Bắc Ninh

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="vi">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikivoyage</sitename>
    <dbname>viwikivoyage</dbname>
    <base>https://vi.wikivoyage.org/wiki/Trang_Ch%C3%ADnh</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Phương tiện</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Đặc biệt</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Thảo luận</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Thành viên</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Thảo luận Thành viên</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikivoyage</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Thảo luận Wikivoyage</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Tập tin</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Thảo luận Tập tin</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Thảo luận MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Bản mẫu</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Thảo luận Bản mẫu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Trợ giúp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Thảo luận Trợ giúp</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Thể loại</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Thảo luận Thể loại</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Mô đun</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Thảo luận Mô đun</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Sự kiện</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Thảo luận Sự kiện</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Bắc Ninh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>225</id>
    <revision>
      <id>122234</id>
      <parentid>122214</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T03:40:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29131" sha1="ahjjbfri2nqi4o6ojb85s2etp9vvsrs" xml:space="preserve">{{pagebanner|Đền Đô - 2334077857.jpg|caption=Khuôn viên Chùa Phật Tích tại xã Phật Tích, Bắc Ninh}}

{{quickbarprovince
| image=Đền Đô - 14061132515.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Đền Đô thờ 8 vị vua triều Lý tại phường Từ Sơn
| location=Bac Ninh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=4.718,6 km²
| population=3.620.000 người (ước tính)
| population density=767,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Sán Dìu]], [[Tiếng Nùng]], [[Tiếng Tày]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (97%), người Sán Dìu, người Nùng, người Tày, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đồng bằng sông Hồng]], [[Đông Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Bắc Giang và phường Kinh Bắc
| years active=1469 - Thừa tuyên Kinh Bắc / 1962 - Tỉnh Hà Bắc / Tái hợp nhất không gian Kinh Bắc
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 33 phường và 66 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (222 / 204)
| website=[https://bacninh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Bắc Ninh]
}}

'''Bắc Ninh''' là một tỉnh thuộc vùng [[Đồng bằng sông Hồng]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh tích hợp toàn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Bắc Ninh và Bắc Giang (tái lập không gian văn hóa - địa lý của tỉnh [[Hà Bắc]] xưa và xứ [[Kinh Bắc]] truyền thống). Tỉnh trải dài từ vùng đồng bằng màu mỡ ven Sông Đuống, Sông Cầu đến các dải núi đồi cánh cung [[Đông Triều]] và sườn Tây dãy [[Tây Yên Tử]]. Bắc Ninh tiếp giáp với thủ đô [[Hà Nội]], [[Thái Nguyên]], [[Lạng Sơn]], [[Quảng Ninh]] và [[Hải Dương]]. Tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống 99 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 33 phường và 66 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Chùa Vĩnh Nghiêm - Yên Dũng - Bắc Giang - panoramio (24).jpg|nhỏ|Chùa Vĩnh Nghiêm - chốn tổ thiền phái Trúc Lâm tại phường Tân An]]

Vùng đất Bắc Ninh là cái nôi của nền văn minh lúa nước sông Hồng và trung tâm Phật giáo cổ kính bậc nhất Việt Nam. Dấu tích thành cổ Luy Lâu (phường Thuận Thành) từng là thủ phủ chính trị và trung tâm truyền bá Phật giáo từ những thế kỷ đầu Công nguyên. Đây cũng là quê hương phát tích của vương triều Nhà Lý, nơi xây dựng quần thể [[Đền Đô]] (phường Từ Sơn) và ngôi chùa cổ [[Chùa Dâu]], [[Chùa Phật Tích]]. Về phương diện văn hóa phi vật thể, tỉnh là quê hương của [[Dân ca quan họ|Dân ca Quan họ Bắc Ninh]] - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và truyền thống mộc bản Phật giáo Thiền phái Trúc Lâm tại chùa Vĩnh Nghiêm.

Địa hình tỉnh có sự chuyển tiếp tự nhiên rõ nét từ trung du đồi núi xuống đồng bằng:
* '''Vùng đồng bằng phù sa phía Nam &amp; Tây Nam:''' Địa hình bằng phẳng dọc lưu vực sông Cầu, sông Đuống và sông Thái Bình, tập trung hệ thống các khu công nghiệp điện tử công nghệ cao (phường Quế Võ, phường Việt Yên, phường Nếnh, xã Yên Phong) và các làng nghề truyền thống lâu đời như gốm Phù Lãng (xã Phù Lãng), tranh dân gian Đông Hồ (phường Thuận Thành), đồng Đại Bái (xã Gia Bình).
* '''Vùng đồi núi bán sơn địa phía Bắc &amp; Đông Bắc:''' Vùng địa hình đồi núi dốc thoai thoải thuộc vòng cung Đông Triều và các thung lũng sông Lục Nam, sông Thương. Nơi đây là vựa cây ăn trái lớn nhất miền Bắc (vùng trồng vải thiều chuyên canh tại xã Lục Ngạn, phường Chũ), rừng nguyên sinh Khe Rỗ (xã An Lạc) và quần thể di tích danh thắng Tây Yên Tử (xã Tây Yên Tử).

=== Khí hậu ===
Bắc Ninh mang đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa vùng Bắc Bộ, có mùa đông lạnh khô và mùa hè nóng ẩm mưa nhiều.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Tiết trời ấm dần, thường xuất hiện mưa phùn và độ ẩm không khí cao. Đây là mùa diễn ra hàng loạt lễ hội truyền thống lớn như Hội Lim (xã Tiên Du), Hội đền Đô (phường Từ Sơn), Hội chùa Dâu (phường Thuận Thành) và Hội Yên Thế (xã Yên Thế).
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Nhiệt độ cao, ban ngày nắng gắt, nền nhiệt trung bình từ 28 - 32&amp;nbsp;°C, mưa nhiều và thỉnh thoảng chịu tác động gián tiếp của bão nhiệt đới. Tháng 6 và tháng 7 là mùa thu hoạch rộ quả vải thiều tại phường Chũ và xã Lục Ngạn.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 10): Thời tiết khô ráo, nắng hanh, gió mát mẻ, là thời điểm thuận lợi nhất cho các hoạt động tham quan di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh ngoài trời.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Chịu tác động trực tiếp của gió mùa Đông Bắc, thời tiết rét buốt, nhiệt độ vùng núi cao xã Sơn Động, xã Tây Yên Tử có thời điểm xuống dưới 7&amp;nbsp;°C.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Bắc Ninh
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 21 (70) || 23 (73) || 28 (82) || 32 (90) || 33 (91) || 33 (91) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 13 (55) || 15 (59) || 18 (64) || 21 (70) || 24 (75) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 24 (75) || 22 (72) || 18 (64) || 14 (57) || '''19 (66)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 22 (0.9) || 26 (1.0) || 45 (1.8) || 95 (3.7) || 210 (8.3) || 265 (10.4) || 290 (11.4) || 310 (12.2) || 220 (8.7) || 120 (4.7) || 40 (1.6) || 18 (0.7) || '''1.661 (65.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Quoclo1Amoi.JPG|nhỏ|Đường cao tốc Hà Nội – Bắc Giang, đoạn đi trùng với Quốc lộ 1 thuộc Bắc Ninh]]

Nằm sát cửa ngõ Đông Bắc của thủ đô Hà Nội, Bắc Ninh là mắt xích giao thông quan trọng trên hai hành lang kinh tế Côn Minh - Hà Nội - Hải Phòng và Nam Ninh - Lạng Sơn - Hà Nội.

=== Bằng đường sắt ===
Trục đường sắt liên vận quốc tế Hà Nội - Đồng Đăng và tuyến đường sắt Kép - Cái Lân chạy dọc qua địa bàn tỉnh:
* '''Ga Bắc Ninh''' (phường Kinh Bắc): Tiếp nhận các đoàn tàu khách địa phương phục vụ tuyến Hà Nội - Lạng Sơn.
* '''Ga Bắc Giang''' (phường Bắc Giang): Ga đường sắt trung tâm phục vụ đón trả khách và vận chuyển container công nghiệp.
* '''Ga Kép''' (xã Kép): Ga đầu mối đường sắt vận tải hàng hóa liên vận quốc tế kết nối trực tiếp sang mạng lưới đường sắt [[Trung Quốc]].

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Bắc Giang - Lạng Sơn (Cao tốc CT01):''' Tuyến cao tốc 4 đến 6 làn xe xuất phát từ Hà Nội, chạy qua phường Từ Sơn, phường Kinh Bắc, phường Nếnh, phường Việt Yên đến phường Bắc Giang. Thời gian lái xe từ trung tâm Hà Nội đến phường Kinh Bắc chỉ mất 35 phút, và đến phường Bắc Giang khoảng 55 phút.
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên (Cao tốc CT07):''' Kết nối các phân khu công nghiệp tại xã Yên Phong và xã Hiệp Hòa.
* '''Tuyến Quốc lộ 18:''' Kết nối từ Cảng hàng không Quốc tế Nội Bài qua xã Yên Phong, phường Võ Cường, phường Quế Võ đi thành phố [[Hạ Long]] ([[Quảng Ninh]]).
* '''Hệ thống Xe buýt liên tỉnh từ Hà Nội:'''
  * Tuyến xe buýt số 54: Long Biên - phường Từ Sơn - phường Kinh Bắc.
  * Tuyến xe buýt số 203: Bến xe Giáp Bát - phường Kinh Bắc - phường Bắc Giang.
  * Tuyến xe buýt số 10A: Long Biên - phường Từ Sơn.
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Xuất bến liên tục tại Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Gia Lâm, Bến xe Giáp Bát (Hà Nội). Điểm trả khách tại Bến xe khách Bắc Ninh (phường Kinh Bắc) và Bến xe khách Bắc Giang (phường Bắc Giang).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Song Cau Làng Vân.jpg|nhỏ|Sông Cầu đoạn chảy qua làng Vân Xá, Việt Yên nơi có sản vật rượu Làng Vân nổi tiếng.]]

* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Mạng lưới xe buýt kết nối giữa các trung tâm dịch vụ đô thị và các xã làng nghề:
  * Tuyến phường Kinh Bắc - xã Yên Phong.
  * Tuyến phường Kinh Bắc - xã Lương Tài.
  * Tuyến phường Bắc Giang - phường Chũ - xã Lục Ngạn.
  * Tuyến phường Bắc Giang - xã Tây Yên Tử.
* '''Thuê xe máy:''' Phương tiện phù hợp nhất để khám phá các làng quan họ cổ ven sông Cầu và các ngôi chùa cổ. Dịch vụ tập trung quanh ga Bắc Ninh, đường Ngô Gia Tự (phường Kinh Bắc) và đường Hùng Vương (phường Bắc Giang) với giá 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi:'''
  * Taxi Mai Linh Bắc Ninh: ☎ +84 222 3895 895
  * Taxi Mai Linh Bắc Giang: ☎ +84 204 3811 811
  * Taxi Kinh Bắc: ☎ +84 222 3688 688
  * Xanh SM / Grab: Đặt chuyến xe công nghệ hoạt động dày đặc tại phường Kinh Bắc, phường Từ Sơn, phường Việt Yên và phường Bắc Giang.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Tam quan den Ba Chua Kho (Bac Ninh).jpg|nhỏ|Tam quan đền Bà Chúa Kho, Bắc Ninh.]]

=== Quần thể Di tích lịch sử ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Đô | tên khác=Cổ Pháp Điện
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Từ Sơn | vĩ độ=21.1172 | kinh độ=105.9606 | chỉ đường=Cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 18 km về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=30.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể đền thờ 8 vị hoàng đế triều Lý (từ Lý Thái Tổ đến Lý Huệ Tông) được khởi dựng từ thế kỷ 11 trên mảnh đất Cổ Pháp xưa. Di tích rộng hơn 31.000 m² gồm Ngũ Long Môn, hồ Bán Nguyệt, nhà Tiền tế, Cổ Pháp Điện và khu Thủy Đình bên hồ rợp bóng cây cổ thụ.
}}

* {{xem
| tên=Chùa Phật Tích | tên khác=Vạn Phúc Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=Núi Lạn Kha, xã Phật Tích | vĩ độ=21.0967 | kinh độ=106.0244 | chỉ đường=Cách phường Kinh Bắc khoảng 10 km về phía Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích Quốc gia đặc biệt được xây dựng từ thế kỷ 11 dưới triều vua Lý Thánh Tông. Nơi đây lưu giữ Bảo vật Quốc gia gồm đại tượng Phật A Di Đà bằng đá xanh nguyên khối thời Lý ngự trên tòa sen chạm khắc tinh xảo và hàng tượng 10 con thú đá linh thiêng chầu trước cửa chùa. Trên đỉnh núi có đại tượng Phật Thích Ca bằng đá cao 27 m nhìn bao quát thung lũng sông Đuống.
}}

* {{xem
| tên=Chùa Dâu &amp; Quần thể Chùa Tứ Pháp | tên khác=Diên Ứng Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Thuận Thành | vĩ độ=21.0333 | kinh độ=106.0500 | chỉ đường=Nằm trên trục Quốc lộ 17
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi chùa cổ nhất Việt Nam được khởi dựng từ thế kỷ thứ 2 tại vùng dâu Cổ Châu (thành Luy Lâu xưa), trung tâm của hệ thống thờ Tứ Pháp (Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện). Điểm nhấn kiến trúc là tháp Hòa Phong 3 tầng bằng gạch nung cổ xây dựng từ thế kỷ 18 giữa sân chùa.
}}

* {{xem
| tên=Chùa Vĩnh Nghiêm | tên khác=Chùa Đức La
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Tân An | vĩ độ=21.2150 | kinh độ=106.3120 | chỉ đường=Nơi hợp lưu giữa sông Lục Nam và sông Thương
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Chốn tổ của Thiền phái Trúc Lâm do ba vị Trúc Lâm Tam Tổ (Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang) sáng lập. Chùa lưu giữ kho Mộc bản kinh Phật chùa Vĩnh Nghiêm với 3.050 bản khắc gỗ chữ Hán - Nôm có niên đại từ thế kỷ 17 đến đầu thế kỷ 20, được UNESCO vinh danh là Di sản tư liệu thuộc Chương trình Ký ức Thế giới khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.
}}

* {{xem
| tên=Chùa Bổ Đà | tên khác=Bổ Đà Tự (Chùa Tứ Ân)
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Vân Hà | vĩ độ=21.2380 | kinh độ=106.0710 | chỉ đường=Tọa lạc trên sườn núi Phượng Hoàng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích Quốc gia đặc biệt mang nét kiến trúc chùa cổ vùng Kinh Bắc độc đáo với hệ thống tường đất nung bao quanh, kho mộc bản kinh Phật khắc trên gỗ thị cổ xưa nhất Việt Nam (gần 2.000 bản) và vườn tháp mộ lớn nhất nước ta gồm hơn 100 ngôi tháp chứa xá lị của hơn 1.000 vị cao tăng qua các thế hệ.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Khởi nghĩa Yên Thế | tên khác=Hoàng Hoa Thám Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Yên Thế | vĩ độ=21.5050 | kinh độ=106.1280 | chỉ đường=Trung tâm thị tứ Phồn Xương cũ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích Quốc gia đặc biệt ghi dấu phong trào khởi nghĩa nông dân chống thực dân Pháp kéo dài 30 năm (1884 - 1913) do thủ lĩnh Lương Văn Nắm (Đề Nắm) và Hoàng Hoa Thám (Đề Thám) lãnh đạo. Quần thể gồm đồn Phồn Xương, đền Thề, chùa Lèo và nhà lưu niệm trưng bày vũ khí, tư liệu của nghĩa quân.
}}

[[Tập tin:Tây_Yên_Tử.jpg|nhỏ|Khu du lịch tâm linh Tây Yên Tử, xã Tây Yên Tử]]

=== Thắng cảnh tự nhiên ===
* {{xem
| tên=Khu Du lịch Sinh thái &amp; Tâm linh Tây Yên Tử | tên khác=Tay Yen Tu Nature &amp; Spiritual Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tây Yên Tử | vĩ độ=21.1833 | kinh độ=106.7167 | chỉ đường=Sườn Tây dãy núi Yên Tử
| điện thoại=+84 204 3888 666 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:00 | giá=Vé vào cổng: 40.000 VNĐ; vé cáp treo khứ hồi: 260.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể danh lam thắng cảnh và chùa cổ tái hiện con đường hoằng dương Phật pháp của vua Trần Nhân Tông từ kinh thành Thăng Long sang sườn Tây Yên Tử. Tuyến cáp treo dài hơn 2 km đưa du khách từ chân núi qua rừng nguyên sinh bạt ngàn lên tới đỉnh chùa Đồng.
}}

* {{xem
| tên=Khu Bảo tồn Thiên nhiên Khe Rỗ | tên khác=Khe Ro Nature Reserve
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã An Lạc | vĩ độ=21.2667 | kinh độ=106.8500 | chỉ đường=Cách phường Bắc Giang khoảng 85 km về phía Đông
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Khu rừng nhiệt đới nguyên sinh rộng lớn đặc trưng của vùng Đông Bắc với hệ động thực vật phong phú, suối Vàng, hồ nước tự nhiên trong vắt giữa rừng già và các bản làng người Dao, người Tày với nếp nhà sàn truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Vùng Chuyên canh Vải thiều Lục Ngạn | tên khác=Luc Ngan Lychee Orchards
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Lục Ngạn và phường Chũ | vĩ độ=21.3650 | kinh độ=106.5850 | chỉ đường=Dọc tuyến Quốc lộ 31
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày (mùa thu hoạch rộ vào tháng 6 - 7) | giá=Miễn phí tham quan nhà vườn
| nội dung=Vựa vải thiều lớn nhất Việt Nam với hàng chục ngàn hecta đồi vải bát ngát uốn lượn quanh hồ Lục Ngạn và sông Chũ. Vào mùa hè, các sườn đồi chín đỏ rực quả vải ngọt mọng, tạo thành cảnh quan nông nghiệp trù phú tấp nập thuyền bè và xe tải thu mua.
}}

* {{xem
| tên=Làng Gốm Phù Lãng | tên khác=Phu Lang Pottery Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Phù Lãng | vĩ độ=21.1510 | kinh độ=106.2520 | chỉ đường=Bên bờ sông Cầu
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Làng nghề gốm thủ công truyền thống hình thành từ thời nhà Trần. Gốm Phù Lãng nổi tiếng với chất men da lươn tự nhiên tạo màu từ tro trấu và đất phù sa, chuyên sản xuất chum vại sành, phù điêu gốm trang trí và chậu hoa cảnh nung bằng lò bầu đốt củi.
}}

== Hoạt động ==
* '''Nghe Dân ca Quan họ tại Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh:''' Thưởng thức canh hát đối đáp giao duyên mộc mạc của các liền anh, liền chị mặc áo the khăn xếp, nón quai thao bên cơi trầu têm cánh phượng tại phường Kinh Bắc hoặc nhà đình làng Diềm (xã Tam Giang).
* '''Hành hương theo dấu chân Phật hoàng lên Tây Yên Tử:''' Trải nghiệm tuyến cáp treo vượt qua rừng nguyên sinh sườn Tây dãy Yên Tử tại xã Tây Yên Tử để chiêm bái chùa Thượng và đỉnh chùa Đồng ở độ cao 1.068 m.
* '''Trải nghiệm hái vải thiều tại vườn Lục Ngạn:''' Tham gia các tour nhà vườn vào tháng 6 tại phường Chũ và xã Lục Ngạn để tự tay ngắt từng chùm vải thiều chín mọng trên cành và thưởng thức vị ngọt đậm đà ngay tại gốc.
* '''Tham quan xưởng in Tranh dân gian Đông Hồ:''' Tự tay thử nghiệm quy trình quét màu điệp, dập mộc bản gỗ in các bức tranh &quot;Đám cưới chuột&quot;, &quot;Hứng dừa&quot;, &quot;Mục đồng thổi sáo&quot; trên giấy điệp óng ánh tại làng Đông Hồ (phường Thuận Thành).

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Kinh Bắc phong phú với các sản phẩm thủ công mỹ nghệ danh tiếng và nông sản hoa quả trung du.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Bánh phu thê Đình Bảng (Bánh xu xê):''' Vỏ bánh dẻo trong làm từ bột nếp cái hoa vàng ngâm nước quả dành dành tạo màu vàng tự nhiên, nhân đậu xanh nhuyễn, dừa nạo, hạt sen bọc trong hai lớp lá dong và lá chuối buộc lạt đỏ tại phường Từ Sơn.
* '''Vải thiều Lục Ngạn:''' Quả vải tươi vỏ đỏ mỏng, cùi dày mọng nước, hạt tiêu nhỏ và các sản phẩm vải thiều sấy khô nguyên quả thơm ngọt tại phường Chũ và xã Lục Ngạn.
* '''Mỳ Chũ thủ công:''' Sợi mỳ làm từ hạt gạo bao thai hồng dẻo dai, phơi sương gió tự nhiên, không dùng phẩm màu hay chất bảo quản tại phường Chũ.
* '''Bánh đa Kế:''' Bánh đa nướng quạt than hoa phồng rộp, mặt bánh rắc vừng đen, vừng trắng và lạc giòn bùi thơm lừng nướng tại phường Bắc Giang.
* '''Tranh Đông Hồ &amp; Gốm Phù Lãng:''' Tranh giấy điệp truyền thống in mộc bản tại phường Thuận Thành cùng các sản phẩm bình gốm, tranh phù điêu gốm da lươn tại xã Phù Lãng.
* '''Đồ gỗ mỹ nghệ Đồng Kỵ:''' Bàn ghế chạm khảm ốc xà cừ, hoành phi câu đối chạm trổ tinh xảo từ gỗ hương, gụ tại phường Đồng Nguyên.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Đỗ Xá (phường Kinh Bắc):''' Khu chợ thương mại trung tâm, nơi bày bán đầy đủ nông sản tươi, nem Bùi, bánh tẻ làng Chờ.
* '''Chợ Thương (phường Bắc Giang):''' Ngôi chợ truyền thống lâu đời bên sông Thương, đầu mối trao đổi hàng hóa tiêu dùng, đồ gia dụng và đặc sản vùng đồi Yên Thế, Lục Ngạn.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Kinh Bắc mang phong vị truyền thống mộc mạc, đậm chất cỗ làng đồng bằng sông Hồng kết hợp nguồn thủy hải sản nước ngọt và gia cầm chăn thả trung du.

Các món ăn phổ biến:
* '''Gà đồi Yên Thế:''' Giống gà ri lai thả rông trên các triền đồi sỏi đá cây cối, thịt săn chắc, da giòn vàng ươm; chế biến ngon nhất là luộc chín tới chấm muối tiêu chanh ớt hoặc nướng than hoa ướp mật ong rừng tại xã Yên Thế.
* '''Bánh tro Đình Bảng:''' Làm từ gạo nếp ngâm nước tro cây cỏ tự nhiên, gói lá chuối đem luộc chín dẻo mềm, màu hổ phách trong suốt chấm mật mía ngọt lịm.
* '''Bánh tẻ làng Chờ:''' Bánh gói lá dong thuôn dài; vỏ bánh bằng bột gạo tẻ dẻo ráo không dính tay, nhân thịt lợn ba chỉ băm nhỏ xào mộc nhĩ, tiêu đen dậy mùi thơm tại xã Yên Phong.
* '''Nem Bùi Ninh Xá:''' Nem làm từ thịt thăn nạc và bì lợn thái sợi trộn thính gạo rang vàng xay mịn, cuốn lá sung non chấm tương ớt tại phường Ninh Xá.
* '''Cua da sông Cầu:''' Loài cua sông tự nhiên mai mềm chỉ xuất hiện vào mùa đông rét (tháng 9 đến tháng 11 âm lịch), thịt ngọt đậm và nhiều gạch vàng béo ngậy, thường hấp bia hoặc nấu canh riêu.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Cánh Buồm Bắc Ninh | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Đô thị Nam Võ Cường, phường Võ Cường | vĩ độ=21.1710 | kinh độ=106.0580 | chỉ đường=Gần trục Quốc lộ 1A
| điện thoại=+84 222 3893 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:30 | giá=120.000 - 300.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà hàng chuyên phục vụ các món ăn đặc sản vùng Kinh Bắc như chim trời, cá lăng sông Cầu, lợn mán nướng than và gà đồi hấp lá chanh.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Cơm Gà Đồi Yên Thế | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Hùng Vương, phường Bắc Giang | vĩ độ=21.2750 | kinh độ=106.1950 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 204 3855 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:30 - 22:00 | giá=100.000 - 220.000 VNĐ/người
| nội dung=Chuyên phục vụ các món ăn từ gà đồi Yên Thế đạt chuẩn thương hiệu: gà luộc rắc lá chanh, gà nướng mật ong, lẩu gà nấm thuốc bắc và xôi nếp nương.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu làng Vân:''' &quot;Mỹ tửu&quot; nức tiếng vùng Kinh Bắc chưng cất từ gạo nếp cái hoa vàng và men thuốc bắc gồm 36 vị gia truyền tại làng Vân (phường Vân Hà), hương rượu thơm êm ái, nồng độ cồn từ 40 - 45 độ.
* '''Nước chè nụ &amp; Chè xanh Kinh Bắc:''' Thức uống hãm từ nụ hoa hòe hoặc lá chè xanh tươi om trong ấm tích gốm Phù Lãng, dùng kèm kẹo lạc, kẹo vừng.

== Nghỉ ngơi ==
Cơ sở lưu trú tập trung quy mô lớn tại các trục đô thị trung tâm và khu công nghiệp: cụm phường Kinh Bắc - phường Võ Cường và cụm phường Bắc Giang - phường Việt Yên.

=== Khách sạn cao cấp &amp; Thương mại ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Bắc Ninh | trang web=https://luxurybacninh.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 395 Đường Ngô Gia Tự, phường Tiền Ninh Vệ (nay thuộc phường Kinh Bắc) | vĩ độ=21.1850 | kinh độ=106.0680 | chỉ đường=Trung tâm đô thị
| điện thoại=+84 222 3665 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao cấp đầu tiên tại trung tâm với 212 phòng ngủ hiện đại, hồ bơi trong nhà, sân tennis, phòng xông hơi spa và nhà hàng Đông Xuyên.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Bắc Giang | trang web=https://grandbacgiang.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 34 Ngô Gia Tự, phường Trần Phú (nay thuộc phường Bắc Giang) | vĩ độ=21.2720 | kinh độ=106.1920 | chỉ đường=Cạnh Quảng trường 3 Tháng 2
| điện thoại=+84 204 3542 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao quy mô 195 phòng nghỉ tiêu chuẩn quốc tế, hồ bơi ngoài trời, hệ thống phòng họp hội nghị lớn và quầy bar sang trọng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Le Indochina Hotel Bắc Ninh | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 45 Nguyễn Đăng Đạo, phường Kinh Bắc | vĩ độ=21.1810 | kinh độ=106.0620 | chỉ đường=Gần ngã sáu trung tâm
| điện thoại=+84 222 3629 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.000.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao thiết kế theo phong cách Đông Dương cổ điển, cung cấp buffet sáng quốc tế, phòng tập gym hiện đại và bãi đậu xe rộng rãi.
}}

=== Khách sạn tầm trung &amp; Homestay ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Đình Bảng Từ Sơn | trang web= | email=
| địa chỉ=phường Từ Sơn | vĩ độ=21.1150 | kinh độ=105.9650 | chỉ đường=Cách Đền Đô khoảng 800 m
| điện thoại=+84 222 3831 234 | điện thoại miễn cước=
| giá=400.000 - 800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn tiện nghi đầy đủ máy lạnh, nước nóng, wifi cáp quang, thuận tiện cho việc tham quan các di tích triều Lý.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn giao thông trục cao tốc &amp; Quốc lộ ===
* Tuyến cao tốc Hà Nội - Bắc Giang (Quốc lộ 1A) và Quốc lộ 18 có lưu lượng phương tiện container, xe đưa đón công nhân qua lại rất lớn. Khi điều khiển xe máy hoặc ô tô, du khách cần chú ý quan sát tại các nút giao rẽ vào các khu công nghiệp Quế Võ, Yên Phong, Việt Yên, giữ đúng làn đường quy định.

=== Phòng chống trơn trượt mùa lễ hội &amp; Mùa mưa ẩm ===
* Mùa xuân (tháng 2 đến tháng 3) có mưa phùn ẩm ướt; đường bậc thang đá lên Chùa Phật Tích, Chùa Bổ Đà và khu vực cáp treo Tây Yên Tử có thể bị rêu phong trơn trượt, du khách nên đi giày thể thao đế bám có ma sát tốt.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Nội]]: Di chuyển theo trục cao tốc Hà Nội - Bắc Giang khoảng 30 km để về trung tâm thủ đô thăm phố cổ Hà Nội, Hồ Hoàn Kiếm và Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
* [[Thái Nguyên]]: Đi theo Quốc lộ 37 hoặc cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên (CT07) qua xã Hiệp Hòa sang vùng chè Tân Cương và hồ Núi Cốc.
* [[Lạng Sơn]]: Xuôi tiếp theo trục cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn ra cửa ải Chi Lăng, chợ biên giới Kỳ Lừa và Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị.
* [[Quảng Ninh]]: Theo trục Quốc lộ 18 hoặc cung đường đèo qua sườn Đông Yên Tử để đến vịnh [[Hạ Long]] và trung tâm phật giáo Ngọa Vân - Uông Bí.
* [[Hải Phòng]]: Đi qua cầu Phả Lại theo Quốc lộ 18 để đến quần thể di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc linh thiêng.

{{geo|21.1833|106.0667}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Hồng}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Bắc Ninh}}</text>
      <sha1>ahjjbfri2nqi4o6ojb85s2etp9vvsrs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cao Bằng</title>
    <ns>0</ns>
    <id>257</id>
    <revision>
      <id>122233</id>
      <parentid>121923</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T03:40:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18114" sha1="ohf5fuct5x3mjcogzeaihzy6lelo0uf" xml:space="preserve">{{pagebanner|Ban_Gioc_Panorama_.jpg|caption=Thác Bản Giốc}}

{{quickbarprovince
| image=Bangioc9tam.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Thác Bản Giốc tại huyện Trùng Khánh, Cao Bằng
| location=Cao Bang in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=6.700,3 km²
| population=533.800 người (ước tính 2022)
| population density=79,7 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Nùng]], [[Tiếng H'Mông]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Tày (41%), người Nùng (31%), người H'Mông, người Dao, người Kinh
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đông Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Thành phố [[Cao Bằng (thành phố)|Cao Bằng]]
| years active=1499 - Thành lập Trấn Cao Bằng thời nhà Lê
| administrative division=1 thành phố (Cao Bằng) và 9 huyện
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (206)
| website=[https://caobang.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Cao Bằng]
}}

'''Cao Bằng''' là một tỉnh miền núi biên giới nằm ở vùng [[Trung du và miền núi phía Bắc], [[Việt Nam]]. Nơi đây được thiên nhiên ưu ái ban tặng cảnh quan sơn thủy hữu tình với hệ thống hang động, sông hồ mênh mông, núi đá vôi trùng điệp cùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO [[Công viên địa chất Non nước Cao Bằng|Non nước Cao Bằng]]. Không chỉ nổi tiếng với danh thắng [[Thác Bản Giốc]] kỳ vĩ bậc nhất Đông Nam Á, Cao Bằng còn là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, nơi lưu giữ nhiều di tích lịch sử và bản sắc văn hóa độc đáo của các dân tộc Tày, Nùng, H'Mông, Dao.

== Giới thiệu ==

Lịch sử Cao Bằng gắn liền với các mốc sự kiện quan trọng trong công cuộc dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Là địa đầu Tổ quốc, Cao Bằng từng là vùng căn cứ địa cách mạng quan trọng dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch [[Hồ Chí Minh]] sau khi Người về nước vào năm 1941.

Địa hình Cao Bằng chủ yếu là núi cao và cao nguyên đá vôi phong hóa karst, tạo nên hệ sinh thái đa dạng, các thung lũng xanh mướt và những dòng sông thơ mộng như [[Sông Bằng Giang|Sông Bằng]], Sông Quây Sơn. Điểm đặc sắc nhất của Cao Bằng chính là các nét văn hóa bản địa lâu đời thể hiện qua điệu hát [[Hát Then|Then]], tiếng đàn [[Đàn Tính|Tính]], kiến trúc nhà sàn gỗ của người Tày - Nùng và những làng nghề truyền thống độc đáo như làng rèn [[Làng rèn Phúc Sen|Phúc Sen]], làng làm giấy bản [[Làng nghề giấy bản Quốc Dân|Quốc Dân]].

=== Khí hậu ===
Khí hậu Cao Bằng mang đặc tính cận nhiệt đới ẩm vùng núi cao, thời tiết ôn hòa, mát mẻ quanh năm và phân hóa 4 mùa rõ rệt.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Thời tiết mát mẻ, trăm hoa nở rộ khắp các mường bản, thích hợp cho các chuyến du xuân và tham gia lễ hội lồng tồng.
* '''Mùa hè / Mùa nước đổ''' (tháng 5 đến tháng 9): Lượng mưa nhiều khiến các dòng sông, ngọn thác tràn đầy nước. Đây là thời điểm đẹp nhất để ngắm Thác Bản Giốc tung bọt trắng xóa.
* '''Mùa thu / Mùa lúa chín''' (tháng 9 đến tháng 10): Thời tiết khô ráo, trong lành. Toàn bộ thung lũng Phong Nậm và Trùng Khánh khoác lên mình màu vàng rực rỡ của lúa chín.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Thời tiết lạnh giá, vùng núi cao như [[Nguyên Bình]] hoặc đỉnh Phja Oắc có thể xuất hiện băng giá và tuyết rơi.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu Cao Bằng
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 18 (64) || 20 (68) || 23 (73) || 28 (82) || 31 (88) || 32 (90) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 28 (82) || 24 (75) || 20 (68) || '''27 (81)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 10 (50) || 12 (54) || 15 (59) || 19 (66) || 22 (72) || 24 (75) || 24 (75) || 23 (73) || 22 (72) || 18 (64) || 14 (57) || 10 (50) || '''18 (64)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 28 (1.1) || 48 (1.9) || 92 (3.6) || 185 (7.3) || 240 (9.4) || 270 (10.6) || 255 (10.0) || 160 (6.3) || 85 (3.3) || 42 (1.7) || 22 (0.9) || '''1.452 (57.2)'''
|}

== Đến ==

Cao Bằng cách thủ đô [[Hà Nội]] khoảng 280 km về phía Bắc. Hiện tại chưa có đường bay thẳng hay tuyến đường sắt đến Cao Bằng, nên phương tiện di chuyển chính là đường bộ.

=== Bằng ô-tô &amp; Xe buýt giường nằm ===
* '''Từ Hà Nội:''' Xe buýt giường nằm xuất bến hàng ngày từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát hoặc Bến xe Gia Lâm. Thời gian di chuyển khoảng 6 đến 7 giờ qua trục đường Quốc lộ 3 hoặc tuyến cao tốc Hà Nội - [[Thái Nguyên]] - [[Bắc Kạn]] - Cao Bằng.
  * Giá vé: 250.000 - 350.000 VNĐ/lượt (các nhà xe uy tín: Thanh Ly, Khánh Hoàn, Kim Chi).
* '''Tuyến Limousine chất lượng cao:''' Đón trả khách tận nơi tại trung tâm Hà Nội và thành phố Cao Bằng, thời gian di chuyển rút ngắn còn khoảng 5 giờ. Giá vé khoảng 400.000 - 450.000 VNĐ/lượt.

=== Bằng xe máy (Phượt) ===
Đây là lựa chọn yêu thích của nhiều du khách đam mê chinh phục các cung đường đèo hùng vĩ miền Bắc. Có 2 tuyến đường chính:
* Tuyến 1: Hà Nội - Thái Nguyên - Bắc Kạn - Đèo Gió - Đèo Khau Khang - TP. Cao Bằng (theo Quốc lộ 3).
* Tuyến 2: Hà Nội - [[Lạng Sơn]] - Đèo Bông Lau - Đèo Khau Liêu - Trùng Khánh - Cao Bằng (theo Quốc lộ 4A).

== Di chuyển ==
[[Tập_tin:Thanhphocaobang2024.jpg|nhỏ|Một góc trung tâm Thành phố Cao Bằng bên sông Bằng]]

* '''Thuê xe máy:''' Cách tốt nhất để khám phá các điểm tham quan nằm rải rác ở các huyện Trùng Khánh, Hạ Lang, Nguyên Bình. Bạn có thể thuê xe máy tại trung tâm TP. Cao Bằng với giá 120.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Hệ thống xe buýt kết nối TP. Cao Bằng đi các huyện:
  * Tuyến xe buýt TP. Cao Bằng - Thác Bản Giốc (Trùng Khánh): Hoạt động từ 05:30 đến 17:00, tần suất 30 phút/chuyến.
  * Tuyến xe buýt TP. Cao Bằng - Pác Bó (Hà Quảng).
* '''Taxi:''' Thích hợp cho nhóm đông người hoặc gia đình đi chặng ngắn nội thành.
  * Taxi Mai Linh Cao Bằng: ☎ +84 206 3858 585
  * Taxi Cao Bằng: ☎ +84 206 3828 282

== Tham quan ==
{{mapframe}}

=== Danh lam thắng cảnh Thiên nhiên ===
* {{xem
| tên=Thác Bản Giốc | tên khác=Detian Falls
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Đàm Thủy, Huyện Trùng Khánh | vĩ độ=22.8561 | kinh độ=106.7228 | chỉ đường=Cách thành phố Cao Bằng khoảng 85 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=45.000 VNĐ/người
| nội dung=Một trong những thác nước xuyên quốc gia lớn nhất thế giới, nằm trên dòng sông Quây Sơn nối liền biên giới Việt - Trung. Thác gầm vang đêm ngày, tung bọt trắng xóa giữa khung cảnh núi non trùng điệp. Du khách có thể thuê mảng tre đi sát chân thác để cảm nhận sự hùng vĩ của dòng nước.
}}

* {{xem
| tên=Động Ngườm Ngao | tên khác=Hang Hang Hổ
| trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Gun, Xã Đàm Thủy, Huyện Trùng Khánh | vĩ độ=22.8361 | kinh độ=106.7028 | chỉ đường=Cách Thác Bản Giốc khoảng 3 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=45.000 VNĐ/người
| nội dung=Hang động vôi karst đồ sộ với chiều dài hơn 2.100 m. Bên trong động sở hữu hệ thống thạch nhũ kỳ ảo với những hình dáng sinh động như tòa sen ngược, bông hoa sen đá, cây tơ hồng và các dải rèm đá rực rỡ.
}}

* {{xem
| tên=Hồ Thăng Hen | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Quốc Toản, Huyện Quảng Hòa | vĩ độ=22.7533 | kinh độ=106.2961 | chỉ đường=Cách TP. Cao Bằng khoảng 30 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:30 | giá=30.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể 36 hồ nước ngọt tự nhiên nằm trên núi cao. Nước hồ Thăng Hen trong xanh quanh năm, phản chiếu những vách núi đá vôi uốn lượn và cánh rừng nguyên sinh rậm rạp.
}}

* {{xem
| tên=Núi Mắt Thần | tên khác=Núi Thủng / Phja Piót
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thung lũng Ban Công, Xã Quốc Toản, Huyện Quảng Hòa | vĩ độ=22.7667 | kinh độ=106.3083 | chỉ đường=Nằm trong quần thể hồ Thăng Hen
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngọn núi đá vôi độc đáo với một hang thủng tròn đường kính hơn 50 m xuyên qua lòng núi. Xung quanh ngọn núi là thung lũng cỏ xanh mướt rộng lớn, điểm xuyết bởi những đàn trâu thong dong gặm cỏ.
}}
[[Tập_tin:Suối_Lê-nin,_Đông_Bắc_2012.JPG|nhỏ|Suối Lê-nin trong veo chảy qua ngọn núi Mác tại Pác Bó]]

=== Di tích Lịch sử &amp; Văn hóa ===
* {{xem
| tên=Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Trường Hà, Huyện Hà Quảng | vĩ độ=22.9772 | kinh độ=106.0528 | chỉ đường=Cách TP. Cao Bằng khoảng 52 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=25.000 VNĐ/người (xe điện: 20.000 VNĐ)
| nội dung=Nơi Bác Hồ đặt chân về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam vào năm 1941 sau 30 năm bôn ba hải ngoại. Khu di tích bao gồm Hang Cốc Bố, Suối Lê-nin trong xanh như ngọc bích, Núi Mác và Bàn đá lịch sử nơi Bác làm việc.
}}

* {{xem
| tên=Chùa Phật Tích Trúc Lâm Bản Giốc | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Đàm Thủy, Huyện Trùng Khánh | vĩ độ=22.8589 | kinh độ=106.7167 | chỉ đường=Tọa lạc trên núi Phia Mu
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi chùa Việt đầu tiên được xây dựng tại nơi biên cương phía Bắc của Tổ quốc. Từ sân chùa, du khách có thể phóng tầm mắt ngắm nhìn toàn cảnh Thác Bản Giốc và dòng sông Quây Sơn êm đềm.
}}

=== Làng nghề Truyền thống ===
* {{xem
| tên=Làng rèn Phúc Sen | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Phúc Sen, Huyện Quảng Hòa | vĩ độ=22.6889 | kinh độ=106.4167 | chỉ đường=Dọc Quốc lộ 3
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Làng nghề rèn thủ công truyền thống lâu đời của người Nùng An. Các sản phẩm dao, rựa, kéo tại đây được rèn hoàn toàn thủ công từ nhíp xe ô tô cũ, nổi tiếng bởi độ sắc bén và bền bỉ vượt trội.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chèo thuyền Kayak trên Sông Quây Sơn:''' Trải nghiệm chèo thuyền thong dong trên dòng sông xanh ngọc bích, ngắm nhìn những ruộng lúa chín vàng và lũy tre xanh yên bình dọc hai bên bờ.
* '''Chinh phục Đèo Khau Liêu &amp; Đèo Mã Phục:''' Những cung đường đèo quanh co uốn lượn hùng vĩ nối liền các huyện, điểm đến mơ ước của các phượt thủ.
* '''Trải nghiệm Homestay Nhà sàn Đá Khuổi Ky:''' Lưu trú tại các ngôi nhà sàn bằng đá, thưởng thức ẩm thực bản địa và nghe hát Then, đàn Tính do chính người dân bản địa biểu diễn.

== Mua sắm ==
Cao Bằng nổi tiếng với nhiều sản vật vùng cao chất lượng và nông sản đặc trưng.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Hạt dẻ Trùng Khánh:''' Hạt dẻ to tròn, vỏ dày bùi béo, ngậy thơm nức tiếng khi rang hoặc hấp.
* '''Măng khô &amp; Trám đen Cao Bằng:''' Măng nứa, măng vầu tự nhiên cùng quả trám đen bùi béo dầm tương.
* '''Miến đao Phia Đén:''' Miến làm từ 100% củ đao rềnh nguyên chất, sợi dai mướt không bị nát khi nấu lại.
* '''Dao rèn Phúc Sen:''' Món quà gia dụng bền bỉ mua trực tiếp từ các nghệ nhân làng rèn Phúc Sen.
* '''Bánh khảo &amp; Lạp xưởng hun khói:''' Bánh khảo thơm phức hương nếp mới, lạp xưởng hun khói gác bếp đậm đà vị gừng núi và mắc mật.

=== Chợ truyền thống ===
* '''Chợ Bằng Giang (TP. Cao Bằng):''' Chợ trung tâm thành phố, nơi tập trung đầy đủ các loại đặc sản, thực phẩm tươi sống và quà lưu niệm.
* '''Chợ phiên Trùng Khánh / Chợ phiên Bảo Lạc:''' Họp theo lịch âm (5 ngày một phiên), là nơi bà con dân tộc Tày, Nùng, H'Mông, Dao diện trang phục truyền thống xuống phố trao đổi hàng hóa.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Cao Bằng mang hương vị đậm đà của núi rừng miền Tây Bắc.

Các món ngon đặc sắc nhất định phải thử:
* '''Bánh cuốn Cao Bằng:''' Khác với bánh cuốn miền xuôi ăn cùng nước mắm chua ngọt, bánh cuốn Cao Bằng ăn kèm với bát nước dùng ninh xương ngọt thanh, thơm nồng hành hoa, giò lợn và trứng chần.
* '''Phở vịt quay:''' Sợi phở mềm ăn kèm thịt vịt quay da giòn rụm, tỏa hương thơm đặc trưng của lá mắc mật.
* '''Xôi trám đen:''' Xôi nếp nương đồ cùng thịt trám đen bùi béo, thơm phức hương ngậy tự nhiên.
* '''Bánh áp chao:''' Món ăn vặt mùa đông với vỏ bột nếp chiên giòn rụm, nhân thịt vịt ướp đậm đà bên trong.
* '''Lợn sữa quay &amp; Vịt quay mắc mật:''' Thịt được tẩm ướp lá mắc mật, quay trên than hồng cho da giòn rụm vàng óng.

=== Nhà hàng ===

== Đồ uống ==
* '''Rượu ngô Mẫu Sơn / Rượu men lá:''' Loại rượu cất từ ngô ủ men lá thuốc bắc truyền thống của người Tày, vị êm nồng không gây đau đầu.
* '''Chè dây Phia Oắc:''' Trà thảo mộc tự nhiên mọc trên đỉnh núi cao Phja Oắc, có vị ngọt hậu, hỗ trợ tiêu hóa rất tốt.
* '''Cà phê view sông Bằng:''' Các quán cà phê không gian đẹp dọc trục đường đôi ven sông Bằng Giang tại trung tâm thành phố.

== Nghỉ ngơi ==

Thành phố Cao Bằng và khu vực danh thắng Thác Bản Giốc có đầy đủ các lựa chọn nghỉ ngơi từ khách sạn 4 sao đến homestay nhà sàn độc đáo.

=== Khách sạn sang trọng &amp; Trung cao cấp ===
* {{ngủ
| tên=Mường Thanh Luxury Cao Bằng | trang web=https://luxurycaobang.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 42 Phố Kim Đồng, Phường Hợp Giang, TP. Cao Bằng | vĩ độ=22.6658 | kinh độ=105.9745 | chỉ đường=Ngay trung tâm phố đi bộ
| điện thoại=+84 206 3888 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao cấp bậc nhất thành phố với đầy đủ tiện ích hồ bơi, nhà hàng, buffet sáng và dịch vụ chuyên nghiệp.
}}

* {{ngủ
| tên=Sài Gòn - Bản Giốc Resort | trang web=http://saigonbangiocresort.com | email=
| địa chỉ=Xã Đàm Thủy, Huyện Trùng Khánh | vĩ độ=22.8533 | kinh độ=106.7200 | chỉ đường=Đối diện khu vực Thác Bản Giốc
| điện thoại=+84 206 3829 222 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 1.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng tiêu chuẩn 4 sao nằm ngay sát Thác Bản Giốc, không gian xanh mát hướng nhìn ra dòng sông Quây Sơn và núi đồi.
}}

=== Homestay &amp; Nhà nghỉ bình dân ===
''Đang cập nhật''

== Giữ an toàn ==
=== An toàn giao thông ===
* Các tuyến đường đèo tại Cao Bằng như đèo Mã Phục, đèo Khau Liêu nhiều khúc khúc cua gấp và có thể có sương mù vào sáng sớm hoặc chiều tối. Du khách tự lái xe máy/ô tô cần chú ý làm chủ tốc độ và kiểm tra phanh xe cẩn thận.

=== Lưu ý vùng biên giới ===
* Thác Bản Giốc và một số điểm tham quan nằm sát biên giới Việt - Trung. Du khách cần mang theo đầy đủ giấy tờ tùy thân (CCCD/Hộ chiếu) và tuân thủ chỉ dẫn của lực lượng Bộ đội Biên phòng.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Thái Nguyên]]: Khám phá danh thắng Hồ Ba Bể tuyệt đẹp nằm trong Vườn quốc gia Ba Bể (cách TP. Cao Bằng khoảng 130 km).
* [[Lạng Sơn]]: Ghé thăm mảnh đất xứ Lạng với chợ cửa khẩu Tân Thanh, phố Kỳ Lừa và động Tam Thanh (cách 130 km theo Quốc lộ 4A).
* [[Hà Giang]]: Chinh phục Cao nguyên đá Đồng Văn và đèo Mã Pí Lèng qua tuyến đường nối Bảo Lâm - Mèo Vạc.

{{IsPartOf|Trung du và miền núi phía Bắc}}


{{usablecity}}

{{Wikipedia|Cao Bằng}}

{{GeoData| lat= 22.67| long= 106| radius= }}</text>
      <sha1>ohf5fuct5x3mjcogzeaihzy6lelo0uf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122235</id>
      <parentid>122233</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T03:41:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18115" sha1="q7rfc3vnouwdugu7moicv9yun34rhhh" xml:space="preserve">{{pagebanner|Ban_Gioc_Panorama_.jpg|caption=Thác Bản Giốc}}

{{quickbarprovince
| image=Bangioc9tam.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Thác Bản Giốc tại huyện Trùng Khánh, Cao Bằng
| location=Cao Bang in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=6.700,3 km²
| population=533.800 người (ước tính 2022)
| population density=79,7 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Nùng]], [[Tiếng H'Mông]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Tày (41%), người Nùng (31%), người H'Mông, người Dao, người Kinh
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đông Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Thành phố [[Cao Bằng (thành phố)|Cao Bằng]]
| years active=1499 - Thành lập Trấn Cao Bằng thời nhà Lê
| administrative division=1 thành phố (Cao Bằng) và 9 huyện
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (206)
| website=[https://caobang.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Cao Bằng]
}}

'''Cao Bằng''' là một tỉnh miền núi biên giới nằm ở vùng [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]]. Nơi đây được thiên nhiên ưu ái ban tặng cảnh quan sơn thủy hữu tình với hệ thống hang động, sông hồ mênh mông, núi đá vôi trùng điệp cùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO [[Công viên địa chất Non nước Cao Bằng|Non nước Cao Bằng]]. Không chỉ nổi tiếng với danh thắng [[Thác Bản Giốc]] kỳ vĩ bậc nhất Đông Nam Á, Cao Bằng còn là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, nơi lưu giữ nhiều di tích lịch sử và bản sắc văn hóa độc đáo của các dân tộc Tày, Nùng, H'Mông, Dao.

== Giới thiệu ==

Lịch sử Cao Bằng gắn liền với các mốc sự kiện quan trọng trong công cuộc dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Là địa đầu Tổ quốc, Cao Bằng từng là vùng căn cứ địa cách mạng quan trọng dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch [[Hồ Chí Minh]] sau khi Người về nước vào năm 1941.

Địa hình Cao Bằng chủ yếu là núi cao và cao nguyên đá vôi phong hóa karst, tạo nên hệ sinh thái đa dạng, các thung lũng xanh mướt và những dòng sông thơ mộng như [[Sông Bằng Giang|Sông Bằng]], Sông Quây Sơn. Điểm đặc sắc nhất của Cao Bằng chính là các nét văn hóa bản địa lâu đời thể hiện qua điệu hát [[Hát Then|Then]], tiếng đàn [[Đàn Tính|Tính]], kiến trúc nhà sàn gỗ của người Tày - Nùng và những làng nghề truyền thống độc đáo như làng rèn [[Làng rèn Phúc Sen|Phúc Sen]], làng làm giấy bản [[Làng nghề giấy bản Quốc Dân|Quốc Dân]].

=== Khí hậu ===
Khí hậu Cao Bằng mang đặc tính cận nhiệt đới ẩm vùng núi cao, thời tiết ôn hòa, mát mẻ quanh năm và phân hóa 4 mùa rõ rệt.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Thời tiết mát mẻ, trăm hoa nở rộ khắp các mường bản, thích hợp cho các chuyến du xuân và tham gia lễ hội lồng tồng.
* '''Mùa hè / Mùa nước đổ''' (tháng 5 đến tháng 9): Lượng mưa nhiều khiến các dòng sông, ngọn thác tràn đầy nước. Đây là thời điểm đẹp nhất để ngắm Thác Bản Giốc tung bọt trắng xóa.
* '''Mùa thu / Mùa lúa chín''' (tháng 9 đến tháng 10): Thời tiết khô ráo, trong lành. Toàn bộ thung lũng Phong Nậm và Trùng Khánh khoác lên mình màu vàng rực rỡ của lúa chín.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Thời tiết lạnh giá, vùng núi cao như [[Nguyên Bình]] hoặc đỉnh Phja Oắc có thể xuất hiện băng giá và tuyết rơi.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu Cao Bằng
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 18 (64) || 20 (68) || 23 (73) || 28 (82) || 31 (88) || 32 (90) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 28 (82) || 24 (75) || 20 (68) || '''27 (81)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 10 (50) || 12 (54) || 15 (59) || 19 (66) || 22 (72) || 24 (75) || 24 (75) || 23 (73) || 22 (72) || 18 (64) || 14 (57) || 10 (50) || '''18 (64)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 28 (1.1) || 48 (1.9) || 92 (3.6) || 185 (7.3) || 240 (9.4) || 270 (10.6) || 255 (10.0) || 160 (6.3) || 85 (3.3) || 42 (1.7) || 22 (0.9) || '''1.452 (57.2)'''
|}

== Đến ==

Cao Bằng cách thủ đô [[Hà Nội]] khoảng 280 km về phía Bắc. Hiện tại chưa có đường bay thẳng hay tuyến đường sắt đến Cao Bằng, nên phương tiện di chuyển chính là đường bộ.

=== Bằng ô-tô &amp; Xe buýt giường nằm ===
* '''Từ Hà Nội:''' Xe buýt giường nằm xuất bến hàng ngày từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát hoặc Bến xe Gia Lâm. Thời gian di chuyển khoảng 6 đến 7 giờ qua trục đường Quốc lộ 3 hoặc tuyến cao tốc Hà Nội - [[Thái Nguyên]] - [[Bắc Kạn]] - Cao Bằng.
  * Giá vé: 250.000 - 350.000 VNĐ/lượt (các nhà xe uy tín: Thanh Ly, Khánh Hoàn, Kim Chi).
* '''Tuyến Limousine chất lượng cao:''' Đón trả khách tận nơi tại trung tâm Hà Nội và thành phố Cao Bằng, thời gian di chuyển rút ngắn còn khoảng 5 giờ. Giá vé khoảng 400.000 - 450.000 VNĐ/lượt.

=== Bằng xe máy (Phượt) ===
Đây là lựa chọn yêu thích của nhiều du khách đam mê chinh phục các cung đường đèo hùng vĩ miền Bắc. Có 2 tuyến đường chính:
* Tuyến 1: Hà Nội - Thái Nguyên - Bắc Kạn - Đèo Gió - Đèo Khau Khang - TP. Cao Bằng (theo Quốc lộ 3).
* Tuyến 2: Hà Nội - [[Lạng Sơn]] - Đèo Bông Lau - Đèo Khau Liêu - Trùng Khánh - Cao Bằng (theo Quốc lộ 4A).

== Di chuyển ==
[[Tập_tin:Thanhphocaobang2024.jpg|nhỏ|Một góc trung tâm Thành phố Cao Bằng bên sông Bằng]]

* '''Thuê xe máy:''' Cách tốt nhất để khám phá các điểm tham quan nằm rải rác ở các huyện Trùng Khánh, Hạ Lang, Nguyên Bình. Bạn có thể thuê xe máy tại trung tâm TP. Cao Bằng với giá 120.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Hệ thống xe buýt kết nối TP. Cao Bằng đi các huyện:
  * Tuyến xe buýt TP. Cao Bằng - Thác Bản Giốc (Trùng Khánh): Hoạt động từ 05:30 đến 17:00, tần suất 30 phút/chuyến.
  * Tuyến xe buýt TP. Cao Bằng - Pác Bó (Hà Quảng).
* '''Taxi:''' Thích hợp cho nhóm đông người hoặc gia đình đi chặng ngắn nội thành.
  * Taxi Mai Linh Cao Bằng: ☎ +84 206 3858 585
  * Taxi Cao Bằng: ☎ +84 206 3828 282

== Tham quan ==
{{mapframe}}

=== Danh lam thắng cảnh Thiên nhiên ===
* {{xem
| tên=Thác Bản Giốc | tên khác=Detian Falls
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Đàm Thủy, Huyện Trùng Khánh | vĩ độ=22.8561 | kinh độ=106.7228 | chỉ đường=Cách thành phố Cao Bằng khoảng 85 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=45.000 VNĐ/người
| nội dung=Một trong những thác nước xuyên quốc gia lớn nhất thế giới, nằm trên dòng sông Quây Sơn nối liền biên giới Việt - Trung. Thác gầm vang đêm ngày, tung bọt trắng xóa giữa khung cảnh núi non trùng điệp. Du khách có thể thuê mảng tre đi sát chân thác để cảm nhận sự hùng vĩ của dòng nước.
}}

* {{xem
| tên=Động Ngườm Ngao | tên khác=Hang Hang Hổ
| trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Gun, Xã Đàm Thủy, Huyện Trùng Khánh | vĩ độ=22.8361 | kinh độ=106.7028 | chỉ đường=Cách Thác Bản Giốc khoảng 3 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=45.000 VNĐ/người
| nội dung=Hang động vôi karst đồ sộ với chiều dài hơn 2.100 m. Bên trong động sở hữu hệ thống thạch nhũ kỳ ảo với những hình dáng sinh động như tòa sen ngược, bông hoa sen đá, cây tơ hồng và các dải rèm đá rực rỡ.
}}

* {{xem
| tên=Hồ Thăng Hen | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Quốc Toản, Huyện Quảng Hòa | vĩ độ=22.7533 | kinh độ=106.2961 | chỉ đường=Cách TP. Cao Bằng khoảng 30 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:30 | giá=30.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể 36 hồ nước ngọt tự nhiên nằm trên núi cao. Nước hồ Thăng Hen trong xanh quanh năm, phản chiếu những vách núi đá vôi uốn lượn và cánh rừng nguyên sinh rậm rạp.
}}

* {{xem
| tên=Núi Mắt Thần | tên khác=Núi Thủng / Phja Piót
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thung lũng Ban Công, Xã Quốc Toản, Huyện Quảng Hòa | vĩ độ=22.7667 | kinh độ=106.3083 | chỉ đường=Nằm trong quần thể hồ Thăng Hen
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngọn núi đá vôi độc đáo với một hang thủng tròn đường kính hơn 50 m xuyên qua lòng núi. Xung quanh ngọn núi là thung lũng cỏ xanh mướt rộng lớn, điểm xuyết bởi những đàn trâu thong dong gặm cỏ.
}}
[[Tập_tin:Suối_Lê-nin,_Đông_Bắc_2012.JPG|nhỏ|Suối Lê-nin trong veo chảy qua ngọn núi Mác tại Pác Bó]]

=== Di tích Lịch sử &amp; Văn hóa ===
* {{xem
| tên=Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Trường Hà, Huyện Hà Quảng | vĩ độ=22.9772 | kinh độ=106.0528 | chỉ đường=Cách TP. Cao Bằng khoảng 52 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=25.000 VNĐ/người (xe điện: 20.000 VNĐ)
| nội dung=Nơi Bác Hồ đặt chân về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam vào năm 1941 sau 30 năm bôn ba hải ngoại. Khu di tích bao gồm Hang Cốc Bố, Suối Lê-nin trong xanh như ngọc bích, Núi Mác và Bàn đá lịch sử nơi Bác làm việc.
}}

* {{xem
| tên=Chùa Phật Tích Trúc Lâm Bản Giốc | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Đàm Thủy, Huyện Trùng Khánh | vĩ độ=22.8589 | kinh độ=106.7167 | chỉ đường=Tọa lạc trên núi Phia Mu
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi chùa Việt đầu tiên được xây dựng tại nơi biên cương phía Bắc của Tổ quốc. Từ sân chùa, du khách có thể phóng tầm mắt ngắm nhìn toàn cảnh Thác Bản Giốc và dòng sông Quây Sơn êm đềm.
}}

=== Làng nghề Truyền thống ===
* {{xem
| tên=Làng rèn Phúc Sen | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Phúc Sen, Huyện Quảng Hòa | vĩ độ=22.6889 | kinh độ=106.4167 | chỉ đường=Dọc Quốc lộ 3
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Làng nghề rèn thủ công truyền thống lâu đời của người Nùng An. Các sản phẩm dao, rựa, kéo tại đây được rèn hoàn toàn thủ công từ nhíp xe ô tô cũ, nổi tiếng bởi độ sắc bén và bền bỉ vượt trội.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chèo thuyền Kayak trên Sông Quây Sơn:''' Trải nghiệm chèo thuyền thong dong trên dòng sông xanh ngọc bích, ngắm nhìn những ruộng lúa chín vàng và lũy tre xanh yên bình dọc hai bên bờ.
* '''Chinh phục Đèo Khau Liêu &amp; Đèo Mã Phục:''' Những cung đường đèo quanh co uốn lượn hùng vĩ nối liền các huyện, điểm đến mơ ước của các phượt thủ.
* '''Trải nghiệm Homestay Nhà sàn Đá Khuổi Ky:''' Lưu trú tại các ngôi nhà sàn bằng đá, thưởng thức ẩm thực bản địa và nghe hát Then, đàn Tính do chính người dân bản địa biểu diễn.

== Mua sắm ==
Cao Bằng nổi tiếng với nhiều sản vật vùng cao chất lượng và nông sản đặc trưng.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Hạt dẻ Trùng Khánh:''' Hạt dẻ to tròn, vỏ dày bùi béo, ngậy thơm nức tiếng khi rang hoặc hấp.
* '''Măng khô &amp; Trám đen Cao Bằng:''' Măng nứa, măng vầu tự nhiên cùng quả trám đen bùi béo dầm tương.
* '''Miến đao Phia Đén:''' Miến làm từ 100% củ đao rềnh nguyên chất, sợi dai mướt không bị nát khi nấu lại.
* '''Dao rèn Phúc Sen:''' Món quà gia dụng bền bỉ mua trực tiếp từ các nghệ nhân làng rèn Phúc Sen.
* '''Bánh khảo &amp; Lạp xưởng hun khói:''' Bánh khảo thơm phức hương nếp mới, lạp xưởng hun khói gác bếp đậm đà vị gừng núi và mắc mật.

=== Chợ truyền thống ===
* '''Chợ Bằng Giang (TP. Cao Bằng):''' Chợ trung tâm thành phố, nơi tập trung đầy đủ các loại đặc sản, thực phẩm tươi sống và quà lưu niệm.
* '''Chợ phiên Trùng Khánh / Chợ phiên Bảo Lạc:''' Họp theo lịch âm (5 ngày một phiên), là nơi bà con dân tộc Tày, Nùng, H'Mông, Dao diện trang phục truyền thống xuống phố trao đổi hàng hóa.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Cao Bằng mang hương vị đậm đà của núi rừng miền Tây Bắc.

Các món ngon đặc sắc nhất định phải thử:
* '''Bánh cuốn Cao Bằng:''' Khác với bánh cuốn miền xuôi ăn cùng nước mắm chua ngọt, bánh cuốn Cao Bằng ăn kèm với bát nước dùng ninh xương ngọt thanh, thơm nồng hành hoa, giò lợn và trứng chần.
* '''Phở vịt quay:''' Sợi phở mềm ăn kèm thịt vịt quay da giòn rụm, tỏa hương thơm đặc trưng của lá mắc mật.
* '''Xôi trám đen:''' Xôi nếp nương đồ cùng thịt trám đen bùi béo, thơm phức hương ngậy tự nhiên.
* '''Bánh áp chao:''' Món ăn vặt mùa đông với vỏ bột nếp chiên giòn rụm, nhân thịt vịt ướp đậm đà bên trong.
* '''Lợn sữa quay &amp; Vịt quay mắc mật:''' Thịt được tẩm ướp lá mắc mật, quay trên than hồng cho da giòn rụm vàng óng.

=== Nhà hàng ===

== Đồ uống ==
* '''Rượu ngô Mẫu Sơn / Rượu men lá:''' Loại rượu cất từ ngô ủ men lá thuốc bắc truyền thống của người Tày, vị êm nồng không gây đau đầu.
* '''Chè dây Phia Oắc:''' Trà thảo mộc tự nhiên mọc trên đỉnh núi cao Phja Oắc, có vị ngọt hậu, hỗ trợ tiêu hóa rất tốt.
* '''Cà phê view sông Bằng:''' Các quán cà phê không gian đẹp dọc trục đường đôi ven sông Bằng Giang tại trung tâm thành phố.

== Nghỉ ngơi ==

Thành phố Cao Bằng và khu vực danh thắng Thác Bản Giốc có đầy đủ các lựa chọn nghỉ ngơi từ khách sạn 4 sao đến homestay nhà sàn độc đáo.

=== Khách sạn sang trọng &amp; Trung cao cấp ===
* {{ngủ
| tên=Mường Thanh Luxury Cao Bằng | trang web=https://luxurycaobang.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 42 Phố Kim Đồng, Phường Hợp Giang, TP. Cao Bằng | vĩ độ=22.6658 | kinh độ=105.9745 | chỉ đường=Ngay trung tâm phố đi bộ
| điện thoại=+84 206 3888 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao cấp bậc nhất thành phố với đầy đủ tiện ích hồ bơi, nhà hàng, buffet sáng và dịch vụ chuyên nghiệp.
}}

* {{ngủ
| tên=Sài Gòn - Bản Giốc Resort | trang web=http://saigonbangiocresort.com | email=
| địa chỉ=Xã Đàm Thủy, Huyện Trùng Khánh | vĩ độ=22.8533 | kinh độ=106.7200 | chỉ đường=Đối diện khu vực Thác Bản Giốc
| điện thoại=+84 206 3829 222 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 1.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng tiêu chuẩn 4 sao nằm ngay sát Thác Bản Giốc, không gian xanh mát hướng nhìn ra dòng sông Quây Sơn và núi đồi.
}}

=== Homestay &amp; Nhà nghỉ bình dân ===
''Đang cập nhật''

== Giữ an toàn ==
=== An toàn giao thông ===
* Các tuyến đường đèo tại Cao Bằng như đèo Mã Phục, đèo Khau Liêu nhiều khúc khúc cua gấp và có thể có sương mù vào sáng sớm hoặc chiều tối. Du khách tự lái xe máy/ô tô cần chú ý làm chủ tốc độ và kiểm tra phanh xe cẩn thận.

=== Lưu ý vùng biên giới ===
* Thác Bản Giốc và một số điểm tham quan nằm sát biên giới Việt - Trung. Du khách cần mang theo đầy đủ giấy tờ tùy thân (CCCD/Hộ chiếu) và tuân thủ chỉ dẫn của lực lượng Bộ đội Biên phòng.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Thái Nguyên]]: Khám phá danh thắng Hồ Ba Bể tuyệt đẹp nằm trong Vườn quốc gia Ba Bể (cách TP. Cao Bằng khoảng 130 km).
* [[Lạng Sơn]]: Ghé thăm mảnh đất xứ Lạng với chợ cửa khẩu Tân Thanh, phố Kỳ Lừa và động Tam Thanh (cách 130 km theo Quốc lộ 4A).
* [[Hà Giang]]: Chinh phục Cao nguyên đá Đồng Văn và đèo Mã Pí Lèng qua tuyến đường nối Bảo Lâm - Mèo Vạc.

{{IsPartOf|Trung du và miền núi phía Bắc}}


{{usablecity}}

{{Wikipedia|Cao Bằng}}

{{GeoData| lat= 22.67| long= 106| radius= }}</text>
      <sha1>q7rfc3vnouwdugu7moicv9yun34rhhh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Châu Đại Dương</title>
    <ns>0</ns>
    <id>303</id>
    <revision>
      <id>122221</id>
      <parentid>115998</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T03:05:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nghỉ ngơi */</comment>
      <origin>122221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3686" sha1="78cfnh8tt3swd2epmkh91az943skwvc" xml:space="preserve">{{pagebanner}}

'''Châu Đại Dương''' là một khu vực rộng lớn nằm bao gồm các đảo, quần đảo trên Thái Bình Dương và [[Châu Úc]].

==Vùng==
{{Worldimagemap/Oceaniaimagemap}}

{{Regionlist
| regionmap=
| regionmaptext=
| regionmapsize=

| region1name=[[Úc]]
| region1color=#eab268
| region1items=
| region1description=Quốc gia lớn nhất và đông dân nhất ở Châu Đại Dương. Khu vực này có nhiều thành thành phố đẹp như [[Adelaide]], Brisbane, Darwin, Hobart, Melbourne, Perth, Sydney và thủ đô Canberra. Nó cũng sở hữu một trong nhữ hoang mạc lớn nhất thế giới ở giữa.

| region2name=[[New Zealand]]
| region2color=#9ac3c3
| region2items=
| region2description=Là điểm du lịch chính thứ 2 sau Úc.

| region3name=[[Papua New Guinea]]
| region3color=#81b2ab
| region3items=
| region3description=Nơi có những rừng nhiệt đới, văn hóa đa dạng và nhiều cảnh đep.

| region4name=[[Polynesia]]
| region4color=#9bb5d0
| region4items=
| region4description=.

| region5name=[[Melanesia]]
| region5color=#a1d48b
| region5items=
| region5description=.

| region6name=[[Micronesia]]
| region6color=#c8b0e0
| region6items=
| region6description=.

}}

==Thành phố==
* [[Apia]] - một chút tồi tàn và đổ nát, nhưng hữu ích như ban đầu dừng lại điểm cho các du khách lần đầu
* [[Auckland]] - thành phố đa văn hóa nhộn nhịp được chấm điểm tốt trong các cuộc thăm dò chất lượng của cuộc sống
* [[Christchurch]] - được gọi là thành phố vườn, nhưng vẫn đang phục hồi từ một trận động đất tàn phá
* [[Melbourne]] - thành phố đa văn hóa và cuồng nhiệt thể thao, thành phố sôi động này bao gồm nhiều tổ chức văn hóa
* [[Nouméa]] - bãi biển đẹp, biệt thự thuộc địa và sự tinh tế của Pháp - ở một mức giá
* [[Papeete]] - không phải là một thiên đường nhiệt đới, nhưng có mua sắm, ăn uống
* [[Port Moresby]] - thủ đô của Papua New Guinea - có thể nguy hiểm
* [[Suva]] - trung tâm thương mại và chính trị chính của Fiji, Nadi là thủ đô du lịch
* [[Sydney]] - thành phố lớn nhất ở Úc, nơi có cầu Cảng và nhà hát opera hình con sò

==Các điểm đến khác==
* [[Vườn Quốc gia Abel Tasman]] - tận hưởng một trong những &quot;Great Walks&quot; (Bước đi bộ vĩ đại) của New Zealand trong làn nước trong vắt của vịnh Tasman
* [[Aitutaki]] - bưu thiếp hình ảnh cổ điển của một cây cọ bao quanh hòn đảo nhiệt đới với nước màu ngọc lam
* [[Bora Bora]] - đầm phá đẹp nhất của Polynesia thuộc Pháp, nhưng cực kỳ đắt tiền
* [[Bờ biển San hô]] - bãi biển cát trắng tuyệt vời và lòng bàn tay cây
* [[Great Barrier Reef]] - sự hình thành san hô lớn nhất thế giới, tuyệt vời cho lặn
* [[Moorea]] - thay thế ngân sách đến Bora Bora với cảnh quan đẹp
* [[Penama]], đảo Pentecost, Penama, [[Vanuatu]] 
* [[Vườn Quốc gia Uluru-Kata Tjuta]] 
* [[Vava'u]] - một nhóm gồm hơn 50 hòn đảo trong Tonga, một điểm đến phổ biến cho các du thuyền và cá voi đẻ

==Tổng quan==

==Đen==

== Đi dạo ==

==Ngôn ngữ==

== Tham quan ==

== Hoạt động ==

== Mua sắm ==

== Ẩm thực ==

== Đồ uống ==

== Nghỉ ngơi ==

==Chổ ở An toàn==

==Chăm sóc sức khỏe==

==Liên lạc==

{{IsPartOf|Wy/vi}}

{{Outline}}

{{Wikipedia|Châu Đại Dương}}

{{geo|-21|166|zoom=4}}</text>
      <sha1>78cfnh8tt3swd2epmkh91az943skwvc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gia Lai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>445</id>
    <revision>
      <id>122223</id>
      <parentid>121908</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T03:32:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28118" sha1="pn8wu0ybw7n9ue5xj7dm61w7o39cvz2" xml:space="preserve">{{pagebanner|Cu Lao Xanh (Green Island) in Quy Nhon city (30527170483).jpg|caption=Cu Lao Xanh (Green Island) in Quy Nhon city

}}

{{quickbarprovince
| image=Quy-Nhon-morning-city-view-1300px.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Quy Nhơn

| location=Gia Lai in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=21.576,4 km²
| population=3.150.000 người (ước tính)
| population density=146,0 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Gia Rai]], [[Tiếng Ba Na]], [[Tiếng Chăm]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (67%), người Gia Rai (18%), người Ba Na (11%), người Chăm, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Nguyên]], [[Duyên hải Nam Trung Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Pleiku và Phường Quy Nhơn
| years active=1471 - Phủ Hoài Nhơn thời vua Lê Thánh Tông / 1932 - Thành lập tỉnh Pleiku
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 135 đơn vị cơ sở gồm 25 phường và 110 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (269 / 256)
| website=[https://gialai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Gia Lai]
}}

'''Gia Lai''' là một tỉnh thuộc khu vực [[Tây Nguyên]] và [[Duyên hải Nam Trung Bộ]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh tích hợp toàn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Gia Lai và Bình Định. Tỉnh trải dài từ dải biên giới đất liền giáp tỉnh Ratanakiri ([[Campuchia]]) ở phía Tây, qua cao nguyên Pleiku và An Khê, vượt đèo An Khê xuống dải đồng bằng ven biển duyên hải và mở rộng ra biển Đông với hơn 134 km bờ biển. Gia Lai tiếp giáp với [[Quảng Ngãi]], [[Đắk Lắk]], [[Phú Yên]] và vương quốc Campuchia. Tỉnh vận hành theo mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 135 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 25 phường và 110 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Bảo Tàng Quang Trung.JPG|nhỏ|Bảo tàng Quang Trung tại Xã Tây Sơn]]

Lịch sử vùng đất Gia Lai mới là sự hội tụ giữa nền văn minh duyên hải miền Trung và văn hóa đại ngàn Tây Nguyên. Đây từng là trung tâm chính trị của Vương quốc Chăm Pa cổ xưa với kinh đô Đồ Bàn (thành Hoàng Đế) và hệ thống tháp Chăm dày đặc tại Phường An Nhơn, Phường Bình Định. Vào thế kỷ 18, vùng đất Tây Sơn (nay thuộc Xã Tây Sơn, Phường An Khê) là nơi khởi phát phong trào nông dân Khởi nghĩa Tây Sơn lẫy lừng của ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ. Ở phía Tây, Gia Lai là địa bàn cư trú lâu đời của các tộc người Gia Rai và Ba Na, cái nôi lưu giữ [[Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên]] và sử thi Dam San.

Về địa hình, tỉnh có sự phân hóa độ cao rõ rệt từ Tây sang Đông:
* '''Vùng cao nguyên Tây Nguyên (phía Tây):''' Độ cao trung bình từ 700 - 800 m, địa hình đồi núi bazan lượn sóng màu mỡ thuộc cao nguyên Pleiku, cao nguyên Kon Hà Nừng và thung lũng Ayun Pa. Nơi đây có miệng núi lửa cổ [[Biển Hồ]] (Xã Biển Hồ), núi lửa [[Chư Đăng Ya]], công trình đại thủy điện [[Thủy điện Ialy|Ialy]] (Xã Ia Ly) và Vườn quốc gia [[Kon Ka Kinh]]. Vùng này là trung tâm thâm canh cây công nghiệp dài ngày (cà phê, cao su, chè, hồ tiêu).
* '''Vùng duyên hải ven biển (phía Đông):''' Dải đồng bằng châu thổ sông Côn, sông Lại Giang màu mỡ chạy dọc bờ biển Đông với bán đảo Phương Mai, đầm Thị Nại (Phường Quy Nhơn Đông), cùng các thắng cảnh vịnh biển nổi tiếng như Kỳ Co, Eo Gió, Hòn Khô (Phường Quy Nhơn Đông).

=== Khí hậu ===
Tỉnh có hai tiểu vùng khí hậu riêng biệt bị phân cách bởi dãy Trường Sơn Nam:

* '''Tiểu vùng Cao nguyên phía Tây:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên, chia làm hai mùa rõ rệt. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10, tập trung lượng mưa lớn; mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau với thời tiết hanh khô, se lạnh về đêm, nhiều nắng gió.
* '''Tiểu vùng Duyên hải phía Đông:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa duyên hải. Mùa khô kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8 chan hòa ánh nắng, thích hợp cho du lịch tắm biển; mùa mưa lũ từ tháng 9 đến tháng 12 với lượng mưa tập trung và thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão nhiệt đới từ biển Đông.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Gia Lai (Trạm Pleiku)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 27 (81) || 29 (84) || 31 (88) || 32 (90) || 30 (86) || 28 (82) || 27 (81) || 27 (81) || 28 (82) || 27 (81) || 26 (79) || 26 (79) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 16 (61) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 22 (72) || 21 (70) || 21 (70) || 21 (70) || 20 (68) || 18 (64) || 15 (59) || '''19 (66)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 5 (0.2) || 7 (0.3) || 25 (1.0) || 90 (3.5) || 240 (9.4) || 320 (12.6) || 380 (15.0) || 450 (17.7) || 360 (14.2) || 180 (7.1) || 60 (2.4) || 15 (0.6) || '''2.132 (83.9)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:PhuCat terminal1 fromBack.jpg|nhỏ|Cảng hàng không Phù Cát tại Xã Phù Cát]]

Gia Lai kết nối giao thông đồng bộ giữa hệ thống cảng hàng không, đường sắt Bắc - Nam, đường cao tốc và cảng biển quốc tế.

=== Bằng máy bay ===
Tỉnh sở hữu hai cảng hàng không nội địa quy mô lớn phục vụ hành khách:
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Pleiku | tên khác=Pleiku Airport | ký hiệu=PXU
| địa chỉ=Phường Thống Nhất | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Pleiku 5 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 269 3823 057 | trang web=
| nội dung=Đón các chuyến bay thẳng hàng ngày từ [[Hà Nội]], [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Hải Phòng]], [[Đà Nẵng]] do Vietnam Airlines và Vietjet Air khai thác.
}}
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Phù Cát | tên khác=Phu Cat Airport | ký hiệu=UIH
| địa chỉ=Xã Phù Cát | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Quy Nhơn 30 km về phía Tây Bắc
| điện thoại=+84 256 3537 500 | trang web=
| nội dung=Kết nối các chuyến bay khứ hồi thường nhật với [[Hà Nội]] và [[Thành phố Hồ Chí Minh]].
}}

=== Bằng đường sắt ===
Trục đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy suốt chiều dài duyên hải phía Đông tỉnh:
* '''Ga Diêu Trì''' (Xã Tuy Phước): Ga đầu mối kỹ thuật và trung chuyển hành khách lớn bậc nhất miền Trung, đón trả khách cho tất cả các chuyến tàu khách Thống Nhất (SE1 đến SE8).
* '''Ga Quy Nhơn''' (Phường Quy Nhơn): Ga nhánh trung tâm đón các đoàn tàu du lịch chuyên tuyến Sài Gòn - Quy Nhơn (SQN1/SQN2).
* '''Ga Bồng Sơn''' (Phường Bồng Sơn): Phục vụ hành khách khu vực phía Bắc tỉnh.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Trục Quốc lộ 19:''' Trục hành lang kinh tế Đông - Tây huyết mạch nối cảng biển Quy Nhơn qua Phường An Nhơn, Xã Tây Sơn, vượt đèo An Khê và đèo Mang Yang lên Phường An Khê, Phường Pleiku và kết thúc tại Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh (Xã Đức Cơ).
* '''Đường Hồ Chí Minh (Quốc lộ 14):''' Trục Bắc - Nam xuyên Tây Nguyên chạy qua các xã Chư Păh, Phường Pleiku, Xã Chư Sê, Xã Chư Pưh.
* '''Quốc lộ 1A &amp; Tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông:''' Chạy song song dọc dải ven biển qua Phường Hoài Nhơn, Xã Phù Mỹ, Xã Phù Cát, Xã Tuy Phước và Phường Quy Nhơn.
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Xuất bến liên tục từ Bến xe Miền Đông (TP.HCM), Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) và Bến xe Trung tâm Đà Nẵng về Bến xe Đức Long Pleiku (Phường Hội Phú) và Bến xe Quy Nhơn (Phường Quy Nhơn Nam).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cầu Thị Nại, Quy Nhơn.JPG|nhỏ|Cầu Thị Nại vượt biển nối Phường Quy Nhơn với bán đảo Phương Mai]]

* '''Xe buýt liên huyện &amp; Liên vùng:'''
  * Tuyến Phường Pleiku - Phường An Khê.
  * Tuyến Phường Pleiku - Xã Ia Ly (Chư Păh).
  * Tuyến Phường Quy Nhơn - Sân bay Phù Cát (Xã Phù Cát).
  * Tuyến Phường Quy Nhơn - Xã Tây Sơn.
* '''Thuê xe máy:''' Phương tiện thuận tiện để vi vu cung đường ven biển Nhơn Lý - Cát Tiến hoặc chạy xuyên rừng thông hồ T'Nưng, đồi chè Bàu Cạn. Điểm cho thuê xe tập trung tại Phường Pleiku, Phường Quy Nhơn, Phường An Nhơn với giá 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Gia Lai: ☎ +84 269 3838 383
  * Taxi Mai Linh Bình Định: ☎ +84 256 3838 383
  * Taxi Sun: ☎ +84 256 3686 868
  * Xanh SM / Grab: Hoạt động phủ khắp khu vực Phường Pleiku và Phường Quy Nhơn.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Ky-Co-Beach,-Quy-Nhon,-Vietnam-1300px.jpg|nhỏ|Bãi biển Kỳ Co với làn nước trong xanh tại Phường Quy Nhơn Đông]]

=== Thắng cảnh Biển đảo &amp; Vịnh biển ===
* {{xem
| tên=Kỳ Co &amp; Eo Gió | tên khác=Ky Co - Eo Gio
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Quy Nhơn Đông | vĩ độ=13.8825 | kinh độ=109.2811 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Quy Nhơn khoảng 20 km về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Eo Gió: 25.000 VNĐ; Vé cano Kỳ Co tùy gói tour
| nội dung=Quần thể thắng cảnh biển nổi tiếng trên bán đảo Phương Mai. Eo Gió là eo biển hình cánh cung được bao bọc bởi những rặng núi đá dựng đứng uốn lượn sát mép sóng; kề bên là bãi biển Kỳ Co bãi cát trắng phau, nước biển hai màu trong vắt nhìn tận đáy, thích hợp tắm biển và lặn ngắm san hô.
}}

* {{xem
| tên=Bãi biển Quy Nhơn &amp; Ghềnh Ráng Tiên Sa | tên khác=Ghenh Rang Tien Sa
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Quy Nhơn Nam | vĩ độ=13.7489 | kinh độ=109.2150 | chỉ đường=Sát trung tâm đô thị
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 19:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu thắng cảnh ven biển gồm Bãi Trứng (Bãi tắm Hoàng Hậu) với hàng vạn hòn đá cuội tròn nhẵn như trứng chim khổng lồ nằm chồng lên nhau bên bờ sóng, bãi Tiên Sa cát vàng và khu đồi thi nhân nơi đặt phần mộ của nhà thơ Hàn Mặc Tử.
}}

* {{xem
| tên=Thắng cảnh Hòn Khô | tên khác=Hon Kho Island
| trang web= | email=
| địa chỉ=Làng chài Nhơn Hải, Phường Quy Nhơn Đông | vĩ độ=13.7667 | kinh độ=109.2950 | chỉ đường=Đi thuyền hoặc cano từ bến cá
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Giá cano qua đảo khoảng 100.000 VNĐ/khứ hồi
| nội dung=Đảo đá nguyên sơ bao quanh bởi thềm rạn san hô tự nhiên nông. Khi thủy triều rút xuống lộ ra con đường cát nổi tự nhiên nối liền vách đá và bến thuyền độc đáo.
}}

[[Tập tin:Chiều cao nguyên - Late afternoon in the Central High Plateaux - panoramio.jpg|nhỏ|Biển Hồ T'Nưng tại Xã Biển Hồ]]

=== Thắng cảnh Cao nguyên, Núi lửa &amp; Hồ nước ===
* {{xem
| tên=Thắng cảnh Quốc gia Biển Hồ (Hồ T'Nưng) | tên khác=T'Nung Lake
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Biển Hồ | vĩ độ=14.0500 | kinh độ=108.0000 | chỉ đường=Cách Phường Pleiku khoảng 7 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=10.000 VNĐ/người
| nội dung=Hồ nước ngọt tự nhiên hình thành trên miệng ba ngọn núi lửa cổ đã tắt hàng triệu năm, diện tích mặt nước gần 300 ha, được mệnh danh là &quot;mắt ngọc Pleiku&quot;. Lối vào hồ đi qua rừng thông ba lá cổ thụ, bờ hồ có đài ngắm cảnh nhìn ra làn nước phẳng lặng xanh ngắt quanh năm.
}}

* {{xem
| tên=Núi lửa Chư Đăng Ya | tên khác=Chu Dang Ya Volcano
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Biển Hồ | vĩ độ=14.1167 | kinh độ=108.0333 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Pleiku khoảng 25 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngọn núi lửa hình lòng chảo cổ xưa với lớp đất đỏ bazan màu mỡ. Vào tháng 11 hàng năm, hoa dã quỳ dại nở vàng rực trên khắp sườn núi và lòng chảo, thu hút đông đảo du khách tham gia lễ hội hoa dã quỳ.
}}

* {{xem
| tên=Công trình Thủy điện Ialy | tên khác=Ialy Hydropower Dam
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Ia Ly | vĩ độ=14.2167 | kinh độ=107.8167 | chỉ đường=Nằm trên dòng sông Sêrêpôk - sông Sê San
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 16:30 | giá=50.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà máy thủy điện ngầm lớn thứ hai Việt Nam với công suất 720 MW. Du khách tham quan hầm ngầm phát điện dẫn sâu vào lòng núi đá, đập xả tràn khổng lồ và cảnh quan lòng hồ sông Sê San mênh mông.
}}

* {{xem
| tên=Đồi chè Bàu Cạn &amp; Hàng thông trăm tuổi | tên khác=Bau Can Tea Plantation
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bàu Cạn | vĩ độ=13.8333 | kinh độ=107.9500 | chỉ đường=Dọc Quốc lộ 19
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng đồn điền chè đầu tiên tại Tây Nguyên do người Pháp thiết lập từ năm 1923. Lối vào là hàng thông kim cổ thụ hơn 100 năm tuổi rợp bóng mát, bên cạnh là những đồi chè xanh uốn lượn ngút ngàn.
}}

=== Quần thể Di tích Lịch sử &amp; Tháp Chăm Cổ kính ===
* {{xem
| tên=Bảo tàng Quang Trung | tên khác=Quang Trung Museum
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tây Sơn | vĩ độ=13.9167 | kinh độ=108.9000 | chỉ đường=Cách Phường Quy Nhơn khoảng 45 km về phía Tây Bắc
| điện thoại=+84 256 3880 120 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=30.000 VNĐ/người (chưa gồm xem biểu diễn võ)
| nội dung=Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tưởng niệm phong trào khởi nghĩa Tây Sơn và ba vị anh hùng dân tộc. Quần thể gồm đền thờ Tây Sơn Tam Kiệt, bảo tàng trưng bày vũ khí, sa bàn trận đánh Ngọc Hồi - Đống Đa, cây me cổ thụ hơn 300 năm tuổi, giếng nước xưa của gia đình họ Hồ và nhà biểu diễn nhạc võ trống trận Tây Sơn danh tiếng.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Tháp Đôi &amp; Tháp Bánh Ít | tên khác=Champa Towers
| trang web= | email=
| địa chỉ=Tháp Đôi (Phường Quy Nhơn), Tháp Bánh Ít (Xã Tuy Phước) | vĩ độ=13.7850 | kinh độ=109.2080 | chỉ đường=Dọc trục Quốc lộ 1A và nội đô
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/điểm
| nội dung=Những công trình kiến trúc đền tháp gạch nung Chăm Pa xây dựng từ thế kỷ 11 đến 12. Tháp Bánh Ít ngự trên đồi cao với cụm 4 tháp chạm trổ hoa văn hình người, thú tinh xảo; Tháp Đôi gồm 2 ngọn tháp đứng song song giữa công viên cây xanh nội đô.
}}

* {{xem
| tên=Quảng trường Đại Đoàn Kết &amp; Tượng đài Bác Hồ | tên khác=Dai Doan Ket Square
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Trần Hưng Đạo, Phường Pleiku | vĩ độ=13.9850 | kinh độ=108.0050 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Trái tim đô thị Pleiku rộng 12 ha với tượng đài Bác Hồ với các dân tộc Tây Nguyên bằng đồng cao gần 11 m, phù điêu đá chạm khắc phong tục cồng chiêng, tháp cồng chiêng và hàng rào đá tự nhiên mô phỏng cổng làng buôn cổ.
}}

== Hoạt động ==
* '''Lặn ngắm rạn san hô tự nhiên tại Bãi Dứa (Kỳ Co):''' Đeo kính lặn bơi trên mặt nước trong xanh quan sát những thảm san hô cành, hải quỳ nhiều màu sắc và các đàn cá biển nhiệt đới tại Phường Quy Nhơn Đông.
* '''Thưởng thức Nhạc võ Tây Sơn:''' Xem các võ sĩ và nghệ nhân trình diễn các bài quyền cổ truyền Bình Định, đường kiếm, đao và bài biểu diễn 12 hồi trống trận rền vang tại Xã Tây Sơn.
* '''Ngắm hoàng hôn trên Cầu vượt biển Thị Nại:''' Tản bộ hoặc chạy xe máy qua cây cầu vượt biển dài gần 2,5 km lúc chiều tà, ngắm toàn cảnh đầm Thị Nại mênh mông phẳng lặng.
* '''Trải nghiệm giao lưu cồng chiêng tại làng Ốp (Pleiku):''' Hòa mình vào vòng xoang cùng các thiếu nữ Gia Rai, lắng nghe âm vang giàn cồng chiêng đồng và nhấp ngụm rượu cần nồng ấm quanh đống lửa bập bùng tại Phường Pleiku.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Gia Lai mới là sự kết tinh giữa kho tàng sản vật khô duyên hải và các loại nông sản sạch trồng trên đất đỏ bazan.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Rượu Bàu Đá:''' Danh tửu truyền thống nấu từ gạo nếp và nguồn nước ngầm giếng cổ vùng đất Xã An Nhơn Tây, nồng độ cồn từ 50 - 54 độ, rót ra sủi bọt tăm trắng mịn.
* '''Bánh ít lá gai Bình Định:''' Bánh gói lá chuối hình chóp nón; vỏ bánh làm từ bột nếp giã nhuyễn với lá gai sẫm màu, nhân dừa nạo xào đường cát hoặc đậu xanh béo bùi tại Phường An Nhơn và Phường Bồng Sơn.
* '''Nem Chợ Huyện &amp; Chả ram tôm đất:''' Nem chua cuốn lá ổi lên men chua ngọt giòn sần sật tại Xã Tuy Phước; chả ram cuộn tôm đất bọc bánh tráng chiên giòn rụm rán ăn liền.
* '''Cà phê Pleiku &amp; Hạt tiêu Chư Sê:''' Hạt cà phê Robusta rang mộc thơm nồng đậm vị cùng tiêu đen sọ hạt mẩy cay nồng chỉ dẫn địa lý tại Xã Chư Sê.
* '''Mực một nắng &amp; Khô cá thiều Quy Nhơn:''' Mực ống câu đêm xẻ phơi qua một nắng giòn ngọt, cá khô tẩm gia vị đóng gói hút chân không tại Phường Quy Nhơn.
* '''Bò một nắng muối kiến vàng Krông Pa:''' Thịt bắp bò tươi thái bản dày tẩm ớt rừng sấy khô một dợt nắng, nướng than chấm muối giã tổ kiến vàng tại Xã Phú Túc và Phường Ayun Pa.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Đầm Quy Nhơn (Phường Quy Nhơn):''' Chợ hải sản và đồ khô trung tâm lớn nhất vùng duyên hải tỉnh.
* '''Chợ Đêm Pleiku (Phường Pleiku):''' Khu chợ đêm tấp nập sau 18:00, nơi bày bán đủ các loại nông sản Tây Nguyên, thổ cẩm và ẩm thực đường phố.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương ghi dấu ấn với các món bánh dân dã ven biển giòn rụm và các món ăn đậm vị cay nồng đặc thù của người cao nguyên.

