky Quan San (Bạch Mộc Lương Tử, 3.046 m). Hoạt động này bắt buộc phải có giấy phép biên phòng và người dẫn đường bản địa (porter).
* '''Bay dù lượn tại Sì Thâu Chải:''' Cất cánh từ sườn núi Hồ Thầu ở độ cao trên 1.400 m và hạ cánh xuống sân vận động Tam Đường, ngắm thung lũng nông nghiệp và cung đèo Ô Quy Hồ từ trên không.
* '''Đi chợ phiên vùng cao:''' Chợ phiên Dào San (họp vào các ngày Thìn, Tuất) hoặc chợ phiên San Thàng (họp sáng thứ 5 và Chủ nhật hàng tuần tại Phường San Thàng) là nơi tập trung mua bán vải thổ cẩm, cây dược liệu, gia súc và nông cụ của các dân tộc thiểu số.

== Mua sắm ==
=== Nông sản &amp; Dược liệu ===
* '''Mắc khén &amp; Hạt dổi rừng:''' Gia vị thảo mộc khô thu hái tự nhiên từ rừng Tây Bắc, dùng tẩm ướp nướng và giã đồ chấm.
* '''Mật ong rừng Dào San &amp; Thảo quả:''' Mật ong khoái tự nhiên màu vàng sậm và hạt thảo quả sấy khô của vùng cao Mường Tè, Sìn Hồ.
* '''Trà cổ thụ Shan tuyết Sìn Hồ:''' Búp chè hái từ những cây chè mọc hoang dã trên sườn núi mù sương, cánh chè mốc trắng, nước trà ngả vàng hổ phách.
* '''Vải thổ cẩm dệt tay người Dao &amp; H'Mông:''' Áo chàm đính chỉ màu, khăn cuốn đầu, vỏ gối khâu tay bán trực tiếp tại bản Sin Suối Hồ và Sì Thâu Chải.

=== Chợ trung tâm ===
* '''Chợ San Thàng (Phường San Thàng):''' Trung tâm trao đổi hàng nông sản, thực phẩm tươi và ẩm thực đường phố sáng Chủ nhật.
* '''Chợ Trung tâm Lai Châu (Đường Trần Phú, Phường Tân Phong):''' Chợ tổng hợp buôn bán các mặt hàng bách hóa, quần áo và hàng tiêu dùng.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Lai Châu dựa trên nguồn thực phẩm tự nhiên từ rừng, sông suối và kỹ thuật hun khói, đồ chín của người Thái, người Giáy và người Dao.

Các món ăn phổ biến:
* '''Pa pỉnh tộp:''' Cá suối tươi mổ lưng, ướp mắc khén, ớt tươi, rau thơm rồi kẹp nẹp tre nướng than hoa.
* '''Thịt lợn cắp nách nướng than:''' Giống lợn lửng thả rông vùng cao thịt săn chắc, bì giòn, nướng chín tới ướp lá móc mật.
* '''Nộm rau dớn:''' Rau dớn ngắt ngọn non mọc cạnh khe suối, chần qua nước sôi rồi trộn cùng lạc rang, ớt bột, tỏi và chanh.
* '''Xôi màu người Giáy:''' Xôi nếp nương nhuộm màu bằng nước lá cẩm, củ nghệ và vỏ cây rừng tạo thành màu tím, đỏ, vàng tự nhiên.
* '''Thắng cố:''' Món canh lòng ngựa truyền thống ninh nhừ cùng các loại thảo quả, quế chi, hoa hồi ăn tại các phiên chợ vùng cao.

=== Địa điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Sen Hồng | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu đô thị mới, Phường Tân Phong | vĩ độ=22.3980 | kinh độ=103.4610 | chỉ đường=Gần khu hành chính tỉnh
| điện thoại=+84 213 3878 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:00 | giá=100.000 - 250.000 VNĐ/người
| nội dung=Phục vụ các món ăn đặc sản vùng núi như cá hồi Ô Quy Hồ, cá tầm nướng tiêu rừng, gà đồi hấp lá chanh và lợn bản xào lăn.
}}

* {{xem
| tên=Khu Ẩm thực Chợ đêm San Thàng | trang web= | email=
| địa chỉ=Phường San Thàng | vĩ độ=22.4110 | kinh độ=103.4850 | chỉ đường=Mở các tối thứ Bảy hàng tuần
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=18:00 - 23:00 | giá=20.000 - 80.000 VNĐ/món
| nội dung=Các gian hàng ngoài trời bán thắng cố, bánh dày nướng, phở chua, lòng lợn nướng và rượu ngô bản xứ.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu ngô Sìn Hồ:''' Men ủ từ lá thuốc rừng tự nhiên cất bằng phương pháp truyền thống của người H'Mông, nồng độ cồn từ 38 - 42 độ.
* '''Trà thảo mộc giảo cổ lam:''' Nước hãm từ cây giảo cổ lam mọc trên các vách đá vôi tự nhiên vùng cao.

== Nghỉ ngơi ==
Cơ sở lưu trú tập trung thành hai dạng: khách sạn hiện đại tại trung tâm đô thị Phường Tân Phong và hệ thống homestay nhà gỗ tại các bản du lịch cộng đồng.