Các món ăn phổ biến:
* '''Bún chả cá Quy Nhơn:''' Chả cá làm từ cá thu, cá mối quết thủ công dai mềm rán vàng; nước dùng nấu từ đầu và xương cá ngừ ngọt thanh, thơm dịu hương cà chua và dứa chín, ăn cùng rau sống thái mỏng.
* '''Bánh xèo tôm nhảy:''' Vỏ bánh xèo đúc giòn rụm trên chảo gang nhỏ rực lửa, trên mặt xếp tôm đất còn tươi sống nhảy tanh tách chín đỏ au, cuộn bánh tráng rau mầm chấm nước mắm tỏi ớt chua cay.
* '''Phở hai tô Pleiku (Phở khô Gia Lai):''' Món ăn được phục vụ thành hai tô riêng biệt: một tô đựng bánh phở sợi tròn trụng dai trộn hành phi, tóp mỡ, thịt băm xào và tương đen Gia Rai bí truyền; tô còn lại là nước dùng xương bò hầm trong vắt kèm thịt bắp, gầu hoặc bò viên ngọt lịm.
* '''Bún mắm cua (Bún cua thối):''' Cua đồng tươi giã nhuyễn ủ lên men tự nhiên tạo mùi thơm nồng đặc trưng, nấu sôi chan bún ăn kèm măng chua le le, thịt ba chỉ, da heo chiên giòn và ớt hiểm nguyên trái.
* '''Gà nướng cơm lam Plơi:''' Gà ri thả rẫy tẩm ớt xiêm rừng kẹp thanh tre nướng trên than củi hồng giòn rụm da, ăn kèm ống nứa cơm nếp dẻo thơm.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Phở khô Ngọc Sơn | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 15 Nguyễn Thái Học, Phường Hội Phú | vĩ độ=13.9780 | kinh độ=108.0020 | chỉ đường=Gần khu trung tâm
| điện thoại=+84 269 3822 110 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 21:00 | giá=40.000 - 65.000 VNĐ/suất
| nội dung=Quán phở khô truyền thống nổi tiếng bậc nhất Pleiku với sợi phở dẻo mềm, nước lèo bò đậm đà và tương nâu làm từ đậu nành lên men gia truyền.
}}

* {{xem
| tên=Quán Bánh xèo tôm nhảy Gia Vỹ | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 14 Diên Hồng, Phường Quy Nhơn | vĩ độ=13.7710 | kinh độ=109.2280 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 903 555 666 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 22:00 | giá=30.000 - 50.000 VNĐ/cái
| nội dung=Chuyên phục vụ món bánh xèo tôm nhảy và bánh xèo bò tươi nóng hổi đúc giòn rụm ăn cùng bánh tráng cuốn, rau mầm và nước mắm ớt thơm cay.
}}

== Đồ uống ==
* '''Cà phê phin Tây Nguyên:''' Tận hưởng ly cà phê Robusta sánh đậm thơm nồng tại các quán cà phê sân vườn ven đồi Phường Pleiku.
* '''Nước dừa Tam Quan:''' Uống nước dừa xiêm ngọt mát tự nhiên dọc bờ biển dừa bạt ngàn tại Phường Tam Quan.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:FLC Quy Nhơn.jpg|nhỏ|Khu nghỉ dưỡng quần thể FLC Quy Nhơn ven biển tại Phường Quy Nhơn Đông]]

Hệ thống khách sạn và khu nghỉ dưỡng phân bố thành hai trung tâm lớn: chuỗi resort biển cao cấp tại Phường Quy Nhơn Đông, Phường Quy Nhơn Nam và hệ thống khách sạn trung tâm cao tầng tại Phường Pleiku.

=== Resort biển &amp; Khách sạn cao cấp ===
* {{ngủ
| tên=FLC Luxury Resort Quy Nhơn | trang web=https://flcquynhon.com.vn | email=
| địa chỉ=Khu Đô thị Du lịch Sinh thái Nhơn Hội, Phường Quy Nhơn Đông | vĩ độ=13.8650 | kinh độ=109.2550 | chỉ đường=Gần thắng cảnh Eo Gió
| điện thoại=+84 256 6273 333 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.800.000 - 5.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Quần thể nghỉ dưỡng 5 sao quy mô lớn với sân golf tiêu chuẩn quốc tế 36 hố, bãi biển riêng biệt lập, công viên động vật bán hoang dã safari và hệ thống biệt thự có hồ bơi riêng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Gia Lai | trang web=https://grandgialai.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=537 Hùng Vương, Phường Hội Phú | vĩ độ=13.9680 | kinh độ=108.0050 | chỉ đường=Gần bến xe liên tỉnh
| điện thoại=+84 269 3737 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao với 176 phòng ngủ hiện đại tiện nghi, hồ bơi ngoài trời trên cao, phòng tập thể dục, nhà hàng hội nghị và quầy bar.
}}

* {{ngủ
| tên=Anya Premier Hotel Quy Nhơn | trang web=https://anyahotel.com | email=
| địa chỉ=Số 44 An Dương Vương, Phường Quy Nhơn Nam | vĩ độ=13.7550 | kinh độ=109.2150 | chỉ đường=Mặt tiền biển Quy Nhơn
| điện thoại=+84 256 6535 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.200.000 - 3.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao mặt biển với hồ bơi vô cực nhìn thẳng ra bờ biển vầng trăng khuyết, phòng ốc hiện đại, dịch vụ spa trị liệu cao cấp.
}}

=== Khách sạn tầm trung ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Pleiku Hotel | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 03 Nguyễn Du, Phường Tây Sơn (nay thuộc Phường Pleiku) | vĩ độ=13.9820 | kinh độ=108.0010 | chỉ đường=Gần Quảng trường Đại Đoàn Kết
| điện thoại=+84 269 3824 404 | điện thoại miễn cước=
| giá=450.000 - 850.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn đạt tiêu chuẩn 3 sao nằm ngay trung tâm mua sắm và ăn uống, phòng trang bị đầy đủ máy lạnh, nước nóng và wifi.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn lái xe đường đèo dốc &amp; Gió bão ===
* Tuyến đèo An Khê và đèo Mang Yang trên trục Quốc lộ 19 có độ dốc cao và nhiều xe tải trọng tải lớn lưu thông; người điều khiển phương tiện cần giữ tốc độ vừa phải, về số thấp khi xuống dốc và tránh vượt ẩu tại các đoạn cua khuất tầm nhìn.
* Mùa mưa bão ven biển (tháng 10 đến tháng 12) có sóng lớn và triều cường; tuân thủ nghiêm ngặt cảnh báo của đội cứu hộ tại các bãi tắm Kỳ Co, Quy Nhơn và không tắm biển khi cắm cờ báo nguy hiểm.

=== An toàn cắm trại &amp; Sông thác cao nguyên ===
* Mùa mưa cao nguyên (tháng 6 đến tháng 9) dễ phát sinh lũ ngập trên các nhánh sông suối quanh thác nước Ialy hay đập thủy điện; tuyệt đối không cắm trại tại các bãi bồi thấp trũng gần mép nước sông Sê San.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Quảng Ngãi]]: Di chuyển theo Quốc lộ 1A về phía Bắc qua đèo Cù Mông hoặc đèo Bình Đê để đến với Sa Huỳnh, Cảng Sa Kỳ và đảo [[Đặc khu Lý Sơn|Lý Sơn]].
* [[Đắk Lắk]]: Đi theo Quốc lộ 14 xuôi về phía Nam để đến với thủ phủ cà phê [[Buôn Ma Thuột]], hồ Lắk và cụm thác Dray Nur hùng vĩ.
* [[Phú Thọ]]: Kết nối bằng đường hàng không từ sân bay Pleiku hoặc Phù Cát ra phía Bắc về thăm đất Tổ Hùng Vương.
* [[Campuchia]]: Làm thủ tục xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh]] (Xã Đức Cơ) theo tuyến Quốc lộ 19 để sang tỉnh Ratanakiri và vương quốc Campuchia.

{{geo|13.9833|108.0000}}
{{IsPartOf|Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Gia Lai}}</text>
      <sha1>pn8wu0ybw7n9ue5xj7dm61w7o39cvz2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122224</id>
      <parentid>122223</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T03:34:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28114" sha1="1gpsr1f6faxavc9k6ypuybfr8f6adjj" xml:space="preserve">{{pagebanner|Cu Lao Xanh (Green Island) in Quy Nhon city (30527170483).jpg|caption=Cu Lao Xanh (Green Island) in Quy Nhon city

}}

{{quickbarprovince
| image=Quy-Nhon-morning-city-view-1300px.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Quy Nhơn

| location=Gia Lai in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=21.576,4 km²
| population=3.150.000 người (ước tính)
| population density=146,0 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Gia Rai]], [[Tiếng Ba Na]], [[Tiếng Chăm]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (67%), người Gia Rai (18%), người Ba Na (11%), người Chăm, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Nguyên]], [[Duyên hải Nam Trung Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Pleiku và Phường Quy Nhơn
| years active=1471 - Phủ Hoài Nhơn thời vua Lê Thánh Tông / 1932 - Thành lập tỉnh Pleiku
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 135 đơn vị cơ sở gồm 25 phường và 110 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (269 / 256)
| website=[https://gialai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Gia Lai]
}}

'''Gia Lai''' là một tỉnh thuộc khu vực [[Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh tích hợp toàn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Gia Lai và Bình Định. Tỉnh trải dài từ dải biên giới đất liền giáp tỉnh Ratanakiri ([[Campuchia]]) ở phía Tây, qua cao nguyên Pleiku và An Khê, vượt đèo An Khê xuống dải đồng bằng ven biển duyên hải và mở rộng ra biển Đông với hơn 134 km bờ biển. Gia Lai tiếp giáp với [[Quảng Ngãi]], [[Đắk Lắk]], [[Phú Yên]] và vương quốc Campuchia. Tỉnh vận hành theo mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 135 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 25 phường và 110 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Bảo Tàng Quang Trung.JPG|nhỏ|Bảo tàng Quang Trung tại Xã Tây Sơn]]

Lịch sử vùng đất Gia Lai mới là sự hội tụ giữa nền văn minh duyên hải miền Trung và văn hóa đại ngàn Tây Nguyên. Đây từng là trung tâm chính trị của Vương quốc Chăm Pa cổ xưa với kinh đô Đồ Bàn (thành Hoàng Đế) và hệ thống tháp Chăm dày đặc tại Phường An Nhơn, Phường Bình Định. Vào thế kỷ 18, vùng đất Tây Sơn (nay thuộc Xã Tây Sơn, Phường An Khê) là nơi khởi phát phong trào nông dân Khởi nghĩa Tây Sơn lẫy lừng của ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ. Ở phía Tây, Gia Lai là địa bàn cư trú lâu đời của các tộc người Gia Rai và Ba Na, cái nôi lưu giữ [[Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên]] và sử thi Dam San.

Về địa hình, tỉnh có sự phân hóa độ cao rõ rệt từ Tây sang Đông:
* '''Vùng cao nguyên Tây Nguyên (phía Tây):''' Độ cao trung bình từ 700 - 800 m, địa hình đồi núi bazan lượn sóng màu mỡ thuộc cao nguyên Pleiku, cao nguyên Kon Hà Nừng và thung lũng Ayun Pa. Nơi đây có miệng núi lửa cổ [[Biển Hồ]] (Xã Biển Hồ), núi lửa [[Chư Đăng Ya]], công trình đại thủy điện [[Thủy điện Ialy|Ialy]] (Xã Ia Ly) và Vườn quốc gia [[Kon Ka Kinh]]. Vùng này là trung tâm thâm canh cây công nghiệp dài ngày (cà phê, cao su, chè, hồ tiêu).
* '''Vùng duyên hải ven biển (phía Đông):''' Dải đồng bằng châu thổ sông Côn, sông Lại Giang màu mỡ chạy dọc bờ biển Đông với bán đảo Phương Mai, đầm Thị Nại (Phường Quy Nhơn Đông), cùng các thắng cảnh vịnh biển nổi tiếng như Kỳ Co, Eo Gió, Hòn Khô (Phường Quy Nhơn Đông).

=== Khí hậu ===
Tỉnh có hai tiểu vùng khí hậu riêng biệt bị phân cách bởi dãy Trường Sơn Nam:

* '''Tiểu vùng Cao nguyên phía Tây:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên, chia làm hai mùa rõ rệt. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10, tập trung lượng mưa lớn; mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau với thời tiết hanh khô, se lạnh về đêm, nhiều nắng gió.
* '''Tiểu vùng Duyên hải phía Đông:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa duyên hải. Mùa khô kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8 chan hòa ánh nắng, thích hợp cho du lịch tắm biển; mùa mưa lũ từ tháng 9 đến tháng 12 với lượng mưa tập trung và thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão nhiệt đới từ biển Đông.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Gia Lai (Trạm Pleiku)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 27 (81) || 29 (84) || 31 (88) || 32 (90) || 30 (86) || 28 (82) || 27 (81) || 27 (81) || 28 (82) || 27 (81) || 26 (79) || 26 (79) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 16 (61) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 22 (72) || 21 (70) || 21 (70) || 21 (70) || 20 (68) || 18 (64) || 15 (59) || '''19 (66)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 5 (0.2) || 7 (0.3) || 25 (1.0) || 90 (3.5) || 240 (9.4) || 320 (12.6) || 380 (15.0) || 450 (17.7) || 360 (14.2) || 180 (7.1) || 60 (2.4) || 15 (0.6) || '''2.132 (83.9)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:PhuCat terminal1 fromBack.jpg|nhỏ|Cảng hàng không Phù Cát tại Xã Phù Cát]]

Gia Lai kết nối giao thông đồng bộ giữa hệ thống cảng hàng không, đường sắt Bắc - Nam, đường cao tốc và cảng biển quốc tế.

=== Bằng máy bay ===
Tỉnh sở hữu hai cảng hàng không nội địa quy mô lớn phục vụ hành khách:
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Pleiku | tên khác=Pleiku Airport | ký hiệu=PXU
| địa chỉ=Phường Thống Nhất | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Pleiku 5 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 269 3823 057 | trang web=
| nội dung=Đón các chuyến bay thẳng hàng ngày từ [[Hà Nội]], [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Hải Phòng]], [[Đà Nẵng]] do Vietnam Airlines và Vietjet Air khai thác.
}}
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Phù Cát | tên khác=Phu Cat Airport | ký hiệu=UIH
| địa chỉ=Xã Phù Cát | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Quy Nhơn 30 km về phía Tây Bắc
| điện thoại=+84 256 3537 500 | trang web=
| nội dung=Kết nối các chuyến bay khứ hồi thường nhật với [[Hà Nội]] và [[Thành phố Hồ Chí Minh]].
}}

=== Bằng đường sắt ===
Trục đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy suốt chiều dài duyên hải phía Đông tỉnh:
* '''Ga Diêu Trì''' (Xã Tuy Phước): Ga đầu mối kỹ thuật và trung chuyển hành khách lớn bậc nhất miền Trung, đón trả khách cho tất cả các chuyến tàu khách Thống Nhất (SE1 đến SE8).
* '''Ga Quy Nhơn''' (Phường Quy Nhơn): Ga nhánh trung tâm đón các đoàn tàu du lịch chuyên tuyến Sài Gòn - Quy Nhơn (SQN1/SQN2).
* '''Ga Bồng Sơn''' (Phường Bồng Sơn): Phục vụ hành khách khu vực phía Bắc tỉnh.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Trục Quốc lộ 19:''' Trục hành lang kinh tế Đông - Tây huyết mạch nối cảng biển Quy Nhơn qua Phường An Nhơn, Xã Tây Sơn, vượt đèo An Khê và đèo Mang Yang lên Phường An Khê, Phường Pleiku và kết thúc tại Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh (Xã Đức Cơ).
* '''Đường Hồ Chí Minh (Quốc lộ 14):''' Trục Bắc - Nam xuyên Tây Nguyên chạy qua các xã Chư Păh, Phường Pleiku, Xã Chư Sê, Xã Chư Pưh.
* '''Quốc lộ 1A &amp; Tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông:''' Chạy song song dọc dải ven biển qua Phường Hoài Nhơn, Xã Phù Mỹ, Xã Phù Cát, Xã Tuy Phước và Phường Quy Nhơn.
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Xuất bến liên tục từ Bến xe Miền Đông (TP.HCM), Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) và Bến xe Trung tâm Đà Nẵng về Bến xe Đức Long Pleiku (Phường Hội Phú) và Bến xe Quy Nhơn (Phường Quy Nhơn Nam).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cầu Thị Nại, Quy Nhơn.JPG|nhỏ|Cầu Thị Nại vượt biển nối Phường Quy Nhơn với bán đảo Phương Mai]]

* '''Xe buýt liên huyện &amp; Liên vùng:'''
  * Tuyến Phường Pleiku - Phường An Khê.
  * Tuyến Phường Pleiku - Xã Ia Ly (Chư Păh).
  * Tuyến Phường Quy Nhơn - Sân bay Phù Cát (Xã Phù Cát).
  * Tuyến Phường Quy Nhơn - Xã Tây Sơn.
* '''Thuê xe máy:''' Phương tiện thuận tiện để vi vu cung đường ven biển Nhơn Lý - Cát Tiến hoặc chạy xuyên rừng thông hồ T'Nưng, đồi chè Bàu Cạn. Điểm cho thuê xe tập trung tại Phường Pleiku, Phường Quy Nhơn, Phường An Nhơn với giá 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Gia Lai: ☎ +84 269 3838 383
  * Taxi Mai Linh Bình Định: ☎ +84 256 3838 383
  * Taxi Sun: ☎ +84 256 3686 868
  * Xanh SM / Grab: Hoạt động phủ khắp khu vực Phường Pleiku và Phường Quy Nhơn.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Ky-Co-Beach,-Quy-Nhon,-Vietnam-1300px.jpg|nhỏ|Bãi biển Kỳ Co với làn nước trong xanh tại Phường Quy Nhơn Đông]]

=== Thắng cảnh Biển đảo &amp; Vịnh biển ===
* {{xem
| tên=Kỳ Co &amp; Eo Gió | tên khác=Ky Co - Eo Gio
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Quy Nhơn Đông | vĩ độ=13.8825 | kinh độ=109.2811 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Quy Nhơn khoảng 20 km về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Eo Gió: 25.000 VNĐ; Vé cano Kỳ Co tùy gói tour
| nội dung=Quần thể thắng cảnh biển nổi tiếng trên bán đảo Phương Mai. Eo Gió là eo biển hình cánh cung được bao bọc bởi những rặng núi đá dựng đứng uốn lượn sát mép sóng; kề bên là bãi biển Kỳ Co bãi cát trắng phau, nước biển hai màu trong vắt nhìn tận đáy, thích hợp tắm biển và lặn ngắm san hô.
}}

* {{xem
| tên=Bãi biển Quy Nhơn &amp; Ghềnh Ráng Tiên Sa | tên khác=Ghenh Rang Tien Sa
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Quy Nhơn Nam | vĩ độ=13.7489 | kinh độ=109.2150 | chỉ đường=Sát trung tâm đô thị
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 19:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu thắng cảnh ven biển gồm Bãi Trứng (Bãi tắm Hoàng Hậu) với hàng vạn hòn đá cuội tròn nhẵn như trứng chim khổng lồ nằm chồng lên nhau bên bờ sóng, bãi Tiên Sa cát vàng và khu đồi thi nhân nơi đặt phần mộ của nhà thơ Hàn Mặc Tử.
}}

* {{xem
| tên=Thắng cảnh Hòn Khô | tên khác=Hon Kho Island
| trang web= | email=
| địa chỉ=Làng chài Nhơn Hải, Phường Quy Nhơn Đông | vĩ độ=13.7667 | kinh độ=109.2950 | chỉ đường=Đi thuyền hoặc cano từ bến cá
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Giá cano qua đảo khoảng 100.000 VNĐ/khứ hồi
| nội dung=Đảo đá nguyên sơ bao quanh bởi thềm rạn san hô tự nhiên nông. Khi thủy triều rút xuống lộ ra con đường cát nổi tự nhiên nối liền vách đá và bến thuyền độc đáo.
}}

[[Tập tin:Chiều cao nguyên - Late afternoon in the Central High Plateaux - panoramio.jpg|nhỏ|Biển Hồ T'Nưng tại Xã Biển Hồ]]

=== Thắng cảnh Cao nguyên, Núi lửa &amp; Hồ nước ===
* {{xem
| tên=Thắng cảnh Quốc gia Biển Hồ (Hồ T'Nưng) | tên khác=T'Nung Lake
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Biển Hồ | vĩ độ=14.0500 | kinh độ=108.0000 | chỉ đường=Cách Phường Pleiku khoảng 7 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=10.000 VNĐ/người
| nội dung=Hồ nước ngọt tự nhiên hình thành trên miệng ba ngọn núi lửa cổ đã tắt hàng triệu năm, diện tích mặt nước gần 300 ha, được mệnh danh là &quot;mắt ngọc Pleiku&quot;. Lối vào hồ đi qua rừng thông ba lá cổ thụ, bờ hồ có đài ngắm cảnh nhìn ra làn nước phẳng lặng xanh ngắt quanh năm.
}}

* {{xem
| tên=Núi lửa Chư Đăng Ya | tên khác=Chu Dang Ya Volcano
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Biển Hồ | vĩ độ=14.1167 | kinh độ=108.0333 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Pleiku khoảng 25 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngọn núi lửa hình lòng chảo cổ xưa với lớp đất đỏ bazan màu mỡ. Vào tháng 11 hàng năm, hoa dã quỳ dại nở vàng rực trên khắp sườn núi và lòng chảo, thu hút đông đảo du khách tham gia lễ hội hoa dã quỳ.
}}

* {{xem
| tên=Công trình Thủy điện Ialy | tên khác=Ialy Hydropower Dam
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Ia Ly | vĩ độ=14.2167 | kinh độ=107.8167 | chỉ đường=Nằm trên dòng sông Sêrêpôk - sông Sê San
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 16:30 | giá=50.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà máy thủy điện ngầm lớn thứ hai Việt Nam với công suất 720 MW. Du khách tham quan hầm ngầm phát điện dẫn sâu vào lòng núi đá, đập xả tràn khổng lồ và cảnh quan lòng hồ sông Sê San mênh mông.
}}

* {{xem
| tên=Đồi chè Bàu Cạn &amp; Hàng thông trăm tuổi | tên khác=Bau Can Tea Plantation
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bàu Cạn | vĩ độ=13.8333 | kinh độ=107.9500 | chỉ đường=Dọc Quốc lộ 19
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng đồn điền chè đầu tiên tại Tây Nguyên do người Pháp thiết lập từ năm 1923. Lối vào là hàng thông kim cổ thụ hơn 100 năm tuổi rợp bóng mát, bên cạnh là những đồi chè xanh uốn lượn ngút ngàn.
}}

=== Quần thể Di tích Lịch sử &amp; Tháp Chăm Cổ kính ===
* {{xem
| tên=Bảo tàng Quang Trung | tên khác=Quang Trung Museum
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tây Sơn | vĩ độ=13.9167 | kinh độ=108.9000 | chỉ đường=Cách Phường Quy Nhơn khoảng 45 km về phía Tây Bắc
| điện thoại=+84 256 3880 120 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=30.000 VNĐ/người (chưa gồm xem biểu diễn võ)
| nội dung=Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tưởng niệm phong trào khởi nghĩa Tây Sơn và ba vị anh hùng dân tộc. Quần thể gồm đền thờ Tây Sơn Tam Kiệt, bảo tàng trưng bày vũ khí, sa bàn trận đánh Ngọc Hồi - Đống Đa, cây me cổ thụ hơn 300 năm tuổi, giếng nước xưa của gia đình họ Hồ và nhà biểu diễn nhạc võ trống trận Tây Sơn danh tiếng.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Tháp Đôi &amp; Tháp Bánh Ít | tên khác=Champa Towers
| trang web= | email=
| địa chỉ=Tháp Đôi (Phường Quy Nhơn), Tháp Bánh Ít (Xã Tuy Phước) | vĩ độ=13.7850 | kinh độ=109.2080 | chỉ đường=Dọc trục Quốc lộ 1A và nội đô
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/điểm
| nội dung=Những công trình kiến trúc đền tháp gạch nung Chăm Pa xây dựng từ thế kỷ 11 đến 12. Tháp Bánh Ít ngự trên đồi cao với cụm 4 tháp chạm trổ hoa văn hình người, thú tinh xảo; Tháp Đôi gồm 2 ngọn tháp đứng song song giữa công viên cây xanh nội đô.
}}

* {{xem
| tên=Quảng trường Đại Đoàn Kết &amp; Tượng đài Bác Hồ | tên khác=Dai Doan Ket Square
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Trần Hưng Đạo, Phường Pleiku | vĩ độ=13.9850 | kinh độ=108.0050 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Trái tim đô thị Pleiku rộng 12 ha với tượng đài Bác Hồ với các dân tộc Tây Nguyên bằng đồng cao gần 11 m, phù điêu đá chạm khắc phong tục cồng chiêng, tháp cồng chiêng và hàng rào đá tự nhiên mô phỏng cổng làng buôn cổ.
}}

== Hoạt động ==
* '''Lặn ngắm rạn san hô tự nhiên tại Bãi Dứa (Kỳ Co):''' Đeo kính lặn bơi trên mặt nước trong xanh quan sát những thảm san hô cành, hải quỳ nhiều màu sắc và các đàn cá biển nhiệt đới tại Phường Quy Nhơn Đông.
* '''Thưởng thức Nhạc võ Tây Sơn:''' Xem các võ sĩ và nghệ nhân trình diễn các bài quyền cổ truyền Bình Định, đường kiếm, đao và bài biểu diễn 12 hồi trống trận rền vang tại Xã Tây Sơn.
* '''Ngắm hoàng hôn trên Cầu vượt biển Thị Nại:''' Tản bộ hoặc chạy xe máy qua cây cầu vượt biển dài gần 2,5 km lúc chiều tà, ngắm toàn cảnh đầm Thị Nại mênh mông phẳng lặng.
* '''Trải nghiệm giao lưu cồng chiêng tại làng Ốp (Pleiku):''' Hòa mình vào vòng xoang cùng các thiếu nữ Gia Rai, lắng nghe âm vang giàn cồng chiêng đồng và nhấp ngụm rượu cần nồng ấm quanh đống lửa bập bùng tại Phường Pleiku.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Gia Lai mới là sự kết tinh giữa kho tàng sản vật khô duyên hải và các loại nông sản sạch trồng trên đất đỏ bazan.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Rượu Bàu Đá:''' Danh tửu truyền thống nấu từ gạo nếp và nguồn nước ngầm giếng cổ vùng đất Xã An Nhơn Tây, nồng độ cồn từ 50 - 54 độ, rót ra sủi bọt tăm trắng mịn.
* '''Bánh ít lá gai Bình Định:''' Bánh gói lá chuối hình chóp nón; vỏ bánh làm từ bột nếp giã nhuyễn với lá gai sẫm màu, nhân dừa nạo xào đường cát hoặc đậu xanh béo bùi tại Phường An Nhơn và Phường Bồng Sơn.
* '''Nem Chợ Huyện &amp; Chả ram tôm đất:''' Nem chua cuốn lá ổi lên men chua ngọt giòn sần sật tại Xã Tuy Phước; chả ram cuộn tôm đất bọc bánh tráng chiên giòn rụm rán ăn liền.
* '''Cà phê Pleiku &amp; Hạt tiêu Chư Sê:''' Hạt cà phê Robusta rang mộc thơm nồng đậm vị cùng tiêu đen sọ hạt mẩy cay nồng chỉ dẫn địa lý tại Xã Chư Sê.
* '''Mực một nắng &amp; Khô cá thiều Quy Nhơn:''' Mực ống câu đêm xẻ phơi qua một nắng giòn ngọt, cá khô tẩm gia vị đóng gói hút chân không tại Phường Quy Nhơn.
* '''Bò một nắng muối kiến vàng Krông Pa:''' Thịt bắp bò tươi thái bản dày tẩm ớt rừng sấy khô một dợt nắng, nướng than chấm muối giã tổ kiến vàng tại Xã Phú Túc và Phường Ayun Pa.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Đầm Quy Nhơn (Phường Quy Nhơn):''' Chợ hải sản và đồ khô trung tâm lớn nhất vùng duyên hải tỉnh.
* '''Chợ Đêm Pleiku (Phường Pleiku):''' Khu chợ đêm tấp nập sau 18:00, nơi bày bán đủ các loại nông sản Tây Nguyên, thổ cẩm và ẩm thực đường phố.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương ghi dấu ấn với các món bánh dân dã ven biển giòn rụm và các món ăn đậm vị cay nồng đặc thù của người cao nguyên.

Các món ăn phổ biến:
* '''Bún chả cá Quy Nhơn:''' Chả cá làm từ cá thu, cá mối quết thủ công dai mềm rán vàng; nước dùng nấu từ đầu và xương cá ngừ ngọt thanh, thơm dịu hương cà chua và dứa chín, ăn cùng rau sống thái mỏng.
* '''Bánh xèo tôm nhảy:''' Vỏ bánh xèo đúc giòn rụm trên chảo gang nhỏ rực lửa, trên mặt xếp tôm đất còn tươi sống nhảy tanh tách chín đỏ au, cuộn bánh tráng rau mầm chấm nước mắm tỏi ớt chua cay.
* '''Phở hai tô Pleiku (Phở khô Gia Lai):''' Món ăn được phục vụ thành hai tô riêng biệt: một tô đựng bánh phở sợi tròn trụng dai trộn hành phi, tóp mỡ, thịt băm xào và tương đen Gia Rai bí truyền; tô còn lại là nước dùng xương bò hầm trong vắt kèm thịt bắp, gầu hoặc bò viên ngọt lịm.
* '''Bún mắm cua (Bún cua thối):''' Cua đồng tươi giã nhuyễn ủ lên men tự nhiên tạo mùi thơm nồng đặc trưng, nấu sôi chan bún ăn kèm măng chua le le, thịt ba chỉ, da heo chiên giòn và ớt hiểm nguyên trái.
* '''Gà nướng cơm lam Plơi:''' Gà ri thả rẫy tẩm ớt xiêm rừng kẹp thanh tre nướng trên than củi hồng giòn rụm da, ăn kèm ống nứa cơm nếp dẻo thơm.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Phở khô Ngọc Sơn | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 15 Nguyễn Thái Học, Phường Hội Phú | vĩ độ=13.9780 | kinh độ=108.0020 | chỉ đường=Gần khu trung tâm
| điện thoại=+84 269 3822 110 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 21:00 | giá=40.000 - 65.000 VNĐ/suất
| nội dung=Quán phở khô truyền thống nổi tiếng bậc nhất Pleiku với sợi phở dẻo mềm, nước lèo bò đậm đà và tương nâu làm từ đậu nành lên men gia truyền.
}}

* {{xem
| tên=Quán Bánh xèo tôm nhảy Gia Vỹ | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 14 Diên Hồng, Phường Quy Nhơn | vĩ độ=13.7710 | kinh độ=109.2280 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 903 555 666 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 22:00 | giá=30.000 - 50.000 VNĐ/cái
| nội dung=Chuyên phục vụ món bánh xèo tôm nhảy và bánh xèo bò tươi nóng hổi đúc giòn rụm ăn cùng bánh tráng cuốn, rau mầm và nước mắm ớt thơm cay.
}}

== Đồ uống ==
* '''Cà phê phin Tây Nguyên:''' Tận hưởng ly cà phê Robusta sánh đậm thơm nồng tại các quán cà phê sân vườn ven đồi Phường Pleiku.
* '''Nước dừa Tam Quan:''' Uống nước dừa xiêm ngọt mát tự nhiên dọc bờ biển dừa bạt ngàn tại Phường Tam Quan.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:FLC Quy Nhơn.jpg|nhỏ|Khu nghỉ dưỡng quần thể FLC Quy Nhơn ven biển tại Phường Quy Nhơn Đông]]

Hệ thống khách sạn và khu nghỉ dưỡng phân bố thành hai trung tâm lớn: chuỗi resort biển cao cấp tại Phường Quy Nhơn Đông, Phường Quy Nhơn Nam và hệ thống khách sạn trung tâm cao tầng tại Phường Pleiku.

=== Resort biển &amp; Khách sạn cao cấp ===
* {{ngủ
| tên=FLC Luxury Resort Quy Nhơn | trang web=https://flcquynhon.com.vn | email=
| địa chỉ=Khu Đô thị Du lịch Sinh thái Nhơn Hội, Phường Quy Nhơn Đông | vĩ độ=13.8650 | kinh độ=109.2550 | chỉ đường=Gần thắng cảnh Eo Gió
| điện thoại=+84 256 6273 333 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.800.000 - 5.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Quần thể nghỉ dưỡng 5 sao quy mô lớn với sân golf tiêu chuẩn quốc tế 36 hố, bãi biển riêng biệt lập, công viên động vật bán hoang dã safari và hệ thống biệt thự có hồ bơi riêng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Gia Lai | trang web=https://grandgialai.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=537 Hùng Vương, Phường Hội Phú | vĩ độ=13.9680 | kinh độ=108.0050 | chỉ đường=Gần bến xe liên tỉnh
| điện thoại=+84 269 3737 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao với 176 phòng ngủ hiện đại tiện nghi, hồ bơi ngoài trời trên cao, phòng tập thể dục, nhà hàng hội nghị và quầy bar.
}}

* {{ngủ
| tên=Anya Premier Hotel Quy Nhơn | trang web=https://anyahotel.com | email=
| địa chỉ=Số 44 An Dương Vương, Phường Quy Nhơn Nam | vĩ độ=13.7550 | kinh độ=109.2150 | chỉ đường=Mặt tiền biển Quy Nhơn
| điện thoại=+84 256 6535 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.200.000 - 3.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao mặt biển với hồ bơi vô cực nhìn thẳng ra bờ biển vầng trăng khuyết, phòng ốc hiện đại, dịch vụ spa trị liệu cao cấp.
}}

=== Khách sạn tầm trung ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Pleiku Hotel | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 03 Nguyễn Du, Phường Tây Sơn (nay thuộc Phường Pleiku) | vĩ độ=13.9820 | kinh độ=108.0010 | chỉ đường=Gần Quảng trường Đại Đoàn Kết
| điện thoại=+84 269 3824 404 | điện thoại miễn cước=
| giá=450.000 - 850.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn đạt tiêu chuẩn 3 sao nằm ngay trung tâm mua sắm và ăn uống, phòng trang bị đầy đủ máy lạnh, nước nóng và wifi.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn lái xe đường đèo dốc &amp; Gió bão ===
* Tuyến đèo An Khê và đèo Mang Yang trên trục Quốc lộ 19 có độ dốc cao và nhiều xe tải trọng tải lớn lưu thông; người điều khiển phương tiện cần giữ tốc độ vừa phải, về số thấp khi xuống dốc và tránh vượt ẩu tại các đoạn cua khuất tầm nhìn.
* Mùa mưa bão ven biển (tháng 10 đến tháng 12) có sóng lớn và triều cường; tuân thủ nghiêm ngặt cảnh báo của đội cứu hộ tại các bãi tắm Kỳ Co, Quy Nhơn và không tắm biển khi cắm cờ báo nguy hiểm.

=== An toàn cắm trại &amp; Sông thác cao nguyên ===
* Mùa mưa cao nguyên (tháng 6 đến tháng 9) dễ phát sinh lũ ngập trên các nhánh sông suối quanh thác nước Ialy hay đập thủy điện; tuyệt đối không cắm trại tại các bãi bồi thấp trũng gần mép nước sông Sê San.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Quảng Ngãi]]: Di chuyển theo Quốc lộ 1A về phía Bắc qua đèo Cù Mông hoặc đèo Bình Đê để đến với Sa Huỳnh, Cảng Sa Kỳ và đảo [[Đặc khu Lý Sơn|Lý Sơn]].
* [[Đắk Lắk]]: Đi theo Quốc lộ 14 xuôi về phía Nam để đến với thủ phủ cà phê [[Buôn Ma Thuột]], hồ Lắk và cụm thác Dray Nur hùng vĩ.
* [[Phú Thọ]]: Kết nối bằng đường hàng không từ sân bay Pleiku hoặc Phù Cát ra phía Bắc về thăm đất Tổ Hùng Vương.
* [[Campuchia]]: Làm thủ tục xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh]] (Xã Đức Cơ) theo tuyến Quốc lộ 19 để sang tỉnh Ratanakiri và vương quốc Campuchia.

{{geo|13.9833|108.0000}}
{{IsPartOf|Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Gia Lai}}</text>
      <sha1>1gpsr1f6faxavc9k6ypuybfr8f6adjj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hà Tĩnh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>523</id>
    <revision>
      <id>122241</id>
      <parentid>121942</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T10:52:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26820" sha1="3vxdzxq94zy18yt9n6voaifvksn31vl" xml:space="preserve">{{pagebanner|Toancanhthixa (cropped).png|caption=Núi Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh}}

{{quickbarprovince
| image=Thiencambeach.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Bãi biển Thiên Cầm trong buổi sớm
| location=Ha Tinh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=5.994,4 km²
| population=1.320.000 người (ước tính)
| population density=220,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Chứt]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (99%), người Chứt, người Thái, người Mường
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Bắc Trung Bộ]], [[Miền Trung (Việt Nam)|Miền Trung]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Thành Sen
| years active=1831 - Thành lập tỉnh Hà Tĩnh thời vua Minh Mạng
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 69 đơn vị cơ sở gồm 09 phường và 60 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (239)
| website=[https://hatinh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Hà Tĩnh]
}}

'''Hà Tĩnh''' là một tỉnh ven biển thuộc vùng [[Bắc Trung Bộ]], [[Việt Nam]]. Tỉnh trải dài từ sườn Đông của dãy [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]] Bắc, giáp hai tỉnh Borikhamxay và Khammouane của [[Lào]] với đường biên giới đất liền dài 164 km ở phía Tây, đến bờ biển Đông ở phía Đông với 137 km bờ biển. Địa giới tỉnh tiếp giáp với [[Nghệ An]] ở phía Bắc và [[Quảng Bình]] ở phía Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 69 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 09 phường và 60 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Tượng_đài.jpg|nhỏ|Khu di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc tại Xã Đồng Lộc]]

Vùng đất Hà Tĩnh có bề dày lịch sử và truyền thống hiếu học lâu đời, từng thuộc xứ [[Xứ Nghệ|Nghệ Tĩnh]] xưa. Danh xưng Hà Tĩnh chính thức được định hình vào năm 1831 dưới triều vua [[Minh Mạng]]. Đây là quê hương của Danh nhân văn hóa thế giới - Đại thi hào [[Nguyễn Du]] với tác phẩm bất hủ ''[[Truyện Kiều]]'' (Xã Tiên Điền), đại danh y [[Hải Thượng Lãn Ông]] Lê Hữu Trác (Xã Sơn Trung cũ, nay thuộc Xã Hương Sơn), Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng [[Trần Phú]] (Xã Đức Thọ) và Tổng Bí thư [[Hà Huy Tập]] (Xã Cẩm Hưng). Trong chiến tranh chống Mỹ, địa bàn tỉnh là huyết mạch vận tải chi viện chiến trường miền Nam, nơi ghi dấu sự hy sinh anh dũng của 10 nữ thanh niên xung phong tại [[Ngã ba Đồng Lộc]] (Xã Đồng Lộc).

Địa hình tỉnh nghiêng từ Tây sang Đông, chuyển tiếp từ núi cao hiểm trở, đồi trung du, đồng bằng phù sa hẹp đến cồn cát ven biển:
* '''Vùng đồi núi phía Tây:''' Chiếm 80% diện tích tự nhiên, nơi có dãy núi Giăng Màn hiểm trở, Vườn quốc gia [[Vũ Quang]] (Xã Vũ Quang) bảo tồn tính đa dạng sinh học cao của dãy Trường Sơn Bắc và hồ thủy lợi [[Hồ Kẻ Gỗ|Kẻ Gỗ]] rộng lớn (Xã Cẩm Mỹ cũ, nay thuộc Xã Cẩm Duệ).
* '''Vùng đồng bằng &amp; Duyên hải ven biển phía Đông:''' Dải đồng bằng ven biển phù sa bồi đắp bởi sông La, sông Lam, sông Nghèn và sông Rác. Bờ biển sở hữu nhiều bãi tắm cát thoải nước trong như bãi biển Thiên Cầm (Xã Thiên Cầm), Xuân Thành (Xã Tiên Điền), Thạch Hải (Xã Thạch Khê) cùng cụm cảng nước sâu quốc tế Sơn Dương - Vũng Áng (Phường Vũng Áng, Phường Hoành Sơn).

=== Khí hậu ===
Hà Tĩnh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa Bắc Trung Bộ, chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của gió mùa Tây Nam khô nóng vào mùa hè và gió mùa Đông Bắc lạnh vào mùa đông.

* '''Mùa khô nóng''' (tháng 4 đến tháng 8): Gió phơn Tây Nam (gió Lào) vượt dãy Trường Sơn thổi xuống gây thời tiết khô ran, nhiệt độ trung bình từ 35 - 38&amp;nbsp;°C, có thời điểm vọt lên trên 40&amp;nbsp;°C, lượng bốc hơi nước cao.
* '''Mùa mưa bão''' (tháng 9 đến tháng 11): Chiếm trên 70% tổng lượng mưa cả năm. Đây là thời kỳ thường xuyên chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão và áp thấp nhiệt đới từ biển Đông đổ bộ, gây mưa lớn ngập úng các vùng trũng sông La và sông Ngàn Sâu.
* '''Mùa đông''' (tháng 12 đến tháng 3 năm sau): Gió mùa Đông Bắc mang theo thời tiết rét mướt, hanh khô trong tháng 12 - tháng 1, sau đó chuyển sang mưa phùn ẩm ướt vào tháng 2 và tháng 3.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Hà Tĩnh (Trạm Hà Tĩnh)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 21 (70) || 22 (72) || 25 (77) || 29 (84) || 33 (91) || 35 (95) || 35 (95) || 34 (93) || 31 (88) || 28 (82) || 25 (77) || 22 (72) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 16 (61) || 17 (63) || 19 (66) || 22 (72) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 24 (75) || 22 (72) || 20 (68) || 17 (63) || '''21 (70)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 65 (2.6) || 50 (2.0) || 45 (1.8) || 60 (2.4) || 140 (5.5) || 110 (4.3) || 105 (4.1) || 250 (9.8) || 620 (24.4) || 780 (30.7) || 240 (9.4) || 85 (3.3) || '''2.550 (100.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:National_route_8A_Vietnam.jpg|nhỏ|Quốc lộ 8A, đoạn trên dãy Trường Sơn]]

Hà Tĩnh là mắt xích giao thông trọng yếu của dải đất miền Trung, nằm trên tuyến Hành lang Kinh tế Đông - Tây kết nối Việt Nam với Lào và Thái Lan qua Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Bắc - Nam phía Đông:''' Đoạn cao tốc Diễn Châu - Bãi Vọt và Bãi Vọt - Hàm Nghi - Vũng Áng thông suốt toàn tuyến, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô từ Hà Nội về Phường Thành Sen chỉ còn khoảng 4 giờ lái xe.
* '''Trục Quốc lộ 1A &amp; Đường ven biển Quốc gia:'''
  * Tuyến Quốc lộ 1A chạy từ [[Cầu Bến Thủy]] qua Xã Nghi Xuân, Phường Bắc Hồng Lĩnh, Xã Can Lộc, Phường Thành Sen, Xã Cẩm Xuyên, Xã Kỳ Anh đến Phường Hoành Sơn (qua hầm Đèo Ngang sang Quảng Bình).
  * Tuyến đường bộ ven biển Xuân Hội - Thạch Khê - Vũng Áng chạy dọc dải bãi tắm cát trắng.
* '''Trục Quốc lộ 8A:''' Kết nối từ ngã ba Bãi Vọt (Phường Bắc Hồng Lĩnh) qua Xã Đức Thọ, Xã Hương Sơn lên Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo (Xã Sơn Kim 1).
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Các hãng xe giường nằm (Văn Minh, Dũng Minh, Phú Quý) xuất bến dày đặc từ Bến xe Nước Ngầm, Bến xe Yên Nghĩa (Hà Nội) và Bến xe Miền Đông (TP.HCM). Điểm trả khách chính tại Bến xe Hà Tĩnh (Phường Trần Phú) và Bến xe Hồng Lĩnh (Phường Bắc Hồng Lĩnh).

=== Bằng đường sắt ===
Tuyến đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy dọc theo các xã miền núi phía Tây tỉnh:
* '''Ga Yên Trung''' (Xã Đức Thọ): Điểm đón trả khách cho các đoàn tàu Thống Nhất khu vực phía Bắc tỉnh.
* '''Ga Hương Phố''' (Xã Hương Phố): Ga trung tâm tiếp nhận hành khách của vùng cao ngàn Hương Khê, Vũ Quang.

=== Bằng đường hàng không ===
Tỉnh không có sân bay thương mại riêng nhưng nằm giữa hai cảng hàng không lân cận:
* '''Cảng hàng không Quốc tế Vinh (Nghệ An):''' Cách trung tâm Phường Thành Sen khoảng 50 km về phía Bắc theo Quốc lộ 1A (khoảng 50 phút đi xe ô tô).
* '''Cảng hàng không Đồng Hới (Quảng Bình):''' Cách Phường Hoành Sơn khoảng 75 km về phía Nam.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cang_Vung_Ang.jpg|nhỏ|Cảng Vũng Áng]]

* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Mạng lưới xe buýt vận chuyển hành khách thường nhật:
  * Tuyến số 01: Phường Thành Sen - Cầu Bến Thủy (kết nối TP. Vinh).
  * Tuyến số 03: Phường Thành Sen - Phường Sông Trí - Phường Hoành Sơn.
  * Tuyến số 04: Phường Thành Sen - Xã Cẩm Xuyên - Xã Thiên Cầm.
  * Tuyến số 09: Phường Thành Sen - Xã Hương Khê.
* '''Thuê xe máy:''' Phổ biến tại các khách sạn quanh khu vực đường Trần Phú, Phan Đình Phùng (Phường Thành Sen) và khu nghỉ mát Xã Thiên Cầm, Xã Tiên Điền với giá từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi:'''
  * Taxi Mai Linh Hà Tĩnh: ☎ +84 239 3898 989
  * Taxi Lam Hồng: ☎ +84 239 3777 888
  * Taxi Hà Tĩnh: ☎ +84 239 3888 888
  * Xanh SM: Đặt xe thuần điện qua ứng dụng tại Phường Thành Sen và Phường Bắc Hồng Lĩnh.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Ngan_Pho_River.JPG|nhỏ|Sông Ngàn Phố tại Hà Tĩnh]]

=== Quần thể Di tích Lịch sử &amp; Công trình Văn hóa ===
* {{xem
| tên=Khu Lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du | tên khác=Nguyen Du Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6550 | kinh độ=105.7580 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Thành Sen 45 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 239 3825 214 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể di tích quốc gia đặc biệt tưởng niệm Danh nhân văn hóa thế giới - Đại thi hào Nguyễn Du (1765 - 1820). Khuôn viên rộng hơn 20 ha bao gồm nhà thờ đại thi hào, nhà trưng bày hiện vật gốc, hơn 1.000 bản in tác phẩm ''Truyện Kiều'' bằng chữ Hán, chữ Nôm và chữ quốc ngữ qua nhiều thời kỳ, vườn hoa cổ và khu lăng mộ dòng họ Nguyễn Tiên Điền.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc | tên khác=Dong Loc T-junction Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Đồng Lộc | vĩ độ=18.4380 | kinh độ=105.7050 | chỉ đường=Nằm trên trục đường 15A chân dãy núi Trường Sơn
| điện thoại=+84 239 3881 216 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=10.000 VNĐ/người
| nội dung=Yết hầu giao thông chi viện chiến trường miền Nam thời kháng chiến chống Mỹ. Quần thể gồm đài tưởng niệm chung, tháp chuông chín tầng, nhà truyền thống trưng bày sa bàn trận địa, hố bom lịch sử và phần mộ của 10 nữ thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4 (Đại đội 552) hy sinh anh dũng ngày 24 tháng 7 năm 1968.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Chùa Hương Tích | tên khác=Hương Tích Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đỉnh núi Hồng Lĩnh, Xã Can Lộc | vĩ độ=18.5200 | kinh độ=105.8167 | chỉ đường=Ở độ cao 650 m trên dãy núi Hồng Lĩnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:00 | giá=Vé vào cổng: 20.000 VNĐ; vé cáp treo: 160.000 VNĐ/khứ hồi
| nội dung=Danh thắng cổ tự xây dựng từ thế kỷ 13 thời nhà Trần, được mệnh danh là &quot;Hoan Châu đệ nhất danh lam&quot;. Quần thể gồm am Thánh Mẫu, đền Phật Bà, chùa Thượng nép mình bên vách đá dựng đứng rợp bóng thông reo; du khách tiếp cận bằng thuyền trên hồ Nhà Đường kết hợp đi cáp treo hoặc leo bậc thang đá.
}}

* {{xem
| tên=Khu Lưu niệm Tổng Bí thư Trần Phú | tên khác=Tran Phu Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Đức Thọ | vĩ độ=18.5320 | kinh độ=105.5780 | chỉ đường=Bên bờ sông La
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu di tích lịch sử quốc gia gồm nhà lưu niệm trưng bày hình ảnh, hiện vật về thân thế và sự nghiệp cách mạng của Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam Trần Phú, cùng khu lăng mộ uy nghiêm ngự trên đồi Quần Hội nhìn ra cánh đồng lúa xanh ngắt.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác | tên khác=Le Huu Trac Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Hương Sơn và Xã Sơn Giang | vĩ độ=18.4890 | kinh độ=105.3520 | chỉ đường=Dọc tuyến Quốc lộ 8A
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu tưởng niệm vị đại danh y lỗi lạc của nền y học cổ truyền Việt Nam thế kỷ 18. Quần thể gồm nhà thờ, vườn cây thuốc nam, khu mộ và tượng đài Hải Thượng Lãn Ông tọa lạc trên sườn núi Minh Tự.
}}

[[Tập tin:Vincomhatinh.jpg|nhỏ|Vincom Plaza Hà Tĩnh]]

=== Bãi biển, Thắng cảnh Tự nhiên &amp; Sông hồ ===
* {{xem
| tên=Bãi biển Thiên Cầm | tên khác=Thien Cam Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Thiên Cầm | vĩ độ=18.2833 | kinh độ=106.0167 | chỉ đường=Cách Phường Thành Sen 25 km về phía Đông Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi tắm hình cánh cung dài hơn 3 km nép mình dưới chân núi Thiên Cầm (&quot;Đàn trời&quot;). Nước biển trong xanh có độ mặn vừa phải, bờ cát thoai thoải phẳng lặng không có sóng dữ; ngoài khơi có đảo Bộc và đảo Én chắn gió.
}}

* {{xem
| tên=Hồ Kẻ Gỗ | tên khác=Ke Go Reservoir
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Cẩm Duệ | vĩ độ=18.1833 | kinh độ=105.9000 | chỉ đường=Cách Phường Thành Sen 20 km về phía Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí (thuê thuyền máy dạo hồ tính riêng)
| nội dung=Hồ chứa nước nhân tạo lớn nhất tỉnh với dung tích hơn 345 triệu m³, xây dựng trên thượng nguồn sông Rào Cái. Lòng hồ bao bọc bởi thảm rừng nguyên sinh thuộc Khu Bảo tồn Thiên nhiên Kẻ Gỗ, giữa hồ có đảo đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn tiếp cận bằng cầu treo bọc thép uốn cong.
}}

* {{xem
| tên=Khu Nghỉ dưỡng Biển Xuân Thành | tên khác=Xuan Thanh Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6333 | kinh độ=105.8167 | chỉ đường=Dọc đường ven biển quốc gia
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi biển thoai thoải dài hơn 5 km với thảm phi lao chắn gió xanh mướt. Điểm nhấn tự nhiên là dòng sông Mỹ Dương nước ngọt chảy uốn lượn song song với bờ biển ngăn cách bởi dải cồn cát trắng.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Ngang &amp; Di tích Hoành Sơn Quan | tên khác=Deo Ngang Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Hoành Sơn | vĩ độ=17.9550 | kinh độ=106.4680 | chỉ đường=Ranh giới tự nhiên giữa Hà Tĩnh và Quảng Bình
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Đèo hiểm trở vắt qua dãy Hoành Sơn nhô ra biển Đông, nơi gợi cảm hứng cho bài thơ nổi tiếng ''Qua Đèo Ngang'' của Bà Huyện Thanh Quan. Trên đỉnh đèo ở độ cao 250 m còn cổng đá cổ Hoành Sơn Quan xây dựng bằng gạch nung từ năm 1833 dưới triều vua Minh Mạng để kiểm soát việc qua lại.
}}

== Hoạt động ==
* '''Trải nghiệm du thuyền ngắm lòng Hồ Kẻ Gỗ:''' Ngồi thuyền máy lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng tại Xã Cẩm Duệ, viếng đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn giữa lòng hồ và quan sát hệ sinh thái rừng rậm nhiệt đới.
* '''Đi cáp treo ngắm dãy núi Hồng Lĩnh:''' Lên tuyến cáp treo vượt qua rừng thông ngắm 99 đỉnh núi Hồng Lĩnh trập trùng và bao quát toàn cảnh thung lũng sông Lam tại Xã Can Lộc.
* '''Tắm biển và thưởng thức hải sản tại Xã Thiên Cầm:''' Thử sức các hoạt động mô tô nước, chèo thuyền sup trên biển hoặc đón thuyền nan của ngư dân đánh bắt cá mực tươi cập bờ vào sáng sớm.
* '''Tắm khoáng nóng Sơn Kim:''' Ngâm mình thư giãn trong nguồn nước khoáng nóng tự nhiên chảy ra từ lòng đất ở nhiệt độ 65&amp;nbsp;°C tại Xã Sơn Kim 1.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Hà Tĩnh mang đậm dấu ấn đặc trưng của miền duyên hải nắng gió và sản vật đồi rừng ven dãy Trường Sơn.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Kẹo cu đơ Hà Tĩnh:''' Bánh kẹo truyền thống chế biến từ mật mía nấu dẻo quánh cùng lạc nhân rang giòn bùi, gừng tươi giã cay nồng kẹp giữa hai miếng bánh đa nướng giòn rụm tại Phường Thành Sen và Xã Can Lộc.
* '''Bưởi Phúc Trạch:''' Giống bưởi danh tiếng quả tròn đều, tép bưởi mọng nước màu phớt hồng, róc vỏ, vị ngọt thanh mát không he đắng thu hoạch chính vụ vào tháng 8 - 9 tại Xã Phúc Trạch và Xã Hương Đô.
* '''Cam bù Hương Sơn:''' Cam ruột vàng đậm, vỏ dày mọng tinh dầu, múi mọng nước vị chua ngọt đậm đà chín rộ vào dịp Tết Nguyên Đán tại Xã Hương Sơn và Xã Sơn Hồng.
* '''Mực một nắng &amp; Mực nhảy Vũng Áng:''' Mực ống câu đêm sống nguyên con nhảy tanh tách chế biến hấp bia hoặc nướng than hoa tại Phường Vũng Áng và Phường Hoành Sơn.
* '''Nước mắm Cẩm Nhượng:''' Nước mắm cốt cá cơm ủ phơi nắng thủ công ròng rã trên 12 tháng, màu cánh gián sóng sánh đậm đà vị mặn ngọt tự nhiên tại Xã Thiên Cầm.
* '''Trầm hương Hương Khê:''' Nụ trầm, vòng tay trầm hương chế tác từ gỗ dó bầu tích trầm tự nhiên tại vùng đất Xã Phúc Trạch.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Hà Tĩnh (Phường Thành Sen):''' Khu chợ thương mại trung tâm lớn nhất tỉnh, nơi đầu mối bày bán đầy đủ kẹo cu đơ, hạt tiêu, hải sản khô và đồ gia dụng.
* '''Chợ cá Cồn Gò (Xã Thiên Cầm):''' Bến cảng đầu mối tập trung các mẻ cá ngừ, cá thu, tôm bạc, ghẹ tươi sống do ngư dân đưa vào bờ lúc hừng đông.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương nổi bật với phong vị mộc mạc, đậm đà, vị cay nồng của ớt tiêu và vị thanh bùi của các sản vật đồng quê sông suối.

Các món ăn phổ biến:
* '''Bánh bèo Hà Tĩnh:''' Bánh làm từ bột lọc dẻo dai trong suốt, nhân tôm đồng tươi hoặc thịt nạc xào mộc nhĩ, ăn kèm nước dùng ninh từ xương ống heo chan ngập tô, thêm hành phi và rau thơm thái mỏng.
* '''Mực nhảy Vũng Áng nướng than:''' Mực tươi sống vớt ngay từ lồng bè dưới biển nướng trực tiếp trên bếp than hồng rực lửa, chấm mù tạt hoặc nước mắm gừng ớt cay xé lưỡi.
* '''Gỏi cá đục Xuân Nghiêm:''' Thịt cá đục tươi sống lọc bỏ xương thái mỏng bóp nước chanh tái chín, trộn thính gạo rang vàng cuộn bánh tráng rau thơm, chấm nước lèo đặc chế từ gan cá và lạc rang bùi ngậy tại Xã Cổ Đạm và Xã Đan Hải.
* '''Hến xào sông La ăn kèm bánh đa:''' Hến sông tươi nhỏ thịt ngọt đậm xào cùng hành tăm thơm phức, ớt bột và rau răm cay nồng, dùng miếng bánh đa nướng giòn xúc ăn liền tại Xã Đức Thọ.
* '''Cháo canh Hà Tĩnh:''' Sợi bánh canh nặn thủ công từ bột mì dẻo sợi; nước súp ninh xương ngọt trong ăn cùng giò lụa, thịt nạc xé sợi, tôm tươi và lá kinh giới thơm mát.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Cu đơ Cầu Phủ | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Hà Huy Tập, Phường Hà Huy Tập | vĩ độ=18.3280 | kinh độ=105.9050 | chỉ đường=Gần khu vực chân cầu Phủ
| điện thoại=+84 239 3855 678 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 22:00 | giá=50.000 - 120.000 VNĐ/hộp
| nội dung=Quán đặc sản gia truyền lâu năm chuyên sản xuất và đóng hộp kẹo cu đơ nướng quạt than củi đúng vị truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Bè Mực nhảy Vũng Áng Bà Hào | trang web= | email=
| địa chỉ=Cảng cá Vũng Áng, Phường Vũng Áng | vĩ độ=18.0650 | kinh độ=106.3980 | chỉ đường=Khu bè nổi ven biển
| điện thoại=+84 983 234 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 23:00 | giá=250.000 - 500.000 VNĐ/kg (tùy thời giá hải sản)
| nội dung=Bè nổi ẩm thực phục vụ thực khách vớt mực sống trực tiếp từ lồng nuôi dưới biển để hấp bia hoặc nướng than tại chỗ.
}}

== Đồ uống ==
* '''Nước chè xanh gừng om:''' Chè lá tươi om trong ấm đất nung giữ nhiệt, đập dập lát gừng thơm uống giải nhiệt mùa hè và làm ấm cơ thể mùa đông.
* '''Rượu nếp Can Lộc:''' Rượu chưng cất từ gạo nếp cái hoa vàng ủ men thuốc bắc cổ truyền tại Xã Can Lộc, hương rượu đượm nồng êm say.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú phân bố tập trung tại hai khu vực chính: các khách sạn cao tầng hiện đại tại Phường Thành Sen và chuỗi resort nghỉ mát ven biển tại Xã Thiên Cầm, Xã Tiên Điền.

=== Khách sạn cao cấp &amp; Resort biển ===
* {{ngủ
| tên=Melia Vinpearl Hà Tĩnh | trang web=https://melia.com | email=
| địa chỉ=Ngã tư Hàm Nghi - Hà Huy Tập, Phường Thành Sen | vĩ độ=18.3420 | kinh độ=105.9020 | chỉ đường=Tòa tháp cao nhất trung tâm
| điện thoại=+84 239 3698 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 37 tầng với 311 phòng nghỉ hiện đại, hồ bơi bốn mùa trong nhà, quầy bar tầng thượng ngắm toàn cảnh thành phố và dịch vụ spa đẳng cấp.
}}

* {{ngủ
| tên=Hoa Tien Paradise Resort Xuân Thành | trang web= | email=
| địa chỉ=Bãi biển Xuân Thành, Xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6350 | kinh độ=105.8210 | chỉ đường=Sát bờ biển
| điện thoại=+84 239 3828 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.500.000 - 4.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Quần thể nghỉ dưỡng ven biển gồm hệ thống biệt thự biển cao cấp, sân golf tiêu chuẩn 18 hố ven đại dương và trường đua chó giải trí.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Sông La Thiên Cầm | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Du lịch Thiên Cầm, Xã Thiên Cầm | vĩ độ=18.2850 | kinh độ=106.0180 | chỉ đường=Mặt tiền bãi tắm
| điện thoại=+84 239 3862 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=650.000 - 1.600.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 3 sao hướng trực diện bãi biển Thiên Cầm, khuôn viên râm mát nhiều cây xanh và nhà hàng phục vụ hải sản tươi sống.
}}

=== Khách sạn tầm trung ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn BMC Hà Tĩnh | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 06 Phan Đình Phùng, Phường Thành Sen | vĩ độ=18.3410 | kinh độ=105.9060 | chỉ đường=Ngay vòng xoay trung tâm
| điện thoại=+84 239 3855 777 | điện thoại miễn cước=
| giá=500.000 - 1.100.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 3 sao vị trí giao thông thuận tiện, phòng ốc sạch sẽ đầy đủ tiện nghi điều hòa, wifi cáp quang và bãi đỗ xe rộng rãi.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Nắng nóng gay gắt &amp; Gió Lào ===
* Vào các tháng hè (tháng 5 đến tháng 8), hiện tượng gió phơn Tây Nam gây thời tiết nắng nóng gay gắt và khô hanh. Du khách khi tham quan ngoài trời tại Xã Can Lộc (chùa Hương Tích) hoặc Xã Đồng Lộc cần trang bị mũ rộng vành, kính râm, kem chống nắng và chuẩn bị đủ nước uống để phòng chống sốc nhiệt.

=== An toàn tắm biển &amp; Mùa mưa bão ===
* Chấp hành nghiêm các quy định an toàn cứu hộ tại bãi biển Thiên Cầm, Xuân Thành: Không bơi ra xa khỏi phao an toàn và không tắm biển khi có cảnh báo biển động.
* Mùa mưa bão từ tháng 9 đến tháng 11 có thể xảy ra sạt lở đất đá trên đèo Ngang (Phường Hoành Sơn) hoặc ngập lụt vùng ven sông Ngàn Sâu; cần theo dõi chặt chẽ dự báo thời tiết trước khi di chuyển qua các tuyến đường đèo dốc.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Nghệ An]]: Vượt [[Cầu Bến Thủy]] hoặc cầu Cửa Hội qua sông Lam sang phía Bắc để thăm quê hương Bác Hồ tại [[Xã Kim Liên]], bãi biển [[Phường Cửa Lò]] và Vườn quốc gia [[Pù Mát]].
* [[Quảng Trị]]: Vượt đèo Ngang hoặc hầm đường bộ Đèo Ngang xuôi về phía Nam để đến với Vườn quốc gia [[Phong Nha - Kẻ Bàng]], hang Sơn Đoòng và bãi biển Nhật Lệ.
* [[Lào]]: Làm thủ tục xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo]] (Xã Sơn Kim 1) theo Quốc lộ 8A để sang thị trấn Laksao thuộc tỉnh Borikhamxay.

{{geo|18.3333|105.9000}}
{{IsPartOf|Bắc Trung Bộ}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Hà Tĩnh}}</text>
      <sha1>3vxdzxq94zy18yt9n6voaifvksn31vl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122243</id>
      <parentid>122241</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T10:53:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26800" sha1="pdd4hggghvh8x4900mqpx495419sts6" xml:space="preserve">{{pagebanner|Toancanhthixa (cropped).png|caption=Núi Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh}}

{{quickbarprovince
| image=Thiencambeach.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Bãi biển Thiên Cầm trong buổi sớm
| location=Ha Tinh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=5.994,4 km²
| population=1.320.000 người (ước tính)
| population density=220,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Chứt]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (99%), người Chứt, người Thái, người Mường
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Bắc Trung Bộ]], [[Miền Trung (Việt Nam)|Miền Trung]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Thành Sen
| years active=1831 - Thành lập tỉnh Hà Tĩnh thời vua Minh Mạng
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 69 đơn vị cơ sở gồm 09 phường và 60 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (239)
| website=[https://hatinh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Hà Tĩnh]
}}

'''Hà Tĩnh''' là một tỉnh ven biển thuộc vùng [[Bắc Trung Bộ]], [[Việt Nam]]. Tỉnh trải dài từ sườn Đông của dãy [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]] Bắc, giáp hai tỉnh Borikhamxay và Khammouane của [[Lào]] với đường biên giới đất liền dài 164 km ở phía Tây, đến bờ biển Đông ở phía Đông với 137 km bờ biển. Địa giới tỉnh tiếp giáp với [[Nghệ An]] ở phía Bắc và [[Quảng Trị]] ở phía Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 69 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 09 phường và 60 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Tượng_đài.jpg|nhỏ|Khu di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc tại Xã Đồng Lộc]]

Vùng đất Hà Tĩnh có bề dày lịch sử và truyền thống hiếu học lâu đời, từng thuộc xứ [[Xứ Nghệ|Nghệ Tĩnh]] xưa. Danh xưng Hà Tĩnh chính thức được định hình vào năm 1831 dưới triều vua [[Minh Mạng]]. Đây là quê hương của Danh nhân văn hóa thế giới - Đại thi hào Nguyễn Du với tác phẩm bất hủ ''Truyện Kiều'' (Xã Tiên Điền), đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (Xã Sơn Trung cũ, nay thuộc Xã Hương Sơn), Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Trần Phú (Xã Đức Thọ) và Tổng Bí thư Hà Huy Tập (Xã Cẩm Hưng). Trong chiến tranh chống Mỹ, địa bàn tỉnh là huyết mạch vận tải chi viện chiến trường miền Nam, nơi ghi dấu sự hy sinh anh dũng của 10 nữ thanh niên xung phong tại [[Ngã ba Đồng Lộc]] (Xã Đồng Lộc).

Địa hình tỉnh nghiêng từ Tây sang Đông, chuyển tiếp từ núi cao hiểm trở, đồi trung du, đồng bằng phù sa hẹp đến cồn cát ven biển:
* '''Vùng đồi núi phía Tây:''' Chiếm 80% diện tích tự nhiên, nơi có dãy núi Giăng Màn hiểm trở, Vườn quốc gia [[Vũ Quang]] (Xã Vũ Quang) bảo tồn tính đa dạng sinh học cao của dãy Trường Sơn Bắc và hồ thủy lợi [[Hồ Kẻ Gỗ|Kẻ Gỗ]] rộng lớn (Xã Cẩm Mỹ cũ, nay thuộc Xã Cẩm Duệ).
* '''Vùng đồng bằng &amp; Duyên hải ven biển phía Đông:''' Dải đồng bằng ven biển phù sa bồi đắp bởi sông La, sông Lam, sông Nghèn và sông Rác. Bờ biển sở hữu nhiều bãi tắm cát thoải nước trong như bãi biển Thiên Cầm (Xã Thiên Cầm), Xuân Thành (Xã Tiên Điền), Thạch Hải (Xã Thạch Khê) cùng cụm cảng nước sâu quốc tế Sơn Dương - Vũng Áng (Phường Vũng Áng, Phường Hoành Sơn).

=== Khí hậu ===
Hà Tĩnh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa Bắc Trung Bộ, chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của gió mùa Tây Nam khô nóng vào mùa hè và gió mùa Đông Bắc lạnh vào mùa đông.

* '''Mùa khô nóng''' (tháng 4 đến tháng 8): Gió phơn Tây Nam (gió Lào) vượt dãy Trường Sơn thổi xuống gây thời tiết khô ran, nhiệt độ trung bình từ 35 - 38&amp;nbsp;°C, có thời điểm vọt lên trên 40&amp;nbsp;°C, lượng bốc hơi nước cao.
* '''Mùa mưa bão''' (tháng 9 đến tháng 11): Chiếm trên 70% tổng lượng mưa cả năm. Đây là thời kỳ thường xuyên chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão và áp thấp nhiệt đới từ biển Đông đổ bộ, gây mưa lớn ngập úng các vùng trũng sông La và sông Ngàn Sâu.
* '''Mùa đông''' (tháng 12 đến tháng 3 năm sau): Gió mùa Đông Bắc mang theo thời tiết rét mướt, hanh khô trong tháng 12 - tháng 1, sau đó chuyển sang mưa phùn ẩm ướt vào tháng 2 và tháng 3.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Hà Tĩnh (Trạm Hà Tĩnh)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 21 (70) || 22 (72) || 25 (77) || 29 (84) || 33 (91) || 35 (95) || 35 (95) || 34 (93) || 31 (88) || 28 (82) || 25 (77) || 22 (72) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 16 (61) || 17 (63) || 19 (66) || 22 (72) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 24 (75) || 22 (72) || 20 (68) || 17 (63) || '''21 (70)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 65 (2.6) || 50 (2.0) || 45 (1.8) || 60 (2.4) || 140 (5.5) || 110 (4.3) || 105 (4.1) || 250 (9.8) || 620 (24.4) || 780 (30.7) || 240 (9.4) || 85 (3.3) || '''2.550 (100.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:National_route_8A_Vietnam.jpg|nhỏ|Quốc lộ 8A, đoạn trên dãy Trường Sơn]]

Hà Tĩnh là mắt xích giao thông trọng yếu của dải đất miền Trung, nằm trên tuyến Hành lang Kinh tế Đông - Tây kết nối Việt Nam với Lào và Thái Lan qua Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Bắc - Nam phía Đông:''' Đoạn cao tốc Diễn Châu - Bãi Vọt và Bãi Vọt - Hàm Nghi - Vũng Áng thông suốt toàn tuyến, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô từ Hà Nội về Phường Thành Sen chỉ còn khoảng 4 giờ lái xe.
* '''Trục Quốc lộ 1A &amp; Đường ven biển Quốc gia:'''
  * Tuyến Quốc lộ 1A chạy từ [[Cầu Bến Thủy]] qua Xã Nghi Xuân, Phường Bắc Hồng Lĩnh, Xã Can Lộc, Phường Thành Sen, Xã Cẩm Xuyên, Xã Kỳ Anh đến Phường Hoành Sơn (qua hầm Đèo Ngang sang Quảng Bình).
  * Tuyến đường bộ ven biển Xuân Hội - Thạch Khê - Vũng Áng chạy dọc dải bãi tắm cát trắng.
* '''Trục Quốc lộ 8A:''' Kết nối từ ngã ba Bãi Vọt (Phường Bắc Hồng Lĩnh) qua Xã Đức Thọ, Xã Hương Sơn lên Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo (Xã Sơn Kim 1).
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Các hãng xe giường nằm (Văn Minh, Dũng Minh, Phú Quý) xuất bến dày đặc từ Bến xe Nước Ngầm, Bến xe Yên Nghĩa (Hà Nội) và Bến xe Miền Đông (TP.HCM). Điểm trả khách chính tại Bến xe Hà Tĩnh (Phường Trần Phú) và Bến xe Hồng Lĩnh (Phường Bắc Hồng Lĩnh).

=== Bằng đường sắt ===
Tuyến đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy dọc theo các xã miền núi phía Tây tỉnh:
* '''Ga Yên Trung''' (Xã Đức Thọ): Điểm đón trả khách cho các đoàn tàu Thống Nhất khu vực phía Bắc tỉnh.
* '''Ga Hương Phố''' (Xã Hương Phố): Ga trung tâm tiếp nhận hành khách của vùng cao ngàn Hương Khê, Vũ Quang.

=== Bằng đường hàng không ===
Tỉnh không có sân bay thương mại riêng nhưng nằm giữa hai cảng hàng không lân cận:
* '''Cảng hàng không Quốc tế Vinh (Nghệ An):''' Cách trung tâm Phường Thành Sen khoảng 50 km về phía Bắc theo Quốc lộ 1A (khoảng 50 phút đi xe ô tô).
* '''Cảng hàng không Đồng Hới (Quảng Bình):''' Cách Phường Hoành Sơn khoảng 75 km về phía Nam.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cang_Vung_Ang.jpg|nhỏ|Cảng Vũng Áng]]

* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Mạng lưới xe buýt vận chuyển hành khách thường nhật:
  * Tuyến số 01: Phường Thành Sen - Cầu Bến Thủy (kết nối TP. Vinh).
  * Tuyến số 03: Phường Thành Sen - Phường Sông Trí - Phường Hoành Sơn.
  * Tuyến số 04: Phường Thành Sen - Xã Cẩm Xuyên - Xã Thiên Cầm.
  * Tuyến số 09: Phường Thành Sen - Xã Hương Khê.
* '''Thuê xe máy:''' Phổ biến tại các khách sạn quanh khu vực đường Trần Phú, Phan Đình Phùng (Phường Thành Sen) và khu nghỉ mát Xã Thiên Cầm, Xã Tiên Điền với giá từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi:'''
  * Taxi Mai Linh Hà Tĩnh: ☎ +84 239 3898 989
  * Taxi Lam Hồng: ☎ +84 239 3777 888
  * Taxi Hà Tĩnh: ☎ +84 239 3888 888
  * Xanh SM: Đặt xe thuần điện qua ứng dụng tại Phường Thành Sen và Phường Bắc Hồng Lĩnh.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Ngan_Pho_River.JPG|nhỏ|Sông Ngàn Phố tại Hà Tĩnh]]

=== Quần thể Di tích Lịch sử &amp; Công trình Văn hóa ===
* {{xem
| tên=Khu Lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du | tên khác=Nguyen Du Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6550 | kinh độ=105.7580 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Thành Sen 45 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 239 3825 214 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể di tích quốc gia đặc biệt tưởng niệm Danh nhân văn hóa thế giới - Đại thi hào Nguyễn Du (1765 - 1820). Khuôn viên rộng hơn 20 ha bao gồm nhà thờ đại thi hào, nhà trưng bày hiện vật gốc, hơn 1.000 bản in tác phẩm ''Truyện Kiều'' bằng chữ Hán, chữ Nôm và chữ quốc ngữ qua nhiều thời kỳ, vườn hoa cổ và khu lăng mộ dòng họ Nguyễn Tiên Điền.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc | tên khác=Dong Loc T-junction Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Đồng Lộc | vĩ độ=18.4380 | kinh độ=105.7050 | chỉ đường=Nằm trên trục đường 15A chân dãy núi Trường Sơn
| điện thoại=+84 239 3881 216 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=10.000 VNĐ/người
| nội dung=Yết hầu giao thông chi viện chiến trường miền Nam thời kháng chiến chống Mỹ. Quần thể gồm đài tưởng niệm chung, tháp chuông chín tầng, nhà truyền thống trưng bày sa bàn trận địa, hố bom lịch sử và phần mộ của 10 nữ thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4 (Đại đội 552) hy sinh anh dũng ngày 24 tháng 7 năm 1968.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Chùa Hương Tích | tên khác=Hương Tích Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đỉnh núi Hồng Lĩnh, Xã Can Lộc | vĩ độ=18.5200 | kinh độ=105.8167 | chỉ đường=Ở độ cao 650 m trên dãy núi Hồng Lĩnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:00 | giá=Vé vào cổng: 20.000 VNĐ; vé cáp treo: 160.000 VNĐ/khứ hồi
| nội dung=Danh thắng cổ tự xây dựng từ thế kỷ 13 thời nhà Trần, được mệnh danh là &quot;Hoan Châu đệ nhất danh lam&quot;. Quần thể gồm am Thánh Mẫu, đền Phật Bà, chùa Thượng nép mình bên vách đá dựng đứng rợp bóng thông reo; du khách tiếp cận bằng thuyền trên hồ Nhà Đường kết hợp đi cáp treo hoặc leo bậc thang đá.
}}

* {{xem
| tên=Khu Lưu niệm Tổng Bí thư Trần Phú | tên khác=Tran Phu Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Đức Thọ | vĩ độ=18.5320 | kinh độ=105.5780 | chỉ đường=Bên bờ sông La
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu di tích lịch sử quốc gia gồm nhà lưu niệm trưng bày hình ảnh, hiện vật về thân thế và sự nghiệp cách mạng của Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam Trần Phú, cùng khu lăng mộ uy nghiêm ngự trên đồi Quần Hội nhìn ra cánh đồng lúa xanh ngắt.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác | tên khác=Le Huu Trac Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Hương Sơn và Xã Sơn Giang | vĩ độ=18.4890 | kinh độ=105.3520 | chỉ đường=Dọc tuyến Quốc lộ 8A
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu tưởng niệm vị đại danh y lỗi lạc của nền y học cổ truyền Việt Nam thế kỷ 18. Quần thể gồm nhà thờ, vườn cây thuốc nam, khu mộ và tượng đài Hải Thượng Lãn Ông tọa lạc trên sườn núi Minh Tự.
}}

[[Tập tin:Vincomhatinh.jpg|nhỏ|Vincom Plaza Hà Tĩnh]]

=== Bãi biển, Thắng cảnh Tự nhiên &amp; Sông hồ ===
* {{xem
| tên=Bãi biển Thiên Cầm | tên khác=Thien Cam Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Thiên Cầm | vĩ độ=18.2833 | kinh độ=106.0167 | chỉ đường=Cách Phường Thành Sen 25 km về phía Đông Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi tắm hình cánh cung dài hơn 3 km nép mình dưới chân núi Thiên Cầm (&quot;Đàn trời&quot;). Nước biển trong xanh có độ mặn vừa phải, bờ cát thoai thoải phẳng lặng không có sóng dữ; ngoài khơi có đảo Bộc và đảo Én chắn gió.
}}

* {{xem
| tên=Hồ Kẻ Gỗ | tên khác=Ke Go Reservoir
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Cẩm Duệ | vĩ độ=18.1833 | kinh độ=105.9000 | chỉ đường=Cách Phường Thành Sen 20 km về phía Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí (thuê thuyền máy dạo hồ tính riêng)
| nội dung=Hồ chứa nước nhân tạo lớn nhất tỉnh với dung tích hơn 345 triệu m³, xây dựng trên thượng nguồn sông Rào Cái. Lòng hồ bao bọc bởi thảm rừng nguyên sinh thuộc Khu Bảo tồn Thiên nhiên Kẻ Gỗ, giữa hồ có đảo đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn tiếp cận bằng cầu treo bọc thép uốn cong.
}}

* {{xem
| tên=Khu Nghỉ dưỡng Biển Xuân Thành | tên khác=Xuan Thanh Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6333 | kinh độ=105.8167 | chỉ đường=Dọc đường ven biển quốc gia
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi biển thoai thoải dài hơn 5 km với thảm phi lao chắn gió xanh mướt. Điểm nhấn tự nhiên là dòng sông Mỹ Dương nước ngọt chảy uốn lượn song song với bờ biển ngăn cách bởi dải cồn cát trắng.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Ngang &amp; Di tích Hoành Sơn Quan | tên khác=Deo Ngang Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Hoành Sơn | vĩ độ=17.9550 | kinh độ=106.4680 | chỉ đường=Ranh giới tự nhiên giữa Hà Tĩnh và Quảng Bình
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Đèo hiểm trở vắt qua dãy Hoành Sơn nhô ra biển Đông, nơi gợi cảm hứng cho bài thơ nổi tiếng ''Qua Đèo Ngang'' của Bà Huyện Thanh Quan. Trên đỉnh đèo ở độ cao 250 m còn cổng đá cổ Hoành Sơn Quan xây dựng bằng gạch nung từ năm 1833 dưới triều vua Minh Mạng để kiểm soát việc qua lại.
}}

== Hoạt động ==
* '''Trải nghiệm du thuyền ngắm lòng Hồ Kẻ Gỗ:''' Ngồi thuyền máy lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng tại Xã Cẩm Duệ, viếng đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn giữa lòng hồ và quan sát hệ sinh thái rừng rậm nhiệt đới.
* '''Đi cáp treo ngắm dãy núi Hồng Lĩnh:''' Lên tuyến cáp treo vượt qua rừng thông ngắm 99 đỉnh núi Hồng Lĩnh trập trùng và bao quát toàn cảnh thung lũng sông Lam tại Xã Can Lộc.
* '''Tắm biển và thưởng thức hải sản tại Xã Thiên Cầm:''' Thử sức các hoạt động mô tô nước, chèo thuyền sup trên biển hoặc đón thuyền nan của ngư dân đánh bắt cá mực tươi cập bờ vào sáng sớm.
* '''Tắm khoáng nóng Sơn Kim:''' Ngâm mình thư giãn trong nguồn nước khoáng nóng tự nhiên chảy ra từ lòng đất ở nhiệt độ 65&amp;nbsp;°C tại Xã Sơn Kim 1.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Hà Tĩnh mang đậm dấu ấn đặc trưng của miền duyên hải nắng gió và sản vật đồi rừng ven dãy Trường Sơn.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Kẹo cu đơ Hà Tĩnh:''' Bánh kẹo truyền thống chế biến từ mật mía nấu dẻo quánh cùng lạc nhân rang giòn bùi, gừng tươi giã cay nồng kẹp giữa hai miếng bánh đa nướng giòn rụm tại Phường Thành Sen và Xã Can Lộc.
* '''Bưởi Phúc Trạch:''' Giống bưởi danh tiếng quả tròn đều, tép bưởi mọng nước màu phớt hồng, róc vỏ, vị ngọt thanh mát không he đắng thu hoạch chính vụ vào tháng 8 - 9 tại Xã Phúc Trạch và Xã Hương Đô.
* '''Cam bù Hương Sơn:''' Cam ruột vàng đậm, vỏ dày mọng tinh dầu, múi mọng nước vị chua ngọt đậm đà chín rộ vào dịp Tết Nguyên Đán tại Xã Hương Sơn và Xã Sơn Hồng.
* '''Mực một nắng &amp; Mực nhảy Vũng Áng:''' Mực ống câu đêm sống nguyên con nhảy tanh tách chế biến hấp bia hoặc nướng than hoa tại Phường Vũng Áng và Phường Hoành Sơn.
* '''Nước mắm Cẩm Nhượng:''' Nước mắm cốt cá cơm ủ phơi nắng thủ công ròng rã trên 12 tháng, màu cánh gián sóng sánh đậm đà vị mặn ngọt tự nhiên tại Xã Thiên Cầm.
* '''Trầm hương Hương Khê:''' Nụ trầm, vòng tay trầm hương chế tác từ gỗ dó bầu tích trầm tự nhiên tại vùng đất Xã Phúc Trạch.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Hà Tĩnh (Phường Thành Sen):''' Khu chợ thương mại trung tâm lớn nhất tỉnh, nơi đầu mối bày bán đầy đủ kẹo cu đơ, hạt tiêu, hải sản khô và đồ gia dụng.
* '''Chợ cá Cồn Gò (Xã Thiên Cầm):''' Bến cảng đầu mối tập trung các mẻ cá ngừ, cá thu, tôm bạc, ghẹ tươi sống do ngư dân đưa vào bờ lúc hừng đông.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương nổi bật với phong vị mộc mạc, đậm đà, vị cay nồng của ớt tiêu và vị thanh bùi của các sản vật đồng quê sông suối.

Các món ăn phổ biến:
* '''Bánh bèo Hà Tĩnh:''' Bánh làm từ bột lọc dẻo dai trong suốt, nhân tôm đồng tươi hoặc thịt nạc xào mộc nhĩ, ăn kèm nước dùng ninh từ xương ống heo chan ngập tô, thêm hành phi và rau thơm thái mỏng.
* '''Mực nhảy Vũng Áng nướng than:''' Mực tươi sống vớt ngay từ lồng bè dưới biển nướng trực tiếp trên bếp than hồng rực lửa, chấm mù tạt hoặc nước mắm gừng ớt cay xé lưỡi.
* '''Gỏi cá đục Xuân Nghiêm:''' Thịt cá đục tươi sống lọc bỏ xương thái mỏng bóp nước chanh tái chín, trộn thính gạo rang vàng cuộn bánh tráng rau thơm, chấm nước lèo đặc chế từ gan cá và lạc rang bùi ngậy tại Xã Cổ Đạm và Xã Đan Hải.
* '''Hến xào sông La ăn kèm bánh đa:''' Hến sông tươi nhỏ thịt ngọt đậm xào cùng hành tăm thơm phức, ớt bột và rau răm cay nồng, dùng miếng bánh đa nướng giòn xúc ăn liền tại Xã Đức Thọ.
* '''Cháo canh Hà Tĩnh:''' Sợi bánh canh nặn thủ công từ bột mì dẻo sợi; nước súp ninh xương ngọt trong ăn cùng giò lụa, thịt nạc xé sợi, tôm tươi và lá kinh giới thơm mát.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Cu đơ Cầu Phủ | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Hà Huy Tập, Phường Hà Huy Tập | vĩ độ=18.3280 | kinh độ=105.9050 | chỉ đường=Gần khu vực chân cầu Phủ
| điện thoại=+84 239 3855 678 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 22:00 | giá=50.000 - 120.000 VNĐ/hộp
| nội dung=Quán đặc sản gia truyền lâu năm chuyên sản xuất và đóng hộp kẹo cu đơ nướng quạt than củi đúng vị truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Bè Mực nhảy Vũng Áng Bà Hào | trang web= | email=
| địa chỉ=Cảng cá Vũng Áng, Phường Vũng Áng | vĩ độ=18.0650 | kinh độ=106.3980 | chỉ đường=Khu bè nổi ven biển
| điện thoại=+84 983 234 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 23:00 | giá=250.000 - 500.000 VNĐ/kg (tùy thời giá hải sản)
| nội dung=Bè nổi ẩm thực phục vụ thực khách vớt mực sống trực tiếp từ lồng nuôi dưới biển để hấp bia hoặc nướng than tại chỗ.
}}

== Đồ uống ==
* '''Nước chè xanh gừng om:''' Chè lá tươi om trong ấm đất nung giữ nhiệt, đập dập lát gừng thơm uống giải nhiệt mùa hè và làm ấm cơ thể mùa đông.
* '''Rượu nếp Can Lộc:''' Rượu chưng cất từ gạo nếp cái hoa vàng ủ men thuốc bắc cổ truyền tại Xã Can Lộc, hương rượu đượm nồng êm say.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú phân bố tập trung tại hai khu vực chính: các khách sạn cao tầng hiện đại tại Phường Thành Sen và chuỗi resort nghỉ mát ven biển tại Xã Thiên Cầm, Xã Tiên Điền.

=== Khách sạn cao cấp &amp; Resort biển ===
* {{ngủ
| tên=Melia Vinpearl Hà Tĩnh | trang web=https://melia.com | email=
| địa chỉ=Ngã tư Hàm Nghi - Hà Huy Tập, Phường Thành Sen | vĩ độ=18.3420 | kinh độ=105.9020 | chỉ đường=Tòa tháp cao nhất trung tâm
| điện thoại=+84 239 3698 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 37 tầng với 311 phòng nghỉ hiện đại, hồ bơi bốn mùa trong nhà, quầy bar tầng thượng ngắm toàn cảnh thành phố và dịch vụ spa đẳng cấp.
}}

* {{ngủ
| tên=Hoa Tien Paradise Resort Xuân Thành | trang web= | email=
| địa chỉ=Bãi biển Xuân Thành, Xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6350 | kinh độ=105.8210 | chỉ đường=Sát bờ biển
| điện thoại=+84 239 3828 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.500.000 - 4.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Quần thể nghỉ dưỡng ven biển gồm hệ thống biệt thự biển cao cấp, sân golf tiêu chuẩn 18 hố ven đại dương và trường đua chó giải trí.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Sông La Thiên Cầm | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Du lịch Thiên Cầm, Xã Thiên Cầm | vĩ độ=18.2850 | kinh độ=106.0180 | chỉ đường=Mặt tiền bãi tắm
| điện thoại=+84 239 3862 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=650.000 - 1.600.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 3 sao hướng trực diện bãi biển Thiên Cầm, khuôn viên râm mát nhiều cây xanh và nhà hàng phục vụ hải sản tươi sống.
}}

=== Khách sạn tầm trung ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn BMC Hà Tĩnh | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 06 Phan Đình Phùng, Phường Thành Sen | vĩ độ=18.3410 | kinh độ=105.9060 | chỉ đường=Ngay vòng xoay trung tâm
| điện thoại=+84 239 3855 777 | điện thoại miễn cước=
| giá=500.000 - 1.100.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 3 sao vị trí giao thông thuận tiện, phòng ốc sạch sẽ đầy đủ tiện nghi điều hòa, wifi cáp quang và bãi đỗ xe rộng rãi.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Nắng nóng gay gắt &amp; Gió Lào ===
* Vào các tháng hè (tháng 5 đến tháng 8), hiện tượng gió phơn Tây Nam gây thời tiết nắng nóng gay gắt và khô hanh. Du khách khi tham quan ngoài trời tại Xã Can Lộc (chùa Hương Tích) hoặc Xã Đồng Lộc cần trang bị mũ rộng vành, kính râm, kem chống nắng và chuẩn bị đủ nước uống để phòng chống sốc nhiệt.

=== An toàn tắm biển &amp; Mùa mưa bão ===
* Chấp hành nghiêm các quy định an toàn cứu hộ tại bãi biển Thiên Cầm, Xuân Thành: Không bơi ra xa khỏi phao an toàn và không tắm biển khi có cảnh báo biển động.
* Mùa mưa bão từ tháng 9 đến tháng 11 có thể xảy ra sạt lở đất đá trên đèo Ngang (Phường Hoành Sơn) hoặc ngập lụt vùng ven sông Ngàn Sâu; cần theo dõi chặt chẽ dự báo thời tiết trước khi di chuyển qua các tuyến đường đèo dốc.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Nghệ An]]: Vượt [[Cầu Bến Thủy]] hoặc cầu Cửa Hội qua sông Lam sang phía Bắc để thăm quê hương Bác Hồ tại [[Xã Kim Liên]], bãi biển [[Phường Cửa Lò]] và Vườn quốc gia [[Pù Mát]].
* [[Quảng Trị]]: Vượt đèo Ngang hoặc hầm đường bộ Đèo Ngang xuôi về phía Nam để đến với Vườn quốc gia [[Phong Nha - Kẻ Bàng]], hang Sơn Đoòng và bãi biển Nhật Lệ.
* [[Lào]]: Làm thủ tục xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo]] (Xã Sơn Kim 1) theo Quốc lộ 8A để sang thị trấn Laksao thuộc tỉnh Borikhamxay.

{{geo|18.3333|105.9000}}
{{IsPartOf|Bắc Trung Bộ}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Hà Tĩnh}}</text>
      <sha1>pdd4hggghvh8x4900mqpx495419sts6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122244</id>
      <parentid>122243</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T10:54:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26803" sha1="7ptbybqes060wh24htvlwe0gvm32fap" xml:space="preserve">{{pagebanner|Hà_Tĩnh_Province_scenery.jpg|caption=Núi Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh}}

{{quickbarprovince
| image=Thiencambeach.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Bãi biển Thiên Cầm trong buổi sớm
| location=Ha Tinh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=5.994,4 km²
| population=1.320.000 người (ước tính)
| population density=220,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Chứt]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (99%), người Chứt, người Thái, người Mường
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Bắc Trung Bộ]], [[Miền Trung (Việt Nam)|Miền Trung]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Thành Sen
| years active=1831 - Thành lập tỉnh Hà Tĩnh thời vua Minh Mạng
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 69 đơn vị cơ sở gồm 09 phường và 60 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (239)
| website=[https://hatinh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Hà Tĩnh]
}}

'''Hà Tĩnh''' là một tỉnh ven biển thuộc vùng [[Bắc Trung Bộ]], [[Việt Nam]]. Tỉnh trải dài từ sườn Đông của dãy [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]] Bắc, giáp hai tỉnh Borikhamxay và Khammouane của [[Lào]] với đường biên giới đất liền dài 164 km ở phía Tây, đến bờ biển Đông ở phía Đông với 137 km bờ biển. Địa giới tỉnh tiếp giáp với [[Nghệ An]] ở phía Bắc và [[Quảng Trị]] ở phía Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 69 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 09 phường và 60 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Tượng_đài.jpg|nhỏ|Khu di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc tại Xã Đồng Lộc]]

Vùng đất Hà Tĩnh có bề dày lịch sử và truyền thống hiếu học lâu đời, từng thuộc xứ [[Xứ Nghệ|Nghệ Tĩnh]] xưa. Danh xưng Hà Tĩnh chính thức được định hình vào năm 1831 dưới triều vua [[Minh Mạng]]. Đây là quê hương của Danh nhân văn hóa thế giới - Đại thi hào Nguyễn Du với tác phẩm bất hủ ''Truyện Kiều'' (Xã Tiên Điền), đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (Xã Sơn Trung cũ, nay thuộc Xã Hương Sơn), Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Trần Phú (Xã Đức Thọ) và Tổng Bí thư Hà Huy Tập (Xã Cẩm Hưng). Trong chiến tranh chống Mỹ, địa bàn tỉnh là huyết mạch vận tải chi viện chiến trường miền Nam, nơi ghi dấu sự hy sinh anh dũng của 10 nữ thanh niên xung phong tại [[Ngã ba Đồng Lộc]] (Xã Đồng Lộc).

Địa hình tỉnh nghiêng từ Tây sang Đông, chuyển tiếp từ núi cao hiểm trở, đồi trung du, đồng bằng phù sa hẹp đến cồn cát ven biển:
* '''Vùng đồi núi phía Tây:''' Chiếm 80% diện tích tự nhiên, nơi có dãy núi Giăng Màn hiểm trở, Vườn quốc gia [[Vũ Quang]] (Xã Vũ Quang) bảo tồn tính đa dạng sinh học cao của dãy Trường Sơn Bắc và hồ thủy lợi [[Hồ Kẻ Gỗ|Kẻ Gỗ]] rộng lớn (Xã Cẩm Mỹ cũ, nay thuộc Xã Cẩm Duệ).
* '''Vùng đồng bằng &amp; Duyên hải ven biển phía Đông:''' Dải đồng bằng ven biển phù sa bồi đắp bởi sông La, sông Lam, sông Nghèn và sông Rác. Bờ biển sở hữu nhiều bãi tắm cát thoải nước trong như bãi biển Thiên Cầm (Xã Thiên Cầm), Xuân Thành (Xã Tiên Điền), Thạch Hải (Xã Thạch Khê) cùng cụm cảng nước sâu quốc tế Sơn Dương - Vũng Áng (Phường Vũng Áng, Phường Hoành Sơn).

=== Khí hậu ===
Hà Tĩnh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa Bắc Trung Bộ, chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của gió mùa Tây Nam khô nóng vào mùa hè và gió mùa Đông Bắc lạnh vào mùa đông.

* '''Mùa khô nóng''' (tháng 4 đến tháng 8): Gió phơn Tây Nam (gió Lào) vượt dãy Trường Sơn thổi xuống gây thời tiết khô ran, nhiệt độ trung bình từ 35 - 38&amp;nbsp;°C, có thời điểm vọt lên trên 40&amp;nbsp;°C, lượng bốc hơi nước cao.
* '''Mùa mưa bão''' (tháng 9 đến tháng 11): Chiếm trên 70% tổng lượng mưa cả năm. Đây là thời kỳ thường xuyên chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão và áp thấp nhiệt đới từ biển Đông đổ bộ, gây mưa lớn ngập úng các vùng trũng sông La và sông Ngàn Sâu.
* '''Mùa đông''' (tháng 12 đến tháng 3 năm sau): Gió mùa Đông Bắc mang theo thời tiết rét mướt, hanh khô trong tháng 12 - tháng 1, sau đó chuyển sang mưa phùn ẩm ướt vào tháng 2 và tháng 3.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Hà Tĩnh (Trạm Hà Tĩnh)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 21 (70) || 22 (72) || 25 (77) || 29 (84) || 33 (91) || 35 (95) || 35 (95) || 34 (93) || 31 (88) || 28 (82) || 25 (77) || 22 (72) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 16 (61) || 17 (63) || 19 (66) || 22 (72) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 24 (75) || 22 (72) || 20 (68) || 17 (63) || '''21 (70)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 65 (2.6) || 50 (2.0) || 45 (1.8) || 60 (2.4) || 140 (5.5) || 110 (4.3) || 105 (4.1) || 250 (9.8) || 620 (24.4) || 780 (30.7) || 240 (9.4) || 85 (3.3) || '''2.550 (100.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:National_route_8A_Vietnam.jpg|nhỏ|Quốc lộ 8A, đoạn trên dãy Trường Sơn]]

Hà Tĩnh là mắt xích giao thông trọng yếu của dải đất miền Trung, nằm trên tuyến Hành lang Kinh tế Đông - Tây kết nối Việt Nam với Lào và Thái Lan qua Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Bắc - Nam phía Đông:''' Đoạn cao tốc Diễn Châu - Bãi Vọt và Bãi Vọt - Hàm Nghi - Vũng Áng thông suốt toàn tuyến, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô từ Hà Nội về Phường Thành Sen chỉ còn khoảng 4 giờ lái xe.
* '''Trục Quốc lộ 1A &amp; Đường ven biển Quốc gia:'''
  * Tuyến Quốc lộ 1A chạy từ [[Cầu Bến Thủy]] qua Xã Nghi Xuân, Phường Bắc Hồng Lĩnh, Xã Can Lộc, Phường Thành Sen, Xã Cẩm Xuyên, Xã Kỳ Anh đến Phường Hoành Sơn (qua hầm Đèo Ngang sang Quảng Bình).
  * Tuyến đường bộ ven biển Xuân Hội - Thạch Khê - Vũng Áng chạy dọc dải bãi tắm cát trắng.
* '''Trục Quốc lộ 8A:''' Kết nối từ ngã ba Bãi Vọt (Phường Bắc Hồng Lĩnh) qua Xã Đức Thọ, Xã Hương Sơn lên Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo (Xã Sơn Kim 1).
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Các hãng xe giường nằm (Văn Minh, Dũng Minh, Phú Quý) xuất bến dày đặc từ Bến xe Nước Ngầm, Bến xe Yên Nghĩa (Hà Nội) và Bến xe Miền Đông (TP.HCM). Điểm trả khách chính tại Bến xe Hà Tĩnh (Phường Trần Phú) và Bến xe Hồng Lĩnh (Phường Bắc Hồng Lĩnh).

=== Bằng đường sắt ===
Tuyến đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy dọc theo các xã miền núi phía Tây tỉnh:
* '''Ga Yên Trung''' (Xã Đức Thọ): Điểm đón trả khách cho các đoàn tàu Thống Nhất khu vực phía Bắc tỉnh.
* '''Ga Hương Phố''' (Xã Hương Phố): Ga trung tâm tiếp nhận hành khách của vùng cao ngàn Hương Khê, Vũ Quang.

=== Bằng đường hàng không ===
Tỉnh không có sân bay thương mại riêng nhưng nằm giữa hai cảng hàng không lân cận:
* '''Cảng hàng không Quốc tế Vinh (Nghệ An):''' Cách trung tâm Phường Thành Sen khoảng 50 km về phía Bắc theo Quốc lộ 1A (khoảng 50 phút đi xe ô tô).
* '''Cảng hàng không Đồng Hới (Quảng Bình):''' Cách Phường Hoành Sơn khoảng 75 km về phía Nam.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cang_Vung_Ang.jpg|nhỏ|Cảng Vũng Áng]]

* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Mạng lưới xe buýt vận chuyển hành khách thường nhật:
  * Tuyến số 01: Phường Thành Sen - Cầu Bến Thủy (kết nối TP. Vinh).
  * Tuyến số 03: Phường Thành Sen - Phường Sông Trí - Phường Hoành Sơn.
  * Tuyến số 04: Phường Thành Sen - Xã Cẩm Xuyên - Xã Thiên Cầm.
  * Tuyến số 09: Phường Thành Sen - Xã Hương Khê.
* '''Thuê xe máy:''' Phổ biến tại các khách sạn quanh khu vực đường Trần Phú, Phan Đình Phùng (Phường Thành Sen) và khu nghỉ mát Xã Thiên Cầm, Xã Tiên Điền với giá từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi:'''
  * Taxi Mai Linh Hà Tĩnh: ☎ +84 239 3898 989
  * Taxi Lam Hồng: ☎ +84 239 3777 888
  * Taxi Hà Tĩnh: ☎ +84 239 3888 888
  * Xanh SM: Đặt xe thuần điện qua ứng dụng tại Phường Thành Sen và Phường Bắc Hồng Lĩnh.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Ngan_Pho_River.JPG|nhỏ|Sông Ngàn Phố tại Hà Tĩnh]]

=== Quần thể Di tích Lịch sử &amp; Công trình Văn hóa ===
* {{xem
| tên=Khu Lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du | tên khác=Nguyen Du Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6550 | kinh độ=105.7580 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Thành Sen 45 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 239 3825 214 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể di tích quốc gia đặc biệt tưởng niệm Danh nhân văn hóa thế giới - Đại thi hào Nguyễn Du (1765 - 1820). Khuôn viên rộng hơn 20 ha bao gồm nhà thờ đại thi hào, nhà trưng bày hiện vật gốc, hơn 1.000 bản in tác phẩm ''Truyện Kiều'' bằng chữ Hán, chữ Nôm và chữ quốc ngữ qua nhiều thời kỳ, vườn hoa cổ và khu lăng mộ dòng họ Nguyễn Tiên Điền.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc | tên khác=Dong Loc T-junction Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Đồng Lộc | vĩ độ=18.4380 | kinh độ=105.7050 | chỉ đường=Nằm trên trục đường 15A chân dãy núi Trường Sơn
| điện thoại=+84 239 3881 216 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=10.000 VNĐ/người
| nội dung=Yết hầu giao thông chi viện chiến trường miền Nam thời kháng chiến chống Mỹ. Quần thể gồm đài tưởng niệm chung, tháp chuông chín tầng, nhà truyền thống trưng bày sa bàn trận địa, hố bom lịch sử và phần mộ của 10 nữ thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4 (Đại đội 552) hy sinh anh dũng ngày 24 tháng 7 năm 1968.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Chùa Hương Tích | tên khác=Hương Tích Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đỉnh núi Hồng Lĩnh, Xã Can Lộc | vĩ độ=18.5200 | kinh độ=105.8167 | chỉ đường=Ở độ cao 650 m trên dãy núi Hồng Lĩnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:00 | giá=Vé vào cổng: 20.000 VNĐ; vé cáp treo: 160.000 VNĐ/khứ hồi
| nội dung=Danh thắng cổ tự xây dựng từ thế kỷ 13 thời nhà Trần, được mệnh danh là &quot;Hoan Châu đệ nhất danh lam&quot;. Quần thể gồm am Thánh Mẫu, đền Phật Bà, chùa Thượng nép mình bên vách đá dựng đứng rợp bóng thông reo; du khách tiếp cận bằng thuyền trên hồ Nhà Đường kết hợp đi cáp treo hoặc leo bậc thang đá.
}}

* {{xem
| tên=Khu Lưu niệm Tổng Bí thư Trần Phú | tên khác=Tran Phu Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Đức Thọ | vĩ độ=18.5320 | kinh độ=105.5780 | chỉ đường=Bên bờ sông La
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu di tích lịch sử quốc gia gồm nhà lưu niệm trưng bày hình ảnh, hiện vật về thân thế và sự nghiệp cách mạng của Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam Trần Phú, cùng khu lăng mộ uy nghiêm ngự trên đồi Quần Hội nhìn ra cánh đồng lúa xanh ngắt.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác | tên khác=Le Huu Trac Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Hương Sơn và Xã Sơn Giang | vĩ độ=18.4890 | kinh độ=105.3520 | chỉ đường=Dọc tuyến Quốc lộ 8A
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu tưởng niệm vị đại danh y lỗi lạc của nền y học cổ truyền Việt Nam thế kỷ 18. Quần thể gồm nhà thờ, vườn cây thuốc nam, khu mộ và tượng đài Hải Thượng Lãn Ông tọa lạc trên sườn núi Minh Tự.
}}

[[Tập tin:Vincomhatinh.jpg|nhỏ|Vincom Plaza Hà Tĩnh]]

=== Bãi biển, Thắng cảnh Tự nhiên &amp; Sông hồ ===
* {{xem
| tên=Bãi biển Thiên Cầm | tên khác=Thien Cam Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Thiên Cầm | vĩ độ=18.2833 | kinh độ=106.0167 | chỉ đường=Cách Phường Thành Sen 25 km về phía Đông Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi tắm hình cánh cung dài hơn 3 km nép mình dưới chân núi Thiên Cầm (&quot;Đàn trời&quot;). Nước biển trong xanh có độ mặn vừa phải, bờ cát thoai thoải phẳng lặng không có sóng dữ; ngoài khơi có đảo Bộc và đảo Én chắn gió.
}}

* {{xem
| tên=Hồ Kẻ Gỗ | tên khác=Ke Go Reservoir
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Cẩm Duệ | vĩ độ=18.1833 | kinh độ=105.9000 | chỉ đường=Cách Phường Thành Sen 20 km về phía Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí (thuê thuyền máy dạo hồ tính riêng)
| nội dung=Hồ chứa nước nhân tạo lớn nhất tỉnh với dung tích hơn 345 triệu m³, xây dựng trên thượng nguồn sông Rào Cái. Lòng hồ bao bọc bởi thảm rừng nguyên sinh thuộc Khu Bảo tồn Thiên nhiên Kẻ Gỗ, giữa hồ có đảo đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn tiếp cận bằng cầu treo bọc thép uốn cong.
}}

* {{xem
| tên=Khu Nghỉ dưỡng Biển Xuân Thành | tên khác=Xuan Thanh Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6333 | kinh độ=105.8167 | chỉ đường=Dọc đường ven biển quốc gia
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi biển thoai thoải dài hơn 5 km với thảm phi lao chắn gió xanh mướt. Điểm nhấn tự nhiên là dòng sông Mỹ Dương nước ngọt chảy uốn lượn song song với bờ biển ngăn cách bởi dải cồn cát trắng.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Ngang &amp; Di tích Hoành Sơn Quan | tên khác=Deo Ngang Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Hoành Sơn | vĩ độ=17.9550 | kinh độ=106.4680 | chỉ đường=Ranh giới tự nhiên giữa Hà Tĩnh và Quảng Bình
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Đèo hiểm trở vắt qua dãy Hoành Sơn nhô ra biển Đông, nơi gợi cảm hứng cho bài thơ nổi tiếng ''Qua Đèo Ngang'' của Bà Huyện Thanh Quan. Trên đỉnh đèo ở độ cao 250 m còn cổng đá cổ Hoành Sơn Quan xây dựng bằng gạch nung từ năm 1833 dưới triều vua Minh Mạng để kiểm soát việc qua lại.
}}

== Hoạt động ==
* '''Trải nghiệm du thuyền ngắm lòng Hồ Kẻ Gỗ:''' Ngồi thuyền máy lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng tại Xã Cẩm Duệ, viếng đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn giữa lòng hồ và quan sát hệ sinh thái rừng rậm nhiệt đới.
* '''Đi cáp treo ngắm dãy núi Hồng Lĩnh:''' Lên tuyến cáp treo vượt qua rừng thông ngắm 99 đỉnh núi Hồng Lĩnh trập trùng và bao quát toàn cảnh thung lũng sông Lam tại Xã Can Lộc.
* '''Tắm biển và thưởng thức hải sản tại Xã Thiên Cầm:''' Thử sức các hoạt động mô tô nước, chèo thuyền sup trên biển hoặc đón thuyền nan của ngư dân đánh bắt cá mực tươi cập bờ vào sáng sớm.
* '''Tắm khoáng nóng Sơn Kim:''' Ngâm mình thư giãn trong nguồn nước khoáng nóng tự nhiên chảy ra từ lòng đất ở nhiệt độ 65&amp;nbsp;°C tại Xã Sơn Kim 1.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Hà Tĩnh mang đậm dấu ấn đặc trưng của miền duyên hải nắng gió và sản vật đồi rừng ven dãy Trường Sơn.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Kẹo cu đơ Hà Tĩnh:''' Bánh kẹo truyền thống chế biến từ mật mía nấu dẻo quánh cùng lạc nhân rang giòn bùi, gừng tươi giã cay nồng kẹp giữa hai miếng bánh đa nướng giòn rụm tại Phường Thành Sen và Xã Can Lộc.
* '''Bưởi Phúc Trạch:''' Giống bưởi danh tiếng quả tròn đều, tép bưởi mọng nước màu phớt hồng, róc vỏ, vị ngọt thanh mát không he đắng thu hoạch chính vụ vào tháng 8 - 9 tại Xã Phúc Trạch và Xã Hương Đô.
* '''Cam bù Hương Sơn:''' Cam ruột vàng đậm, vỏ dày mọng tinh dầu, múi mọng nước vị chua ngọt đậm đà chín rộ vào dịp Tết Nguyên Đán tại Xã Hương Sơn và Xã Sơn Hồng.
* '''Mực một nắng &amp; Mực nhảy Vũng Áng:''' Mực ống câu đêm sống nguyên con nhảy tanh tách chế biến hấp bia hoặc nướng than hoa tại Phường Vũng Áng và Phường Hoành Sơn.
* '''Nước mắm Cẩm Nhượng:''' Nước mắm cốt cá cơm ủ phơi nắng thủ công ròng rã trên 12 tháng, màu cánh gián sóng sánh đậm đà vị mặn ngọt tự nhiên tại Xã Thiên Cầm.
* '''Trầm hương Hương Khê:''' Nụ trầm, vòng tay trầm hương chế tác từ gỗ dó bầu tích trầm tự nhiên tại vùng đất Xã Phúc Trạch.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Hà Tĩnh (Phường Thành Sen):''' Khu chợ thương mại trung tâm lớn nhất tỉnh, nơi đầu mối bày bán đầy đủ kẹo cu đơ, hạt tiêu, hải sản khô và đồ gia dụng.
* '''Chợ cá Cồn Gò (Xã Thiên Cầm):''' Bến cảng đầu mối tập trung các mẻ cá ngừ, cá thu, tôm bạc, ghẹ tươi sống do ngư dân đưa vào bờ lúc hừng đông.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương nổi bật với phong vị mộc mạc, đậm đà, vị cay nồng của ớt tiêu và vị thanh bùi của các sản vật đồng quê sông suối.

Các món ăn phổ biến:
* '''Bánh bèo Hà Tĩnh:''' Bánh làm từ bột lọc dẻo dai trong suốt, nhân tôm đồng tươi hoặc thịt nạc xào mộc nhĩ, ăn kèm nước dùng ninh từ xương ống heo chan ngập tô, thêm hành phi và rau thơm thái mỏng.
* '''Mực nhảy Vũng Áng nướng than:''' Mực tươi sống vớt ngay từ lồng bè dưới biển nướng trực tiếp trên bếp than hồng rực lửa, chấm mù tạt hoặc nước mắm gừng ớt cay xé lưỡi.
* '''Gỏi cá đục Xuân Nghiêm:''' Thịt cá đục tươi sống lọc bỏ xương thái mỏng bóp nước chanh tái chín, trộn thính gạo rang vàng cuộn bánh tráng rau thơm, chấm nước lèo đặc chế từ gan cá và lạc rang bùi ngậy tại Xã Cổ Đạm và Xã Đan Hải.
* '''Hến xào sông La ăn kèm bánh đa:''' Hến sông tươi nhỏ thịt ngọt đậm xào cùng hành tăm thơm phức, ớt bột và rau răm cay nồng, dùng miếng bánh đa nướng giòn xúc ăn liền tại Xã Đức Thọ.
* '''Cháo canh Hà Tĩnh:''' Sợi bánh canh nặn thủ công từ bột mì dẻo sợi; nước súp ninh xương ngọt trong ăn cùng giò lụa, thịt nạc xé sợi, tôm tươi và lá kinh giới thơm mát.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Cu đơ Cầu Phủ | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Hà Huy Tập, Phường Hà Huy Tập | vĩ độ=18.3280 | kinh độ=105.9050 | chỉ đường=Gần khu vực chân cầu Phủ
| điện thoại=+84 239 3855 678 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 22:00 | giá=50.000 - 120.000 VNĐ/hộp
| nội dung=Quán đặc sản gia truyền lâu năm chuyên sản xuất và đóng hộp kẹo cu đơ nướng quạt than củi đúng vị truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Bè Mực nhảy Vũng Áng Bà Hào | trang web= | email=
| địa chỉ=Cảng cá Vũng Áng, Phường Vũng Áng | vĩ độ=18.0650 | kinh độ=106.3980 | chỉ đường=Khu bè nổi ven biển
| điện thoại=+84 983 234 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 23:00 | giá=250.000 - 500.000 VNĐ/kg (tùy thời giá hải sản)
| nội dung=Bè nổi ẩm thực phục vụ thực khách vớt mực sống trực tiếp từ lồng nuôi dưới biển để hấp bia hoặc nướng than tại chỗ.
}}

== Đồ uống ==
* '''Nước chè xanh gừng om:''' Chè lá tươi om trong ấm đất nung giữ nhiệt, đập dập lát gừng thơm uống giải nhiệt mùa hè và làm ấm cơ thể mùa đông.
* '''Rượu nếp Can Lộc:''' Rượu chưng cất từ gạo nếp cái hoa vàng ủ men thuốc bắc cổ truyền tại Xã Can Lộc, hương rượu đượm nồng êm say.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú phân bố tập trung tại hai khu vực chính: các khách sạn cao tầng hiện đại tại Phường Thành Sen và chuỗi resort nghỉ mát ven biển tại Xã Thiên Cầm, Xã Tiên Điền.

=== Khách sạn cao cấp &amp; Resort biển ===
* {{ngủ
| tên=Melia Vinpearl Hà Tĩnh | trang web=https://melia.com | email=
| địa chỉ=Ngã tư Hàm Nghi - Hà Huy Tập, Phường Thành Sen | vĩ độ=18.3420 | kinh độ=105.9020 | chỉ đường=Tòa tháp cao nhất trung tâm
| điện thoại=+84 239 3698 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 37 tầng với 311 phòng nghỉ hiện đại, hồ bơi bốn mùa trong nhà, quầy bar tầng thượng ngắm toàn cảnh thành phố và dịch vụ spa đẳng cấp.
}}

* {{ngủ
| tên=Hoa Tien Paradise Resort Xuân Thành | trang web= | email=
| địa chỉ=Bãi biển Xuân Thành, Xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6350 | kinh độ=105.8210 | chỉ đường=Sát bờ biển
| điện thoại=+84 239 3828 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.500.000 - 4.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Quần thể nghỉ dưỡng ven biển gồm hệ thống biệt thự biển cao cấp, sân golf tiêu chuẩn 18 hố ven đại dương và trường đua chó giải trí.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Sông La Thiên Cầm | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Du lịch Thiên Cầm, Xã Thiên Cầm | vĩ độ=18.2850 | kinh độ=106.0180 | chỉ đường=Mặt tiền bãi tắm
| điện thoại=+84 239 3862 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=650.000 - 1.600.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 3 sao hướng trực diện bãi biển Thiên Cầm, khuôn viên râm mát nhiều cây xanh và nhà hàng phục vụ hải sản tươi sống.
}}

=== Khách sạn tầm trung ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn BMC Hà Tĩnh | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 06 Phan Đình Phùng, Phường Thành Sen | vĩ độ=18.3410 | kinh độ=105.9060 | chỉ đường=Ngay vòng xoay trung tâm
| điện thoại=+84 239 3855 777 | điện thoại miễn cước=
| giá=500.000 - 1.100.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 3 sao vị trí giao thông thuận tiện, phòng ốc sạch sẽ đầy đủ tiện nghi điều hòa, wifi cáp quang và bãi đỗ xe rộng rãi.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Nắng nóng gay gắt &amp; Gió Lào ===
* Vào các tháng hè (tháng 5 đến tháng 8), hiện tượng gió phơn Tây Nam gây thời tiết nắng nóng gay gắt và khô hanh. Du khách khi tham quan ngoài trời tại Xã Can Lộc (chùa Hương Tích) hoặc Xã Đồng Lộc cần trang bị mũ rộng vành, kính râm, kem chống nắng và chuẩn bị đủ nước uống để phòng chống sốc nhiệt.

=== An toàn tắm biển &amp; Mùa mưa bão ===
* Chấp hành nghiêm các quy định an toàn cứu hộ tại bãi biển Thiên Cầm, Xuân Thành: Không bơi ra xa khỏi phao an toàn và không tắm biển khi có cảnh báo biển động.
* Mùa mưa bão từ tháng 9 đến tháng 11 có thể xảy ra sạt lở đất đá trên đèo Ngang (Phường Hoành Sơn) hoặc ngập lụt vùng ven sông Ngàn Sâu; cần theo dõi chặt chẽ dự báo thời tiết trước khi di chuyển qua các tuyến đường đèo dốc.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Nghệ An]]: Vượt [[Cầu Bến Thủy]] hoặc cầu Cửa Hội qua sông Lam sang phía Bắc để thăm quê hương Bác Hồ tại [[Xã Kim Liên]], bãi biển [[Phường Cửa Lò]] và Vườn quốc gia [[Pù Mát]].
* [[Quảng Trị]]: Vượt đèo Ngang hoặc hầm đường bộ Đèo Ngang xuôi về phía Nam để đến với Vườn quốc gia [[Phong Nha - Kẻ Bàng]], hang Sơn Đoòng và bãi biển Nhật Lệ.
* [[Lào]]: Làm thủ tục xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo]] (Xã Sơn Kim 1) theo Quốc lộ 8A để sang thị trấn Laksao thuộc tỉnh Borikhamxay.

{{geo|18.3333|105.9000}}
{{IsPartOf|Bắc Trung Bộ}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Hà Tĩnh}}</text>
      <sha1>7ptbybqes060wh24htvlwe0gvm32fap</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hưng Yên</title>
    <ns>0</ns>
    <id>528</id>
    <revision>
      <id>122236</id>
      <parentid>121937</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T06:33:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29380" sha1="s00xxdhf1iveculxunfrddmgpgv5dk3" xml:space="preserve">{{pagebanner|Khu_trung_tâm_thương_mại_và_nhà_phố_Như_Quỳnh.jpg|caption=Hưng Yên có địa hình hoàn toàn là đồng bằng, không có đồi núi}}

{{quickbarprovince
| image=Chua_Keo_7.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Chùa Keo, Hưng Yên
| location=Hung Yen in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=2.518,4 km²
| population=3.210.000 người (ước tính)
| population density=1.274,6 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (99,8%), các dân tộc khác
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đồng bằng sông Hồng]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Phố Hiến và Phường Thái Bình
| years active=1831 - Thành lập tỉnh Hưng Yên thời vua Minh Mạng / Không gian hợp nhất châu thổ Nam sông Hồng
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 104 đơn vị cơ sở gồm 11 phường và 93 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (221 / 227)
| website=[https://hungyen.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Hưng Yên]
}}

'''Hưng Yên''' là một tỉnh nằm ở trung tâm [[Đồng bằng sông Hồng]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh tích hợp toàn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Hưng Yên và Thái Bình. Tỉnh trải dài từ dải đất tiếp giáp cửa ngõ thủ đô [[Hà Nội]] ở phía Tây Bắc, dọc theo phù sa tả ngạn [[Sông Hồng]], bao bọc bởi [[Sông Luộc]], sông Hóa, sông Trà Lý và mở rộng ra biển Đông ở phía Đông với hơn 54 km đường bờ biển tại Xã Thái Thụy, Xã Tiền Hải. Hưng Yên tiếp giáp với [[Hà Nội]], [[Bắc Ninh]], [[Hải Dương]], [[Hà Nam]], [[Nam Định]] và vịnh Bắc Bộ. Tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp từ cấp tỉnh xuống 104 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 11 phường và 93 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Chua_Keo_2.jpg|nhỏ|Chùa Keo nhìn từ bên ngoài]]

Lịch sử vùng đất Hưng Yên mới là sự kết tinh giữa hai trung tâm kinh tế - văn hóa lâu đời của châu thổ sông Hồng. Vào thế kỷ 16 - 17, thương cảng [[Phố Hiến]] (nay thuộc Phường Phố Hiến, Phường Hồng Châu) từng là đô thị mậu dịch quốc tế sầm uất bậc nhất Đàng Ngoài, được dân gian ca tụng qua câu ca &quot;Thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phố Hiến&quot;. Ở phía Nam sông Luộc, vùng đất Long Hưng (nay thuộc Xã Long Hưng) là nơi phát tích, dựng nghiệp của vương triều Nhà Trần, lưu giữ quần thể lăng mộ các vị hoàng đế khai sáng triều đại. Về tôn giáo và nghệ thuật cổ truyền, nơi đây là cái nôi của nghệ thuật múa rối nước làng Nguyễn (Xã Đông Hưng), nghệ thuật Hát chèo, cùng quần thể cổ tự gỗ bậc thầy [[Chùa Keo]] (Xã Vũ Tiên).

Về địa hình, toàn bộ diện tích tỉnh là đồng bằng châu thổ phẳng lì do phù sa sông Hồng, sông Trà Lý và sông Luộc bồi đắp qua hàng ngàn năm, độ cao trung bình từ 1 - 3 m so với mực nước biển, không có núi đồi:
* '''Vùng đồng bằng nội đồng ven sông (phía Tây và Tây Bắc):''' Chạy dài từ Xã Mễ Sở, Xã Văn Giang xuống Phường Phố Hiến, chuyên canh các giống cây ăn quả đặc sản (nhãn lồng, cam đường, chuối tiêu hồng), hoa cây cảnh (Phụng Công) và phát triển các khu đô thị sinh thái hiện đại như Ecopark, Vinhomes Ocean Park 2 - 3 (Xã Nghĩa Trụ).
* '''Vùng đồng bằng duyên hải cửa sông ven biển (phía Đông và Đông Nam):''' Nằm kẹp giữa các cửa sông Ba Lạt, Trà Lý và Diêm Điền, phát triển nghề nuôi trồng thủy hải sản nước lợ, làm muối phơi cát thủ công, các cánh rừng ngập mặn Cồn Đen (Xã Thái Thụy), Cồn Vành (Xã Tiền Hải) và vùng khai thác khí mỏ tự nhiên Tiền Hải.

=== Khí hậu ===
Hưng Yên mang đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa Bắc Bộ, phân hóa 4 mùa rõ rệt, độ ẩm không khí quanh năm cao trên 85%.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Thời tiết ấm dần lên sau mùa đông, thường xuyên xuất hiện mưa phùn ẩm ướt kéo dài. Đây là mùa diễn ra nhiều lễ hội cổ truyền lớn như Lễ hội đền Trần (Xã Long Hưng), Lễ hội đền Tiên La (Xã Tiên La), Lễ hội Phố Hiến (Phường Phố Hiến), Lễ hội Chử Đồng Tử - Tiên Dung (Xã Mễ Sở và Xã Dạ Trạch).
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Nhiệt độ cao, oi bức, lượng mưa dồi dào, thường xuyên có mưa rào và dông. Tháng 7 và tháng 8 là mùa thu hoạch rộ quả nhãn lồng Hưng Yên.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 10): Thời tiết mát mẻ, khô ráo, nắng hanh dịu nhẹ, là thời điểm thuận tiện nhất cho việc tham quan các công trình kiến trúc đình, chùa, lăng mộ cổ.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Chịu tác động trực tiếp của gió mùa Đông Bắc, thời tiết khô lạnh, nhiệt độ trung bình từ 15 - 18&amp;nbsp;°C, có những đợt rét đậm rét hại xuống dưới 10&amp;nbsp;°C.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Hưng Yên
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 21 (70) || 23 (73) || 27 (81) || 31 (88) || 33 (91) || 33 (91) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''27 (81)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 15 (59) || 18 (64) || 22 (72) || 24 (75) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 24 (75) || 22 (72) || 19 (66) || 15 (59) || '''21 (70)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 28 (1.1) || 48 (1.9) || 92 (3.6) || 195 (7.7) || 250 (9.8) || 280 (11.0) || 330 (13.0) || 260 (10.2) || 160 (6.3) || 45 (1.8) || 20 (0.8) || '''1.733 (68.2)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Duong_vanh_dai_3,5_qua_dia_ban_tinh_Hung_Yen.jpg|nhỏ|Đường vành đai 3,5 đoạn qua địa phận tỉnh Hưng Yên]]

Hưng Yên nằm ở vị trí cửa ngõ giao thương giữa Hà Nội với vùng duyên hải Bắc Bộ qua hệ thống đường cao tốc, quốc lộ và hành lang thủy nội địa.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng (Cao tốc CT04):''' Xuất phát từ Hà Nội chạy cắt ngang qua Xã Văn Giang, Xã Nghĩa Trụ, Xã Yên Mỹ và Xã Ân Thi, thời gian lái xe từ trung tâm Hà Nội về các phân khu đô thị phía Bắc chỉ khoảng 25 - 35 phút.
* '''Trục Quốc lộ 5 &amp; Quốc lộ 5 kéo dài:''' Tuyến vận tải công nghiệp huyết mạch nối Hà Nội qua Xã Như Quỳnh, Phường Mỹ Hào sang Hải Dương, Hải Phòng.
* '''Trục Quốc lộ 39A &amp; Quốc lộ 10:'''
  * Tuyến Quốc lộ 39A nối từ nút giao Phố Nối chạy thẳng về Phường Phố Hiến, vượt cầu Triều Dương qua Xã Hưng Hà, Xã Đông Hưng đến Phường Thái Bình.
  * Tuyến Quốc lộ 10 chạy xuyên qua Xã Quỳnh Phụ, Xã Đông Hưng, Phường Thái Bình, Xã Vũ Thư kết nối trục duyên hải từ Hải Phòng sang Nam Định.
* '''Tuyến Cao tốc ven biển Ninh Bình - Hải Phòng:''' Chạy qua địa phận Xã Tiền Hải và Xã Thái Thụy, kết nối trực tiếp các khu kinh tế biển.
* '''Xe buýt liên tỉnh từ Hà Nội:'''
  * Tuyến buýt số 205: Bến xe Gia Lâm - Phường Phố Hiến.
  * Tuyến buýt số 208: Bến xe Giáp Bát - Xã Khoái Châu.
  * Tuyến xe điện VinBus: Đưa đón thường trực từ trung tâm Hà Nội đến các khu đô thị Ecopark và Ocean Park (Xã Nghĩa Trụ, Xã Văn Giang).
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Xuất bến hàng ngày từ Bến xe Giáp Bát, Nước Ngầm, Mỹ Đình (Hà Nội). Điểm trả khách tại Bến xe Hưng Yên (Phường Phố Hiến) và Bến xe Thái Bình (Phường Thái Bình). Giá vé từ 60.000 - 100.000 VNĐ/vé; xe limousine đưa đón tận nơi giá từ 130.000 - 160.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường thủy ===
Mạng lưới sông Hồng, sông Luộc, sông Trà Lý và sông Hóa cho phép tàu thuyền tải trọng lớn di chuyển thuận tiện từ cảng biển Hải Phòng, Quảng Ninh sâu vào nội địa qua các cụm cảng hàng hóa ven sông.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cầu_Đình_Dù_trên_Quốc_Lộ_5.jpg|nhỏ|QL.5 huyết mạch kết nối Hà Nội - Hải Phòng đi qua địa bàn tỉnh Hưng Yên]]

* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Mạng lưới xe buýt công cộng kết nối giữa các phường trung tâm và các xã làng nghề:
  * Tuyến Phường Phố Hiến - Xã Tiên Lữ - Xã Phù Cừ.
  * Tuyến Phường Thái Bình - Xã Tiền Hải - Khu du lịch Đồng Châu.
  * Tuyến Phường Thái Bình - Xã Diêm Điền (Xã Thái Thụy).
* '''Cầu &amp; Tuyến vượt sông lớn:'''
  * *Cầu Yên Lệnh &amp; Cầu Hưng Hà:* Vượt sông Hồng kết nối sang tỉnh Hà Nam.
  * *Cầu Triều Dương &amp; Cầu La Tiến:* Vượt sông Luộc nối liền khu vực Phố Hiến với Hưng Hà, Quỳnh Phụ.
  * *Cầu Tân Đệ:* Vượt sông Hồng trên Quốc lộ 10 kết nối sang tỉnh Nam Định.
* '''Thuê xe máy:''' Phương tiện thuận lợi để đi dọc các triền đê sông Hồng, khám phá các đền chùa cổ kính và vườn cây ăn trái. Điểm thuê xe tập trung quanh bến xe Phường Phố Hiến và Phường Thái Bình với chi phí từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Hưng Yên: ☎ +84 221 3525 252
  * Taxi Mai Linh Thái Bình: ☎ +84 227 3628 628
  * Taxi Hoàng Hà: ☎ +84 227 3842 842
  * Xanh SM / Grab: Hoạt động phổ biến tại Phường Phố Hiến, Phường Thái Bình và các khu đô thị Xã Văn Giang, Xã Nghĩa Trụ.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Đồng_Châu,_Đông_Minh,_Tiền_Hải,_Thái_Bình,_Vietnam_-_panoramio.jpg|nhỏ|Biển Đồng Châu, Tiền Hải]]

=== Quần thể Di tích Lịch sử &amp; Công trình Tôn giáo Cổ kính ===
* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Chùa Keo | tên khác=Thần Quang Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Vũ Tiên | vĩ độ=20.3603 | kinh độ=106.3014 | chỉ đường=Cách Phường Thái Bình khoảng 15 km về phía Tây Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Công trình kiến trúc gỗ cổ bậc thầy bằng gỗ lim hoàn thành năm 1632, thờ Thiền sư Dương Không Lộ. Quần thể gồm 17 công trình với 128 gian liên hoàn; nổi bật nhất là tòa Gác chuông ba tầng mái cao 11 m dựng bằng hệ thống mộng gỗ phức tạp không dùng đinh sắt, treo ba quả chuông đồng đúc thời Hậu Lê.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Lăng mộ và Đền thờ các vua Trần | tên khác=Đền Trần Thái Bình
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thôn Tam Đường, Xã Long Hưng | vĩ độ=20.5900 | kinh độ=106.2167 | chỉ đường=Ven bờ sông Luộc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nơi phát tích, dựng nghiệp và đặt lăng mộ của các vị hoàng đế khởi nghiệp triều Trần (Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông) cùng hoàng hậu và tôn thất họ Trần. Quần thể di tích rộng hơn 5 ha gồm đền Vua, đền Thánh, ba gò mộ cổ khổng lồ (phần Đa Bộc, Chiêu Lăng, Dụ Lăng) và nhà trưng bày khảo cổ học.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Phố Hiến | tên khác=Quần thể Phố Hiến cổ
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Phố Hiến và Phường Hồng Châu | vĩ độ=20.6489 | kinh độ=106.0528 | chỉ đường=Trung tâm đô thị ven đê sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể gồm 16 di tích lịch sử kiến trúc tiêu biểu gắn liền với thương cảng quốc tế thế kỷ 16 - 17. Các điểm tham quan chính gồm Chùa Chuông (được ví là &quot;Phố Hiến đệ nhất danh lam&quot; với hàng tượng La Hán bằng đất nung), Đền Mẫu soi bóng bên hồ Bán Nguyệt, Văn Miếu Xích Đằng lưu giữ 9 tấm bia tiến sĩ và Đông Đô Quảng Hội - dấu ấn giao thương của thương nhân Hoa kiều.
}}

* {{xem
| tên=Đền Đa Hòa &amp; Đền Dạ Trạch | tên khác=Cụm di tích Chử Đồng Tử - Tiên Dung
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Mễ Sở và Xã Dạ Trạch | vĩ độ=20.8833 | kinh độ=105.9167 | chỉ đường=Bên bờ đê sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Cụm di tích thờ Chử Đồng Tử (một trong Tứ bất tử của tín ngưỡng dân gian Việt Nam) cùng nhị vị phu nhân Tiên Dung công chúa và Hồng Vân công chúa. Đền Đa Hòa do tiến sĩ Chu Mạnh Trinh thiết kế cuối thế kỷ 19 với nghệ thuật chạm khắc gỗ hình rồng, phượng tinh xảo; đền Dạ Trạch nằm trên bãi Mạn Trù xưa nơi gắn liền với truyền thuyết đầm Dạ Trạch đánh tan giặc Lương của Triệu Việt Vương.
}}

* {{xem
| tên=Đền Tiên La | tên khác=Tiên La Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tiên La | vĩ độ=20.6150 | kinh độ=106.2650 | chỉ đường=Nằm trên trục đường liên xã
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ thờ Nữ tướng Vũ Thị Thục (Bát Nạn Tướng Quân), vị nữ tướng tài ba trong cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng. Đền có kiến trúc độc đáo với hệ thống cột, xà, vì kèo hoàn toàn bằng đá xanh chạm trổ công phu và hệ thống tòa tiền tế, hậu cung trang nghiêm.
}}

* {{xem
| tên=Khu Lưu niệm Danh nhân Bác học Lê Quý Đôn | tên khác=Lê Quý Đôn Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Làng Diên Hà, Xã Lê Quý Đôn | vĩ độ=20.5750 | kinh độ=106.2480 | chỉ đường=Cách trung tâm xã khoảng 2 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nơi tôn vinh nhà bác học lớn của Việt Nam thế kỷ 18. Khu tưởng niệm trưng bày các bản khắc sách, tài liệu nghiên cứu bách khoa thư về lịch sử, địa lý, triết học và văn học do ông biên soạn.
}}

[[Tập tin:Den_Da_Hoa_(Den_Chu_Dong_Tu_-_Tien_Dung).jpg|nhỏ|Đền Đa Hòa (Đền Chử Đồng Tử - Tiên Dung)]]

=== Thắng cảnh Sinh thái Ven biển &amp; Làng nghề Đồng bằng ===
* {{xem
| tên=Khu Du lịch Sinh thái Biển Cồn Đen | tên khác=Con Den Eco Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Thái Thụy | vĩ độ=20.5333 | kinh độ=106.6000 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Thái Bình 38 km về phía Đông
| điện thoại=+84 227 3858 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé vào cổng: 60.000 VNĐ/người
| nội dung=Cồn cát bồi tự nhiên nằm trong Khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng. Nơi đây sở hữu thảm rừng ngập mặn nguyên sinh rộng hàng trăm hecta với cầu tre đi bộ xuyên rừng dài nhất Việt Nam (cầu Ước Mơ dài gần 1 km), bãi biển cát nâu phù sa và các đầm nuôi ngao tự nhiên.
}}

* {{xem
| tên=Khu Du lịch Biển Cồn Vành | tên khác=Con Vanh Ecotourism Area
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Nam Cường | vĩ độ=20.2833 | kinh độ=106.5833 | chỉ đường=Sát cửa sông Ba Lạt
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào khu vực chung
| nội dung=Bãi bồi ven biển cửa sông Ba Lạt bao bọc bởi dải rừng thông, phi lao chắn cát xanh ngắt. Bãi biển thoai thoải, lộng gió, là điểm cắm trại dã ngoại và thưởng thức hải sản tươi sống của du khách vào dịp cuối tuần.
}}

* {{xem
| tên=Làng nghề Thủ công Đan đó Thủ Sỹ | tên khác=Thu Sy Fish Trap Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tân Hưng | vĩ độ=20.7120 | kinh độ=106.1050 | chỉ đường=Cách Phường Phố Hiến khoảng 12 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Làng nghề đan các dụng cụ đánh bắt cá đồng bằng tre nứa (đó, đó nang, rọ) có tuổi đời hơn 200 năm. Sân đình và sân gạch các gia đình quanh năm rực rỡ những búi đó đan xong phơi nắng xòe tròn như những đóa hoa khổng lồ.
}}

* {{xem
| tên=Làng Hoa kiểng Phụng Công &amp; Xuân Quan | tên khác=Phung Cong Flower Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Phụng Công | vĩ độ=20.9650 | kinh độ=105.9320 | chỉ đường=Giáp ranh khu đô thị Ecopark
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng sản xuất hoa chậu, cây cảnh mini, hoa treo ban công và cây thế bon sai lớn nhất phía Bắc, cung cấp cây xanh cảnh quan cho thủ đô Hà Nội và các đô thị phụ cận.
}}
[[Tập tin:The_grand_voyage_vinhomes_ocean_park_3.jpg|nhỏ|Vinhomes Ocean Park 3]]
== Hoạt động ==
* '''Xem biểu diễn Múa rối nước Làng Nguyễn:''' Thưởng thức nghệ thuật điều khiển con rối bằng sào và dây ngầm dưới nước của các nghệ nhân dân gian tại thủy đình cổ kính thuộc Xã Đông Hưng.
* '''Đi cầu tre xuyên rừng ngập mặn Cồn Đen:''' Trải nghiệm tản bộ trên cây cầu tre dài uốn lượn dưới bóng mát của rạn cây bần, sú vẹt, quan sát các loài chim nước di cư và cá thòi lòi nhảy trên bãi bồi bùn tại Xã Thái Thụy.
* '''Trải nghiệm du thuyền ngắm hoàng hôn Hồ Bán Nguyệt:''' Dạo quanh đường rợp bóng cây cổ thụ ven hồ Bán Nguyệt, thăm các đền đài cổ kính tại Phường Phố Hiến.
* '''Tham quan cánh đồng nuôi ngao Đồng Châu:''' Đi xuồng máy ngắm nhìn hàng ngàn chòi canh ngao bằng tre cắm cọc san sát trên mặt biển mênh mông lúc bình minh tại Xã Đồng Châu.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Hưng Yên mới nức tiếng khắp đồng bằng sông Hồng với các đặc sản quả ngọt tiến vua, bánh kẹo dân dã và hải sản phơi cát.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Nhãn lồng Hưng Yên:''' Nhãn cùi dày, ráo nước, giòn ngọt lịm, vỏ mỏng hạt nhỏ; thu hoạch chính vụ vào tháng 7 - 8 tại Phường Hồng Châu, Xã Khoái Châu và Xã Tiên Lữ.
* '''Long nhãn sấy khô &amp; Hạt sen khô:''' Cùi nhãn lồng tách vỏ sấy than củi vàng ươm dẻo thơm, kết hợp cùng hạt sen bắc ninh chè bổ dưỡng.
* '''Bánh cáy Làng Nguyễn:''' Bánh chế biến thủ công từ gạo nếp cái hoa vàng, mỡ lợn ướp đường, lạc, vừng, gừng tươi và mứt cà rốt, đóng khuôn vuông vức ăn bùi dẻo cay ấm tại Xã Đông Hưng.
* '''Bánh dày làng Gàu:''' Vỏ bánh nặn từ gạo nếp giã mịn dẻo quánh; nhân đỗ xanh ngọt ngào hoặc nhân thịt lợn tiêu cay, gói lá chuối xanh tại Xã Như Quỳnh.
* '''Tương Bần:''' Tương ủ từ đậu tương rang vàng xay mịn, xôi nếp mốc men và nước mưa thanh khiết trong chum sành phơi nắng tại Phường Mỹ Hào.
* '''Gà Đông Tảo (Gà tiến vua):''' Giống gà quý đôi chân to xù xì màu đỏ gạch, vảy thịt dày, thịt thơm ngọt không dai chăn thả tự nhiên tại Xã Hoàn Long.
* '''Nước mắm Diêm Điền:''' Nước mắm cốt cá cơm, cá nhâm ủ chượp truyền thống đánh đảo phơi nắng ròng rã trên 12 tháng, màu cánh gián thơm đậm tại Xã Thái Thụy.

=== Chợ truyền thống ===
* '''Chợ Phố Hiến (Phường Phố Hiến):''' Trung tâm mua sắm đầu mối các mặt hàng nhãn lồng, hạt sen, mật ong hoa nhãn và nông sản phù sa.
* '''Chợ Bo (Phường Thái Bình):''' Chợ bách hóa trung tâm sầm uất lâu đời, nơi cung cấp đầy đủ các loại bánh cáy, hải sản khô Diêm Điền và hàng tiêu dùng.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương dung dị, phản ánh nét tinh tế của văn hóa nông nghiệp lúa nước đồng bằng sông Hồng với nguồn cá sông, lươn đồng và hải sản bãi bồi.

Các món ăn phổ biến:
* '''Bún thang lươn Phố Hiến:''' Nước dùng ninh từ xương ống heo, cua đồng và sá sùng trong veo ngọt lịm; tô bún bày biện công phu gồm lươn đồng xào săn đậm đà giòn bì, giò lụa thái chỉ, trứng rán mỏng tang xắt sợi, thịt ba chỉ áp chảo và rau răm thái nhỏ.
* '''Canh cá rô Quỳnh Côi:''' Nước dùng nấu từ xương cá rô đồng ngọt thanh đậm đà; thịt cá rô lọc xương tẩm ướp rán vàng thơm giòn, ăn kèm bánh đa sợi mỏng dẻo dai (bánh đa Quỳnh Côi) và rau cải ngọt hoặc rau rút thanh mát tại Xã Quỳnh Phụ.
* '''Gỏi nhệch Diêm Điền:''' Cá nhệch tươi sống bắt ở cửa sông bãi bùn làm sạch nhớt, lột da rút xương thái mỏng bóp thính gạo rang vàng; cuốn lá sung, lá mơ chấm nước chẻo nấu từ mỡ cá, mẻ ớt sánh đỏ tại Xã Thái Thụy.
* '''Chả gà Tiểu Quan:''' Thịt gà nạc lọc từ ức gà tươi giã nhuyễn thủ công bằng cối đá cùng mỡ phần, vỏ quýt khô và hạt tiêu, dàn mỏng trên vỉ tre nướng than hoa vàng ruộm tại Xã Khoái Châu.
* '''Nộm sứa Thái Thụy:''' Sứa biển tươi giòn sần sật ngâm nước lá thơm, trộn cùng xoài xanh, lạc rang, rau húng, bò khô và nước mắm dấm ớt chua ngọt giải nhiệt ngày hè.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Bún thang lươn Bà Năm | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Bãi Sậy, Phường Phố Hiến | vĩ độ=20.6510 | kinh độ=106.0540 | chỉ đường=Gần hồ Bán Nguyệt
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 | giá=35.000 - 55.000 VNĐ/bát
| nội dung=Quán ăn gia truyền nổi tiếng chuyên bún thang lươn nước ngọt xương đậm vị ăn kèm lươn xào nghệ vàng giòn.
}}

* {{xem
| tên=Quán Canh cá rô Phúc Tửu | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Đô thị Trần Hưng Đạo, Phường Trần Hưng Đạo | vĩ độ=20.4480 | kinh độ=106.3350 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 227 3838 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 20:30 | giá=35.000 - 50.000 VNĐ/bát
| nội dung=Phục vụ món canh cá rô đồng Quỳnh Côi đúng điệu với cá rô chiên giòn, cá rim đậm đà và nước súp thanh ngọt tự nhiên.
}}

== Đồ uống ==
* '''Trà sen nhãn lồng:''' Thức uống tao nhã kết hợp giữa hạt sen bùi bở lồng bên trong cùi nhãn tươi ngọt lịm hầm cùng nước đường phèn hoa bưởi thanh mát.
* '''Rượu Lạc Đạo:''' Rượu nếp cái hoa vàng chưng cất thủ công bằng men thuốc bắc cổ truyền tại Xã Lạc Đạo, nồng độ cồn từ 45 - 50 độ, êm dịu không đau đầu.

== Nghỉ ngơi ==
Cơ sở lưu trú tập trung quy mô lớn tại các trục đô thị trung tâm và các khu đô thị sinh thái cao cấp: cụm Phường Phố Hiến, Phường Thái Bình và các phân khu nghỉ dưỡng sinh thái Xã Văn Giang, Xã Nghĩa Trụ.

=== Khách sạn cao cấp &amp; Thương mại ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Petro Thái Bình | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 458 Lý Bôn, Phường Trần Hưng Đạo | vĩ độ=20.4450 | kinh độ=106.3380 | chỉ đường=Khu vực ngã tư trung tâm
| điện thoại=+84 227 3658 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=950.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao với 18 tầng quy mô hơn 180 phòng ngủ sang trọng, hồ bơi bốn mùa trong nhà, phòng gym, dịch vụ spa thư giãn và trung tâm tổ chức hội nghị lớn.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Selegend Thái Bình | trang web=https://selegendhotel.com.vn | email=
| địa chỉ=Số 36 Quang Trung, Phường Trần Hưng Đạo | vĩ độ=20.4490 | kinh độ=106.3410 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 227 6578 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.000.000 - 2.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao hiện đại với hồ bơi vô cực ngoài trời trên tầng cao nhìn ra trung tâm đô thị, phòng ốc tiêu chuẩn quốc tế và quầy bar sân thượng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Hưng Yên Hotel | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 33 Bạch Đằng, Phường Phố Hiến | vĩ độ=20.6470 | kinh độ=106.0510 | chỉ đường=Gần khu vực Quảng trường Nguyễn Văn Linh
| điện thoại=+84 221 3862 468 | điện thoại miễn cước=
| giá=450.000 - 900.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn tầm trung tiện nghi đầy đủ máy lạnh, nước nóng, wifi và bãi đỗ xe ô tô rộng rãi, thuận tiện đi lại tham quan các di tích Phố Hiến.
}}

=== Khu đô thị nghỉ dưỡng sinh thái ===
* {{ngủ
| tên=Biệt thự nghỉ dưỡng Ecopark Homestay | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Đô thị Ecopark, Xã Phụng Công | vĩ độ=20.9680 | kinh độ=105.9350 | chỉ đường=Cửa ngõ tiếp giáp Hà Nội
| điện thoại=+84 988 234 567 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.200.000 - 3.500.000 VNĐ/căn
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Hệ thống căn hộ dịch vụ và biệt thự nghỉ dưỡng nép mình bên công viên cây xanh râm mát và hồ nước thiên nga, phù hợp cho kỳ nghỉ dưỡng cuối tuần của gia đình.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn tắm biển duyên hải bãi bồi ===
* Bãi biển Cồn Đen (Xã Thái Thụy) và Cồn Vành (Xã Nam Cường) là các bãi cát bồi phù sa cửa sông; du khách chỉ nên tắm tại các khu vực được cắm cờ báo an toàn, tuyệt đối không bơi ra xa khỏi phao tiêu do có luồng lạch nước sâu và phù sa lún khi triều rút.

=== Lái xe trên các tuyến đường đê ven sông ===
* Hệ thống đường đê sông Hồng và sông Luộc nối liền các xã có mặt đường nhựa bằng phẳng nhưng nhiều khúc cua dốc lên xuống đón gió mạnh; cần làm chủ tốc độ, chú ý các đoạn giao cắt ngõ xóm và tránh xe tải chở vật liệu xây dựng.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Nội]]: Theo tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng hoặc Quốc lộ 5 ngược lên phía Tây Bắc khoảng 30 - 45 km để về trung tâm thủ đô.
* [[Hải Dương]]: Đi theo Quốc lộ 5 hoặc Quốc lộ 39B qua cầu Hiệp sang vùng đất gốm Chu Đậu và di tích Mao Điền. Đi theo Quốc lộ 10 hoặc đường cao tốc ven biển sang phía Đông để đến thành phố hoa phượng đỏ và quần đảo [[Cát Bà]].
* [[Ninh Bình]]: Vượt [[Cầu Yên Lệnh]] qua sông Hồng để thăm chùa Tam Chúc và đền Lảnh Giang. Vượt [[Cầu Tân Đệ]] theo Quốc lộ 10 để đến với Quần thể Đền Trần Nam Định, Chùa Phổ Minh và bãi biển Thịnh Long.

{{geo|20.6500|106.0500}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Hồng}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Hưng Yên}}</text>
      <sha1>s00xxdhf1iveculxunfrddmgpgv5dk3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122237</id>
      <parentid>122236</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T06:34:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29365" sha1="3bd43u44floqlx5k3jwpaja9p75dvqo" xml:space="preserve">{{pagebanner|Khu_trung_tâm_thương_mại_và_nhà_phố_Như_Quỳnh.jpg|caption=Hưng Yên có địa hình hoàn toàn là đồng bằng, không có đồi núi}}

{{quickbarprovince
| image=Chua_Keo_7.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Chùa Keo, Hưng Yên
| location=Hung Yen in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=2.518,4 km²
| population=3.210.000 người (ước tính)
| population density=1.274,6 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (99,8%), các dân tộc khác
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đồng bằng sông Hồng]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Phố Hiến và Phường Thái Bình
| years active=1831 - Thành lập tỉnh Hưng Yên thời vua Minh Mạng / Không gian hợp nhất châu thổ Nam sông Hồng
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 104 đơn vị cơ sở gồm 11 phường và 93 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (221 / 227)
| website=[https://hungyen.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Hưng Yên]
}}

'''Hưng Yên''' là một tỉnh nằm ở trung tâm [[Đồng bằng sông Hồng]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh tích hợp toàn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Hưng Yên và Thái Bình. Tỉnh trải dài từ dải đất tiếp giáp cửa ngõ thủ đô [[Hà Nội]] ở phía Tây Bắc, dọc theo phù sa tả ngạn [[Sông Hồng]], bao bọc bởi [[Sông Luộc]], sông Hóa, sông Trà Lý và mở rộng ra biển Đông ở phía Đông với hơn 54 km đường bờ biển tại Xã Thái Thụy, Xã Tiền Hải. Hưng Yên tiếp giáp với [[Hà Nội]], [[Bắc Ninh]], [[Hải Phòng]], [[Ninh Bình]] và vịnh Bắc Bộ. Tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp từ cấp tỉnh xuống 104 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 11 phường và 93 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Chua_Keo_2.jpg|nhỏ|Chùa Keo nhìn từ bên ngoài]]

Lịch sử vùng đất Hưng Yên mới là sự kết tinh giữa hai trung tâm kinh tế - văn hóa lâu đời của châu thổ sông Hồng. Vào thế kỷ 16 - 17, thương cảng [[Phố Hiến]] (nay thuộc Phường Phố Hiến, Phường Hồng Châu) từng là đô thị mậu dịch quốc tế sầm uất bậc nhất Đàng Ngoài, được dân gian ca tụng qua câu ca &quot;Thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phố Hiến&quot;. Ở phía Nam sông Luộc, vùng đất Long Hưng (nay thuộc Xã Long Hưng) là nơi phát tích, dựng nghiệp của vương triều Nhà Trần, lưu giữ quần thể lăng mộ các vị hoàng đế khai sáng triều đại. Về tôn giáo và nghệ thuật cổ truyền, nơi đây là cái nôi của nghệ thuật múa rối nước làng Nguyễn (Xã Đông Hưng), nghệ thuật Hát chèo, cùng quần thể cổ tự gỗ bậc thầy [[Chùa Keo]] (Xã Vũ Tiên).

Về địa hình, toàn bộ diện tích tỉnh là đồng bằng châu thổ phẳng lì do phù sa sông Hồng, sông Trà Lý và sông Luộc bồi đắp qua hàng ngàn năm, độ cao trung bình từ 1 - 3 m so với mực nước biển, không có núi đồi:
* '''Vùng đồng bằng nội đồng ven sông (phía Tây và Tây Bắc):''' Chạy dài từ Xã Mễ Sở, Xã Văn Giang xuống Phường Phố Hiến, chuyên canh các giống cây ăn quả đặc sản (nhãn lồng, cam đường, chuối tiêu hồng), hoa cây cảnh (Phụng Công) và phát triển các khu đô thị sinh thái hiện đại như Ecopark, Vinhomes Ocean Park 2 - 3 (Xã Nghĩa Trụ).
* '''Vùng đồng bằng duyên hải cửa sông ven biển (phía Đông và Đông Nam):''' Nằm kẹp giữa các cửa sông Ba Lạt, Trà Lý và Diêm Điền, phát triển nghề nuôi trồng thủy hải sản nước lợ, làm muối phơi cát thủ công, các cánh rừng ngập mặn Cồn Đen (Xã Thái Thụy), Cồn Vành (Xã Tiền Hải) và vùng khai thác khí mỏ tự nhiên Tiền Hải.

=== Khí hậu ===
Hưng Yên mang đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa Bắc Bộ, phân hóa 4 mùa rõ rệt, độ ẩm không khí quanh năm cao trên 85%.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Thời tiết ấm dần lên sau mùa đông, thường xuyên xuất hiện mưa phùn ẩm ướt kéo dài. Đây là mùa diễn ra nhiều lễ hội cổ truyền lớn như Lễ hội đền Trần (Xã Long Hưng), Lễ hội đền Tiên La (Xã Tiên La), Lễ hội Phố Hiến (Phường Phố Hiến), Lễ hội Chử Đồng Tử - Tiên Dung (Xã Mễ Sở và Xã Dạ Trạch).
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Nhiệt độ cao, oi bức, lượng mưa dồi dào, thường xuyên có mưa rào và dông. Tháng 7 và tháng 8 là mùa thu hoạch rộ quả nhãn lồng Hưng Yên.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 10): Thời tiết mát mẻ, khô ráo, nắng hanh dịu nhẹ, là thời điểm thuận tiện nhất cho việc tham quan các công trình kiến trúc đình, chùa, lăng mộ cổ.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Chịu tác động trực tiếp của gió mùa Đông Bắc, thời tiết khô lạnh, nhiệt độ trung bình từ 15 - 18&amp;nbsp;°C, có những đợt rét đậm rét hại xuống dưới 10&amp;nbsp;°C.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Hưng Yên
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 21 (70) || 23 (73) || 27 (81) || 31 (88) || 33 (91) || 33 (91) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''27 (81)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 15 (59) || 18 (64) || 22 (72) || 24 (75) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 24 (75) || 22 (72) || 19 (66) || 15 (59) || '''21 (70)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 28 (1.1) || 48 (1.9) || 92 (3.6) || 195 (7.7) || 250 (9.8) || 280 (11.0) || 330 (13.0) || 260 (10.2) || 160 (6.3) || 45 (1.8) || 20 (0.8) || '''1.733 (68.2)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Duong_vanh_dai_3,5_qua_dia_ban_tinh_Hung_Yen.jpg|nhỏ|Đường vành đai 3,5 đoạn qua địa phận tỉnh Hưng Yên]]

Hưng Yên nằm ở vị trí cửa ngõ giao thương giữa Hà Nội với vùng duyên hải Bắc Bộ qua hệ thống đường cao tốc, quốc lộ và hành lang thủy nội địa.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng (Cao tốc CT04):''' Xuất phát từ Hà Nội chạy cắt ngang qua Xã Văn Giang, Xã Nghĩa Trụ, Xã Yên Mỹ và Xã Ân Thi, thời gian lái xe từ trung tâm Hà Nội về các phân khu đô thị phía Bắc chỉ khoảng 25 - 35 phút.
* '''Trục Quốc lộ 5 &amp; Quốc lộ 5 kéo dài:''' Tuyến vận tải công nghiệp huyết mạch nối Hà Nội qua Xã Như Quỳnh, Phường Mỹ Hào sang Hải Dương, Hải Phòng.
* '''Trục Quốc lộ 39A &amp; Quốc lộ 10:'''
  * Tuyến Quốc lộ 39A nối từ nút giao Phố Nối chạy thẳng về Phường Phố Hiến, vượt cầu Triều Dương qua Xã Hưng Hà, Xã Đông Hưng đến Phường Thái Bình.
  * Tuyến Quốc lộ 10 chạy xuyên qua Xã Quỳnh Phụ, Xã Đông Hưng, Phường Thái Bình, Xã Vũ Thư kết nối trục duyên hải từ Hải Phòng sang Nam Định.
* '''Tuyến Cao tốc ven biển Ninh Bình - Hải Phòng:''' Chạy qua địa phận Xã Tiền Hải và Xã Thái Thụy, kết nối trực tiếp các khu kinh tế biển.
* '''Xe buýt liên tỉnh từ Hà Nội:'''
  * Tuyến buýt số 205: Bến xe Gia Lâm - Phường Phố Hiến.
  * Tuyến buýt số 208: Bến xe Giáp Bát - Xã Khoái Châu.
  * Tuyến xe điện VinBus: Đưa đón thường trực từ trung tâm Hà Nội đến các khu đô thị Ecopark và Ocean Park (Xã Nghĩa Trụ, Xã Văn Giang).
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Xuất bến hàng ngày từ Bến xe Giáp Bát, Nước Ngầm, Mỹ Đình (Hà Nội). Điểm trả khách tại Bến xe Hưng Yên (Phường Phố Hiến) và Bến xe Thái Bình (Phường Thái Bình). Giá vé từ 60.000 - 100.000 VNĐ/vé; xe limousine đưa đón tận nơi giá từ 130.000 - 160.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường thủy ===
Mạng lưới sông Hồng, sông Luộc, sông Trà Lý và sông Hóa cho phép tàu thuyền tải trọng lớn di chuyển thuận tiện từ cảng biển Hải Phòng, Quảng Ninh sâu vào nội địa qua các cụm cảng hàng hóa ven sông.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cầu_Đình_Dù_trên_Quốc_Lộ_5.jpg|nhỏ|QL.5 huyết mạch kết nối Hà Nội - Hải Phòng đi qua địa bàn tỉnh Hưng Yên]]

* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Mạng lưới xe buýt công cộng kết nối giữa các phường trung tâm và các xã làng nghề:
  * Tuyến Phường Phố Hiến - Xã Tiên Lữ - Xã Phù Cừ.
  * Tuyến Phường Thái Bình - Xã Tiền Hải - Khu du lịch Đồng Châu.
  * Tuyến Phường Thái Bình - Xã Diêm Điền (Xã Thái Thụy).
* '''Cầu &amp; Tuyến vượt sông lớn:'''
  * *Cầu Yên Lệnh &amp; Cầu Hưng Hà:* Vượt sông Hồng kết nối sang tỉnh Hà Nam.
  * *Cầu Triều Dương &amp; Cầu La Tiến:* Vượt sông Luộc nối liền khu vực Phố Hiến với Hưng Hà, Quỳnh Phụ.
  * *Cầu Tân Đệ:* Vượt sông Hồng trên Quốc lộ 10 kết nối sang tỉnh Nam Định.
* '''Thuê xe máy:''' Phương tiện thuận lợi để đi dọc các triền đê sông Hồng, khám phá các đền chùa cổ kính và vườn cây ăn trái. Điểm thuê xe tập trung quanh bến xe Phường Phố Hiến và Phường Thái Bình với chi phí từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Hưng Yên: ☎ +84 221 3525 252
  * Taxi Mai Linh Thái Bình: ☎ +84 227 3628 628
  * Taxi Hoàng Hà: ☎ +84 227 3842 842
  * Xanh SM / Grab: Hoạt động phổ biến tại Phường Phố Hiến, Phường Thái Bình và các khu đô thị Xã Văn Giang, Xã Nghĩa Trụ.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Đồng_Châu,_Đông_Minh,_Tiền_Hải,_Thái_Bình,_Vietnam_-_panoramio.jpg|nhỏ|Biển Đồng Châu, Tiền Hải]]

=== Quần thể Di tích Lịch sử &amp; Công trình Tôn giáo Cổ kính ===
* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Chùa Keo | tên khác=Thần Quang Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Vũ Tiên | vĩ độ=20.3603 | kinh độ=106.3014 | chỉ đường=Cách Phường Thái Bình khoảng 15 km về phía Tây Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Công trình kiến trúc gỗ cổ bậc thầy bằng gỗ lim hoàn thành năm 1632, thờ Thiền sư Dương Không Lộ. Quần thể gồm 17 công trình với 128 gian liên hoàn; nổi bật nhất là tòa Gác chuông ba tầng mái cao 11 m dựng bằng hệ thống mộng gỗ phức tạp không dùng đinh sắt, treo ba quả chuông đồng đúc thời Hậu Lê.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Lăng mộ và Đền thờ các vua Trần | tên khác=Đền Trần Thái Bình
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thôn Tam Đường, Xã Long Hưng | vĩ độ=20.5900 | kinh độ=106.2167 | chỉ đường=Ven bờ sông Luộc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nơi phát tích, dựng nghiệp và đặt lăng mộ của các vị hoàng đế khởi nghiệp triều Trần (Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông) cùng hoàng hậu và tôn thất họ Trần. Quần thể di tích rộng hơn 5 ha gồm đền Vua, đền Thánh, ba gò mộ cổ khổng lồ (phần Đa Bộc, Chiêu Lăng, Dụ Lăng) và nhà trưng bày khảo cổ học.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Phố Hiến | tên khác=Quần thể Phố Hiến cổ
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Phố Hiến và Phường Hồng Châu | vĩ độ=20.6489 | kinh độ=106.0528 | chỉ đường=Trung tâm đô thị ven đê sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể gồm 16 di tích lịch sử kiến trúc tiêu biểu gắn liền với thương cảng quốc tế thế kỷ 16 - 17. Các điểm tham quan chính gồm Chùa Chuông (được ví là &quot;Phố Hiến đệ nhất danh lam&quot; với hàng tượng La Hán bằng đất nung), Đền Mẫu soi bóng bên hồ Bán Nguyệt, Văn Miếu Xích Đằng lưu giữ 9 tấm bia tiến sĩ và Đông Đô Quảng Hội - dấu ấn giao thương của thương nhân Hoa kiều.
}}

* {{xem
| tên=Đền Đa Hòa &amp; Đền Dạ Trạch | tên khác=Cụm di tích Chử Đồng Tử - Tiên Dung
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Mễ Sở và Xã Dạ Trạch | vĩ độ=20.8833 | kinh độ=105.9167 | chỉ đường=Bên bờ đê sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Cụm di tích thờ Chử Đồng Tử (một trong Tứ bất tử của tín ngưỡng dân gian Việt Nam) cùng nhị vị phu nhân Tiên Dung công chúa và Hồng Vân công chúa. Đền Đa Hòa do tiến sĩ Chu Mạnh Trinh thiết kế cuối thế kỷ 19 với nghệ thuật chạm khắc gỗ hình rồng, phượng tinh xảo; đền Dạ Trạch nằm trên bãi Mạn Trù xưa nơi gắn liền với truyền thuyết đầm Dạ Trạch đánh tan giặc Lương của Triệu Việt Vương.
}}

* {{xem
| tên=Đền Tiên La | tên khác=Tiên La Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tiên La | vĩ độ=20.6150 | kinh độ=106.2650 | chỉ đường=Nằm trên trục đường liên xã
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ thờ Nữ tướng Vũ Thị Thục (Bát Nạn Tướng Quân), vị nữ tướng tài ba trong cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng. Đền có kiến trúc độc đáo với hệ thống cột, xà, vì kèo hoàn toàn bằng đá xanh chạm trổ công phu và hệ thống tòa tiền tế, hậu cung trang nghiêm.
}}

* {{xem
| tên=Khu Lưu niệm Danh nhân Bác học Lê Quý Đôn | tên khác=Lê Quý Đôn Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Làng Diên Hà, Xã Lê Quý Đôn | vĩ độ=20.5750 | kinh độ=106.2480 | chỉ đường=Cách trung tâm xã khoảng 2 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nơi tôn vinh nhà bác học lớn của Việt Nam thế kỷ 18. Khu tưởng niệm trưng bày các bản khắc sách, tài liệu nghiên cứu bách khoa thư về lịch sử, địa lý, triết học và văn học do ông biên soạn.
}}

[[Tập tin:Den_Da_Hoa_(Den_Chu_Dong_Tu_-_Tien_Dung).jpg|nhỏ|Đền Đa Hòa (Đền Chử Đồng Tử - Tiên Dung)]]

=== Thắng cảnh Sinh thái Ven biển &amp; Làng nghề Đồng bằng ===
* {{xem
| tên=Khu Du lịch Sinh thái Biển Cồn Đen | tên khác=Con Den Eco Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Thái Thụy | vĩ độ=20.5333 | kinh độ=106.6000 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Thái Bình 38 km về phía Đông
| điện thoại=+84 227 3858 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé vào cổng: 60.000 VNĐ/người
| nội dung=Cồn cát bồi tự nhiên nằm trong Khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng. Nơi đây sở hữu thảm rừng ngập mặn nguyên sinh rộng hàng trăm hecta với cầu tre đi bộ xuyên rừng dài nhất Việt Nam (cầu Ước Mơ dài gần 1 km), bãi biển cát nâu phù sa và các đầm nuôi ngao tự nhiên.
}}

* {{xem
| tên=Khu Du lịch Biển Cồn Vành | tên khác=Con Vanh Ecotourism Area
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Nam Cường | vĩ độ=20.2833 | kinh độ=106.5833 | chỉ đường=Sát cửa sông Ba Lạt
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào khu vực chung
| nội dung=Bãi bồi ven biển cửa sông Ba Lạt bao bọc bởi dải rừng thông, phi lao chắn cát xanh ngắt. Bãi biển thoai thoải, lộng gió, là điểm cắm trại dã ngoại và thưởng thức hải sản tươi sống của du khách vào dịp cuối tuần.
}}

* {{xem
| tên=Làng nghề Thủ công Đan đó Thủ Sỹ | tên khác=Thu Sy Fish Trap Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tân Hưng | vĩ độ=20.7120 | kinh độ=106.1050 | chỉ đường=Cách Phường Phố Hiến khoảng 12 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Làng nghề đan các dụng cụ đánh bắt cá đồng bằng tre nứa (đó, đó nang, rọ) có tuổi đời hơn 200 năm. Sân đình và sân gạch các gia đình quanh năm rực rỡ những búi đó đan xong phơi nắng xòe tròn như những đóa hoa khổng lồ.
}}

* {{xem
| tên=Làng Hoa kiểng Phụng Công &amp; Xuân Quan | tên khác=Phung Cong Flower Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Phụng Công | vĩ độ=20.9650 | kinh độ=105.9320 | chỉ đường=Giáp ranh khu đô thị Ecopark
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng sản xuất hoa chậu, cây cảnh mini, hoa treo ban công và cây thế bon sai lớn nhất phía Bắc, cung cấp cây xanh cảnh quan cho thủ đô Hà Nội và các đô thị phụ cận.
}}
[[Tập tin:The_grand_voyage_vinhomes_ocean_park_3.jpg|nhỏ|Vinhomes Ocean Park 3]]
== Hoạt động ==
* '''Xem biểu diễn Múa rối nước Làng Nguyễn:''' Thưởng thức nghệ thuật điều khiển con rối bằng sào và dây ngầm dưới nước của các nghệ nhân dân gian tại thủy đình cổ kính thuộc Xã Đông Hưng.
* '''Đi cầu tre xuyên rừng ngập mặn Cồn Đen:''' Trải nghiệm tản bộ trên cây cầu tre dài uốn lượn dưới bóng mát của rạn cây bần, sú vẹt, quan sát các loài chim nước di cư và cá thòi lòi nhảy trên bãi bồi bùn tại Xã Thái Thụy.
* '''Trải nghiệm du thuyền ngắm hoàng hôn Hồ Bán Nguyệt:''' Dạo quanh đường rợp bóng cây cổ thụ ven hồ Bán Nguyệt, thăm các đền đài cổ kính tại Phường Phố Hiến.
* '''Tham quan cánh đồng nuôi ngao Đồng Châu:''' Đi xuồng máy ngắm nhìn hàng ngàn chòi canh ngao bằng tre cắm cọc san sát trên mặt biển mênh mông lúc bình minh tại Xã Đồng Châu.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Hưng Yên mới nức tiếng khắp đồng bằng sông Hồng với các đặc sản quả ngọt tiến vua, bánh kẹo dân dã và hải sản phơi cát.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Nhãn lồng Hưng Yên:''' Nhãn cùi dày, ráo nước, giòn ngọt lịm, vỏ mỏng hạt nhỏ; thu hoạch chính vụ vào tháng 7 - 8 tại Phường Hồng Châu, Xã Khoái Châu và Xã Tiên Lữ.
* '''Long nhãn sấy khô &amp; Hạt sen khô:''' Cùi nhãn lồng tách vỏ sấy than củi vàng ươm dẻo thơm, kết hợp cùng hạt sen bắc ninh chè bổ dưỡng.
* '''Bánh cáy Làng Nguyễn:''' Bánh chế biến thủ công từ gạo nếp cái hoa vàng, mỡ lợn ướp đường, lạc, vừng, gừng tươi và mứt cà rốt, đóng khuôn vuông vức ăn bùi dẻo cay ấm tại Xã Đông Hưng.
* '''Bánh dày làng Gàu:''' Vỏ bánh nặn từ gạo nếp giã mịn dẻo quánh; nhân đỗ xanh ngọt ngào hoặc nhân thịt lợn tiêu cay, gói lá chuối xanh tại Xã Như Quỳnh.
* '''Tương Bần:''' Tương ủ từ đậu tương rang vàng xay mịn, xôi nếp mốc men và nước mưa thanh khiết trong chum sành phơi nắng tại Phường Mỹ Hào.
* '''Gà Đông Tảo (Gà tiến vua):''' Giống gà quý đôi chân to xù xì màu đỏ gạch, vảy thịt dày, thịt thơm ngọt không dai chăn thả tự nhiên tại Xã Hoàn Long.
* '''Nước mắm Diêm Điền:''' Nước mắm cốt cá cơm, cá nhâm ủ chượp truyền thống đánh đảo phơi nắng ròng rã trên 12 tháng, màu cánh gián thơm đậm tại Xã Thái Thụy.

=== Chợ truyền thống ===
* '''Chợ Phố Hiến (Phường Phố Hiến):''' Trung tâm mua sắm đầu mối các mặt hàng nhãn lồng, hạt sen, mật ong hoa nhãn và nông sản phù sa.
* '''Chợ Bo (Phường Thái Bình):''' Chợ bách hóa trung tâm sầm uất lâu đời, nơi cung cấp đầy đủ các loại bánh cáy, hải sản khô Diêm Điền và hàng tiêu dùng.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương dung dị, phản ánh nét tinh tế của văn hóa nông nghiệp lúa nước đồng bằng sông Hồng với nguồn cá sông, lươn đồng và hải sản bãi bồi.

Các món ăn phổ biến:
* '''Bún thang lươn Phố Hiến:''' Nước dùng ninh từ xương ống heo, cua đồng và sá sùng trong veo ngọt lịm; tô bún bày biện công phu gồm lươn đồng xào săn đậm đà giòn bì, giò lụa thái chỉ, trứng rán mỏng tang xắt sợi, thịt ba chỉ áp chảo và rau răm thái nhỏ.
* '''Canh cá rô Quỳnh Côi:''' Nước dùng nấu từ xương cá rô đồng ngọt thanh đậm đà; thịt cá rô lọc xương tẩm ướp rán vàng thơm giòn, ăn kèm bánh đa sợi mỏng dẻo dai (bánh đa Quỳnh Côi) và rau cải ngọt hoặc rau rút thanh mát tại Xã Quỳnh Phụ.
* '''Gỏi nhệch Diêm Điền:''' Cá nhệch tươi sống bắt ở cửa sông bãi bùn làm sạch nhớt, lột da rút xương thái mỏng bóp thính gạo rang vàng; cuốn lá sung, lá mơ chấm nước chẻo nấu từ mỡ cá, mẻ ớt sánh đỏ tại Xã Thái Thụy.
* '''Chả gà Tiểu Quan:''' Thịt gà nạc lọc từ ức gà tươi giã nhuyễn thủ công bằng cối đá cùng mỡ phần, vỏ quýt khô và hạt tiêu, dàn mỏng trên vỉ tre nướng than hoa vàng ruộm tại Xã Khoái Châu.
* '''Nộm sứa Thái Thụy:''' Sứa biển tươi giòn sần sật ngâm nước lá thơm, trộn cùng xoài xanh, lạc rang, rau húng, bò khô và nước mắm dấm ớt chua ngọt giải nhiệt ngày hè.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Bún thang lươn Bà Năm | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Bãi Sậy, Phường Phố Hiến | vĩ độ=20.6510 | kinh độ=106.0540 | chỉ đường=Gần hồ Bán Nguyệt
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 | giá=35.000 - 55.000 VNĐ/bát
| nội dung=Quán ăn gia truyền nổi tiếng chuyên bún thang lươn nước ngọt xương đậm vị ăn kèm lươn xào nghệ vàng giòn.
}}

* {{xem
| tên=Quán Canh cá rô Phúc Tửu | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Đô thị Trần Hưng Đạo, Phường Trần Hưng Đạo | vĩ độ=20.4480 | kinh độ=106.3350 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 227 3838 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 20:30 | giá=35.000 - 50.000 VNĐ/bát
| nội dung=Phục vụ món canh cá rô đồng Quỳnh Côi đúng điệu với cá rô chiên giòn, cá rim đậm đà và nước súp thanh ngọt tự nhiên.
}}

== Đồ uống ==
* '''Trà sen nhãn lồng:''' Thức uống tao nhã kết hợp giữa hạt sen bùi bở lồng bên trong cùi nhãn tươi ngọt lịm hầm cùng nước đường phèn hoa bưởi thanh mát.
* '''Rượu Lạc Đạo:''' Rượu nếp cái hoa vàng chưng cất thủ công bằng men thuốc bắc cổ truyền tại Xã Lạc Đạo, nồng độ cồn từ 45 - 50 độ, êm dịu không đau đầu.

== Nghỉ ngơi ==
Cơ sở lưu trú tập trung quy mô lớn tại các trục đô thị trung tâm và các khu đô thị sinh thái cao cấp: cụm Phường Phố Hiến, Phường Thái Bình và các phân khu nghỉ dưỡng sinh thái Xã Văn Giang, Xã Nghĩa Trụ.

=== Khách sạn cao cấp &amp; Thương mại ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Petro Thái Bình | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 458 Lý Bôn, Phường Trần Hưng Đạo | vĩ độ=20.4450 | kinh độ=106.3380 | chỉ đường=Khu vực ngã tư trung tâm
| điện thoại=+84 227 3658 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=950.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao với 18 tầng quy mô hơn 180 phòng ngủ sang trọng, hồ bơi bốn mùa trong nhà, phòng gym, dịch vụ spa thư giãn và trung tâm tổ chức hội nghị lớn.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Selegend Thái Bình | trang web=https://selegendhotel.com.vn | email=
| địa chỉ=Số 36 Quang Trung, Phường Trần Hưng Đạo | vĩ độ=20.4490 | kinh độ=106.3410 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 227 6578 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.000.000 - 2.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao hiện đại với hồ bơi vô cực ngoài trời trên tầng cao nhìn ra trung tâm đô thị, phòng ốc tiêu chuẩn quốc tế và quầy bar sân thượng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Hưng Yên Hotel | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 33 Bạch Đằng, Phường Phố Hiến | vĩ độ=20.6470 | kinh độ=106.0510 | chỉ đường=Gần khu vực Quảng trường Nguyễn Văn Linh
| điện thoại=+84 221 3862 468 | điện thoại miễn cước=
| giá=450.000 - 900.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn tầm trung tiện nghi đầy đủ máy lạnh, nước nóng, wifi và bãi đỗ xe ô tô rộng rãi, thuận tiện đi lại tham quan các di tích Phố Hiến.
}}

=== Khu đô thị nghỉ dưỡng sinh thái ===
* {{ngủ
| tên=Biệt thự nghỉ dưỡng Ecopark Homestay | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Đô thị Ecopark, Xã Phụng Công | vĩ độ=20.9680 | kinh độ=105.9350 | chỉ đường=Cửa ngõ tiếp giáp Hà Nội
| điện thoại=+84 988 234 567 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.200.000 - 3.500.000 VNĐ/căn
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Hệ thống căn hộ dịch vụ và biệt thự nghỉ dưỡng nép mình bên công viên cây xanh râm mát và hồ nước thiên nga, phù hợp cho kỳ nghỉ dưỡng cuối tuần của gia đình.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn tắm biển duyên hải bãi bồi ===
* Bãi biển Cồn Đen (Xã Thái Thụy) và Cồn Vành (Xã Nam Cường) là các bãi cát bồi phù sa cửa sông; du khách chỉ nên tắm tại các khu vực được cắm cờ báo an toàn, tuyệt đối không bơi ra xa khỏi phao tiêu do có luồng lạch nước sâu và phù sa lún khi triều rút.

=== Lái xe trên các tuyến đường đê ven sông ===
* Hệ thống đường đê sông Hồng và sông Luộc nối liền các xã có mặt đường nhựa bằng phẳng nhưng nhiều khúc cua dốc lên xuống đón gió mạnh; cần làm chủ tốc độ, chú ý các đoạn giao cắt ngõ xóm và tránh xe tải chở vật liệu xây dựng.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Nội]]: Theo tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng hoặc Quốc lộ 5 ngược lên phía Tây Bắc khoảng 30 - 45 km để về trung tâm thủ đô.
* [[Hải Dương]]: Đi theo Quốc lộ 5 hoặc Quốc lộ 39B qua cầu Hiệp sang vùng đất gốm Chu Đậu và di tích Mao Điền. Đi theo Quốc lộ 10 hoặc đường cao tốc ven biển sang phía Đông để đến thành phố hoa phượng đỏ và quần đảo [[Cát Bà]].
* [[Ninh Bình]]: Vượt [[Cầu Yên Lệnh]] qua sông Hồng để thăm chùa Tam Chúc và đền Lảnh Giang. Vượt [[Cầu Tân Đệ]] theo Quốc lộ 10 để đến với Quần thể Đền Trần Nam Định, Chùa Phổ Minh và bãi biển Thịnh Long.

{{geo|20.6500|106.0500}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Hồng}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Hưng Yên}}</text>
      <sha1>3bd43u44floqlx5k3jwpaja9p75dvqo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122238</id>
      <parentid>122237</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T06:35:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Di chuyển */</comment>
      <origin>122238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29361" sha1="8wesvd655l16gdxbow1n8oy8evcbez0" xml:space="preserve">{{pagebanner|Khu_trung_tâm_thương_mại_và_nhà_phố_Như_Quỳnh.jpg|caption=Hưng Yên có địa hình hoàn toàn là đồng bằng, không có đồi núi}}

{{quickbarprovince
| image=Chua_Keo_7.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Chùa Keo, Hưng Yên
| location=Hung Yen in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=2.518,4 km²
| population=3.210.000 người (ước tính)
| population density=1.274,6 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (99,8%), các dân tộc khác
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đồng bằng sông Hồng]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Phố Hiến và Phường Thái Bình
| years active=1831 - Thành lập tỉnh Hưng Yên thời vua Minh Mạng / Không gian hợp nhất châu thổ Nam sông Hồng
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 104 đơn vị cơ sở gồm 11 phường và 93 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (221 / 227)
| website=[https://hungyen.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Hưng Yên]
}}

'''Hưng Yên''' là một tỉnh nằm ở trung tâm [[Đồng bằng sông Hồng]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh tích hợp toàn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Hưng Yên và Thái Bình. Tỉnh trải dài từ dải đất tiếp giáp cửa ngõ thủ đô [[Hà Nội]] ở phía Tây Bắc, dọc theo phù sa tả ngạn [[Sông Hồng]], bao bọc bởi [[Sông Luộc]], sông Hóa, sông Trà Lý và mở rộng ra biển Đông ở phía Đông với hơn 54 km đường bờ biển tại Xã Thái Thụy, Xã Tiền Hải. Hưng Yên tiếp giáp với [[Hà Nội]], [[Bắc Ninh]], [[Hải Phòng]], [[Ninh Bình]] và vịnh Bắc Bộ. Tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp từ cấp tỉnh xuống 104 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 11 phường và 93 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Chua_Keo_2.jpg|nhỏ|Chùa Keo nhìn từ bên ngoài]]

Lịch sử vùng đất Hưng Yên mới là sự kết tinh giữa hai trung tâm kinh tế - văn hóa lâu đời của châu thổ sông Hồng. Vào thế kỷ 16 - 17, thương cảng [[Phố Hiến]] (nay thuộc Phường Phố Hiến, Phường Hồng Châu) từng là đô thị mậu dịch quốc tế sầm uất bậc nhất Đàng Ngoài, được dân gian ca tụng qua câu ca &quot;Thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phố Hiến&quot;. Ở phía Nam sông Luộc, vùng đất Long Hưng (nay thuộc Xã Long Hưng) là nơi phát tích, dựng nghiệp của vương triều Nhà Trần, lưu giữ quần thể lăng mộ các vị hoàng đế khai sáng triều đại. Về tôn giáo và nghệ thuật cổ truyền, nơi đây là cái nôi của nghệ thuật múa rối nước làng Nguyễn (Xã Đông Hưng), nghệ thuật Hát chèo, cùng quần thể cổ tự gỗ bậc thầy [[Chùa Keo]] (Xã Vũ Tiên).

Về địa hình, toàn bộ diện tích tỉnh là đồng bằng châu thổ phẳng lì do phù sa sông Hồng, sông Trà Lý và sông Luộc bồi đắp qua hàng ngàn năm, độ cao trung bình từ 1 - 3 m so với mực nước biển, không có núi đồi:
* '''Vùng đồng bằng nội đồng ven sông (phía Tây và Tây Bắc):''' Chạy dài từ Xã Mễ Sở, Xã Văn Giang xuống Phường Phố Hiến, chuyên canh các giống cây ăn quả đặc sản (nhãn lồng, cam đường, chuối tiêu hồng), hoa cây cảnh (Phụng Công) và phát triển các khu đô thị sinh thái hiện đại như Ecopark, Vinhomes Ocean Park 2 - 3 (Xã Nghĩa Trụ).
* '''Vùng đồng bằng duyên hải cửa sông ven biển (phía Đông và Đông Nam):''' Nằm kẹp giữa các cửa sông Ba Lạt, Trà Lý và Diêm Điền, phát triển nghề nuôi trồng thủy hải sản nước lợ, làm muối phơi cát thủ công, các cánh rừng ngập mặn Cồn Đen (Xã Thái Thụy), Cồn Vành (Xã Tiền Hải) và vùng khai thác khí mỏ tự nhiên Tiền Hải.