=== Khách sạn ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Lai Châu | trang web=https://grandlaichau.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 097 Đường Trần Phú, Phường Tân Phong | vĩ độ=22.3955 | kinh độ=103.4645 | chỉ đường=Đối diện Quảng trường Nhân dân tỉnh
| điện thoại=+84 213 3798 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.100.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao lớn nhất tỉnh với 148 phòng ngủ, phòng gym, spa, phòng hội nghị tiêu chuẩn và nhà hàng phục vụ thực đơn Á - Âu.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Hoàng Nhâm Luxury | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 69 Đường Điện Biên Phủ, Phường Quyết Tiến | vĩ độ=22.3920 | kinh độ=103.4580 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 213 2246 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.000.000 - 2.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn hiện đại có hồ bơi sân thượng, trung tâm thể thao, phòng ốc trang bị điều hòa 2 chiều và buffet ăn sáng.
}}

=== Homestay bản địa ===
* {{ngủ
| tên=Homestay Vàng A Chỉnh | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Sin Suối Hồ, Xã Sin Suối Hồ | vĩ độ=22.5170 | kinh độ=103.5010 | chỉ đường=Khu vực trung tâm bản Sin Suối Hồ
| điện thoại=+84 912 345 678 | điện thoại miễn cước=
| giá=100.000 - 350.000 VNĐ/người
| nhận phòng=12:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Nhà gỗ lợp ván pơmu truyền thống của người H'Mông, sân vườn trồng phong lan và đỗ quyên, phục vụ các bữa ăn nấu tại gia.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Sạt lở mùa mưa &amp; Sương mù đèo dốc ===
* Tuyến đèo Ô Quy Hồ (Quốc lộ 4D) và Quốc lộ 12 (đoạn nối Phong Thổ - Mường Tè) có nguy cơ sạt trượt đất đá cao vào các tháng mùa mưa lớn (tháng 6 đến tháng 8). Du khách tự lái xe máy/ô tô nên kiểm tra dự báo thời tiết và tránh chạy xe ban đêm qua các cung đường đèo khi sương mù dày đặc.

=== Quy định trekking &amp; Vùng biên giới ===
* Các tuyến leo núi Pu Si Lung, Pu Tả Lèng hoặc Ky Quan San đi qua khu vực biên giới hoặc rừng đặc dụng quốc gia. Du khách bắt buộc phải đăng ký tạm trú với Công an xã, xin giấy giới thiệu tại Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu và thuê porter địa phương dẫn đường.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Điện Biên]]: Đi theo Quốc lộ 12 xuôi dòng sông Đà qua Phường Mường Lay để đến các di tích Chiến trường Điện Biên Phủ và thung lũng Mường Thanh.
* [[Lào Cai]]: Vượt đèo Ô Quy Hồ sang thị xã Sa Pa, ga cáp treo Fansipan và trung tâm thành phố biên giới Lào Cai.
* [[Sơn La]]: Kết nối qua Quốc lộ 279 hoặc Quốc lộ 32 để đến thị xã Nghĩa Lộ, đèo Khau Phạ và cao nguyên chè Mộc Châu.
* [[Phú Thọ]]: Xuôi theo Quốc lộ 32 qua Yên Bái về vùng đất Tổ Đền Hùng và danh thắng Tây Thiên - Tam Đảo.

{{geo|22.4000|103.4500}}
{{IsPartOf|Tây Bắc Bộ}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Lai Châu}}</text>
      <sha1>6k7uuu9yg8x9owsiknbqzxq9ypff3a7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên</title>
    <ns>0</ns>
    <id>867</id>
    <revision>
      <id>121902</id>
      <parentid>121831</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T11:46:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Mai Thanh Bang đã đổi [[Duyên Hải Nam Trung Bộ]] thành [[Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên]]: Đổi tên theo phân vùng sau năm 2025</comment>
      <origin>121831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1205" sha1="rlm97f60fygt4dw4jnt3ugjre7a1gyw" xml:space="preserve">{{pagebanner}}

'''Nam Trung Bộ''' là một vùng của [[Việt Nam]]. Vùng này bao gồm các tỉnh và thành phố ven biển từ [[Đà Nẵng]] vào đến [[Bình Thuận]], đôi khi nó được gộp vào [[Trung Bộ|miền Trung]] của Việt Nam.

==Các tỉnh==
*[[Đà Nẵng]]
*[[Quảng Ngãi]]
*[[Khánh Hòa]]
*[[Đắk Lắk]]
*[[Gia Lai]]
*[[Lâm Đồng]]
(Sáp nhập 7/2025)

==Thành phố==
*[[Đà Nẵng]] - thành phố thuộc trung ương là trung tâm kinh tế của khu vực.
*[[Hội An]] - thành phố có khu phố cổ là di sản thế giới UNESCO.
*[[Nha Trang]] - thành phố du lịch nổi tiếng, và là tỉnh lị của tỉnh Khánh Hòa.
*[[Phan Thiết]] - thành phố du lịch nổi tiếng khác với nhiều khu resort, là tỉnh lị của tỉnh Bình Thuận (tỉnh trước 7/2025)

==Các điểm đến khác==

==Tổng quan==

==Ngôn ngữ==

==Đến==

== Đi dạo ==

== Tham quan ==

== Hoạt động ==

== Ẩm thực ==

== Đồ uống ==

== Giữ an toàn ==

== Điểm đến tiếp theo ==

{{IsPartOf|Trung Bộ}}

{{Outline}}

{{Wikipedia|Nam Trung Bộ Việt Nam}}

{{GeoData| lat= | long= | radius= }}</text>
      <sha1>rlm97f60fygt4dw4jnt3ugjre7a1gyw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>121904</id>
      <parentid>121902</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T11:47:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>121904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1235" sha1="c30327i246n2qmsggyolcp93ysjhab5" xml:space="preserve">{{pagebanner}}

'''Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên''' là một vùng của [[Việt Nam]]. Vùng này bao gồm các tỉnh và thành phố ven biển từ [[Đà Nẵng]] vào đến [[Bình Thuận]], đôi khi nó được gộp vào [[Trung Bộ|miền Trung]] của Việt Nam.

==Các tỉnh==
*[[Đà Nẵng]]
*[[Quảng Ngãi]]
*[[Khánh Hòa]]
*[[Đắk Lắk]]
*[[Gia Lai]]
*[[Lâm Đồng]]
(Sáp nhập 7/2025)

==Thành phố==
*[[Đà Nẵng]] - thành phố thuộc trung ương là trung tâm kinh tế của khu vực.
*[[Hội An]] - thành phố có khu phố cổ là di sản thế giới UNESCO.
*[[Nha Trang]] - thành phố du lịch nổi tiếng, và là tỉnh lị của tỉnh Khánh Hòa.
*[[Phan Thiết]] - thành phố du lịch nổi tiếng khác với nhiều khu resort, là tỉnh lị của tỉnh Bình Thuận (tỉnh trước 7/2025)

==Các điểm đến khác==

==Tổng quan==

==Ngôn ngữ==

==Đến==

== Đi dạo ==

== Tham quan ==

== Hoạt động ==

== Ẩm thực ==

== Đồ uống ==

== Giữ an toàn ==

== Điểm đến tiếp theo ==

{{IsPartOf|Trung Bộ}}

{{Outline}}

{{Wikipedia|Nam Trung Bộ Việt Nam}}

{{GeoData| lat= | long= | radius= }}</text>
      <sha1>c30327i246n2qmsggyolcp93ysjhab5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Điện Biên</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1548</id>
    <revision>
      <id>121897</id>
      <parentid>121895</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T09:43:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>121897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20883" sha1="964ww6d9gbw47twh9iekjf98ecx8kq0" xml:space="preserve">{{pagebanner|Điện Biên Phủ banner A1 hill war relics.jpg|caption=Đồi A1 tại Điện Biên}}

{{quickbarprovince
| image=Tuong dai Chien thang Dien Bien Phu.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ trên đồi D1
| location=Dien Bien in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=9.541,2 km²
| population=635.000 người (ước tính)
| population density=66,5 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng H'Mông]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Thái (53%), người H'Mông (34%), người Kinh (6%), người Khơ Mú, người Lào, người Hà Nhì
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Mường Thanh
| years active=1841 - Thành lập phủ Điện Biên thời vua Thiệu Trị
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống các đơn vị cơ sở gồm xã, phường, thị trấn (không còn cấp huyện, thị xã, thành phố)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (215)
| website=[https://dienbien.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Điện Biên]
}}

'''Điện Biên''' là một tỉnh miền núi biên giới nằm ở cực Tây của [[Việt Nam]], giáp với tỉnh [[Sơn La]], tỉnh Lai Châu cùng hai quốc gia [[Lào]] và [[Trung Quốc]]. Trung tâm tỉnh nằm trên bồn địa thung lũng [[Mường Thanh]], nơi từng diễn ra Chiến dịch [[Điện Biên Phủ]] năm 1954 giữa Quân đội Nhân dân Việt Nam và Quân đội Liên hiệp Pháp. Về mặt tổ chức lãnh thổ, tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống các xã, phường và thị trấn, không duy trì các đơn vị hành chính trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Hầm_chỉ_huy_tập_đoàn_cứ_điểm_Điện_Biên_Phủ_(2022).jpg|nhỏ|Căn hầm chỉ huy của tướng De Castries tại Phường Thanh Trường]]

Phủ Điện Biên được thành lập vào năm 1841 dưới triều vua Thiệu Trị. Năm 1954, khu vực này trở thành chiến trường chính trong cuộc kháng chiến chống Pháp với hệ thống tập đoàn cứ điểm quân sự gồm 49 cứ điểm chia làm 3 phân khu. Chiến dịch kết thúc vào ngày 7 tháng 5 năm 1954, dẫn đến việc ký kết Hiệp định Genève về chấm dứt chiến tranh tại Đông Dương.