=== Khí hậu ===
Hưng Yên mang đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa Bắc Bộ, phân hóa 4 mùa rõ rệt, độ ẩm không khí quanh năm cao trên 85%.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Thời tiết ấm dần lên sau mùa đông, thường xuyên xuất hiện mưa phùn ẩm ướt kéo dài. Đây là mùa diễn ra nhiều lễ hội cổ truyền lớn như Lễ hội đền Trần (Xã Long Hưng), Lễ hội đền Tiên La (Xã Tiên La), Lễ hội Phố Hiến (Phường Phố Hiến), Lễ hội Chử Đồng Tử - Tiên Dung (Xã Mễ Sở và Xã Dạ Trạch).
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Nhiệt độ cao, oi bức, lượng mưa dồi dào, thường xuyên có mưa rào và dông. Tháng 7 và tháng 8 là mùa thu hoạch rộ quả nhãn lồng Hưng Yên.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 10): Thời tiết mát mẻ, khô ráo, nắng hanh dịu nhẹ, là thời điểm thuận tiện nhất cho việc tham quan các công trình kiến trúc đình, chùa, lăng mộ cổ.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Chịu tác động trực tiếp của gió mùa Đông Bắc, thời tiết khô lạnh, nhiệt độ trung bình từ 15 - 18&amp;nbsp;°C, có những đợt rét đậm rét hại xuống dưới 10&amp;nbsp;°C.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Hưng Yên
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 21 (70) || 23 (73) || 27 (81) || 31 (88) || 33 (91) || 33 (91) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''27 (81)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 15 (59) || 18 (64) || 22 (72) || 24 (75) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 24 (75) || 22 (72) || 19 (66) || 15 (59) || '''21 (70)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 28 (1.1) || 48 (1.9) || 92 (3.6) || 195 (7.7) || 250 (9.8) || 280 (11.0) || 330 (13.0) || 260 (10.2) || 160 (6.3) || 45 (1.8) || 20 (0.8) || '''1.733 (68.2)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Duong_vanh_dai_3,5_qua_dia_ban_tinh_Hung_Yen.jpg|nhỏ|Đường vành đai 3,5 đoạn qua địa phận tỉnh Hưng Yên]]

Hưng Yên nằm ở vị trí cửa ngõ giao thương giữa Hà Nội với vùng duyên hải Bắc Bộ qua hệ thống đường cao tốc, quốc lộ và hành lang thủy nội địa.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng (Cao tốc CT04):''' Xuất phát từ Hà Nội chạy cắt ngang qua Xã Văn Giang, Xã Nghĩa Trụ, Xã Yên Mỹ và Xã Ân Thi, thời gian lái xe từ trung tâm Hà Nội về các phân khu đô thị phía Bắc chỉ khoảng 25 - 35 phút.
* '''Trục Quốc lộ 5 &amp; Quốc lộ 5 kéo dài:''' Tuyến vận tải công nghiệp huyết mạch nối Hà Nội qua Xã Như Quỳnh, Phường Mỹ Hào sang Hải Dương, Hải Phòng.
* '''Trục Quốc lộ 39A &amp; Quốc lộ 10:'''
  * Tuyến Quốc lộ 39A nối từ nút giao Phố Nối chạy thẳng về Phường Phố Hiến, vượt cầu Triều Dương qua Xã Hưng Hà, Xã Đông Hưng đến Phường Thái Bình.
  * Tuyến Quốc lộ 10 chạy xuyên qua Xã Quỳnh Phụ, Xã Đông Hưng, Phường Thái Bình, Xã Vũ Thư kết nối trục duyên hải từ Hải Phòng sang Nam Định.
* '''Tuyến Cao tốc ven biển Ninh Bình - Hải Phòng:''' Chạy qua địa phận Xã Tiền Hải và Xã Thái Thụy, kết nối trực tiếp các khu kinh tế biển.
* '''Xe buýt liên tỉnh từ Hà Nội:'''
  * Tuyến buýt số 205: Bến xe Gia Lâm - Phường Phố Hiến.
  * Tuyến buýt số 208: Bến xe Giáp Bát - Xã Khoái Châu.
  * Tuyến xe điện VinBus: Đưa đón thường trực từ trung tâm Hà Nội đến các khu đô thị Ecopark và Ocean Park (Xã Nghĩa Trụ, Xã Văn Giang).
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Xuất bến hàng ngày từ Bến xe Giáp Bát, Nước Ngầm, Mỹ Đình (Hà Nội). Điểm trả khách tại Bến xe Hưng Yên (Phường Phố Hiến) và Bến xe Thái Bình (Phường Thái Bình). Giá vé từ 60.000 - 100.000 VNĐ/vé; xe limousine đưa đón tận nơi giá từ 130.000 - 160.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường thủy ===
Mạng lưới sông Hồng, sông Luộc, sông Trà Lý và sông Hóa cho phép tàu thuyền tải trọng lớn di chuyển thuận tiện từ cảng biển Hải Phòng, Quảng Ninh sâu vào nội địa qua các cụm cảng hàng hóa ven sông.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cầu_Đình_Dù_trên_Quốc_Lộ_5.jpg|nhỏ|QL.5 huyết mạch kết nối Hà Nội - Hải Phòng đi qua địa bàn tỉnh Hưng Yên]]

* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Mạng lưới xe buýt công cộng kết nối giữa các phường trung tâm và các xã làng nghề:
  * Tuyến Phường Phố Hiến - Xã Tiên Lữ - Xã Phù Cừ.
  * Tuyến Phường Thái Bình - Xã Tiền Hải - Khu du lịch Đồng Châu.
  * Tuyến Phường Thái Bình - Xã Diêm Điền (Xã Thái Thụy).
* '''Cầu &amp; Tuyến vượt sông lớn:'''
  * Cầu Yên Lệnh &amp; Cầu Hưng Hà: Vượt sông Hồng kết nối sang tỉnh Hà Nam.
  * Cầu Triều Dương &amp; Cầu La Tiến: Vượt sông Luộc nối liền khu vực Phố Hiến với Hưng Hà, Quỳnh Phụ.
  * Cầu Tân Đệ:* Vượt sông Hồng trên Quốc lộ 10 kết nối sang tỉnh Nam Định.
* '''Thuê xe máy:''' Phương tiện thuận lợi để đi dọc các triền đê sông Hồng, khám phá các đền chùa cổ kính và vườn cây ăn trái. Điểm thuê xe tập trung quanh bến xe Phường Phố Hiến và Phường Thái Bình với chi phí từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Hưng Yên: ☎ +84 221 3525 252
  * Taxi Mai Linh Thái Bình: ☎ +84 227 3628 628
  * Taxi Hoàng Hà: ☎ +84 227 3842 842
  * Xanh SM / Grab: Hoạt động phổ biến tại Phường Phố Hiến, Phường Thái Bình và các khu đô thị Xã Văn Giang, Xã Nghĩa Trụ.

== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Đồng_Châu,_Đông_Minh,_Tiền_Hải,_Thái_Bình,_Vietnam_-_panoramio.jpg|nhỏ|Biển Đồng Châu, Tiền Hải]]

=== Quần thể Di tích Lịch sử &amp; Công trình Tôn giáo Cổ kính ===
* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Chùa Keo | tên khác=Thần Quang Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Vũ Tiên | vĩ độ=20.3603 | kinh độ=106.3014 | chỉ đường=Cách Phường Thái Bình khoảng 15 km về phía Tây Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Công trình kiến trúc gỗ cổ bậc thầy bằng gỗ lim hoàn thành năm 1632, thờ Thiền sư Dương Không Lộ. Quần thể gồm 17 công trình với 128 gian liên hoàn; nổi bật nhất là tòa Gác chuông ba tầng mái cao 11 m dựng bằng hệ thống mộng gỗ phức tạp không dùng đinh sắt, treo ba quả chuông đồng đúc thời Hậu Lê.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Lăng mộ và Đền thờ các vua Trần | tên khác=Đền Trần Thái Bình
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thôn Tam Đường, Xã Long Hưng | vĩ độ=20.5900 | kinh độ=106.2167 | chỉ đường=Ven bờ sông Luộc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nơi phát tích, dựng nghiệp và đặt lăng mộ của các vị hoàng đế khởi nghiệp triều Trần (Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông) cùng hoàng hậu và tôn thất họ Trần. Quần thể di tích rộng hơn 5 ha gồm đền Vua, đền Thánh, ba gò mộ cổ khổng lồ (phần Đa Bộc, Chiêu Lăng, Dụ Lăng) và nhà trưng bày khảo cổ học.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Phố Hiến | tên khác=Quần thể Phố Hiến cổ
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Phố Hiến và Phường Hồng Châu | vĩ độ=20.6489 | kinh độ=106.0528 | chỉ đường=Trung tâm đô thị ven đê sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể gồm 16 di tích lịch sử kiến trúc tiêu biểu gắn liền với thương cảng quốc tế thế kỷ 16 - 17. Các điểm tham quan chính gồm Chùa Chuông (được ví là &quot;Phố Hiến đệ nhất danh lam&quot; với hàng tượng La Hán bằng đất nung), Đền Mẫu soi bóng bên hồ Bán Nguyệt, Văn Miếu Xích Đằng lưu giữ 9 tấm bia tiến sĩ và Đông Đô Quảng Hội - dấu ấn giao thương của thương nhân Hoa kiều.
}}

* {{xem
| tên=Đền Đa Hòa &amp; Đền Dạ Trạch | tên khác=Cụm di tích Chử Đồng Tử - Tiên Dung
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Mễ Sở và Xã Dạ Trạch | vĩ độ=20.8833 | kinh độ=105.9167 | chỉ đường=Bên bờ đê sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Cụm di tích thờ Chử Đồng Tử (một trong Tứ bất tử của tín ngưỡng dân gian Việt Nam) cùng nhị vị phu nhân Tiên Dung công chúa và Hồng Vân công chúa. Đền Đa Hòa do tiến sĩ Chu Mạnh Trinh thiết kế cuối thế kỷ 19 với nghệ thuật chạm khắc gỗ hình rồng, phượng tinh xảo; đền Dạ Trạch nằm trên bãi Mạn Trù xưa nơi gắn liền với truyền thuyết đầm Dạ Trạch đánh tan giặc Lương của Triệu Việt Vương.
}}

* {{xem
| tên=Đền Tiên La | tên khác=Tiên La Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tiên La | vĩ độ=20.6150 | kinh độ=106.2650 | chỉ đường=Nằm trên trục đường liên xã
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ thờ Nữ tướng Vũ Thị Thục (Bát Nạn Tướng Quân), vị nữ tướng tài ba trong cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng. Đền có kiến trúc độc đáo với hệ thống cột, xà, vì kèo hoàn toàn bằng đá xanh chạm trổ công phu và hệ thống tòa tiền tế, hậu cung trang nghiêm.
}}

* {{xem
| tên=Khu Lưu niệm Danh nhân Bác học Lê Quý Đôn | tên khác=Lê Quý Đôn Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Làng Diên Hà, Xã Lê Quý Đôn | vĩ độ=20.5750 | kinh độ=106.2480 | chỉ đường=Cách trung tâm xã khoảng 2 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nơi tôn vinh nhà bác học lớn của Việt Nam thế kỷ 18. Khu tưởng niệm trưng bày các bản khắc sách, tài liệu nghiên cứu bách khoa thư về lịch sử, địa lý, triết học và văn học do ông biên soạn.
}}

[[Tập tin:Den_Da_Hoa_(Den_Chu_Dong_Tu_-_Tien_Dung).jpg|nhỏ|Đền Đa Hòa (Đền Chử Đồng Tử - Tiên Dung)]]

=== Thắng cảnh Sinh thái Ven biển &amp; Làng nghề Đồng bằng ===
* {{xem
| tên=Khu Du lịch Sinh thái Biển Cồn Đen | tên khác=Con Den Eco Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Thái Thụy | vĩ độ=20.5333 | kinh độ=106.6000 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Thái Bình 38 km về phía Đông
| điện thoại=+84 227 3858 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé vào cổng: 60.000 VNĐ/người
| nội dung=Cồn cát bồi tự nhiên nằm trong Khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng. Nơi đây sở hữu thảm rừng ngập mặn nguyên sinh rộng hàng trăm hecta với cầu tre đi bộ xuyên rừng dài nhất Việt Nam (cầu Ước Mơ dài gần 1 km), bãi biển cát nâu phù sa và các đầm nuôi ngao tự nhiên.
}}

* {{xem
| tên=Khu Du lịch Biển Cồn Vành | tên khác=Con Vanh Ecotourism Area
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Nam Cường | vĩ độ=20.2833 | kinh độ=106.5833 | chỉ đường=Sát cửa sông Ba Lạt
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào khu vực chung
| nội dung=Bãi bồi ven biển cửa sông Ba Lạt bao bọc bởi dải rừng thông, phi lao chắn cát xanh ngắt. Bãi biển thoai thoải, lộng gió, là điểm cắm trại dã ngoại và thưởng thức hải sản tươi sống của du khách vào dịp cuối tuần.
}}

* {{xem
| tên=Làng nghề Thủ công Đan đó Thủ Sỹ | tên khác=Thu Sy Fish Trap Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tân Hưng | vĩ độ=20.7120 | kinh độ=106.1050 | chỉ đường=Cách Phường Phố Hiến khoảng 12 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Làng nghề đan các dụng cụ đánh bắt cá đồng bằng tre nứa (đó, đó nang, rọ) có tuổi đời hơn 200 năm. Sân đình và sân gạch các gia đình quanh năm rực rỡ những búi đó đan xong phơi nắng xòe tròn như những đóa hoa khổng lồ.
}}

* {{xem
| tên=Làng Hoa kiểng Phụng Công &amp; Xuân Quan | tên khác=Phung Cong Flower Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Phụng Công | vĩ độ=20.9650 | kinh độ=105.9320 | chỉ đường=Giáp ranh khu đô thị Ecopark
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng sản xuất hoa chậu, cây cảnh mini, hoa treo ban công và cây thế bon sai lớn nhất phía Bắc, cung cấp cây xanh cảnh quan cho thủ đô Hà Nội và các đô thị phụ cận.
}}
[[Tập tin:The_grand_voyage_vinhomes_ocean_park_3.jpg|nhỏ|Vinhomes Ocean Park 3]]
== Hoạt động ==
* '''Xem biểu diễn Múa rối nước Làng Nguyễn:''' Thưởng thức nghệ thuật điều khiển con rối bằng sào và dây ngầm dưới nước của các nghệ nhân dân gian tại thủy đình cổ kính thuộc Xã Đông Hưng.
* '''Đi cầu tre xuyên rừng ngập mặn Cồn Đen:''' Trải nghiệm tản bộ trên cây cầu tre dài uốn lượn dưới bóng mát của rạn cây bần, sú vẹt, quan sát các loài chim nước di cư và cá thòi lòi nhảy trên bãi bồi bùn tại Xã Thái Thụy.
* '''Trải nghiệm du thuyền ngắm hoàng hôn Hồ Bán Nguyệt:''' Dạo quanh đường rợp bóng cây cổ thụ ven hồ Bán Nguyệt, thăm các đền đài cổ kính tại Phường Phố Hiến.
* '''Tham quan cánh đồng nuôi ngao Đồng Châu:''' Đi xuồng máy ngắm nhìn hàng ngàn chòi canh ngao bằng tre cắm cọc san sát trên mặt biển mênh mông lúc bình minh tại Xã Đồng Châu.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Hưng Yên mới nức tiếng khắp đồng bằng sông Hồng với các đặc sản quả ngọt tiến vua, bánh kẹo dân dã và hải sản phơi cát.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Nhãn lồng Hưng Yên:''' Nhãn cùi dày, ráo nước, giòn ngọt lịm, vỏ mỏng hạt nhỏ; thu hoạch chính vụ vào tháng 7 - 8 tại Phường Hồng Châu, Xã Khoái Châu và Xã Tiên Lữ.
* '''Long nhãn sấy khô &amp; Hạt sen khô:''' Cùi nhãn lồng tách vỏ sấy than củi vàng ươm dẻo thơm, kết hợp cùng hạt sen bắc ninh chè bổ dưỡng.
* '''Bánh cáy Làng Nguyễn:''' Bánh chế biến thủ công từ gạo nếp cái hoa vàng, mỡ lợn ướp đường, lạc, vừng, gừng tươi và mứt cà rốt, đóng khuôn vuông vức ăn bùi dẻo cay ấm tại Xã Đông Hưng.
* '''Bánh dày làng Gàu:''' Vỏ bánh nặn từ gạo nếp giã mịn dẻo quánh; nhân đỗ xanh ngọt ngào hoặc nhân thịt lợn tiêu cay, gói lá chuối xanh tại Xã Như Quỳnh.
* '''Tương Bần:''' Tương ủ từ đậu tương rang vàng xay mịn, xôi nếp mốc men và nước mưa thanh khiết trong chum sành phơi nắng tại Phường Mỹ Hào.
* '''Gà Đông Tảo (Gà tiến vua):''' Giống gà quý đôi chân to xù xì màu đỏ gạch, vảy thịt dày, thịt thơm ngọt không dai chăn thả tự nhiên tại Xã Hoàn Long.
* '''Nước mắm Diêm Điền:''' Nước mắm cốt cá cơm, cá nhâm ủ chượp truyền thống đánh đảo phơi nắng ròng rã trên 12 tháng, màu cánh gián thơm đậm tại Xã Thái Thụy.

=== Chợ truyền thống ===
* '''Chợ Phố Hiến (Phường Phố Hiến):''' Trung tâm mua sắm đầu mối các mặt hàng nhãn lồng, hạt sen, mật ong hoa nhãn và nông sản phù sa.
* '''Chợ Bo (Phường Thái Bình):''' Chợ bách hóa trung tâm sầm uất lâu đời, nơi cung cấp đầy đủ các loại bánh cáy, hải sản khô Diêm Điền và hàng tiêu dùng.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương dung dị, phản ánh nét tinh tế của văn hóa nông nghiệp lúa nước đồng bằng sông Hồng với nguồn cá sông, lươn đồng và hải sản bãi bồi.

Các món ăn phổ biến:
* '''Bún thang lươn Phố Hiến:''' Nước dùng ninh từ xương ống heo, cua đồng và sá sùng trong veo ngọt lịm; tô bún bày biện công phu gồm lươn đồng xào săn đậm đà giòn bì, giò lụa thái chỉ, trứng rán mỏng tang xắt sợi, thịt ba chỉ áp chảo và rau răm thái nhỏ.
* '''Canh cá rô Quỳnh Côi:''' Nước dùng nấu từ xương cá rô đồng ngọt thanh đậm đà; thịt cá rô lọc xương tẩm ướp rán vàng thơm giòn, ăn kèm bánh đa sợi mỏng dẻo dai (bánh đa Quỳnh Côi) và rau cải ngọt hoặc rau rút thanh mát tại Xã Quỳnh Phụ.
* '''Gỏi nhệch Diêm Điền:''' Cá nhệch tươi sống bắt ở cửa sông bãi bùn làm sạch nhớt, lột da rút xương thái mỏng bóp thính gạo rang vàng; cuốn lá sung, lá mơ chấm nước chẻo nấu từ mỡ cá, mẻ ớt sánh đỏ tại Xã Thái Thụy.
* '''Chả gà Tiểu Quan:''' Thịt gà nạc lọc từ ức gà tươi giã nhuyễn thủ công bằng cối đá cùng mỡ phần, vỏ quýt khô và hạt tiêu, dàn mỏng trên vỉ tre nướng than hoa vàng ruộm tại Xã Khoái Châu.
* '''Nộm sứa Thái Thụy:''' Sứa biển tươi giòn sần sật ngâm nước lá thơm, trộn cùng xoài xanh, lạc rang, rau húng, bò khô và nước mắm dấm ớt chua ngọt giải nhiệt ngày hè.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Bún thang lươn Bà Năm | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Bãi Sậy, Phường Phố Hiến | vĩ độ=20.6510 | kinh độ=106.0540 | chỉ đường=Gần hồ Bán Nguyệt
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 | giá=35.000 - 55.000 VNĐ/bát
| nội dung=Quán ăn gia truyền nổi tiếng chuyên bún thang lươn nước ngọt xương đậm vị ăn kèm lươn xào nghệ vàng giòn.
}}

* {{xem
| tên=Quán Canh cá rô Phúc Tửu | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Đô thị Trần Hưng Đạo, Phường Trần Hưng Đạo | vĩ độ=20.4480 | kinh độ=106.3350 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 227 3838 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 20:30 | giá=35.000 - 50.000 VNĐ/bát
| nội dung=Phục vụ món canh cá rô đồng Quỳnh Côi đúng điệu với cá rô chiên giòn, cá rim đậm đà và nước súp thanh ngọt tự nhiên.
}}

== Đồ uống ==
* '''Trà sen nhãn lồng:''' Thức uống tao nhã kết hợp giữa hạt sen bùi bở lồng bên trong cùi nhãn tươi ngọt lịm hầm cùng nước đường phèn hoa bưởi thanh mát.
* '''Rượu Lạc Đạo:''' Rượu nếp cái hoa vàng chưng cất thủ công bằng men thuốc bắc cổ truyền tại Xã Lạc Đạo, nồng độ cồn từ 45 - 50 độ, êm dịu không đau đầu.

== Nghỉ ngơi ==
Cơ sở lưu trú tập trung quy mô lớn tại các trục đô thị trung tâm và các khu đô thị sinh thái cao cấp: cụm Phường Phố Hiến, Phường Thái Bình và các phân khu nghỉ dưỡng sinh thái Xã Văn Giang, Xã Nghĩa Trụ.

=== Khách sạn cao cấp &amp; Thương mại ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Petro Thái Bình | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 458 Lý Bôn, Phường Trần Hưng Đạo | vĩ độ=20.4450 | kinh độ=106.3380 | chỉ đường=Khu vực ngã tư trung tâm
| điện thoại=+84 227 3658 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=950.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao với 18 tầng quy mô hơn 180 phòng ngủ sang trọng, hồ bơi bốn mùa trong nhà, phòng gym, dịch vụ spa thư giãn và trung tâm tổ chức hội nghị lớn.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Selegend Thái Bình | trang web=https://selegendhotel.com.vn | email=
| địa chỉ=Số 36 Quang Trung, Phường Trần Hưng Đạo | vĩ độ=20.4490 | kinh độ=106.3410 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 227 6578 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.000.000 - 2.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao hiện đại với hồ bơi vô cực ngoài trời trên tầng cao nhìn ra trung tâm đô thị, phòng ốc tiêu chuẩn quốc tế và quầy bar sân thượng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Hưng Yên Hotel | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 33 Bạch Đằng, Phường Phố Hiến | vĩ độ=20.6470 | kinh độ=106.0510 | chỉ đường=Gần khu vực Quảng trường Nguyễn Văn Linh
| điện thoại=+84 221 3862 468 | điện thoại miễn cước=
| giá=450.000 - 900.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn tầm trung tiện nghi đầy đủ máy lạnh, nước nóng, wifi và bãi đỗ xe ô tô rộng rãi, thuận tiện đi lại tham quan các di tích Phố Hiến.
}}

=== Khu đô thị nghỉ dưỡng sinh thái ===
* {{ngủ
| tên=Biệt thự nghỉ dưỡng Ecopark Homestay | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Đô thị Ecopark, Xã Phụng Công | vĩ độ=20.9680 | kinh độ=105.9350 | chỉ đường=Cửa ngõ tiếp giáp Hà Nội
| điện thoại=+84 988 234 567 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.200.000 - 3.500.000 VNĐ/căn
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Hệ thống căn hộ dịch vụ và biệt thự nghỉ dưỡng nép mình bên công viên cây xanh râm mát và hồ nước thiên nga, phù hợp cho kỳ nghỉ dưỡng cuối tuần của gia đình.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn tắm biển duyên hải bãi bồi ===
* Bãi biển Cồn Đen (Xã Thái Thụy) và Cồn Vành (Xã Nam Cường) là các bãi cát bồi phù sa cửa sông; du khách chỉ nên tắm tại các khu vực được cắm cờ báo an toàn, tuyệt đối không bơi ra xa khỏi phao tiêu do có luồng lạch nước sâu và phù sa lún khi triều rút.

=== Lái xe trên các tuyến đường đê ven sông ===
* Hệ thống đường đê sông Hồng và sông Luộc nối liền các xã có mặt đường nhựa bằng phẳng nhưng nhiều khúc cua dốc lên xuống đón gió mạnh; cần làm chủ tốc độ, chú ý các đoạn giao cắt ngõ xóm và tránh xe tải chở vật liệu xây dựng.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Nội]]: Theo tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng hoặc Quốc lộ 5 ngược lên phía Tây Bắc khoảng 30 - 45 km để về trung tâm thủ đô.
* [[Hải Dương]]: Đi theo Quốc lộ 5 hoặc Quốc lộ 39B qua cầu Hiệp sang vùng đất gốm Chu Đậu và di tích Mao Điền. Đi theo Quốc lộ 10 hoặc đường cao tốc ven biển sang phía Đông để đến thành phố hoa phượng đỏ và quần đảo [[Cát Bà]].
* [[Ninh Bình]]: Vượt [[Cầu Yên Lệnh]] qua sông Hồng để thăm chùa Tam Chúc và đền Lảnh Giang. Vượt [[Cầu Tân Đệ]] theo Quốc lộ 10 để đến với Quần thể Đền Trần Nam Định, Chùa Phổ Minh và bãi biển Thịnh Long.

{{geo|20.6500|106.0500}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Hồng}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Hưng Yên}}</text>
      <sha1>8wesvd655l16gdxbow1n8oy8evcbez0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lai Châu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>671</id>
    <revision>
      <id>122232</id>
      <parentid>121925</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T03:40:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19656" sha1="7f6htzypkfto0hfd2f3463wlx5u42bt" xml:space="preserve">{{pagebanner|Wv Lai Châu banner.jpg|caption=Phường Tân Phong, Lai Châu}}

{{quickbarprovince
| image=Sunset on O Quy Ho pass.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Tuyến đường qua đèo Ô Quy Hồ tại Lai Châu
| location=Lai Chau in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=9.068,8 km²
| population=489.000 người (ước tính)
| population density=53,9 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng H'Mông]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Hà Nhì]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Thái (34%), người H'Mông (23%), người Kinh (14%), người Dao (13%), người Hà Nhì, người Giáy
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Tân Phong
| years active=1909 - Thành lập tỉnh Lai Châu thời Pháp thuộc / Tái lập năm 2004
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống các đơn vị cơ sở gồm xã, phường, thị trấn (không còn cấp huyện, thị xã, thành phố)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (213)
| website=[https://laichau.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lai Châu]
}}

'''Lai Châu''' là một tỉnh miền núi biên giới nằm ở [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]], có đường biên giới quốc gia dài 265,1 km tiếp giáp với tỉnh Vân Nam ([[Trung Quốc]]). Tỉnh nằm kẹp giữa hai dãy núi lớn là [[Dãy Hoàng Liên Sơn]] ở phía Đông và dãy Pu Đen Đinh ở phía Tây. Về mặt tổ chức lãnh thổ, tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống các xã, phường và thị trấn, không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Laichautown.jpg|nhỏ|Quảng trường trung tâm Lai Châu]]

Tỉnh Lai Châu được thành lập vào ngày 28 tháng 6 năm 1909 theo nghị định của Toàn quyền Đông Dương. Sau khi chia tách địa giới hành chính vào năm 2004, trung tâm hành chính tỉnh chuyển về đặt tại khu vực thung lũng Tam Đường cũ (nay là cụm các phường Đông Phong, Quyết Thắng, Tân Phong).

Địa hình của tỉnh bị chia cắt mạnh bởi các dãy núi cao chạy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam xen kẽ các thung lũng sâu. Lai Châu sở hữu nhiều đỉnh núi cao hàng đầu Việt Nam như [[Pu Si Lung]] (3.083 m), [[Pu Tả Lèng]] (3.049 m), [[Bạch Mộc Lương Tử]] (Ky Quan San, 3.046 m) và đèo [[Đèo Ô Quy Hồ|Ô Quy Hồ]] nối sang Sa Pa. Dân cư toàn tỉnh gồm 20 dân tộc sinh sống, trong đó người Thái, người H'Mông, người Dao và người Hà Nhì chiếm phần lớn dân số.

=== Khí hậu ===
Lai Châu có khí hậu nhiệt đới gió mùa núi cao, nhiệt độ trung bình năm dao động từ 21 - 23&amp;nbsp;°C, phân chia thành hai mùa rõ rệt.

* '''Mùa khô''' (tháng 10 đến tháng 4 năm sau): Chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc khô lạnh, lượng mưa thấp, độ ẩm giảm, vùng núi cao trên 1.500 m thường có sương mù và hiện tượng sương muối vào tháng 12 và tháng 1.
* '''Mùa mưa''' (tháng 5 đến tháng 9): Tập trung khoảng 80% tổng lượng mưa trong năm, độ ẩm không khí trung bình trên 85%, dễ xảy ra sạt lở đất trên các tuyến quốc lộ qua đèo dốc.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Lai Châu
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 23 (73) || 25 (77) || 29 (84) || 31 (88) || 31 (88) || 30 (86) || 29 (84) || 30 (86) || 30 (86) || 28 (82) || 26 (79) || 23 (73) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 11 (52) || 12 (54) || 15 (59) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 22 (72) || 22 (72) || 20 (68) || 17 (63) || 14 (57) || 11 (52) || '''17 (63)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 30 (1.2) || 45 (1.8) || 70 (2.8) || 150 (5.9) || 320 (12.6) || 450 (17.7) || 520 (20.5) || 480 (18.9) || 250 (9.8) || 120 (4.7) || 55 (2.2) || 25 (1.0) || '''2.515 (99.0)'''
|}

== Đến ==
Lai Châu cách Hà Nội khoảng 390 km về phía Tây Bắc. Do chưa có hệ thống đường sắt và sân bay thương mại nội tỉnh, giao thông tiếp cận chủ yếu qua đường bộ.

=== Bằng ô-tô &amp; Xe khách giường nằm ===
* '''Hành trình qua cao tốc Nội Bài - Lào Cai:''' Từ [[Hà Nội]], xe chạy theo đường cao tốc CT05 đến nút giao rẽ vào Quốc lộ 4D, qua Sa Pa rồi vượt đèo Ô Quy Hồ để tới Phường Tân Phong. Thời gian hành trình bằng ô tô con khoảng 6 giờ, xe khách giường nằm khoảng 7 đến 8 giờ.
  * Tuyến xe giường nằm và xe cabin đôi xuất phát hàng ngày từ [[Bến xe Mỹ Đình]] và Bến xe Giáp Bát lúc 20:00 - 22:00, tới Lai Châu vào 05:00 sáng hôm sau. Giá vé dao động từ 350.000 - 450.000 VNĐ/lượt.
* '''Hành trình theo trục Quốc lộ 32:''' Đi từ Hà Nội qua [[Phú Thọ]], Nghĩa Lộ, Mù Cang Chải rồi vào địa phận Thị trấn Than Uyên và Phường Tân Phong. Tuyến đường này dài khoảng 420 km, thích hợp cho việc kết hợp lộ trình du lịch vùng cao.

=== Bằng xe máy ===
Lộ trình vượt đèo Ô Quy Hồ từ hướng Lào Cai hoặc vượt đèo Khau Phạ từ hướng Yên Bái nối sang Quốc lộ 32 là hai tuyến đường bộ chính được các đoàn phượt sử dụng để tiếp cận địa phận tỉnh.

== Di chuyển ==
* '''Thuê xe máy:''' Các điểm cho thuê xe máy tập trung tại khu vực Bến xe khách tỉnh (Phường Đoàn Kết) và đường Trần Phú (Phường Tân Phong) với giá từ 130.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe buýt nội tỉnh:'''
  * Tuyến Lai Châu - Phong Thổ - Cửa khẩu Quốc tế Ma Lù Thàng.
  * Tuyến Lai Châu - Than Uyên.
* '''Taxi:''' Phục vụ đi lại cự ly ngắn trong khu vực đô thị trung tâm và các xã lân cận:
  * *Taxi Mai Linh Lai Châu:* ☎ +84 213 3766 766
  * *Taxi Ngôi Sao Tây Bắc:* ☎ +84 213 3898 989

== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Đồi_chè_Ô_Quý_Hồ.jpg|nhỏ|Đồi chè Ô Quý Hồ, nhìn từ trên đèo Ô Quý Hồ xuống]]

=== Thắng cảnh Núi non &amp; Hang động ===
* {{xem
| tên=Đèo Ô Quy Hồ | tên khác=Đèo Hoàng Liên Sơn
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Sơn Bình | vĩ độ=22.3556 | kinh độ=103.7744 | chỉ đường=Nằm trên tuyến Quốc lộ 4D nối hai tỉnh Lai Châu và Lào Cai
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Con đèo dài gần 50 km cắt ngang qua dãy Hoàng Liên Sơn ở độ cao gần 2.000 m so với mực nước biển. Khu vực đỉnh đèo là ranh giới khí hậu rõ rệt giữa hai sườn núi; phía Lai Châu thường có nắng ấm trong khi phía Lào Cai chìm trong sương mù.
}}

* {{xem
| tên=Khu du lịch Cầu kính Rồng Mây | tên khác=Rong May Glass Bridge
| trang web=https://caukinhrongmay.vn | email=
| địa chỉ=Xã Sơn Bình | vĩ độ=22.3580 | kinh độ=103.7650 | chỉ đường=Cách đỉnh đèo Ô Quy Hồ khoảng 2 km về phía Lai Châu
| điện thoại=+84 213 3788 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=400.000 VNĐ/người lớn (bao gồm thang máy lồng kính)
| nội dung=Hệ thống thang máy lồng kính ngoài trời cao 300 m gắn vào vách núi đá, đưa du khách lên sàn cầu kính vươn ra khỏi vách đá 60 m ở độ cao hơn 2.000 m để quan sát vực sâu và các hẻm núi Hoàng Liên Sơn.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Hang động Pu Sam Cáp | tên khác=Pu Sam Cap Caves
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Sùng Phài | vĩ độ=22.3780 | kinh độ=103.4350 | chỉ đường=Cách Phường Tân Phong khoảng 6 km về phía Tây
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=60.000 VNĐ/người
| nội dung=Hệ thống hang động karst đá vôi nguyên sơ gồm ba động chính là Thiên Môn, Thiên Đường và Thủy Tinh. Lòng động rộng hàng nghìn mét vuông với cột đá, măng đá và nhũ đá vôi hình thành qua hàng triệu năm.
}}

* {{xem
| tên=Cao nguyên Dào San | tên khác=Dao San Plateau
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Dào San | vĩ độ=22.6167 | kinh độ=103.4333 | chỉ đường=Cách Phường Tân Phong khoảng 60 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng cao nguyên núi đất và đá ở độ cao trên 1.500 m, khí hậu quanh năm mát lạnh, có rừng thông tự nhiên và là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào người H'Mông, Dao đỏ, Hà Nhì.
}}

[[Tập tin:Than_Uyen's_moutains.jpg|nhỏ|Núi non Than Uyên]]

=== Bản làng Du lịch Văn hóa ===
* {{xem
| tên=Bản du lịch cộng đồng Sin Suối Hồ | tên khác=Sin Suoi Ho Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Sin Suối Hồ | vĩ độ=22.5167 | kinh độ=103.5000 | chỉ đường=Cách Phường Tân Phong khoảng 30 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=20.000 VNĐ/người (phí vệ sinh bản)
| nội dung=Bản làng của người H'Mông nằm ở độ cao 1.400 m dưới chân đỉnh Pu Tả Lèng. Bản bảo tồn kiến trúc nhà gỗ truyền thống, khuôn viên trồng hàng nghìn chậu địa lan, thác Trái Tim và hệ thống homestay đạt tiêu chuẩn du lịch cộng đồng ASEAN.
}}

* {{xem
| tên=Bản Sì Thâu Chải | tên khác=Si Thau Chai Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Hồ Thầu | vĩ độ=22.3610 | kinh độ=103.6120 | chỉ đường=Nằm trên sườn núi cao nhìn xuống thung lũng Tam Đường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Bản định cư của hơn 60 hộ dân người Dao đỏ. Lối đi quanh bản được xếp bằng đá cuội suối, hai bên đường trồng hoa đào, mận và cây ăn trái bản địa. Đây là điểm cất cánh quen thuộc của dù lượn trong các giải dù lượn quốc tế.
}}

* {{xem
| tên=Cửa khẩu Quốc tế Ma Lù Thàng | tên khác=Ma Lu Thang Border Gate
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thị trấn Phong Thổ | vĩ độ=22.7500 | kinh độ=103.3167 | chỉ đường=Điểm cuối tuyến Quốc lộ 12
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí khu vực ngoài cửa khẩu
| nội dung=Cửa khẩu mậu dịch quốc tế đường bộ thông thương với cửa khẩu Kim Thủy Hà thuộc huyện Kim Bình, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.
}}

== Hoạt động ==
* '''Leo núi thám hiểm các đỉnh núi cao:''' Lai Châu là tâm điểm trekking của cả nước với các hành trình nhiều ngày chinh phục đỉnh Pu Si Lung (3.083 m - đỉnh núi biên giới hiểm trở nhất), Pu Tả Lèng (3.049 m - mùa hoa đỗ quyên tháng 3) và Ky Quan San (Bạch Mộc Lương Tử, 3.046 m). Hoạt động này bắt buộc phải có giấy phép biên phòng và người dẫn đường bản địa (porter).
* '''Bay dù lượn tại Sì Thâu Chải:''' Cất cánh từ sườn núi Hồ Thầu ở độ cao trên 1.400 m và hạ cánh xuống sân vận động Tam Đường, ngắm thung lũng nông nghiệp và cung đèo Ô Quy Hồ từ trên không.
* '''Đi chợ phiên vùng cao:''' Chợ phiên Dào San (họp vào các ngày Thìn, Tuất) hoặc chợ phiên San Thàng (họp sáng thứ 5 và Chủ nhật hàng tuần tại Phường San Thàng) là nơi tập trung mua bán vải thổ cẩm, cây dược liệu, gia súc và nông cụ của các dân tộc thiểu số.

== Mua sắm ==
=== Nông sản &amp; Dược liệu ===
* '''Mắc khén &amp; Hạt dổi rừng:''' Gia vị thảo mộc khô thu hái tự nhiên từ rừng Tây Bắc, dùng tẩm ướp nướng và giã đồ chấm.
* '''Mật ong rừng Dào San &amp; Thảo quả:''' Mật ong khoái tự nhiên màu vàng sậm và hạt thảo quả sấy khô của vùng cao Mường Tè, Sìn Hồ.
* '''Trà cổ thụ Shan tuyết Sìn Hồ:''' Búp chè hái từ những cây chè mọc hoang dã trên sườn núi mù sương, cánh chè mốc trắng, nước trà ngả vàng hổ phách.
* '''Vải thổ cẩm dệt tay người Dao &amp; H'Mông:''' Áo chàm đính chỉ màu, khăn cuốn đầu, vỏ gối khâu tay bán trực tiếp tại bản Sin Suối Hồ và Sì Thâu Chải.

=== Chợ trung tâm ===
* '''Chợ San Thàng (Phường San Thàng):''' Trung tâm trao đổi hàng nông sản, thực phẩm tươi và ẩm thực đường phố sáng Chủ nhật.
* '''Chợ Trung tâm Lai Châu (Đường Trần Phú, Phường Tân Phong):''' Chợ tổng hợp buôn bán các mặt hàng bách hóa, quần áo và hàng tiêu dùng.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Lai Châu dựa trên nguồn thực phẩm tự nhiên từ rừng, sông suối và kỹ thuật hun khói, đồ chín của người Thái, người Giáy và người Dao.

Các món ăn phổ biến:
* '''Pa pỉnh tộp:''' Cá suối tươi mổ lưng, ướp mắc khén, ớt tươi, rau thơm rồi kẹp nẹp tre nướng than hoa.
* '''Thịt lợn cắp nách nướng than:''' Giống lợn lửng thả rông vùng cao thịt săn chắc, bì giòn, nướng chín tới ướp lá móc mật.
* '''Nộm rau dớn:''' Rau dớn ngắt ngọn non mọc cạnh khe suối, chần qua nước sôi rồi trộn cùng lạc rang, ớt bột, tỏi và chanh.
* '''Xôi màu người Giáy:''' Xôi nếp nương nhuộm màu bằng nước lá cẩm, củ nghệ và vỏ cây rừng tạo thành màu tím, đỏ, vàng tự nhiên.
* '''Thắng cố:''' Món canh lòng ngựa truyền thống ninh nhừ cùng các loại thảo quả, quế chi, hoa hồi ăn tại các phiên chợ vùng cao.

=== Địa điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Sen Hồng | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu đô thị mới, Phường Tân Phong | vĩ độ=22.3980 | kinh độ=103.4610 | chỉ đường=Gần khu hành chính tỉnh
| điện thoại=+84 213 3878 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:00 | giá=100.000 - 250.000 VNĐ/người
| nội dung=Phục vụ các món ăn đặc sản vùng núi như cá hồi Ô Quy Hồ, cá tầm nướng tiêu rừng, gà đồi hấp lá chanh và lợn bản xào lăn.
}}

* {{xem
| tên=Khu Ẩm thực Chợ đêm San Thàng | trang web= | email=
| địa chỉ=Phường San Thàng | vĩ độ=22.4110 | kinh độ=103.4850 | chỉ đường=Mở các tối thứ Bảy hàng tuần
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=18:00 - 23:00 | giá=20.000 - 80.000 VNĐ/món
| nội dung=Các gian hàng ngoài trời bán thắng cố, bánh dày nướng, phở chua, lòng lợn nướng và rượu ngô bản xứ.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu ngô Sìn Hồ:''' Men ủ từ lá thuốc rừng tự nhiên cất bằng phương pháp truyền thống của người H'Mông, nồng độ cồn từ 38 - 42 độ.
* '''Trà thảo mộc giảo cổ lam:''' Nước hãm từ cây giảo cổ lam mọc trên các vách đá vôi tự nhiên vùng cao.

== Nghỉ ngơi ==
Cơ sở lưu trú tập trung thành hai dạng: khách sạn hiện đại tại trung tâm đô thị Phường Tân Phong và hệ thống homestay nhà gỗ tại các bản du lịch cộng đồng.

=== Khách sạn ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Lai Châu | trang web=https://grandlaichau.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 097 Đường Trần Phú, Phường Tân Phong | vĩ độ=22.3955 | kinh độ=103.4645 | chỉ đường=Đối diện Quảng trường Nhân dân tỉnh
| điện thoại=+84 213 3798 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.100.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao lớn nhất tỉnh với 148 phòng ngủ, phòng gym, spa, phòng hội nghị tiêu chuẩn và nhà hàng phục vụ thực đơn Á - Âu.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Hoàng Nhâm Luxury | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 69 Đường Điện Biên Phủ, Phường Quyết Tiến | vĩ độ=22.3920 | kinh độ=103.4580 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 213 2246 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.000.000 - 2.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn hiện đại có hồ bơi sân thượng, trung tâm thể thao, phòng ốc trang bị điều hòa 2 chiều và buffet ăn sáng.
}}

=== Homestay bản địa ===
* {{ngủ
| tên=Homestay Vàng A Chỉnh | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Sin Suối Hồ, Xã Sin Suối Hồ | vĩ độ=22.5170 | kinh độ=103.5010 | chỉ đường=Khu vực trung tâm bản Sin Suối Hồ
| điện thoại=+84 912 345 678 | điện thoại miễn cước=
| giá=100.000 - 350.000 VNĐ/người
| nhận phòng=12:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Nhà gỗ lợp ván pơmu truyền thống của người H'Mông, sân vườn trồng phong lan và đỗ quyên, phục vụ các bữa ăn nấu tại gia.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Sạt lở mùa mưa &amp; Sương mù đèo dốc ===
* Tuyến đèo Ô Quy Hồ (Quốc lộ 4D) và Quốc lộ 12 (đoạn nối Phong Thổ - Mường Tè) có nguy cơ sạt trượt đất đá cao vào các tháng mùa mưa lớn (tháng 6 đến tháng 8). Du khách tự lái xe máy/ô tô nên kiểm tra dự báo thời tiết và tránh chạy xe ban đêm qua các cung đường đèo khi sương mù dày đặc.

=== Quy định trekking &amp; Vùng biên giới ===
* Các tuyến leo núi Pu Si Lung, Pu Tả Lèng hoặc Ky Quan San đi qua khu vực biên giới hoặc rừng đặc dụng quốc gia. Du khách bắt buộc phải đăng ký tạm trú với Công an xã, xin giấy giới thiệu tại Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu và thuê porter địa phương dẫn đường.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Điện Biên]]: Đi theo Quốc lộ 12 xuôi dòng sông Đà qua Phường Mường Lay để đến các di tích Chiến trường Điện Biên Phủ và thung lũng Mường Thanh.
* [[Lào Cai]]: Vượt đèo Ô Quy Hồ sang thị xã Sa Pa, ga cáp treo Fansipan và trung tâm thành phố biên giới Lào Cai.
* [[Sơn La]]: Kết nối qua Quốc lộ 279 hoặc Quốc lộ 32 để đến thị xã Nghĩa Lộ, đèo Khau Phạ và cao nguyên chè Mộc Châu.
* [[Phú Thọ]]: Xuôi theo Quốc lộ 32 qua Yên Bái về vùng đất Tổ Đền Hùng và danh thắng Tây Thiên - Tam Đảo.

{{geo|22.4000|103.4500}}
{{IsPartOf|Trung du và miền núi phía Bắc}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Lai Châu}}</text>
      <sha1>7f6htzypkfto0hfd2f3463wlx5u42bt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lạng Sơn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>737</id>
    <revision>
      <id>122231</id>
      <parentid>121932</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T03:39:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19877" sha1="7qspatuefelc7iczq7nfpih7usi8mcn" xml:space="preserve">{{pagebanner|Quymon.JPG|up|caption=Phong cảnh Chi Lăng}}

{{quickbarprovince
| image=Chùa_Tam_Thanh.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Chùa Tam Thanh trong lòng động tại thành phố Lạng Sơn
| location=Lang Son in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=8.310,2 km²
| population=802.000 người (ước tính 2022)
| population density=96,5 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Nùng]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Nùng (43%), người Tày (35%), người Kinh (16%), người Dao, người H'Mông
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đông Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Thành phố [[Lạng Sơn (thành phố)|Lạng Sơn]]
| years active=1831 - Thành lập tỉnh Lạng Sơn thời vua Minh Mạng
| administrative division=1 thành phố (Lạng Sơn) và 10 huyện
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (205)
| website=[https://langson.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lạng Sơn]
}}

'''Lạng Sơn''' (thường gọi là xứ Lạng) là một tỉnh miền núi biên giới nằm ở vùng [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]]. Nổi danh từ ngàn đời qua câu ca dao: ''&quot;Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa, có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh&quot;'', Lạng Sơn là cửa ngõ giao thương đường bộ chiến lược nối liền Việt Nam với [[Trung Quốc]]. Vùng đất này sở hữu sự hòa quyện tuyệt đẹp giữa địa hình núi đá vôi karst kỳ vĩ, thung lũng lúa [[Bắc Sơn]], đỉnh núi mù sương [[Mẫu Sơn]], hệ thống hang động tâm linh cổ kính cùng những chợ cửa khẩu biên mậu sầm uất.

== Giới thiệu ==
Trong lịch sử dân tộc, Lạng Sơn giữ vị trí tiền tiêu trọng yếu nơi cửa ngõ biên thùy phía Bắc. Vùng đất hiểm trở này từng chứng kiến nhiều chiến tích lẫy lừng chống giặc ngoại xâm tại [[Ải Chi Lăng]], đèo Bông Lau, [[Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị]]. Lạng Sơn còn nổi tiếng với Khởi nghĩa Bắc Sơn (1940) – cái nôi của lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam.

Về mặt địa lý, Lạng Sơn có dòng [[Sông Kỳ Cùng]] độc đáo chảy ngược theo hướng Đông Nam - Tây Bắc sang đất Trung Quốc. Địa hình tỉnh gồm các dãy núi đá vôi trùng điệp đan xen các thung lũng màu mỡ. Đây cũng là nơi hội tụ bản sắc văn hóa phong phú của đồng bào các dân tộc Nùng, Tày, Dao với các làn điệu hát Then, hát Sli, hát Lượn mượt mà cùng những phiên chợ kỳ lừa mang đậm sắc màu vùng cao.

=== Khí hậu ===
Khí hậu Lạng Sơn mang tính chất cận nhiệt đới ẩm gió mùa vùng núi, có sự khác biệt sâu sắc giữa mùa đông lạnh khô và mùa hè nóng ẩm.

* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 3 năm sau): Thời tiết rất lạnh, nền nhiệt trung bình thấp nhất toàn miền Bắc do đón trọn các đợt không khí lạnh đầu mùa. Khu vực đỉnh núi [[Mẫu Sơn]] (cao trên 1.500 m) thường xuyên xuất hiện băng giá và tuyết rơi vào các đợt rét đậm tháng 12 và tháng 1.
* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Tiết trời mát mẻ, hoa đào chuông Mẫu Sơn và hoa mận nở rộ sườn đồi; đây là mùa diễn ra nhiều lễ hội đền, chùa lớn như Lễ hội đền Kỳ Cùng - Tả Phủ.
* '''Mùa hè &amp; Mùa lúa chín''' (tháng 5 đến tháng 10): Thời tiết ấm áp, mưa nhiều. Tháng 7 và tháng 10 là thời điểm thung lũng lúa Bắc Sơn khoác lên màu vàng óng ả rực rỡ nhất trong năm.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu Lạng Sơn
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 18 (64) || 19 (66) || 22 (72) || 27 (81) || 31 (88) || 32 (90) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 28 (82) || 24 (75) || 20 (68) || '''26 (79)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 10 (50) || 12 (54) || 16 (61) || 20 (68) || 23 (73) || 24 (75) || 24 (75) || 24 (75) || 22 (72) || 19 (66) || 15 (59) || 11 (52) || '''18 (64)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 30 (1.2) || 50 (2.0) || 100 (3.9) || 180 (7.1) || 240 (9.4) || 270 (10.6) || 260 (10.2) || 150 (5.9) || 80 (3.1) || 40 (1.6) || 20 (0.8) || '''1.445 (56.9)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:CT01_BacGiang_LangSon.svg|nhỏ|Tuyến cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn kết nối thuận tiện với Hà Nội]]

Nằm cách thủ đô [[Hà Nội]] khoảng 155 km về phía Đông Bắc, hệ thống hạ tầng giao thông kết nối tới Lạng Sơn rất hiện đại và phát triển.

=== Bằng ô-tô &amp; Xe khách ===
* '''Qua đường cao tốc:''' Tuyến cao tốc Hà Nội - [[Bắc Ninh]] - [[Bắc Giang]] - Lạng Sơn giúp rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô từ Hà Nội đến TP. Lạng Sơn chỉ còn khoảng 2 đến 2,5 giờ.
* '''Xe Limousine &amp; Xe khách:'''
  * Xe Limousine chất lượng cao: Xuất bến liên tục mỗi giờ từ các quận nội thành Hà Nội, trả khách tận nơi tại thành phố Lạng Sơn và cửa khẩu Hữu Nghị. Giá vé khoảng 200.000 - 250.000 VNĐ/lượt (nhà xe Hoàng Phú, Ninh Quỳnh, Quỳnh Thanh).
  * Xe khách liên tỉnh: Xuất bến hàng ngày từ [[Bến xe Mỹ Đình]], [[Bến xe Gia Lâm]], [[Bến xe Giáp Bát]]. Giá vé khoảng 120.000 - 150.000 VNĐ/lượt.

=== Bằng tàu hỏa ===
Tuyến đường sắt liên vận Hà Nội - [[Đồng Đăng]] kết nối [[Ga Hà Nội]] / [[Ga Gia Lâm]] tới Ga Lạng Sơn và Ga Đồng Đăng:
* Tàu nội địa di chuyển mất khoảng 3,5 đến 4 giờ.
* Tuyến tàu liên vận quốc tế còn tiếp tục hành trình qua ga [[Bằng Tường]] ([[Quảng Tây]]) sang đất Trung Quốc.

=== Bằng xe máy ===
Cung đường Quốc lộ 1A cũ qua Ải Chi Lăng là lộ trình quen thuộc cho những du khách thích phượt xe máy ngắm nhìn cảnh sắc đồng bằng chuyển tiếp lên vùng núi đá vôi ngoạn mục.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Bến đá Kỳ Cùng 2.jpg|nhỏ|Cầu Kỳ Lừa bắc qua dòng sông chảy ngược trung tâm thành phố]]

* '''Taxi:''' Lựa chọn thuận tiện nhất khi di chuyển giữa các điểm tham quan nội thành và các chợ cửa khẩu.
  * Taxi Mai Linh Lạng Sơn: ☎ +84 205 3879 879
  * Taxi Lạng Sơn: ☎ +84 205 3766 766
* '''Thuê xe máy:''' Bạn có thể thuê xe máy tại các khách sạn quanh khu vực Ga Lạng Sơn hoặc bến xe với giá 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày để tự mình chinh phục đỉnh Mẫu Sơn hay thung lũng Bắc Sơn.
* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Có các tuyến buýt thuận tiện:
  * Tuyến 01: TP. Lạng Sơn - Thị trấn Đồng Đăng - Cửa khẩu Tân Thanh.
  * Tuyến 02: TP. Lạng Sơn - Thị trấn Na Sầm.

== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Countryside_around_Bac_Son_-_Lang_Son_Province_-_Vietnam_-_03_(48137876778).jpg|nhỏ|Toàn cảnh thung lũng Bắc Sơn]]

=== Di tích Lịch sử &amp; Thắng cảnh Tâm linh ===
* {{xem
| tên=Động Tam Thanh &amp; Chùa Tam Thanh | tên khác=Tam Thanh Pagoda
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Tam Thanh, TP. Lạng Sơn | vĩ độ=21.8525 | kinh độ=106.7558 | chỉ đường=Cách trung tâm thành phố khoảng 2 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể hang động tự nhiên nổi tiếng nhất xứ Lạng với hệ thống thạch nhũ rực rỡ, hồ Cảnh và bức phù điêu Phật A Di Đà tạc thẳng vào vách đá từ thời nhà Lê. Ngay gần cửa động là con đường dẫn lên di tích tượng đá Nàng Tô Thị và Thành Nhà Mạc.
}}

* {{xem
| tên=Thành Nhà Mạc | tên khác=Mac Dynasty Citadel
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Tam Thanh, TP. Lạng Sơn | vĩ độ=21.8540 | kinh độ=106.7535 | chỉ đường=Nằm trên dãy núi đá vôi gần Động Tam Thanh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích kiến trúc quân sự phòng thủ hiểm trở được xây dựng vào thế kỷ 16 thời triều Mạc. Du khách vượt qua hàng trăm bậc thang đá lên đỉnh thành có thể chiêm ngưỡng toàn cảnh thành phố Lạng Sơn và ngọn núi Nàng Tô Thị bồng con hóa đá.
}}

* {{xem
| tên=Đền Kỳ Cùng &amp; Đền Tả Phủ | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Vĩnh Trại và Hoàng Văn Thụ, TP. Lạng Sơn | vĩ độ=21.8480 | kinh độ=106.7620 | chỉ đường=Ven bờ sông Kỳ Cùng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Hai ngôi đền linh thiêng bậc nhất xứ Lạng, nơi phụng thờ Quan Lớn Tuần Tranh và Tả Đô Đốc Thân Công Tài. Lễ hội rước kiệu giữa hai đền diễn ra từ ngày 22 đến 27 tháng Giêng âm lịch là ngày hội lớn và nhộn nhịp nhất của thành phố.
}}

* {{xem
| tên=Khu di tích Lịch sử Ải Chi Lăng | tên khác=Chi Lang Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=Huyện Chi Lăng | vĩ độ=21.6210 | kinh độ=106.6025 | chỉ đường=Dọc tuyến Quốc lộ 1A cũ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Thung lũng hẹp hình bầu dục được bao bọc bởi núi đá vôi hiểm trở, nơi gắn liền với những chiến thắng lừng lẫy của dân tộc trước quân xâm lược phương Bắc, tiêu biểu là trận chém tướng Liễu Thăng năm 1427.
}}

[[Tập tin:Mau_Son.JPG|nhỏ|Một phần đỉnh Mẫu Sơn]]

=== Điểm đến Thiên nhiên &amp; Cửa khẩu ===
* {{xem
| tên=Khu du lịch Đỉnh Mẫu Sơn | tên khác=Mau Son Mountain
| trang web= | email=
| địa chỉ=Huyện Lộc Bình và Cao Lộc | vĩ độ=21.8444 | kinh độ=106.9250 | chỉ đường=Cách TP. Lạng Sơn khoảng 30 km về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng núi cao quanh năm mây mù bao phủ ở độ cao trên 1.500 m so với mực nước biển. Mẫu Sơn nổi tiếng với các phế tích biệt thự Pháp cổ thời thuộc địa, không khí trong lành mát mẻ tựa Sa Pa hay Đà Lạt, cùng hiện tượng băng giá kỳ thú vào mùa đông.
}}

* {{xem
| tên=Thung lũng Bắc Sơn | tên khác=Bac Son Valley
| trang web= | email=
| địa chỉ=Huyện Bắc Sơn | vĩ độ=21.9050 | kinh độ=106.3250 | chỉ đường=Cách TP. Lạng Sơn khoảng 80 km về phía Tây
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Thung lũng nông nghiệp trù phú bao quanh bởi những ngọn núi đá vôi trập trùng. Đứng từ trạm viba trên đỉnh núi Nà Lay, du khách sẽ được ngắm nhìn bức tranh thổ cẩm khổng lồ với các ô ruộng lúa chín màu vàng, xanh đan xen kỳ thú.
}}

* {{xem
| tên=Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị | tên khác=Huu Nghi Border Gate
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thị trấn Đồng Đăng, Huyện Cao Lộc | vĩ độ=21.9825 | kinh độ=106.7110 | chỉ đường=Điểm đầu của tuyến Quốc lộ 1A
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 19:00 | giá=Miễn phí tham quan khu vực bên ngoài
| nội dung=Cửa khẩu quốc tế đường bộ huyết mạch nối liền Việt Nam và Trung Quốc. Nơi đây có Km số 0 lịch sử của Quốc lộ 1A và cột mốc biên giới quốc gia kiên cố.
}}

== Hoạt động ==
* '''Leo núi săn mây và ngắm lúa tại Đỉnh Nà Lay:''' Chinh phục hơn 1.200 bậc đá dẫn lên đỉnh Nà Lay (Bắc Sơn) để đón bình minh, chụp ảnh biển mây và ngắm nhìn trọn vẹn cảnh sắc ngoạn mục của thung lũng lúa.
* '''Săn băng tuyết Mẫu Sơn vào mùa đông:''' Trải nghiệm không khí lạnh buốt giá và ngắm cành cây, ngọn cỏ đóng băng trắng xóa khi nhiệt độ Mẫu Sơn xuống dưới 0°C.
* '''Tham gia chợ đêm Kỳ Lừa:''' Tản bộ, mua sắm đồ thủ công vùng cao và giao lưu văn nghệ dân gian tại khu chợ phố cổ nhộn nhịp vào các tối cuối tuần.

== Mua sắm ==
Lạng Sơn là trung tâm biên mậu sầm uất với nhiều loại nông sản đặc sản vùng biên và hàng hóa phong phú.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Vịt quay Lạng Sơn:''' Vịt béo ướp mật ong rừng và lá mắc mật thơm nồng, da nâu óng ả giòn rụm.
* '''Bánh ngải Lạng Sơn:''' Bánh nếp dẻo thơm màu xanh thẫm chế biến từ lá ngải cứu tươi và đường phèn, vị thanh mát bùi béo.
* '''Rượu Mẫu Sơn:''' Rượu chưng cất từ gạo nếp vùng cao cùng men lá rừng làm từ hơn 30 loại thảo mộc, hương vị êm dịu nồng đượm.
* '''Hồng không hạt Bảo Lâm &amp; Quýt Bắc Sơn:''' Các loại trái cây đặc sản nổi danh ngọt lịm, mọng nước và đậm đà hương vị miền núi.
* '''Hồi và quế xứ Lạng:''' Hoa hồi khô nguyên cánh có hàm lượng tinh dầu cao hàng đầu cả nước.

=== Chợ trung tâm &amp; Cửa khẩu ===
* '''Chợ Đông Kinh (TP. Lạng Sơn):''' Trung tâm thương mại lớn nhất thành phố, chuyên bán buôn và bán lẻ quần áo, đồ điện tử gia dụng và đồ gia đình nhập khẩu.
* '''Chợ Kỳ Lừa (TP. Lạng Sơn):''' Chợ truyền thống lâu đời đậm đà nét văn hóa xứ Lạng, họp các phiên mùng 2, 7, 12, 17, 22, 27 âm lịch.
* '''Chợ Cửa khẩu Tân Thanh (Huyện Văn Lãng):''' Thiên đường hàng hóa biên mậu giá rẻ nằm sát đường biên giới.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Lạng Sơn mang dấu ấn giao thoa văn hóa đặc sắc của người Tày, Nùng cùng các loại gia vị rừng tự nhiên.

Các món ăn nổi tiếng nhất định phải thử:
* '''Phở chua Lạng Sơn:''' Món phở nguội trộn độc đáo với sợi phở dẻo, xá xíu, gan heo, khoai lang chiên giòn, lạc rang, rau thơm hòa quyện cùng nước sốt giấm đường chua ngọt sánh mịn.
* '''Khâu nhục (Nham dục):''' Món thịt ba chỉ kho kỹ với khoai môn, rau tàu soi, nấm hương và thảo quả, thịt mềm tan béo ngậy.
* '''Bánh cuốn trứng Lạng Sơn:''' Bánh tráng mỏng nóng hổi bọc trọn lòng đào trứng gà, ăn kèm nước ninh xương ngọt thơm và thịt băm xào.
* '''Cơm lam Bắc Sơn &amp; Lạp xưởng hun khói gác bếp:''' Món ăn mộc mạc thơm dẻo mùi khói bếp củi và than hồng.

=== Nhà hàng ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Vịt quay Hùng Hưng | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 13 Bắc Sơn, Phường Hoàng Văn Thụ, TP. Lạng Sơn | vĩ độ=21.8492 | kinh độ=106.7605 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 205 3871 859 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 21:00 | giá=150.000 - 300.000 VNĐ
| nội dung=Quán vịt quay và khâu nhục gia truyền nức tiếng lâu năm của người dân địa phương.
}}

* {{xem
| tên=Quán Phở chua Hải Xồm | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 214 Bà Triệu, Phường Hoàng Văn Thụ, TP. Lạng Sơn | vĩ độ=21.8435 | kinh độ=106.7580 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 983 234 567 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 21:30 | giá=35.000 - 55.000 VNĐ
| nội dung=Địa chỉ quen thuộc để thưởng thức món phở chua chuẩn vị cổ truyền xứ Lạng.
}}

== Đồ uống ==
* '''Trà hoa vàng xứ Lạng:''' Thảo dược quý mọc tự nhiên trên các triền núi đá vôi, nước trà vàng óng ánh, thơm dịu và rất tốt cho sức khỏe.
* '''Rượu ngô men lá:''' Loại rượu ấm nồng của đồng bào dân tộc vùng cao dùng trong các dịp lễ tết và hội bản.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú ở Lạng Sơn rất phát triển với nhiều khách sạn cao tầng sang trọng tại trung tâm thành phố và các homestay nhà sàn bản địa tại Bắc Sơn.

=== Khách sạn sang trọng &amp; Trung cao cấp ===
* {{ngủ
| tên=Four Points by Sheraton Lang Son | trang web=https://marriott.com | email=
| địa chỉ=Số 2 Trần Hưng Đạo, Phường Chi Lăng, TP. Lạng Sơn | vĩ độ=21.8445 | kinh độ=106.7612 | chỉ đường=Ngay cạnh trung tâm Vincom Plaza
| điện thoại=+84 205 3788 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.200.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao cấp tiêu chuẩn quốc tế với tòa tháp cao nhất thành phố, sở hữu hồ bơi trong nhà, spa, sky bar và tầm nhìn bao trọn toàn cảnh sông Kỳ Cùng.
}}

* {{ngủ
| tên=Mường Thanh Luxury Lạng Sơn | trang web=https://luxurylangson.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 68 Ngô Quyền, Phường Vĩnh Trại, TP. Lạng Sơn | vĩ độ=21.8505 | kinh độ=106.7665 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 205 3866 668 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 1.900.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao với hệ thống phòng ốc sang trọng, đầy đủ dịch vụ hội nghị, phòng gym và nhà hàng buffet phong phú.
}}

=== Homestay &amp; Nhà nghỉ bình dân ===
''Đang cập nhật''

== Giữ an toàn ==
=== An toàn đường đèo dốc ===
* Tuyến đường đèo dốc uốn lượn lên đỉnh núi Mẫu Sơn khá hẹp và quanh co, thường xuyên có sương mù dày đặc che khuất tầm nhìn vào buổi sớm và chiều muộn. Du khách điều khiển xe máy hoặc xe ô tô con cần bật đèn sương mù, giữ khoảng cách và bấm còi ở các khúc cua khuất tầm mắt.

=== Mua sắm khu vực biên giới ===
* Tại các chợ cửa khẩu Tân Thanh và Đồng Đăng, du khách nên mặc cả giá trước khi mua các mặt hàng gia dụng, quần áo và kiểm tra kỹ chất lượng các thiết bị điện tử.
* Luôn mang theo Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu khi di chuyển vào khu vực vành đai biên giới để xuất trình cho lực lượng biên phòng khi được yêu cầu.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Cao Bằng]]: Tiếp tục hành trình Đông Bắc qua đèo Bông Lau theo Quốc lộ 4A để chiêm ngưỡng Thác Bản Giốc và hang Pác Bó (cách TP. Lạng Sơn khoảng 130 km).
* [[Quảng Ninh]]: Xuôi theo Quốc lộ 4B đến vùng biển Tiên Yên, [[Hạ Long]] và đảo ngọc [[Cô Tô]] (cách khoảng 120 - 180 km).
* [[Bắc Ninh]]: Khám phá vùng đất Tây Yên Tử và di tích chùa Vĩnh Nghiêm theo tuyến cao tốc hướng về thủ đô Hà Nội.

{{geo|21.8500|106.7667}}
{{IsPartOf|Trung du và miền núi phía Bắc}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Lạng Sơn}}</text>
      <sha1>7qspatuefelc7iczq7nfpih7usi8mcn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phú Thọ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>997</id>
    <revision>
      <id>122230</id>
      <parentid>122034</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T03:38:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24806" sha1="pjmvofw8ury4b76mmrdc2hb8575parv" xml:space="preserve">{{pagebanner|Đền Hùng, đền Thượng.jpg|caption=Đền Thượng}}

{{quickbarprovince
| image=Đền Hùng.JPG
| imagewidth=250px
| caption=Cổng chính dẫn lên Quần thể Di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng
| location=Phu Tho in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=9.491,5 km²
| population=3.650.000 người (ước tính)
| population density=384 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Mường]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng San Dìu]]
| religion=[[Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương]], [[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]]
| ethnic group=Người Kinh, người Mường, người Dao, người San Dìu, người Thái
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Đông Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Việt Trì
| years active=Thời đại Hùng Vương dựng nước Văn Lang / Thời kỳ hợp nhất Vĩnh Phú - Hòa Bình
| administrative division=Mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp về các xã, phường, thị trấn (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (210 / 211 / 218)
| website=[https://phutho.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Phú Thọ]
}}

'''Phú Thọ''' là tỉnh thuộc vùng [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]], nơi cội nguồn dân tộc và cái nôi của nền văn minh sông Hồng. Sau quá trình sáp nhập và tinh gọn địa giới hành chính, Phú Thọ bao trọn toàn bộ không gian tự nhiên – văn hóa rộng lớn của 3 tỉnh trước đây (gồm Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình), trải dài từ dãy [[Dãy Tam Đảo|Tam Đảo]] mây phủ phía Đông qua thung lũng [[Sông Hồng]], [[Sông Đà]], [[Sông Lô]] trù phú đến thung lũng [[Mai Châu]] và những nếp nhà sàn xứ Mường ở phía Nam. Vùng đất này sở hữu hai Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là [[Hát Xoan]] và [[Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương]], cùng cảnh sắc thiên nhiên kỳ vĩ từ đồi chè [[Long Cốc]], Vườn quốc gia [[Xuân Sơn]] đến hồ thủy điện [[Hồ Hòa Bình|Hòa Bình]].

== Giới thiệu ==
Lịch sử vùng đất Phú Thọ gắn liền với thời kỳ khởi dựng nhà nước Văn Lang đầu tiên trong lịch sử dân tộc dưới thời các Vua Hùng, với kinh đô đóng tại Phong Châu. Nơi đây đồng thời là chiếc nôi của nền Văn hóa Đông Sơn rực rỡ bên dòng sông Thao và nền Văn hóa Hòa Bình cổ đại thời kỳ đồ đá. Trải qua các thời kỳ hợp nhất lịch sử như tỉnh Vĩnh Phú xưa, dải đất này ngày nay trở thành một chỉnh thể không gian thống nhất, kết nối liền mạch từ vùng đất Tổ thiêng liêng sang không gian danh thắng Tây Thiên - Tam Đảo và các mường cổ nghìn năm của người Mường (Mường Bi, Mường Vang, Mường Thàng, Mường Động).

Về địa hình, Phú Thọ mang đặc trưng chuyển tiếp rõ nét từ vùng núi cao Tây Bắc xuống đồng bằng châu thổ Bắc Bộ. Phía Bắc và Tây Bắc là các dãy núi đá vôi karst nguyên sơ, rừng già nhiệt đới tại Xã Xuân Sơn; phía Đông là dãy núi Tam Đảo hùng vĩ với khí hậu nghỉ dưỡng quanh năm mát mẻ; phía Nam là lòng hồ Hòa Bình mênh mông với hàng trăm đảo đá vôi nhấp nhô trên mặt nước biếc. Tỉnh áp dụng mô hình chính quyền địa phương hai cấp, điều hành trực tiếp từ cấp tỉnh tới các xã và phường, không duy trì các cấp trung gian như huyện, thị xã hay thành phố.

=== Khí hậu ===
Khí hậu Phú Thọ mang đặc tính cận nhiệt đới ẩm gió mùa, có sự phân hóa độ cao rõ rệt giữa vùng núi cao nghỉ dưỡng (Tam Đảo, Mai Châu, đèo Đá Trắng) và vùng trung du đồi bát úp.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Tiết trời mát mẻ, thỉnh thoảng có mưa phùn xuân nhẹ hạt. Đây là mùa lễ hội cội nguồn lớn nhất cả nước với điểm nhấn là Đại lễ Giỗ Tổ Hùng Vương (mùng 10 tháng 3 âm lịch) và Lễ hội Tây Thiên.
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Thời tiết ban ngày ấm nóng, mưa nhiều; tuy nhiên các vùng núi cao như Tam Đảo hay lòng hồ Hòa Bình luôn duy trì không khí mát mẻ, là điểm đến tránh nóng lý tưởng.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 11): Khí hậu mát lành, nắng vàng hanh hao, biển mây xuất hiện dày đặc trên các đồi chè Long Cốc, đèo Thung Khe và thung lũng lúa Mai Châu vào mùa gặt.
* '''Mùa đông''' (tháng 12 đến tháng 1 năm sau): Thời tiết lạnh khô, nhiệt độ vùng núi cao có thể xuống dưới 5&amp;nbsp;°C.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Phú Thọ
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 21 (70) || 24 (75) || 28 (82) || 32 (90) || 33 (91) || 33 (91) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 13 (55) || 15 (59) || 18 (64) || 21 (70) || 24 (75) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 24 (75) || 21 (70) || 18 (64) || 14 (57) || '''19 (66)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 20 (0.8) || 25 (1.0) || 45 (1.8) || 110 (4.3) || 220 (8.7) || 280 (11.0) || 310 (12.2) || 330 (13.0) || 220 (8.7) || 130 (5.1) || 45 (1.8) || 20 (0.8) || '''1.755 (69.1)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Đường_cao_tốc_Hà_Nội-Lào_Cai,_đoạn_Vĩnh_Yên.jpg|nhỏ|Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai đi qua địa phận tỉnh Phú Thọ]]

Nằm sát cạnh thủ đô [[Hà Nội]], hệ thống hạ tầng giao thông kết nối tới Phú Thọ cực kỳ phát triển với mạng lưới đường cao tốc, quốc lộ và đường sắt đồng bộ.

=== Bằng máy bay ===
Phú Thọ nằm tiếp giáp ngay [[Sân bay Quốc tế Nội Bài]] (chỉ cách ranh giới tỉnh chừng 15 km về phía Đông). Du khách phương xa bay tới Nội Bài có thể dễ dàng bắt xe ô tô, taxi hoặc xe khách đi thẳng đến các xã, phường của Phú Thọ trong vòng 20 - 45 phút.

=== Bằng ô-tô &amp; Đường cao tốc ===
* '''Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05):''' Tuyến huyết mạch đi xuyên qua các phường Phúc Yên, Vĩnh Yên, Việt Trì và thị trấn Phong Châu, rút ngắn thời gian chạy xe từ Hà Nội về trung tâm Phường Việt Trì chỉ còn khoảng 45 phút.
* '''Tuyến Đại lộ Thăng Long - Cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình:''' Kết nối nhanh chóng từ trung tâm Hà Nội đến Phường Hòa Bình chỉ trong khoảng 1 giờ di chuyển.
* '''Xe khách &amp; Limousine:''' Hoạt động liên tục mỗi 30 phút từ các bến xe Mỹ Đình, Giáp Bát và trả khách tận nơi tại các phường trung tâm.

=== Bằng tàu hỏa ===
Tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai chạy dọc thung lũng sông Hồng:
* '''Ga Việt Trì''' (Phường Bến Gót): Đón các chuyến tàu khách liên tỉnh chạy tuyến phía Bắc.
* '''Ga Vĩnh Yên''' (Phường Vĩnh Yên): Phục vụ đón trả khách khu vực đô thị công nghiệp phía Đông tỉnh.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Hồ_thủy_điện_Hòa_Bình.jpg|nhỏ|Lòng hồ Hòa Bình]]

* '''Tàu thuyền lòng hồ:''' Phương tiện chính để tham quan vùng lòng hồ thủy điện sông Đà, xuất phát từ Cảng du lịch Thung Nai (Xã Thung Nai) hoặc Cảng Bích Hạ đi Đền Bà Chúa Thác Bờ, động Thác Bờ và các đảo sinh thái.
* '''Cáp treo danh thắng:''' Hệ thống cáp treo hiện đại phục vụ du khách vãn cảnh tại Quần thể Danh thắng Tây Thiên (Thị trấn Đại Đình) nối từ chân núi lên đền Thượng.
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn lý tưởng cho các cung đường phượt ngắm cảnh đẹp như đèo Thung Khe (đèo Đá Trắng), dốc Cun, cung đường đồi chè Long Cốc hay đường ven sông Đà. Giá thuê xe dao động từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:''' Hoạt động rộng khắp tại các phường trung tâm như Việt Trì, Vĩnh Yên, Phúc Yên, Hòa Bình:
  * Taxi Mai Linh: ☎ +84 210 3688 688
  * Taxi Thịnh Hưng: ☎ +84 210 3595 595
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Đền Hùng.JPG|nhỏ|Quần thể Di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng]]

=== Di tích Lịch sử Cội nguồn &amp; Danh thắng Tâm linh ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng | tên khác=Hung Kings Temple Complex
| trang web=http://khuditichdenhung.pgdphutho.edu.vn | email=
| địa chỉ=Núi Nghĩa Lĩnh, Xã Hy Cương | vĩ độ=21.3969 | kinh độ=105.3283 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Việt Trì khoảng 10 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 hàng ngày | giá=Miễn phí (vé xe điện và bảo tàng tính riêng)
| nội dung=Trung tâm thực hành Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Quần thể gồm Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng, Lăng Vua Hùng, Đền Giếng và Đền thờ Quốc Tổ Lạc Long Quân ngự trên ngọn núi Nghĩa Lĩnh linh thiêng giữa rừng cây cổ thụ.
}}

* {{xem
| tên=Khu Danh thắng &amp; Thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên | tên khác=Tay Thien Scenic Relic
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thị trấn Đại Đình | vĩ độ=21.4633 | kinh độ=105.5867 | chỉ đường=Sườn núi Tam Đảo
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 17:30 | giá=Miễn phí (vé cáp treo: 240.000 VNĐ khứ hồi)
| nội dung=Một trong những cái nôi của Phật giáo Việt Nam, nơi giao thoa giữa tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên (Quốc Mẫu Lăng Thị Tiêu) và Thiền phái Trúc Lâm. Cảnh quan gồm đền Thỏng, đền Thượng, suối Vàng, thác Bạc và đại bảo tháp Mandala Tây Thiên tráng lệ theo phong cách Phật giáo Kim Cương Thừa.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Đền Chúa Thác Bờ &amp; Động Thác Bờ | tên khác=Thac Bo Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Thung Nai và Xã Vầy Nưa | vĩ độ=20.7850 | kinh độ=105.2150 | chỉ đường=Di chuyển bằng thuyền trên lòng hồ Hòa Bình
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí (chưa gồm cước thuyền)
| nội dung=Điểm đến tâm linh nổi tiếng thờ hai bà chúa cai quản thác ghềnh sông Đà thời Lê. Động Thác Bờ sở hữu hệ thống thạch nhũ lung linh kỳ ảo, cửa động mở ra mặt hồ xanh biếc phẳng lặng như gương.
}}

* {{xem
| tên=Tháp Bình Sơn &amp; Chùa Vĩnh Khánh | tên khác=Binh Son Pagoda
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thị trấn Tam Sơn | vĩ độ=21.3917 | kinh độ=105.4722 | chỉ đường=Bên dòng sông Lô
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Tuyệt tác kiến trúc tháp gạch nung cổ thời Trần còn nguyên vẹn nhất Việt Nam. Tháp cao 11 tầng, trang trí các hoa văn đất nung tinh xảo như rồng cuộn, hoa cúc, cánh sen biểu trưng cho nghệ thuật Phật giáo thời Trần.
}}

[[Tập tin:Cánh đồng bản Lác.jpg|nhỏ|Bản Lác Mai Châu với những nếp nhà sàn thanh bình giữa thung lũng lúa]]

=== Thắng cảnh Thiên nhiên &amp; Bản làng Du lịch ===
* {{xem
| tên=Thung lũng Bản Lác &amp; Bản Pom Coọng | tên khác=Mai Chau Valley
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thị trấn Mai Châu | vĩ độ=20.6667 | kinh độ=105.0833 | chỉ đường=Dưới chân đèo Thung Khe
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí tham quan
| nội dung=Bản làng du lịch cộng đồng lâu đời của đồng bào người Thái trắng. Không gian làng bản yên ả với những nếp nhà sàn gỗ mái lá gồi truyền thống, các khung cửi dệt thổ cẩm rộn rã và cánh đồng lúa xanh ngút ngàn bao quanh vách núi đá.
}}

* {{xem
| tên=Đồi chè Long Cốc | tên khác=Long Coc Tea Hills
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Long Cốc | vĩ độ=21.1950 | kinh độ=105.1528 | chỉ đường=Cách Phường Việt Trì khoảng 70 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Được ví như &quot;vịnh Hạ Long trên cạn vùng trung du&quot;, nơi đây tập hợp hàng trăm quả đồi chè tròn trịa tựa như những chiếc bát úp ngược khổng lồ. Sáng sớm vào mùa thu, sương mù lảng bảng phủ quanh thung lũng chè tạo nên khung cảnh nhiếp ảnh mê đắm.
}}

* {{xem
| tên=Khu nghỉ dưỡng Vùng núi Tam Đảo | tên khác=Tam Dao Hill Station
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thị trấn Tam Đảo | vĩ độ=21.4583 | kinh độ=105.6472 | chỉ đường=Độ cao trên 900 m so với mực nước biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Trạm nghỉ dưỡng khí hậu ôn đới mát mẻ 4 mùa trong 1 ngày do người Pháp xây dựng từ đầu thế kỷ 20. Nổi bật với Nhà thờ đá cổ kính, Tháp truyền hình, Cổng Trời và Quảng trường trung tâm mù sương.
}}

* {{xem
| tên=Vườn Quốc gia Xuân Sơn | tên khác=Xuan Son National Park
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Xuân Sơn | vĩ độ=21.1167 | kinh độ=104.9500 | chỉ đường=Cực Tây tỉnh Phú Thọ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tùy khu vực
| nội dung=Khu bảo tồn thiên nhiên độc đáo với hệ sinh thái rừng nhiệt đới trên núi đá vôi nguyên sinh, hang Tiên, hang Cỏi và quần thể bản làng người Dao Tiền, người Mường gìn giữ nhiều phong tục tập quán cổ truyền.
}}

== Hoạt động ==
* '''Thưởng thức Di sản Hát Xoan Phú Thọ:''' Ghé thăm các phường Xoan gốc cổ truyền như Miếu Lãi Lèn (Xã Kim Đức), Đình An Thái hay Đình Thét để lắng nghe làn điệu dân ca nghi lễ thờ cúng Hùng Vương độc nhất vô nhị.
* '''Chèo thuyền kayak và du thuyền ngắm lòng hồ sông Đà:''' Xuất bến từ Thung Nai lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng, ngắm nhìn núi non trùng điệp bao bọc hồ Hòa Bình.
* '''Săn mây tại Đèo Thung Khe (Đèo Đá Trắng):''' Dừng chân ở đỉnh đèo ngắm những triền đá vôi trắng xóa tựa như phủ tuyết và thưởng thức ngô nướng, cơm lam ấm nồng giữa làn mây bay.
* '''Tắm khoáng nóng Thanh Thủy:''' Thư giãn cơ thể trong nguồn nước khoáng nóng giàu vi chất radon thiên nhiên tại các khu nghỉ dưỡng dọc bờ sông Đà thuộc Thị trấn Thanh Thủy.

== Mua sắm ==
Vùng đất trung du và đại ngàn sở hữu phong phú các sản vật nông nghiệp nức tiếng và đồ thủ công tinh tế.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Chè búp Tân Cương - Long Cốc &amp; Chè shan tuyết:''' Búp chè xanh tươi non sao khô giữ nguyên hương thơm cốm và vị chát ngọt sâu lắng.
* '''Bưởi Đoan Hùng:''' Giống bưởi quý tiến vua với tép mọng nước, tôm ráo múi, vị ngọt thanh mát không he đắng (nổi danh bưởi Sửu, bưởi Bằng Luân).
* '''Thịt chua Thanh Sơn:''' Thịt lợn tươi thái mỏng trộn cùng thính ngô nương lên men tự nhiên, gói trong ống nứa hoặc lá ổi, ăn ghém cùng lá sung, đinh lăng giòn sần sật.
* '''Cam Cao Phong &amp; Mía tím:''' Cam sành, cam lòng vàng mọng nước ngọt đậm hái từ các triền đồi đất đỏ.
* '''Vải thổ cẩm Mai Châu &amp; Mật ong rừng tự nhiên:''' Khăn choàng, túi xách thổ cẩm dệt tay tinh xảo cùng mật ong hoa rừng nguyên chất.

=== Chợ truyền thống &amp; Trung tâm Mua sắm ===
* '''Chợ Trung tâm Việt Trì (Phường Gia Cẩm):''' Khu chợ thương mại đầu mối lớn bày bán đủ sản vật đất Tổ và nông sản vùng trung du.
* '''Chợ Phố Bờ (Phường Tân Thịnh):''' Nổi tiếng với các loại cá sông Đà tươi sống như cá lăng, cá chiên, cá ngạnh.
* '''Chợ phiên Mai Châu:''' Họp sáng Chủ nhật hàng tuần, nơi đồng bào Thái, Mường diện váy áo rực rỡ xuống chợ trao đổi thổ cẩm và nông cụ.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Phú Thọ là sự hòa quyện giữa phong vị mộc mạc của cư dân lúa nước châu thổ sông Hồng và vị ngọt đậm nồng đượm của núi rừng Tây Bắc.

Các món ngon trứ danh nhất định phải thử:
* '''Cá lăng &amp; Cá chiên sông Đà:''' Thịt cá săn chắc béo ngậy được chế biến thành món nướng than hoa ướp riềng mẻ, cá om chuối đậu hoặc lòng cá xào thì là.
* '''Cơm lam ống nứa &amp; Gà đồi nướng mắc khén:''' Gạo nếp nương nướng chín dẻo quánh trong ống tre tươi, chấm cùng muối vừng thơm phức ăn kèm gà thả đồi nướng than giòn da.
* '''Bánh tai Phú Thọ:''' Món bánh bột gạo tẻ dẻo dai nhân thịt lợn mộc nhĩ hành phi thơm lừng nắn hình chiếc tai độc đáo, ăn nóng vào bữa sáng.
* '''Lợn mán thui rơm &amp; Cỗ lá người Mường:''' Thịt lợn bản cắp nách thui rơm vàng ruộm, lòng dồi thơm ngọt bày trang trọng trên mẹt lót lá chuối tươi.
* '''Rau sắn chua nấu cá suối:''' Búp lá sắn non muối chua om nhừ cùng cá suối hoặc chân giò, vị bùi bùi chua dịu đậm chất hương đồng gió nội.

=== Nhà hàng ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Cá Sông Hạc Trì | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Đô thị Trầm Sào, Phường Gia Cẩm | vĩ độ=21.3120 | kinh độ=105.4180 | chỉ đường=Gần ngã ba sông Hạc Trì
| điện thoại=+84 210 3848 555 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:30 | giá=150.000 - 350.000 VNĐ
| nội dung=Nhà hàng ẩm thực sông nước nổi danh với các món cá lăng, cá ngạnh, cá chép giòn tươi sống bắt trực tiếp từ nơi hội tụ của ba dòng sông.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Hợp Thủy Mai Châu | trang web= | email=
| địa chỉ=Thị trấn Mai Châu | vĩ độ=20.6650 | kinh độ=105.0820 | chỉ đường=Đầu lối vào Bản Lác
| điện thoại=+84 988 567 890 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 22:00 | giá=80.000 - 200.000 VNĐ
| nội dung=Chuyên phục vụ cỗ lá người Mường, gà đồi nướng mắc khén, xôi nếp nương bảy màu và măng rừng luộc chấm chẩm chéo.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu cần Mường Bi:''' Men rượu ủ từ vỏ cây rừng và gạo nếp nương trong chum sành, hương thơm nồng say được uống chung qua những chiếc cần trúc dài trong các dịp hội bản.
* '''Rượu men lá Tam Đảo:''' Rượu thảo mộc êm dịu cất bằng phương pháp thủ công cổ truyền.
* '''Trà đinh thượng hạng Long Cốc:''' Thức uống tao nhã ngọt sâu lắng ngắm hoàng hôn buông trên đồi chè.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Mai Chau.jpg|nhỏ|Khu nghỉ dưỡng giữa thung lũng lúa ở Mai Châu]]

Hệ thống lưu trú ở Phú Thọ phát triển phong phú từ các resort sinh thái cao cấp, khách sạn 5 sao đô thị đến chuỗi homestay nhà sàn mộc mạc.

=== Khu nghỉ dưỡng &amp; Khách sạn sang trọng ===
* {{ngủ
| tên=Mai Chau Ecolodge | trang web=https://maichau.ecolodge.asia | email=
| địa chỉ=Bản Nà Thia, Xã Chiềng Châu | vĩ độ=20.6550 | kinh độ=105.0780 | chỉ đường=Nằm biệt lập trên đồi Pom Pù
| điện thoại=+84 218 3819 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.800.000 - 4.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái cao cấp xây dựng theo phong cách nhà sàn truyền thống của người Thái, sở hữu hồ bơi ngoài trời nhìn thẳng ra thung lũng lúa Mai Châu ngát hương.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Phú Thọ | trang web=https://luxuryphutho.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Lô CC17, Quảng trường Hùng Vương, Phường Gia Cẩm | vĩ độ=21.3250 | kinh độ=105.3950 | chỉ đường=Trung tâm đô thị
| điện thoại=+84 210 3636 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao hiện đại bậc nhất vùng trung du với hồ bơi trong nhà, dịch vụ spa, phòng tập gym và hệ thống nhà hàng hội nghị tiêu chuẩn.
}}

* {{ngủ
| tên=Venus Hotel Tam Đảo | trang web=https://venushotel.vn | email=
| địa chỉ=Khu 1, Thị trấn Tam Đảo | vĩ độ=21.4590 | kinh độ=105.6450 | chỉ đường=Trung tâm thị trấn sương mù
| điện thoại=+84 211 3888 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.500.000 - 3.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao mang phong cách kiến trúc châu Âu cổ điển, sở hữu hồ bơi vô cực nước ấm ngắm biển mây Tam Đảo bồng bềnh.
}}

=== Homestay &amp; Nhà nghỉ bản địa ===
* {{ngủ
| tên=Bản Lác Homestay Truyền thống | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Lác, Thị trấn Mai Châu | vĩ độ=20.6665 | kinh độ=105.0830 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 975 123 456 | điện thoại miễn cước=
| giá=100.000 - 300.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=12:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Nhà sàn gỗ sạch sẽ, không gian quây quần ấm cúng, phục vụ các món ăn dân tộc và tổ chức giao lưu múa xòe, đốt lửa trại ban đêm.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn đường đèo dốc &amp; Sương mù ===
* Tuyến đường dốc lên đỉnh núi Tam Đảo và cung đường đèo Thung Khe (Quốc lộ 6) thường xuyên có sương mù dày đặc che khuất tầm nhìn vào buổi sớm và ban đêm. Du khách điều khiển xe máy hoặc ô tô cần kiểm tra kỹ hệ thống phanh, bật đèn sương mù và giữ tốc độ ổn định.

=== Lễ hội đông người &amp; Du lịch sông nước ===
* Vào dịp Giỗ Tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 âm lịch, lượng người về Đền Hùng rất đông. Bạn nên chuẩn bị giày bệt nhẹ êm chân, mang nước uống và bảo quản cẩn thận đồ dùng cá nhân, ví tiền, điện thoại.
* Khi tham gia các chuyến tàu du lịch tham quan lòng hồ Hòa Bình, du khách luôn phải mặc áo phao theo quy định an toàn hàng hải.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Nội]]: Thủ đô ngàn năm văn hiến nằm sát cạnh với vô vàn di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh (chỉ khoảng 45 phút lái xe theo đường cao tốc).
* [[Sơn La]]: Ngược Quốc lộ 6 về phía Tây để khám phá cao nguyên chè [[Mộc Châu]] xanh ngát và những thác nước hùng vĩ.
* [[Tuyên Quang]]: Đi ngược dòng sông Lô theo Quốc lộ 2 để đến với Khu di tích lịch sử Tân Trào và hồ sinh thái Na Hang kỳ vĩ.
* [[Yên Bái]]: Men theo trục cao tốc Nội Bài - Lào Cai hướng về miền danh thắng ruộng bậc thang [[Mù Cang Chải]].