Địa hình tỉnh có độ dốc lớn, gồm các dãy núi chạy dọc theo hướng Tây Bắc - Đông Nam xen kẽ các thung lũng hẹp. Thung lũng lòng chảo Mường Thanh là cánh đồng lúa lớn nhất khu vực miền núi phía Bắc, có dòng [[Sông Nậm Rốm]] chảy qua trước khi đổ sang lãnh thổ Lào. Tỉnh là địa bàn cư trú lâu đời của 19 dân tộc, trong đó người Thái và người H'Mông chiếm đa số dân số toàn tỉnh.

=== Khí hậu ===
Điện Biên có khí hậu nhiệt đới gió mùa vùng núi, mùa đông ít chịu tác động trực tiếp của gió mùa đông bắc lạnh so với vùng Đông Bắc, mùa khô kéo dài từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau.

* '''Mùa khô''' (tháng 10 đến tháng 4): Lượng mưa thấp, độ ẩm giảm mạnh, nhiệt độ ban ngày dao động từ 25 - 28&amp;nbsp;°C, ban đêm xuống thấp từ 12 - 15&amp;nbsp;°C.
* '''Mùa mưa''' (tháng 5 đến tháng 9): Tập trung hơn 80% lượng mưa cả năm, thường có mưa rào lớn vào chiều tối, nền nhiệt trung bình từ 26 - 30&amp;nbsp;°C.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Điện Biên
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 25 (77) || 28 (82) || 31 (88) || 33 (91) || 33 (91) || 31 (88) || 30 (86) || 30 (86) || 31 (88) || 30 (86) || 28 (82) || 25 (77) || '''29 (84)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 12 (54) || 13 (55) || 16 (61) || 20 (68) || 22 (72) || 23 (73) || 23 (73) || 23 (73) || 21 (70) || 18 (64) || 15 (59) || 12 (54) || '''18 (64)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 18 (0.7) || 25 (1.0) || 50 (2.0) || 110 (4.3) || 200 (7.9) || 270 (10.6) || 300 (11.8) || 310 (12.2) || 160 (6.3) || 65 (2.6) || 30 (1.2) || 15 (0.6) || '''1.553 (61.2)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Dien Bien Phu Airport aux3.JPG|nhỏ|Khu vực sân đỗ Cảng hàng không Điện Biên trước khi cải tạo và mở rộng]]

Điện Biên cách Hà Nội khoảng 455 km theo đường bộ qua Quốc lộ 6.

=== Bằng máy bay ===
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Điện Biên | tên khác=Dien Bien Airport | ký hiệu=DIN
| địa chỉ=Phường Thanh Trường | chỉ đường=Cách khu vực Phường Mường Thanh 4 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 215 3824 411 | trang web=
| nội dung=Sân bay tiếp nhận các loại tàu bay Airbus A320 và A321. Hãng hàng không Vietnam Airlines và Vietjet Air khai thác các đường bay thẳng kết nối từ [[Hà Nội]] (thời gian bay 55 phút) và [[Thành phố Hồ Chí Minh]] (thời gian bay 2 giờ 15 phút).
}}

=== Bằng đường bộ ===
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Tuyến xe giường nằm xuất bến hàng ngày từ [[Bến xe Mỹ Đình]] và Bến xe Yên Nghĩa (Hà Nội), di chuyển theo trục Quốc lộ 6 qua Hòa Bình và Sơn La. Thời gian di chuyển trung bình khoảng 10 đến 11 giờ. Giá vé dao động từ 350.000 - 420.000 VNĐ/vé.
* '''Phương tiện cá nhân:''' Xe ô tô và xe máy đi theo tuyến cao tốc Hà Nội - Hòa Bình, tiếp tục vào Quốc lộ 6 qua đèo Mộc Châu, Yên Châu, đèo Pha Đin để đến Phường Mường Thanh.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Đèo Pha Đin - panoramio (2).jpg|nhỏ|Đường đèo Pha Đin trên tuyến Quốc lộ 6]]

* '''Thuê xe máy:''' Dịch vụ thuê xe tập trung tại các cơ sở lưu trú quanh Phường Mường Thanh và Phường Thanh Trường với giá 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi:''' Phục vụ việc đi lại giữa các điểm di tích trong lòng chảo Mường Thanh:
  * *Taxi Mai Linh Điện Biên:* ☎ +84 215 3899 899
  * *Taxi Hoa Ban:* ☎ +84 215 3898 898
* '''Thuyền máy sông Đà:''' Bến thuyền Phường Mường Lay cung cấp dịch vụ chở khách bằng thuyền máy trên vùng ngập lòng hồ thủy điện sông Đà đi các xã lân cận.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:The Museum of Dien Bien Phu Victory (front, 2022).jpg|nhỏ|Bảo tàng Chiến thắng Lịch sử Điện Biên Phủ tại Phường Mường Thanh]]

=== Di tích Chiến trường Điện Biên Phủ ===
* {{xem
| tên=Bảo tàng Chiến thắng Lịch sử Điện Biên Phủ | tên khác=Dien Bien Phu Victory Museum
| trang web=http://btctdbp-svhttdl.dienbien.gov.vn | email=
| địa chỉ=Đường Võ Nguyên Giáp, Phường Mường Thanh | vĩ độ=21.3853 | kinh độ=103.0189 | chỉ đường=Đối diện Nghĩa trang Liệt sĩ A1
| điện thoại=+84 215 3824 934 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 11:00, 13:30 - 17:30 | giá=100.000 VNĐ/người
| nội dung=Nơi lưu trữ hàng nghìn hiện vật, tài liệu và hình ảnh gốc về chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Công trình nổi bật với bức tranh Panorama 360 độ bằng chất liệu sơn dầu, diện tích hơn 3.200 m², tái hiện bốn giai đoạn chiến trận.
}}

* {{xem
| tên=Cứ điểm Đồi A1 | tên khác=Eliane 2
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Võ Nguyên Giáp, Phường Mường Thanh | vĩ độ=21.3831 | kinh độ=103.0183 | chỉ đường=Cách bảo tàng khoảng 200 m
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Điểm cao phòng thủ then chốt của cụm cứ điểm Eliane. Hiện trường còn lưu lại hố nổ khối bộc phá 960 kg đào xuyên lòng đồi, hầm ngầm bê tông, xác xe tăng hạng nhẹ M24 Chaffee và các chiến hào bao quanh.
}}

* {{xem
| tên=Hầm De Castries | tên khác=Sở Chỉ huy Tập đoàn Cứ điểm Điện Biên Phủ
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Thanh Trường | vĩ độ=21.3889 | kinh độ=103.0089 | chỉ đường=Nằm giữa cánh đồng Mường Thanh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Căn hầm thép vòm bán nguyệt lợp ván gỗ và bao cát, dài 20 m, rộng 8 m, nơi Đại tá Christian de Castries cùng ban tham mưu Pháp đặt sở chỉ huy tác chiến trước khi bị bắt sống chiều ngày 7/5/1954.
}}

* {{xem
| tên=Sở Chỉ huy Chiến dịch Mường Phăng | tên khác=Muong Phang Campaign HQ
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Mường Phăng | vĩ độ=21.4500 | kinh độ=103.1667 | chỉ đường=Cách Phường Mường Thanh 25 km về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Nơi đặt cơ quan đầu não của Bộ Chỉ huy chiến dịch dưới sự chủ trì của Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ ngày 31/1/1954 đến ngày 15/5/1954. Khu di tích gồm lán ở, hầm tác chiến, đài quan sát và đường hầm xuyên núi dài 69 m.
}}

=== Địa điểm Tự nhiên &amp; Biên giới ===
* {{xem
| tên=Cột mốc Số 0 A Pa Chải | tên khác=A Pa Chai Tripoint Monument
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đỉnh núi Khoang La San, Xã Sín Thầu | vĩ độ=22.4008 | kinh độ=102.1439 | chỉ đường=Gần trạm biên phòng A Pa Chải
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí (yêu cầu xuất trình giấy tờ tùy thân tại đồn biên phòng)
| nội dung=Mốc giới 3 mặt cắm tại đỉnh núi ở độ cao 1.864 m so với mực nước biển, phân định ranh giới lãnh thổ giữa ba nước Việt Nam, Lào và Trung Quốc. Du khách cần leo các bậc tam cấp bê tông từ chân núi để tiếp cận mốc.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Pha Đin | tên khác=Pha Din Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tỏa Tình | vĩ độ=21.5722 | kinh độ=103.5222 | chỉ đường=Nằm trên tuyến Quốc lộ 6 nối Điện Biên và Sơn La
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Đèo dài 32 km, đỉnh đèo nằm ở độ cao 1.648 m. Cung đường đèo có nhiều khúc cua chữ U và tầm nhìn bao quát toàn bộ vùng đồi núi đá vôi chuyển tiếp giữa hai tỉnh.
}}

* {{xem
| tên=Hồ Pá Khoang | tên khác=Pa Khoang Reservoir
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Mường Phăng | vĩ độ=21.4333 | kinh độ=103.1167 | chỉ đường=Cạnh đường liên xã nối Mường Phăng với Phường Mường Thanh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Hồ thủy lợi nhân tạo có diện tích mặt nước rộng 600 ha, dung tích 37,2 triệu m³, cung cấp nước tưới cho cánh đồng Mường Thanh. Trong lòng hồ có nhiều đảo nhỏ trồng thảm thực vật tự nhiên và vườn hoa anh đào.
}}

* {{xem
| tên=Cao nguyên Đá Tủa Chùa | tên khác=Tua Chua Karst Area
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thị trấn Tủa Chùa và Xã Tả Phìn | vĩ độ=21.9000 | kinh độ=103.3500 | chỉ đường=Cách Phường Mường Thanh khoảng 125 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu vực cao nguyên địa chất karst với hệ thống núi đá vôi xám xếp lớp, rừng chè Shan tuyết cổ thụ mọc tự nhiên trên núi cao và các thung lũng trồng ngô của đồng bào người H'Mông.
}}

== Hoạt động ==
* '''Khảo sát di tích chiến trường:''' Lộ trình tham quan liên hoàn gồm Đồi A1, Cứ điểm Him Lam, Cứ điểm Độc Lập, Hầm De Castries và Sở Chỉ huy Mường Phăng.
* '''Chinh phục cột mốc A Pa Chải:''' Đăng ký thủ tục với Bộ đội Biên phòng tại Đồn Biên phòng 317 (Sín Thầu) trước khi leo bậc đá lên đỉnh Khoang La San.
* '''Tham dự Lễ hội Hoa Ban:''' Tổ chức thường niên vào trung tuần tháng 3 tại khu vực Phường Mường Thanh, bao gồm các hoạt động diễu hành văn hóa dân gian và thi đấu các môn thể thao truyền thống (bắn nỏ, kéo co, tung còn).
* '''Tắm khoáng nóng:''' Điểm suối khoáng nóng U Va (Xã Noong Luống) và Hua Pe (Xã Thanh Luông) khai thác nguồn nước khoáng tự nhiên phục vụ dịch vụ bồn ngâm trị liệu.