{{geo|21.3167|105.4000}}
{{IsPartOf|Trung du và miền núi phía Bắc}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Phú Thọ}}</text>
      <sha1>pjmvofw8ury4b76mmrdc2hb8575parv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Quảng Ngãi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1051</id>
    <revision>
      <id>122218</id>
      <parentid>121910</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T03:02:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26919" sha1="nrghwxepqh91cvboqojyab7mlyv9662" xml:space="preserve">{{pagebanner|Ve-dep-dao-ly-son-nhin-tu-tren-cao-1.jpg|caption=Đảo Lý Sơn nhìn từ trên cao}}

{{quickbarprovince
| image=Nhà thờ gỗ Kon Tum.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Nhà thờ gỗ Kon Tum 
| location=Quang Ngai in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=14.832,5 km²
| population=1.890.000 người (ước tính)
| population density=127,4 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Ba Na]], [[Tiếng Xơ Đăng]], [[Tiếng Hre]], [[Tiếng Gié Triêng]], [[Tiếng Gia Rai]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (68%), người Xơ Đăng (12%), người Ba Na (8%), người Hre (8%), người Gié Triêng, người Gia Rai
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Duyên hải Nam Trung Bộ]], [[Tây Nguyên]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Cẩm Thành và Phường Kon Tum
| years active=1471 - Vùng đất Quảng Ngãi thời vua Lê Thánh Tông / 1913 - Thành lập tỉnh Kon Tum
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 96 đơn vị cơ sở gồm 86 xã, 09 phường và 01 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (255 / 260)
| website=[https://quangngai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ngãi]
}}

'''Quảng Ngãi''' là một tỉnh thuộc khu vực duyên hải miền Trung và [[Tây Nguyên]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh tích hợp toàn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Quảng Ngãi và Kon Tum. Tỉnh trải dài từ khu vực ngã ba biên giới Đông Dương (giáp [[Lào]] và [[Campuchia]]) ở phía Tây, vượt qua dãy [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]] Bắc và đỉnh núi [[Ngọc Linh]] cao 2.598 m, xuống dải đồng bằng ven biển duyên hải và mở rộng ra biển Đông với [[Đặc khu Lý Sơn]]. Tỉnh tiếp giáp với [[Quảng Nam]], [[Bình Định]], [[Gia Lai]] và hai nước bạn Lào, Campuchia. Tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống 96 đơn vị hành chính cơ sở (gồm 86 xã, 09 phường và 01 đặc khu), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Roman Catholic Diocese of Kontum.jpg|nhỏ|Bên trong nhà thờ chính tòa Kon Tum (Nhà thờ Gỗ) tại Phường Thống Nhất (nay thuộc Phường Kon Tum)]]

Lịch sử vùng đất Quảng Ngãi mới là sự giao thoa sâu sắc giữa nền văn hóa biển cổ xưa và văn hóa đại ngàn Tây Nguyên. Đây là cái nôi phát tích của [[Văn hóa Sa Huỳnh]] từ thời đại kim khí với hệ thống mộ chum đặc trưng phân bố dọc vùng duyên hải (Phường Sa Huỳnh). Thời phong kiến triều Nguyễn, nơi đây là căn cứ xuất phát của Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Trường Sa từ đất đảo Lý Sơn để cắm mốc chủ quyền trên biển Đông. Ở phía Tây, Kon Tum hình thành các buôn làng cổ của người Ba Na, Xơ Đăng, Gié Triêng và là nơi các giáo sĩ phương Tây lập giáo xứ truyền giáo từ giữa thế kỷ 19, để lại các di sản kiến trúc gỗ độc đáo như [[Nhà thờ gỗ Kon Tum]].

Địa hình tỉnh phân hóa rõ nét theo phương Tây - Đông:
* '''Vùng cao nguyên Bắc Tây Nguyên &amp; Dãy Trường Sơn (phía Tây):''' Độ cao trung bình từ 600 - 1.200 m, địa hình núi cao xen kẽ các cao nguyên như Cao nguyên Măng Đen (Xã Măng Đen) có khí hậu ôn đới quanh năm, dãy núi Ngọc Linh nơi có loài thảo dược quý [[Sâm Ngọc Linh]] (Xã Ngọc Linh), cùng hệ thống sông [[Sông Đắk Bla|Đắk Bla]] chảy ngược hướng Tây và sông Pô Kô.
* '''Vùng đồng bằng duyên hải &amp; Hải đảo (phía Đông):''' Dải đồng bằng châu thổ sông Trà Khúc và sông Vệ phì nhiêu, bao quanh bởi các bãi tắm biển cát mịn (Mỹ Khê thuộc Xã Tịnh Khê, Sa Huỳnh thuộc Phường Sa Huỳnh) và hệ thống cảng nước sâu [[Dung Quất]] (Xã Vạn Tường, Xã Bình Sơn). Ngoài khơi cách bờ biển 15 hải lý là [[Đặc khu Lý Sơn]] với các miệng núi lửa bazan đã tắt hàng triệu năm tạo nên trầm tích địa chất biển hiếm có.

=== Khí hậu ===
Tỉnh có hai tiểu vùng khí hậu riêng biệt bị phân chia bởi dãy núi Trường Sơn:

* '''Tiểu vùng Duyên hải phía Đông:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa duyên hải. Mùa khô kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8, thời tiết nắng ấm, thuận lợi cho du lịch biển đảo Lý Sơn. Mùa mưa bão từ tháng 9 đến tháng 12, lượng mưa tập trung lớn và thường xuyên chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão nhiệt đới đổ bộ từ biển Đông.
* '''Tiểu vùng Cao nguyên phía Tây:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên, có sự khác biệt giữa mùa khô (tháng 11 đến tháng 4 năm sau) khô ráo, se lạnh và mùa mưa (tháng 5 đến tháng 10) mưa ẩm nhiều. Riêng khu vực Xã Măng Đen ở độ cao trên 1.200 m có khí hậu mát mẻ quanh năm tương tự Đà Lạt, nhiệt độ dao động 16 - 22&amp;nbsp;°C.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Ngãi (Trạm Quảng Ngãi)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 26 (79) || 28 (82) || 30 (86) || 33 (91) || 35 (95) || 35 (95) || 35 (95) || 35 (95) || 32 (90) || 29 (84) || 28 (82) || 26 (79) || '''31 (88)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 19 (66) || 20 (68) || 22 (72) || 24 (75) || 25 (77) || 26 (79) || 25 (77) || 25 (77) || 24 (75) || 23 (73) || 22 (72) || 20 (68) || '''23 (73)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 55 (2.2) || 25 (1.0) || 30 (1.2) || 40 (1.6) || 85 (3.3) || 90 (3.5) || 75 (3.0) || 120 (4.7) || 380 (15.0) || 720 (28.3) || 610 (24.0) || 240 (9.4) || '''2.470 (97.2)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Quảng Ngãi Railway Station.JPG|nhỏ|Ga Quảng Ngãi]]

Quảng Ngãi sở hữu vị trí giao thông chiến lược trên các trục hành lang kinh tế Bắc - Nam và Hành lang kinh tế Đông - Tây kết nối Tây Nguyên với duyên hải.

=== Bằng máy bay ===
Hành khách tiếp cận tỉnh thuận tiện thông qua các sân bay lân cận:
* '''Cảng hàng không Chu Lai (Vùng giáp ranh):''' Nằm sát Xã Bình Sơn và Xã Vạn Tường, cách Phường Cẩm Thành khoảng 35 km về phía Bắc. Đây là sân bay chính đón các chuyến bay hàng ngày từ [[Hà Nội]] và [[Thành phố Hồ Chí Minh]].
* '''Cảng hàng không Pleiku (Gia Lai):''' Cách Phường Kon Tum khoảng 45 km về phía Nam theo Quốc lộ 14, phục vụ các đường bay thẳng từ Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng.

=== Bằng đường sắt ===
Trục đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy qua địa phận phía Đông của tỉnh:
* '''Ga Quảng Ngãi''' (Phường Cẩm Thành): Điểm dừng đỗ chính tiếp nhận toàn bộ các chuyến tàu Thống Nhất (SE1 đến SE8).
* '''Ga Đức Phổ''' (Phường Đức Phổ): Phục vụ đón trả khách khu vực phía Nam tỉnh.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Trục Cao tốc Bắc - Nam phía Đông:''' Tuyến cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi và Quảng Ngãi - Hoài Nhơn thông suốt, rút ngắn thời gian di chuyển từ Đà Nẵng về Phường Cẩm Thành còn khoảng 1,5 giờ lái xe.
* '''Tuyến Quốc lộ 24:''' Trục huyết mạch Đông - Tây nối đồng bằng Quảng Ngãi (Phường Cẩm Thành) vượt đèo Măng Đen lên cao nguyên Xã Măng Đen và Phường Kon Tum (khoảng 135 km).
* '''Đường Hồ Chí Minh (Quốc lộ 14):''' Trục giao thông chính qua các xã Đăk Glei, Đăk Tô, Đăk Hà và Phường Kon Tum.
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Các nhà xe Chín Nghĩa, Mai Linh, Thuận Thảo xuất bến liên tục từ Bến xe Miền Đông (TP.HCM), Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) và Bến xe Trung tâm Đà Nẵng về Bến xe Quảng Ngãi (Phường Nghĩa Lộ) và Bến xe Kon Tum (Phường Đăk Bla).

=== Bằng đường biển ===
* Tuyến tàu cao tốc thủy nội địa nối từ Cảng Sa Kỳ (Xã Đông Sơn) ra Cảng Bến Đình ([[Đặc khu Lý Sơn]]). Thời gian chạy tàu cao tốc khoảng 35 - 45 phút, tần suất 6 - 10 chuyến/ngày.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Kon Blar River 3.JPG|nhỏ|Sông Đăk Bla chảy qua Phường Kon Tum]]

* '''Tàu cao tốc &amp; Cano vượt biển:'''
  * Tuyến Sa Kỳ đi Đặc khu Lý Sơn.
  * Tuyến cano từ Đảo Lớn sang Đảo Bé (xã An Bình cũ, nay thuộc Đặc khu Lý Sơn), chạy liên tục từ 07:30 đến 11:30 hàng ngày với thời gian 10 phút.
* '''Xe buýt nội tỉnh:'''
  * Tuyến Phường Cẩm Thành - Cảng Sa Kỳ (Xã Đông Sơn).
  * Tuyến Phường Cẩm Thành - Phường Sa Huỳnh.
  * Tuyến Phường Kon Tum - Xã Măng Đen.
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn linh hoạt để vi vu cung đường đèo Măng Đen, đường ven biển Sa Huỳnh hoặc chạy quanh các cung đường bờ biển Lý Sơn. Điểm thuê xe có tại Phường Cẩm Thành, Phường Kon Tum, Xã Măng Đen và Đặc khu Lý Sơn với giá 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Quảng Ngãi: ☎ +84 255 3838 383
  * Taxi Mai Linh Kon Tum:* ☎ +84 260 3838 383
  * Taxi Sun: ☎ +84 255 3535 353
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Monument of the My Lai Massacre (2).jpg|nhỏ|Khu Chứng tích Sơn Mỹ (Mỹ Lai)]]

=== Thắng cảnh Biển đảo &amp; Di sản Núi lửa ===
* {{xem
| tên=Thắng cảnh Đảo Lý Sơn &amp; Cổng Tò Vò | tên khác=Ly Son Island
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Lý Sơn | vĩ độ=15.3780 | kinh độ=109.1120 | chỉ đường=Cách cảng Sa Kỳ (Xã Đông Sơn) 15 hải lý về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (vé cano sang Đảo Bé tính riêng)
| nội dung=Quần thể đảo núi lửa cổ gồm Đảo Lớn và Đảo Bé hình thành cách đây hàng triệu năm. Điểm nhấn tự nhiên nổi bật gồm Cổng Tò Vò (vòm đá bazan tự nhiên nhô sát mép sóng biển), vách đá dựng đứng Hang Câu, đỉnh núi lửa Thới Lới và các cánh đồng trồng hành tỏi trên nền cát san hô trắng.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Sa Huỳnh | tên khác=Sa Huynh Culture Relics
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Sa Huỳnh | vĩ độ=14.7000 | kinh độ=109.0500 | chỉ đường=Nằm sát trục Quốc lộ 1A ở phía Nam tỉnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Trung tâm phát hiện nền văn hóa tiền sử Sa Huỳnh có niên đại trên 3.000 năm. Quần thể gồm Nhà trưng bày Văn hóa Sa Huỳnh (trưng bày mộ chum gốm, khuyên tai hai đầu thú, vũ khí đồng), bãi biển Sa Huỳnh cát vàng óng ả và cánh đồng muối Sa Huỳnh sản xuất muối biển hạt to truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Khu Chứng tích Sơn Mỹ (Mỹ Lai) | tên khác=Son My Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tịnh Khê | vĩ độ=15.1764 | kinh độ=108.8856 | chỉ đường=Cách Phường Cẩm Thành 13 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 255 3842 125 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Khu tưởng niệm Di tích Quốc gia đặc biệt ghi dấu vụ thảm sát Sơn Mỹ ngày 16/3/1968, nơi 504 thường dân vô tội (chủ yếu là phụ nữ, người già và trẻ em) bị sát hại trong chiến tranh. Quần thể gồm tượng đài tưởng niệm bằng đá granit, nhà chứng tích trưng bày ảnh tư liệu do phóng viên Ronald Haeberle chụp và khu bảo tồn các nền nhà tranh, hầm tránh bom cháy rụi.
}}

* {{xem
| tên=Bãi biển Mỹ Khê | tên khác=My Khe Beach Quang Ngai
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tịnh Khê | vĩ độ=15.1650 | kinh độ=108.8950 | chỉ đường=Nằm dọc đường ven biển Dung Quất - Sa Huỳnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi tắm tự nhiên dài hơn 7 km với dải cát trắng mịn, độ dốc thoai thoải, bao bọc phía sau bởi rừng dương liễu chắn sóng xanh mát, nước biển trong vắt không có sóng dữ.
}}

[[Tập tin:Măng Đen 1.jpg|nhỏ|Rừng thông bạt ngàn và hồ Đăk Ke tại Xã Măng Đen]]

=== Cao nguyên, Thác nước &amp; Kiến trúc Đại ngàn Tây Nguyên ===
* {{xem
| tên=Khu Du lịch Sinh thái Quốc gia Măng Đen | tên khác=Mang Den Ecotourism Area
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Măng Đen | vĩ độ=14.6000 | kinh độ=108.2833 | chỉ đường=Nằm trên Quốc lộ 24 ở độ cao 1.200 m
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào khu vực chung (vé thác Pa Sỹ: 20.000 VNĐ)
| nội dung=Vùng cao nguyên khí hậu ôn đới mát lạnh quanh năm với những cánh rừng thông ba lá bạt ngàn, được mệnh danh là vùng nghỉ dưỡng sinh thái núi rừng của Bắc Tây Nguyên. Cảnh quan nổi bật gồm Thác Pa Sỹ cao 45 m đổ xuống hẻm núi sâu, hồ nước tự nhiên Đăk Ke rực rỡ hoa anh đào vào mùa xuân và Tượng Đức Mẹ Măng Đen linh thiêng.
}}

* {{xem
| tên=Nhà thờ Gỗ Kon Tum | tên khác=Kon Tum Wooden Church
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Nguyễn Huệ, Phường Kon Tum | vĩ độ=14.3486 | kinh độ=108.0089 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nhà thờ chính tòa giáo phận Kon Tum khởi công xây dựng năm 1913 hoàn toàn bằng gỗ cà chít (sến đỏ) theo phương pháp mộng đục truyền thống, không dùng đinh sắt. Kiến trúc kết hợp độc đáo giữa phong cách Romanesque châu Âu và nhà sàn dài của người Ba Na; tường và vách trát bằng đất trộn rơm.
}}

* {{xem
| tên=Nhà rông Kon Klor &amp; Cầu treo Kon Klor | tên khác=Kon Klor Communal House
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Bắc Kạn, Phường Kon Tum | vĩ độ=14.3520 | kinh độ=108.0210 | chỉ đường=Ven bờ sông Đắk Bla
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Nhà rông truyền thống lớn nhất Tây Nguyên của dân tộc Ba Na với chiều dài 17 m, rộng 6 m và mái nhọn cao 22 m vút lên bầu trời, làm hoàn toàn bằng gỗ, tre, nứa, lá tranh. Liền kề là cầu treo dây văng Kon Klor bắc qua sông Đắk Bla thơ mộng.
}}

* {{xem
| tên=Cột mốc Ngã ba Biên giới Đông Dương | tên khác=Indochina Tripoint Monument
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bờ Y | vĩ độ=14.7083 | kinh độ=107.5500 | chỉ đường=Gần Cửa khẩu Quốc tế Bờ Y
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí (yêu cầu xuất trình Căn cước công dân)
| nội dung=Mốc giới 3 mặt hình trụ tam giác cắm trên đỉnh núi ở độ cao 1.086 m, phân định ranh giới lãnh thổ giữa ba nước Việt Nam, Lào và Campuchia (&quot;nơi một tiếng gà gáy cả ba nước cùng nghe&quot;).
}}

* {{xem
| tên=Núi Thiên Ấn &amp; Mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng | tên khác=Thien An Mountain
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Trương Quang Trọng | vĩ độ=15.1430 | kinh độ=108.8150 | chỉ đường=Tọa lạc bên bờ bắc sông Trà Khúc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngọn núi hình thang bằng phẳng như con ấn chúa trời soi bóng xuống sông Trà (&quot;Thiên Ấn niêm hà&quot;). Trên đỉnh núi có ngôi chùa cổ Thiên Ấn xây dựng từ thế kỷ 17 và phần mộ của nhà chí sĩ yêu nước Huỳnh Thúc Kháng.
}}

== Hoạt động ==
* '''Lặn ngắm san hô tại Đảo Bé Lý Sơn:''' Đi cano sang Đảo Bé (Đặc khu Lý Sơn) để chèo thuyền thúng tròn, đeo kính lặn ngắm các rạn san hô tự nhiên nhiều màu sắc trong làn nước biển trong suốt tận đáy.
* '''Săn mây và cắm trại giữa rừng thông Măng Đen:''' Trải nghiệm dựng lều cắm trại qua đêm, ngắm sương mù sớm bao phủ lòng thung lũng thông reo tại Xã Măng Đen.
* '''Chinh phục đỉnh núi Ngọc Linh:''' Tham gia tuyến trekking xuyên rừng rậm nguyên sinh Xã Ngọc Linh và Xã Măng Ri để tìm hiểu vùng bảo tồn cây sâm Ngọc Linh - &quot;quốc bảo&quot; thảo dược của Việt Nam (hoạt động cần xin phép chính quyền địa phương và có kiểm lâm/porter dẫn đường).
* '''Chèo thuyền độc mộc trên sông Đắk Bla:''' Thuê thuyền độc mộc gỗ nguyên khối của người bản địa lướt nhẹ ngược dòng sông Đắk Bla ngắm các vách núi đá và rặng tre xanh tại Phường Kon Tum.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Quảng Ngãi mới là sự giao thoa phong phú giữa nguồn hải sản khô biển đảo duyên hải và các loại dược liệu quý hiếm Tây Nguyên.

=== Sản vật &amp; Đặc sản làm quà ===
* '''Tỏi cô đơn &amp; Hành tím Lý Sơn:''' Tỏi tép đơn (tỏi mồ côi) canh tác trên đất cát san hô trộn nham thạch núi lửa, củ nhỏ trắng ngà, vị thơm thanh cay dịu không nồng hắc bán tại Đặc khu Lý Sơn.
* '''Sâm Ngọc Linh &amp; Trà sâm:''' Thảo dược quý chứa hàm lượng saponin vượt trội thu hái từ vùng núi rừng mù sương Xã Ngọc Linh, Xã Măng Ri.
* '''Quế Trà Bồng:''' Vỏ quế nguyên thanh dày dặn có hàm lượng tinh dầu cao, mùi thơm cay nồng đặc thù chế biến tại Xã Trà Bồng và Xã Đông Trà Bồng.
* '''Cá bống sông Trà &amp; Kẹo gương đậu phụng:''' Cá bống trứng tự nhiên kho tiêu cay đậm đà trong niêu đất cùng kẹo gương giòn tan dát mỏng rắc vừng lạc chế biến tại Phường Cẩm Thành và Phường Trương Quang Trọng.
* '''Muối biển Sa Huỳnh:''' Muối hột kết tinh tự nhiên trắng sạch, vị mặn thanh giàu khoáng chất từ các ruộng muối Phường Sa Huỳnh.
* '''Rượu cần Sim Măng Đen:''' Rượu lên men tự nhiên từ quả sim rừng chín mọng trên cao nguyên Xã Măng Đen.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Quảng Ngãi (Phường Cẩm Thành):''' Trung tâm thương mại đầu mối cung cấp tỏi Lý Sơn, cá khô, đường phèn, mạch nha nức tiếng.
* '''Chợ Đêm Kon Tum (Phường Kon Tum):''' Nơi bày bán các mặt hàng thủ công thổ cẩm dệt tay của người Ba Na, chuối hột rừng, mật ong rừng nguyên chất.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương dung dị, giữ trọn hương vị tươi sống mặn mòi của biển cả hòa quyện cùng vị nướng thảo mộc của núi rừng.

Các món ăn phổ biến:
* '''Don sông Trà Khúc:''' Con don (loài nhuyễn thể vỏ mỏng nước ngọt) cào ở hạ lưu sông Trà Khúc luộc lấy nước súp ngọt lịm; thịt don nhỏ xào hành lá ớt xiêm chan ngập tô, ăn kèm bánh tráng nướng gạo giòn bẻ vụn dầm ớt hiểm cay xé lưỡi.
* '''Gỏi lá Kon Tum:''' Món ăn cuốn độc đáo gồm hơn 40 loại lá rừng khác nhau (lá bứa, sung, chòi mòi, đọt giang, ngũ gia bì) cuốn cùng thịt ba chỉ luộc mỏng, tôm sông, bì lợn; chấm với nước chấm sệt nấu từ hèm rượu nếp ủ nghệ vàng và trứng vịt.
* '''Gà nướng cơm lam Măng Đen:''' Gà đồi ướp lá tiêu rừng, sả và mật ong nướng than hoa vàng giòn da, ăn cùng ống cơm lam dẻo thơm nướng nứa chấm muối é (lá é) giã nhuyễn.
* '''Gỏi rong biển &amp; Chả cá Lý Sơn:''' Rong biển tươi giòn sần sật trộn rau húng, lạc rang cùng chả cá đỏ củ tươi quết thủ công dai mịn rán vàng tại Đặc khu Lý Sơn.
* '''Bánh đập mắm nêm:''' Bánh ướt mềm dẻo kẹp giữa miếng bánh tráng gạo nướng giòn rụm, đập nát chấm mắm nêm cá cơm tỏi ớt cay nồng.

=== Địa điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Don Giao Thủy | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 01 Đường Phan Bội Châu, Phường Cẩm Thành | vĩ độ=15.1220 | kinh độ=108.8010 | chỉ đường=Gần cầu Trà Khúc 1
| điện thoại=+84 255 3824 567 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 21:00 | giá=25.000 - 45.000 VNĐ/bát
| nội dung=Quán ăn gia truyền lâu đời chuyên phục vụ món don sông Trà nóng hổi ăn kèm bánh tráng nướng giòn rụm và ớt xiêm xanh.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Gỏi lá Út Cưng | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 45 Trần Cao Vân, Phường Kon Tum | vĩ độ=14.3490 | kinh độ=108.0020 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 983 555 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 21:30 | giá=90.000 - 180.000 VNĐ/người
| nội dung=Quán ăn nổi tiếng với mâm gỏi lá đầy ắp hơn 40 loại lá rừng Tây Nguyên tươi nguyên cùng nước chấm hèm rượu gia truyền đậm đà.
}}

== Đồ uống ==
* '''Cà phê Arabica Măng Đen:''' Thưởng thức tách cà phê pha phin hương thơm nồng nàn chế biến từ hạt cà phê xứ lạnh canh tác trên sườn đồi Xã Măng Đen.
* '''Nước chè dây thảo mộc:''' Thức uống hãm từ cây chè dây mọc tự nhiên trên các vách đá rừng già Xã Ba Tơ, giúp hỗ trợ tiêu hóa.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Muong Thanh Grand Quang Ngai.jpg|nhỏ|Khách sạn Mường Thanh Grand Quảng Ngãi tại Phường Cẩm Thành]]

Hệ thống lưu trú phân bố tại các trọng điểm: trung tâm đô thị Phường Cẩm Thành, Phường Kon Tum, khu nghỉ mát Xã Măng Đen và các khách sạn biển tại Đặc khu Lý Sơn.

=== Khách sạn &amp; Nghỉ dưỡng ===

* {{ngủ
| tên=Indochine Hotel Kon Tum | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 30 Bạch Đằng, Phường Kon Tum | vĩ độ=14.3460 | kinh độ=108.0120 | chỉ đường=Ven bờ sông Đắk Bla
| điện thoại=+84 260 3863 334 | điện thoại miễn cước=
| giá=700.000 - 1.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn nổi bật với công trình quán cà phê tre độc đáo do kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa thiết kế bên sông Đắk Bla, phòng ốc thoáng mát hướng sông.
}}

* {{ngủ
| tên=Măng Đen de l'Amour Hotel | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Du lịch Măng Đen, Xã Măng Đen | vĩ độ=14.6020 | kinh độ=108.2850 | chỉ đường=Giữa rừng thông
| điện thoại=+84 966 888 777 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn phong cách biệt thự Pháp nép mình giữa rừng thông cổ thụ, yên tĩnh, cung cấp bữa sáng buffet và lò sưởi ấm cúng trong phòng.
}}

=== Khách sạn Biển đảo &amp; Homestay ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Holiday Lý Sơn | trang web=https://holidaylyson.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Thôn Đông, Đặc khu Lý Sơn | vĩ độ=15.3750 | kinh độ=109.1250 | chỉ đường=Mặt tiền bờ biển Đảo Lớn
| điện thoại=+84 255 3867 333 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.600.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao cao cấp nhất trên đảo với hồ bơi vô cực hướng nhìn trực diện ra biển, bãi tắm riêng và phòng ốc sang trọng.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Vượt biển ra đảo &amp; Say sóng ===
* Hành trình tàu cao tốc từ Cảng Sa Kỳ (Xã Đông Sơn) ra Đặc khu Lý Sơn dài khoảng 40 phút. Biển động có sóng lớn vào các tháng 10 đến tháng 12 âm lịch; du khách có tiền sử say tàu xe nên uống thuốc chống say trước khi lên tàu 30 phút và theo dõi thông báo mở luồng tàu của Cảng vụ Hàng hải.

=== Thời tiết sương mù đèo dốc &amp; Rừng núi ===
* Tuyến đèo Măng Đen trên Quốc lộ 24 và đường lên Xã Ngọc Linh thường xuất hiện sương mù dày đặc vào chiều tối và sáng sớm; cần giữ số thấp, làm chủ tốc độ và bật đèn sương mù khi lái xe.
* Khi trekking rừng nguyên sinh Khe Rỗ (Xã An Lạc) hoặc rừng Ngọc Linh, cần mang vớ chống vắt, thuốc diệt côn trùng và tuyệt đối không tự ý tách đoàn vào vùng rừng rậm.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Đà Nẵng]]: Xuôi theo Quốc lộ 1A hoặc đường cao tốc về phía Bắc để tham quan Di sản Văn hóa Thế giới Phố cổ Hội An, Thánh địa Mỹ Sơn và bãi biển Cửa Đại.
* [[Gia Lai]]: Đi về phía Nam theo Quốc lộ 1A qua Phường Sa Huỳnh để đến với kinh đô võ thuật Tây Sơn, biển Quy Nhơn, Kỳ Co và Eo Gió. Đi theo Quốc lộ 14 từ Phường Kon Tum sang phía Nam để đến thành phố Pleiku, Biển Hồ T'Nưng và núi lửa Chư Đăng Ya.
* [[Lào]]: Xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Bờ Y]] (Xã Bờ Y) để theo trục đường bộ sang tỉnh Attapeu và Champasak.

{{geo|15.1167|108.8000}}
{{IsPartOf|Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Ngãi}}</text>
      <sha1>nrghwxepqh91cvboqojyab7mlyv9662</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122219</id>
      <parentid>122218</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T03:02:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nghỉ ngơi */</comment>
      <origin>122219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26788" sha1="b5ujyrytmnak49o2fgn8jrygeolrvb0" xml:space="preserve">{{pagebanner|Ve-dep-dao-ly-son-nhin-tu-tren-cao-1.jpg|caption=Đảo Lý Sơn nhìn từ trên cao}}

{{quickbarprovince
| image=Nhà thờ gỗ Kon Tum.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Nhà thờ gỗ Kon Tum 
| location=Quang Ngai in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=14.832,5 km²
| population=1.890.000 người (ước tính)
| population density=127,4 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Ba Na]], [[Tiếng Xơ Đăng]], [[Tiếng Hre]], [[Tiếng Gié Triêng]], [[Tiếng Gia Rai]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (68%), người Xơ Đăng (12%), người Ba Na (8%), người Hre (8%), người Gié Triêng, người Gia Rai
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Duyên hải Nam Trung Bộ]], [[Tây Nguyên]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Cẩm Thành và Phường Kon Tum
| years active=1471 - Vùng đất Quảng Ngãi thời vua Lê Thánh Tông / 1913 - Thành lập tỉnh Kon Tum
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 96 đơn vị cơ sở gồm 86 xã, 09 phường và 01 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (255 / 260)
| website=[https://quangngai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ngãi]
}}

'''Quảng Ngãi''' là một tỉnh thuộc khu vực duyên hải miền Trung và [[Tây Nguyên]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh tích hợp toàn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Quảng Ngãi và Kon Tum. Tỉnh trải dài từ khu vực ngã ba biên giới Đông Dương (giáp [[Lào]] và [[Campuchia]]) ở phía Tây, vượt qua dãy [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]] Bắc và đỉnh núi [[Ngọc Linh]] cao 2.598 m, xuống dải đồng bằng ven biển duyên hải và mở rộng ra biển Đông với [[Đặc khu Lý Sơn]]. Tỉnh tiếp giáp với [[Quảng Nam]], [[Bình Định]], [[Gia Lai]] và hai nước bạn Lào, Campuchia. Tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống 96 đơn vị hành chính cơ sở (gồm 86 xã, 09 phường và 01 đặc khu), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Roman Catholic Diocese of Kontum.jpg|nhỏ|Bên trong nhà thờ chính tòa Kon Tum (Nhà thờ Gỗ) tại Phường Thống Nhất (nay thuộc Phường Kon Tum)]]

Lịch sử vùng đất Quảng Ngãi mới là sự giao thoa sâu sắc giữa nền văn hóa biển cổ xưa và văn hóa đại ngàn Tây Nguyên. Đây là cái nôi phát tích của [[Văn hóa Sa Huỳnh]] từ thời đại kim khí với hệ thống mộ chum đặc trưng phân bố dọc vùng duyên hải (Phường Sa Huỳnh). Thời phong kiến triều Nguyễn, nơi đây là căn cứ xuất phát của Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Trường Sa từ đất đảo Lý Sơn để cắm mốc chủ quyền trên biển Đông. Ở phía Tây, Kon Tum hình thành các buôn làng cổ của người Ba Na, Xơ Đăng, Gié Triêng và là nơi các giáo sĩ phương Tây lập giáo xứ truyền giáo từ giữa thế kỷ 19, để lại các di sản kiến trúc gỗ độc đáo như [[Nhà thờ gỗ Kon Tum]].

Địa hình tỉnh phân hóa rõ nét theo phương Tây - Đông:
* '''Vùng cao nguyên Bắc Tây Nguyên &amp; Dãy Trường Sơn (phía Tây):''' Độ cao trung bình từ 600 - 1.200 m, địa hình núi cao xen kẽ các cao nguyên như Cao nguyên Măng Đen (Xã Măng Đen) có khí hậu ôn đới quanh năm, dãy núi Ngọc Linh nơi có loài thảo dược quý [[Sâm Ngọc Linh]] (Xã Ngọc Linh), cùng hệ thống sông [[Sông Đắk Bla|Đắk Bla]] chảy ngược hướng Tây và sông Pô Kô.
* '''Vùng đồng bằng duyên hải &amp; Hải đảo (phía Đông):''' Dải đồng bằng châu thổ sông Trà Khúc và sông Vệ phì nhiêu, bao quanh bởi các bãi tắm biển cát mịn (Mỹ Khê thuộc Xã Tịnh Khê, Sa Huỳnh thuộc Phường Sa Huỳnh) và hệ thống cảng nước sâu [[Dung Quất]] (Xã Vạn Tường, Xã Bình Sơn). Ngoài khơi cách bờ biển 15 hải lý là [[Đặc khu Lý Sơn]] với các miệng núi lửa bazan đã tắt hàng triệu năm tạo nên trầm tích địa chất biển hiếm có.

=== Khí hậu ===
Tỉnh có hai tiểu vùng khí hậu riêng biệt bị phân chia bởi dãy núi Trường Sơn:

* '''Tiểu vùng Duyên hải phía Đông:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa duyên hải. Mùa khô kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8, thời tiết nắng ấm, thuận lợi cho du lịch biển đảo Lý Sơn. Mùa mưa bão từ tháng 9 đến tháng 12, lượng mưa tập trung lớn và thường xuyên chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão nhiệt đới đổ bộ từ biển Đông.
* '''Tiểu vùng Cao nguyên phía Tây:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên, có sự khác biệt giữa mùa khô (tháng 11 đến tháng 4 năm sau) khô ráo, se lạnh và mùa mưa (tháng 5 đến tháng 10) mưa ẩm nhiều. Riêng khu vực Xã Măng Đen ở độ cao trên 1.200 m có khí hậu mát mẻ quanh năm tương tự Đà Lạt, nhiệt độ dao động 16 - 22&amp;nbsp;°C.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Ngãi (Trạm Quảng Ngãi)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 26 (79) || 28 (82) || 30 (86) || 33 (91) || 35 (95) || 35 (95) || 35 (95) || 35 (95) || 32 (90) || 29 (84) || 28 (82) || 26 (79) || '''31 (88)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 19 (66) || 20 (68) || 22 (72) || 24 (75) || 25 (77) || 26 (79) || 25 (77) || 25 (77) || 24 (75) || 23 (73) || 22 (72) || 20 (68) || '''23 (73)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 55 (2.2) || 25 (1.0) || 30 (1.2) || 40 (1.6) || 85 (3.3) || 90 (3.5) || 75 (3.0) || 120 (4.7) || 380 (15.0) || 720 (28.3) || 610 (24.0) || 240 (9.4) || '''2.470 (97.2)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Quảng Ngãi Railway Station.JPG|nhỏ|Ga Quảng Ngãi]]

Quảng Ngãi sở hữu vị trí giao thông chiến lược trên các trục hành lang kinh tế Bắc - Nam và Hành lang kinh tế Đông - Tây kết nối Tây Nguyên với duyên hải.

=== Bằng máy bay ===
Hành khách tiếp cận tỉnh thuận tiện thông qua các sân bay lân cận:
* '''Cảng hàng không Chu Lai (Vùng giáp ranh):''' Nằm sát Xã Bình Sơn và Xã Vạn Tường, cách Phường Cẩm Thành khoảng 35 km về phía Bắc. Đây là sân bay chính đón các chuyến bay hàng ngày từ [[Hà Nội]] và [[Thành phố Hồ Chí Minh]].
* '''Cảng hàng không Pleiku (Gia Lai):''' Cách Phường Kon Tum khoảng 45 km về phía Nam theo Quốc lộ 14, phục vụ các đường bay thẳng từ Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng.

=== Bằng đường sắt ===
Trục đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy qua địa phận phía Đông của tỉnh:
* '''Ga Quảng Ngãi''' (Phường Cẩm Thành): Điểm dừng đỗ chính tiếp nhận toàn bộ các chuyến tàu Thống Nhất (SE1 đến SE8).
* '''Ga Đức Phổ''' (Phường Đức Phổ): Phục vụ đón trả khách khu vực phía Nam tỉnh.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Trục Cao tốc Bắc - Nam phía Đông:''' Tuyến cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi và Quảng Ngãi - Hoài Nhơn thông suốt, rút ngắn thời gian di chuyển từ Đà Nẵng về Phường Cẩm Thành còn khoảng 1,5 giờ lái xe.
* '''Tuyến Quốc lộ 24:''' Trục huyết mạch Đông - Tây nối đồng bằng Quảng Ngãi (Phường Cẩm Thành) vượt đèo Măng Đen lên cao nguyên Xã Măng Đen và Phường Kon Tum (khoảng 135 km).
* '''Đường Hồ Chí Minh (Quốc lộ 14):''' Trục giao thông chính qua các xã Đăk Glei, Đăk Tô, Đăk Hà và Phường Kon Tum.
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Các nhà xe Chín Nghĩa, Mai Linh, Thuận Thảo xuất bến liên tục từ Bến xe Miền Đông (TP.HCM), Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) và Bến xe Trung tâm Đà Nẵng về Bến xe Quảng Ngãi (Phường Nghĩa Lộ) và Bến xe Kon Tum (Phường Đăk Bla).

=== Bằng đường biển ===
* Tuyến tàu cao tốc thủy nội địa nối từ Cảng Sa Kỳ (Xã Đông Sơn) ra Cảng Bến Đình ([[Đặc khu Lý Sơn]]). Thời gian chạy tàu cao tốc khoảng 35 - 45 phút, tần suất 6 - 10 chuyến/ngày.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Kon Blar River 3.JPG|nhỏ|Sông Đăk Bla chảy qua Phường Kon Tum]]

* '''Tàu cao tốc &amp; Cano vượt biển:'''
  * Tuyến Sa Kỳ đi Đặc khu Lý Sơn.
  * Tuyến cano từ Đảo Lớn sang Đảo Bé (xã An Bình cũ, nay thuộc Đặc khu Lý Sơn), chạy liên tục từ 07:30 đến 11:30 hàng ngày với thời gian 10 phút.
* '''Xe buýt nội tỉnh:'''
  * Tuyến Phường Cẩm Thành - Cảng Sa Kỳ (Xã Đông Sơn).
  * Tuyến Phường Cẩm Thành - Phường Sa Huỳnh.
  * Tuyến Phường Kon Tum - Xã Măng Đen.
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn linh hoạt để vi vu cung đường đèo Măng Đen, đường ven biển Sa Huỳnh hoặc chạy quanh các cung đường bờ biển Lý Sơn. Điểm thuê xe có tại Phường Cẩm Thành, Phường Kon Tum, Xã Măng Đen và Đặc khu Lý Sơn với giá 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Quảng Ngãi: ☎ +84 255 3838 383
  * Taxi Mai Linh Kon Tum:* ☎ +84 260 3838 383
  * Taxi Sun: ☎ +84 255 3535 353
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Monument of the My Lai Massacre (2).jpg|nhỏ|Khu Chứng tích Sơn Mỹ (Mỹ Lai)]]

=== Thắng cảnh Biển đảo &amp; Di sản Núi lửa ===
* {{xem
| tên=Thắng cảnh Đảo Lý Sơn &amp; Cổng Tò Vò | tên khác=Ly Son Island
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Lý Sơn | vĩ độ=15.3780 | kinh độ=109.1120 | chỉ đường=Cách cảng Sa Kỳ (Xã Đông Sơn) 15 hải lý về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (vé cano sang Đảo Bé tính riêng)
| nội dung=Quần thể đảo núi lửa cổ gồm Đảo Lớn và Đảo Bé hình thành cách đây hàng triệu năm. Điểm nhấn tự nhiên nổi bật gồm Cổng Tò Vò (vòm đá bazan tự nhiên nhô sát mép sóng biển), vách đá dựng đứng Hang Câu, đỉnh núi lửa Thới Lới và các cánh đồng trồng hành tỏi trên nền cát san hô trắng.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Sa Huỳnh | tên khác=Sa Huynh Culture Relics
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Sa Huỳnh | vĩ độ=14.7000 | kinh độ=109.0500 | chỉ đường=Nằm sát trục Quốc lộ 1A ở phía Nam tỉnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Trung tâm phát hiện nền văn hóa tiền sử Sa Huỳnh có niên đại trên 3.000 năm. Quần thể gồm Nhà trưng bày Văn hóa Sa Huỳnh (trưng bày mộ chum gốm, khuyên tai hai đầu thú, vũ khí đồng), bãi biển Sa Huỳnh cát vàng óng ả và cánh đồng muối Sa Huỳnh sản xuất muối biển hạt to truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Khu Chứng tích Sơn Mỹ (Mỹ Lai) | tên khác=Son My Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tịnh Khê | vĩ độ=15.1764 | kinh độ=108.8856 | chỉ đường=Cách Phường Cẩm Thành 13 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 255 3842 125 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Khu tưởng niệm Di tích Quốc gia đặc biệt ghi dấu vụ thảm sát Sơn Mỹ ngày 16/3/1968, nơi 504 thường dân vô tội (chủ yếu là phụ nữ, người già và trẻ em) bị sát hại trong chiến tranh. Quần thể gồm tượng đài tưởng niệm bằng đá granit, nhà chứng tích trưng bày ảnh tư liệu do phóng viên Ronald Haeberle chụp và khu bảo tồn các nền nhà tranh, hầm tránh bom cháy rụi.
}}

* {{xem
| tên=Bãi biển Mỹ Khê | tên khác=My Khe Beach Quang Ngai
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tịnh Khê | vĩ độ=15.1650 | kinh độ=108.8950 | chỉ đường=Nằm dọc đường ven biển Dung Quất - Sa Huỳnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi tắm tự nhiên dài hơn 7 km với dải cát trắng mịn, độ dốc thoai thoải, bao bọc phía sau bởi rừng dương liễu chắn sóng xanh mát, nước biển trong vắt không có sóng dữ.
}}

[[Tập tin:Măng Đen 1.jpg|nhỏ|Rừng thông bạt ngàn và hồ Đăk Ke tại Xã Măng Đen]]

=== Cao nguyên, Thác nước &amp; Kiến trúc Đại ngàn Tây Nguyên ===
* {{xem
| tên=Khu Du lịch Sinh thái Quốc gia Măng Đen | tên khác=Mang Den Ecotourism Area
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Măng Đen | vĩ độ=14.6000 | kinh độ=108.2833 | chỉ đường=Nằm trên Quốc lộ 24 ở độ cao 1.200 m
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào khu vực chung (vé thác Pa Sỹ: 20.000 VNĐ)
| nội dung=Vùng cao nguyên khí hậu ôn đới mát lạnh quanh năm với những cánh rừng thông ba lá bạt ngàn, được mệnh danh là vùng nghỉ dưỡng sinh thái núi rừng của Bắc Tây Nguyên. Cảnh quan nổi bật gồm Thác Pa Sỹ cao 45 m đổ xuống hẻm núi sâu, hồ nước tự nhiên Đăk Ke rực rỡ hoa anh đào vào mùa xuân và Tượng Đức Mẹ Măng Đen linh thiêng.
}}

* {{xem
| tên=Nhà thờ Gỗ Kon Tum | tên khác=Kon Tum Wooden Church
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Nguyễn Huệ, Phường Kon Tum | vĩ độ=14.3486 | kinh độ=108.0089 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nhà thờ chính tòa giáo phận Kon Tum khởi công xây dựng năm 1913 hoàn toàn bằng gỗ cà chít (sến đỏ) theo phương pháp mộng đục truyền thống, không dùng đinh sắt. Kiến trúc kết hợp độc đáo giữa phong cách Romanesque châu Âu và nhà sàn dài của người Ba Na; tường và vách trát bằng đất trộn rơm.
}}

* {{xem
| tên=Nhà rông Kon Klor &amp; Cầu treo Kon Klor | tên khác=Kon Klor Communal House
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Bắc Kạn, Phường Kon Tum | vĩ độ=14.3520 | kinh độ=108.0210 | chỉ đường=Ven bờ sông Đắk Bla
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Nhà rông truyền thống lớn nhất Tây Nguyên của dân tộc Ba Na với chiều dài 17 m, rộng 6 m và mái nhọn cao 22 m vút lên bầu trời, làm hoàn toàn bằng gỗ, tre, nứa, lá tranh. Liền kề là cầu treo dây văng Kon Klor bắc qua sông Đắk Bla thơ mộng.
}}

* {{xem
| tên=Cột mốc Ngã ba Biên giới Đông Dương | tên khác=Indochina Tripoint Monument
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bờ Y | vĩ độ=14.7083 | kinh độ=107.5500 | chỉ đường=Gần Cửa khẩu Quốc tế Bờ Y
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí (yêu cầu xuất trình Căn cước công dân)
| nội dung=Mốc giới 3 mặt hình trụ tam giác cắm trên đỉnh núi ở độ cao 1.086 m, phân định ranh giới lãnh thổ giữa ba nước Việt Nam, Lào và Campuchia (&quot;nơi một tiếng gà gáy cả ba nước cùng nghe&quot;).
}}

* {{xem
| tên=Núi Thiên Ấn &amp; Mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng | tên khác=Thien An Mountain
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Trương Quang Trọng | vĩ độ=15.1430 | kinh độ=108.8150 | chỉ đường=Tọa lạc bên bờ bắc sông Trà Khúc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngọn núi hình thang bằng phẳng như con ấn chúa trời soi bóng xuống sông Trà (&quot;Thiên Ấn niêm hà&quot;). Trên đỉnh núi có ngôi chùa cổ Thiên Ấn xây dựng từ thế kỷ 17 và phần mộ của nhà chí sĩ yêu nước Huỳnh Thúc Kháng.
}}

== Hoạt động ==
* '''Lặn ngắm san hô tại Đảo Bé Lý Sơn:''' Đi cano sang Đảo Bé (Đặc khu Lý Sơn) để chèo thuyền thúng tròn, đeo kính lặn ngắm các rạn san hô tự nhiên nhiều màu sắc trong làn nước biển trong suốt tận đáy.
* '''Săn mây và cắm trại giữa rừng thông Măng Đen:''' Trải nghiệm dựng lều cắm trại qua đêm, ngắm sương mù sớm bao phủ lòng thung lũng thông reo tại Xã Măng Đen.
* '''Chinh phục đỉnh núi Ngọc Linh:''' Tham gia tuyến trekking xuyên rừng rậm nguyên sinh Xã Ngọc Linh và Xã Măng Ri để tìm hiểu vùng bảo tồn cây sâm Ngọc Linh - &quot;quốc bảo&quot; thảo dược của Việt Nam (hoạt động cần xin phép chính quyền địa phương và có kiểm lâm/porter dẫn đường).
* '''Chèo thuyền độc mộc trên sông Đắk Bla:''' Thuê thuyền độc mộc gỗ nguyên khối của người bản địa lướt nhẹ ngược dòng sông Đắk Bla ngắm các vách núi đá và rặng tre xanh tại Phường Kon Tum.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Quảng Ngãi mới là sự giao thoa phong phú giữa nguồn hải sản khô biển đảo duyên hải và các loại dược liệu quý hiếm Tây Nguyên.

=== Sản vật &amp; Đặc sản làm quà ===
* '''Tỏi cô đơn &amp; Hành tím Lý Sơn:''' Tỏi tép đơn (tỏi mồ côi) canh tác trên đất cát san hô trộn nham thạch núi lửa, củ nhỏ trắng ngà, vị thơm thanh cay dịu không nồng hắc bán tại Đặc khu Lý Sơn.
* '''Sâm Ngọc Linh &amp; Trà sâm:''' Thảo dược quý chứa hàm lượng saponin vượt trội thu hái từ vùng núi rừng mù sương Xã Ngọc Linh, Xã Măng Ri.
* '''Quế Trà Bồng:''' Vỏ quế nguyên thanh dày dặn có hàm lượng tinh dầu cao, mùi thơm cay nồng đặc thù chế biến tại Xã Trà Bồng và Xã Đông Trà Bồng.
* '''Cá bống sông Trà &amp; Kẹo gương đậu phụng:''' Cá bống trứng tự nhiên kho tiêu cay đậm đà trong niêu đất cùng kẹo gương giòn tan dát mỏng rắc vừng lạc chế biến tại Phường Cẩm Thành và Phường Trương Quang Trọng.
* '''Muối biển Sa Huỳnh:''' Muối hột kết tinh tự nhiên trắng sạch, vị mặn thanh giàu khoáng chất từ các ruộng muối Phường Sa Huỳnh.
* '''Rượu cần Sim Măng Đen:''' Rượu lên men tự nhiên từ quả sim rừng chín mọng trên cao nguyên Xã Măng Đen.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Quảng Ngãi (Phường Cẩm Thành):''' Trung tâm thương mại đầu mối cung cấp tỏi Lý Sơn, cá khô, đường phèn, mạch nha nức tiếng.
* '''Chợ Đêm Kon Tum (Phường Kon Tum):''' Nơi bày bán các mặt hàng thủ công thổ cẩm dệt tay của người Ba Na, chuối hột rừng, mật ong rừng nguyên chất.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương dung dị, giữ trọn hương vị tươi sống mặn mòi của biển cả hòa quyện cùng vị nướng thảo mộc của núi rừng.

Các món ăn phổ biến:
* '''Don sông Trà Khúc:''' Con don (loài nhuyễn thể vỏ mỏng nước ngọt) cào ở hạ lưu sông Trà Khúc luộc lấy nước súp ngọt lịm; thịt don nhỏ xào hành lá ớt xiêm chan ngập tô, ăn kèm bánh tráng nướng gạo giòn bẻ vụn dầm ớt hiểm cay xé lưỡi.
* '''Gỏi lá Kon Tum:''' Món ăn cuốn độc đáo gồm hơn 40 loại lá rừng khác nhau (lá bứa, sung, chòi mòi, đọt giang, ngũ gia bì) cuốn cùng thịt ba chỉ luộc mỏng, tôm sông, bì lợn; chấm với nước chấm sệt nấu từ hèm rượu nếp ủ nghệ vàng và trứng vịt.
* '''Gà nướng cơm lam Măng Đen:''' Gà đồi ướp lá tiêu rừng, sả và mật ong nướng than hoa vàng giòn da, ăn cùng ống cơm lam dẻo thơm nướng nứa chấm muối é (lá é) giã nhuyễn.
* '''Gỏi rong biển &amp; Chả cá Lý Sơn:''' Rong biển tươi giòn sần sật trộn rau húng, lạc rang cùng chả cá đỏ củ tươi quết thủ công dai mịn rán vàng tại Đặc khu Lý Sơn.
* '''Bánh đập mắm nêm:''' Bánh ướt mềm dẻo kẹp giữa miếng bánh tráng gạo nướng giòn rụm, đập nát chấm mắm nêm cá cơm tỏi ớt cay nồng.

=== Địa điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Don Giao Thủy | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 01 Đường Phan Bội Châu, Phường Cẩm Thành | vĩ độ=15.1220 | kinh độ=108.8010 | chỉ đường=Gần cầu Trà Khúc 1
| điện thoại=+84 255 3824 567 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 21:00 | giá=25.000 - 45.000 VNĐ/bát
| nội dung=Quán ăn gia truyền lâu đời chuyên phục vụ món don sông Trà nóng hổi ăn kèm bánh tráng nướng giòn rụm và ớt xiêm xanh.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Gỏi lá Út Cưng | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 45 Trần Cao Vân, Phường Kon Tum | vĩ độ=14.3490 | kinh độ=108.0020 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 983 555 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 21:30 | giá=90.000 - 180.000 VNĐ/người
| nội dung=Quán ăn nổi tiếng với mâm gỏi lá đầy ắp hơn 40 loại lá rừng Tây Nguyên tươi nguyên cùng nước chấm hèm rượu gia truyền đậm đà.
}}

== Đồ uống ==
* '''Cà phê Arabica Măng Đen:''' Thưởng thức tách cà phê pha phin hương thơm nồng nàn chế biến từ hạt cà phê xứ lạnh canh tác trên sườn đồi Xã Măng Đen.
* '''Nước chè dây thảo mộc:''' Thức uống hãm từ cây chè dây mọc tự nhiên trên các vách đá rừng già Xã Ba Tơ, giúp hỗ trợ tiêu hóa.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú phân bố tại các trọng điểm: trung tâm đô thị Phường Cẩm Thành, Phường Kon Tum, khu nghỉ mát Xã Măng Đen và các khách sạn biển tại Đặc khu Lý Sơn.

=== Khách sạn &amp; Nghỉ dưỡng ===

* {{ngủ
| tên=Indochine Hotel Kon Tum | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 30 Bạch Đằng, Phường Kon Tum | vĩ độ=14.3460 | kinh độ=108.0120 | chỉ đường=Ven bờ sông Đắk Bla
| điện thoại=+84 260 3863 334 | điện thoại miễn cước=
| giá=700.000 - 1.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn nổi bật với công trình quán cà phê tre độc đáo do kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa thiết kế bên sông Đắk Bla, phòng ốc thoáng mát hướng sông.
}}

* {{ngủ
| tên=Măng Đen de l'Amour Hotel | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Du lịch Măng Đen, Xã Măng Đen | vĩ độ=14.6020 | kinh độ=108.2850 | chỉ đường=Giữa rừng thông
| điện thoại=+84 966 888 777 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn phong cách biệt thự Pháp nép mình giữa rừng thông cổ thụ, yên tĩnh, cung cấp bữa sáng buffet và lò sưởi ấm cúng trong phòng.
}}

=== Khách sạn Biển đảo &amp; Homestay ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Holiday Lý Sơn | trang web=https://holidaylyson.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Thôn Đông, Đặc khu Lý Sơn | vĩ độ=15.3750 | kinh độ=109.1250 | chỉ đường=Mặt tiền bờ biển Đảo Lớn
| điện thoại=+84 255 3867 333 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.600.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao cao cấp nhất trên đảo với hồ bơi vô cực hướng nhìn trực diện ra biển, bãi tắm riêng và phòng ốc sang trọng.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Vượt biển ra đảo &amp; Say sóng ===
* Hành trình tàu cao tốc từ Cảng Sa Kỳ (Xã Đông Sơn) ra Đặc khu Lý Sơn dài khoảng 40 phút. Biển động có sóng lớn vào các tháng 10 đến tháng 12 âm lịch; du khách có tiền sử say tàu xe nên uống thuốc chống say trước khi lên tàu 30 phút và theo dõi thông báo mở luồng tàu của Cảng vụ Hàng hải.

=== Thời tiết sương mù đèo dốc &amp; Rừng núi ===
* Tuyến đèo Măng Đen trên Quốc lộ 24 và đường lên Xã Ngọc Linh thường xuất hiện sương mù dày đặc vào chiều tối và sáng sớm; cần giữ số thấp, làm chủ tốc độ và bật đèn sương mù khi lái xe.
* Khi trekking rừng nguyên sinh Khe Rỗ (Xã An Lạc) hoặc rừng Ngọc Linh, cần mang vớ chống vắt, thuốc diệt côn trùng và tuyệt đối không tự ý tách đoàn vào vùng rừng rậm.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Đà Nẵng]]: Xuôi theo Quốc lộ 1A hoặc đường cao tốc về phía Bắc để tham quan Di sản Văn hóa Thế giới Phố cổ Hội An, Thánh địa Mỹ Sơn và bãi biển Cửa Đại.
* [[Gia Lai]]: Đi về phía Nam theo Quốc lộ 1A qua Phường Sa Huỳnh để đến với kinh đô võ thuật Tây Sơn, biển Quy Nhơn, Kỳ Co và Eo Gió. Đi theo Quốc lộ 14 từ Phường Kon Tum sang phía Nam để đến thành phố Pleiku, Biển Hồ T'Nưng và núi lửa Chư Đăng Ya.
* [[Lào]]: Xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Bờ Y]] (Xã Bờ Y) để theo trục đường bộ sang tỉnh Attapeu và Champasak.

{{geo|15.1167|108.8000}}
{{IsPartOf|Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Ngãi}}</text>
      <sha1>b5ujyrytmnak49o2fgn8jrygeolrvb0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122220</id>
      <parentid>122219</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T03:03:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Giới thiệu */</comment>
      <origin>122220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26780" sha1="aw19hpw7y2kyxqp11lj770mvtvhmqbh" xml:space="preserve">{{pagebanner|Ve-dep-dao-ly-son-nhin-tu-tren-cao-1.jpg|caption=Đảo Lý Sơn nhìn từ trên cao}}

{{quickbarprovince
| image=Nhà thờ gỗ Kon Tum.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Nhà thờ gỗ Kon Tum 
| location=Quang Ngai in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=14.832,5 km²
| population=1.890.000 người (ước tính)
| population density=127,4 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Ba Na]], [[Tiếng Xơ Đăng]], [[Tiếng Hre]], [[Tiếng Gié Triêng]], [[Tiếng Gia Rai]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (68%), người Xơ Đăng (12%), người Ba Na (8%), người Hre (8%), người Gié Triêng, người Gia Rai
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Duyên hải Nam Trung Bộ]], [[Tây Nguyên]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Cẩm Thành và Phường Kon Tum
| years active=1471 - Vùng đất Quảng Ngãi thời vua Lê Thánh Tông / 1913 - Thành lập tỉnh Kon Tum
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 96 đơn vị cơ sở gồm 86 xã, 09 phường và 01 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (255 / 260)
| website=[https://quangngai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ngãi]
}}

'''Quảng Ngãi''' là một tỉnh thuộc khu vực duyên hải miền Trung và [[Tây Nguyên]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh tích hợp toàn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Quảng Ngãi và Kon Tum. Tỉnh trải dài từ khu vực ngã ba biên giới Đông Dương (giáp [[Lào]] và [[Campuchia]]) ở phía Tây, vượt qua dãy [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]] Bắc và đỉnh núi [[Ngọc Linh]] cao 2.598 m, xuống dải đồng bằng ven biển duyên hải và mở rộng ra biển Đông với [[Đặc khu Lý Sơn]]. Tỉnh tiếp giáp với [[Quảng Nam]], [[Bình Định]], [[Gia Lai]] và hai nước bạn Lào, Campuchia. Tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống 96 đơn vị hành chính cơ sở (gồm 86 xã, 09 phường và 01 đặc khu), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Roman Catholic Diocese of Kontum.jpg|nhỏ|Bên trong nhà thờ chính tòa Kon Tum (Nhà thờ Gỗ) tại Phường Thống Nhất (nay thuộc Phường Kon Tum)]]

Lịch sử vùng đất Quảng Ngãi mới là sự giao thoa sâu sắc giữa nền văn hóa biển cổ xưa và văn hóa đại ngàn Tây Nguyên. Đây là cái nôi phát tích của Văn hóa Sa Huỳnh từ thời đại kim khí với hệ thống mộ chum đặc trưng phân bố dọc vùng duyên hải (Phường Sa Huỳnh). Thời phong kiến triều Nguyễn, nơi đây là căn cứ xuất phát của Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Trường Sa từ đất đảo Lý Sơn để cắm mốc chủ quyền trên biển Đông. Ở phía Tây, Kon Tum hình thành các buôn làng cổ của người Ba Na, Xơ Đăng, Gié Triêng và là nơi các giáo sĩ phương Tây lập giáo xứ truyền giáo từ giữa thế kỷ 19, để lại các di sản kiến trúc gỗ độc đáo như [[Nhà thờ gỗ Kon Tum]].

Địa hình tỉnh phân hóa rõ nét theo phương Tây - Đông:
* '''Vùng cao nguyên Bắc Tây Nguyên &amp; Dãy Trường Sơn (phía Tây):''' Độ cao trung bình từ 600 - 1.200 m, địa hình núi cao xen kẽ các cao nguyên như Cao nguyên Măng Đen (Xã Măng Đen) có khí hậu ôn đới quanh năm, dãy núi Ngọc Linh nơi có loài thảo dược quý Sâm Ngọc Linh (Xã Ngọc Linh), cùng hệ thống sông [[Sông Đắk Bla|Đắk Bla]] chảy ngược hướng Tây và sông Pô Kô.
* '''Vùng đồng bằng duyên hải &amp; Hải đảo (phía Đông):''' Dải đồng bằng châu thổ sông Trà Khúc và sông Vệ phì nhiêu, bao quanh bởi các bãi tắm biển cát mịn (Mỹ Khê thuộc Xã Tịnh Khê, Sa Huỳnh thuộc Phường Sa Huỳnh) và hệ thống cảng nước sâu [[Dung Quất]] (Xã Vạn Tường, Xã Bình Sơn). Ngoài khơi cách bờ biển 15 hải lý là [[Đặc khu Lý Sơn]] với các miệng núi lửa bazan đã tắt hàng triệu năm tạo nên trầm tích địa chất biển hiếm có.

=== Khí hậu ===
Tỉnh có hai tiểu vùng khí hậu riêng biệt bị phân chia bởi dãy núi Trường Sơn:

* '''Tiểu vùng Duyên hải phía Đông:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa duyên hải. Mùa khô kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8, thời tiết nắng ấm, thuận lợi cho du lịch biển đảo Lý Sơn. Mùa mưa bão từ tháng 9 đến tháng 12, lượng mưa tập trung lớn và thường xuyên chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão nhiệt đới đổ bộ từ biển Đông.
* '''Tiểu vùng Cao nguyên phía Tây:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên, có sự khác biệt giữa mùa khô (tháng 11 đến tháng 4 năm sau) khô ráo, se lạnh và mùa mưa (tháng 5 đến tháng 10) mưa ẩm nhiều. Riêng khu vực Xã Măng Đen ở độ cao trên 1.200 m có khí hậu mát mẻ quanh năm tương tự Đà Lạt, nhiệt độ dao động 16 - 22&amp;nbsp;°C.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Ngãi (Trạm Quảng Ngãi)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 26 (79) || 28 (82) || 30 (86) || 33 (91) || 35 (95) || 35 (95) || 35 (95) || 35 (95) || 32 (90) || 29 (84) || 28 (82) || 26 (79) || '''31 (88)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 19 (66) || 20 (68) || 22 (72) || 24 (75) || 25 (77) || 26 (79) || 25 (77) || 25 (77) || 24 (75) || 23 (73) || 22 (72) || 20 (68) || '''23 (73)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 55 (2.2) || 25 (1.0) || 30 (1.2) || 40 (1.6) || 85 (3.3) || 90 (3.5) || 75 (3.0) || 120 (4.7) || 380 (15.0) || 720 (28.3) || 610 (24.0) || 240 (9.4) || '''2.470 (97.2)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Quảng Ngãi Railway Station.JPG|nhỏ|Ga Quảng Ngãi]]

Quảng Ngãi sở hữu vị trí giao thông chiến lược trên các trục hành lang kinh tế Bắc - Nam và Hành lang kinh tế Đông - Tây kết nối Tây Nguyên với duyên hải.

=== Bằng máy bay ===
Hành khách tiếp cận tỉnh thuận tiện thông qua các sân bay lân cận:
* '''Cảng hàng không Chu Lai (Vùng giáp ranh):''' Nằm sát Xã Bình Sơn và Xã Vạn Tường, cách Phường Cẩm Thành khoảng 35 km về phía Bắc. Đây là sân bay chính đón các chuyến bay hàng ngày từ [[Hà Nội]] và [[Thành phố Hồ Chí Minh]].
* '''Cảng hàng không Pleiku (Gia Lai):''' Cách Phường Kon Tum khoảng 45 km về phía Nam theo Quốc lộ 14, phục vụ các đường bay thẳng từ Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng.

=== Bằng đường sắt ===
Trục đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy qua địa phận phía Đông của tỉnh:
* '''Ga Quảng Ngãi''' (Phường Cẩm Thành): Điểm dừng đỗ chính tiếp nhận toàn bộ các chuyến tàu Thống Nhất (SE1 đến SE8).
* '''Ga Đức Phổ''' (Phường Đức Phổ): Phục vụ đón trả khách khu vực phía Nam tỉnh.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Trục Cao tốc Bắc - Nam phía Đông:''' Tuyến cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi và Quảng Ngãi - Hoài Nhơn thông suốt, rút ngắn thời gian di chuyển từ Đà Nẵng về Phường Cẩm Thành còn khoảng 1,5 giờ lái xe.
* '''Tuyến Quốc lộ 24:''' Trục huyết mạch Đông - Tây nối đồng bằng Quảng Ngãi (Phường Cẩm Thành) vượt đèo Măng Đen lên cao nguyên Xã Măng Đen và Phường Kon Tum (khoảng 135 km).
* '''Đường Hồ Chí Minh (Quốc lộ 14):''' Trục giao thông chính qua các xã Đăk Glei, Đăk Tô, Đăk Hà và Phường Kon Tum.
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Các nhà xe Chín Nghĩa, Mai Linh, Thuận Thảo xuất bến liên tục từ Bến xe Miền Đông (TP.HCM), Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) và Bến xe Trung tâm Đà Nẵng về Bến xe Quảng Ngãi (Phường Nghĩa Lộ) và Bến xe Kon Tum (Phường Đăk Bla).

=== Bằng đường biển ===
* Tuyến tàu cao tốc thủy nội địa nối từ Cảng Sa Kỳ (Xã Đông Sơn) ra Cảng Bến Đình ([[Đặc khu Lý Sơn]]). Thời gian chạy tàu cao tốc khoảng 35 - 45 phút, tần suất 6 - 10 chuyến/ngày.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Kon Blar River 3.JPG|nhỏ|Sông Đăk Bla chảy qua Phường Kon Tum]]

* '''Tàu cao tốc &amp; Cano vượt biển:'''
  * Tuyến Sa Kỳ đi Đặc khu Lý Sơn.
  * Tuyến cano từ Đảo Lớn sang Đảo Bé (xã An Bình cũ, nay thuộc Đặc khu Lý Sơn), chạy liên tục từ 07:30 đến 11:30 hàng ngày với thời gian 10 phút.
* '''Xe buýt nội tỉnh:'''
  * Tuyến Phường Cẩm Thành - Cảng Sa Kỳ (Xã Đông Sơn).
  * Tuyến Phường Cẩm Thành - Phường Sa Huỳnh.
  * Tuyến Phường Kon Tum - Xã Măng Đen.
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn linh hoạt để vi vu cung đường đèo Măng Đen, đường ven biển Sa Huỳnh hoặc chạy quanh các cung đường bờ biển Lý Sơn. Điểm thuê xe có tại Phường Cẩm Thành, Phường Kon Tum, Xã Măng Đen và Đặc khu Lý Sơn với giá 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Quảng Ngãi: ☎ +84 255 3838 383
  * Taxi Mai Linh Kon Tum:* ☎ +84 260 3838 383
  * Taxi Sun: ☎ +84 255 3535 353
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Monument of the My Lai Massacre (2).jpg|nhỏ|Khu Chứng tích Sơn Mỹ (Mỹ Lai)]]

=== Thắng cảnh Biển đảo &amp; Di sản Núi lửa ===
* {{xem
| tên=Thắng cảnh Đảo Lý Sơn &amp; Cổng Tò Vò | tên khác=Ly Son Island
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Lý Sơn | vĩ độ=15.3780 | kinh độ=109.1120 | chỉ đường=Cách cảng Sa Kỳ (Xã Đông Sơn) 15 hải lý về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (vé cano sang Đảo Bé tính riêng)
| nội dung=Quần thể đảo núi lửa cổ gồm Đảo Lớn và Đảo Bé hình thành cách đây hàng triệu năm. Điểm nhấn tự nhiên nổi bật gồm Cổng Tò Vò (vòm đá bazan tự nhiên nhô sát mép sóng biển), vách đá dựng đứng Hang Câu, đỉnh núi lửa Thới Lới và các cánh đồng trồng hành tỏi trên nền cát san hô trắng.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Sa Huỳnh | tên khác=Sa Huynh Culture Relics
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Sa Huỳnh | vĩ độ=14.7000 | kinh độ=109.0500 | chỉ đường=Nằm sát trục Quốc lộ 1A ở phía Nam tỉnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Trung tâm phát hiện nền văn hóa tiền sử Sa Huỳnh có niên đại trên 3.000 năm. Quần thể gồm Nhà trưng bày Văn hóa Sa Huỳnh (trưng bày mộ chum gốm, khuyên tai hai đầu thú, vũ khí đồng), bãi biển Sa Huỳnh cát vàng óng ả và cánh đồng muối Sa Huỳnh sản xuất muối biển hạt to truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Khu Chứng tích Sơn Mỹ (Mỹ Lai) | tên khác=Son My Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tịnh Khê | vĩ độ=15.1764 | kinh độ=108.8856 | chỉ đường=Cách Phường Cẩm Thành 13 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 255 3842 125 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Khu tưởng niệm Di tích Quốc gia đặc biệt ghi dấu vụ thảm sát Sơn Mỹ ngày 16/3/1968, nơi 504 thường dân vô tội (chủ yếu là phụ nữ, người già và trẻ em) bị sát hại trong chiến tranh. Quần thể gồm tượng đài tưởng niệm bằng đá granit, nhà chứng tích trưng bày ảnh tư liệu do phóng viên Ronald Haeberle chụp và khu bảo tồn các nền nhà tranh, hầm tránh bom cháy rụi.
}}

* {{xem
| tên=Bãi biển Mỹ Khê | tên khác=My Khe Beach Quang Ngai
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tịnh Khê | vĩ độ=15.1650 | kinh độ=108.8950 | chỉ đường=Nằm dọc đường ven biển Dung Quất - Sa Huỳnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi tắm tự nhiên dài hơn 7 km với dải cát trắng mịn, độ dốc thoai thoải, bao bọc phía sau bởi rừng dương liễu chắn sóng xanh mát, nước biển trong vắt không có sóng dữ.
}}

[[Tập tin:Măng Đen 1.jpg|nhỏ|Rừng thông bạt ngàn và hồ Đăk Ke tại Xã Măng Đen]]

=== Cao nguyên, Thác nước &amp; Kiến trúc Đại ngàn Tây Nguyên ===
* {{xem
| tên=Khu Du lịch Sinh thái Quốc gia Măng Đen | tên khác=Mang Den Ecotourism Area
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Măng Đen | vĩ độ=14.6000 | kinh độ=108.2833 | chỉ đường=Nằm trên Quốc lộ 24 ở độ cao 1.200 m
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào khu vực chung (vé thác Pa Sỹ: 20.000 VNĐ)
| nội dung=Vùng cao nguyên khí hậu ôn đới mát lạnh quanh năm với những cánh rừng thông ba lá bạt ngàn, được mệnh danh là vùng nghỉ dưỡng sinh thái núi rừng của Bắc Tây Nguyên. Cảnh quan nổi bật gồm Thác Pa Sỹ cao 45 m đổ xuống hẻm núi sâu, hồ nước tự nhiên Đăk Ke rực rỡ hoa anh đào vào mùa xuân và Tượng Đức Mẹ Măng Đen linh thiêng.
}}

* {{xem
| tên=Nhà thờ Gỗ Kon Tum | tên khác=Kon Tum Wooden Church
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Nguyễn Huệ, Phường Kon Tum | vĩ độ=14.3486 | kinh độ=108.0089 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nhà thờ chính tòa giáo phận Kon Tum khởi công xây dựng năm 1913 hoàn toàn bằng gỗ cà chít (sến đỏ) theo phương pháp mộng đục truyền thống, không dùng đinh sắt. Kiến trúc kết hợp độc đáo giữa phong cách Romanesque châu Âu và nhà sàn dài của người Ba Na; tường và vách trát bằng đất trộn rơm.
}}

* {{xem
| tên=Nhà rông Kon Klor &amp; Cầu treo Kon Klor | tên khác=Kon Klor Communal House
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Bắc Kạn, Phường Kon Tum | vĩ độ=14.3520 | kinh độ=108.0210 | chỉ đường=Ven bờ sông Đắk Bla
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Nhà rông truyền thống lớn nhất Tây Nguyên của dân tộc Ba Na với chiều dài 17 m, rộng 6 m và mái nhọn cao 22 m vút lên bầu trời, làm hoàn toàn bằng gỗ, tre, nứa, lá tranh. Liền kề là cầu treo dây văng Kon Klor bắc qua sông Đắk Bla thơ mộng.
}}

* {{xem
| tên=Cột mốc Ngã ba Biên giới Đông Dương | tên khác=Indochina Tripoint Monument
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bờ Y | vĩ độ=14.7083 | kinh độ=107.5500 | chỉ đường=Gần Cửa khẩu Quốc tế Bờ Y
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí (yêu cầu xuất trình Căn cước công dân)
| nội dung=Mốc giới 3 mặt hình trụ tam giác cắm trên đỉnh núi ở độ cao 1.086 m, phân định ranh giới lãnh thổ giữa ba nước Việt Nam, Lào và Campuchia (&quot;nơi một tiếng gà gáy cả ba nước cùng nghe&quot;).
}}

* {{xem
| tên=Núi Thiên Ấn &amp; Mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng | tên khác=Thien An Mountain
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Trương Quang Trọng | vĩ độ=15.1430 | kinh độ=108.8150 | chỉ đường=Tọa lạc bên bờ bắc sông Trà Khúc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngọn núi hình thang bằng phẳng như con ấn chúa trời soi bóng xuống sông Trà (&quot;Thiên Ấn niêm hà&quot;). Trên đỉnh núi có ngôi chùa cổ Thiên Ấn xây dựng từ thế kỷ 17 và phần mộ của nhà chí sĩ yêu nước Huỳnh Thúc Kháng.
}}

== Hoạt động ==
* '''Lặn ngắm san hô tại Đảo Bé Lý Sơn:''' Đi cano sang Đảo Bé (Đặc khu Lý Sơn) để chèo thuyền thúng tròn, đeo kính lặn ngắm các rạn san hô tự nhiên nhiều màu sắc trong làn nước biển trong suốt tận đáy.
* '''Săn mây và cắm trại giữa rừng thông Măng Đen:''' Trải nghiệm dựng lều cắm trại qua đêm, ngắm sương mù sớm bao phủ lòng thung lũng thông reo tại Xã Măng Đen.
* '''Chinh phục đỉnh núi Ngọc Linh:''' Tham gia tuyến trekking xuyên rừng rậm nguyên sinh Xã Ngọc Linh và Xã Măng Ri để tìm hiểu vùng bảo tồn cây sâm Ngọc Linh - &quot;quốc bảo&quot; thảo dược của Việt Nam (hoạt động cần xin phép chính quyền địa phương và có kiểm lâm/porter dẫn đường).
* '''Chèo thuyền độc mộc trên sông Đắk Bla:''' Thuê thuyền độc mộc gỗ nguyên khối của người bản địa lướt nhẹ ngược dòng sông Đắk Bla ngắm các vách núi đá và rặng tre xanh tại Phường Kon Tum.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Quảng Ngãi mới là sự giao thoa phong phú giữa nguồn hải sản khô biển đảo duyên hải và các loại dược liệu quý hiếm Tây Nguyên.

=== Sản vật &amp; Đặc sản làm quà ===
* '''Tỏi cô đơn &amp; Hành tím Lý Sơn:''' Tỏi tép đơn (tỏi mồ côi) canh tác trên đất cát san hô trộn nham thạch núi lửa, củ nhỏ trắng ngà, vị thơm thanh cay dịu không nồng hắc bán tại Đặc khu Lý Sơn.
* '''Sâm Ngọc Linh &amp; Trà sâm:''' Thảo dược quý chứa hàm lượng saponin vượt trội thu hái từ vùng núi rừng mù sương Xã Ngọc Linh, Xã Măng Ri.
* '''Quế Trà Bồng:''' Vỏ quế nguyên thanh dày dặn có hàm lượng tinh dầu cao, mùi thơm cay nồng đặc thù chế biến tại Xã Trà Bồng và Xã Đông Trà Bồng.
* '''Cá bống sông Trà &amp; Kẹo gương đậu phụng:''' Cá bống trứng tự nhiên kho tiêu cay đậm đà trong niêu đất cùng kẹo gương giòn tan dát mỏng rắc vừng lạc chế biến tại Phường Cẩm Thành và Phường Trương Quang Trọng.
* '''Muối biển Sa Huỳnh:''' Muối hột kết tinh tự nhiên trắng sạch, vị mặn thanh giàu khoáng chất từ các ruộng muối Phường Sa Huỳnh.
* '''Rượu cần Sim Măng Đen:''' Rượu lên men tự nhiên từ quả sim rừng chín mọng trên cao nguyên Xã Măng Đen.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Quảng Ngãi (Phường Cẩm Thành):''' Trung tâm thương mại đầu mối cung cấp tỏi Lý Sơn, cá khô, đường phèn, mạch nha nức tiếng.
* '''Chợ Đêm Kon Tum (Phường Kon Tum):''' Nơi bày bán các mặt hàng thủ công thổ cẩm dệt tay của người Ba Na, chuối hột rừng, mật ong rừng nguyên chất.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương dung dị, giữ trọn hương vị tươi sống mặn mòi của biển cả hòa quyện cùng vị nướng thảo mộc của núi rừng.

Các món ăn phổ biến:
* '''Don sông Trà Khúc:''' Con don (loài nhuyễn thể vỏ mỏng nước ngọt) cào ở hạ lưu sông Trà Khúc luộc lấy nước súp ngọt lịm; thịt don nhỏ xào hành lá ớt xiêm chan ngập tô, ăn kèm bánh tráng nướng gạo giòn bẻ vụn dầm ớt hiểm cay xé lưỡi.
* '''Gỏi lá Kon Tum:''' Món ăn cuốn độc đáo gồm hơn 40 loại lá rừng khác nhau (lá bứa, sung, chòi mòi, đọt giang, ngũ gia bì) cuốn cùng thịt ba chỉ luộc mỏng, tôm sông, bì lợn; chấm với nước chấm sệt nấu từ hèm rượu nếp ủ nghệ vàng và trứng vịt.
* '''Gà nướng cơm lam Măng Đen:''' Gà đồi ướp lá tiêu rừng, sả và mật ong nướng than hoa vàng giòn da, ăn cùng ống cơm lam dẻo thơm nướng nứa chấm muối é (lá é) giã nhuyễn.
* '''Gỏi rong biển &amp; Chả cá Lý Sơn:''' Rong biển tươi giòn sần sật trộn rau húng, lạc rang cùng chả cá đỏ củ tươi quết thủ công dai mịn rán vàng tại Đặc khu Lý Sơn.
* '''Bánh đập mắm nêm:''' Bánh ướt mềm dẻo kẹp giữa miếng bánh tráng gạo nướng giòn rụm, đập nát chấm mắm nêm cá cơm tỏi ớt cay nồng.

=== Địa điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Don Giao Thủy | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 01 Đường Phan Bội Châu, Phường Cẩm Thành | vĩ độ=15.1220 | kinh độ=108.8010 | chỉ đường=Gần cầu Trà Khúc 1
| điện thoại=+84 255 3824 567 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 21:00 | giá=25.000 - 45.000 VNĐ/bát
| nội dung=Quán ăn gia truyền lâu đời chuyên phục vụ món don sông Trà nóng hổi ăn kèm bánh tráng nướng giòn rụm và ớt xiêm xanh.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Gỏi lá Út Cưng | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 45 Trần Cao Vân, Phường Kon Tum | vĩ độ=14.3490 | kinh độ=108.0020 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 983 555 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 21:30 | giá=90.000 - 180.000 VNĐ/người
| nội dung=Quán ăn nổi tiếng với mâm gỏi lá đầy ắp hơn 40 loại lá rừng Tây Nguyên tươi nguyên cùng nước chấm hèm rượu gia truyền đậm đà.
}}

== Đồ uống ==
* '''Cà phê Arabica Măng Đen:''' Thưởng thức tách cà phê pha phin hương thơm nồng nàn chế biến từ hạt cà phê xứ lạnh canh tác trên sườn đồi Xã Măng Đen.
* '''Nước chè dây thảo mộc:''' Thức uống hãm từ cây chè dây mọc tự nhiên trên các vách đá rừng già Xã Ba Tơ, giúp hỗ trợ tiêu hóa.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú phân bố tại các trọng điểm: trung tâm đô thị Phường Cẩm Thành, Phường Kon Tum, khu nghỉ mát Xã Măng Đen và các khách sạn biển tại Đặc khu Lý Sơn.

=== Khách sạn &amp; Nghỉ dưỡng ===

* {{ngủ
| tên=Indochine Hotel Kon Tum | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 30 Bạch Đằng, Phường Kon Tum | vĩ độ=14.3460 | kinh độ=108.0120 | chỉ đường=Ven bờ sông Đắk Bla
| điện thoại=+84 260 3863 334 | điện thoại miễn cước=
| giá=700.000 - 1.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn nổi bật với công trình quán cà phê tre độc đáo do kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa thiết kế bên sông Đắk Bla, phòng ốc thoáng mát hướng sông.
}}

* {{ngủ
| tên=Măng Đen de l'Amour Hotel | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Du lịch Măng Đen, Xã Măng Đen | vĩ độ=14.6020 | kinh độ=108.2850 | chỉ đường=Giữa rừng thông
| điện thoại=+84 966 888 777 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn phong cách biệt thự Pháp nép mình giữa rừng thông cổ thụ, yên tĩnh, cung cấp bữa sáng buffet và lò sưởi ấm cúng trong phòng.
}}

=== Khách sạn Biển đảo &amp; Homestay ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Holiday Lý Sơn | trang web=https://holidaylyson.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Thôn Đông, Đặc khu Lý Sơn | vĩ độ=15.3750 | kinh độ=109.1250 | chỉ đường=Mặt tiền bờ biển Đảo Lớn
| điện thoại=+84 255 3867 333 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.600.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao cao cấp nhất trên đảo với hồ bơi vô cực hướng nhìn trực diện ra biển, bãi tắm riêng và phòng ốc sang trọng.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Vượt biển ra đảo &amp; Say sóng ===
* Hành trình tàu cao tốc từ Cảng Sa Kỳ (Xã Đông Sơn) ra Đặc khu Lý Sơn dài khoảng 40 phút. Biển động có sóng lớn vào các tháng 10 đến tháng 12 âm lịch; du khách có tiền sử say tàu xe nên uống thuốc chống say trước khi lên tàu 30 phút và theo dõi thông báo mở luồng tàu của Cảng vụ Hàng hải.

=== Thời tiết sương mù đèo dốc &amp; Rừng núi ===
* Tuyến đèo Măng Đen trên Quốc lộ 24 và đường lên Xã Ngọc Linh thường xuất hiện sương mù dày đặc vào chiều tối và sáng sớm; cần giữ số thấp, làm chủ tốc độ và bật đèn sương mù khi lái xe.
* Khi trekking rừng nguyên sinh Khe Rỗ (Xã An Lạc) hoặc rừng Ngọc Linh, cần mang vớ chống vắt, thuốc diệt côn trùng và tuyệt đối không tự ý tách đoàn vào vùng rừng rậm.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Đà Nẵng]]: Xuôi theo Quốc lộ 1A hoặc đường cao tốc về phía Bắc để tham quan Di sản Văn hóa Thế giới Phố cổ Hội An, Thánh địa Mỹ Sơn và bãi biển Cửa Đại.
* [[Gia Lai]]: Đi về phía Nam theo Quốc lộ 1A qua Phường Sa Huỳnh để đến với kinh đô võ thuật Tây Sơn, biển Quy Nhơn, Kỳ Co và Eo Gió. Đi theo Quốc lộ 14 từ Phường Kon Tum sang phía Nam để đến thành phố Pleiku, Biển Hồ T'Nưng và núi lửa Chư Đăng Ya.
* [[Lào]]: Xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Bờ Y]] (Xã Bờ Y) để theo trục đường bộ sang tỉnh Attapeu và Champasak.

{{geo|15.1167|108.8000}}
{{IsPartOf|Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Ngãi}}</text>
      <sha1>aw19hpw7y2kyxqp11lj770mvtvhmqbh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122229</id>
      <parentid>122220</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T03:37:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26782" sha1="qlxvdpyo1wms64euvkj7c892x87jb43" xml:space="preserve">{{pagebanner|Ve-dep-dao-ly-son-nhin-tu-tren-cao-1.jpg|caption=Đảo Lý Sơn nhìn từ trên cao}}

{{quickbarprovince
| image=Nhà thờ gỗ Kon Tum.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Nhà thờ gỗ Kon Tum 
| location=Quang Ngai in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=14.832,5 km²
| population=1.890.000 người (ước tính)
| population density=127,4 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Ba Na]], [[Tiếng Xơ Đăng]], [[Tiếng Hre]], [[Tiếng Gié Triêng]], [[Tiếng Gia Rai]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (68%), người Xơ Đăng (12%), người Ba Na (8%), người Hre (8%), người Gié Triêng, người Gia Rai
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Duyên hải Nam Trung Bộ]], [[Tây Nguyên]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Cẩm Thành và Phường Kon Tum
| years active=1471 - Vùng đất Quảng Ngãi thời vua Lê Thánh Tông / 1913 - Thành lập tỉnh Kon Tum
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 96 đơn vị cơ sở gồm 86 xã, 09 phường và 01 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (255 / 260)
| website=[https://quangngai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ngãi]
}}

'''Quảng Ngãi''' là một tỉnh thuộc khu vực [[Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh tích hợp toàn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Quảng Ngãi và Kon Tum. Tỉnh trải dài từ khu vực ngã ba biên giới Đông Dương (giáp [[Lào]] và [[Campuchia]]) ở phía Tây, vượt qua dãy [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]] Bắc và đỉnh núi [[Ngọc Linh]] cao 2.598 m, xuống dải đồng bằng ven biển duyên hải và mở rộng ra biển Đông với [[Đặc khu Lý Sơn]]. Tỉnh tiếp giáp với [[Quảng Nam]], [[Bình Định]], [[Gia Lai]] và hai nước bạn Lào, Campuchia. Tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống 96 đơn vị hành chính cơ sở (gồm 86 xã, 09 phường và 01 đặc khu), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Roman Catholic Diocese of Kontum.jpg|nhỏ|Bên trong nhà thờ chính tòa Kon Tum (Nhà thờ Gỗ) tại Phường Thống Nhất (nay thuộc Phường Kon Tum)]]

Lịch sử vùng đất Quảng Ngãi mới là sự giao thoa sâu sắc giữa nền văn hóa biển cổ xưa và văn hóa đại ngàn Tây Nguyên. Đây là cái nôi phát tích của Văn hóa Sa Huỳnh từ thời đại kim khí với hệ thống mộ chum đặc trưng phân bố dọc vùng duyên hải (Phường Sa Huỳnh). Thời phong kiến triều Nguyễn, nơi đây là căn cứ xuất phát của Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Trường Sa từ đất đảo Lý Sơn để cắm mốc chủ quyền trên biển Đông. Ở phía Tây, Kon Tum hình thành các buôn làng cổ của người Ba Na, Xơ Đăng, Gié Triêng và là nơi các giáo sĩ phương Tây lập giáo xứ truyền giáo từ giữa thế kỷ 19, để lại các di sản kiến trúc gỗ độc đáo như [[Nhà thờ gỗ Kon Tum]].

Địa hình tỉnh phân hóa rõ nét theo phương Tây - Đông:
* '''Vùng cao nguyên Bắc Tây Nguyên &amp; Dãy Trường Sơn (phía Tây):''' Độ cao trung bình từ 600 - 1.200 m, địa hình núi cao xen kẽ các cao nguyên như Cao nguyên Măng Đen (Xã Măng Đen) có khí hậu ôn đới quanh năm, dãy núi Ngọc Linh nơi có loài thảo dược quý Sâm Ngọc Linh (Xã Ngọc Linh), cùng hệ thống sông [[Sông Đắk Bla|Đắk Bla]] chảy ngược hướng Tây và sông Pô Kô.
* '''Vùng đồng bằng duyên hải &amp; Hải đảo (phía Đông):''' Dải đồng bằng châu thổ sông Trà Khúc và sông Vệ phì nhiêu, bao quanh bởi các bãi tắm biển cát mịn (Mỹ Khê thuộc Xã Tịnh Khê, Sa Huỳnh thuộc Phường Sa Huỳnh) và hệ thống cảng nước sâu [[Dung Quất]] (Xã Vạn Tường, Xã Bình Sơn). Ngoài khơi cách bờ biển 15 hải lý là [[Đặc khu Lý Sơn]] với các miệng núi lửa bazan đã tắt hàng triệu năm tạo nên trầm tích địa chất biển hiếm có.

=== Khí hậu ===
Tỉnh có hai tiểu vùng khí hậu riêng biệt bị phân chia bởi dãy núi Trường Sơn:

* '''Tiểu vùng Duyên hải phía Đông:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa duyên hải. Mùa khô kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8, thời tiết nắng ấm, thuận lợi cho du lịch biển đảo Lý Sơn. Mùa mưa bão từ tháng 9 đến tháng 12, lượng mưa tập trung lớn và thường xuyên chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão nhiệt đới đổ bộ từ biển Đông.
* '''Tiểu vùng Cao nguyên phía Tây:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên, có sự khác biệt giữa mùa khô (tháng 11 đến tháng 4 năm sau) khô ráo, se lạnh và mùa mưa (tháng 5 đến tháng 10) mưa ẩm nhiều. Riêng khu vực Xã Măng Đen ở độ cao trên 1.200 m có khí hậu mát mẻ quanh năm tương tự Đà Lạt, nhiệt độ dao động 16 - 22&amp;nbsp;°C.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Ngãi (Trạm Quảng Ngãi)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 26 (79) || 28 (82) || 30 (86) || 33 (91) || 35 (95) || 35 (95) || 35 (95) || 35 (95) || 32 (90) || 29 (84) || 28 (82) || 26 (79) || '''31 (88)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 19 (66) || 20 (68) || 22 (72) || 24 (75) || 25 (77) || 26 (79) || 25 (77) || 25 (77) || 24 (75) || 23 (73) || 22 (72) || 20 (68) || '''23 (73)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 55 (2.2) || 25 (1.0) || 30 (1.2) || 40 (1.6) || 85 (3.3) || 90 (3.5) || 75 (3.0) || 120 (4.7) || 380 (15.0) || 720 (28.3) || 610 (24.0) || 240 (9.4) || '''2.470 (97.2)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Quảng Ngãi Railway Station.JPG|nhỏ|Ga Quảng Ngãi]]

Quảng Ngãi sở hữu vị trí giao thông chiến lược trên các trục hành lang kinh tế Bắc - Nam và Hành lang kinh tế Đông - Tây kết nối Tây Nguyên với duyên hải.

=== Bằng máy bay ===
Hành khách tiếp cận tỉnh thuận tiện thông qua các sân bay lân cận:
* '''Cảng hàng không Chu Lai (Vùng giáp ranh):''' Nằm sát Xã Bình Sơn và Xã Vạn Tường, cách Phường Cẩm Thành khoảng 35 km về phía Bắc. Đây là sân bay chính đón các chuyến bay hàng ngày từ [[Hà Nội]] và [[Thành phố Hồ Chí Minh]].
* '''Cảng hàng không Pleiku (Gia Lai):''' Cách Phường Kon Tum khoảng 45 km về phía Nam theo Quốc lộ 14, phục vụ các đường bay thẳng từ Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng.

=== Bằng đường sắt ===
Trục đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy qua địa phận phía Đông của tỉnh:
* '''Ga Quảng Ngãi''' (Phường Cẩm Thành): Điểm dừng đỗ chính tiếp nhận toàn bộ các chuyến tàu Thống Nhất (SE1 đến SE8).
* '''Ga Đức Phổ''' (Phường Đức Phổ): Phục vụ đón trả khách khu vực phía Nam tỉnh.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Trục Cao tốc Bắc - Nam phía Đông:''' Tuyến cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi và Quảng Ngãi - Hoài Nhơn thông suốt, rút ngắn thời gian di chuyển từ Đà Nẵng về Phường Cẩm Thành còn khoảng 1,5 giờ lái xe.
* '''Tuyến Quốc lộ 24:''' Trục huyết mạch Đông - Tây nối đồng bằng Quảng Ngãi (Phường Cẩm Thành) vượt đèo Măng Đen lên cao nguyên Xã Măng Đen và Phường Kon Tum (khoảng 135 km).
* '''Đường Hồ Chí Minh (Quốc lộ 14):''' Trục giao thông chính qua các xã Đăk Glei, Đăk Tô, Đăk Hà và Phường Kon Tum.
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Các nhà xe Chín Nghĩa, Mai Linh, Thuận Thảo xuất bến liên tục từ Bến xe Miền Đông (TP.HCM), Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) và Bến xe Trung tâm Đà Nẵng về Bến xe Quảng Ngãi (Phường Nghĩa Lộ) và Bến xe Kon Tum (Phường Đăk Bla).