== Mua sắm ==
=== Nông sản &amp; Thực phẩm đặc sản ===
* '''Gạo Tám Mường Thanh &amp; Nếp nương Điện Biên:''' Lúa canh tác trên đất phù sa lòng chảo sông Nậm Rốm, hạt mẩy, hàm lượng tinh bột cao, bán theo bao tại chợ trung tâm và các đại lý nông sản.
* '''Thịt trâu hun khói &amp; Lạp xưởng:''' Chế biến từ thịt bắp tươi ướp ớt, gừng, mắc khén, sấy chín bằng khói củi nhãn theo phương pháp truyền thống của người Thái.
* '''Chè Shan tuyết Tủa Chùa:''' Thu hái từ các cây chè cổ thụ ở độ cao trên 1.200 m, cánh chè phủ lông tơ trắng, vị chát nhẹ ngọt hậu.
* '''Thổ cẩm Thái:''' Các mặt hàng thêu tay như khăn piêu, đệm ngồi, túi đeo dệt từ sợi bông tự nhiên nhuộm chàm bán tại các bản du lịch cộng đồng.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Trung tâm Mường Thanh (Phường Mường Thanh):''' Nơi tập trung đầu mối các mặt hàng thực phẩm tươi sống, đồ khô, thảo dược và đặc sản địa phương.
* '''Chợ phiên Tả Sìn Thàng (Xã Tả Sìn Thàng):''' Họp 6 ngày một phiên vào các ngày Ngọ và ngày Tý theo lịch âm, tập trung người dân các xã vùng cao Tủa Chùa trao đổi gia súc, nông cụ và hàng hóa thổ cẩm.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương chịu ảnh hưởng sâu sắc từ kỹ thuật chế biến món ăn của người Thái đen, sử dụng nhiều loại rau thơm, quả mắc khén và hạt dổi rừng.

Các món ăn phổ biến:
* '''Pa pỉnh tộp:''' Cá chép hoặc cá trôi tươi mổ dọc sống lưng, tẩm ớt khô, gừng, hành, quả mắc khén, kẹp thanh tre nướng chín trên than hồng.
* '''Xôi nếp nương:''' Nếp nương ngâm nước vo gạo, đồ hai lửa trong chõ gỗ, hạt dẻo mềm, ăn kèm muối vừng hoặc thịt nướng.
* '''Nộm hoa ban:''' Món trộn nguội mùa xuân gồm búp non hoa ban luộc sơ, măng đắng thái lát, thịt cá nướng gỡ xương và nước trộn mắm chanh tỏi ớt.
* '''Canh bon:''' Canh nấu từ nõn cây môn ngọt rừng giã nhuyễn kết hợp da trâu thui, cà dại và lá mắc khén tạo độ sệt đặc trưng.
* '''Chẩm chéo:''' Gia vị chấm gồm ớt nướng, muối hạt, tỏi, hạt mắc khén và rau mùi giã nhuyễn dùng kèm thịt luộc, rau sống và xôi nếp.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Hương Đồng Nội | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu 6, Phường Thanh Trường | vĩ độ=21.3910 | kinh độ=103.0115 | chỉ đường=Gần ngã ba rẽ vào sân bay
| điện thoại=+84 215 3832 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:00 | giá=100.000 - 250.000 VNĐ/người
| nội dung=Phục vụ các món ăn truyền thống dân tộc Thái như cá nướng Pa pỉnh tộp, thịt lợn bản nướng than, xôi nếp nương và măng ngọt luộc.
}}

* {{xem
| tên=Nhà sàn Ẩm thực Bản Ten | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Ten, Xã Thanh Xương | vĩ độ=21.3650 | kinh độ=103.0050 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Mường Thanh 3 km về phía Nam
| điện thoại=+84 983 123 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=10:00 - 22:00 | giá=120.000 - 300.000 VNĐ/người
| nội dung=Mô hình nhà sàn truyền thống phục vụ bữa ăn theo thực đơn đặt trước kèm các tiết mục giao lưu văn hóa nghệ thuật của nghệ nhân địa phương.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu sâu chít:''' Rượu gạo nếp ngâm cùng ấu trùng bướm Brihaspa atrostigmella lấy từ ngọn cây chít vào mùa đông, có nồng độ cồn từ 35 - 40 độ.
* '''Rượu cần người Thái:''' Lên men tự nhiên từ trấu, cám và lá thuốc trong chum sành, thường dùng trong các sự kiện lễ hội và đón tiếp tập thể.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Khách sạn mường thanh điện biên phủ.jpg|nhỏ|Khách sạn Mường Thanh Grand Điện Biên Phủ tại Phường Him Lam]]

Cơ sở lưu trú tập trung chủ yếu tại trục đường Võ Nguyên Giáp thuộc Phường Mường Thanh và Phường Him Lam.