=== Bằng đường biển ===
* Tuyến tàu cao tốc thủy nội địa nối từ Cảng Sa Kỳ (Xã Đông Sơn) ra Cảng Bến Đình ([[Đặc khu Lý Sơn]]). Thời gian chạy tàu cao tốc khoảng 35 - 45 phút, tần suất 6 - 10 chuyến/ngày.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Kon Blar River 3.JPG|nhỏ|Sông Đăk Bla chảy qua Phường Kon Tum]]

* '''Tàu cao tốc &amp; Cano vượt biển:'''
  * Tuyến Sa Kỳ đi Đặc khu Lý Sơn.
  * Tuyến cano từ Đảo Lớn sang Đảo Bé (xã An Bình cũ, nay thuộc Đặc khu Lý Sơn), chạy liên tục từ 07:30 đến 11:30 hàng ngày với thời gian 10 phút.
* '''Xe buýt nội tỉnh:'''
  * Tuyến Phường Cẩm Thành - Cảng Sa Kỳ (Xã Đông Sơn).
  * Tuyến Phường Cẩm Thành - Phường Sa Huỳnh.
  * Tuyến Phường Kon Tum - Xã Măng Đen.
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn linh hoạt để vi vu cung đường đèo Măng Đen, đường ven biển Sa Huỳnh hoặc chạy quanh các cung đường bờ biển Lý Sơn. Điểm thuê xe có tại Phường Cẩm Thành, Phường Kon Tum, Xã Măng Đen và Đặc khu Lý Sơn với giá 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Quảng Ngãi: ☎ +84 255 3838 383
  * Taxi Mai Linh Kon Tum:* ☎ +84 260 3838 383
  * Taxi Sun: ☎ +84 255 3535 353
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Monument of the My Lai Massacre (2).jpg|nhỏ|Khu Chứng tích Sơn Mỹ (Mỹ Lai)]]

=== Thắng cảnh Biển đảo &amp; Di sản Núi lửa ===
* {{xem
| tên=Thắng cảnh Đảo Lý Sơn &amp; Cổng Tò Vò | tên khác=Ly Son Island
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Lý Sơn | vĩ độ=15.3780 | kinh độ=109.1120 | chỉ đường=Cách cảng Sa Kỳ (Xã Đông Sơn) 15 hải lý về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (vé cano sang Đảo Bé tính riêng)
| nội dung=Quần thể đảo núi lửa cổ gồm Đảo Lớn và Đảo Bé hình thành cách đây hàng triệu năm. Điểm nhấn tự nhiên nổi bật gồm Cổng Tò Vò (vòm đá bazan tự nhiên nhô sát mép sóng biển), vách đá dựng đứng Hang Câu, đỉnh núi lửa Thới Lới và các cánh đồng trồng hành tỏi trên nền cát san hô trắng.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Sa Huỳnh | tên khác=Sa Huynh Culture Relics
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Sa Huỳnh | vĩ độ=14.7000 | kinh độ=109.0500 | chỉ đường=Nằm sát trục Quốc lộ 1A ở phía Nam tỉnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Trung tâm phát hiện nền văn hóa tiền sử Sa Huỳnh có niên đại trên 3.000 năm. Quần thể gồm Nhà trưng bày Văn hóa Sa Huỳnh (trưng bày mộ chum gốm, khuyên tai hai đầu thú, vũ khí đồng), bãi biển Sa Huỳnh cát vàng óng ả và cánh đồng muối Sa Huỳnh sản xuất muối biển hạt to truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Khu Chứng tích Sơn Mỹ (Mỹ Lai) | tên khác=Son My Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tịnh Khê | vĩ độ=15.1764 | kinh độ=108.8856 | chỉ đường=Cách Phường Cẩm Thành 13 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 255 3842 125 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Khu tưởng niệm Di tích Quốc gia đặc biệt ghi dấu vụ thảm sát Sơn Mỹ ngày 16/3/1968, nơi 504 thường dân vô tội (chủ yếu là phụ nữ, người già và trẻ em) bị sát hại trong chiến tranh. Quần thể gồm tượng đài tưởng niệm bằng đá granit, nhà chứng tích trưng bày ảnh tư liệu do phóng viên Ronald Haeberle chụp và khu bảo tồn các nền nhà tranh, hầm tránh bom cháy rụi.
}}

* {{xem
| tên=Bãi biển Mỹ Khê | tên khác=My Khe Beach Quang Ngai
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tịnh Khê | vĩ độ=15.1650 | kinh độ=108.8950 | chỉ đường=Nằm dọc đường ven biển Dung Quất - Sa Huỳnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi tắm tự nhiên dài hơn 7 km với dải cát trắng mịn, độ dốc thoai thoải, bao bọc phía sau bởi rừng dương liễu chắn sóng xanh mát, nước biển trong vắt không có sóng dữ.
}}

[[Tập tin:Măng Đen 1.jpg|nhỏ|Rừng thông bạt ngàn và hồ Đăk Ke tại Xã Măng Đen]]

=== Cao nguyên, Thác nước &amp; Kiến trúc Đại ngàn Tây Nguyên ===
* {{xem
| tên=Khu Du lịch Sinh thái Quốc gia Măng Đen | tên khác=Mang Den Ecotourism Area
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Măng Đen | vĩ độ=14.6000 | kinh độ=108.2833 | chỉ đường=Nằm trên Quốc lộ 24 ở độ cao 1.200 m
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào khu vực chung (vé thác Pa Sỹ: 20.000 VNĐ)
| nội dung=Vùng cao nguyên khí hậu ôn đới mát lạnh quanh năm với những cánh rừng thông ba lá bạt ngàn, được mệnh danh là vùng nghỉ dưỡng sinh thái núi rừng của Bắc Tây Nguyên. Cảnh quan nổi bật gồm Thác Pa Sỹ cao 45 m đổ xuống hẻm núi sâu, hồ nước tự nhiên Đăk Ke rực rỡ hoa anh đào vào mùa xuân và Tượng Đức Mẹ Măng Đen linh thiêng.
}}

* {{xem
| tên=Nhà thờ Gỗ Kon Tum | tên khác=Kon Tum Wooden Church
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Nguyễn Huệ, Phường Kon Tum | vĩ độ=14.3486 | kinh độ=108.0089 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nhà thờ chính tòa giáo phận Kon Tum khởi công xây dựng năm 1913 hoàn toàn bằng gỗ cà chít (sến đỏ) theo phương pháp mộng đục truyền thống, không dùng đinh sắt. Kiến trúc kết hợp độc đáo giữa phong cách Romanesque châu Âu và nhà sàn dài của người Ba Na; tường và vách trát bằng đất trộn rơm.
}}

* {{xem
| tên=Nhà rông Kon Klor &amp; Cầu treo Kon Klor | tên khác=Kon Klor Communal House
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Bắc Kạn, Phường Kon Tum | vĩ độ=14.3520 | kinh độ=108.0210 | chỉ đường=Ven bờ sông Đắk Bla
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Nhà rông truyền thống lớn nhất Tây Nguyên của dân tộc Ba Na với chiều dài 17 m, rộng 6 m và mái nhọn cao 22 m vút lên bầu trời, làm hoàn toàn bằng gỗ, tre, nứa, lá tranh. Liền kề là cầu treo dây văng Kon Klor bắc qua sông Đắk Bla thơ mộng.
}}

* {{xem
| tên=Cột mốc Ngã ba Biên giới Đông Dương | tên khác=Indochina Tripoint Monument
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bờ Y | vĩ độ=14.7083 | kinh độ=107.5500 | chỉ đường=Gần Cửa khẩu Quốc tế Bờ Y
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí (yêu cầu xuất trình Căn cước công dân)
| nội dung=Mốc giới 3 mặt hình trụ tam giác cắm trên đỉnh núi ở độ cao 1.086 m, phân định ranh giới lãnh thổ giữa ba nước Việt Nam, Lào và Campuchia (&quot;nơi một tiếng gà gáy cả ba nước cùng nghe&quot;).
}}

* {{xem
| tên=Núi Thiên Ấn &amp; Mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng | tên khác=Thien An Mountain
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Trương Quang Trọng | vĩ độ=15.1430 | kinh độ=108.8150 | chỉ đường=Tọa lạc bên bờ bắc sông Trà Khúc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngọn núi hình thang bằng phẳng như con ấn chúa trời soi bóng xuống sông Trà (&quot;Thiên Ấn niêm hà&quot;). Trên đỉnh núi có ngôi chùa cổ Thiên Ấn xây dựng từ thế kỷ 17 và phần mộ của nhà chí sĩ yêu nước Huỳnh Thúc Kháng.
}}

== Hoạt động ==
* '''Lặn ngắm san hô tại Đảo Bé Lý Sơn:''' Đi cano sang Đảo Bé (Đặc khu Lý Sơn) để chèo thuyền thúng tròn, đeo kính lặn ngắm các rạn san hô tự nhiên nhiều màu sắc trong làn nước biển trong suốt tận đáy.
* '''Săn mây và cắm trại giữa rừng thông Măng Đen:''' Trải nghiệm dựng lều cắm trại qua đêm, ngắm sương mù sớm bao phủ lòng thung lũng thông reo tại Xã Măng Đen.
* '''Chinh phục đỉnh núi Ngọc Linh:''' Tham gia tuyến trekking xuyên rừng rậm nguyên sinh Xã Ngọc Linh và Xã Măng Ri để tìm hiểu vùng bảo tồn cây sâm Ngọc Linh - &quot;quốc bảo&quot; thảo dược của Việt Nam (hoạt động cần xin phép chính quyền địa phương và có kiểm lâm/porter dẫn đường).
* '''Chèo thuyền độc mộc trên sông Đắk Bla:''' Thuê thuyền độc mộc gỗ nguyên khối của người bản địa lướt nhẹ ngược dòng sông Đắk Bla ngắm các vách núi đá và rặng tre xanh tại Phường Kon Tum.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Quảng Ngãi mới là sự giao thoa phong phú giữa nguồn hải sản khô biển đảo duyên hải và các loại dược liệu quý hiếm Tây Nguyên.

=== Sản vật &amp; Đặc sản làm quà ===
* '''Tỏi cô đơn &amp; Hành tím Lý Sơn:''' Tỏi tép đơn (tỏi mồ côi) canh tác trên đất cát san hô trộn nham thạch núi lửa, củ nhỏ trắng ngà, vị thơm thanh cay dịu không nồng hắc bán tại Đặc khu Lý Sơn.
* '''Sâm Ngọc Linh &amp; Trà sâm:''' Thảo dược quý chứa hàm lượng saponin vượt trội thu hái từ vùng núi rừng mù sương Xã Ngọc Linh, Xã Măng Ri.
* '''Quế Trà Bồng:''' Vỏ quế nguyên thanh dày dặn có hàm lượng tinh dầu cao, mùi thơm cay nồng đặc thù chế biến tại Xã Trà Bồng và Xã Đông Trà Bồng.
* '''Cá bống sông Trà &amp; Kẹo gương đậu phụng:''' Cá bống trứng tự nhiên kho tiêu cay đậm đà trong niêu đất cùng kẹo gương giòn tan dát mỏng rắc vừng lạc chế biến tại Phường Cẩm Thành và Phường Trương Quang Trọng.
* '''Muối biển Sa Huỳnh:''' Muối hột kết tinh tự nhiên trắng sạch, vị mặn thanh giàu khoáng chất từ các ruộng muối Phường Sa Huỳnh.
* '''Rượu cần Sim Măng Đen:''' Rượu lên men tự nhiên từ quả sim rừng chín mọng trên cao nguyên Xã Măng Đen.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Quảng Ngãi (Phường Cẩm Thành):''' Trung tâm thương mại đầu mối cung cấp tỏi Lý Sơn, cá khô, đường phèn, mạch nha nức tiếng.
* '''Chợ Đêm Kon Tum (Phường Kon Tum):''' Nơi bày bán các mặt hàng thủ công thổ cẩm dệt tay của người Ba Na, chuối hột rừng, mật ong rừng nguyên chất.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương dung dị, giữ trọn hương vị tươi sống mặn mòi của biển cả hòa quyện cùng vị nướng thảo mộc của núi rừng.

Các món ăn phổ biến:
* '''Don sông Trà Khúc:''' Con don (loài nhuyễn thể vỏ mỏng nước ngọt) cào ở hạ lưu sông Trà Khúc luộc lấy nước súp ngọt lịm; thịt don nhỏ xào hành lá ớt xiêm chan ngập tô, ăn kèm bánh tráng nướng gạo giòn bẻ vụn dầm ớt hiểm cay xé lưỡi.
* '''Gỏi lá Kon Tum:''' Món ăn cuốn độc đáo gồm hơn 40 loại lá rừng khác nhau (lá bứa, sung, chòi mòi, đọt giang, ngũ gia bì) cuốn cùng thịt ba chỉ luộc mỏng, tôm sông, bì lợn; chấm với nước chấm sệt nấu từ hèm rượu nếp ủ nghệ vàng và trứng vịt.
* '''Gà nướng cơm lam Măng Đen:''' Gà đồi ướp lá tiêu rừng, sả và mật ong nướng than hoa vàng giòn da, ăn cùng ống cơm lam dẻo thơm nướng nứa chấm muối é (lá é) giã nhuyễn.
* '''Gỏi rong biển &amp; Chả cá Lý Sơn:''' Rong biển tươi giòn sần sật trộn rau húng, lạc rang cùng chả cá đỏ củ tươi quết thủ công dai mịn rán vàng tại Đặc khu Lý Sơn.
* '''Bánh đập mắm nêm:''' Bánh ướt mềm dẻo kẹp giữa miếng bánh tráng gạo nướng giòn rụm, đập nát chấm mắm nêm cá cơm tỏi ớt cay nồng.

=== Địa điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Don Giao Thủy | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 01 Đường Phan Bội Châu, Phường Cẩm Thành | vĩ độ=15.1220 | kinh độ=108.8010 | chỉ đường=Gần cầu Trà Khúc 1
| điện thoại=+84 255 3824 567 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 21:00 | giá=25.000 - 45.000 VNĐ/bát
| nội dung=Quán ăn gia truyền lâu đời chuyên phục vụ món don sông Trà nóng hổi ăn kèm bánh tráng nướng giòn rụm và ớt xiêm xanh.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Gỏi lá Út Cưng | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 45 Trần Cao Vân, Phường Kon Tum | vĩ độ=14.3490 | kinh độ=108.0020 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 983 555 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 21:30 | giá=90.000 - 180.000 VNĐ/người
| nội dung=Quán ăn nổi tiếng với mâm gỏi lá đầy ắp hơn 40 loại lá rừng Tây Nguyên tươi nguyên cùng nước chấm hèm rượu gia truyền đậm đà.
}}

== Đồ uống ==
* '''Cà phê Arabica Măng Đen:''' Thưởng thức tách cà phê pha phin hương thơm nồng nàn chế biến từ hạt cà phê xứ lạnh canh tác trên sườn đồi Xã Măng Đen.
* '''Nước chè dây thảo mộc:''' Thức uống hãm từ cây chè dây mọc tự nhiên trên các vách đá rừng già Xã Ba Tơ, giúp hỗ trợ tiêu hóa.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú phân bố tại các trọng điểm: trung tâm đô thị Phường Cẩm Thành, Phường Kon Tum, khu nghỉ mát Xã Măng Đen và các khách sạn biển tại Đặc khu Lý Sơn.

=== Khách sạn &amp; Nghỉ dưỡng ===

* {{ngủ
| tên=Indochine Hotel Kon Tum | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 30 Bạch Đằng, Phường Kon Tum | vĩ độ=14.3460 | kinh độ=108.0120 | chỉ đường=Ven bờ sông Đắk Bla
| điện thoại=+84 260 3863 334 | điện thoại miễn cước=
| giá=700.000 - 1.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn nổi bật với công trình quán cà phê tre độc đáo do kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa thiết kế bên sông Đắk Bla, phòng ốc thoáng mát hướng sông.
}}

* {{ngủ
| tên=Măng Đen de l'Amour Hotel | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Du lịch Măng Đen, Xã Măng Đen | vĩ độ=14.6020 | kinh độ=108.2850 | chỉ đường=Giữa rừng thông
| điện thoại=+84 966 888 777 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn phong cách biệt thự Pháp nép mình giữa rừng thông cổ thụ, yên tĩnh, cung cấp bữa sáng buffet và lò sưởi ấm cúng trong phòng.
}}

=== Khách sạn Biển đảo &amp; Homestay ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Holiday Lý Sơn | trang web=https://holidaylyson.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Thôn Đông, Đặc khu Lý Sơn | vĩ độ=15.3750 | kinh độ=109.1250 | chỉ đường=Mặt tiền bờ biển Đảo Lớn
| điện thoại=+84 255 3867 333 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.600.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao cao cấp nhất trên đảo với hồ bơi vô cực hướng nhìn trực diện ra biển, bãi tắm riêng và phòng ốc sang trọng.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Vượt biển ra đảo &amp; Say sóng ===
* Hành trình tàu cao tốc từ Cảng Sa Kỳ (Xã Đông Sơn) ra Đặc khu Lý Sơn dài khoảng 40 phút. Biển động có sóng lớn vào các tháng 10 đến tháng 12 âm lịch; du khách có tiền sử say tàu xe nên uống thuốc chống say trước khi lên tàu 30 phút và theo dõi thông báo mở luồng tàu của Cảng vụ Hàng hải.

=== Thời tiết sương mù đèo dốc &amp; Rừng núi ===
* Tuyến đèo Măng Đen trên Quốc lộ 24 và đường lên Xã Ngọc Linh thường xuất hiện sương mù dày đặc vào chiều tối và sáng sớm; cần giữ số thấp, làm chủ tốc độ và bật đèn sương mù khi lái xe.
* Khi trekking rừng nguyên sinh Khe Rỗ (Xã An Lạc) hoặc rừng Ngọc Linh, cần mang vớ chống vắt, thuốc diệt côn trùng và tuyệt đối không tự ý tách đoàn vào vùng rừng rậm.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Đà Nẵng]]: Xuôi theo Quốc lộ 1A hoặc đường cao tốc về phía Bắc để tham quan Di sản Văn hóa Thế giới Phố cổ Hội An, Thánh địa Mỹ Sơn và bãi biển Cửa Đại.
* [[Gia Lai]]: Đi về phía Nam theo Quốc lộ 1A qua Phường Sa Huỳnh để đến với kinh đô võ thuật Tây Sơn, biển Quy Nhơn, Kỳ Co và Eo Gió. Đi theo Quốc lộ 14 từ Phường Kon Tum sang phía Nam để đến thành phố Pleiku, Biển Hồ T'Nưng và núi lửa Chư Đăng Ya.
* [[Lào]]: Xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Bờ Y]] (Xã Bờ Y) để theo trục đường bộ sang tỉnh Attapeu và Champasak.

{{geo|15.1167|108.8000}}
{{IsPartOf|Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Ngãi}}</text>
      <sha1>qlxvdpyo1wms64euvkj7c892x87jb43</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tây Ninh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1372</id>
    <revision>
      <id>122228</id>
      <parentid>122208</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T03:37:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25055" sha1="3zzvvkvnghzwzy5k5xtjw3ch8mj9484" xml:space="preserve">{{pagebanner|Tp Tây Ninh.png|caption=Quần thể núi Bà Đen tại phường Bình Minh, Tây Ninh}}

{{quickbarprovince
| image=Tòa Thánh Tây Ninh 1214.JPG
| imagewidth=250px
| caption=Tòa Thánh Tây Ninh tại phường Long Hoa
| location=Tay Ninh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=8.537,3 km²
| population=3.100.000 người (ước tính)
| population density=363,1 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Khmer]]
| religion=[[Đạo Cao Đài]], [[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tin Lành]]
| ethnic group=Người Kinh (96%), người Khmer, người Chăm, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đông Nam Bộ]], [[Đồng bằng sông Cửu Long]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Tân Ninh
| years active=1836 - Thành lập phủ Tây Ninh thời vua Minh Mạng / Không gian hợp nhất lưu vực Vàm Cỏ
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 96 đơn vị cơ sở gồm 14 phường và 82 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (276 / 272)
| website=[https://tayninh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Tây Ninh]
}}

'''Tây Ninh''' là một tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, thuộc [[Đông Nam Bộ]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh bao trọn toàn bộ không gian tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Tây Ninh và Long An. Tỉnh trải dài từ dải núi cao và hồ thủy lợi phía Bắc giáp [[Bình Dương]] và [[Bình Phước]], dọc theo tuyến biên giới Tây Nam giáp [[Campuchia]] dài hơn 370 km, kéo dài qua vùng trũng ngập nước [[Đồng Tháp Mười]] đến vùng hạ lưu sông Soài Rạp mở ra biển Đông tại xã Tân Tập. Địa giới tỉnh tiếp giáp với [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Đồng Tháp]] và [[Tiền Giang]]. Tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống 96 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 14 phường và 82 xã), không duy trì các đơn vị trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Sông Vàm Cỏ Đông, đoạn qua Bến Lức, Long An.jpg|nhỏ|Dòng sông Vàm Cỏ Đông chảy qua địa bàn xã Bến Lức]]

Phủ Tây Ninh được thành lập vào năm 1836 dưới triều vua Minh Mạng. Vùng đất này là nơi khởi phát của tôn giáo bản địa [[Đạo Cao Đài]] vào năm 1926 với trung tâm thờ tự chính tại [[Tòa Thánh Tây Ninh]] (phường Long Hoa). Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa bàn tỉnh là căn cứ địa cách mạng của Trung ương Cục miền Nam (Chiến khu R) và các khu căn cứ Vàm Cỏ Đông, Bình Thành.

Về địa hình, tỉnh là vùng chuyển tiếp rõ rệt từ cao nguyên Đông Nam Bộ xuống đồng bằng châu thổ hạ lưu sông Mê Kông:
* '''Phía Bắc &amp; Đông Bắc:''' Địa hình đồi lượn sóng bán bình nguyên với &quot;nóc nhà Nam Bộ&quot; là ngọn núi đá lửa cổ [[Núi Bà Đen]] (986 m, thuộc phường Bình Minh), cùng hồ nước nhân tạo [[Hồ Dầu Tiếng]] rộng 270 km² trên thượng lưu sông Sài Gòn (xã Dương Minh Châu, xã Lộc Ninh).
* '''Phía Nam &amp; Tây Nam:''' Vùng đồng bằng ngập trũng của rốn phèn Đồng Tháp Mười (xã Tân Hưng, xã Vĩnh Hưng, xã Mộc Hóa) và hai trục sông lớn [[Sông Vàm Cỏ Đông]] cùng [[Sông Vàm Cỏ Tây]]. Hạ lưu là vùng đất ngập mặn cửa sông Soài Rạp, phát triển công nghiệp cảng biển nước sâu và nuôi trồng thủy sản nước lợ (xã Cần Đước, xã Cần Giuộc, xã Tân Tập).

=== Khí hậu ===
Tây Ninh mang đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, nền nhiệt cao quanh năm và ít chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão biển. Nhiệt độ trung bình năm ổn định ở mức 27 - 28&amp;nbsp;°C, chia làm hai mùa đối lập:

* '''Mùa mưa''' (tháng 5 đến tháng 11): Gió mùa Tây Nam thịnh hành mang lại lượng mưa lớn, chiếm trên 85% tổng lượng mưa cả năm. Vào các tháng 9 và 10, vùng Đồng Tháp Mười (khu vực Kiến Tường, Mộc Hóa, Vĩnh Hưng) chịu ảnh hưởng của mùa nước nổi từ thượng nguồn sông Mê Kông đổ về.
* '''Mùa khô''' (tháng 12 đến tháng 4 năm sau): Thời tiết khô ráo, nắng nhiều, độ ẩm giảm; đây là thời kỳ diễn ra Hội xuân núi Bà Đen và Đại lễ vía Đức Chí Tôn của đạo Cao Đài.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Tây Ninh
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 32 (90) || 34 (93) || 35 (95) || 36 (97) || 34 (93) || 33 (91) || 32 (90) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 31 (88) || 31 (88) || '''33 (91)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 21 (70) || 22 (72) || 23 (73) || 25 (77) || 25 (77) || 25 (77) || 24 (75) || 24 (75) || 24 (75) || 24 (75) || 23 (73) || 21 (70) || '''23 (73)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 10 (0.4) || 8 (0.3) || 20 (0.8) || 80 (3.1) || 210 (8.3) || 260 (10.2) || 270 (10.6) || 280 (11.0) || 320 (12.6) || 300 (11.8) || 120 (4.7) || 25 (1.0) || '''1.903 (74.9)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Moc Bai Border 2.JPG|nhỏ|Khu vực Cửa khẩu Quốc tế Mộc Bài tại xã Bến Cầu]]

Tây Ninh nằm sát [[Thành phố Hồ Chí Minh]], giữ vai trò cửa ngõ hành lang kinh tế xuyên Á (Đường Xuyên Á AH1) kết nối Việt Nam với Campuchia.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Quốc lộ 22 &amp; Cao tốc TP.HCM - Mộc Bài:''' Từ TP.HCM đi theo Quốc lộ 22 qua phường An Tịnh, phường Trảng Bàng, phường Gò Dầu để đến phường Tân Ninh (khoảng 90 km, thời gian chạy xe 2 giờ).
* '''Hành lang Cao tốc TP.HCM - Trung Lương &amp; Quốc lộ 1A:''' Nối từ TP.HCM đi qua xã Bến Lức về phường Tân An và phường Long An (khoảng 45 km, thời gian chạy xe 50 phút).
* '''Tuyến Quốc lộ N2 &amp; Quốc lộ 62:''' Kết nối từ Bình Dương qua xã Đức Hòa, phường Kiến Tường lên thẳng vùng Đồng Tháp Mười.
* '''Xe buýt &amp; Xe khách chất lượng cao:'''
  * Tuyến xe buýt liên tỉnh số 70-3: Bến Thành (TP.HCM) - Cửa khẩu Quốc tế Mộc Bài (xã Bến Cầu).
  * Tuyến xe buýt số 62-8: Bến xe Chợ Lớn (TP.HCM) - Bến xe Tân An (phường Tân An).
  * Xe limousine &amp; Xe khách: Các nhà xe Huệ Nghĩa, Đồng Phước xuất bến cách nhau 15 - 30 phút từ Bến xe An Sương (TP.HCM) về phường Tân Ninh, phường Long Hoa và xã Bến Cầu.

=== Bằng đường thủy ===
Tuyến đường thủy nội địa trên sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây phục vụ sà lan vận chuyển container, hàng hóa nông sản và tàu thuyền du lịch sinh thái từ hệ thống cảng Sài Gòn về Cảng Quốc tế Long An (xã Tân Tập).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cáp treo núi Bà Đen.JPG|nhỏ|Hệ thống cáp treo lên đỉnh núi Bà Đen]]

* '''Cáp treo núi Bà Đen:''' Hệ thống cáp treo Sun World Ba Den Mountain (phường Bình Minh) đưa du khách từ chân núi lên Cụm chùa Bà (tuyến Chùa Hang) và lên đỉnh núi Bà Đen (tuyến Vân Sơn).
* '''Thuê xe máy:''' Phương tiện thuận lợi để di chuyển giữa các điểm tham quan tôn giáo và khu sinh thái. Điểm cho thuê xe máy tập trung tại phường Tân Ninh, phường Long Hoa, phường Tân An và xã Bến Lức với chi phí 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Tắc ráng &amp; Xuồng máy sinh thái:''' Sử dụng di chuyển trong lòng hồ Dầu Tiếng (xã Dương Minh Châu) và mạng lưới kênh rạch ngập nước tại Làng nổi Tân Lập (xã Mộc Hóa).
* '''Taxi:''' Hoạt động thường trực tại các phường trung tâm và khu vực cửa khẩu:
  * Taxi Mai Linh Tây Ninh: ☎ +84 276 3838 838
  * Taxi Mai Linh Long An: ☎ +84 272 3837 837
  * Taxi Sao Đỏ: ☎ +84 276 3676 767
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Làng nổi Tân Lập.jpg|nhỏ|Làng nổi Tân Lập]]

=== Danh thắng Tự nhiên &amp; Du lịch Sinh thái ===
* {{xem
| tên=Quần thể Danh thắng Núi Bà Đen | tên khác=Ba Den Mountain
| trang web=https://badenmountain.sunworld.vn | email=
| địa chỉ=phường Bình Minh | vĩ độ=11.3789 | kinh độ=106.1689 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Tân Ninh 11 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 276 3536 666 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 22:00 | giá=Vé vào cổng: 10.000 VNĐ (chưa gồm vé cáp treo)
| nội dung=Ngọn núi lửa cổ cao nhất vùng Nam Bộ (986 m). Quần thể gồm cụm chùa Bà cổ kính (chùa Linh Sơn Tiên Thạch hình thành từ thế kỷ 18) ở lưng chừng núi và đỉnh núi cao có đại tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn bằng đồng đúc cao 72 m, tượng Phật Di Lặc bằng đá sa thạch cùng hệ thống vườn hoa ôn đới.
}}

* {{xem
| tên=Khu Du lịch Sinh thái Làng nổi Tân Lập | tên khác=Tan Lap Floating Village
| trang web=https://langnoitanlap.com.vn | email=
| địa chỉ=xã Mộc Hóa | vĩ độ=10.6500 | kinh độ=105.9833 | chỉ đường=Nằm dọc tuyến Quốc lộ 62
| điện thoại=+84 272 3968 133 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:30 | giá=Vé vào cổng: 70.000 VNĐ; vé xuồng cáp kéo: 50.000 VNĐ/người
| nội dung=Vùng đất ngập nước đặc trưng của rốn phèn Đồng Tháp Mười rộng hơn 135 ha. Điểm nhấn là con đường đan bê tông đi bộ xuyên qua rừng tràm nguyên sinh dài 5 km, tháp quan sát cao 38 m ngắm toàn cảnh rừng tràm và các tuyến chèo xuồng ba lá trên đầm sen súng.
}}

* {{xem
| tên=Hồ Dầu Tiếng | tên khác=Dau Tieng Reservoir
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Dương Minh Châu và xã Lộc Ninh | vĩ độ=11.3333 | kinh độ=106.3500 | chỉ đường=Cách phường Tân Ninh 20 km về phía Đông
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Hồ thủy nông nhân tạo lớn nhất Việt Nam với diện tích mặt nước 270 km², dung tích chứa trên 1,5 tỷ m³ nước tưới tiêu cho cả vùng hạ lưu sông Sài Gòn. Ven hồ có khu vực bãi cắm trại tự nhiên tại bãi đá trứng và ngọn đồi ngắm núi Bà Đen soi bóng xuống mặt nước.
}}

* {{xem
| tên=Khu Du lịch Sinh thái Đồng Sen Ngát Hương | tên khác=Dong Sen Ngat Huong
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tân Hưng | vĩ độ=10.8120 | kinh độ=105.6540 | chỉ đường=Vùng trũng nội đồng Đồng Tháp Mười
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=30.000 VNĐ/người
| nội dung=Cánh đồng sen tự nhiên rộng lớn nở rộ vào mùa nước nổi (tháng 9 đến tháng 11). Nơi đây phục vụ dịch vụ chèo thuyền hái gương sen, chụp ảnh hoa sen và ẩm thực dân dã đồng quê.
}}

[[Tập tin:Tòa Thánh Tây Ninh 112014.JPG|nhỏ|Kiến trúc độc đáo bên trong Tòa Thánh Tây Ninh tại phường Long Hoa]]

=== Di tích Lịch sử &amp; Công trình Tôn giáo ===
* {{xem
| tên=Tòa Thánh Tây Ninh | tên khác=Cao Dai Holy See
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Long Hoa | vĩ độ=11.3069 | kinh độ=106.1369 | chỉ đường=Cách phường Tân Ninh 5 km về phía Đông Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 20:00 (lễ cúng chính vào 12:00 trưa) | giá=Miễn phí
| nội dung=Thánh địa trung ương của đạo Cao Đài khởi công từ năm 1931. Công trình mang phong cách kiến trúc tôn giáo độc nhất vô nhị với hai lầu chuông trống cao 25 m, biểu tượng Thiên Nhãn ngự trên quả càn khôn, chín bậc thang Cửu Trùng Đài và hàng cột đắp rồng uốn lượn rực rỡ sắc màu.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Căn cứ Trung ương Cục Miền Nam | tên khác=R Base Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Rừng Chàng Riệc, xã Tân Lập | vĩ độ=11.6667 | kinh độ=105.9833 | chỉ đường=Sát biên giới Campuchia
| điện thoại=+84 276 3874 115 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Cơ quan đầu não lãnh đạo cách mạng miền Nam thời kỳ 1961 - 1975. Quần thể phục dựng các lán trại mái lợp lá trung quân (loại lá rừng không bắt lửa), hầm trú ẩn chữ A, hội trường ngầm và nhà làm việc của các nhà lãnh đạo Nguyễn Văn Linh, Võ Văn Kiệt, Phạm Hùng.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Ngã tư Đức Hòa | tên khác=Duc Hoa Junction Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Đức Hòa | vĩ độ=10.8920 | kinh độ=106.4530 | chỉ đường=Ngã tư trục ĐT824
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích Quốc gia ghi dấu nơi thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh Chợ Lớn vào đầu năm 1930 và cuộc biểu tình chống sưu thuế đẫm máu của nông dân Đức Hòa ngày 4/6/1930 dưới sự lãnh đạo của đồng chí Châu Văn Liêm.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Đồn Vàm Nhựt Tảo | tên khác=Vam Nhut Tao Relic
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Nhựt Tảo | vĩ độ=10.5120 | kinh độ=106.5210 | chỉ đường=Nơi hợp lưu giữa sông Vàm Cỏ Đông và rạch Nhựt Tảo
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nơi vị anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực lập nên chiến công đốt cháy chiến hạm L'Espérance (Hy Vọng) của thực dân Pháp vào ngày 10/12/1861. Khu di tích gồm đền thờ chính, nhà trưng bày hiện vật xác tàu và bia chiến thắng.
}}

== Hoạt động ==
* '''Hành hương và chiêm bái đỉnh Núi Bà Đen:''' Đi tuyến cáp treo Vân Sơn lên đỉnh núi ngắm sương mù sớm, chiêm bái tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn và khám phá trung tâm triển lãm Phật giáo dưới chân đại tượng.
* '''Tham dự Đại lễ Vía Đức Chí Tôn &amp; Lễ Hội Yến Diêu Trì Cung:''' Diễn ra vào mùng 9 tháng Giêng và rằm tháng 8 âm lịch tại phường Long Hoa với các đám rước kiệu, múa rồng nhang và đại tiệc chay đãi khách thập phương.
* '''Đi xuồng tắc ráng xuyên rừng tràm Tân Lập:''' Trải nghiệm cảm giác lướt đi trên dòng nước đen sẫm đặc thù của vùng trũng phèn xã Mộc Hóa dưới bóng tràm mát rượi.
* '''Cắm trại ven bờ Hồ Dầu Tiếng:''' Trải nghiệm dựng lều cắm trại qua đêm, ngắm hoàng hôn buông xuống mặt hồ tại khu vực triền bãi xã Dương Minh Châu.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh nổi tiếng với các đặc sản đồ khô, gia vị thủ công và nông sản miệt đồng châu thổ.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Muối tôm Tây Ninh &amp; Muối ớt:''' Muối hột rang chín cùng bột tôm khô, ớt đỏ cay nồng, tỏi sấy; thức chấm truyền thống của các món trái cây chua chế biến tại phường Long Hoa và phường Trảng Bàng.
* '''Bánh tráng phơi sương Trảng Bàng:''' Bánh tráng bột gạo nướng phồng nhẹ trên than hồng rồi đem phơi sương đêm để tạo độ mềm dai tự nhiên, không cần nhúng nước khi cuốn tại phường Trảng Bàng.
* '''Mãng cầu ta Bà Đen (Quả na):''' Quả to mẩy, múi dày, ít hạt, vị ngọt thanh mát chỉ dẫn địa lý canh tác quanh sườn núi đá vôi phường Bình Minh.
* '''Gạo Nàng Thơm Chợ Đào:''' Giống lúa tiến vua hạt thon dài, khi nấu tỏa hương thơm ngát tự nhiên thu hoạch tại vùng đất phù sa xã Mỹ Lệ.
* '''Rượu đế Gò Đen:''' Rượu nếp chưng cất bằng men ta gia truyền lâu đời tại vùng đất xã Bến Lức, nồng độ cồn từ 45 - 50 độ.
* '''Thanh long ruột đỏ Châu Thành:''' Trái thanh long vỏ mỏng đỏ tươi, ruột tím đậm ngọt lịm trồng chuyên canh tại xã Tầm Vu và xã Vĩnh Công.

=== Chợ truyền thống ===
* '''Chợ Long Hoa (phường Long Hoa):''' Ngôi chợ hình bát giác lớn nhất tỉnh, trung tâm bán buôn các loại bánh tráng, muối sấy, nấm đông cô và các món đồ chay khô.
* '''Chợ Tây Ninh (phường Tân Ninh):''' Chợ bách hóa trung tâm cung cấp nông sản, hàng tiêu dùng và vải vóc.
* '''Chợ Tân An (phường Tân An):''' Nơi đầu mối trao đổi thủy hải sản nước lợ, nông sản tươi sống của vùng hạ lưu sông Vàm Cỏ.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương nổi bật với văn hóa ẩm thực chay phát triển đỉnh cao của đạo Cao Đài, hòa quyện với phong vị sông nước Nam Bộ.

Các món ăn phổ biến:
* '''Bánh canh Trảng Bàng:''' Sợi bánh canh làm từ gạo nàng thơm cán thủ công dẻo dai; nước dùng ninh từ xương ống heo trong vắt ngọt thanh, ăn cùng giò heo luộc, đĩa bánh tráng phơi sương cuốn thịt bắp luộc và hơn 10 loại rau rừng (lá cóc, đọt mây, quế vị, ngải cứu).
* '''Bò tơ Tây Ninh nướng than hoa:''' Bò tơ thả đồng tuổi nhỏ thịt mềm ngọt, da mỏng giòn, tẩm ướp sả ớt nướng chín tái trên than hồng cuốn rau rừng chấm mắm nêm đậm đà.
* '''Cơm chay Tây Ninh:''' Bữa ăn chay thanh đạm nhưng biến tấu tinh tế từ đậu hũ, phù trúc, nấm rơm, hoa chuối phục vụ quanh khu vực Tòa Thánh.
* '''Cá lóc nướng trui rơm:''' Cá lóc đồng bọc rơm khô nướng chín nguyên con, dùng đũa gạt bỏ lớp vảy đen cháy, rưới mỡ hành đậu phộng cuốn bánh tráng rau rừng.
* '''Lẩu mắm Vàm Cỏ:''' Nấu từ mắm cá sặc thơm nồng, nhúng tôm tươi, cá kèo, bông lục bình, rau đắng đất và bông súng đồng.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Bánh canh Hoàng Minh | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 38 Quốc lộ 22, phường Trảng Bàng | vĩ độ=11.0350 | kinh độ=106.3620 | chỉ đường=Ngay trung tâm phường
| điện thoại=+84 276 3880 120 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 21:00 | giá=45.000 - 75.000 VNĐ/bát
| nội dung=Quán ăn gia truyền hơn 40 năm phục vụ bánh canh giò heo và bánh tráng phơi sương cuốn thịt luộc rau rừng chuẩn vị.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Bò Tơ Năm Sánh | trang web= | email=
| địa chỉ=Quốc lộ 22B, phường Hòa Thành | vĩ độ=11.2780 | kinh độ=106.1150 | chỉ đường=Trục đường chính nối phường Tân Ninh
| điện thoại=+84 983 234 899 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:30 | giá=100.000 - 250.000 VNĐ/người
| nội dung=Chuyên phục vụ các món bò tơ tươi nướng tảng than hoa, bò tái chanh, gu bò xào cần tây và lẩu sườn bò hầm khoai môn.
}}

== Đồ uống ==
* '''Trà mộc hoàn sơn:''' Trà thảo mộc chế biến từ lá cây rừng mọc trên vách đá núi Bà Đen, vị ngọt thanh giải nhiệt.
* '''Nước mía sầu riêng:''' Thức uống giải khát vỉa hè kết hợp giữa nước mía tươi ép và múi sầu riêng béo ngậy xay nhuyễn thơm lừng.

== Nghỉ ngơi ==

Hệ thống lưu trú phân bố tại hai trung tâm đô thị chính: cụm phường Tân Ninh - phường Long Hoa ở phía Bắc và cụm phường Tân An - xã Bến Lức ở phía Nam.

=== Khách sạn &amp; Nghỉ dưỡng ===
* {{ngủ
| tên=Melia Vinpearl Tây Ninh | trang web=https://melia.com | email=
| địa chỉ=Số 90 Lê Duẩn, phường Tân Ninh | vĩ độ=11.3120 | kinh độ=106.0980 | chỉ đường=Đối diện trung tâm thương mại Vincom
| điện thoại=+84 276 3728 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.200.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao nhất khu vực trung tâm với 127 phòng ngủ tầm nhìn bao quát đỉnh núi Bà Đen, có hồ bơi bốn mùa, phòng tập gym, spa và nhà hàng phục vụ thực đơn Á - Âu.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Vias Hotel Tân An | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 01 Đường Hùng Vương, phường Long An | vĩ độ=10.5350 | kinh độ=106.4080 | chỉ đường=Cửa ngõ phường Tân An
| điện thoại=+84 272 3826 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=750.000 - 1.600.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao với 100 phòng nghỉ hiện đại, bãi đậu xe rộng, hồ bơi ngoài trời và phòng tổ chức sự kiện hội nghị.
}}

* {{ngủ
| tên=Sunrise Hotel Tây Ninh | trang web=http://sunrisehotel.com.vn | email=
| địa chỉ=Số 81 Hoàng Lê Kha, phường Tân Ninh | vĩ độ=11.3150 | kinh độ=106.1020 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 276 3714 714 | điện thoại miễn cước=
| giá=800.000 - 1.700.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao phong cách châu Âu cổ điển, trang bị đầy đủ trung tâm thể hình, sân tennis ngoài trời và dịch vụ xe đưa đón tham quan.
}}

=== Khu lưu trú sinh thái ===
* {{ngủ
| tên=Khu Nghỉ dưỡng Làng nổi Tân Lập | trang web=https://langnoitanlap.com.vn | email=
| địa chỉ=xã Mộc Hóa | vĩ độ=10.6510 | kinh độ=105.9840 | chỉ đường=Nằm trong khuôn viên khu du lịch
| điện thoại=+84 272 3968 133 | điện thoại miễn cước=
| giá=600.000 - 1.300.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Hệ thống phòng khách sạn và villa nép mình bên rặng tràm và hồ sen sinh thái, yên tĩnh, phục vụ buffet sáng và tour xuồng trọn gói.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Quy định nơi thờ tự &amp; Biên giới ===
* Khi vào tham quan Tòa Thánh Tây Ninh (phường Long Hoa), du khách phải bỏ giày dép bên ngoài thềm, mặc trang phục lịch sự dài tay, không mặc quần soóc hay váy ngắn; tuân thủ đi theo cửa nam bên hữu, cửa nữ bên tả theo biển hướng dẫn.
* Các khu vực biên giới tại xã Bến Cầu (Cửa khẩu Mộc Bài), xã Tân Lập (Cửa khẩu Xa Mát), xã Bình Hiệp (Cửa khẩu Bình Hiệp) là dải biên phòng; du khách cần mang theo Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu gốc để xuất trình khi lực lượng chức năng kiểm tra.

=== Thời tiết nắng nóng &amp; Rừng tràm mùa khô ===
* Mùa khô (tháng 1 đến tháng 4) có nền nhiệt rất cao vào buổi trưa; cần trang bị kem chống nắng, kính râm và mũ nón khi leo núi Bà Đen hoặc đi thuyền hồ Dầu Tiếng.
* Tuyệt đối không vứt tàn thuốc hoặc đốt lửa bừa bãi khi đi bộ xuyên rừng tràm tại xã Mộc Hóa để phòng ngừa hỏa hoạn mùa khô.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Thành phố Hồ Chí Minh]]: Di chuyển ngược theo Quốc lộ 22 hoặc cao tốc Trung Lương - TP.HCM để về trung tâm đô thị lớn nhất nước.
* [[Đồng Tháp]]: Theo Quốc lộ 62 về hướng Tây Nam để đến với Vườn quốc gia Tràm Chim và các cánh đồng sen Sa Đéc.
* [[Đồng Nai]]: Kết nối qua đường ven hồ Dầu Tiếng hoặc các đường dọc biên giới.
* [[Campuchia]]: Xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Mộc Bài]] (xã Bến Cầu) theo đường Xuyên Á AH1 về thủ đô Phnôm Pênh (cách 170 km), hoặc qua [[Cửa khẩu Quốc tế Xa Mát]] (xã Tân Lập) sang tỉnh Kampong Cham.

{{geo|11.3000|106.1000}}
{{IsPartOf|Đông Nam Bộ}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Tây Ninh}}</text>
      <sha1>3zzvvkvnghzwzy5k5xtjw3ch8mj9484</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Việt Nam</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1430</id>
    <revision>
      <id>122245</id>
      <parentid>121773</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T10:59:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vùng */</comment>
      <origin>122245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86641" sha1="15zq0niv535r08rzig894a0zwkp3u04" xml:space="preserve">{{Pagebanner|Ha Long bay (Vietnam) banner Islands in the bay.png}}{{Chất lượng dịch}}{{Quickbar
| image=Ha Long Bay.jpg
| location=Vietnam in its region.svg
| flag=Flag of Vietnam.svg
| Thủ đô=Hà Nội
| Thành phố lớn nhất=Hồ Chí Minh 
| government=Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa 
| currency=Đồng (VND)
| area=''Tổng diện tích:'' 331.690 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;br /&gt;''Đất liền:'' 325.360 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;br /&gt;''Biển:'' khoảng 1.000.000 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;br /&gt; 
| population=101.112.656 (tính đến 1 tháng 4 năm 2024)
| language=Tiếng Việt (chính thức), nhiều ngôn ngữ địa phương, ngôn ngữ dân tộc thiểu số
| religion=Phật giáo, Đạo giáo, Khổng giáo, Cao Đài, Hòa Hảo, Công giáo, tín ngưỡng địa phương, Hồi giáo, Tin Lành
| electricity= 220V/50Hz
| callingcode=+84 
| tld=.vn
| timezone=UTC +7
|caption=Vịnh Hạ Long|flagwidth=108px|Internet=3G,4G,5G}}
'''Việt Nam,''' tên chính thức là Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, là một quốc gia thuộc khu vực [[Đông Nam Á]], phía bắc giáp với [[Trung Quốc]], phía tây giáp [[Lào]] và [[Campuchia]], phía tây nam giáp vịnh Thái Lan, phía đông và phía nam giáp với biển Đông.

==Tổng quan==
Việt Nam nằm trong bán đảo Đông Dương, thuộc vùng Đông Nam [[châu Á]]. Lãnh thổ Việt Nam chạy dọc theo bờ biển phía đông của bán đảo này. Việt Nam có biên giới đất liền với [[Trung Quốc]] (1.281&amp;nbsp;km), [[Lào]] (2.130&amp;nbsp;km) và Campuchia (1.228&amp;nbsp;km) và bờ biển dài 3.260&amp;nbsp;km tiếp giáp với vịnh Bắc Bộ, biển Đông và vịnh Thái Lan.

Việt Nam có diện tích 332.212&amp;nbsp;km², bao gồm khoảng&amp;nbsp;327.480&amp;nbsp;km² đất liền và hơn 4.200&amp;nbsp;km² biển nội thủy, với hơn 2.800 hòn đảo, bãi đá ngầm lớn nhỏ, gần và xa bờ, bao gồm cả Trường Sa và Hoàng Sa mà Việt Nam tuyên bố chủ quyền, có vùng nội thủy, lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa được Chính phủ Việt Nam xác định gần gấp ba lần diện tích đất liền (khoảng trên 1 triệu km²).

===Lịch sử===
Theo truyền thuyết về thời Hồng Bàng, cách đây hơn 4000 năm các tộc người Việt cổ (Bách Việt) đã xây dựng nên nhà nước Xích Quỷ có lãnh thổ rộng lớn tại khu vực ngày nay là miền nam sông Dương Tử (Trung Quốc). Tới thế kỷ 7 trước công nguyên (TCN), người Lạc Việt, một trong những nhóm tộc Việt ở phía Nam đã lập nên nhà nước Văn Lang tại khu vực mà ngày nay là miền Bắc Việt Nam, và kế tiếp là nhà nước Âu Lạc vào giữa thế kỷ 3 trước công nguyên.

Bắt đầu từ thế kỷ 2 TCN, người Việt ở đây bị các triều đại phong kiến Trung Quốc cai trị trong hơn 1000 năm. Sau nhiều lần khởi nghĩa không thành của Bà Triệu, Mai Thúc Loan,...hoặc chỉ giành độc lập ngắn của Hai Bà Trưng, Lý Bí... đến năm 905 Khúc Thừa Dụ đã giành quyền tự chủ cho người Việt, và Việt Nam chính thức giành được độc lập lâu dài sau trận chiến lịch sử trên sông Bạch Đằng do Ngô Quyền chỉ huy trước đoàn quân Nam Hán năm 938.

Sau khi giành được độc lập, từ thế kỷ 10 đến thế kỷ 14 dân tộc Việt Nam đã xây dựng đất nước trên cơ sở Phật giáo, tổ chức chính quyền tương tự thể chế chính trị của các triều đại Trung Quốc, ảnh hưởng của Nho giáo dần tăng lên từ thế kỷ 15. Trong suốt thời kỳ phong kiến, những lần chống lại sự xâm lược bởi các triều đại phương Bắc của người Hán, Mông Cổ, Mãn Thanh và với những lần xâm chiếm mở rộng lãnh thổ dần xuống phía nam nơi người Chăm, người Khmer sinh sống, Việt Nam có ranh giới địa lý gần như hiện nay vào năm 1757

Đến giữa thế kỷ 19, cùng với các nước ở Đông Dương, Việt Nam trở thành thuộc địa của Pháp. Trong Thế chiến thứ hai, phát xít Nhật chiếm Việt Nam và toàn thể Đông Dương, ngay sau khi hay tin đế quốc Nhật đầu hàng quân Đồng Minh, Việt Minh đã giành lại chính quyền từ tay Nhật. Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại [[w:Quảng trường Ba Đình|quảng trường Ba Đình]], Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nhà nước tự chủ đầu tiên của nước Việt Nam hiện đại.

Sau Thế chiến thứ hai, người Pháp muốn chiếm lại thuộc địa Đông Dương nhưng vấp phải sự phản kháng quyết liệt của người Việt Nam do lực lượng Việt Minh lãnh đạo. Sau chiến thắng của Việt Minh tại chiến trường Điện Biên Phủ ngày 7 tháng 5 năm 1954, Pháp buộc phải rút khỏi Đông Dương. Hiệp định Gơ-ne-vơ được ký kết đã chấm dứt ách đô hộ gần một trăm năm của thực dân Pháp tại Việt Nam, đồng thời chia nước Việt Nam thành hai vùng tập kết quân sự cho Quân Đội Nhân Dân Việt Nam ở phía Bắc và quân đội Liên Hiệp Pháp ở phía Nam, lấy vĩ tuyến 17 làm ranh giới, dự kiến sau hai năm sẽ tiến hành tổng tuyển cử cả nước.

Tuy nhiên, vì nhiều tác nhân bên ngoài, đặc biệt là sự can thiệp chính trị của Hoa Kỳ và sự bác bỏ tổng tuyển cử toàn quốc của chính quyền Ngô Đình Diệm nên trong hoàn cảnh lịch sử đó, hiệp định Genève đã không được thực thi. Chính thể Việt Nam Cộng hòa, thành lập ở miền Nam, được Hoa Kỳ hậu thuẫn và được công nhận bởi nhiều quốc gia thân Mỹ, với một chính quyền nằm trong tay những người không tham gia chiến tranh chống xâm lược hoặc thậm chí đã từng cộng tác với Pháp. Tại miền Bắc, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa theo mô hình xã hội chủ nghĩa, dưới sự lãnh đạo của Đảng Lao Động Việt Nam được Liên Xô, Trung Quốc hậu thuẫn và được các nước trong khối xã hội chủ nghĩa khác công nhận và giúp đỡ.

Năm 1960, Mặt Trận Dân Tộc Giải Phóng Miền Nam Việt Nam được thành lập từ những người kháng chiến chống Pháp cũ, xung đột ở miền Nam Việt Nam dẫn đến một cuộc chiến tranh kéo dài suốt gần hai thập kỷ. Năm 1964, [[Hoa Kỳ]] chính thức can thiệp quân sự, đưa quân Mỹ vào chiến đấu trực tiếp tại chiến trường Nam Việt Nam và thực hiện các đợt ném bom vào miền Bắc Việt Nam, đặc biệt có sử dụng máy bay B-52 vào năm 1972. Đến tháng 1 năm 1973, sau những tổn thất vượt ngưỡng chịu đựng trên chiến trường Việt Nam, cùng với những khó khăn trên chính trường Mỹ cộng với tác động của phong trào phản chiến trong nước và trên thế giới, Hoa Kỳ ký Hiệp định Paris, và rút quân khỏi Việt Nam. Chiến tranh Việt Nam kết thúc vào ngày 30 tháng 4 năm 1975 khi chính quyền tổng thống Dương Văn Minh của Việt Nam Cộng Hòa đầu hàng trước lực lượng Quân Giải phóng Miền Nam tiến vào Sài Gòn.

Năm 1976, nước Việt Nam thống nhất đổi quốc hiệu thành nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam; Sài Gòn - Chợ Lớn đổi tên thành Sài Gòn. Sau chiến tranh, do hậu quả chiến tranh lâu dài, sự cấm vận của Hoa Kỳ, và nhiều chính sách sai lầm đã đưa Việt Nam vào các khủng hoảng trầm trọng về kinh tế và xã hội trong gần 10 năm. Đại hội Đảng lần VI năm 1986 chấp thuận chính sách Đổi mới theo đó cải tổ bộ máy nhà nước, và chuyển đổi nền kinh tế theo hướng kinh tế thị trường định hướng chủ nghĩa xã hội. Giữa thập niên 1990, Việt Nam bắt đầu hội nhập vào cộng đồng quốc tế. Năm 1995, Việt Nam gia nhập khối ASEAN, sau khi bình thường hóa quan hệ với Mỹ một năm trước đó. Hiện nay, Việt Nam là thành viên của nhiều tổ chức quốc tế như Liên Hiệp Quốc, Cộng đồng Pháp ngữ, ASEAN, APEC. Ngày 11 tháng 1 năm 2007, Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) sau 11 năm đàm phán. Vào ngày 16 tháng 10 năm 2007 Việt Nam đã được bầu làm một trong các thành viên không thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc cho nhiệm kỳ 2008-2009.

===Địa lý===
Địa hình Việt Nam rất đa dạng theo các vùng tự nhiên như vùng Tây Bắc, Đông Bắc, Tây Nguyên có những đồi và những núi đầy rừng, trong khi đất phẳng che phủ khoảng ít hơn 20%. Núi rừng chiếm độ 40%, đồi 40%, và độ che phủ khoảng 75%. Các vùng đồng bằng như đồng bằng sông Hồng, đồng bằng sông Cửu Long và các vùng duyên hải ven biển như Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ. Nhìn tổng thể Việt Nam gồm ba miền với miền Bắc có cao nguyên và vùng châu thổ sông Hồng, miền Trung là phần đất thấp ven biển, những cao nguyên theo dãy Trường Sơn, và miền Nam là vùng châu thổ Cửu Long. Điểm cao nhất Việt Nam là 3.143 mét, tại đỉnh Phan Xi Păng, thuộc dãy núi Hoàng Liên Sơn. Diện tích đất canh tác chiếm 17% tổng diện tích đất Việt Nam.

Việt Nam có khí hậu nhiệt đới xavan ở miền Nam với hai mùa (mùa mưa, từ giữa tháng 5 đến giữa tháng 9, và mùa khô, từ giữa tháng 10 đến giữa tháng 4) và khí hậu cận nhiệt đới ẩm ở miền Bắc với bốn mùa rõ rệt (mùa xuân, mùa hè, mùa thu và mùa đông), còn miền trung có đặc điểm của khí hậu nhiệt đới gió mùa. Do nằm dọc theo bờ biển, khí hậu Việt Nam được điều hòa một phần bởi các dòng biển và mang nhiều yếu tố khí hậu biển. Độ ẩm tương đối trung bình là 84% suốt năm. Hằng năm, lượng mưa từ 1.200 đến 3.000&amp;nbsp;mm,số giờ nắng khoảng 1.500 đến 3.000 giờ/năm và nhiệt độ từ 5&amp;nbsp;°C đến 37&amp;nbsp;°C. Hàng năm, Việt Nam luôn phải phòng chống bão và lụt lội với 5 đến 10 cơn bão/năm.

Về tài nguyên đất, Việt Nam có rừng tự nhiên và nhiều mỏ khoáng sản trên đất liền với phốt phát, than đá, măng gan, bô xít, chrômát,... Về tài nguyên biển có dầu mỏ, khí tự nhiên, quặng khoáng sản ngoài khơi. Với hệ thống sông dốc đổ từ các cao nguyên phía tây, Việt Nam có nhiều tiềm năng về phát triển thủy điện.
===Khí hậu===
Khí hậu Việt Nam đủ lớn để có nhiều vùng khí hậu khác nhau.

* [[Bắc Bộ]] có bốn mùa rõ rệt, với một mùa đông tương đối lạnh (nhiệt độ có thể xuống dưới 15&amp;nbsp;°C/59&amp;nbsp;°F tại Hà Nội), một mùa hè nóng ẩm và mùa xuân ấm áp và mùa thu (tháng 10-tháng 12). Tuy nhiên, ở Tây Bắc cả hai thái cực được khuếch đại, với thỉnh thoảng tuyết vào mùa đông và nhiệt độ chạm ngưỡng 40&amp;nbsp;°C (104&amp;nbsp;°F) vào mùa hè.
* [[Trung Bộ]] khu vực đèo Hải Vân tách biệt hai kiểu thời tiết khác nhau của Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ bắt đầu từ Lăng Cô (nóng hơn vào mùa hè và lạnh vào mùa đông) và ôn hòa hơn bắt đầu tại Đà Nẵng. Gió mùa Đông Bắc vào tháng 9-tháng 2 với gió thường mạnh, biển động và mưa làm cho một thời gian này khó để du lịch miền Trung Việt Nam. Thông thường mùa hè nóng và khô.
* [[Nam Bộ]] có ba mùa có phần riêng biệt: mùa nóng và khô từ tháng 3 đến tháng 3-tháng 5/6, mùa mưa từ tháng 6/tháng 7-tháng 11, và mùa mát mẻ và khô từ tháng 12 đến tháng 2. Tháng 4 là tháng nóng nhất, với nhiệt độ trung bình ngày của 33&amp;nbsp;°C (91&amp;nbsp;°F) hoặc nhiều hơn hầu hết các ngày. Trong mùa mưa, các trận mưa lớn có thể xảy ra mỗi buổi chiều thỉnh thoảng gây ngập đường ở các thành phố. Muỗi nhiều nhất trong mùa mưa. Tháng 12-tháng 2 là thời gian dễ chịu nhất du lịch khu vực Nam Bộ, với buổi tối mát mẻ xuống khoảng 20&amp;nbsp;°C (68&amp;nbsp;°F).

===Chính trị===
Việt Nam hiện nay là một nước theo chế độ xã hội chủ nghĩa. Hệ thống chính trị đã thực hiện theo cơ chế chỉ có duy nhất một đảng chính trị là Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, với tôn chỉ là: Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và nhân dân làm chủ thông qua cơ quan quyền lực là Quốc hội Việt Nam. Trên thực tế cho đến nay (2010) các đại biểu là đảng viên trong Quốc hội có tỉ lệ từ 90% trở lên, những người đứng đầu Chính phủ, các Bộ và Quốc hội cũng như các cơ quan tư pháp đều là đảng viên kỳ cựu và được Ban Chấp hành Trung ương hoặc Bộ chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam đề cử.

Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng duy nhất lãnh đạo trên chính trường Việt Nam theo quy định trong điều 4 của Hiến pháp 1992. Người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam là một Tổng bí thư.

Quốc hội, theo hiến pháp là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến và lập pháp. Nhiệm vụ của Quốc hội là giám sát, quyết định những chính sách cơ bản về đối nội và đối ngoại, các nhiệm vụ kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, những nguyên tắc chủ yếu của bộ máy Nhà nước, về quan hệ xã hội và hoạt động của công dân. Nhiệm kỳ Quốc hội là 5 năm. Chủ tịch Quốc hội được Quốc hội bầu do đề cử của Ban Chấp hành Trung ương.

Chủ tịch nước, theo hiến pháp là người đứng đầu Nhà nước được Quốc hội bầu do Chủ tịch Quốc hội giới thiệu từ đề cử của Ban Chấp hành Trung ương. Chủ tịch nước có 12 quyền hạn theo Hiến pháp trong đó quan trọng nhất là: công bố hiến pháp, luật, pháp lệnh. Thống lĩnh các lực lượng vũ trang nhân dân và giữ chức Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh. Đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm Phó Chủ tịch nước, Thủ tướng, Chánh án Tòa án tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát tối cao. Nhiệm kỳ của Chủ tịch nước là 5 năm. Không có quy định giới hạn số nhiệm kỳ được làm Chủ tịch nước.

Chính phủ, theo hiến pháp là cơ quan chấp hành của Quốc hội, cơ quan hành chính Nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Chính phủ chịu sự giám sát và thực hiện chế độ báo cáo công tác trước Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chủ tịch nước. Nhiệm kỳ Chính phủ là 5 năm. Chính phủ gồm có Thủ tướng, các Phó Thủ tướng, các Bộ trưởng và Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ. Đứng đầu Chính phủ là Thủ tướng Chính phủ do Chủ tịch nước giới thiệu từ đề cử của Ban Chấp hành Trung ương để Quốc hội bầu. Không có quy định giới hạn số nhiệm kỳ được làm Thủ tướng Chính phủ. Thủ tướng Chính phủ hiện nay (2021) là ông Phạm Minh Chính.

===Con người===
Việt Nam có 54 dân tộc, trong đó có 53 dân tộc thiểu số, chiếm khoảng 14% tổng số dân của cả nước. Dân tộc Kinh chiếm gần 86%, tập trung ở những miền châu thổ và đồng bằng ven biển. Những dân tộc thiểu số, trừ người Hoa, người Chăm và người Khmer phần lớn đều tập trung ở các vùng miền núi và cao nguyên. Trong số các sắc dân thiểu số, đông dân nhất là các dân tộc Tày, Thái, Mường, Hoa, Khmer, Nùng..., mỗi dân tộc có dân số khoảng một triệu người. Các dân tộc Brâu, Rơ Măm, Ơ Đu có số dân ít nhất, với khoảng vài trăm cho mỗi nhóm. Có một số dân tộc thiểu số đã định cư trên lãnh thổ Việt Nam từ rất lâu đời, nhưng cũng có các dân tộc chỉ mới di cư vào Việt Nam trong vài trăm năm trở lại đây như người Hoa ở miền Nam. Trong số các dân tộc này, người Hoa và người Ngái là hai dân tộc duy nhất có dân số giảm trong giai đoạn 1999-2009. Việt Nam là một nước đông dân, tuy diện tích đứng hạng 65 nhưng lại [https://danso.org/viet-nam/ xếp thứ 15 trên thế giới về dân số].

===Văn hóa===
Văn hóa Việt Nam là nền văn hóa dân tộc thống nhất trên cơ sở đa dạng sắc thái văn hóa tộc người. Việt Nam có một nền văn hóa phong phú và đa dạng trên tất cả các khía cạnh, người Việt cùng cộng đồng 53 dân tộc anh em có những phong tục đúng đắn, tốt đẹp từ lâu đời, có những lễ hội nhiều ý nghĩa sinh hoạt cộng đồng, những niềm tin bền vững trong tín ngưỡng, sự khoan dung trong tư tưởng giáo lý khác nhau của tôn giáo, tính cặn kẽ và ẩn dụ trong giao tiếp truyền đạt của ngôn ngữ, từ truyền thống đến hiện đại của văn học, nghệ thuật.

Sự khác biệt về cấu trúc địa hình, khí hậu và phân bố dân tộc, dân cư đã tạo ra những vùng văn hoá có những nét đặc trưng riêng tại Việt Nam. Từ cái nôi của văn hóa Việt Nam ở đồng bằng sông Hồng của người Việt chủ đạo với nền văn hóa làng xã và văn minh lúa nước, đến những sắc thái văn hóa các dân tộc miền núi tại Tây bắc và Đông bắc. Từ các vùng đất biên viễn của Việt Nam thời dựng nước ở Bắc Trung bộ đến sự pha trộn với văn hóa Chăm Pa của người Chăm ở Nam Trung Bộ. Từ những vùng đất mới ở Nam Bộ với sự kết hợp văn hóa các tộc người Hoa, người Khmer đến sự đa dạng trong văn hóa và tộc người ở Tây Nguyên.

Với một lịch sử có từ hàng nghìn năm của người Việt cùng với những hội tụ về sau của các dân tộc khác, từ văn hóa bản địa của người Việt cổ từ thời Hồng Bàng đến những ảnh hưởng từ bên ngoài trong trong hàng nghìn năm nay. Với những ảnh hưởng từ xa xưa của Trung Quốc và Đông Nam Á đến những ảnh hưởng của Pháp từ thế kỷ 19, phương Tây trong thế kỷ 20 và toàn cầu hóa từ thế kỷ 21. Việt Nam đã có những thay đổi về văn hóa theo các thời kỳ lịch sử, có những khía cạnh mất đi nhưng cũng có những khía cạnh văn hóa khác bổ sung vào nền văn hóa Việt Nam hiện đại.
===Kinh tế===
Từ một nước thuần nông nghiệp, bị tàn phá sau chiến tranh, Việt Nam đã đạt được thành công thông qua những cải cách kinh tế năm 1986 kết hợp với những xu hướng toàn cầu thuận lợi. Phát triển từ một trong những quốc gia nghèo nhất trên thế giới trở thành quốc gia thu nhập trung bình thấp chỉ trong vòng một thế hệ. Từ năm 2002 đến 2020, GDP đầu người tăng 2,7 lần, đạt gần 2.800 USD. Cũng trong giai đoạn này, tỉ lệ nghèo (theo chuẩn 1,9 USD/ngày) giảm mạnh từ hơn 32% năm 2011 xuống còn dưới 2%.

Kinh tế việt nam tùy từng miền khác nhau, nhưng kinh tế chủ yếu tập trung chính ở các tỉnh, thành phố lớn như '''Hà Nội'''-'''Hồ Chí Minh'''-'''Hải Phòng'''-'''Đà Nẵng'''-'''Đồng Nai'''-'''Cần Thơ'''...
Kinh doanh thương mại xuất nhập khẩu,du lịch,chủ yếu ở các thành phố và phường ven biển như Móng Cái, Hải Phòng, Đà Nẵng, Vũng Tàu,... Mấy năm gần đây có sự góp mặt của du lịch đồng quê.

==Vùng==
{{Regionlist
| regionmapsize=400px

| region1name=[[Bắc Bộ]]: gồm 2 tiểu vùng [[Đồng bằng sông Hồng]] và [[Trung du và miền núi phía Bắc]]
| region1color=#DBE17C
| region1items=
| region1description=Bắc Bộ nằm ở vùng cực Bắc lãnh thổ Việt Nam, có phía Bắc giáp Trung Quốc, phía Tây giáp Lào và phía Đông giáp biển Đông. Được bắt đầu từ vĩ độ 23 độ 23’ Bắc đến 8 độ 27’ Bắc với chiều dài là 1.650 km. Chiều ngang Đông - Tây là 500 km, rộng nhất so với Trung Bộ và Nam Bộ. Địa hình Bắc Bộ đa dạng và phức tạp. Bao gồm đồi núi, đồng bằng, bờ biển và thềm lục địa. Có lịch sử phát triển địa hình và địa chất lâu dài, phong hóa mạnh mẽ. Có bề mặt thấp dần, xuôi theo hướng Tây Bắc - Đông Nam, được thể hiện thông qua hướng chảy của các dòng sông lớn. Khu vực đồng bằng rộng lớn nằm ở lưu vực sông Hồng, có diện tích 14,8 ngàn km² và bằng 4.5% diện tích cả nước. Đồng bằng dạng hình tam giác, đỉnh là Thành phố Việt Trì và cạnh đáy là đường bờ biển phía Đông. Đây là đồng bằng châu thổ lớn thứ hai Việt Nam (sau Đồng bằng sông Cửu Long diện tích 40.000 km²) do sông Hồng và sông Thái Bình bồi đắp. Phần lớn bề mặt đồng bằng có địa hình khá bằng phẳng, có độ cao từ 0,4 - 12m so với mực nước biển.

| region2name= Ven biển [[Trung Bộ]] gồm 2 tiểu vùng [[Bắc Trung Bộ]] và [[Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên]]
| region2color=#E1AC62
| region2items=
| region2description=Miền Trung Việt Nam (Trung Bộ) có phía Bắc giáp khu vực đồng bằng Sông Hồng và Trung du miền núi vùng Bắc Bộ; phía Nam giáp các tỉnh [[Bình Phước]], [[Đồng Nai]] và Bà Rịa-Vũng Tàu vùng Nam Bộ; phía Đông giáp Biển Đông; phía Tây giáp 2 nước Lào và Campuchia. Dải đất miền Trung được bao bọc bởi những dãy núi chạy dọc bờ phía Tây và sườn bờ biển phía Đông xen kẽ các đồng bằng nhỏ hẹp ven biển, vùng có chiều ngang theo hướng Đông - Tây hẹp nhất Việt Nam (khoảng 50 km) và nằm trên địa bàn tỉnh Quảng Bình.

| region3name= [[Tây Nguyên]]
| region3color=#ADCD96
| region3items=
| region3description= Tây Nguyên là vùng cao nguyên, phía bắc giáp tỉnh Quảng Nam, phía đông giáp các tỉnh Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, [[Ninh Thuận]], [[Bình Thuận]], phía nam giáp các tỉnh Đồng Nai, Bình Phước, phía tây giáp với các tỉnh Attapeu (Lào) và Ratanakiri và Mondulkiri (Campuchia). Trong khi Kon Tum có biên giới phía tây giáp với cả Lào và Campuchia, thì Gia Lai, Đắk Lắk và Đắk Nông chỉ có chung đường biên giới với Campuchia. Còn Lâm Đồng không có đường biên giới quốc tế. Nếu xét diện tích Tây Nguyên bằng tổng diện tích của 5 tỉnh ở đây, thì vùng Tây Nguyên rộng 54.641,0 km².

| region4name=[[Nam Bộ]] gồm hai tiểu vùng [[Đông Nam Bộ]] và [[Đồng bằng sông Cửu Long]]
| region4color=#BE98BE
| region4items=
| region4description=Địa hình trên toàn vùng Nam Bộ khá bằng phẳng, phía Tây giáp Vịnh Thái Lan, phía Đông và Đông Nam giáp biển Đông, phía Bắc và Tây Bắc giáp Campuchia và một phần phía Tây Bắc giáp Nam Trung Bộ. Đông Nam Bộ có độ cao từ 100 - 200m, có cấu tạo địa chất chủ yếu là đất đỏ bazan và đất phù sa cổ. Khu vực đồng bằng sông nước ở đây chiếm diện tích khoảng 6.130.000ha cùng trên 4.000 kênh rạch với tổng chiều dài lên đến 5.700 km. Tây Nam Bộ có độ cao trung bình gần 2m, chủ yếu là miền đất của phù sa mới. Có một số núi thấp ở khu vực tiếp giáp với vùng Tây Nguyên, miền Tây tỉnh Kiên Giang và Campuchia.

}}

==Thành phố==
[[Tập tin:Hanoi Montage.jpg|300px|phải|nhỏ|Hà Nội]]
[[Tập tin:Vista de Ciudad Ho Chi Minh desde Bitexco Financial Tower, Vietnam, 2013-08-14, DD 13.JPG|300px|phải|nhỏ|Thành phố Hồ Chí Minh]]
*[[Hà Nội]]: là một thành phố trực thuộc trung ương và là thủ đô của Việt Nam, là trung tâm văn hoá, lịch sử và ẩm thực lớn trên cả nước. Bạn có thể đi thăm các công trình cổ kính ở đây như Nhà hát lớn, chùa Một Cột, Phố Cổ Hà Nội...nơi với rất nhiều nét văn hóa đặc trưng của người Việt Nam, ngoài ra bạn còn được thưởng thức các món ăn nổi tiếng của Việt Nam (phở, cốm làng Vòng, bún đậu mắm tôm...)
* [[Thành phố Hồ Chí Minh]]: là một thành phố trực thuộc trung ương, số dân nhiều nhất Việt Nam và là trung tâm kinh tế, văn hóa lớn của Việt Nam (trước đây thường được biết đến với tên [[Sài Gòn]]).
* [[Đà Nẵng]]: là một thành phố trực thuộc trung ương, lớn nhất Miền Trung, là trung tâm vận chuyển quan trọng về hàng không cho du khách tham quan các di sản thế giới ở Miền Trung.
*[[Huế]]: cố đô, trung tâm du lịch lớn ở Miền Trung với quần thể cung điện đền đài và lăng tẩm của các vị vua triều Nguyễn (1802-1945), đến đây bạn sẽ được thưởng thức nhiều món ăn cung đình đặc sắc.
* [[Cần Thơ]]: là một thành phố trực thuộc trung ương, được mệnh danh là Tây Đô, trung tâm du lịch lớn của khu vực Miền Tây Nam Bộ.
* [[Hải Phòng]]: là một thành phố trực thuộc trung ương, thành phố lớn nhất Đông Bắc Bộ và là thành phố cảng quan trọng, trung tâm công nghiệp, cảng biển lớn nhất phía Bắc Việt Nam.

=== Phường ===

* [[Hội An]]: là một phường thuộc thành phố Đà Nẵng, đô thị thương cảng cổ, nơi phù hợp cho du khách muốn khám phá, trải nghiệm các nét đẹp cổ xưa.
* [[Đà Lạt]]: là một thành phố cũ trực thuộc tỉnh Lâm Đồng, còn được mệnh danh là &quot;Thành phố ngàn hoa&quot;, với nhiều cảnh đẹp thơ mộng và không khí mát mẻ quanh năm.
* [[Sapa]]: đô thị du lịch nổi tiếng ở vùng Tây Bắc, khí hậu mát mẻ, tới đây du khách có thể khám phá nhiều nét văn hóa đặc trưng của các đồng bào dân tộc thiểu số.
* [[Nha Trang]]: phường ven biển nổi tiếng với nhiều danh lam thắng cảnh, nhiều bãi tắm đẹp.

== Các điểm đến khác ==

*[[Vịnh Hạ Long]] ở Quảng Ninh, với nhiều cảnh quan biển đảo hùng vĩ, ngoạn mục, năm 1994 vùng lõi của vịnh Hạ Long được UNESCO công nhận là Di sản Thiên nhiên Thế giới.
*[[Điện Biên Phủ]], di tích chiến trường lịch sử của trận đánh lớn nhất trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp.
*[[Ninh Bình]] với [[Tam Cốc - Bích Động]], Tràng An, Chùa Bái Đính, di tích thành nhà Đinh-tiền Lê.
*[[Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng|Phong Nha-Kẻ Bàng]] với hệ thống hàng chục hang động hùng vĩ, được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới theo tiêu chí địa chất, địa mạo năm 2003, và được UNESCO công nhận lần 2 là Di sản thiên nhiên thế giới với tiêu chí đa dạng sinh học, sinh thái vào ngày 3 tháng 7 năm 2015.
*[[Phú Quốc]], hòn đảo lớn nhất Việt Nam với các bãi tắm hoang sơ, sạch đẹp.
*[[Côn Đảo]], đảo có các bãi tắm sạch và hoang sơ, núi ven biển hùng vĩ và di tích nhà tù Côn Đảo.
*[[Phan Thiết]], thành phố ven biển đầy nắng gió, nơi có nhiều resort, khu nghĩ dưỡng cao cấp, đặc biệt là ở [[Mũi Né]].
*[[Vũng Tàu]], thành phố du lịch ven biển, là trung tâm dầu khí của Việt Nam.
*[[Hang Sơn Đoòng]] nằm trong quần thể hang động Phong Nha-Kẻ Bàng, được coi là hang động tự nhiên lớn nhất thế giới.
*[[Nha Trang]]
*[[Đà Nẵng]]

== Đến ==
===Visa===
Du khách từ các quốc gia không cần thị thực và có thể ở lại trong một khoảng thời gian như sau.

*14 ngày: [[Brunei]]
*15 ngày: [[Đan Mạch]], [[Phần Lan]], [[Nhật Bản]], [[Na Uy]], [[Hàn Quốc]], [[Thụy Điển]], [[Nga]]
*21 ngày: [[Philippines]]
*30 ngày: [[Indonesia]], [[Lào]], [[Malaysia]], [[Singapore]], [[Thái Lan]], [[Campuchia]]
Các công dân các nước khác cần phải có thị thực trước nhập cảnh Việt Nam. Bạn sẽ cần phải mang theo một bức ảnh làm [[hộ chiếu]] để được cấp visa.

Để thúc đẩy du lịch, chính phủ Việt Nam quy định đảo [[Phú Quốc]] là một khu vực miễn thị thực. Những người đến Phú Quốc bằng đường hàng không quá cảnh [[Thành phố Hồ Chí Minh]] hoặc đến bằng thuyền sẽ không cần phải xin thị thực trước. Quy định này không phân biệt quốc tịch của bạn. Du khách được phép ở lại 15 ngày trên Phú Quốc. Những người muốn cuộc hành trình ở nơi khác có thể xin thị thực thích hợp Việt Nam tại cơ quan nhập cảnh địa phương. Tất cả các hộ chiếu phải còn hiệu lực ít nhất 45 ngày tiếp theo nữa khi đến Phú Quốc.

===Bằng đường hàng không===
'''Khu vực Bắc Bộ:'''
*Sân bay quốc tế Nội Bài, trung tâm vận chuyển hàng không của miền bắc
*Sân bay Cát Bi phục vụ vùng thành phố [[Hải Phòng]] và đông bắc Bộ
'''Khu vực Trung Bộ'''
*Sân bay Phù Cát (Bình Định)
*Sân bay quốc tế Đà Nẵng
*Sân bay quốc tế Phú Bài ([[Huế]])
*Sân bay quốc tế Cam Ranh ([[Khánh Hòa]])
*Sân bay Đông Tác ([[Phú Yên]])
'''Khu vực Nam Bộ'''
*Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, [[Thành phố Hồ Chí Minh]]
*Sân bay quốc tế Cần Thơ (Cần Thơ)
*Sân bay quốc tế Phú Quốc ([[Kiên Giang]])
*Sân bay quốc tế Long Thành (Đồng Nai)

'''Khu vực Tây Nguyên'''
*Sân bay Liên Khương ở [[Đà Lạt]], [[Lâm Đồng]]
*Sân bay Buôn Ma Thuột ở [[Buôn Ma Thuột]], [[Đắk Lắk]]

Du khách quốc tế có thể đến Việt Nam từ các sân bay quốc tế ở các nước [[Úc]], [[Campuchia]], [[Trung Quốc]], [[Pháp]], [[Đức]], [[Hồng Kông]], [[Nhật Bản]], [[Hàn Quốc]], [[Lào]], [[Malaysia]], [[Philippines]], [[Nga]], [[Singapore]], [[Brunei]], [[Hàn Quốc]], [[Thái Lan]], [[Đài Loan]], [[Indonesia]], [[Macau]], [[Qatar]], [[Thổ Nhĩ Kỳ]], [[Tây Ban Nha]] và [[Hoa Kỳ]].

=== Bằng đường sắt ===
Đường sắt Việt Nam phần lớn được xây dựng thời Pháp thuộc, đường đơn, phần lớn khổ 1 m, tốc độ chạy tàu chậm. Có các tuyến tàu xuyên Việt nhanh hơn và các tuyến tàu địa phương thường gọi là tàu chợ tốc độ rất chậm. Khách đi tàu tuyến Bắc Nam có thể thưởng ngoạn các cảnh quan ven biển, đèo ngoạn mục.

==Ngôn ngữ==
Tiếng Việt là ngôn ngữ chính thức với các phương ngữ Bắc Bộ, [[Trung Bộ]] và [[Nam Bộ]]. Các dân tộc thiểu số đều có ngôn ngữ riêng, nhưng có rất nhiều người nói và sử dụng tốt tiếng Việt. [[Tiếng Anh]] là ngoại ngữ phổ biến nhất. Ngoài ra còn có mộ bộ phận nhỏ biết tiếng Hoa, [[tiếng Nga]], [[tiếng Pháp]].

==Y tế==
Về cơ sở hạ tầng, tính đến năm 2010 trên toàn Việt Nam có 1.030 bệnh viện, 44 khu điều dưỡng phục hồi chức năng, 622 phòng khám đa khoa khu vực; với tổng số giường bệnh khoảng 246.300 giường. Bên cạnh các cơ sở y tế Nhà nước đã bắt đầu hình thành một hệ thống y tế tư nhân bao gồm 19.895 cơ sở hành nghề y, 14.048 cơ sở hành nghề dược, 7.015 cơ sở hành nghề y học cổ truyền, 5 bệnh viện tư có vốn đầu tư nước ngoài đã góp phần làm giảm bớt sự quá tải ở các bệnh viện Nhà nước.

Mạng lưới y tế cơ sở của Việt Nam hiện nay đã có 80% số thôn bản có nhân viên y tế hoạt động, 100% số xã có trạm y tế trong đó gần 2/3 xã đạt chuẩn quốc gia, tuy nhiên sự phát triển chưa đồng đều ở mỗi cấp, vùng, miền. Việc đổi mới cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính và sự công bằng trong chăm sóc sức khoẻ người dân chưa đảm bảo.

==Tôn trọng==
Du khách khi tham quan các khu vực dân tộc thiểu số và vùng miền khác cần lưu ý từng lời nói và hành động có thể mang đến sự kỳ thị dân tộc và vùng miền. Khi tham quan các địa điểm tôn giáo cần tôn trọng quy định của cơ sở đó.

==Ngày nghỉ==

Kỳ nghỉ lớn nhất của đất nước là Tết Nguyên Đán, diễn ra trong khoảng từ tháng 1 đến tháng 3. Trong những ngày giáp Tết, không khí vô cùng nhộn nhịp. Những khu chợ bày bán đầy những loại cây quất trồng trong chậu, cùng với hai loại hoa Tết truyền thống là hoa đào và hoa mai, ngoài ra một số nơi bán những vật trang trí ngày Tết truyền thống. Những ngày này giao thông vô cùng hỗn loạn và mức độ tai nạn giao thông là rất cao. Sau đó, trong những ngày khoảng từ Mùng 1 đến Mùng 4 Tết, hàng ngàn người dân thành phố khởi hành đi về quê hương của họ để ăn tết. Những ngày này thành phố bỗng trở nên rất yên tĩnh, gần như bỏ hoang. Các cửa hàng phần lớn đều đóng cửa. Chỉ có một số khách sạn vẫn phục vụ như thường (Với chi phí cao hơn).

Ở các thành phố lớn, đường phố được trang trí bằng đèn và những lễ hội nơi công cộng được tổ chức thu hút hàng ngàn người dân. Nhưng đối với đa số người dân, Tết là dịp để gia đình, bạn bè sum vầy với nhau. Vào ngày đầu năm mới, mọi người thường chúc Tết lẫn nhau và trẻ con thì được &quot;lì xì&quot; (hay mừng tuổi). Trong ba ngày đầu tiên của năm, phần lớn thời gian ban ngày được dùng để đi thăm viếng người thân. Ngày mùng 1 thăm gia đình, mùng 2 đi thăm đồng nghiệp hay sếp cùng cơ quan, mùng 3 thăm bạn bè. Nhiều người hay đi chùa cầu may. Ban đêm mọi người thường uống rượu, đánh bài, ăn những món truyền thống hay hát karaoke, vừa trò chuyện rất vui vẻ.

Một số ngày nghỉ lễ khác bao gồm ngày Quốc Tế Lao động 1/5, ngày quốc khánh 2/9, ngày Giỗ Tổ Hùng Vương vào 10/3 theo Âm lịch và ngày 30/4, đánh dấu sự sụp đổ của Chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh năm 1975. Không có nghỉ lễ Giáng sinh ở Việt Nam.

==Xem gì==
Việt Nam là một địa điểm hoàn hảo để du lịch và tìm hiểu văn hóa Châu Á nếu bạn muốn ngắm những cánh đồng lúa tươi tốt trên vùng cao nguyên tuyệt đẹp, các mạng lưới sông ngòi, kênh rạch của vùng đồng bằng sông Cửu Long và cuộc sống thành phố nhộn nhịp đến bất tận của [[Hà Nội]], nơi mà bất cứ thứ gì, từ đồ chơi trẻ em,sách vở hay thậm chí là tủ lạnh và các loại rau củ quả phần lớn được chuyên chở ở phía sau những chiếc xe máy. Mặc dù các thành phố lớn của Việt Nam đang nhanh chóng hòa nhập vào nền văn minh [[châu Á]] hiện đại, các giá trị văn hóa truyền thống vẫn không bao giờ mất đi.

===Cuộc sống thành thị===

Đầu tiên hãy đến [[Hội An]] với một thành phố đẹp- với những phố cổ hào nhoáng rất thú vị cho du khách tham quan nơi đây. Ngắm nhìn cảng biển hoặc đi lang thang qua những con hẻm quanh co vô tận của nó, bạn có thể lựa chọn tùy ý những nhà hàng hảo hạng ở khắp nơi, mua đồ ở cửa hàng lưu niệm hay thư giãn trên bãi biển. Từ một ngôi làng ngư dân, thị trấn này bây giờ tuyệt vời đến nỗi Chính phủ Việt Nam đã quyết định bảo vệ nó bởi luật bảo tồn. Nơi này đã và đang trở thành một điểm du lịch nóng hấp dẫn du khách. [[Hà Nội]] là một đô thị lớn của Châu Á và thế giới. Đây là một thành phố với sự pha trộn giữa truyền thống cổ xưa và hiện đại với âm thanh ồn ào đến phát cuồng, các trung tâm thương mại, hoạt động kinh doanh nhộn nhịp và giao thông thực sự điên cuồng. Hỗn loạn và mê hoặc cùng một lúc - đó là cảm giác khi khám phá những giá trị văn hóa cổ xưa và đương đại của Việt Nam. Các điểm tham quan bao gồm các khu phố cổ, trong đó có hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn, Lăng Hồ Chí Minh, hoặc Chùa Một Cột.

Sau đó hãy đến [[Thành phố Hồ Chí Minh]], đô thị lớn nhất của đất nước. Không nơi nào mà sự tương phản giữa cái cũ và cái mới hiện ra rõ nét hơn ở đây. Nơi bạn sẽ tìm thấy những ngôi chùa cổ kính truyền thống cùng với những tòa nhà chọc trời khổng lồ. Những địa điểm thăm quan nổi tiếng bao gồm Dinh Thống Nhất và Chợ Bến Thành. Ngoài ra [[Huế]] cũng là nơi tuyệt vời để thưởng thức những món ăn truyền thống và thăm lăng mộ của các vua chúa triều Nguyễn, chèo thuyền trên Sông Hương thơ mộng.

===Cảnh quan thiên nhiên===

Ít đất nước nào được thiên nhiên ưu đãi với những cảnh quan quyến rũ như ở Việt Nam. Việt Nam nổi tiếng với những núi đá vôi, những bãi biển tuyệt đẹp, những hang động kỳ bí, những cánh đồng bao la, các dãy núi hùng vĩ tạo nên một cảnh quan du lịch tuyệt vời ở đây. '''[[Vịnh Hạ Long]]''' nổi tiếng thế giới với những dãy núi đá vôi, bạn có thể thuê 1 chiếc thuyền và ngắm cảnh quan nơi đây. Đi tới '''[[Sa Pa]]''' và thung lũng Mường Hoa để chiêm ngưỡng những khu ruộng bậc thang trên nền rừng tre. Hay '''Tam Cốc''' thuộc Ninh Bình cũng là một điểm đến thú vị.

'''[[Phú Quốc]]''', hòn đảo lớn nhất đất nước, với những bãi biển tuyệt đẹp với những rặng dừa xanh, cát trắng và những khu rừng nhiệt đới, là một điểm du lịch hấp dẫn. Nổi tiếng nhất ở Miền Nam chắc chắn phải là khu vực [[Đồng bằng Sông Cửu Long]], tại đây Sông Mê Công được phân ra thành 9 nhánh sông nhỏ, cùng chảy ra Biển Đông. Tìm cho mình một con đò, tự mình khám phá và mua những mặt hàng tại chợ nổi trên sông, là một trải nghiệm rất kỳ thú.

'''[[Phong Nha-Kẻ Bàng]]''' là một địa điểm tuyệt vời đã được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới, nổi tiếng với các hang động tự nhiên, những dòng sông ngầm cùng măng đá và thạch nhũ tuyệt đẹp, rất thú vị cho những ai ưa sự mạo hiểm. Còn nếu muốn chiêm ngưỡng sự đa dạng và phong phú của các loài động thực vật ở Việt Nam, hãy đến '''[[Vườn quốc gia Cúc Phương]]'''.

Nếu muốn trải nghiệm và khám phá những hang động nguyên sơ, hùng vĩ thì không nơi đâu tốt hơn [[Hang Sơn Đoòng]] (Quảng Bình) - nơi được công nhận là hang động tự nhiên lớn nhất thế giới.[https://phongnhakebang.vn/chinh-phuc-son-doong-hang-dong-lon-nhat-the-gioi.html]

==Đi lại và tham quan==

'''Xe máy''' là phương tiện giao thông phổ biến nhất tại Việt Nam. Ở đây bạn có thể bắt gặp những con đường đầy ắp xe máy, đi lại một cách hỗn loạn trên đường phố. Tai nạn có thể xảy ra bất cứ khi nào, vì vậy, hãy đề phòng.

Các dịch vụ cho thuê xe đạp có ở nhiều nơi trong các thành phố lớn. Bạn có thể tham gia '''Tour du lịch mạo hiểm bằng xe máy''', hầu hết các tour đều phục vụ chu đáo chỗ nghỉ, xăng dầu, mũ bảo hiểm, lái xe, và phần lớn các địa điểm tham quan là vùng sâu vùng xa của đất nước. 1 số tour có cung cấp một hướng dẫn viên du lịch, thường là nói tốt Tiếng Anh hoặc Tiếng Pháp, phục vụ bạn. Ngoài ra còn có '''Tour du lịch tham quan bằng xe máy''', địa điểm tham quan thường bó hẹp trong phạm vi của 1 thành phố, và chú tâm vào các hoạt động mua sắm hay tham quan hơn là khám phá mạo hiểm.