=== Khách sạn ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Điện Biên Phủ | trang web=https://granddienbienphu.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 514 Đường Võ Nguyên Giáp, Phường Him Lam | vĩ độ=21.4010 | kinh độ=103.0315 | chỉ đường=Trục đường chính nối sân bay và bến xe
| điện thoại=+84 215 3810 098 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao với 148 phòng ngủ, có nhà hàng phục vụ ăn sáng buffet, hồ bơi ngoài trời, dịch vụ massage và phòng họp hội nghị.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Nậm Rốm | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Nguyễn Chí Thanh, Phường Mường Thanh | vĩ độ=21.3875 | kinh độ=103.0210 | chỉ đường=Gần Quảng trường 7-5
| điện thoại=+84 215 3824 386 | điện thoại miễn cước=
| giá=400.000 - 750.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn tầm trung gồm 40 phòng, trang bị đầy đủ máy lạnh, nước nóng, wifi và bãi đỗ xe ô tô.
}}

=== Nhà sàn &amp; Homestay ===
* {{ngủ
| tên=Homestay Bản Phiêng Lơi | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Phiêng Lơi, Xã Thanh Minh | vĩ độ=21.4050 | kinh độ=103.0450 | chỉ đường=Cách trung tâm phường khoảng 4 km
| điện thoại=+84 976 543 210 | điện thoại miễn cước=
| giá=120.000 - 300.000 VNĐ/người
| nhận phòng=12:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Chỗ nghỉ tập thể trên nhà sàn gỗ của người Thái, cung cấp bữa ăn nấu theo yêu cầu và chỗ đỗ xe máy thuận tiện.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Lái xe đường đèo dốc ===
* Các đoạn đèo dốc trên Quốc lộ 6 (đoạn qua đèo Pha Đin) và Quốc lộ 12 (hướng đi Phường Mường Lay) có độ dốc cao và bán kính cua hẹp. Khi điều khiển phương tiện, cần giữ số thấp, không rà phanh liên tục và chú ý sạt lở đất đá vào mùa mưa (tháng 6 đến tháng 8).

=== Quy định khu vực biên giới ===
* Cột mốc A Pa Chải nằm trong dải vành đai biên giới đất liền. Người Việt Nam cần xuất trình Căn cước công dân gốc, người nước ngoài cần có giấy phép vào khu vực biên giới do Công an tỉnh cấp trước khi lên mốc.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Sơn La]]: Di chuyển theo Quốc lộ 6 qua đèo Pha Đin để đến thung lũng Mộc Châu, thủy điện Sơn La và di tích Nhà tù Sơn La.
* [[Phú Thọ]]: Kết nối tiếp theo trục Quốc lộ 6 và cao tốc Hòa Bình - Hà Nội để về thăm Quần thể Đền Hùng và vùng danh thắng Tây Thiên - Tam Đảo.
* [[Lào]]: Xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Tây Trang]] (Xã Na Ư) để theo tuyến Quốc lộ 2E sang tỉnh Phongsaly hoặc Cố đô Luang Prabang.

{{geo|21.3833|103.0167}}
{{IsPartOf|Tây Bắc Bộ}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Điện Biên}}</text>
      <sha1>964ww6d9gbw47twh9iekjf98ecx8kq0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Đảo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63029</id>
    <revision>
      <id>121896</id>
      <timestamp>2026-09-09T05:06:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lcsnes</username>
        <id>6521</id>
      </contributor>
      <comment>Trang mới: “{{pagebanner|Mamanuca Islands banner Beachcomber Island.jpg}} {{quote|Không ai là hòn đảo đơn côi.|author = John Donne (1572-1631)}} Theo một nghĩa nào đó, tất cả chúng ta đều là cư dân trên đảo, bởi vì trên hành tinh mà 70% diện tích là đại dương bao phủ thì mọi nơi đất liền đều là đảo có nước bao quanh không gần thì xa. Tổng chắc chắn phải có hơn một triệu hòn đảo - riêng Indones…”</comment>
      <origin>121896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4492" sha1="0ycef5ptmwi5e7e3o2kk01qqa41iqe2" xml:space="preserve">{{pagebanner|Mamanuca Islands banner Beachcomber Island.jpg}}
{{quote|Không ai là hòn đảo đơn côi.|author = John Donne (1572-1631)}}
Theo một nghĩa nào đó, tất cả chúng ta đều là cư dân trên đảo, bởi vì trên hành tinh mà 70% diện tích là đại dương bao phủ thì mọi nơi đất liền đều là đảo có nước bao quanh không gần thì xa. Tổng chắc chắn phải có hơn một triệu hòn đảo - riêng [[Indonesia]] đã có hơn 17.000 - nhưng chẳng ai đếm nổi chính xác. Việc nhìn đếm thậm chí còn không thể ngay cả trên phần mềm lập bản đồ tự động dựa trên ảnh vệ tinh, chủ yếu là vì các đảo có cấu trúc phân dạng. Tập trung vào một đảo thì các đảo nhỏ khác sẽ hiện ra xung quanh, và xung quanh đó là những đảo đá ngầm dưới lớp sóng, tập trung vào đó thì xung quanh lại hiện ra... Nhưng ngay cả những nơi chỉ đủ chỗ cho một con mòng biển đậu cũng đủ lớn để đập vỡ chiếc thuyền bất cẩn va vào, nên đếm đảo và lập bản đồ cho chúng không phải là trò rảnh rỗi thì làm.
  
[[Image:Pitcairn Island NOAA.jpg | thumb | 400px | Dân đảo Pitcairn đã đến nơi mà không ai tìm thấy được]]
Những hòn đảo lớn nhất chính là lục địa, thậm chí một số đảo không thuộc lục địa cũng lớn đến mức có cảm giác như đang ở trên đất liền. Nằm rải rác khắp thế giới hoặc thành từng nhóm nhỏ, hoặc được kết nối bằng đường bộ hay bãi thủy triều, một số là tàn tích những dãy núi bị xói mòn, một số là vùng đất mới do hoạt động núi lửa, có đảo lại đang chìm dần. Nhiều đảo hoang không người ở hay vịnh bến mà tàu thuyền cập vào cũng gặp nguy hiểm, số khác lại có thành phố nhộn nhịp, sân bay và khu nghỉ dưỡng. Rồi còn đảo trên sông ([[Tây Ban Nha]] và [[Pháp]] còn luân phiên sở hữu một số đảo theo từng năm), đảo nhân tạo ([[Trung Quốc]] xây dựng trên quần đảo Trường Sa gây ra căng thẳng), hoặc như &quot;Đảo Hồ Innisfree&quot; của Yeats. Luôn có những hòn đảo phù hợp với sở thích mội người.

Hầu hết đảo đều gắn liền với đất liền, nên để tìm các đảo của Hy Lạp hãy xem [[Hy Lạp]], đảo Singapore tất nhiên ở [[Singapore]]. Bài viết này đơn giản chỉ mục cho những đảo không rõ ràng thuộc lục địa hoặc quốc gia cụ thể nào. Một số đảo chính là quốc gia nên gọi là &quot;quốc đảo&quot;, ví dụ [[Iceland]] được dân bản địa gọi là &quot;Ísland&quot; nghĩa là &quot;đảo&quot;. Những hòn đảo khác là vùng lãnh thổ phụ thuộc, lãnh thổ hải ngoại hoặc khu bảo tồn [[sự sống hoang dã|động vật hoang dã]], một số hòn hầu như không ai đặt chân đến.

* {{ill|Đảo trên Bắc Băng Dương|en|Islands of the Arctic Ocean}} — vùng lãnh thổ cận cực nằm phía bắc vĩ độ 60°
* [[Đảo trên Đại Tây Dương]] — rải rác từ Bắc Cực đến Nam Đại Dương.
* [[Caribe]] — gồm Tây Ấn và lân cận, trong đó có chuỗi đảo ngăn cách Đại Tây Dương và vùng Caribe.
* {{ill|Đảo trên Ấn Độ Dương|en|Islands of the Indian Ocean}} — lãnh thổ và quốc đảo, lớn nhỏ khác nhau.
* {{ill|Đảo ở Đông Phi|en|East African islands}} gồm Madagascar và nhiều đảo nhỏ hơn ở Ấn Độ Dương
* [[Châu Đại Dương|Đảo ở châu Đại Dương]] — các đảo nằm ở vùng xích đạo và phía nam của Thái Bình Dương.
* {{ill|Đảo trên Nam Đại Dương|en|Islands of the Southern Ocean}} — các lãnh thổ cận cực nằm phía nam vĩ độ 45°

Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng là các &quot;đảo ma&quot; - những đảo này đã được nhìn thấy và lập bản đồ (trong thời gian dài) nhưng hóa ra lại không tồn tại. Tất nhiên chúng không thể được liệt kê ở đây (bằng bất cứ cách nào) nhưng nếu may mắn đặt chân lên được một đảo ma, hãy nhớ bổ sung vào bài viết!!!

{{geo|0.001|0.001|zoom=2}}

{{IsPartOf|Điểm đến khác}}
{{wikipedia}}</text>
      <sha1>0ycef5ptmwi5e7e3o2kk01qqa41iqe2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Duyên Hải Nam Trung Bộ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63030</id>
    <redirect title="Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên" />
    <revision>
      <id>121903</id>
      <timestamp>2026-09-09T11:46:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>Mai Thanh Bang đã đổi [[Duyên Hải Nam Trung Bộ]] thành [[Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên]]: Đổi tên theo phân vùng sau năm 2025</comment>
      <origin>121903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="g7hkff6tzev3q35r50befuc94hxbks8" xml:space="preserve">#đổi [[Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên]]</text>
      <sha1>g7hkff6tzev3q35r50befuc94hxbks8</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>