Dịch vụ '''xe ôm''' cũng có ở hầu hết các thành phố tại Việt Nam. Giá một chuyến xe ôm khá rẻ, chỉ khoảng 10000 đến 15000 đồng cho những chuyến đi không quá xa, những quãng đường dài hơn thường có phí từ 25000-30000 đồng. Một điểm đáng lưu ý là nên thông báo trước cho lái xe về địa điểm muốn đến.

'''Xích lô''' cũng là một phương tiện đi lại khá phổ biến để du lịch Việt Nam. Mức phí thường là 20000 đồng trên một chuyến đi 2&amp;nbsp;km.

'''Tàu thuyền''' là phương tiện phổ biến để đi chơi trên biển ở những nơi như vịnh Hạ Long, [[Nha Trang]], [[Phú Quốc]]. Tuy nhiên chất lượng của tàu thuyền là rất kém mà giá cả lại khá cao. Nên cân nhắc nếu như bạn không mang theo nhiều tiền. Các dịch vụ trên tàu thuyền gồm phục vụ các món hải sản, đôi khi là rượu bia và các đồ uống khác. Mức giá những dịch vụ này cũng rất đắt.

==Mua sắm==

Đơn vị tiền chính thức của Việt Nam là '''đồng''', gồm các mệnh giá lần lượt là 1.000, 2.000, 5.000, 10.000, 20.000, 50.000, 100.000, 200.000 và 500.000 đồng. 1 đô la Mỹ tương đương với hơn 26.000 đồng, tính đến tháng 8/2026, theo Vietcombank. Giá các mặt hàng ở những trung tâm thương mại, hay các siêu thị thường được tính bằng USD đối với người nước ngoài, một phần vì sự bất ổn định của tiền đồng. 
Hầu hết các khách du lịch nước ngoài khi mua sắm đều trả bằng USD, và thường được thối lại bằng tiền đồng. Các ngân hàng ở Việt Nam cho phép bạn đổi tiền từ ngoại tệ sang nội tệ dễ dàng, kể cả các loại tiền như Euro, Rúp, Yên, Won hay Dinar. Tuy nhiên khi mua sắm ở những quán hàng rong hay những khu chợ nổi, nên sử dụng nội tệ.

Đối với thanh toán bằng '''thẻ tín dụng''', thường phải mất khoảng 3% phí phụ. Do đó tiền mặt có thể thuận lợi hơn trong các giao dịch lớn.

Thanh toán bằng '''séc''' được chấp nhận rộng rãi, nhưng cũng như thẻ tín dụng, bạn có thể sẽ mất một khoản phí nhỏ.

'''ATM''' có ở hầu hết các thành phố lớn và các điểm du lịch tại Việt Nam và thường cũng phải chịu một khoản phí nhỏ.

*EXIMBANK cho phép bạn giao dịch lên tới 2.000.000 đồng và không tính phí.
*ANZ Bank cho phép bạn giao dịch từ 4.000.000- 10.000.000 đồng với mức phí 40.000 đồng
*Vietcombank cho phép mức giao dịch cao nhất là 2.000.000 đồng với phí 20.000 đồng.
*Techcombank cho phép mức giao dịch cao nhất lên tới 15.000.000 đồng với mức phí 20.000 đồng.
*BIDV Bank cho phép mức giao dịch lớn nhất là 3.000.000 đồng và phí là 20.000 đồng.
*Agribank cho phép mức giao dịch lên tới khoảng 25.000.000 đồng với phí 20.000 đồng.

===Lừa đảo===

Lừa đảo từ lâu trở thành một vấn đề gai góc của du lịch Việt Nam. Đừng tỏ ra ngạc nhiên khi giá phòng khách sạn, giá một ly cà phê, một chuyến taxi, hay bữa ăn của bạn bỗng nhiên trở nên cao vọt quá mức bình thường. Các chiêu lừa đảo phổ biến kiểu như thực đơn tiếng Anh với giá cao gấp đôi trong các nhà hàng, tài xế lái xe vòng vèo để tăng giá tiền taxi... rất cần du khách đề phòng và xử lý thông minh nhằm tránh bất lợi cho mình. Khi ăn ở nhà hàng, các du khách nước ngoài nên tìm hiểu các món ăn truyền thống của Việt Nam và lưu ý nên đọc ''Thực đơn tiếng Việt'' trước, so sánh với giá các món ăn trong thực đơn tiếng Anh. Nếu phát hiện lừa đảo, lập tức rời khỏi đó và tới một nhà hàng khác.

Khi đi xe ôm, một chiêu lừa phổ biến là tài xế thường thông báo giá trước, ví dụ 20000 đồng nhưng khi kết thúc chuyến xe, ông ta lại yêu cầu 40000 đồng. Gặp trường hợp như vậy, hãy mỉm cười, trả ông ta 20000 đồng, nói lời chào tạm biệt và nếu có thể, hãy nói rằng &quot;Tôi có trí nhớ tốt hơn ông tưởng!&quot; Nhiều tài xế taxi ở Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội cài đặt đồng hồ gian lận mét, tính phí gấp 2-8 lần, thậm chí là cao hơn. Cách tốt nhất để tránh những rủi ro như vậy là sử dụng ứng dụng gọi xe phổ biến ở Việt Nam như Xanh SM, Grab, Be,... đây là các ứng dụng gọi xe phổ biến hàng đầu Việt Nam, hoạt động ở phần lớn các thành phố tại Việt Nam. bạn có thể thanh toán qua ngân hàng, Visa,... mà không mất thêm phí. Đối với các thành phố không thể gọi xe bằng ứng dụng, hãy chọn đi những chiếc taxi của các hãng xe có uy tín như Mai Linh (+ 84 38 38 38 38), Vinasun,... (nhưng lưu ý rằng không có gì có thể đảm bảo chắc chắn bạn không bị lừa đảo). Nếu bạn không biết mức giá hợp lý là bao nhiêu thì việc đồng ý một mức giá trước khi đi là một ý tưởng tồi. 

Taxi khá phổ biến tại Thành phố Hồ Chí Minh và bạn có thể bắt một chiếc taxi tại bất kỳ thời điểm nào trong ngày. Bạn cũng có thể gọi một chiếc taxi, và thường Trung tâm khách hàng sẽ cho phép bạn chọn một trong hai ngôn ngữ là tiếng Việt và tiếng Anh. Quy tắc phát hiện kẻ lừa đảo: nếu xe taxi không có bảng giá, bảng tên hay đồng hồ đo quãng đường, hãy ngay lập tức yêu cầu tài xế dừng xe và rời khỏi xe. Đó là một sự lừa đảo rõ ràng.

Khi rời khỏi sân bay, các lái xe taxi có thể yêu cầu bạn phải trả phí sân bay. Ông có thể không nói tới giá, và nếu bạn cho tài xế thừa tiền, tài xế sẽ trả phí và bỏ túi phần còn lại.

Nhiều tài xế taxi ở Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội cố gắng lấy giá quá cao đối với khách du lịch mới đến. Bạn nên tham khảo ý kiến một số sách hướng dẫn và diễn đàn về du lịch Việt Nam để nhận biết những trò gian lận trên và tìm hiểu thêm về việc làm thế nào để tránh chúng. Phí sân bay Tân Sơn Nhất ở Thành phố Hồ Chí Minh là 10.000 VND (2018). Điều này được trích dẫn cùng với giá đi xe được viết trên bảng điều khiển của taxi. Bạn có thể tự tin nói &quot;phí sân bay chỉ 10.000 đồng&quot; và từ chối trả bất cứ loại phí nào khác chẳng hạn như phí đậu xe, vv, (trừ khi có quá nhiều loại phí khác nhau). Thông thường, người lái xe sẽ không tranh luận về nó trong chuyến đi. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, một chuyến đi đến các phố dành cho người nước ngoài như phố Bùi Viện không mất hơn 250.000 đồng từ sân bay trong bất kỳ trường hợp nào.

Trong nhiều thành phố khác của Việt Nam, chẳng hạn như Đà Lạt, Hội An, Nha Trang, vv, không tính chi phí di chuyển theo quăng đường. Các sân bay 30–40&amp;nbsp;km tính từ những nơi này và việc tính giá theo kilômét sẽ mất của bạn từ 650.000 500.000 đồng. Tuy nhiên, bạn có thể đi xe buýt từ sân bay đến Trung tâm thành phố, hoặc thương lượng giá với tài xế xe taxi cho 200.000-300.000 đồng. Hãy chú ý đến bên cửa taxi. Thường một bảng tính giá được in trên đó.

Trình điều khiển xe taxi và xích lô có thể tuyên bố rằng họ không có sự thay đổi khi chấp nhận thanh toán cho một thỏa thuận giá vé. Cách tốt nhất để xử lý này là để mang hóa đơn nhỏ hơn hoặc sẵn sàng để đứng mặt đất của bạn. Nói chung, người lái xe chỉ cố gắng để có được một đồng đô la phụ hoặc vì vậy bởi làm tròn giá vé, nhưng để ngăn chặn lừa đảo này ngày càng phổ biến nó được khuyên để giữ bình tĩnh và vững chắc về giá cả.

Khi bạn đáp ứng một trong trình điều khiển thân thiện cyclo người nói, &quot;không bao giờ nhớ bao nhiêu, bạn sẽ chỉ phải trả&quot; hoặc &quot;bạn có thể phải trả bất cứ điều gì bạn thích ở phần cuối của chuyến đi&quot;. Ông có thể cố gắng để cho bạn thấy cuốn sách của các ý kiến từ khách du lịch quốc tế. Loại điều khiển đã là một người chuyên lừa gạt. Nếu bạn vẫn muốn sử dụng dịch vụ của mình, bạn nên làm cho nó rõ ràng về giá cả đã đồng ý và không phải trả nhiều hơn thế. Chỉ cần được rõ ràng những gì bạn sẵn sàng trả. Các trình điều khiển xích lô chỉ là cố gắng để kiếm sống.

Chủ sở hữu khách sạn có thể cho bạn biết rằng giá phòng là 200.000 đồng. Tuy nhiên, khi kiểm tra ra, họ có thể đã nhấn mạnh rằng mức giá là 20 đô, tính phí cho bạn gần gấp đôi. Một bí quyết là để nói với khách hàng rằng một căn phòng là một vài đô la, nhưng ngày hôm sau họ sẽ nói rằng giá cả là một fan hâm mộ phòng chỉ và nó là một giá cho một phòng máy lạnh. Những ngày này, chủ sở hữu hợp pháp khách sạn dường như được nhận thức của những trò gian lận và thường sẵn sàng giúp đỡ bằng cách viết xuống phòng bao nhiêu là mỗi người mỗi ngày (năm đô la Mỹ hoặc đồng), nếu nó có máy lạnh hay không. Các nhân viên của khách sạn hợp pháp cũng không bao giờ yêu cầu thanh toán từ một khách khi họ kiểm tra. Xem ra nếu họ nhấn mạnh rằng bạn phải trả tiền khi bạn kiểm tra nhưng từ chối để viết xuống giá trên giấy.

Một số nhà hàng được biết là có hai trình đơn, một cho người dân địa phương và một số khác cho người nước ngoài. Cách duy nhất để đối phó với nó là để tìm hiểu một vài cụm từ Việt Nam và nhấn mạnh rằng bạn sẽ được hiển thị chỉ là menu Việt Nam. Nếu họ ngần ngại để cho bạn thấy trình đơn địa phương, đi.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực là yếu tố cốt lõi của văn hóa Việt Nam: mỗi kỳ nghỉ đáng kể trên lịch văn hóa Việt Nam, tất cả các mốc quan trọng trong cuộc sống của một người Việt Nam, và quả thật vậy, hầu hết các sự kiện xã hội quan trọng hàng ngày và tương tác - thực phẩm đóng một vai trò trung tâm trong cuộc sống. Đặc biệt món ăn được chuẩn bị và phục vụ với chăm sóc tuyệt vời cho tất cả sự kiện sinh nhật, hôn nhân và tử vong, và giỗ tổ. Chuẩn bị thức ăn và ăn uống cùng nhau là điều thường thấy trong mỗi gia đình Việt.

Ẩm thực Việt Nam thay đổi theo từng vùng miền, mỗi khu vực có những đặc sản riêng biệt. Nói chung, ẩm thực miền Bắc Việt Nam được biết đến với vị nhạt, trong khi ẩm thực miền Nam Việt Nam được biết đến vị cay.

Cùng lúc đó, người Việt Nam đáng ngạc nhiên khiêm tốn về ẩm thực của họ. (Một câu tục ngữ cũ/trò đùa nói rằng, &quot;một người đàn ông may mắn có một ngôi nhà Pháp, một người vợ Nhật bản, và một đầu bếp Trung Quốc.) Nhà hàng cao cấp có xu hướng phục vụ ẩm thực &quot;châu á kết hợp&quot;, với các yếu tố của Thái Lan, Nhật bản và Trung Quốc trộn lẫn trong. Món ăn Việt Nam xác thực nhất được tìm thấy ở đường phố bên &quot;nhà hàng&quot; (một bộ sưu tập của nhựa đồ gỗ ngoài trời được đặt trên lối đi), với hầu hết các nhà hàng đi bộ trong là chủ yếu cho khách du lịch. Xác định phong cách khu vực tồn tại - phía bắc, Trung và Nam, mỗi với món ăn độc đáo. Trung tâm phong cách có lẽ nổi tiếng nhất, với các món ăn như mi quang (lúa mì mì với các loại thảo mộc, thịt lợn và tôm), banh canh cua (canh cua với dày lúa mì) và bun bo Hue (súp bò với các loại thảo mộc và mì).

Nhiều món ăn Việt Nam được hương vị với nước mắm, mà mùi và thị hiếu như cá cơm (khá mặn và tanh) thẳng từ chai, nhưng kết hợp vào thực phẩm rất tốt. (Trang chủ thử tham gia một chai nước mắm, và sử dụng nó thay vì muối trong hầu như bất kỳ món ăn mặn - bạn sẽ ngạc nhiên với kết quả.) Mắm cũng được trộn lẫn với nước chanh, đường, nước, và các gia vị để tạo thành một dip ngon/gia vị được gọi là nước chấm, phục vụ trên bàn với hầu hết các bữa ăn. Rau, các loại thảo mộc và gia vị, đặc biệt là '''rau ngò''', đúc (rau răm) và húng quế (rau húng), đi kèm với món ăn hầu hết và giúp làm cho món ăn Việt Nam nhẹ hơn và hơn thơm hơn so với các món ăn của các quốc gia láng giềng, đặc biệt là Trung Quốc.

Món ăn quốc gia của Việt Nam là '''phở''' (phát âm như fu - trong buồn cười, nhưng với giai điệu), một tô canh súp với thịt bò hoặc thịt gà và mì (một dạng của lúa mì hoặc fettuccine). Phở được bình thường ăn kèm với loại thảo mộc tươi (thường bao gồm húng quế Châu á), cắt chanh, ớt mà bạn có thể thêm theo khẩu vị của bạn, cùng với nước mắm, tương ớt và tương đen. Phở bò và các phiên bản truyền thống của phở, được nấu với nước luộc thịt bò thường được nấu trong nhiều giờ và có thể bao gồm một hoặc nhiều các loại thịt bò (ức, sườn, lòng bò, vv). Phở gà là món ăn tương tự, nhưng với nước luộc gà và thịt gà. Phở Việt Nam là một món ăn nhanh, được người dân địa phương chọn cho một bữa ăn sáng nhanh chóng. Hầu hết các nơi chuyên bán phở và có thể phục vụ bạn một bát phở nhanh như trong các tiệm thức ăn nhanh. Nó có sẵn tại bất kỳ thời điểm nào trong ngày, nhưng người dân địa phương ăn nó thường xuyên nhất vào bữa sáng. Những nhà hàng phở nổi tiếng có thể được tìm thấy nhiều tại Hà Nội. Phở phục vụ tại các quầy hàng bên lề đường có giá rẻ hơn và hương vị tốt hơn so với những người phục vụ trong nhà hàng. Nhưng bù lại, chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm thường không được đảm bảo.

Các quán ăn ven đường ở Việt Nam thường bán món chính là phở và cơm. Họ thường phục vụ bạn một dĩa cơm nấu bằng gạo tấm ăn kèm với thịt, cá,... và rau. Có thể đồ ăn rất ngon, nhưng vệ sinh thì không được tốt.

Khu vực nông thôn thường là nơi an tòn nhất để tìm mua thực phẩm sạch, bên ngoài thị trường họ cũng hay tìm mua những loại thực phẩm co nguồn gốc từ đây. Tuy nhiên, nó không phải là nơi phổ biến nhất để bạn có thể mua thực phẩm một cách tiện lợi và nhanh chóng cho bữa ăn của gia đình.

Hầu hết du khách đến các nhà hàng/quán cà phê tại Việt Nam sẽ có sự bối rối về các loại thức ăn có sẵn. Các thực đơn có thể dài lên đến 10-15 trang. Chúng sẽ bao gồm tất cả các loại nguyên liệu Việt Nam, có thể thêm các nguyên liệu Trung Quốc, Thái Lan,... hay đến từ các nước phương Tây. Đó là cách tốt nhất để họ phục vụ những món ăn ngon, đa dạng để hút khách.

Trong nhà hàng đó là thực tế phổ biến cho các nhân viên chờ đợi để đặt một gói nhựa (đóng dấu với tên của nhà hàng) có chứa một towelette ẩm trên bàn của bạn. Họ không phải là miễn phí. Họ chi phí giữa 2.000-4.000 đồng. Nếu bạn mở nó, bạn sẽ bị tính phí cho nó. Ngoài ra, đậu phộng hoặc hạt khác sẽ được cung cấp cho bạn trong khi bạn đang xem trình đơn Đó không phải là miễn phí, hoặc là. Nếu bạn ăn bất kỳ, bạn sẽ bị tính phí.

Ăn chay thực phẩm là khá dễ dàng để tìm bất cứ nơi nào ở Việt Nam do trong phần lớn để ảnh hưởng của Phật giáo. Các nhà hàng sẽ chạy từ cao cấp đường phố gian hàng. Bất kỳ món ăn Việt Nam với thịt có thể được thực hiện ăn chay với việc bổ sung các giả thịt. Bên cạnh việc ảnh hưởng của Phật giáo của hai ngày ăn chay một tháng, Cao Đài người ăn chay cho 16 ngày, và những người theo giáo phái Quan âm ăn chay hàng ngày. Tìm kiếm bất kỳ dấu hiệu cho thấy nói Com Chay hoặc đơn giản chỉ cần nhớ cụm từ An Chay.

'''Baguettes, cà phê''' và '''bánh ngọt''' được ban đầu được giới thiệu bởi thực dân Pháp, nhưng tất cả ba đã được cÎc và vẫn còn phổ biến. Thêm vào cà phê dưới đây, nhưng cửa hàng cà phê cũng phục vụ ánh sáng giá vé có thể được tìm thấy trong hầu như mỗi làng và trên nhiều góc đường phố ở các thành phố lớn. Bánh mì Hà Nội là '''bánh mì''' của Pháp, tươi nướng bánh mì trắng baguettes đầy với thịt nướng hoặc gan hoặc thịt lợn pate, cộng với loại thảo mộc tươi và rau quả. Hầu hết các cửa hàng bánh ngọt phục vụ một loạt các đồ ngọt và nhanh chóng thực phẩm.

Nước Việt Nam đang gặp nguy hiểm của sự sụp đổ hơn-đánh bắt cá. Tuy nhiên, đối với thời điểm nếu bạn thích '''hải sản''', bạn có thể tìm thấy hạnh phúc ở Việt Nam. Kinh nghiệm cuối cùng Hải sản có thể đi du lịch đến một bên bờ biển làng hoặc bãi biển khu nghỉ mát ở phía Nam để thử các nhà hàng hải sản địa phương phục vụ tôm, cua và cá đánh bắt tại địa phương. Làm theo người dân địa phương đến một nhà hàng tốt. Thực phẩm sẽ vẫn bơi lội khi bạn đặt nó, nó sẽ được chuẩn bị tốt, rất phải chăng bởi tiêu chuẩn phương Tây, và phục vụ trong môi trường xung quanh thân thiện thường với tầm nhìn ngoạn mục.

Tất cả các nhà hàng Việt Nam được kiểm soát bởi chính phủ, và một số hoàn toàn thuộc sở hữu của chính phủ. Nhà hàng hầu hết giờ là 10:00-22:00. Một số mở lúc 07:00 đến một số lúc 06:00 hoặc 08:00. Trong nhà hàng 24 giờ, sẽ có hai mức giá. Giá cả là bình thường từ 06:00 đến 22:00, sau đó tăng gấp đôi từ 22:00 đến 06:00. Ví dụ, gạo thường chi phí 10.000 đồng, nhưng nếu bạn đặt hàng sau 22:00, sẽ có giá 20.000 đồng. Chính sách này là chính phủ uỷ thác, để ngăn cản người từ ăn muộn. Một số món ăn không được phục vụ sau 23:00.

==Đồ uống==
Việt Nam không chỉ nổi tiếng bởi những cảnh đẹp thiên nhiên hùng vĩ hay dồ ăn ngon mà nơi đây còn có những loại thức uống đặc trưng của Việt Nam:

=== Nước mía ===
Nước mía là một trong những loại thức uống tốt nhất vào mùa hè cho khách du lịch Việt Nam. Không khó để tìm thấy một cửa hàng nước mía dưới sức nóng của mùa hè. Làm nước mía khá dễ dàng chỉ cần mua máy ép nước mía và cây mía là có thể làm được. Ngoài ra, nước mía ngon hơn nhiều loại thức uống khác vì nó được bổ sung với quất tươi hoặc chanh để có hương vị hoàn hảo. Với hương vị ngọt ngào từ mía và vị chua từ quất với giá rẻ, nước mía có thể làm hài lòng tất cả du khách. Du khách có thể dễ dàng tìm thấy loại nước giải khát này trên khắp mọi miền của Việt Nam.

=== Phin Coffee ===
Ở Đông Nam Á, chỉ có người Việt uống cà phê Phin. Đáng ngạc nhiên là cách thưởng thức cà phê &quot;sống chậm&quot; này rất phổ biến đối với du khách nước ngoài. Việt Nam là nhà sản xuất cà phê Robusta lớn nhất trên thế giới. Mặc dù Robusta không được đánh giá cao như cà phê Arabica, cách mà cà phê Việt Nam làm ra thật đặc biệt và khác lạ. Thưởng thức một tách cà phê vào bất kỳ thời gian nào trong ngày trên vỉa hè hoặc một góc của quán bar và ngồi và trò chuyện với bạn bè đã trở thành một nét văn hóa của người Việt Nam.

=== Cà phê sữa đá ===
Chiếm tình cảm nhiều thực khách với sự kết hợp hài hòa nhiều thái cực đắng - ngọt, bùi - béo, tách cà phê sữa đá mỗi buổi sáng từ lâu đã trở thành nét văn hóa riêng ở Việt Nam với nhiều phong vị riêng từ gu thưởng thức mang âm hưởng riêng từng vùng miền. Không làm mất đi hiệu quả tỉnh táo của cà phê mà còn bổ sung năng lượng cho cơ thể từ sữa, vị lại dễ uống nên cà phê sữa đá đã trở thành thức uống gần gũi người Việt, có thể thưởng thức bất cứ khi nào và bất cứ nơi đâu.

=== Trà đá ===
Trà ướp lạnh là loại đồ uống rất phổ biến mà du khách nên thử khi đến Việt Nam. Những loại trà xanh, ngon nhưng mát mẻ này là sự lựa chọn tuyệt vời cho những ngày hè nóng nực. Khách có thể ngồi tại cửa hàng chè trên vỉa hè, xem cuộc sống thường ngày của người dân địa phương, trò chuyện với bạn bè. Trà đá đã tạo ra một nền văn hoá độc đáo của người Việt Nam.

=== Nước dừa ===
Nước dừa đã trở thành một loại nước giải khát phổ biến ở Việt Nam trong nhiều thế kỷ. Tại Việt Nam, không cần uống nước dừa trong hộp kín, có thể dùng trực tiếp từ dừa tươi để thưởng thức hương vị dừa nguyên chất và ngọt. Thông thường, dừa nhỏ ngọt ngào hơn những trái dừa lớn. Dừa thường được thu hoạch khi mới 7 tuần vì nước dừa khi đó là tốt nhất. Nếu du khách muốn ngủ ngon thì đừng uống nước dừa sau 5 giờ chiều.

=== Bia tươi ===
Bia là thức uống phổ biến trên toàn thế giới. Và ở Việt Nam, bên cạnh dòng bia nước ngoài, cũng có loại bia Việt Nam duy nhất có hương vị của từng vùng. Tại Thành phố Hồ Chí Minh có các loại bia địa phương như: Thành phố Hồ Chí Minh Đỏ, Thành phố Hồ Chí Minh Đặc Biệt và Bia 333. Tất cả các loại bia hơi ngọt hơn các loại bia khác. Ở miền Trung Việt Nam, có bia Huda và bia La Rue, có vị đắng cay hơn và có công thức từ Pháp. Và nếu du khách không đến &quot;Phố Bia&quot; ở ngã tư Lương Ngọc Quyến, Tà Hiền và đường Dinh Liệt để nhâm nhi ly bia tươi với hương vị nhẹ nhàng, đó sẽ là kinh nghiệm thú vị cho bạn.

== Nghỉ ngơi ==
Nhà ở không phải là một vấn đề ở Việt Nam, ngay cả khi bạn đang đi du lịch với ngân sách hẹp. Chỗ ở tại Việt Nam bao gồm các khu ký túc xá dốc giá 6 USD một đêm ở ký túc xá ba lô cho các khu nghỉ dưỡng đẳng cấp thế giới, cả ở các thành phố lớn và các điểm đến ven biển và nông thôn nổi tiếng. Thậm chí những khách sạn rẻ tiền và các khách sạn giá rẻ còn sạch hơn và đẹp hơn ở các nước láng giềng (Campuchia, Thái Lan, Lào) và các khách sạn giá rẻ với mức giá 8-10 USD cho một phòng đôi thường rất sạch sẽ và được trang bị khăn sạch, Bàn chải đánh răng dùng một lần và như vậy. Dịch vụ ở nhiều khách sạn rẻ tiền khá tốt (vì tỷ lệ người trả tiền mỗi đêm có thể bằng mức lương hàng tuần của người Việt Nam), mặc dù không được cung cấp dịch vụ dọn dẹp hàng ngày và các tiện nghi hiện đại như tivi. Ở các khách sạn có chi phí thêm vài đô la (12 USD / phòng trở lên, nhiều hơn ở Hà Nội), bạn có thể mong đợi một phòng tắm riêng, điện thoại, điều hòa không khí và truyền hình. Giống như các khách sạn khác trên thế giới, các tủ lạnh mini ở các khách sạn của Việt Nam thường có đồ uống và đồ ăn nhẹ, nhưng chúng có thể đắt hơn rất nhiều so với mua sắm trên đường phố. Hệ thống ống nước thích hợp có thể là một vấn đề trong một số khách sạn, nhưng tiêu chuẩn đang không ngừng được cải thiện.

Yêu cầu pháp lý là tất cả các khách sạn phải đăng ký các chi tiết của khách nước ngoài với cảnh sát địa phương. Vì lý do này, họ sẽ luôn yêu cầu hộ chiếu của bạn khi bạn đăng ký. Quá trình này thường chỉ mất vài phút, sau đó họ sẽ trả lại hộ chiếu của bạn. Tuy nhiên, bởi vì khách không phải trả tiền bởi không biết đến, một số khách sạn vẫn giữ hộ chiếu cho đến khi trả phòng. Nếu một nơi trông chật hẹp, sau đó yêu cầu họ đăng ký bạn trong khi bạn đợi và lấy hộ chiếu của bạn với bạn sau đó. Rất ít người có vấn đề với vấn đề này vì nó là thói quen trên khắp đất nước. Bạn có thể thấy một số bản sao hộ chiếu (trang dữ liệu cá nhân và thị thực) của bạn có thể giúp bạn chuyển đến khách sạn.
==Học tập==
* Chia làm nhiều cấp học như: Mầm non, Tiểu học, Trung học (Trung học cơ sở, Trung học phổ thông), Cao đẳng, Đại học,...
* Gồm 12 khối lớp:
** Tiểu học: Khối lớp 1; 2; 3; 4;&amp;nbsp;5
** Trung học cơ sở: Khối lớp 6; 7; 8;&amp;nbsp;9
** Trung học phổ thông: Khối lớp 10; 11;&amp;nbsp;12
* Phổ cập giáo dục cấp tiểu học

==Làm việc==

'''Việc làm''' ở việt nam ngày càng phát triển đặc biệt là thời kỳ đổi mới 2000. Trong năm sau hình thành sàn giao dịch việc làm trực tuyến luôn hướng đến những công nghệ AI mới nhất và tiên phong nhất của thị trường công nghệ. Cổng thông tin việc làm là nơi hộ tụ hơn 10.000 nhà tuyển dụng hàng đầu tại Việt Nam hiện nay.

== Giữ an toàn ==
{{warningbox|Việt Nam xử lý các tội phạm ma túy '''vô cùng nghiêm trọng'''. Hình phạt tử hình đối với những người bị kết tội buôn bán, sản xuất, nhập khẩu hoặc xuất khẩu hơn 15g heroin, 30g morphine, 30g cocaine, 500g cần sa, 200g Nhựa cần sa và 1,2kg thuốc phiện, và sở hữu những lượng này đủ để bạn bị kết án.

Tiêu thụ trái phép có thể dẫn đến 10 năm tù giam, phạt nặng, hoặc cả hai. Bạn có thể bị tính phí cho việc tiêu dùng trái phép miễn là các dấu vết thuốc bất hợp pháp được tìm thấy trong hệ thống của bạn, ngay cả khi bạn có thể chứng minh rằng chúng đã được tiêu thụ ở nước ngoài và bạn có thể bị buộc tội buôn người miễn là thuốc được tìm thấy trong túi xách có trong Sở hữu của bạn hoặc trong phòng của bạn, ngay cả khi họ không phải của bạn và bất kể bạn có biết họ - do đó hãy cảnh giác về tài sản của bạn.}}
=== Tội phạm ===
Việt Nam là một nơi khá an toàn cho khách du lịch, đặc biệt khi đi du lịch theo nhóm.

Trong khi nhiều cảnh báo an toàn trong sách hướng dẫn đi du lịch không chỉ là hành hung, khu du lịch là những địa điểm tội phạm hàng đầu. Tội phạm bạo lực đối với người nước ngoài là không phổ biến, nhưng kẻ trộm và giật xe máy không phải là hiếm ở các thành phố lớn. Những kẻ trộm xe máy đánh cắp túi xách, điện thoại di động, máy ảnh, và đồ trang sức ra khỏi người đi bộ và các lái xe máy khác. Không đeo túi của bạn trên vai khi đi xe máy. Không đặt nó vào giỏ xe máy. Khi đi dọc theo đường, giữ túi xách của bạn trên vai bên trong của bạn. Nếu túi của bạn bị giật, đừng chống cự đến mức bị kéo vào đường.

Báo cáo về những hành vi trộm cắp ở khách sạn, bao gồm các khách sạn cao cấp, thình thoảng đã được báo cáo. Đừng cho rằng phòng khách sạn của bạn là bất khả xâm phạm.

Tránh chiến đấu và tranh luận với người dân địa phương. Người phương Tây có thể có thể hình lớn hơn người Việt Nam, nhưng nếu bạn đang đối phó với 5 hoặc nhiều người Việt Nam thì bạn đang gặp rắc rối nghiêm trọng. Hãy nhớ rằng tiếng la hét rất xúc phạm đến người Việt Nam và có thể thúc đẩy phản ứng dữ dội. Tiếng Việt nói chung là bình tĩnh và tử tế. Là khách, bạn nên tôn trọng pháp luật và tập quán địa phương.Hãy cố gắng kiềm chế va tìm cách dung hòa sự khác biệt về văn hóa, phong tục. Hãy hành động tốt khi uống rượu với người đàn ông Việt Nam.

=== Tham nhũng ===
Tham nhũng là một vấn đề lớn ở Việt Nam và người dân địa phương tin rằng cảnh sát không phải là đáng tin cậy. Trong khi cảnh sát thường xuyên đi tuần tra với một nhiệm vụ cụ thể hoặc phạt tiền, người lái xe máy có thể bị dừng vì nhiều lý do như kiểm tra giấy tờ và giấy phép ngẫu nhiên và sẽ phạt tiền người nước ngoài khoảng 20 USD cho mỗi tội (mức phạt trung bình giao thông cho người dân địa phương là khoảng 5-10 USD). Hãy nhớ lịch sự, nhưng kiên quyết và đứng vững. Nhân viên giao thông được yêu cầu viết các vi phạm về giao thông trong sổ tay của họ và phải cung cấp cho bạn một biên nhận tiền phạt của bạn, sau đó phải được thanh toán tại nhà ga (mặc dù không phải là viên chức), mặc dù luôn nhớ rằng đối với một số tội phạm (đặc biệt là thiếu giấy tờ có liên quan cho xe bạn đang lái) nhân viên có quyền tịch thu và lấy đi chiếc xe của bạn. Nếu bạn có điện thoại, bạn có thể đe doạ gọi cho đại sứ quán của mình và có thể sẽ quay trở lại mặc dù trong hầu hết các trường hợp, thường là tốt nhất để tránh tình trạng leo thang thêm và chỉ phải trả tiền phạt.

Nói chung bạn sẽ không gặp phải bất kỳ vấn đề gì với cảnh sát ở vùng sâu vùng xa hoặc nông thôn bởi vì các sĩ quan có khả năng có tiếng nói rất kém về tiếng Anh. Điều đó nói rằng, các thành phố lớn hơn và các khu vực được thường xuyên của khách du lịch đang gia tăng cảnh sát có khả năng giao tiếp với khách du lịch.

Cán bộ quản lý nhập cư được biết là hay nhận hối lộ. Trong thời kỳ Đổi mới (cải cách năm 1990), thứ dùng để hối lộ có thể là một vài đô la Mỹ, một vài gói thuốc lá. Ngày nay mặc dù các sĩ quan dường như không có vấn đề gì khi bắt họ, nhưng hoàn toàn không có rủi ro và chấp nhận được nếu bạn không hối lộ.

Hầu hết các văn phòng chính phủ cũng sẽ yêu cầu một khoản tiền thưởng &quot;nhỏ&quot; trước khi xử lý giấy tờ. Điều này thường xảy ra nhất khi cố gắng để có được giấy phép cư trú cho các cơ sở tư nhân hoặc làm việc / giấy phép cư trú.

Nhóm giám sát quốc tế Transparency International đánh giá Việt Nam là một trong những quốc gia tham nhũng nhất ở Châu Á.

===Mại dâm===
Mại dâm ở Việt Nam là bất hợp pháp. Tuổi bị kết tội là từ đủ 18. Pháp luật hình sự phạt đến 20 năm tù vì khai thác tình dục phụ nữ và trẻ em, và một số quốc gia khác có luật pháp cho phép họ truy tố những công dân của họ đi nước ngoài để quan hệ tình dục với trẻ em.

Hãy nhớ rằng theo luật Việt Nam, việc đưa phụ nữ quốc tịch Việt Nam vào phòng khách sạn là bất hợp pháp. Mặc dù luật này hiếm khi được thi hành, bạn có thể thấy mình bị giữ lại lâu hơn nếu có người tiết lộ rằng bạn đã ở chung phòng với một người Việt Nam.

Cũng như các vấn đề pháp lý, có hai rủi ro bổ sung cho những người quan tâm đến hoạt động này. Thứ nhất, HIV/AIDS phổ biến ở Việt Nam với nhiều người không được điều trị do tính chất đặc biệt của bệnh. Luôn luôn có một rủi ro từ một gái mại dâm bị nhiễm bệnh, vì vậy hãy chắc chắn sử dụng bao cao su. Thứ hai, có nguy cơ trộm cắp khi đưa bất kỳ phụ nữ lạ lùng nào về khách sạn hoặc nhà nghỉ. Câu chuyện về một người đàn ông đang thức giấc để tìm ví, ví điện thoại di động hoặc [https://ducanhcomputer.com máy tính] xách tay của anh ta là tất cả. Các câu chuyện cũng có nhiều người phương Tây bị chích ma túy khi đang ở trong phòng khách sạn hoặc bị dẫn đến một nơi tối tăm yên tĩnh, nơi mà họ bị các băng đảng tội phạm cướp giật và hành hung.
=== Lừa đảo ===
Hầu hết các trò gian lận ở Việt Nam bao gồm vận chuyển, giá cả khách sạn, hoặc hệ thống thực đơn gồm hai thực đơn của một số nhà hàng.

Nhiều lái xe taxi ở Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội đã lắp đặt các thiết bị giả để tăng gấp 2 đến 8 lần giá tiền ban đầu. Cách tốt nhất để giảm cơ hội của bạn là đi taxi từ các công ty có uy tín như Mai Linh (+84 38 38 38 38) và Vinasun ở Thành phố Hồ Chí Minh, Mai Linh và Taxigroup ở Hà Nội (nhưng lưu ý rằng việc bạn dùng xe của các công ty này cũng không phải là bảo đảm 100%). Nếu bạn không biết giá vé hợp lý là gì, thông thường một ý tưởng tồi là phải đồng ý với giá trước. Hai công ty được đề nghị có mét đáng tin cậy. Người xưa đề nghị taxi du lịch Thành phố Hồ Chí Minh không thể nào khuyến cáo.

Taxi phong phú ở Thành phố Hồ Chí Minh và bạn có thể đi taxi bất cứ lúc nào trong ngày hoặc (ban đêm). Bạn cũng có thể gọi xe taxi, và thường thì những người ở trung tâm cuộc gọi sẽ có thể nói chuyện bằng tiếng Anh, hoặc sẽ truyền qua điện thoại cho ai đó có thể. Quy tắc ngón tay cái để phát hiện kẻ lừa đảo: nếu xe taxi không có phí tiền vé được viết, hoặc tài xế tên và hình ảnh trên bảng điều khiển, ngay lập tức yêu cầu taxi dừng lại và ra ngoài. Đó là một mưu đồ xác định.

Như thường lệ, bạn nên đi bộ 100m từ bất kỳ điểm đặt cọc du lịch nào (xe buýt đến, nhà ga vv), vì nhiều xe taxi chờ đợi ở đây là lừa đảo hoặc trả tiền mua xe cho bên cartel.

Khi ra khỏi sân bay, tài xế taxi có thể yêu cầu bạn trả số tiền sân bay. Anh ta có thể sẽ không chuẩn bị sẵn sàng với giá cả, và nếu anh trả cho anh ta tiền mặt, anh ta sẽ trả số tiền và bỏ túi tất cả số tiền còn lại.

Nhiều lái xe taxi ở Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội cố gắng để quá tải cho những du khách mới đến. Bạn nên tham khảo một số hướng dẫn và các diễn đàn du lịch để chuẩn bị cho những trò gian lận nhỏ nhặt này và để tìm hiểu thêm về cách tránh chúng. Phí cước phí sân bay là Thành phố Hồ Chí Minh là 10.000 đồng (tháng 7 năm 2012). Điều này được trích dẫn cùng với giá vé được viết trên bảng điều khiển của xe taxi. Bạn có thể tự tin nói rằng &quot;số điện thoại sân bay chỉ có 10.000 đồng&quot; và từ chối thanh toán bất cứ điều gì khác như đậu xe, v.v., (trừ khi có nhiều đường ở giữa). Thông thường, lái xe sẽ không tranh cãi nó. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, một chuyến đi đến phố của những người đi du lịch ba lô không phải tốn hơn 250.000 đồng từ sân bay.

Tại một số thành phố khác của Việt Nam, như Đà Lạt, Hội An, Nha Trang, vv, KHÔNG đi bằng đồng hồ. Các sân bay cách xa những địa điểm này khoảng 30–40&amp;nbsp;km và đồng hồ sẽ mất từ ​​500.000-650.000 đồng. Tuy nhiên, bạn có thể đi xe buýt từ sân bay đến trung tâm thành phố, hoặc đàm phán trước một tỷ lệ với xe taxi cho 200.000-300.000 đồng. Chú ý đến các mặt của xe taxi. Thông thường một tỷ lệ cho sân bay được viết trên cửa.

Nếu bạn từng bị lừa trong một vụ lừa đảo taxi lớn (chẳng hạn như đồng hồ đo chiều dài), bạn nên thoát khỏi cảnh ngộ độc và lấy đồ đạc của mình như mọi thứ đều ổn &quot;, rồi từ chối trả giá và đe dọa gọi cảnh sát. Thông thường họ sẽ chấp nhận một vé hợp lý hơn, nhưng hãy chuẩn bị để đối mặt với sự tức giận của người lái xe, vì vậy tốt hơn là làm điều này với một vài nhân chứng xung quanh.

Các lái xe taxi và xích-lô có thể yêu cầu bồi thường rằng họ không có thay đổi khi chấp nhận thanh toán cho giá vé đã thỏa thuận. Cách tốt nhất để xử lý này là để mang theo các hóa đơn nhỏ hơn hoặc sẵn sàng để đứng đất của bạn. Nói chung người lái xe chỉ cố gắng để có được một đô la thêm hoặc bằng cách làm tròn giá vé, nhưng để tránh scam này trở nên phổ biến hơn, nên giữ bình tĩnh và vững chắc về giá cả.

Khi bạn gặp một lái xe xích lô thân thiện, người nói, &quot;không bao giờ nhớ bạn trả bao nhiêu&quot; hoặc &quot;bạn có thể trả bất cứ điều gì bạn thích vào cuối chuyến đi&quot;. Ông có thể cố gắng cho bạn thấy cuốn sách của ông ý kiến ​​của khách du lịch quốc tế. Người lái xe này phải là một kẻ lừa đảo. Nếu bạn vẫn muốn sử dụng dịch vụ của mình, bạn nên nói rõ về mức giá đã thỏa thuận và không phải trả nhiều hơn. Chỉ cần rõ ràng những gì bạn sẵn sàng trả. Các lái xe xích lô chỉ đang cố kiếm sống.

Chủ khách sạn có thể cho bạn biết rằng giá phòng là 200.000 đồng. Tuy nhiên, khi kiểm tra, họ có thể nhấn mạnh rằng giá là 20 USD, tính phí bạn gần như gấp đôi. Một mẹo khác là nói với khách hàng rằng một căn phòng là một vài đô la, nhưng ngày hôm sau họ sẽ nói giá đó chỉ dành cho phòng fan hâm mộ và đó là giá khác cho một phòng máy lạnh. Ngày nay, chủ khách sạn hợp pháp dường như nhận thức được những mưu đồ này và thường sẵn sàng giúp đỡ bằng cách viết xuống số tiền căn phòng mỗi người mỗi ngày (bằng đô la Mỹ hoặc đồng), nếu có máy điều hoà không khí. Nhân viên của các khách sạn hợp pháp cũng không bao giờ yêu cầu thanh toán từ khách khi họ nhận phòng. Hãy xem nếu họ nhấn mạnh rằng bạn nên trả tiền khi bạn kiểm tra nhưng từ chối ghi lại giá trên giấy.

Một số nhà hàng được biết đến có hai thực đơn, một cho người dân địa phương và một số khác cho người nước ngoài. Cách duy nhất để đối phó với nó là học một vài cụm từ tiếng Việt và nhấn mạnh rằng bạn chỉ nên trình bày thực đơn của người Việt Nam. Nếu họ ngần ngại cho bạn thấy thực đơn địa phương, hãy đi bộ.
===Giả ăn mày===
Phật giáo ở Việt Nam nói chung theo trường Đại Thừa, có nghĩa là các nhà sư được yêu cầu phải ăn chay và thường không đi khất thực. Thay vào đó, các nhà sư hoặc tự trồng thực phẩm của mình hoặc mua thức ăn bằng cách sử dụng tiền công đức ở các đền thờ, chùa. Các nhà sư không bán các mặt hàng tôn giáo (các cửa hàng bán các mặt hàng tôn giáo được nhân viên bình thường phục vụ, chứ không phải bởi các nhà sư) hoặc yêu cầu mọi người quyên góp. Thay vào đó, các khoản quyên góp phải được đặt trong các hộp công đức của đền thờ. Đó hoàn toàn là sự tự nguyện của mỗi người. Các nhà sư tiếp cận và ép buộc quyên góp tiền, đó là hành vi xấu, bôi nhọ hình ảnh tốt đẹp của Phật giáo và đất nước...
==Kết nối==
3G, 4G, 5G nhanh khỏe rẻ theo giờ

Có rất nhiều địa điểm có wifi miễn phí hoặc quán cafe sẵn sàng cho bạn mật khẩu wifi sau khi mua hàng.
{{isPartOf|Đông Nam Á}}
{{geo|16|108|zoom=6}}
{{Guidecountry}}
{{Wikipedia|Việt Nam}}</text>
      <sha1>15zq0niv535r08rzig894a0zwkp3u04</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122246</id>
      <parentid>122245</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T10:59:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vùng */</comment>
      <origin>122246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86547" sha1="l80dt4g3nw1b2l2j0urphbpnedasxar" xml:space="preserve">{{Pagebanner|Ha Long bay (Vietnam) banner Islands in the bay.png}}{{Chất lượng dịch}}{{Quickbar
| image=Ha Long Bay.jpg
| location=Vietnam in its region.svg
| flag=Flag of Vietnam.svg
| Thủ đô=Hà Nội
| Thành phố lớn nhất=Hồ Chí Minh 
| government=Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa 
| currency=Đồng (VND)
| area=''Tổng diện tích:'' 331.690 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;br /&gt;''Đất liền:'' 325.360 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;br /&gt;''Biển:'' khoảng 1.000.000 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;br /&gt; 
| population=101.112.656 (tính đến 1 tháng 4 năm 2024)
| language=Tiếng Việt (chính thức), nhiều ngôn ngữ địa phương, ngôn ngữ dân tộc thiểu số
| religion=Phật giáo, Đạo giáo, Khổng giáo, Cao Đài, Hòa Hảo, Công giáo, tín ngưỡng địa phương, Hồi giáo, Tin Lành
| electricity= 220V/50Hz
| callingcode=+84 
| tld=.vn
| timezone=UTC +7
|caption=Vịnh Hạ Long|flagwidth=108px|Internet=3G,4G,5G}}
'''Việt Nam,''' tên chính thức là Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, là một quốc gia thuộc khu vực [[Đông Nam Á]], phía bắc giáp với [[Trung Quốc]], phía tây giáp [[Lào]] và [[Campuchia]], phía tây nam giáp vịnh Thái Lan, phía đông và phía nam giáp với biển Đông.

==Tổng quan==
Việt Nam nằm trong bán đảo Đông Dương, thuộc vùng Đông Nam [[châu Á]]. Lãnh thổ Việt Nam chạy dọc theo bờ biển phía đông của bán đảo này. Việt Nam có biên giới đất liền với [[Trung Quốc]] (1.281&amp;nbsp;km), [[Lào]] (2.130&amp;nbsp;km) và Campuchia (1.228&amp;nbsp;km) và bờ biển dài 3.260&amp;nbsp;km tiếp giáp với vịnh Bắc Bộ, biển Đông và vịnh Thái Lan.

Việt Nam có diện tích 332.212&amp;nbsp;km², bao gồm khoảng&amp;nbsp;327.480&amp;nbsp;km² đất liền và hơn 4.200&amp;nbsp;km² biển nội thủy, với hơn 2.800 hòn đảo, bãi đá ngầm lớn nhỏ, gần và xa bờ, bao gồm cả Trường Sa và Hoàng Sa mà Việt Nam tuyên bố chủ quyền, có vùng nội thủy, lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa được Chính phủ Việt Nam xác định gần gấp ba lần diện tích đất liền (khoảng trên 1 triệu km²).

===Lịch sử===
Theo truyền thuyết về thời Hồng Bàng, cách đây hơn 4000 năm các tộc người Việt cổ (Bách Việt) đã xây dựng nên nhà nước Xích Quỷ có lãnh thổ rộng lớn tại khu vực ngày nay là miền nam sông Dương Tử (Trung Quốc). Tới thế kỷ 7 trước công nguyên (TCN), người Lạc Việt, một trong những nhóm tộc Việt ở phía Nam đã lập nên nhà nước Văn Lang tại khu vực mà ngày nay là miền Bắc Việt Nam, và kế tiếp là nhà nước Âu Lạc vào giữa thế kỷ 3 trước công nguyên.

Bắt đầu từ thế kỷ 2 TCN, người Việt ở đây bị các triều đại phong kiến Trung Quốc cai trị trong hơn 1000 năm. Sau nhiều lần khởi nghĩa không thành của Bà Triệu, Mai Thúc Loan,...hoặc chỉ giành độc lập ngắn của Hai Bà Trưng, Lý Bí... đến năm 905 Khúc Thừa Dụ đã giành quyền tự chủ cho người Việt, và Việt Nam chính thức giành được độc lập lâu dài sau trận chiến lịch sử trên sông Bạch Đằng do Ngô Quyền chỉ huy trước đoàn quân Nam Hán năm 938.

Sau khi giành được độc lập, từ thế kỷ 10 đến thế kỷ 14 dân tộc Việt Nam đã xây dựng đất nước trên cơ sở Phật giáo, tổ chức chính quyền tương tự thể chế chính trị của các triều đại Trung Quốc, ảnh hưởng của Nho giáo dần tăng lên từ thế kỷ 15. Trong suốt thời kỳ phong kiến, những lần chống lại sự xâm lược bởi các triều đại phương Bắc của người Hán, Mông Cổ, Mãn Thanh và với những lần xâm chiếm mở rộng lãnh thổ dần xuống phía nam nơi người Chăm, người Khmer sinh sống, Việt Nam có ranh giới địa lý gần như hiện nay vào năm 1757

Đến giữa thế kỷ 19, cùng với các nước ở Đông Dương, Việt Nam trở thành thuộc địa của Pháp. Trong Thế chiến thứ hai, phát xít Nhật chiếm Việt Nam và toàn thể Đông Dương, ngay sau khi hay tin đế quốc Nhật đầu hàng quân Đồng Minh, Việt Minh đã giành lại chính quyền từ tay Nhật. Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại [[w:Quảng trường Ba Đình|quảng trường Ba Đình]], Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nhà nước tự chủ đầu tiên của nước Việt Nam hiện đại.

Sau Thế chiến thứ hai, người Pháp muốn chiếm lại thuộc địa Đông Dương nhưng vấp phải sự phản kháng quyết liệt của người Việt Nam do lực lượng Việt Minh lãnh đạo. Sau chiến thắng của Việt Minh tại chiến trường Điện Biên Phủ ngày 7 tháng 5 năm 1954, Pháp buộc phải rút khỏi Đông Dương. Hiệp định Gơ-ne-vơ được ký kết đã chấm dứt ách đô hộ gần một trăm năm của thực dân Pháp tại Việt Nam, đồng thời chia nước Việt Nam thành hai vùng tập kết quân sự cho Quân Đội Nhân Dân Việt Nam ở phía Bắc và quân đội Liên Hiệp Pháp ở phía Nam, lấy vĩ tuyến 17 làm ranh giới, dự kiến sau hai năm sẽ tiến hành tổng tuyển cử cả nước.

Tuy nhiên, vì nhiều tác nhân bên ngoài, đặc biệt là sự can thiệp chính trị của Hoa Kỳ và sự bác bỏ tổng tuyển cử toàn quốc của chính quyền Ngô Đình Diệm nên trong hoàn cảnh lịch sử đó, hiệp định Genève đã không được thực thi. Chính thể Việt Nam Cộng hòa, thành lập ở miền Nam, được Hoa Kỳ hậu thuẫn và được công nhận bởi nhiều quốc gia thân Mỹ, với một chính quyền nằm trong tay những người không tham gia chiến tranh chống xâm lược hoặc thậm chí đã từng cộng tác với Pháp. Tại miền Bắc, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa theo mô hình xã hội chủ nghĩa, dưới sự lãnh đạo của Đảng Lao Động Việt Nam được Liên Xô, Trung Quốc hậu thuẫn và được các nước trong khối xã hội chủ nghĩa khác công nhận và giúp đỡ.

Năm 1960, Mặt Trận Dân Tộc Giải Phóng Miền Nam Việt Nam được thành lập từ những người kháng chiến chống Pháp cũ, xung đột ở miền Nam Việt Nam dẫn đến một cuộc chiến tranh kéo dài suốt gần hai thập kỷ. Năm 1964, [[Hoa Kỳ]] chính thức can thiệp quân sự, đưa quân Mỹ vào chiến đấu trực tiếp tại chiến trường Nam Việt Nam và thực hiện các đợt ném bom vào miền Bắc Việt Nam, đặc biệt có sử dụng máy bay B-52 vào năm 1972. Đến tháng 1 năm 1973, sau những tổn thất vượt ngưỡng chịu đựng trên chiến trường Việt Nam, cùng với những khó khăn trên chính trường Mỹ cộng với tác động của phong trào phản chiến trong nước và trên thế giới, Hoa Kỳ ký Hiệp định Paris, và rút quân khỏi Việt Nam. Chiến tranh Việt Nam kết thúc vào ngày 30 tháng 4 năm 1975 khi chính quyền tổng thống Dương Văn Minh của Việt Nam Cộng Hòa đầu hàng trước lực lượng Quân Giải phóng Miền Nam tiến vào Sài Gòn.

Năm 1976, nước Việt Nam thống nhất đổi quốc hiệu thành nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam; Sài Gòn - Chợ Lớn đổi tên thành Sài Gòn. Sau chiến tranh, do hậu quả chiến tranh lâu dài, sự cấm vận của Hoa Kỳ, và nhiều chính sách sai lầm đã đưa Việt Nam vào các khủng hoảng trầm trọng về kinh tế và xã hội trong gần 10 năm. Đại hội Đảng lần VI năm 1986 chấp thuận chính sách Đổi mới theo đó cải tổ bộ máy nhà nước, và chuyển đổi nền kinh tế theo hướng kinh tế thị trường định hướng chủ nghĩa xã hội. Giữa thập niên 1990, Việt Nam bắt đầu hội nhập vào cộng đồng quốc tế. Năm 1995, Việt Nam gia nhập khối ASEAN, sau khi bình thường hóa quan hệ với Mỹ một năm trước đó. Hiện nay, Việt Nam là thành viên của nhiều tổ chức quốc tế như Liên Hiệp Quốc, Cộng đồng Pháp ngữ, ASEAN, APEC. Ngày 11 tháng 1 năm 2007, Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) sau 11 năm đàm phán. Vào ngày 16 tháng 10 năm 2007 Việt Nam đã được bầu làm một trong các thành viên không thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc cho nhiệm kỳ 2008-2009.

===Địa lý===
Địa hình Việt Nam rất đa dạng theo các vùng tự nhiên như vùng Tây Bắc, Đông Bắc, Tây Nguyên có những đồi và những núi đầy rừng, trong khi đất phẳng che phủ khoảng ít hơn 20%. Núi rừng chiếm độ 40%, đồi 40%, và độ che phủ khoảng 75%. Các vùng đồng bằng như đồng bằng sông Hồng, đồng bằng sông Cửu Long và các vùng duyên hải ven biển như Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ. Nhìn tổng thể Việt Nam gồm ba miền với miền Bắc có cao nguyên và vùng châu thổ sông Hồng, miền Trung là phần đất thấp ven biển, những cao nguyên theo dãy Trường Sơn, và miền Nam là vùng châu thổ Cửu Long. Điểm cao nhất Việt Nam là 3.143 mét, tại đỉnh Phan Xi Păng, thuộc dãy núi Hoàng Liên Sơn. Diện tích đất canh tác chiếm 17% tổng diện tích đất Việt Nam.

Việt Nam có khí hậu nhiệt đới xavan ở miền Nam với hai mùa (mùa mưa, từ giữa tháng 5 đến giữa tháng 9, và mùa khô, từ giữa tháng 10 đến giữa tháng 4) và khí hậu cận nhiệt đới ẩm ở miền Bắc với bốn mùa rõ rệt (mùa xuân, mùa hè, mùa thu và mùa đông), còn miền trung có đặc điểm của khí hậu nhiệt đới gió mùa. Do nằm dọc theo bờ biển, khí hậu Việt Nam được điều hòa một phần bởi các dòng biển và mang nhiều yếu tố khí hậu biển. Độ ẩm tương đối trung bình là 84% suốt năm. Hằng năm, lượng mưa từ 1.200 đến 3.000&amp;nbsp;mm,số giờ nắng khoảng 1.500 đến 3.000 giờ/năm và nhiệt độ từ 5&amp;nbsp;°C đến 37&amp;nbsp;°C. Hàng năm, Việt Nam luôn phải phòng chống bão và lụt lội với 5 đến 10 cơn bão/năm.

Về tài nguyên đất, Việt Nam có rừng tự nhiên và nhiều mỏ khoáng sản trên đất liền với phốt phát, than đá, măng gan, bô xít, chrômát,... Về tài nguyên biển có dầu mỏ, khí tự nhiên, quặng khoáng sản ngoài khơi. Với hệ thống sông dốc đổ từ các cao nguyên phía tây, Việt Nam có nhiều tiềm năng về phát triển thủy điện.
===Khí hậu===
Khí hậu Việt Nam đủ lớn để có nhiều vùng khí hậu khác nhau.

* [[Bắc Bộ]] có bốn mùa rõ rệt, với một mùa đông tương đối lạnh (nhiệt độ có thể xuống dưới 15&amp;nbsp;°C/59&amp;nbsp;°F tại Hà Nội), một mùa hè nóng ẩm và mùa xuân ấm áp và mùa thu (tháng 10-tháng 12). Tuy nhiên, ở Tây Bắc cả hai thái cực được khuếch đại, với thỉnh thoảng tuyết vào mùa đông và nhiệt độ chạm ngưỡng 40&amp;nbsp;°C (104&amp;nbsp;°F) vào mùa hè.
* [[Trung Bộ]] khu vực đèo Hải Vân tách biệt hai kiểu thời tiết khác nhau của Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ bắt đầu từ Lăng Cô (nóng hơn vào mùa hè và lạnh vào mùa đông) và ôn hòa hơn bắt đầu tại Đà Nẵng. Gió mùa Đông Bắc vào tháng 9-tháng 2 với gió thường mạnh, biển động và mưa làm cho một thời gian này khó để du lịch miền Trung Việt Nam. Thông thường mùa hè nóng và khô.
* [[Nam Bộ]] có ba mùa có phần riêng biệt: mùa nóng và khô từ tháng 3 đến tháng 3-tháng 5/6, mùa mưa từ tháng 6/tháng 7-tháng 11, và mùa mát mẻ và khô từ tháng 12 đến tháng 2. Tháng 4 là tháng nóng nhất, với nhiệt độ trung bình ngày của 33&amp;nbsp;°C (91&amp;nbsp;°F) hoặc nhiều hơn hầu hết các ngày. Trong mùa mưa, các trận mưa lớn có thể xảy ra mỗi buổi chiều thỉnh thoảng gây ngập đường ở các thành phố. Muỗi nhiều nhất trong mùa mưa. Tháng 12-tháng 2 là thời gian dễ chịu nhất du lịch khu vực Nam Bộ, với buổi tối mát mẻ xuống khoảng 20&amp;nbsp;°C (68&amp;nbsp;°F).

===Chính trị===
Việt Nam hiện nay là một nước theo chế độ xã hội chủ nghĩa. Hệ thống chính trị đã thực hiện theo cơ chế chỉ có duy nhất một đảng chính trị là Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, với tôn chỉ là: Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và nhân dân làm chủ thông qua cơ quan quyền lực là Quốc hội Việt Nam. Trên thực tế cho đến nay (2010) các đại biểu là đảng viên trong Quốc hội có tỉ lệ từ 90% trở lên, những người đứng đầu Chính phủ, các Bộ và Quốc hội cũng như các cơ quan tư pháp đều là đảng viên kỳ cựu và được Ban Chấp hành Trung ương hoặc Bộ chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam đề cử.

Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng duy nhất lãnh đạo trên chính trường Việt Nam theo quy định trong điều 4 của Hiến pháp 1992. Người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam là một Tổng bí thư.

Quốc hội, theo hiến pháp là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến và lập pháp. Nhiệm vụ của Quốc hội là giám sát, quyết định những chính sách cơ bản về đối nội và đối ngoại, các nhiệm vụ kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, những nguyên tắc chủ yếu của bộ máy Nhà nước, về quan hệ xã hội và hoạt động của công dân. Nhiệm kỳ Quốc hội là 5 năm. Chủ tịch Quốc hội được Quốc hội bầu do đề cử của Ban Chấp hành Trung ương.

Chủ tịch nước, theo hiến pháp là người đứng đầu Nhà nước được Quốc hội bầu do Chủ tịch Quốc hội giới thiệu từ đề cử của Ban Chấp hành Trung ương. Chủ tịch nước có 12 quyền hạn theo Hiến pháp trong đó quan trọng nhất là: công bố hiến pháp, luật, pháp lệnh. Thống lĩnh các lực lượng vũ trang nhân dân và giữ chức Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh. Đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm Phó Chủ tịch nước, Thủ tướng, Chánh án Tòa án tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát tối cao. Nhiệm kỳ của Chủ tịch nước là 5 năm. Không có quy định giới hạn số nhiệm kỳ được làm Chủ tịch nước.

Chính phủ, theo hiến pháp là cơ quan chấp hành của Quốc hội, cơ quan hành chính Nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Chính phủ chịu sự giám sát và thực hiện chế độ báo cáo công tác trước Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chủ tịch nước. Nhiệm kỳ Chính phủ là 5 năm. Chính phủ gồm có Thủ tướng, các Phó Thủ tướng, các Bộ trưởng và Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ. Đứng đầu Chính phủ là Thủ tướng Chính phủ do Chủ tịch nước giới thiệu từ đề cử của Ban Chấp hành Trung ương để Quốc hội bầu. Không có quy định giới hạn số nhiệm kỳ được làm Thủ tướng Chính phủ. Thủ tướng Chính phủ hiện nay (2021) là ông Phạm Minh Chính.

===Con người===
Việt Nam có 54 dân tộc, trong đó có 53 dân tộc thiểu số, chiếm khoảng 14% tổng số dân của cả nước. Dân tộc Kinh chiếm gần 86%, tập trung ở những miền châu thổ và đồng bằng ven biển. Những dân tộc thiểu số, trừ người Hoa, người Chăm và người Khmer phần lớn đều tập trung ở các vùng miền núi và cao nguyên. Trong số các sắc dân thiểu số, đông dân nhất là các dân tộc Tày, Thái, Mường, Hoa, Khmer, Nùng..., mỗi dân tộc có dân số khoảng một triệu người. Các dân tộc Brâu, Rơ Măm, Ơ Đu có số dân ít nhất, với khoảng vài trăm cho mỗi nhóm. Có một số dân tộc thiểu số đã định cư trên lãnh thổ Việt Nam từ rất lâu đời, nhưng cũng có các dân tộc chỉ mới di cư vào Việt Nam trong vài trăm năm trở lại đây như người Hoa ở miền Nam. Trong số các dân tộc này, người Hoa và người Ngái là hai dân tộc duy nhất có dân số giảm trong giai đoạn 1999-2009. Việt Nam là một nước đông dân, tuy diện tích đứng hạng 65 nhưng lại [https://danso.org/viet-nam/ xếp thứ 15 trên thế giới về dân số].

===Văn hóa===
Văn hóa Việt Nam là nền văn hóa dân tộc thống nhất trên cơ sở đa dạng sắc thái văn hóa tộc người. Việt Nam có một nền văn hóa phong phú và đa dạng trên tất cả các khía cạnh, người Việt cùng cộng đồng 53 dân tộc anh em có những phong tục đúng đắn, tốt đẹp từ lâu đời, có những lễ hội nhiều ý nghĩa sinh hoạt cộng đồng, những niềm tin bền vững trong tín ngưỡng, sự khoan dung trong tư tưởng giáo lý khác nhau của tôn giáo, tính cặn kẽ và ẩn dụ trong giao tiếp truyền đạt của ngôn ngữ, từ truyền thống đến hiện đại của văn học, nghệ thuật.

Sự khác biệt về cấu trúc địa hình, khí hậu và phân bố dân tộc, dân cư đã tạo ra những vùng văn hoá có những nét đặc trưng riêng tại Việt Nam. Từ cái nôi của văn hóa Việt Nam ở đồng bằng sông Hồng của người Việt chủ đạo với nền văn hóa làng xã và văn minh lúa nước, đến những sắc thái văn hóa các dân tộc miền núi tại Tây bắc và Đông bắc. Từ các vùng đất biên viễn của Việt Nam thời dựng nước ở Bắc Trung bộ đến sự pha trộn với văn hóa Chăm Pa của người Chăm ở Nam Trung Bộ. Từ những vùng đất mới ở Nam Bộ với sự kết hợp văn hóa các tộc người Hoa, người Khmer đến sự đa dạng trong văn hóa và tộc người ở Tây Nguyên.

Với một lịch sử có từ hàng nghìn năm của người Việt cùng với những hội tụ về sau của các dân tộc khác, từ văn hóa bản địa của người Việt cổ từ thời Hồng Bàng đến những ảnh hưởng từ bên ngoài trong trong hàng nghìn năm nay. Với những ảnh hưởng từ xa xưa của Trung Quốc và Đông Nam Á đến những ảnh hưởng của Pháp từ thế kỷ 19, phương Tây trong thế kỷ 20 và toàn cầu hóa từ thế kỷ 21. Việt Nam đã có những thay đổi về văn hóa theo các thời kỳ lịch sử, có những khía cạnh mất đi nhưng cũng có những khía cạnh văn hóa khác bổ sung vào nền văn hóa Việt Nam hiện đại.
===Kinh tế===
Từ một nước thuần nông nghiệp, bị tàn phá sau chiến tranh, Việt Nam đã đạt được thành công thông qua những cải cách kinh tế năm 1986 kết hợp với những xu hướng toàn cầu thuận lợi. Phát triển từ một trong những quốc gia nghèo nhất trên thế giới trở thành quốc gia thu nhập trung bình thấp chỉ trong vòng một thế hệ. Từ năm 2002 đến 2020, GDP đầu người tăng 2,7 lần, đạt gần 2.800 USD. Cũng trong giai đoạn này, tỉ lệ nghèo (theo chuẩn 1,9 USD/ngày) giảm mạnh từ hơn 32% năm 2011 xuống còn dưới 2%.

Kinh tế việt nam tùy từng miền khác nhau, nhưng kinh tế chủ yếu tập trung chính ở các tỉnh, thành phố lớn như '''Hà Nội'''-'''Hồ Chí Minh'''-'''Hải Phòng'''-'''Đà Nẵng'''-'''Đồng Nai'''-'''Cần Thơ'''...
Kinh doanh thương mại xuất nhập khẩu,du lịch,chủ yếu ở các thành phố và phường ven biển như Móng Cái, Hải Phòng, Đà Nẵng, Vũng Tàu,... Mấy năm gần đây có sự góp mặt của du lịch đồng quê.

==Vùng==
{{Regionlist
| regionmapsize=400px

| region1name=[[Bắc Bộ]]: gồm 2 tiểu vùng [[Đồng bằng sông Hồng]] và [[Trung du và miền núi phía Bắc]]
| region1color=#DBE17C
| region1items=
| region1description=Bắc Bộ nằm ở vùng cực Bắc lãnh thổ Việt Nam, có phía Bắc giáp Trung Quốc, phía Tây giáp Lào và phía Đông giáp biển Đông. Được bắt đầu từ vĩ độ 23 độ 23’ Bắc đến 8 độ 27’ Bắc với chiều dài là 1.650 km. Chiều ngang Đông - Tây là 500 km, rộng nhất so với Trung Bộ và Nam Bộ. Địa hình Bắc Bộ đa dạng và phức tạp. Bao gồm đồi núi, đồng bằng, bờ biển và thềm lục địa. Có lịch sử phát triển địa hình và địa chất lâu dài, phong hóa mạnh mẽ. Có bề mặt thấp dần, xuôi theo hướng Tây Bắc - Đông Nam, được thể hiện thông qua hướng chảy của các dòng sông lớn. Khu vực đồng bằng rộng lớn nằm ở lưu vực sông Hồng, có diện tích 14,8 ngàn km² và bằng 4.5% diện tích cả nước. Đồng bằng dạng hình tam giác, đỉnh là Thành phố Việt Trì và cạnh đáy là đường bờ biển phía Đông. Đây là đồng bằng châu thổ lớn thứ hai Việt Nam (sau Đồng bằng sông Cửu Long diện tích 40.000 km²) do sông Hồng và sông Thái Bình bồi đắp. Phần lớn bề mặt đồng bằng có địa hình khá bằng phẳng, có độ cao từ 0,4 - 12m so với mực nước biển.

| region2name= Ven biển [[Trung Bộ]] gồm 2 tiểu vùng [[Bắc Trung Bộ]] và [[Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên]]
| region2color=#E1AC62
| region2items=
| region2description=Miền Trung Việt Nam (Trung Bộ) có phía Bắc giáp khu vực đồng bằng Sông Hồng và Trung du miền núi vùng Bắc Bộ; phía Nam giáp các tỉnh [[Bình Phước]], [[Đồng Nai]] và Bà Rịa-Vũng Tàu vùng Nam Bộ; phía Đông giáp Biển Đông; phía Tây giáp 2 nước Lào và Campuchia. Dải đất miền Trung được bao bọc bởi những dãy núi chạy dọc bờ phía Tây và sườn bờ biển phía Đông xen kẽ các đồng bằng nhỏ hẹp ven biển, vùng có chiều ngang theo hướng Đông - Tây hẹp nhất Việt Nam (khoảng 50 km) và nằm trên địa bàn tỉnh Quảng Bình. Tây Nguyên là vùng cao nguyên, phía bắc giáp tỉnh Quảng Nam, phía đông giáp các tỉnh Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, [[Ninh Thuận]], [[Bình Thuận]], phía nam giáp các tỉnh Đồng Nai, Bình Phước, phía tây giáp với các tỉnh Attapeu (Lào) và Ratanakiri và Mondulkiri (Campuchia). Trong khi Kon Tum có biên giới phía tây giáp với cả Lào và Campuchia, thì Gia Lai, Đắk Lắk và Đắk Nông chỉ có chung đường biên giới với Campuchia. Còn Lâm Đồng không có đường biên giới quốc tế. Nếu xét diện tích Tây Nguyên bằng tổng diện tích của 5 tỉnh ở đây, thì vùng Tây Nguyên rộng 54.641,0 km².

| region3name=[[Nam Bộ]] gồm hai tiểu vùng [[Đông Nam Bộ]] và [[Đồng bằng sông Cửu Long]]
| region3color=#BE98BE
| region3items=
| region3description=Địa hình trên toàn vùng Nam Bộ khá bằng phẳng, phía Tây giáp Vịnh Thái Lan, phía Đông và Đông Nam giáp biển Đông, phía Bắc và Tây Bắc giáp Campuchia và một phần phía Tây Bắc giáp Nam Trung Bộ. Đông Nam Bộ có độ cao từ 100 - 200m, có cấu tạo địa chất chủ yếu là đất đỏ bazan và đất phù sa cổ. Khu vực đồng bằng sông nước ở đây chiếm diện tích khoảng 6.130.000ha cùng trên 4.000 kênh rạch với tổng chiều dài lên đến 5.700 km. Tây Nam Bộ có độ cao trung bình gần 2m, chủ yếu là miền đất của phù sa mới. Có một số núi thấp ở khu vực tiếp giáp với vùng Tây Nguyên, miền Tây tỉnh Kiên Giang và Campuchia.

}}

==Thành phố==
[[Tập tin:Hanoi Montage.jpg|300px|phải|nhỏ|Hà Nội]]
[[Tập tin:Vista de Ciudad Ho Chi Minh desde Bitexco Financial Tower, Vietnam, 2013-08-14, DD 13.JPG|300px|phải|nhỏ|Thành phố Hồ Chí Minh]]
*[[Hà Nội]]: là một thành phố trực thuộc trung ương và là thủ đô của Việt Nam, là trung tâm văn hoá, lịch sử và ẩm thực lớn trên cả nước. Bạn có thể đi thăm các công trình cổ kính ở đây như Nhà hát lớn, chùa Một Cột, Phố Cổ Hà Nội...nơi với rất nhiều nét văn hóa đặc trưng của người Việt Nam, ngoài ra bạn còn được thưởng thức các món ăn nổi tiếng của Việt Nam (phở, cốm làng Vòng, bún đậu mắm tôm...)
* [[Thành phố Hồ Chí Minh]]: là một thành phố trực thuộc trung ương, số dân nhiều nhất Việt Nam và là trung tâm kinh tế, văn hóa lớn của Việt Nam (trước đây thường được biết đến với tên [[Sài Gòn]]).
* [[Đà Nẵng]]: là một thành phố trực thuộc trung ương, lớn nhất Miền Trung, là trung tâm vận chuyển quan trọng về hàng không cho du khách tham quan các di sản thế giới ở Miền Trung.
*[[Huế]]: cố đô, trung tâm du lịch lớn ở Miền Trung với quần thể cung điện đền đài và lăng tẩm của các vị vua triều Nguyễn (1802-1945), đến đây bạn sẽ được thưởng thức nhiều món ăn cung đình đặc sắc.
* [[Cần Thơ]]: là một thành phố trực thuộc trung ương, được mệnh danh là Tây Đô, trung tâm du lịch lớn của khu vực Miền Tây Nam Bộ.
* [[Hải Phòng]]: là một thành phố trực thuộc trung ương, thành phố lớn nhất Đông Bắc Bộ và là thành phố cảng quan trọng, trung tâm công nghiệp, cảng biển lớn nhất phía Bắc Việt Nam.

=== Phường ===

* [[Hội An]]: là một phường thuộc thành phố Đà Nẵng, đô thị thương cảng cổ, nơi phù hợp cho du khách muốn khám phá, trải nghiệm các nét đẹp cổ xưa.
* [[Đà Lạt]]: là một thành phố cũ trực thuộc tỉnh Lâm Đồng, còn được mệnh danh là &quot;Thành phố ngàn hoa&quot;, với nhiều cảnh đẹp thơ mộng và không khí mát mẻ quanh năm.
* [[Sapa]]: đô thị du lịch nổi tiếng ở vùng Tây Bắc, khí hậu mát mẻ, tới đây du khách có thể khám phá nhiều nét văn hóa đặc trưng của các đồng bào dân tộc thiểu số.
* [[Nha Trang]]: phường ven biển nổi tiếng với nhiều danh lam thắng cảnh, nhiều bãi tắm đẹp.

== Các điểm đến khác ==

*[[Vịnh Hạ Long]] ở Quảng Ninh, với nhiều cảnh quan biển đảo hùng vĩ, ngoạn mục, năm 1994 vùng lõi của vịnh Hạ Long được UNESCO công nhận là Di sản Thiên nhiên Thế giới.
*[[Điện Biên Phủ]], di tích chiến trường lịch sử của trận đánh lớn nhất trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp.
*[[Ninh Bình]] với [[Tam Cốc - Bích Động]], Tràng An, Chùa Bái Đính, di tích thành nhà Đinh-tiền Lê.
*[[Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng|Phong Nha-Kẻ Bàng]] với hệ thống hàng chục hang động hùng vĩ, được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới theo tiêu chí địa chất, địa mạo năm 2003, và được UNESCO công nhận lần 2 là Di sản thiên nhiên thế giới với tiêu chí đa dạng sinh học, sinh thái vào ngày 3 tháng 7 năm 2015.
*[[Phú Quốc]], hòn đảo lớn nhất Việt Nam với các bãi tắm hoang sơ, sạch đẹp.
*[[Côn Đảo]], đảo có các bãi tắm sạch và hoang sơ, núi ven biển hùng vĩ và di tích nhà tù Côn Đảo.
*[[Phan Thiết]], thành phố ven biển đầy nắng gió, nơi có nhiều resort, khu nghĩ dưỡng cao cấp, đặc biệt là ở [[Mũi Né]].
*[[Vũng Tàu]], thành phố du lịch ven biển, là trung tâm dầu khí của Việt Nam.
*[[Hang Sơn Đoòng]] nằm trong quần thể hang động Phong Nha-Kẻ Bàng, được coi là hang động tự nhiên lớn nhất thế giới.
*[[Nha Trang]]
*[[Đà Nẵng]]

== Đến ==
===Visa===
Du khách từ các quốc gia không cần thị thực và có thể ở lại trong một khoảng thời gian như sau.

*14 ngày: [[Brunei]]
*15 ngày: [[Đan Mạch]], [[Phần Lan]], [[Nhật Bản]], [[Na Uy]], [[Hàn Quốc]], [[Thụy Điển]], [[Nga]]
*21 ngày: [[Philippines]]
*30 ngày: [[Indonesia]], [[Lào]], [[Malaysia]], [[Singapore]], [[Thái Lan]], [[Campuchia]]
Các công dân các nước khác cần phải có thị thực trước nhập cảnh Việt Nam. Bạn sẽ cần phải mang theo một bức ảnh làm [[hộ chiếu]] để được cấp visa.

Để thúc đẩy du lịch, chính phủ Việt Nam quy định đảo [[Phú Quốc]] là một khu vực miễn thị thực. Những người đến Phú Quốc bằng đường hàng không quá cảnh [[Thành phố Hồ Chí Minh]] hoặc đến bằng thuyền sẽ không cần phải xin thị thực trước. Quy định này không phân biệt quốc tịch của bạn. Du khách được phép ở lại 15 ngày trên Phú Quốc. Những người muốn cuộc hành trình ở nơi khác có thể xin thị thực thích hợp Việt Nam tại cơ quan nhập cảnh địa phương. Tất cả các hộ chiếu phải còn hiệu lực ít nhất 45 ngày tiếp theo nữa khi đến Phú Quốc.

===Bằng đường hàng không===
'''Khu vực Bắc Bộ:'''
*Sân bay quốc tế Nội Bài, trung tâm vận chuyển hàng không của miền bắc
*Sân bay Cát Bi phục vụ vùng thành phố [[Hải Phòng]] và đông bắc Bộ
'''Khu vực Trung Bộ'''
*Sân bay Phù Cát (Bình Định)
*Sân bay quốc tế Đà Nẵng
*Sân bay quốc tế Phú Bài ([[Huế]])
*Sân bay quốc tế Cam Ranh ([[Khánh Hòa]])
*Sân bay Đông Tác ([[Phú Yên]])
'''Khu vực Nam Bộ'''
*Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, [[Thành phố Hồ Chí Minh]]
*Sân bay quốc tế Cần Thơ (Cần Thơ)
*Sân bay quốc tế Phú Quốc ([[Kiên Giang]])
*Sân bay quốc tế Long Thành (Đồng Nai)

'''Khu vực Tây Nguyên'''
*Sân bay Liên Khương ở [[Đà Lạt]], [[Lâm Đồng]]
*Sân bay Buôn Ma Thuột ở [[Buôn Ma Thuột]], [[Đắk Lắk]]

Du khách quốc tế có thể đến Việt Nam từ các sân bay quốc tế ở các nước [[Úc]], [[Campuchia]], [[Trung Quốc]], [[Pháp]], [[Đức]], [[Hồng Kông]], [[Nhật Bản]], [[Hàn Quốc]], [[Lào]], [[Malaysia]], [[Philippines]], [[Nga]], [[Singapore]], [[Brunei]], [[Hàn Quốc]], [[Thái Lan]], [[Đài Loan]], [[Indonesia]], [[Macau]], [[Qatar]], [[Thổ Nhĩ Kỳ]], [[Tây Ban Nha]] và [[Hoa Kỳ]].

=== Bằng đường sắt ===
Đường sắt Việt Nam phần lớn được xây dựng thời Pháp thuộc, đường đơn, phần lớn khổ 1 m, tốc độ chạy tàu chậm. Có các tuyến tàu xuyên Việt nhanh hơn và các tuyến tàu địa phương thường gọi là tàu chợ tốc độ rất chậm. Khách đi tàu tuyến Bắc Nam có thể thưởng ngoạn các cảnh quan ven biển, đèo ngoạn mục.

==Ngôn ngữ==
Tiếng Việt là ngôn ngữ chính thức với các phương ngữ Bắc Bộ, [[Trung Bộ]] và [[Nam Bộ]]. Các dân tộc thiểu số đều có ngôn ngữ riêng, nhưng có rất nhiều người nói và sử dụng tốt tiếng Việt. [[Tiếng Anh]] là ngoại ngữ phổ biến nhất. Ngoài ra còn có mộ bộ phận nhỏ biết tiếng Hoa, [[tiếng Nga]], [[tiếng Pháp]].

==Y tế==
Về cơ sở hạ tầng, tính đến năm 2010 trên toàn Việt Nam có 1.030 bệnh viện, 44 khu điều dưỡng phục hồi chức năng, 622 phòng khám đa khoa khu vực; với tổng số giường bệnh khoảng 246.300 giường. Bên cạnh các cơ sở y tế Nhà nước đã bắt đầu hình thành một hệ thống y tế tư nhân bao gồm 19.895 cơ sở hành nghề y, 14.048 cơ sở hành nghề dược, 7.015 cơ sở hành nghề y học cổ truyền, 5 bệnh viện tư có vốn đầu tư nước ngoài đã góp phần làm giảm bớt sự quá tải ở các bệnh viện Nhà nước.

Mạng lưới y tế cơ sở của Việt Nam hiện nay đã có 80% số thôn bản có nhân viên y tế hoạt động, 100% số xã có trạm y tế trong đó gần 2/3 xã đạt chuẩn quốc gia, tuy nhiên sự phát triển chưa đồng đều ở mỗi cấp, vùng, miền. Việc đổi mới cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính và sự công bằng trong chăm sóc sức khoẻ người dân chưa đảm bảo.

==Tôn trọng==
Du khách khi tham quan các khu vực dân tộc thiểu số và vùng miền khác cần lưu ý từng lời nói và hành động có thể mang đến sự kỳ thị dân tộc và vùng miền. Khi tham quan các địa điểm tôn giáo cần tôn trọng quy định của cơ sở đó.

==Ngày nghỉ==

Kỳ nghỉ lớn nhất của đất nước là Tết Nguyên Đán, diễn ra trong khoảng từ tháng 1 đến tháng 3. Trong những ngày giáp Tết, không khí vô cùng nhộn nhịp. Những khu chợ bày bán đầy những loại cây quất trồng trong chậu, cùng với hai loại hoa Tết truyền thống là hoa đào và hoa mai, ngoài ra một số nơi bán những vật trang trí ngày Tết truyền thống. Những ngày này giao thông vô cùng hỗn loạn và mức độ tai nạn giao thông là rất cao. Sau đó, trong những ngày khoảng từ Mùng 1 đến Mùng 4 Tết, hàng ngàn người dân thành phố khởi hành đi về quê hương của họ để ăn tết. Những ngày này thành phố bỗng trở nên rất yên tĩnh, gần như bỏ hoang. Các cửa hàng phần lớn đều đóng cửa. Chỉ có một số khách sạn vẫn phục vụ như thường (Với chi phí cao hơn).

Ở các thành phố lớn, đường phố được trang trí bằng đèn và những lễ hội nơi công cộng được tổ chức thu hút hàng ngàn người dân. Nhưng đối với đa số người dân, Tết là dịp để gia đình, bạn bè sum vầy với nhau. Vào ngày đầu năm mới, mọi người thường chúc Tết lẫn nhau và trẻ con thì được &quot;lì xì&quot; (hay mừng tuổi). Trong ba ngày đầu tiên của năm, phần lớn thời gian ban ngày được dùng để đi thăm viếng người thân. Ngày mùng 1 thăm gia đình, mùng 2 đi thăm đồng nghiệp hay sếp cùng cơ quan, mùng 3 thăm bạn bè. Nhiều người hay đi chùa cầu may. Ban đêm mọi người thường uống rượu, đánh bài, ăn những món truyền thống hay hát karaoke, vừa trò chuyện rất vui vẻ.

Một số ngày nghỉ lễ khác bao gồm ngày Quốc Tế Lao động 1/5, ngày quốc khánh 2/9, ngày Giỗ Tổ Hùng Vương vào 10/3 theo Âm lịch và ngày 30/4, đánh dấu sự sụp đổ của Chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh năm 1975. Không có nghỉ lễ Giáng sinh ở Việt Nam.

==Xem gì==
Việt Nam là một địa điểm hoàn hảo để du lịch và tìm hiểu văn hóa Châu Á nếu bạn muốn ngắm những cánh đồng lúa tươi tốt trên vùng cao nguyên tuyệt đẹp, các mạng lưới sông ngòi, kênh rạch của vùng đồng bằng sông Cửu Long và cuộc sống thành phố nhộn nhịp đến bất tận của [[Hà Nội]], nơi mà bất cứ thứ gì, từ đồ chơi trẻ em,sách vở hay thậm chí là tủ lạnh và các loại rau củ quả phần lớn được chuyên chở ở phía sau những chiếc xe máy. Mặc dù các thành phố lớn của Việt Nam đang nhanh chóng hòa nhập vào nền văn minh [[châu Á]] hiện đại, các giá trị văn hóa truyền thống vẫn không bao giờ mất đi.

===Cuộc sống thành thị===

Đầu tiên hãy đến [[Hội An]] với một thành phố đẹp- với những phố cổ hào nhoáng rất thú vị cho du khách tham quan nơi đây. Ngắm nhìn cảng biển hoặc đi lang thang qua những con hẻm quanh co vô tận của nó, bạn có thể lựa chọn tùy ý những nhà hàng hảo hạng ở khắp nơi, mua đồ ở cửa hàng lưu niệm hay thư giãn trên bãi biển. Từ một ngôi làng ngư dân, thị trấn này bây giờ tuyệt vời đến nỗi Chính phủ Việt Nam đã quyết định bảo vệ nó bởi luật bảo tồn. Nơi này đã và đang trở thành một điểm du lịch nóng hấp dẫn du khách. [[Hà Nội]] là một đô thị lớn của Châu Á và thế giới. Đây là một thành phố với sự pha trộn giữa truyền thống cổ xưa và hiện đại với âm thanh ồn ào đến phát cuồng, các trung tâm thương mại, hoạt động kinh doanh nhộn nhịp và giao thông thực sự điên cuồng. Hỗn loạn và mê hoặc cùng một lúc - đó là cảm giác khi khám phá những giá trị văn hóa cổ xưa và đương đại của Việt Nam. Các điểm tham quan bao gồm các khu phố cổ, trong đó có hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn, Lăng Hồ Chí Minh, hoặc Chùa Một Cột.

Sau đó hãy đến [[Thành phố Hồ Chí Minh]], đô thị lớn nhất của đất nước. Không nơi nào mà sự tương phản giữa cái cũ và cái mới hiện ra rõ nét hơn ở đây. Nơi bạn sẽ tìm thấy những ngôi chùa cổ kính truyền thống cùng với những tòa nhà chọc trời khổng lồ. Những địa điểm thăm quan nổi tiếng bao gồm Dinh Thống Nhất và Chợ Bến Thành. Ngoài ra [[Huế]] cũng là nơi tuyệt vời để thưởng thức những món ăn truyền thống và thăm lăng mộ của các vua chúa triều Nguyễn, chèo thuyền trên Sông Hương thơ mộng.

===Cảnh quan thiên nhiên===

Ít đất nước nào được thiên nhiên ưu đãi với những cảnh quan quyến rũ như ở Việt Nam. Việt Nam nổi tiếng với những núi đá vôi, những bãi biển tuyệt đẹp, những hang động kỳ bí, những cánh đồng bao la, các dãy núi hùng vĩ tạo nên một cảnh quan du lịch tuyệt vời ở đây. '''[[Vịnh Hạ Long]]''' nổi tiếng thế giới với những dãy núi đá vôi, bạn có thể thuê 1 chiếc thuyền và ngắm cảnh quan nơi đây. Đi tới '''[[Sa Pa]]''' và thung lũng Mường Hoa để chiêm ngưỡng những khu ruộng bậc thang trên nền rừng tre. Hay '''Tam Cốc''' thuộc Ninh Bình cũng là một điểm đến thú vị.

'''[[Phú Quốc]]''', hòn đảo lớn nhất đất nước, với những bãi biển tuyệt đẹp với những rặng dừa xanh, cát trắng và những khu rừng nhiệt đới, là một điểm du lịch hấp dẫn. Nổi tiếng nhất ở Miền Nam chắc chắn phải là khu vực [[Đồng bằng Sông Cửu Long]], tại đây Sông Mê Công được phân ra thành 9 nhánh sông nhỏ, cùng chảy ra Biển Đông. Tìm cho mình một con đò, tự mình khám phá và mua những mặt hàng tại chợ nổi trên sông, là một trải nghiệm rất kỳ thú.

'''[[Phong Nha-Kẻ Bàng]]''' là một địa điểm tuyệt vời đã được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới, nổi tiếng với các hang động tự nhiên, những dòng sông ngầm cùng măng đá và thạch nhũ tuyệt đẹp, rất thú vị cho những ai ưa sự mạo hiểm. Còn nếu muốn chiêm ngưỡng sự đa dạng và phong phú của các loài động thực vật ở Việt Nam, hãy đến '''[[Vườn quốc gia Cúc Phương]]'''.

Nếu muốn trải nghiệm và khám phá những hang động nguyên sơ, hùng vĩ thì không nơi đâu tốt hơn [[Hang Sơn Đoòng]] (Quảng Bình) - nơi được công nhận là hang động tự nhiên lớn nhất thế giới.[https://phongnhakebang.vn/chinh-phuc-son-doong-hang-dong-lon-nhat-the-gioi.html]

==Đi lại và tham quan==

'''Xe máy''' là phương tiện giao thông phổ biến nhất tại Việt Nam. Ở đây bạn có thể bắt gặp những con đường đầy ắp xe máy, đi lại một cách hỗn loạn trên đường phố. Tai nạn có thể xảy ra bất cứ khi nào, vì vậy, hãy đề phòng.

Các dịch vụ cho thuê xe đạp có ở nhiều nơi trong các thành phố lớn. Bạn có thể tham gia '''Tour du lịch mạo hiểm bằng xe máy''', hầu hết các tour đều phục vụ chu đáo chỗ nghỉ, xăng dầu, mũ bảo hiểm, lái xe, và phần lớn các địa điểm tham quan là vùng sâu vùng xa của đất nước. 1 số tour có cung cấp một hướng dẫn viên du lịch, thường là nói tốt Tiếng Anh hoặc Tiếng Pháp, phục vụ bạn. Ngoài ra còn có '''Tour du lịch tham quan bằng xe máy''', địa điểm tham quan thường bó hẹp trong phạm vi của 1 thành phố, và chú tâm vào các hoạt động mua sắm hay tham quan hơn là khám phá mạo hiểm.

Dịch vụ '''xe ôm''' cũng có ở hầu hết các thành phố tại Việt Nam. Giá một chuyến xe ôm khá rẻ, chỉ khoảng 10000 đến 15000 đồng cho những chuyến đi không quá xa, những quãng đường dài hơn thường có phí từ 25000-30000 đồng. Một điểm đáng lưu ý là nên thông báo trước cho lái xe về địa điểm muốn đến.

'''Xích lô''' cũng là một phương tiện đi lại khá phổ biến để du lịch Việt Nam. Mức phí thường là 20000 đồng trên một chuyến đi 2&amp;nbsp;km.

'''Tàu thuyền''' là phương tiện phổ biến để đi chơi trên biển ở những nơi như vịnh Hạ Long, [[Nha Trang]], [[Phú Quốc]]. Tuy nhiên chất lượng của tàu thuyền là rất kém mà giá cả lại khá cao. Nên cân nhắc nếu như bạn không mang theo nhiều tiền. Các dịch vụ trên tàu thuyền gồm phục vụ các món hải sản, đôi khi là rượu bia và các đồ uống khác. Mức giá những dịch vụ này cũng rất đắt.

==Mua sắm==

Đơn vị tiền chính thức của Việt Nam là '''đồng''', gồm các mệnh giá lần lượt là 1.000, 2.000, 5.000, 10.000, 20.000, 50.000, 100.000, 200.000 và 500.000 đồng. 1 đô la Mỹ tương đương với hơn 26.000 đồng, tính đến tháng 8/2026, theo Vietcombank. Giá các mặt hàng ở những trung tâm thương mại, hay các siêu thị thường được tính bằng USD đối với người nước ngoài, một phần vì sự bất ổn định của tiền đồng. 
Hầu hết các khách du lịch nước ngoài khi mua sắm đều trả bằng USD, và thường được thối lại bằng tiền đồng. Các ngân hàng ở Việt Nam cho phép bạn đổi tiền từ ngoại tệ sang nội tệ dễ dàng, kể cả các loại tiền như Euro, Rúp, Yên, Won hay Dinar. Tuy nhiên khi mua sắm ở những quán hàng rong hay những khu chợ nổi, nên sử dụng nội tệ.

Đối với thanh toán bằng '''thẻ tín dụng''', thường phải mất khoảng 3% phí phụ. Do đó tiền mặt có thể thuận lợi hơn trong các giao dịch lớn.

Thanh toán bằng '''séc''' được chấp nhận rộng rãi, nhưng cũng như thẻ tín dụng, bạn có thể sẽ mất một khoản phí nhỏ.

'''ATM''' có ở hầu hết các thành phố lớn và các điểm du lịch tại Việt Nam và thường cũng phải chịu một khoản phí nhỏ.

*EXIMBANK cho phép bạn giao dịch lên tới 2.000.000 đồng và không tính phí.
*ANZ Bank cho phép bạn giao dịch từ 4.000.000- 10.000.000 đồng với mức phí 40.000 đồng
*Vietcombank cho phép mức giao dịch cao nhất là 2.000.000 đồng với phí 20.000 đồng.
*Techcombank cho phép mức giao dịch cao nhất lên tới 15.000.000 đồng với mức phí 20.000 đồng.
*BIDV Bank cho phép mức giao dịch lớn nhất là 3.000.000 đồng và phí là 20.000 đồng.
*Agribank cho phép mức giao dịch lên tới khoảng 25.000.000 đồng với phí 20.000 đồng.

===Lừa đảo===

Lừa đảo từ lâu trở thành một vấn đề gai góc của du lịch Việt Nam. Đừng tỏ ra ngạc nhiên khi giá phòng khách sạn, giá một ly cà phê, một chuyến taxi, hay bữa ăn của bạn bỗng nhiên trở nên cao vọt quá mức bình thường. Các chiêu lừa đảo phổ biến kiểu như thực đơn tiếng Anh với giá cao gấp đôi trong các nhà hàng, tài xế lái xe vòng vèo để tăng giá tiền taxi... rất cần du khách đề phòng và xử lý thông minh nhằm tránh bất lợi cho mình. Khi ăn ở nhà hàng, các du khách nước ngoài nên tìm hiểu các món ăn truyền thống của Việt Nam và lưu ý nên đọc ''Thực đơn tiếng Việt'' trước, so sánh với giá các món ăn trong thực đơn tiếng Anh. Nếu phát hiện lừa đảo, lập tức rời khỏi đó và tới một nhà hàng khác.

Khi đi xe ôm, một chiêu lừa phổ biến là tài xế thường thông báo giá trước, ví dụ 20000 đồng nhưng khi kết thúc chuyến xe, ông ta lại yêu cầu 40000 đồng. Gặp trường hợp như vậy, hãy mỉm cười, trả ông ta 20000 đồng, nói lời chào tạm biệt và nếu có thể, hãy nói rằng &quot;Tôi có trí nhớ tốt hơn ông tưởng!&quot; Nhiều tài xế taxi ở Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội cài đặt đồng hồ gian lận mét, tính phí gấp 2-8 lần, thậm chí là cao hơn. Cách tốt nhất để tránh những rủi ro như vậy là sử dụng ứng dụng gọi xe phổ biến ở Việt Nam như Xanh SM, Grab, Be,... đây là các ứng dụng gọi xe phổ biến hàng đầu Việt Nam, hoạt động ở phần lớn các thành phố tại Việt Nam. bạn có thể thanh toán qua ngân hàng, Visa,... mà không mất thêm phí. Đối với các thành phố không thể gọi xe bằng ứng dụng, hãy chọn đi những chiếc taxi của các hãng xe có uy tín như Mai Linh (+ 84 38 38 38 38), Vinasun,... (nhưng lưu ý rằng không có gì có thể đảm bảo chắc chắn bạn không bị lừa đảo). Nếu bạn không biết mức giá hợp lý là bao nhiêu thì việc đồng ý một mức giá trước khi đi là một ý tưởng tồi. 

Taxi khá phổ biến tại Thành phố Hồ Chí Minh và bạn có thể bắt một chiếc taxi tại bất kỳ thời điểm nào trong ngày. Bạn cũng có thể gọi một chiếc taxi, và thường Trung tâm khách hàng sẽ cho phép bạn chọn một trong hai ngôn ngữ là tiếng Việt và tiếng Anh. Quy tắc phát hiện kẻ lừa đảo: nếu xe taxi không có bảng giá, bảng tên hay đồng hồ đo quãng đường, hãy ngay lập tức yêu cầu tài xế dừng xe và rời khỏi xe. Đó là một sự lừa đảo rõ ràng.

Khi rời khỏi sân bay, các lái xe taxi có thể yêu cầu bạn phải trả phí sân bay. Ông có thể không nói tới giá, và nếu bạn cho tài xế thừa tiền, tài xế sẽ trả phí và bỏ túi phần còn lại.

Nhiều tài xế taxi ở Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội cố gắng lấy giá quá cao đối với khách du lịch mới đến. Bạn nên tham khảo ý kiến một số sách hướng dẫn và diễn đàn về du lịch Việt Nam để nhận biết những trò gian lận trên và tìm hiểu thêm về việc làm thế nào để tránh chúng. Phí sân bay Tân Sơn Nhất ở Thành phố Hồ Chí Minh là 10.000 VND (2018). Điều này được trích dẫn cùng với giá đi xe được viết trên bảng điều khiển của taxi. Bạn có thể tự tin nói &quot;phí sân bay chỉ 10.000 đồng&quot; và từ chối trả bất cứ loại phí nào khác chẳng hạn như phí đậu xe, vv, (trừ khi có quá nhiều loại phí khác nhau). Thông thường, người lái xe sẽ không tranh luận về nó trong chuyến đi. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, một chuyến đi đến các phố dành cho người nước ngoài như phố Bùi Viện không mất hơn 250.000 đồng từ sân bay trong bất kỳ trường hợp nào.

Trong nhiều thành phố khác của Việt Nam, chẳng hạn như Đà Lạt, Hội An, Nha Trang, vv, không tính chi phí di chuyển theo quăng đường. Các sân bay 30–40&amp;nbsp;km tính từ những nơi này và việc tính giá theo kilômét sẽ mất của bạn từ 650.000 500.000 đồng. Tuy nhiên, bạn có thể đi xe buýt từ sân bay đến Trung tâm thành phố, hoặc thương lượng giá với tài xế xe taxi cho 200.000-300.000 đồng. Hãy chú ý đến bên cửa taxi. Thường một bảng tính giá được in trên đó.

Trình điều khiển xe taxi và xích lô có thể tuyên bố rằng họ không có sự thay đổi khi chấp nhận thanh toán cho một thỏa thuận giá vé. Cách tốt nhất để xử lý này là để mang hóa đơn nhỏ hơn hoặc sẵn sàng để đứng mặt đất của bạn. Nói chung, người lái xe chỉ cố gắng để có được một đồng đô la phụ hoặc vì vậy bởi làm tròn giá vé, nhưng để ngăn chặn lừa đảo này ngày càng phổ biến nó được khuyên để giữ bình tĩnh và vững chắc về giá cả.

Khi bạn đáp ứng một trong trình điều khiển thân thiện cyclo người nói, &quot;không bao giờ nhớ bao nhiêu, bạn sẽ chỉ phải trả&quot; hoặc &quot;bạn có thể phải trả bất cứ điều gì bạn thích ở phần cuối của chuyến đi&quot;. Ông có thể cố gắng để cho bạn thấy cuốn sách của các ý kiến từ khách du lịch quốc tế. Loại điều khiển đã là một người chuyên lừa gạt. Nếu bạn vẫn muốn sử dụng dịch vụ của mình, bạn nên làm cho nó rõ ràng về giá cả đã đồng ý và không phải trả nhiều hơn thế. Chỉ cần được rõ ràng những gì bạn sẵn sàng trả. Các trình điều khiển xích lô chỉ là cố gắng để kiếm sống.

Chủ sở hữu khách sạn có thể cho bạn biết rằng giá phòng là 200.000 đồng. Tuy nhiên, khi kiểm tra ra, họ có thể đã nhấn mạnh rằng mức giá là 20 đô, tính phí cho bạn gần gấp đôi. Một bí quyết là để nói với khách hàng rằng một căn phòng là một vài đô la, nhưng ngày hôm sau họ sẽ nói rằng giá cả là một fan hâm mộ phòng chỉ và nó là một giá cho một phòng máy lạnh. Những ngày này, chủ sở hữu hợp pháp khách sạn dường như được nhận thức của những trò gian lận và thường sẵn sàng giúp đỡ bằng cách viết xuống phòng bao nhiêu là mỗi người mỗi ngày (năm đô la Mỹ hoặc đồng), nếu nó có máy lạnh hay không. Các nhân viên của khách sạn hợp pháp cũng không bao giờ yêu cầu thanh toán từ một khách khi họ kiểm tra. Xem ra nếu họ nhấn mạnh rằng bạn phải trả tiền khi bạn kiểm tra nhưng từ chối để viết xuống giá trên giấy.

Một số nhà hàng được biết là có hai trình đơn, một cho người dân địa phương và một số khác cho người nước ngoài. Cách duy nhất để đối phó với nó là để tìm hiểu một vài cụm từ Việt Nam và nhấn mạnh rằng bạn sẽ được hiển thị chỉ là menu Việt Nam. Nếu họ ngần ngại để cho bạn thấy trình đơn địa phương, đi.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực là yếu tố cốt lõi của văn hóa Việt Nam: mỗi kỳ nghỉ đáng kể trên lịch văn hóa Việt Nam, tất cả các mốc quan trọng trong cuộc sống của một người Việt Nam, và quả thật vậy, hầu hết các sự kiện xã hội quan trọng hàng ngày và tương tác - thực phẩm đóng một vai trò trung tâm trong cuộc sống. Đặc biệt món ăn được chuẩn bị và phục vụ với chăm sóc tuyệt vời cho tất cả sự kiện sinh nhật, hôn nhân và tử vong, và giỗ tổ. Chuẩn bị thức ăn và ăn uống cùng nhau là điều thường thấy trong mỗi gia đình Việt.

Ẩm thực Việt Nam thay đổi theo từng vùng miền, mỗi khu vực có những đặc sản riêng biệt. Nói chung, ẩm thực miền Bắc Việt Nam được biết đến với vị nhạt, trong khi ẩm thực miền Nam Việt Nam được biết đến vị cay.

Cùng lúc đó, người Việt Nam đáng ngạc nhiên khiêm tốn về ẩm thực của họ. (Một câu tục ngữ cũ/trò đùa nói rằng, &quot;một người đàn ông may mắn có một ngôi nhà Pháp, một người vợ Nhật bản, và một đầu bếp Trung Quốc.) Nhà hàng cao cấp có xu hướng phục vụ ẩm thực &quot;châu á kết hợp&quot;, với các yếu tố của Thái Lan, Nhật bản và Trung Quốc trộn lẫn trong. Món ăn Việt Nam xác thực nhất được tìm thấy ở đường phố bên &quot;nhà hàng&quot; (một bộ sưu tập của nhựa đồ gỗ ngoài trời được đặt trên lối đi), với hầu hết các nhà hàng đi bộ trong là chủ yếu cho khách du lịch. Xác định phong cách khu vực tồn tại - phía bắc, Trung và Nam, mỗi với món ăn độc đáo. Trung tâm phong cách có lẽ nổi tiếng nhất, với các món ăn như mi quang (lúa mì mì với các loại thảo mộc, thịt lợn và tôm), banh canh cua (canh cua với dày lúa mì) và bun bo Hue (súp bò với các loại thảo mộc và mì).

Nhiều món ăn Việt Nam được hương vị với nước mắm, mà mùi và thị hiếu như cá cơm (khá mặn và tanh) thẳng từ chai, nhưng kết hợp vào thực phẩm rất tốt. (Trang chủ thử tham gia một chai nước mắm, và sử dụng nó thay vì muối trong hầu như bất kỳ món ăn mặn - bạn sẽ ngạc nhiên với kết quả.) Mắm cũng được trộn lẫn với nước chanh, đường, nước, và các gia vị để tạo thành một dip ngon/gia vị được gọi là nước chấm, phục vụ trên bàn với hầu hết các bữa ăn. Rau, các loại thảo mộc và gia vị, đặc biệt là '''rau ngò''', đúc (rau răm) và húng quế (rau húng), đi kèm với món ăn hầu hết và giúp làm cho món ăn Việt Nam nhẹ hơn và hơn thơm hơn so với các món ăn của các quốc gia láng giềng, đặc biệt là Trung Quốc.

Món ăn quốc gia của Việt Nam là '''phở''' (phát âm như fu - trong buồn cười, nhưng với giai điệu), một tô canh súp với thịt bò hoặc thịt gà và mì (một dạng của lúa mì hoặc fettuccine). Phở được bình thường ăn kèm với loại thảo mộc tươi (thường bao gồm húng quế Châu á), cắt chanh, ớt mà bạn có thể thêm theo khẩu vị của bạn, cùng với nước mắm, tương ớt và tương đen. Phở bò và các phiên bản truyền thống của phở, được nấu với nước luộc thịt bò thường được nấu trong nhiều giờ và có thể bao gồm một hoặc nhiều các loại thịt bò (ức, sườn, lòng bò, vv). Phở gà là món ăn tương tự, nhưng với nước luộc gà và thịt gà. Phở Việt Nam là một món ăn nhanh, được người dân địa phương chọn cho một bữa ăn sáng nhanh chóng. Hầu hết các nơi chuyên bán phở và có thể phục vụ bạn một bát phở nhanh như trong các tiệm thức ăn nhanh. Nó có sẵn tại bất kỳ thời điểm nào trong ngày, nhưng người dân địa phương ăn nó thường xuyên nhất vào bữa sáng. Những nhà hàng phở nổi tiếng có thể được tìm thấy nhiều tại Hà Nội. Phở phục vụ tại các quầy hàng bên lề đường có giá rẻ hơn và hương vị tốt hơn so với những người phục vụ trong nhà hàng. Nhưng bù lại, chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm thường không được đảm bảo.

Các quán ăn ven đường ở Việt Nam thường bán món chính là phở và cơm. Họ thường phục vụ bạn một dĩa cơm nấu bằng gạo tấm ăn kèm với thịt, cá,... và rau. Có thể đồ ăn rất ngon, nhưng vệ sinh thì không được tốt.

Khu vực nông thôn thường là nơi an tòn nhất để tìm mua thực phẩm sạch, bên ngoài thị trường họ cũng hay tìm mua những loại thực phẩm co nguồn gốc từ đây. Tuy nhiên, nó không phải là nơi phổ biến nhất để bạn có thể mua thực phẩm một cách tiện lợi và nhanh chóng cho bữa ăn của gia đình.

Hầu hết du khách đến các nhà hàng/quán cà phê tại Việt Nam sẽ có sự bối rối về các loại thức ăn có sẵn. Các thực đơn có thể dài lên đến 10-15 trang. Chúng sẽ bao gồm tất cả các loại nguyên liệu Việt Nam, có thể thêm các nguyên liệu Trung Quốc, Thái Lan,... hay đến từ các nước phương Tây. Đó là cách tốt nhất để họ phục vụ những món ăn ngon, đa dạng để hút khách.

Trong nhà hàng đó là thực tế phổ biến cho các nhân viên chờ đợi để đặt một gói nhựa (đóng dấu với tên của nhà hàng) có chứa một towelette ẩm trên bàn của bạn. Họ không phải là miễn phí. Họ chi phí giữa 2.000-4.000 đồng. Nếu bạn mở nó, bạn sẽ bị tính phí cho nó. Ngoài ra, đậu phộng hoặc hạt khác sẽ được cung cấp cho bạn trong khi bạn đang xem trình đơn Đó không phải là miễn phí, hoặc là. Nếu bạn ăn bất kỳ, bạn sẽ bị tính phí.

Ăn chay thực phẩm là khá dễ dàng để tìm bất cứ nơi nào ở Việt Nam do trong phần lớn để ảnh hưởng của Phật giáo. Các nhà hàng sẽ chạy từ cao cấp đường phố gian hàng. Bất kỳ món ăn Việt Nam với thịt có thể được thực hiện ăn chay với việc bổ sung các giả thịt. Bên cạnh việc ảnh hưởng của Phật giáo của hai ngày ăn chay một tháng, Cao Đài người ăn chay cho 16 ngày, và những người theo giáo phái Quan âm ăn chay hàng ngày. Tìm kiếm bất kỳ dấu hiệu cho thấy nói Com Chay hoặc đơn giản chỉ cần nhớ cụm từ An Chay.

'''Baguettes, cà phê''' và '''bánh ngọt''' được ban đầu được giới thiệu bởi thực dân Pháp, nhưng tất cả ba đã được cÎc và vẫn còn phổ biến. Thêm vào cà phê dưới đây, nhưng cửa hàng cà phê cũng phục vụ ánh sáng giá vé có thể được tìm thấy trong hầu như mỗi làng và trên nhiều góc đường phố ở các thành phố lớn. Bánh mì Hà Nội là '''bánh mì''' của Pháp, tươi nướng bánh mì trắng baguettes đầy với thịt nướng hoặc gan hoặc thịt lợn pate, cộng với loại thảo mộc tươi và rau quả. Hầu hết các cửa hàng bánh ngọt phục vụ một loạt các đồ ngọt và nhanh chóng thực phẩm.

Nước Việt Nam đang gặp nguy hiểm của sự sụp đổ hơn-đánh bắt cá. Tuy nhiên, đối với thời điểm nếu bạn thích '''hải sản''', bạn có thể tìm thấy hạnh phúc ở Việt Nam. Kinh nghiệm cuối cùng Hải sản có thể đi du lịch đến một bên bờ biển làng hoặc bãi biển khu nghỉ mát ở phía Nam để thử các nhà hàng hải sản địa phương phục vụ tôm, cua và cá đánh bắt tại địa phương. Làm theo người dân địa phương đến một nhà hàng tốt. Thực phẩm sẽ vẫn bơi lội khi bạn đặt nó, nó sẽ được chuẩn bị tốt, rất phải chăng bởi tiêu chuẩn phương Tây, và phục vụ trong môi trường xung quanh thân thiện thường với tầm nhìn ngoạn mục.

Tất cả các nhà hàng Việt Nam được kiểm soát bởi chính phủ, và một số hoàn toàn thuộc sở hữu của chính phủ. Nhà hàng hầu hết giờ là 10:00-22:00. Một số mở lúc 07:00 đến một số lúc 06:00 hoặc 08:00. Trong nhà hàng 24 giờ, sẽ có hai mức giá. Giá cả là bình thường từ 06:00 đến 22:00, sau đó tăng gấp đôi từ 22:00 đến 06:00. Ví dụ, gạo thường chi phí 10.000 đồng, nhưng nếu bạn đặt hàng sau 22:00, sẽ có giá 20.000 đồng. Chính sách này là chính phủ uỷ thác, để ngăn cản người từ ăn muộn. Một số món ăn không được phục vụ sau 23:00.

==Đồ uống==
Việt Nam không chỉ nổi tiếng bởi những cảnh đẹp thiên nhiên hùng vĩ hay dồ ăn ngon mà nơi đây còn có những loại thức uống đặc trưng của Việt Nam:

=== Nước mía ===
Nước mía là một trong những loại thức uống tốt nhất vào mùa hè cho khách du lịch Việt Nam. Không khó để tìm thấy một cửa hàng nước mía dưới sức nóng của mùa hè. Làm nước mía khá dễ dàng chỉ cần mua máy ép nước mía và cây mía là có thể làm được. Ngoài ra, nước mía ngon hơn nhiều loại thức uống khác vì nó được bổ sung với quất tươi hoặc chanh để có hương vị hoàn hảo. Với hương vị ngọt ngào từ mía và vị chua từ quất với giá rẻ, nước mía có thể làm hài lòng tất cả du khách. Du khách có thể dễ dàng tìm thấy loại nước giải khát này trên khắp mọi miền của Việt Nam.

=== Phin Coffee ===
Ở Đông Nam Á, chỉ có người Việt uống cà phê Phin. Đáng ngạc nhiên là cách thưởng thức cà phê &quot;sống chậm&quot; này rất phổ biến đối với du khách nước ngoài. Việt Nam là nhà sản xuất cà phê Robusta lớn nhất trên thế giới. Mặc dù Robusta không được đánh giá cao như cà phê Arabica, cách mà cà phê Việt Nam làm ra thật đặc biệt và khác lạ. Thưởng thức một tách cà phê vào bất kỳ thời gian nào trong ngày trên vỉa hè hoặc một góc của quán bar và ngồi và trò chuyện với bạn bè đã trở thành một nét văn hóa của người Việt Nam.

=== Cà phê sữa đá ===
Chiếm tình cảm nhiều thực khách với sự kết hợp hài hòa nhiều thái cực đắng - ngọt, bùi - béo, tách cà phê sữa đá mỗi buổi sáng từ lâu đã trở thành nét văn hóa riêng ở Việt Nam với nhiều phong vị riêng từ gu thưởng thức mang âm hưởng riêng từng vùng miền. Không làm mất đi hiệu quả tỉnh táo của cà phê mà còn bổ sung năng lượng cho cơ thể từ sữa, vị lại dễ uống nên cà phê sữa đá đã trở thành thức uống gần gũi người Việt, có thể thưởng thức bất cứ khi nào và bất cứ nơi đâu.

=== Trà đá ===
Trà ướp lạnh là loại đồ uống rất phổ biến mà du khách nên thử khi đến Việt Nam. Những loại trà xanh, ngon nhưng mát mẻ này là sự lựa chọn tuyệt vời cho những ngày hè nóng nực. Khách có thể ngồi tại cửa hàng chè trên vỉa hè, xem cuộc sống thường ngày của người dân địa phương, trò chuyện với bạn bè. Trà đá đã tạo ra một nền văn hoá độc đáo của người Việt Nam.

=== Nước dừa ===
Nước dừa đã trở thành một loại nước giải khát phổ biến ở Việt Nam trong nhiều thế kỷ. Tại Việt Nam, không cần uống nước dừa trong hộp kín, có thể dùng trực tiếp từ dừa tươi để thưởng thức hương vị dừa nguyên chất và ngọt. Thông thường, dừa nhỏ ngọt ngào hơn những trái dừa lớn. Dừa thường được thu hoạch khi mới 7 tuần vì nước dừa khi đó là tốt nhất. Nếu du khách muốn ngủ ngon thì đừng uống nước dừa sau 5 giờ chiều.

=== Bia tươi ===
Bia là thức uống phổ biến trên toàn thế giới. Và ở Việt Nam, bên cạnh dòng bia nước ngoài, cũng có loại bia Việt Nam duy nhất có hương vị của từng vùng. Tại Thành phố Hồ Chí Minh có các loại bia địa phương như: Thành phố Hồ Chí Minh Đỏ, Thành phố Hồ Chí Minh Đặc Biệt và Bia 333. Tất cả các loại bia hơi ngọt hơn các loại bia khác. Ở miền Trung Việt Nam, có bia Huda và bia La Rue, có vị đắng cay hơn và có công thức từ Pháp. Và nếu du khách không đến &quot;Phố Bia&quot; ở ngã tư Lương Ngọc Quyến, Tà Hiền và đường Dinh Liệt để nhâm nhi ly bia tươi với hương vị nhẹ nhàng, đó sẽ là kinh nghiệm thú vị cho bạn.

== Nghỉ ngơi ==
Nhà ở không phải là một vấn đề ở Việt Nam, ngay cả khi bạn đang đi du lịch với ngân sách hẹp. Chỗ ở tại Việt Nam bao gồm các khu ký túc xá dốc giá 6 USD một đêm ở ký túc xá ba lô cho các khu nghỉ dưỡng đẳng cấp thế giới, cả ở các thành phố lớn và các điểm đến ven biển và nông thôn nổi tiếng. Thậm chí những khách sạn rẻ tiền và các khách sạn giá rẻ còn sạch hơn và đẹp hơn ở các nước láng giềng (Campuchia, Thái Lan, Lào) và các khách sạn giá rẻ với mức giá 8-10 USD cho một phòng đôi thường rất sạch sẽ và được trang bị khăn sạch, Bàn chải đánh răng dùng một lần và như vậy. Dịch vụ ở nhiều khách sạn rẻ tiền khá tốt (vì tỷ lệ người trả tiền mỗi đêm có thể bằng mức lương hàng tuần của người Việt Nam), mặc dù không được cung cấp dịch vụ dọn dẹp hàng ngày và các tiện nghi hiện đại như tivi. Ở các khách sạn có chi phí thêm vài đô la (12 USD / phòng trở lên, nhiều hơn ở Hà Nội), bạn có thể mong đợi một phòng tắm riêng, điện thoại, điều hòa không khí và truyền hình. Giống như các khách sạn khác trên thế giới, các tủ lạnh mini ở các khách sạn của Việt Nam thường có đồ uống và đồ ăn nhẹ, nhưng chúng có thể đắt hơn rất nhiều so với mua sắm trên đường phố. Hệ thống ống nước thích hợp có thể là một vấn đề trong một số khách sạn, nhưng tiêu chuẩn đang không ngừng được cải thiện.

Yêu cầu pháp lý là tất cả các khách sạn phải đăng ký các chi tiết của khách nước ngoài với cảnh sát địa phương. Vì lý do này, họ sẽ luôn yêu cầu hộ chiếu của bạn khi bạn đăng ký. Quá trình này thường chỉ mất vài phút, sau đó họ sẽ trả lại hộ chiếu của bạn. Tuy nhiên, bởi vì khách không phải trả tiền bởi không biết đến, một số khách sạn vẫn giữ hộ chiếu cho đến khi trả phòng. Nếu một nơi trông chật hẹp, sau đó yêu cầu họ đăng ký bạn trong khi bạn đợi và lấy hộ chiếu của bạn với bạn sau đó. Rất ít người có vấn đề với vấn đề này vì nó là thói quen trên khắp đất nước. Bạn có thể thấy một số bản sao hộ chiếu (trang dữ liệu cá nhân và thị thực) của bạn có thể giúp bạn chuyển đến khách sạn.
==Học tập==
* Chia làm nhiều cấp học như: Mầm non, Tiểu học, Trung học (Trung học cơ sở, Trung học phổ thông), Cao đẳng, Đại học,...
* Gồm 12 khối lớp:
** Tiểu học: Khối lớp 1; 2; 3; 4;&amp;nbsp;5
** Trung học cơ sở: Khối lớp 6; 7; 8;&amp;nbsp;9
** Trung học phổ thông: Khối lớp 10; 11;&amp;nbsp;12
* Phổ cập giáo dục cấp tiểu học

==Làm việc==

'''Việc làm''' ở việt nam ngày càng phát triển đặc biệt là thời kỳ đổi mới 2000. Trong năm sau hình thành sàn giao dịch việc làm trực tuyến luôn hướng đến những công nghệ AI mới nhất và tiên phong nhất của thị trường công nghệ. Cổng thông tin việc làm là nơi hộ tụ hơn 10.000 nhà tuyển dụng hàng đầu tại Việt Nam hiện nay.

== Giữ an toàn ==
{{warningbox|Việt Nam xử lý các tội phạm ma túy '''vô cùng nghiêm trọng'''. Hình phạt tử hình đối với những người bị kết tội buôn bán, sản xuất, nhập khẩu hoặc xuất khẩu hơn 15g heroin, 30g morphine, 30g cocaine, 500g cần sa, 200g Nhựa cần sa và 1,2kg thuốc phiện, và sở hữu những lượng này đủ để bạn bị kết án.

Tiêu thụ trái phép có thể dẫn đến 10 năm tù giam, phạt nặng, hoặc cả hai. Bạn có thể bị tính phí cho việc tiêu dùng trái phép miễn là các dấu vết thuốc bất hợp pháp được tìm thấy trong hệ thống của bạn, ngay cả khi bạn có thể chứng minh rằng chúng đã được tiêu thụ ở nước ngoài và bạn có thể bị buộc tội buôn người miễn là thuốc được tìm thấy trong túi xách có trong Sở hữu của bạn hoặc trong phòng của bạn, ngay cả khi họ không phải của bạn và bất kể bạn có biết họ - do đó hãy cảnh giác về tài sản của bạn.}}
=== Tội phạm ===
Việt Nam là một nơi khá an toàn cho khách du lịch, đặc biệt khi đi du lịch theo nhóm.

Trong khi nhiều cảnh báo an toàn trong sách hướng dẫn đi du lịch không chỉ là hành hung, khu du lịch là những địa điểm tội phạm hàng đầu. Tội phạm bạo lực đối với người nước ngoài là không phổ biến, nhưng kẻ trộm và giật xe máy không phải là hiếm ở các thành phố lớn. Những kẻ trộm xe máy đánh cắp túi xách, điện thoại di động, máy ảnh, và đồ trang sức ra khỏi người đi bộ và các lái xe máy khác. Không đeo túi của bạn trên vai khi đi xe máy. Không đặt nó vào giỏ xe máy. Khi đi dọc theo đường, giữ túi xách của bạn trên vai bên trong của bạn. Nếu túi của bạn bị giật, đừng chống cự đến mức bị kéo vào đường.

Báo cáo về những hành vi trộm cắp ở khách sạn, bao gồm các khách sạn cao cấp, thình thoảng đã được báo cáo. Đừng cho rằng phòng khách sạn của bạn là bất khả xâm phạm.

Tránh chiến đấu và tranh luận với người dân địa phương. Người phương Tây có thể có thể hình lớn hơn người Việt Nam, nhưng nếu bạn đang đối phó với 5 hoặc nhiều người Việt Nam thì bạn đang gặp rắc rối nghiêm trọng. Hãy nhớ rằng tiếng la hét rất xúc phạm đến người Việt Nam và có thể thúc đẩy phản ứng dữ dội. Tiếng Việt nói chung là bình tĩnh và tử tế. Là khách, bạn nên tôn trọng pháp luật và tập quán địa phương.Hãy cố gắng kiềm chế va tìm cách dung hòa sự khác biệt về văn hóa, phong tục. Hãy hành động tốt khi uống rượu với người đàn ông Việt Nam.

=== Tham nhũng ===
Tham nhũng là một vấn đề lớn ở Việt Nam và người dân địa phương tin rằng cảnh sát không phải là đáng tin cậy. Trong khi cảnh sát thường xuyên đi tuần tra với một nhiệm vụ cụ thể hoặc phạt tiền, người lái xe máy có thể bị dừng vì nhiều lý do như kiểm tra giấy tờ và giấy phép ngẫu nhiên và sẽ phạt tiền người nước ngoài khoảng 20 USD cho mỗi tội (mức phạt trung bình giao thông cho người dân địa phương là khoảng 5-10 USD). Hãy nhớ lịch sự, nhưng kiên quyết và đứng vững. Nhân viên giao thông được yêu cầu viết các vi phạm về giao thông trong sổ tay của họ và phải cung cấp cho bạn một biên nhận tiền phạt của bạn, sau đó phải được thanh toán tại nhà ga (mặc dù không phải là viên chức), mặc dù luôn nhớ rằng đối với một số tội phạm (đặc biệt là thiếu giấy tờ có liên quan cho xe bạn đang lái) nhân viên có quyền tịch thu và lấy đi chiếc xe của bạn. Nếu bạn có điện thoại, bạn có thể đe doạ gọi cho đại sứ quán của mình và có thể sẽ quay trở lại mặc dù trong hầu hết các trường hợp, thường là tốt nhất để tránh tình trạng leo thang thêm và chỉ phải trả tiền phạt.

Nói chung bạn sẽ không gặp phải bất kỳ vấn đề gì với cảnh sát ở vùng sâu vùng xa hoặc nông thôn bởi vì các sĩ quan có khả năng có tiếng nói rất kém về tiếng Anh. Điều đó nói rằng, các thành phố lớn hơn và các khu vực được thường xuyên của khách du lịch đang gia tăng cảnh sát có khả năng giao tiếp với khách du lịch.

Cán bộ quản lý nhập cư được biết là hay nhận hối lộ. Trong thời kỳ Đổi mới (cải cách năm 1990), thứ dùng để hối lộ có thể là một vài đô la Mỹ, một vài gói thuốc lá. Ngày nay mặc dù các sĩ quan dường như không có vấn đề gì khi bắt họ, nhưng hoàn toàn không có rủi ro và chấp nhận được nếu bạn không hối lộ.

Hầu hết các văn phòng chính phủ cũng sẽ yêu cầu một khoản tiền thưởng &quot;nhỏ&quot; trước khi xử lý giấy tờ. Điều này thường xảy ra nhất khi cố gắng để có được giấy phép cư trú cho các cơ sở tư nhân hoặc làm việc / giấy phép cư trú.

Nhóm giám sát quốc tế Transparency International đánh giá Việt Nam là một trong những quốc gia tham nhũng nhất ở Châu Á.

===Mại dâm===
Mại dâm ở Việt Nam là bất hợp pháp. Tuổi bị kết tội là từ đủ 18. Pháp luật hình sự phạt đến 20 năm tù vì khai thác tình dục phụ nữ và trẻ em, và một số quốc gia khác có luật pháp cho phép họ truy tố những công dân của họ đi nước ngoài để quan hệ tình dục với trẻ em.

Hãy nhớ rằng theo luật Việt Nam, việc đưa phụ nữ quốc tịch Việt Nam vào phòng khách sạn là bất hợp pháp. Mặc dù luật này hiếm khi được thi hành, bạn có thể thấy mình bị giữ lại lâu hơn nếu có người tiết lộ rằng bạn đã ở chung phòng với một người Việt Nam.

Cũng như các vấn đề pháp lý, có hai rủi ro bổ sung cho những người quan tâm đến hoạt động này. Thứ nhất, HIV/AIDS phổ biến ở Việt Nam với nhiều người không được điều trị do tính chất đặc biệt của bệnh. Luôn luôn có một rủi ro từ một gái mại dâm bị nhiễm bệnh, vì vậy hãy chắc chắn sử dụng bao cao su. Thứ hai, có nguy cơ trộm cắp khi đưa bất kỳ phụ nữ lạ lùng nào về khách sạn hoặc nhà nghỉ. Câu chuyện về một người đàn ông đang thức giấc để tìm ví, ví điện thoại di động hoặc [https://ducanhcomputer.com máy tính] xách tay của anh ta là tất cả. Các câu chuyện cũng có nhiều người phương Tây bị chích ma túy khi đang ở trong phòng khách sạn hoặc bị dẫn đến một nơi tối tăm yên tĩnh, nơi mà họ bị các băng đảng tội phạm cướp giật và hành hung.
=== Lừa đảo ===
Hầu hết các trò gian lận ở Việt Nam bao gồm vận chuyển, giá cả khách sạn, hoặc hệ thống thực đơn gồm hai thực đơn của một số nhà hàng.

Nhiều lái xe taxi ở Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội đã lắp đặt các thiết bị giả để tăng gấp 2 đến 8 lần giá tiền ban đầu. Cách tốt nhất để giảm cơ hội của bạn là đi taxi từ các công ty có uy tín như Mai Linh (+84 38 38 38 38) và Vinasun ở Thành phố Hồ Chí Minh, Mai Linh và Taxigroup ở Hà Nội (nhưng lưu ý rằng việc bạn dùng xe của các công ty này cũng không phải là bảo đảm 100%). Nếu bạn không biết giá vé hợp lý là gì, thông thường một ý tưởng tồi là phải đồng ý với giá trước. Hai công ty được đề nghị có mét đáng tin cậy. Người xưa đề nghị taxi du lịch Thành phố Hồ Chí Minh không thể nào khuyến cáo.

Taxi phong phú ở Thành phố Hồ Chí Minh và bạn có thể đi taxi bất cứ lúc nào trong ngày hoặc (ban đêm). Bạn cũng có thể gọi xe taxi, và thường thì những người ở trung tâm cuộc gọi sẽ có thể nói chuyện bằng tiếng Anh, hoặc sẽ truyền qua điện thoại cho ai đó có thể. Quy tắc ngón tay cái để phát hiện kẻ lừa đảo: nếu xe taxi không có phí tiền vé được viết, hoặc tài xế tên và hình ảnh trên bảng điều khiển, ngay lập tức yêu cầu taxi dừng lại và ra ngoài. Đó là một mưu đồ xác định.

Như thường lệ, bạn nên đi bộ 100m từ bất kỳ điểm đặt cọc du lịch nào (xe buýt đến, nhà ga vv), vì nhiều xe taxi chờ đợi ở đây là lừa đảo hoặc trả tiền mua xe cho bên cartel.

Khi ra khỏi sân bay, tài xế taxi có thể yêu cầu bạn trả số tiền sân bay. Anh ta có thể sẽ không chuẩn bị sẵn sàng với giá cả, và nếu anh trả cho anh ta tiền mặt, anh ta sẽ trả số tiền và bỏ túi tất cả số tiền còn lại.

Nhiều lái xe taxi ở Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội cố gắng để quá tải cho những du khách mới đến. Bạn nên tham khảo một số hướng dẫn và các diễn đàn du lịch để chuẩn bị cho những trò gian lận nhỏ nhặt này và để tìm hiểu thêm về cách tránh chúng. Phí cước phí sân bay là Thành phố Hồ Chí Minh là 10.000 đồng (tháng 7 năm 2012). Điều này được trích dẫn cùng với giá vé được viết trên bảng điều khiển của xe taxi. Bạn có thể tự tin nói rằng &quot;số điện thoại sân bay chỉ có 10.000 đồng&quot; và từ chối thanh toán bất cứ điều gì khác như đậu xe, v.v., (trừ khi có nhiều đường ở giữa). Thông thường, lái xe sẽ không tranh cãi nó. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, một chuyến đi đến phố của những người đi du lịch ba lô không phải tốn hơn 250.000 đồng từ sân bay.

Tại một số thành phố khác của Việt Nam, như Đà Lạt, Hội An, Nha Trang, vv, KHÔNG đi bằng đồng hồ. Các sân bay cách xa những địa điểm này khoảng 30–40&amp;nbsp;km và đồng hồ sẽ mất từ ​​500.000-650.000 đồng. Tuy nhiên, bạn có thể đi xe buýt từ sân bay đến trung tâm thành phố, hoặc đàm phán trước một tỷ lệ với xe taxi cho 200.000-300.000 đồng. Chú ý đến các mặt của xe taxi. Thông thường một tỷ lệ cho sân bay được viết trên cửa.

Nếu bạn từng bị lừa trong một vụ lừa đảo taxi lớn (chẳng hạn như đồng hồ đo chiều dài), bạn nên thoát khỏi cảnh ngộ độc và lấy đồ đạc của mình như mọi thứ đều ổn &quot;, rồi từ chối trả giá và đe dọa gọi cảnh sát. Thông thường họ sẽ chấp nhận một vé hợp lý hơn, nhưng hãy chuẩn bị để đối mặt với sự tức giận của người lái xe, vì vậy tốt hơn là làm điều này với một vài nhân chứng xung quanh.

Các lái xe taxi và xích-lô có thể yêu cầu bồi thường rằng họ không có thay đổi khi chấp nhận thanh toán cho giá vé đã thỏa thuận. Cách tốt nhất để xử lý này là để mang theo các hóa đơn nhỏ hơn hoặc sẵn sàng để đứng đất của bạn. Nói chung người lái xe chỉ cố gắng để có được một đô la thêm hoặc bằng cách làm tròn giá vé, nhưng để tránh scam này trở nên phổ biến hơn, nên giữ bình tĩnh và vững chắc về giá cả.

Khi bạn gặp một lái xe xích lô thân thiện, người nói, &quot;không bao giờ nhớ bạn trả bao nhiêu&quot; hoặc &quot;bạn có thể trả bất cứ điều gì bạn thích vào cuối chuyến đi&quot;. Ông có thể cố gắng cho bạn thấy cuốn sách của ông ý kiến ​​của khách du lịch quốc tế. Người lái xe này phải là một kẻ lừa đảo. Nếu bạn vẫn muốn sử dụng dịch vụ của mình, bạn nên nói rõ về mức giá đã thỏa thuận và không phải trả nhiều hơn. Chỉ cần rõ ràng những gì bạn sẵn sàng trả. Các lái xe xích lô chỉ đang cố kiếm sống.

Chủ khách sạn có thể cho bạn biết rằng giá phòng là 200.000 đồng. Tuy nhiên, khi kiểm tra, họ có thể nhấn mạnh rằng giá là 20 USD, tính phí bạn gần như gấp đôi. Một mẹo khác là nói với khách hàng rằng một căn phòng là một vài đô la, nhưng ngày hôm sau họ sẽ nói giá đó chỉ dành cho phòng fan hâm mộ và đó là giá khác cho một phòng máy lạnh. Ngày nay, chủ khách sạn hợp pháp dường như nhận thức được những mưu đồ này và thường sẵn sàng giúp đỡ bằng cách viết xuống số tiền căn phòng mỗi người mỗi ngày (bằng đô la Mỹ hoặc đồng), nếu có máy điều hoà không khí. Nhân viên của các khách sạn hợp pháp cũng không bao giờ yêu cầu thanh toán từ khách khi họ nhận phòng. Hãy xem nếu họ nhấn mạnh rằng bạn nên trả tiền khi bạn kiểm tra nhưng từ chối ghi lại giá trên giấy.

Một số nhà hàng được biết đến có hai thực đơn, một cho người dân địa phương và một số khác cho người nước ngoài. Cách duy nhất để đối phó với nó là học một vài cụm từ tiếng Việt và nhấn mạnh rằng bạn chỉ nên trình bày thực đơn của người Việt Nam. Nếu họ ngần ngại cho bạn thấy thực đơn địa phương, hãy đi bộ.
===Giả ăn mày===
Phật giáo ở Việt Nam nói chung theo trường Đại Thừa, có nghĩa là các nhà sư được yêu cầu phải ăn chay và thường không đi khất thực. Thay vào đó, các nhà sư hoặc tự trồng thực phẩm của mình hoặc mua thức ăn bằng cách sử dụng tiền công đức ở các đền thờ, chùa. Các nhà sư không bán các mặt hàng tôn giáo (các cửa hàng bán các mặt hàng tôn giáo được nhân viên bình thường phục vụ, chứ không phải bởi các nhà sư) hoặc yêu cầu mọi người quyên góp. Thay vào đó, các khoản quyên góp phải được đặt trong các hộp công đức của đền thờ. Đó hoàn toàn là sự tự nguyện của mỗi người. Các nhà sư tiếp cận và ép buộc quyên góp tiền, đó là hành vi xấu, bôi nhọ hình ảnh tốt đẹp của Phật giáo và đất nước...
==Kết nối==
3G, 4G, 5G nhanh khỏe rẻ theo giờ

Có rất nhiều địa điểm có wifi miễn phí hoặc quán cafe sẵn sàng cho bạn mật khẩu wifi sau khi mua hàng.
{{isPartOf|Đông Nam Á}}
{{geo|16|108|zoom=6}}
{{Guidecountry}}
{{Wikipedia|Việt Nam}}</text>
      <sha1>l80dt4g3nw1b2l2j0urphbpnedasxar</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Điện Biên</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1548</id>
    <revision>
      <id>122227</id>
      <parentid>121924</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T03:36:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20929" sha1="7iqybx8bq3fe031td341z4ck6nmmqfj" xml:space="preserve">{{pagebanner|Điện Biên Phủ banner A1 hill war relics.jpg|caption=Đồi A1 tại Điện Biên}}

{{quickbarprovince
| image=Tuong dai Chien thang Dien Bien Phu.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ trên đồi D1
| location=Dien Bien in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=9.541,2 km²
| population=635.000 người (ước tính)
| population density=66,5 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng H'Mông]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Thái (53%), người H'Mông (34%), người Kinh (6%), người Khơ Mú, người Lào, người Hà Nhì
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Mường Thanh
| years active=1841 - Thành lập phủ Điện Biên thời vua Thiệu Trị
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống các đơn vị cơ sở gồm xã, phường, thị trấn (không còn cấp huyện, thị xã, thành phố)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (215)
| website=[https://dienbien.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Điện Biên]
}}

'''Điện Biên''' là một tỉnh miền núi biên giới nằm ở [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]], giáp với tỉnh [[Sơn La]], tỉnh Lai Châu cùng hai quốc gia [[Lào]] và [[Trung Quốc]]. Trung tâm tỉnh nằm trên bồn địa thung lũng [[Mường Thanh]], nơi từng diễn ra Chiến dịch [[Điện Biên Phủ]] năm 1954 giữa Quân đội Nhân dân Việt Nam và Quân đội Liên hiệp Pháp. Về mặt tổ chức lãnh thổ, tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống các xã, phường và thị trấn, không duy trì các đơn vị hành chính trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Hầm_chỉ_huy_tập_đoàn_cứ_điểm_Điện_Biên_Phủ_(2022).jpg|nhỏ|Căn hầm chỉ huy của tướng De Castries tại Phường Thanh Trường]]

Phủ Điện Biên được thành lập vào năm 1841 dưới triều vua Thiệu Trị. Năm 1954, khu vực này trở thành chiến trường chính trong cuộc kháng chiến chống Pháp với hệ thống tập đoàn cứ điểm quân sự gồm 49 cứ điểm chia làm 3 phân khu. Chiến dịch kết thúc vào ngày 7 tháng 5 năm 1954, dẫn đến việc ký kết Hiệp định Genève về chấm dứt chiến tranh tại Đông Dương.

Địa hình tỉnh có độ dốc lớn, gồm các dãy núi chạy dọc theo hướng Tây Bắc - Đông Nam xen kẽ các thung lũng hẹp. Thung lũng lòng chảo Mường Thanh là cánh đồng lúa lớn nhất khu vực miền núi phía Bắc, có dòng [[Sông Nậm Rốm]] chảy qua trước khi đổ sang lãnh thổ Lào. Tỉnh là địa bàn cư trú lâu đời của 19 dân tộc, trong đó người Thái và người H'Mông chiếm đa số dân số toàn tỉnh.

=== Khí hậu ===
Điện Biên có khí hậu nhiệt đới gió mùa vùng núi, mùa đông ít chịu tác động trực tiếp của gió mùa đông bắc lạnh so với vùng Đông Bắc, mùa khô kéo dài từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau.

* '''Mùa khô''' (tháng 10 đến tháng 4): Lượng mưa thấp, độ ẩm giảm mạnh, nhiệt độ ban ngày dao động từ 25 - 28&amp;nbsp;°C, ban đêm xuống thấp từ 12 - 15&amp;nbsp;°C.
* '''Mùa mưa''' (tháng 5 đến tháng 9): Tập trung hơn 80% lượng mưa cả năm, thường có mưa rào lớn vào chiều tối, nền nhiệt trung bình từ 26 - 30&amp;nbsp;°C.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Điện Biên
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 25 (77) || 28 (82) || 31 (88) || 33 (91) || 33 (91) || 31 (88) || 30 (86) || 30 (86) || 31 (88) || 30 (86) || 28 (82) || 25 (77) || '''29 (84)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 12 (54) || 13 (55) || 16 (61) || 20 (68) || 22 (72) || 23 (73) || 23 (73) || 23 (73) || 21 (70) || 18 (64) || 15 (59) || 12 (54) || '''18 (64)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 18 (0.7) || 25 (1.0) || 50 (2.0) || 110 (4.3) || 200 (7.9) || 270 (10.6) || 300 (11.8) || 310 (12.2) || 160 (6.3) || 65 (2.6) || 30 (1.2) || 15 (0.6) || '''1.553 (61.2)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Dien Bien Phu Airport aux3.JPG|nhỏ|Khu vực sân đỗ Cảng hàng không Điện Biên trước khi cải tạo và mở rộng]]

Điện Biên cách Hà Nội khoảng 455 km theo đường bộ qua Quốc lộ 6.

=== Bằng máy bay ===
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Điện Biên | tên khác=Dien Bien Airport | ký hiệu=DIN
| địa chỉ=Phường Thanh Trường | chỉ đường=Cách khu vực Phường Mường Thanh 4 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 215 3824 411 | trang web=
| nội dung=Sân bay tiếp nhận các loại tàu bay Airbus A320 và A321. Hãng hàng không Vietnam Airlines và Vietjet Air khai thác các đường bay thẳng kết nối từ [[Hà Nội]] (thời gian bay 55 phút) và [[Thành phố Hồ Chí Minh]] (thời gian bay 2 giờ 15 phút).
}}

=== Bằng đường bộ ===
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Tuyến xe giường nằm xuất bến hàng ngày từ [[Bến xe Mỹ Đình]] và Bến xe Yên Nghĩa (Hà Nội), di chuyển theo trục Quốc lộ 6 qua Hòa Bình và Sơn La. Thời gian di chuyển trung bình khoảng 10 đến 11 giờ. Giá vé dao động từ 350.000 - 420.000 VNĐ/vé.
* '''Phương tiện cá nhân:''' Xe ô tô và xe máy đi theo tuyến cao tốc Hà Nội - Hòa Bình, tiếp tục vào Quốc lộ 6 qua đèo Mộc Châu, Yên Châu, đèo Pha Đin để đến Phường Mường Thanh.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Đèo Pha Đin - panoramio (2).jpg|nhỏ|Đường đèo Pha Đin trên tuyến Quốc lộ 6]]

* '''Thuê xe máy:''' Dịch vụ thuê xe tập trung tại các cơ sở lưu trú quanh Phường Mường Thanh và Phường Thanh Trường với giá 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi:''' Phục vụ việc đi lại giữa các điểm di tích trong lòng chảo Mường Thanh:
  * *Taxi Mai Linh Điện Biên:* ☎ +84 215 3899 899
  * *Taxi Hoa Ban:* ☎ +84 215 3898 898
* '''Thuyền máy sông Đà:''' Bến thuyền Phường Mường Lay cung cấp dịch vụ chở khách bằng thuyền máy trên vùng ngập lòng hồ thủy điện sông Đà đi các xã lân cận.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:The Museum of Dien Bien Phu Victory (front, 2022).jpg|nhỏ|Bảo tàng Chiến thắng Lịch sử Điện Biên Phủ tại Phường Mường Thanh]]

=== Di tích Chiến trường Điện Biên Phủ ===
* {{xem
| tên=Bảo tàng Chiến thắng Lịch sử Điện Biên Phủ | tên khác=Dien Bien Phu Victory Museum
| trang web=http://btctdbp-svhttdl.dienbien.gov.vn | email=
| địa chỉ=Đường Võ Nguyên Giáp, Phường Mường Thanh | vĩ độ=21.3853 | kinh độ=103.0189 | chỉ đường=Đối diện Nghĩa trang Liệt sĩ A1
| điện thoại=+84 215 3824 934 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 11:00, 13:30 - 17:30 | giá=100.000 VNĐ/người
| nội dung=Nơi lưu trữ hàng nghìn hiện vật, tài liệu và hình ảnh gốc về chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Công trình nổi bật với bức tranh Panorama 360 độ bằng chất liệu sơn dầu, diện tích hơn 3.200 m², tái hiện bốn giai đoạn chiến trận.
}}

* {{xem
| tên=Cứ điểm Đồi A1 | tên khác=Eliane 2
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Võ Nguyên Giáp, Phường Mường Thanh | vĩ độ=21.3831 | kinh độ=103.0183 | chỉ đường=Cách bảo tàng khoảng 200 m
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Điểm cao phòng thủ then chốt của cụm cứ điểm Eliane. Hiện trường còn lưu lại hố nổ khối bộc phá 960 kg đào xuyên lòng đồi, hầm ngầm bê tông, xác xe tăng hạng nhẹ M24 Chaffee và các chiến hào bao quanh.
}}

* {{xem
| tên=Hầm De Castries | tên khác=Sở Chỉ huy Tập đoàn Cứ điểm Điện Biên Phủ
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Thanh Trường | vĩ độ=21.3889 | kinh độ=103.0089 | chỉ đường=Nằm giữa cánh đồng Mường Thanh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Căn hầm thép vòm bán nguyệt lợp ván gỗ và bao cát, dài 20 m, rộng 8 m, nơi Đại tá Christian de Castries cùng ban tham mưu Pháp đặt sở chỉ huy tác chiến trước khi bị bắt sống chiều ngày 7/5/1954.
}}

* {{xem
| tên=Sở Chỉ huy Chiến dịch Mường Phăng | tên khác=Muong Phang Campaign HQ
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Mường Phăng | vĩ độ=21.4500 | kinh độ=103.1667 | chỉ đường=Cách Phường Mường Thanh 25 km về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Nơi đặt cơ quan đầu não của Bộ Chỉ huy chiến dịch dưới sự chủ trì của Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ ngày 31/1/1954 đến ngày 15/5/1954. Khu di tích gồm lán ở, hầm tác chiến, đài quan sát và đường hầm xuyên núi dài 69 m.
}}

=== Địa điểm Tự nhiên &amp; Biên giới ===
* {{xem
| tên=Cột mốc Số 0 A Pa Chải | tên khác=A Pa Chai Tripoint Monument
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đỉnh núi Khoang La San, Xã Sín Thầu | vĩ độ=22.4008 | kinh độ=102.1439 | chỉ đường=Gần trạm biên phòng A Pa Chải
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí (yêu cầu xuất trình giấy tờ tùy thân tại đồn biên phòng)
| nội dung=Mốc giới 3 mặt cắm tại đỉnh núi ở độ cao 1.864 m so với mực nước biển, phân định ranh giới lãnh thổ giữa ba nước Việt Nam, Lào và Trung Quốc. Du khách cần leo các bậc tam cấp bê tông từ chân núi để tiếp cận mốc.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Pha Đin | tên khác=Pha Din Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tỏa Tình | vĩ độ=21.5722 | kinh độ=103.5222 | chỉ đường=Nằm trên tuyến Quốc lộ 6 nối Điện Biên và Sơn La
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Đèo dài 32 km, đỉnh đèo nằm ở độ cao 1.648 m. Cung đường đèo có nhiều khúc cua chữ U và tầm nhìn bao quát toàn bộ vùng đồi núi đá vôi chuyển tiếp giữa hai tỉnh.
}}

* {{xem
| tên=Hồ Pá Khoang | tên khác=Pa Khoang Reservoir
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Mường Phăng | vĩ độ=21.4333 | kinh độ=103.1167 | chỉ đường=Cạnh đường liên xã nối Mường Phăng với Phường Mường Thanh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Hồ thủy lợi nhân tạo có diện tích mặt nước rộng 600 ha, dung tích 37,2 triệu m³, cung cấp nước tưới cho cánh đồng Mường Thanh. Trong lòng hồ có nhiều đảo nhỏ trồng thảm thực vật tự nhiên và vườn hoa anh đào.
}}

* {{xem
| tên=Cao nguyên Đá Tủa Chùa | tên khác=Tua Chua Karst Area
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thị trấn Tủa Chùa và Xã Tả Phìn | vĩ độ=21.9000 | kinh độ=103.3500 | chỉ đường=Cách Phường Mường Thanh khoảng 125 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu vực cao nguyên địa chất karst với hệ thống núi đá vôi xám xếp lớp, rừng chè Shan tuyết cổ thụ mọc tự nhiên trên núi cao và các thung lũng trồng ngô của đồng bào người H'Mông.
}}

== Hoạt động ==
* '''Khảo sát di tích chiến trường:''' Lộ trình tham quan liên hoàn gồm Đồi A1, Cứ điểm Him Lam, Cứ điểm Độc Lập, Hầm De Castries và Sở Chỉ huy Mường Phăng.
* '''Chinh phục cột mốc A Pa Chải:''' Đăng ký thủ tục với Bộ đội Biên phòng tại Đồn Biên phòng 317 (Sín Thầu) trước khi leo bậc đá lên đỉnh Khoang La San.
* '''Tham dự Lễ hội Hoa Ban:''' Tổ chức thường niên vào trung tuần tháng 3 tại khu vực Phường Mường Thanh, bao gồm các hoạt động diễu hành văn hóa dân gian và thi đấu các môn thể thao truyền thống (bắn nỏ, kéo co, tung còn).
* '''Tắm khoáng nóng:''' Điểm suối khoáng nóng U Va (Xã Noong Luống) và Hua Pe (Xã Thanh Luông) khai thác nguồn nước khoáng tự nhiên phục vụ dịch vụ bồn ngâm trị liệu.

== Mua sắm ==
=== Nông sản &amp; Thực phẩm đặc sản ===
* '''Gạo Tám Mường Thanh &amp; Nếp nương Điện Biên:''' Lúa canh tác trên đất phù sa lòng chảo sông Nậm Rốm, hạt mẩy, hàm lượng tinh bột cao, bán theo bao tại chợ trung tâm và các đại lý nông sản.
* '''Thịt trâu hun khói &amp; Lạp xưởng:''' Chế biến từ thịt bắp tươi ướp ớt, gừng, mắc khén, sấy chín bằng khói củi nhãn theo phương pháp truyền thống của người Thái.
* '''Chè Shan tuyết Tủa Chùa:''' Thu hái từ các cây chè cổ thụ ở độ cao trên 1.200 m, cánh chè phủ lông tơ trắng, vị chát nhẹ ngọt hậu.
* '''Thổ cẩm Thái:''' Các mặt hàng thêu tay như khăn piêu, đệm ngồi, túi đeo dệt từ sợi bông tự nhiên nhuộm chàm bán tại các bản du lịch cộng đồng.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Trung tâm Mường Thanh (Phường Mường Thanh):''' Nơi tập trung đầu mối các mặt hàng thực phẩm tươi sống, đồ khô, thảo dược và đặc sản địa phương.
* '''Chợ phiên Tả Sìn Thàng (Xã Tả Sìn Thàng):''' Họp 6 ngày một phiên vào các ngày Ngọ và ngày Tý theo lịch âm, tập trung người dân các xã vùng cao Tủa Chùa trao đổi gia súc, nông cụ và hàng hóa thổ cẩm.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương chịu ảnh hưởng sâu sắc từ kỹ thuật chế biến món ăn của người Thái đen, sử dụng nhiều loại rau thơm, quả mắc khén và hạt dổi rừng.

Các món ăn phổ biến:
* '''Pa pỉnh tộp:''' Cá chép hoặc cá trôi tươi mổ dọc sống lưng, tẩm ớt khô, gừng, hành, quả mắc khén, kẹp thanh tre nướng chín trên than hồng.
* '''Xôi nếp nương:''' Nếp nương ngâm nước vo gạo, đồ hai lửa trong chõ gỗ, hạt dẻo mềm, ăn kèm muối vừng hoặc thịt nướng.
* '''Nộm hoa ban:''' Món trộn nguội mùa xuân gồm búp non hoa ban luộc sơ, măng đắng thái lát, thịt cá nướng gỡ xương và nước trộn mắm chanh tỏi ớt.
* '''Canh bon:''' Canh nấu từ nõn cây môn ngọt rừng giã nhuyễn kết hợp da trâu thui, cà dại và lá mắc khén tạo độ sệt đặc trưng.
* '''Chẩm chéo:''' Gia vị chấm gồm ớt nướng, muối hạt, tỏi, hạt mắc khén và rau mùi giã nhuyễn dùng kèm thịt luộc, rau sống và xôi nếp.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Hương Đồng Nội | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu 6, Phường Thanh Trường | vĩ độ=21.3910 | kinh độ=103.0115 | chỉ đường=Gần ngã ba rẽ vào sân bay
| điện thoại=+84 215 3832 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:00 | giá=100.000 - 250.000 VNĐ/người
| nội dung=Phục vụ các món ăn truyền thống dân tộc Thái như cá nướng Pa pỉnh tộp, thịt lợn bản nướng than, xôi nếp nương và măng ngọt luộc.
}}

* {{xem
| tên=Nhà sàn Ẩm thực Bản Ten | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Ten, Xã Thanh Xương | vĩ độ=21.3650 | kinh độ=103.0050 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Mường Thanh 3 km về phía Nam
| điện thoại=+84 983 123 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=10:00 - 22:00 | giá=120.000 - 300.000 VNĐ/người
| nội dung=Mô hình nhà sàn truyền thống phục vụ bữa ăn theo thực đơn đặt trước kèm các tiết mục giao lưu văn hóa nghệ thuật của nghệ nhân địa phương.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu sâu chít:''' Rượu gạo nếp ngâm cùng ấu trùng bướm Brihaspa atrostigmella lấy từ ngọn cây chít vào mùa đông, có nồng độ cồn từ 35 - 40 độ.
* '''Rượu cần người Thái:''' Lên men tự nhiên từ trấu, cám và lá thuốc trong chum sành, thường dùng trong các sự kiện lễ hội và đón tiếp tập thể.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Khách sạn mường thanh điện biên phủ.jpg|nhỏ|Khách sạn Mường Thanh Grand Điện Biên Phủ tại Phường Him Lam]]

Cơ sở lưu trú tập trung chủ yếu tại trục đường Võ Nguyên Giáp thuộc Phường Mường Thanh và Phường Him Lam.

=== Khách sạn ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Điện Biên Phủ | trang web=https://granddienbienphu.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 514 Đường Võ Nguyên Giáp, Phường Him Lam | vĩ độ=21.4010 | kinh độ=103.0315 | chỉ đường=Trục đường chính nối sân bay và bến xe
| điện thoại=+84 215 3810 098 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao với 148 phòng ngủ, có nhà hàng phục vụ ăn sáng buffet, hồ bơi ngoài trời, dịch vụ massage và phòng họp hội nghị.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Nậm Rốm | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Nguyễn Chí Thanh, Phường Mường Thanh | vĩ độ=21.3875 | kinh độ=103.0210 | chỉ đường=Gần Quảng trường 7-5
| điện thoại=+84 215 3824 386 | điện thoại miễn cước=
| giá=400.000 - 750.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn tầm trung gồm 40 phòng, trang bị đầy đủ máy lạnh, nước nóng, wifi và bãi đỗ xe ô tô.
}}

=== Nhà sàn &amp; Homestay ===
* {{ngủ
| tên=Homestay Bản Phiêng Lơi | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Phiêng Lơi, Xã Thanh Minh | vĩ độ=21.4050 | kinh độ=103.0450 | chỉ đường=Cách trung tâm phường khoảng 4 km
| điện thoại=+84 976 543 210 | điện thoại miễn cước=
| giá=120.000 - 300.000 VNĐ/người
| nhận phòng=12:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Chỗ nghỉ tập thể trên nhà sàn gỗ của người Thái, cung cấp bữa ăn nấu theo yêu cầu và chỗ đỗ xe máy thuận tiện.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Lái xe đường đèo dốc ===
* Các đoạn đèo dốc trên Quốc lộ 6 (đoạn qua đèo Pha Đin) và Quốc lộ 12 (hướng đi Phường Mường Lay) có độ dốc cao và bán kính cua hẹp. Khi điều khiển phương tiện, cần giữ số thấp, không rà phanh liên tục và chú ý sạt lở đất đá vào mùa mưa (tháng 6 đến tháng 8).

=== Quy định khu vực biên giới ===
* Cột mốc A Pa Chải nằm trong dải vành đai biên giới đất liền. Người Việt Nam cần xuất trình Căn cước công dân gốc, người nước ngoài cần có giấy phép vào khu vực biên giới do Công an tỉnh cấp trước khi lên mốc.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Sơn La]]: Di chuyển theo Quốc lộ 6 qua đèo Pha Đin để đến thung lũng Mộc Châu, thủy điện Sơn La và di tích Nhà tù Sơn La.
* [[Phú Thọ]]: Kết nối tiếp theo trục Quốc lộ 6 và cao tốc Hòa Bình - Hà Nội để về thăm Quần thể Đền Hùng và vùng danh thắng Tây Thiên - Tam Đảo.
* [[Lào]]: Xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Tây Trang]] (Xã Na Ư) để theo tuyến Quốc lộ 2E sang tỉnh Phongsaly hoặc Cố đô Luang Prabang.

{{geo|21.3833|103.0167}}
{{IsPartOf|Trung du và miền núi phía Bắc}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Điện Biên}}</text>
      <sha1>7iqybx8bq3fe031td341z4ck6nmmqfj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Đắk Lắk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1582</id>
    <revision>
      <id>122226</id>
      <parentid>122203</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T03:35:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28964" sha1="m05b1570ye32e02qyep3gwxuyh0atob" xml:space="preserve">{{pagebanner|Cliff of Stone Plates - Ghenh Da Dia in Vietnam.jpg|caption=Thắng cảnh Gành Đá Đĩa bên bờ biển Đông tại Đắk Lắk}}

{{quickbarprovince
| image=Buôn Ma Thuột city square.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Buôn Ma Thuột
| location=Dak Lak in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=18.064,5 km²
| population=2.830.000 người (ước tính)
| population density=156,7 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Ê Đê]], [[Tiếng Ba Na]], [[Tiếng M'Nông]], [[Tiếng Chăm]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (68%), người Ê Đê (16%), người M'Nông, người Ba Na, người Chăm, người Tày
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Nguyên]], [[Duyên hải Nam Trung Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Buôn Ma Thuột
| years active=1904 - Thành lập tỉnh Đắk Lắk / 1611 - Phủ Phú Yên thời chúa Nguyễn Hoàng
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 102 đơn vị cơ sở gồm 14 phường và 88 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (262 / 257)
| website=[https://daklak.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Đắk Lắk]
}}

'''Đắk Lắk''' là một tỉnh thuộc khu vực [[Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh kết hợp trọn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Đắk Lắk và Phú Yên. Tỉnh trải dài từ dải biên giới đất liền giáp [[Campuchia]] ở phía Tây, qua cao nguyên bazan Buôn Ma Thuột, vượt dãy [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]] Nam đến bờ biển Đông ở phía Đông với gần 190 km đường bờ biển. Đắk Lắk tiếp giáp với [[Gia Lai]], [[Lâm Đồng]], [[Khánh Hòa]] và vương quốc Campuchia. Tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp từ cấp tỉnh xuống 102 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 14 phường và 88 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Một Bản của người Eđê, Đắk Lắk.JPG|nhỏ|Một Bản của người Eđê, Đắk Lắk]]

Lịch sử vùng đất Đắk Lắk mới là sự hội tụ giữa nền văn minh duyên hải Nam Trung Bộ và văn hóa cao nguyên bản địa. Năm 1611, chúa Nguyễn Hoàng lập ra phủ Phú Yên, mở đầu công cuộc khai khẩn vùng hạ lưu sông Đà Rằng. Ở phía Tây, tỉnh Đắk Lắk được thành lập vào năm 1904 thời Pháp thuộc, gắn liền với không gian cư trú lâu đời của các bộ tộc Ê Đê, M'Nông và cái nôi của [[Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên]] - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Về mặt địa hình, tỉnh có sự phân hóa độ cao rõ rệt từ Tây sang Đông:
* '''Vùng cao nguyên Tây Nguyên (phía Tây):''' Địa hình đồi lượn sóng và các bình nguyên đất đỏ bazan màu mỡ ở độ cao từ 400 - 800 m, có hệ thống sông [[Sông Sêrêpôk|Sêrêpôk]] chảy ngược sang Campuchia, hồ tự nhiên lớn [[Hồ Lắk|Lắk]] (Xã Liên Sơn Lắk) và các thác nước lớn như Dray Nur, Dray Sáp (Xã Ea Na). Vùng này là trung tâm chuyên canh cà phê, cao su, hồ tiêu lớn nhất cả nước.
* '''Vùng duyên hải ven biển (phía Đông):''' Dải đồng bằng châu thổ sông Ba (sông Đà Rằng) màu mỡ cùng hệ thống vịnh, đầm phá nước lợ và các thắng cảnh đá núi ven biển như [[Gành Đá Đĩa]] (Xã Tuy An Đông), [[Vịnh Xuân Đài]] (Phường Xuân Đài), Đầm Ô Loan (Xã Ô Loan) và Mũi Điện - nơi đón ánh bình minh đầu tiên trên đất liền Việt Nam (Xã Hòa Xuân).

=== Khí hậu ===
Tỉnh có hai tiểu vùng khí hậu riêng biệt bị phân tách bởi dãy Trường Sơn Nam:

* '''Tiểu vùng cao nguyên phía Tây:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên, chia làm hai mùa rõ rệt. Mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10, tập trung lượng mưa lớn; mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau với thời tiết se lạnh vào ban đêm, hanh khô vào ban ngày.
* '''Tiểu vùng duyên hải phía Đông:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa duyên hải, mùa khô kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8 chan hòa ánh nắng; mùa mưa đến muộn từ tháng 9 đến tháng 12, thường có các đợt mưa lớn kèm bão nhiệt đới.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Đắk Lắk (Trạm Buôn Ma Thuột)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 28 (82) || 30 (86) || 33 (91) || 34 (93) || 33 (91) || 31 (88) || 30 (86) || 30 (86) || 30 (86) || 29 (84) || 28 (82) || 27 (81) || '''30 (86)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 16 (61) || 17 (63) || 19 (66) || 22 (72) || 23 (73) || 23 (73) || 22 (72) || 22 (72) || 22 (72) || 21 (70) || 19 (66) || 17 (63) || '''20 (68)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 8 (0.3) || 6 (0.2) || 25 (1.0) || 85 (3.3) || 230 (9.1) || 250 (9.8) || 270 (10.6) || 310 (12.2) || 290 (11.4) || 210 (8.3) || 80 (3.1) || 20 (0.8) || '''1.784 (70.2)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Buon Ma Thuot airport.jpg|nhỏ|Nhà ga Cảng hàng không Buôn Ma Thuột tại Phường Tân Lập]]

Đắk Lắk sở hữu mạng lưới giao thông kết nối đồng bộ giữa đường hàng không, đường sắt Bắc - Nam, đường cao tốc và quốc lộ.

=== Bằng máy bay ===
Tỉnh có hai cảng hàng không đang khai thác các đường bay thương mại dày đặc:
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Buôn Ma Thuột | tên khác=Buon Ma Thuot Airport | ký hiệu=BMV
| địa chỉ=Phường Tân Lập | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Buôn Ma Thuột 8 km về phía Đông
| điện thoại=+84 262 3862 248 | trang web=
| nội dung=Kết nối các chuyến bay khứ hồi thường nhật với [[Hà Nội]], [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Đà Nẵng]], [[Hải Phòng]], [[Vinh]].
}}
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Tuy Hòa | tên khác=Tuy Hoa Airport | ký hiệu=TBB
| địa chỉ=Phường Phú Yên | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Tuy Hòa 6 km về phía Nam
| điện thoại=+84 257 3851 950 | trang web=
| nội dung=Kết nối các đường bay thẳng khứ hồi hàng ngày với [[Hà Nội]] và [[Thành phố Hồ Chí Minh]].
}}

=== Bằng đường sắt ===
Trục đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy dọc suốt dải đồng bằng ven biển phía Đông của tỉnh:
* '''Ga Tuy Hòa''' (Phường Tuy Hòa): Điểm đón trả khách chính cho tất cả các đoàn tàu khách Thống Nhất (SE1 đến SE8).
* '''Ga La Hai''' (Xã Đồng Xuân): Phục vụ các đoàn tàu địa phương khu vực phía Bắc ven biển.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Trục cao tốc &amp; Quốc lộ Đông - Tây:'''
  * Tuyến [[Quốc lộ 26]] và cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột kết nối cao nguyên Buôn Ma Thuột xuống duyên hải Nam Trung Bộ.
  * Tuyến [[Quốc lộ 29]] nối từ Phường Buôn Hồ qua Xã Sông Hinh xuống Phường Đông Hòa và cảng Vũng Rô.
* '''Trục Bắc - Nam:''' Tuyến đường Hồ Chí Minh (Quốc lộ 14) chạy dọc Tây Nguyên và [[Quốc lộ 1A]] chạy dọc duyên hải ven biển phía Đông (qua hầm Đèo Cả và hầm Cù Mông).
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Xuất phát liên tục từ Bến xe Miền Đông (TP.HCM), Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) và Bến xe Trung tâm Đà Nẵng về Bến xe phía Nam Buôn Ma Thuột (Phường Thành Nhất) và Bến xe Liên tỉnh Tuy Hòa (Phường Phú Yên).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cầu Đà Rằng mới, Tuy Hòa, Phú Yên.JPG|nhỏ|Cầu Đà Rằng mới vượt sông Ba tại Phường Tuy Hòa]]

* '''Xe buýt liên vùng:''' Các tuyến xe buýt kết nối các cụm dân cư:
  * Tuyến Phường Buôn Ma Thuột - Xã Buôn Đôn.
  * Tuyến Phường Buôn Ma Thuột - Xã Liên Sơn Lắk.
  * Tuyến Phường Tuy Hòa - Xã Sông Hinh.
  * Tuyến Phường Tuy Hòa - Phường Sông Cầu.
* '''Thuê xe máy:''' Phương tiện linh hoạt để tham quan các buôn làng, thác nước hoặc các cung đường biển. Điểm thuê xe tập trung tại Phường Buôn Ma Thuột, Phường Tân Lập, Phường Tuy Hòa và Phường Sông Cầu với giá từ 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Đắk Lắk: ☎ +84 262 3819 819
  * Taxi Mai Linh Phú Yên: ☎ +84 257 3898 989
  * Taxi Vinasun: ☎ +84 257 3888 888
  * Xanh SM / Grab: Hoạt động tại Phường Buôn Ma Thuột và Phường Tuy Hòa.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Ghenh Da Dia 01.jpg|nhỏ|Thắng cảnh Di tích Quốc gia đặc biệt Gành Đá Đĩa tại Xã Tuy An Đông]]

=== Danh thắng Tự nhiên Ven biển &amp; Vịnh Vũng ===
* {{xem
| tên=Thắng cảnh Gành Đá Đĩa | tên khác=Ganh Da Dia
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tuy An Đông | vĩ độ=13.3611 | kinh độ=109.2944 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Tuy Hòa khoảng 35 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=40.000 VNĐ/người
| nội dung=Di tích Quốc gia đặc biệt với cấu tạo địa chất núi lửa phun trào độc đáo hình thành cách đây hàng triệu năm. Dòng dung nham bazan khi gặp nước biển lạnh đông cứng lại và rạn nứt thành hàng vạn cột đá hình lục giác, ngũ giác xếp chồng khít lên nhau nhô ra bờ biển.
}}

* {{xem
| tên=Mũi Điện &amp; Hải đăng Đại Lãnh | tên khác=Dai Lanh Cape
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Hòa Xuân | vĩ độ=12.8833 | kinh độ=109.4667 | chỉ đường=Nằm trên dải đèo Cả sát bờ biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Một trong những điểm đón ánh bình minh đầu tiên trên đất liền Việt Nam. Ngọn hải đăng do người Pháp xây dựng năm 1890 cao 26 m ngự trên đỉnh mũi đá hoa cương, nhìn xuống bãi Môn cát trắng nước trong vắt.
}}

* {{xem
| tên=Thắng cảnh Đầm Ô Loan | tên khác=O Loan Lagoon
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Ô Loan | vĩ độ=13.2500 | kinh độ=109.2833 | chỉ đường=Nằm sát trục Quốc lộ 1A
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Đầm nước lợ rộng hơn 1.200 ha thông ra biển, bao bọc bởi các dãy đồi thấp. Nơi đây là vùng nuôi trồng thủy hải sản nổi tiếng, đặc biệt là sò huyết Ô Loan, hàu, cua huỳnh đế.
}}

* {{xem
| tên=Vịnh Vũng Rô | tên khác=Vung Ro Bay
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Hòa Xuân | vĩ độ=12.8667 | kinh độ=109.4167 | chỉ đường=Dưới chân đèo Cả
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vịnh nước sâu kín gió tự nhiên được bao bọc bởi ba dãy núi cao Đèo Cả, Đá Bia và Hòn Bà. Nơi đây từng là bến đỗ tiếp nhận vũ khí bí mật của các chuyến &quot;Tàu không số&quot; trong chiến dịch đường Hồ Chí Minh trên biển.
}}

[[Tập tin:Thác Dray Nur-Buôn Ma Thuật - panoramio.jpg|nhỏ|Thác nước Dray Nur cuồn cuộn trên dòng sông Sêrêpôk tại Xã Ea Na]]

=== Thác nước, Sông hồ &amp; Rừng Cao nguyên ===
* {{xem
| tên=Cụm Thác Dray Nur &amp; Dray Sáp | tên khác=Dray Nur Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Ea Na | vĩ độ=12.5350 | kinh độ=107.8930 | chỉ đường=Cách Phường Buôn Ma Thuột 25 km về phía Nam
| điện thoại=+84 262 3956 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=30.000 VNĐ/người
| nội dung=Thác nước lớn bậc nhất Tây Nguyên trên hệ thống sông Sêrêpôk, dài hơn 250 m và cao hơn 30 m, đổ ầm ầm qua thềm đá bazan cổ tạo thành bọt nước trắng xóa. Phía sau màn nước đổ là hang đá tự nhiên rộng lớn có thể đi bộ xuyên qua.
}}

* {{xem
| tên=Hồ Lắk &amp; Biệt điện Bảo Đại | tên khác=Lak Lake
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Liên Sơn Lắk | vĩ độ=12.4167 | kinh độ=108.1833 | chỉ đường=Cách Phường Buôn Ma Thuột 55 km theo Quốc lộ 27
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (vé tham quan biệt điện: 20.000 VNĐ)
| nội dung=Hồ nước ngọt tự nhiên lớn thứ hai Việt Nam (sau hồ Ba Bể), diện tích khoảng 500 ha, nối với sông Krông Ana. Quanh hồ là các buôn Jun, buôn M'Liêng của người M'Nông còn lưu giữ nhà sàn dài và nghề chèo thuyền độc mộc. Trên đồi cao cạnh hồ có ngôi biệt điện nghỉ mát của vua Bảo Đại.
}}

* {{xem
| tên=Trung tâm Du lịch Buôn Đôn | tên khác=Buon Don Tourism Center
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Buôn Đôn | vĩ độ=12.9000 | kinh độ=107.8000 | chỉ đường=Cách Phường Buôn Ma Thuột 40 km về phía Tây Bắc
| điện thoại=+84 262 3783 020 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=40.000 VNĐ/người
| nội dung=Thủ phủ săn bắt và thuần dưỡng voi rừng danh tiếng của Đông Nam Á thế kỷ 19 - 20. Điểm tham quan gồm nhà sàn cổ hơn 130 năm làm bằng gỗ cà chít của vua voi Khun Yu Nốp, khu lăng mộ vua voi và hệ thống cầu treo bằng tre vắt ngang qua rặng cây si cổ thụ trên dòng sông Sêrêpôk.
}}

* {{xem
| tên=Vườn Quốc gia Yok Đôn | tên khác=Yok Don National Park
| trang web=http://yokdonnationalpark.vn | email=
| địa chỉ=Xã Buôn Đôn và Xã Ea Bung | vĩ độ=12.9167 | kinh độ=107.7500 | chỉ đường=Trải dài dọc biên giới Campuchia
| điện thoại=+84 262 3783 049 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=60.000 VNĐ/người
| nội dung=Vườn quốc gia lớn thứ hai Việt Nam với diện tích hơn 115.000 ha, bảo tồn hệ sinh thái rừng khộp (rừng rụng lá mùa khô họ Dầu) độc nhất vô nhị của nước ta. Nơi đây tiên phong triển khai mô hình du lịch thân thiện với voi (ngắm voi tự nhiên trong rừng, không cưỡi voi).
}}

=== Di tích Lịch sử &amp; Công trình Kiến trúc ===
* {{xem
| tên=Bảo tàng Thế giới Cà phê | tên khác=World of Coffee Museum
| trang web=https://baotangthegioicaphe.com | email=
| địa chỉ=Đường Nguyễn Đình Chiểu, Phường Tân Lập | vĩ độ=12.6950 | kinh độ=108.0620 | chỉ đường=Thuộc Khu đô thị Thành phố Cà phê
| điện thoại=+84 968 338 688 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 17:30 | giá=150.000 VNĐ/người
| nội dung=Công trình kiến trúc hiện đại mô phỏng đường cong nhà rông Tây Nguyên kết hợp nhà sàn Ê Đê. Bảo tàng trưng bày hơn 10.000 hiện vật lịch sử văn hóa cà phê toàn cầu từ cổ xưa đến đương đại do Tập đoàn Trung Nguyên sưu tầm từ Bảo tàng Cà phê Jens Burg (Đức).
}}

* {{xem
| tên=Tháp Nhạn | tên khác=Nhan Tower
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đỉnh núi Nhạn, Phường Tuy Hòa | vĩ độ=13.0889 | kinh độ=109.3083 | chỉ đường=Bên bờ sông Đà Rằng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 21:00 | giá=15.000 VNĐ/người
| nội dung=Di tích Quốc gia đặc biệt kiến trúc Chăm Pa xây dựng vào thế kỷ 11. Tháp hình tứ giác cao 23,5 m bằng gạch nung đỏ gắn kết mạch vữa siêu mỏng, thờ nữ thần Thiên Y A Na, ngự trên đồi cao nhìn bao quát toàn bộ vùng cửa sông Đà Rằng.
}}

* {{xem
| tên=Nhà đày Buôn Ma Thuột | tên khác=Buon Ma Thuot Penitentiary
| trang web= | email=
| địa chỉ=Số 18 Tán Thuật, Phường Tự An (nay thuộc Phường Buôn Ma Thuột) | vĩ độ=12.6810 | kinh độ=108.0430 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà tù do thực dân Pháp xây dựng năm 1930 với tường gạch bao quanh cao 4 m, dây thép gai dẫn điện, nơi từng giam giữ nhiều nhà hoạt động cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam như Phan Đăng Lưu, Nguyễn Chí Thanh, Tố Hữu.
}}

* {{xem
| tên=Nhà thờ Mằng Lăng | tên khác=Mang Lang Church
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tuy An Bắc | vĩ độ=13.2950 | kinh độ=109.2450 | chỉ đường=Cách Phường Tuy Hòa 35 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nhà thờ Công giáo xây dựng năm 1892 theo kiến trúc Gothic châu Âu với vòm cửa nhọn và hoa văn tinh xảo. Căn hầm dưới chân nhà thờ lưu giữ cuốn sách ''Phép giảng tám ngày'' của giáo sĩ Alexandre de Rhodes in năm 1651 tại Roma - cuốn sách in bằng chữ quốc ngữ đầu tiên của Việt Nam.
}}

== Hoạt động ==
* '''Trải nghiệm du lịch thân thiện với voi tại Yok Đôn:''' Theo chân kiểm lâm và nài voi đi bộ xuyên rừng khộp Xã Buôn Đôn để quan sát tập tính tự nhiên của voi rừng (kiếm ăn, tắm bùn) mà không can thiệp hay cưỡi voi.
* '''Đón bình minh tại Cực Đông - Mũi Điện:''' Vượt đường bậc thang men triền núi đá Xã Hòa Xuân từ 05:00 sáng để tận mắt ngắm vầng mặt trời đỏ ửng nhô lên từ đường chân trời biển Đông.
* '''Chèo thuyền kayak và SUP trên Hồ Lắk:''' Thuê thuyền lướt nhẹ trên mặt nước hồ Lắk phẳng lặng vào lúc hoàng hôn, ngắm dãy núi Chư Yang Sin mờ ảo phía xa tại Xã Liên Sơn Lắk.
* '''Ngắm chim tại Đầm Ô Loan &amp; Chụp ảnh hoa vàng trên cỏ xanh:''' Tham quan bãi Xép (Xã Tuy An Nam) với bờ biển vách đá đen nhô ra biển phủ đầy cây xương rồng và bãi cỏ tự nhiên nhìn ra đại dương.

== Mua sắm ==
Đắk Lắk mới là xứ sở phong phú các sản vật từ thủ phủ cà phê cao nguyên đến vựa hải sản duyên hải.

=== Sản vật &amp; Đặc sản làm quà ===
* '''Cà phê Buôn Ma Thuột:''' Cà phê Robusta chỉ dẫn địa lý chế biến khô hoặc ướt từ hạt cà phê chín đỏ; cà phê bột rang xay truyền thống tại các tuyến phố Phường Buôn Ma Thuột và Phường Tân Lập.
* '''Bột ca cao &amp; Hạt mắc ca:''' Nông sản sấy khô đóng gói giàu dinh dưỡng canh tác trên đất đỏ bazan tại Xã Krông Pắc và Xã Krông Năng.
* '''Sò huyết Đầm Ô Loan &amp; Hải sản khô:''' Sò huyết đầm tự nhiên ruột đỏ dày thịt, mực một nắng Tuy Hòa, cá ngừ đại dương đóng hộp, tôm nõn khô đóng gói tại Xã Ô Loan và Phường Tuy Hòa.
* '''Bò một nắng muối kiến vàng:''' Thịt bắp bò cỏ chăn thả sấy một đợt nắng to thái lát, nướng chín trên than hoa chấm cùng muối giã ớt xiêm rừng và tổ kiến vàng chua nồng tại Xã Sơn Hòa và Xã Sông Hinh.
* '''Mật ong hoa cà phê &amp; Tiêu đen Cư M'gar:''' Mật ong tự nhiên màu vàng óng thu hoạch vụ hoa cà phê tháng 3 cùng hạt tiêu sọ cay thơm nồng tại Xã Cư M'gar.

=== Chợ truyền thống ===
* '''Chợ Trung tâm Buôn Ma Thuột (Phường Buôn Ma Thuột):''' Chợ đầu mối lớn nhất vùng cao nguyên, nơi cung cấp đủ các loại gia vị rừng, thổ cẩm Ê Đê và trái cây nhiệt đới (sầu riêng Ri6, bơ Booth).
* '''Chợ Tuy Hòa (Phường Tuy Hòa):''' Chợ hải sản và nông sản đầu mối ven biển với các sạp bán chả cá, khô cá mặn, mắm nhĩ gia truyền.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Đắk Lắk mới dung hòa giữa hương vị nướng cay nồng của các dân tộc cao nguyên và nghệ thuật chế biến hải sản tươi sống của vùng duyên hải.

Các món ăn phổ biến:
* '''Mắt cá ngừ đại dương tiềm thuốc bắc:''' Mắt cá ngừ đại dương tươi nặng 100 - 200 g ướp kỷ tử, táo tàu, gừng lát tiềm chín trong thố đất nung giữ nhiệt, ăn nóng kèm lá tía tô thái chỉ và ớt hiểm cay xé lưỡi.
* '''Bún chìa (Bún giò chìa):''' Nước dùng nấu từ xương heo ngọt thanh trong veo; tô bún bày khoanh thịt bắp chân giò heo (phần chìa) to nạc, ninh nhừ mềm thơm, ăn kèm rau sống thái nhỏ.
* '''Gà nướng cơm lam Bản Đôn:''' Gà thả đồi ướp sả, ớt rừng, mật ong nướng vàng ruộm trên than củi, ăn cùng cơm nếp nương nướng trong ống tre dẻo quánh chấm muối ớt xanh giã nhuyễn.
* '''Sò huyết Ô Loan nướng mọi:''' Sò huyết tươi bắt từ đầm nước lợ nướng trực tiếp trên vỉ than hồng vừa chín tới còn ứa nước tiết ngọt đậm đà, chấm muối tiêu chanh.
* '''Bánh hỏi lòng heo Tuy Hòa:''' Bánh hỏi bột gạo sợi nhỏ mềm mịn rắc mỡ hành thơm phức, ăn kèm đĩa lòng non heo, gan luộc nóng hổi và chén cháo lòng loãng bốc khói.
* '''Lẩu cá lăng sông Sêrêpôk:''' Thịt cá lăng đuôi đỏ săn chắc nấu lẩu măng chua rừng, ăn kèm bún tươi và đĩa rau rừng nhiệt đới.

=== Địa điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Cơm lam Gà nướng Buôn Đôn | trang web= | email=
| địa chỉ=Tỉnh lộ 1, Xã Buôn Đôn | vĩ độ=12.8980 | kinh độ=107.8050 | chỉ đường=Gần khu cầu treo
| điện thoại=+84 983 456 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:30 - 20:00 | giá=120.000 - 250.000 VNĐ/người
| nội dung=Quán ăn nhà sàn chuyên phục vụ gà đồi nướng than hoa, cơm lam nướng ống nứa, canh cà đắng cá khô và rượu cần Tây Nguyên.
}}

* {{xem
| tên=Quán Mắt cá ngừ đại dương Bà Tám | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 289 Lê Duẩn, Phường Tuy Hòa | vĩ độ=13.0950 | kinh độ=109.3120 | chỉ đường=Gần Quảng trường 1 Tháng 4
| điện thoại=+84 257 3828 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:00 | giá=45.000 - 80.000 VNĐ/món
| nội dung=Quán ăn lâu năm nức tiếng với món mắt cá ngừ tiềm thố đất nung, lườn cá ngừ nướng ớt cay và gỏi bao tử cá ngừ tươi giòn.
}}

== Đồ uống ==
* '''Cà phê Robusta nguyên chất:''' Thưởng thức cà phê phin truyền thống tại các quán cà phê sân vườn dọc đường Phan Chu Trinh (Phường Buôn Ma Thuột) hoặc không gian Làng Cà phê Trung Nguyên (Phường Tân Lợi cũ / nay thuộc Phường Buôn Ma Thuột).
* '''Rượu cần Ê Đê &amp; M'Nông:''' Men ủ tự nhiên từ vỏ cây rừng, trấu và nếp than đựng trong ché sành cổ, dùng cần trúc hút uống chung trong các dịp hội buôn.

== Nghỉ ngơi ==
Cơ sở lưu trú phân bố thành hai khu vực trọng điểm: các khách sạn cao tầng đô thị tại Phường Buôn Ma Thuột và chuỗi resort, khách sạn mặt biển tại Phường Tuy Hòa, Phường Sông Cầu.

=== Khách sạn &amp; Resort cao cấp ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Buôn Ma Thuột | trang web=https://luxurybuonmathuot.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 81 Nguyễn Tất Thành, Phường Tân An | vĩ độ=12.7020 | kinh độ=108.0680 | chỉ đường=Gần vòng xoay Km3
| điện thoại=+84 262 3989 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.000.000 - 2.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao với 233 phòng ngủ hiện đại, hồ bơi ngoài trời, trung tâm thể dục, dịch vụ spa trị liệu và nhà hàng buffet quốc tế.
}}

* {{ngủ
| tên=Rosa Alba Resort &amp; Spa Tuy Hòa | trang web=https://rosalbaresort.com | email=
| địa chỉ=Số 88 Lê Duẩn, Phường Tuy Hòa | vĩ độ=13.1020 | kinh độ=109.3180 | chỉ đường=Mặt tiền đường biển Tuy Hòa
| điện thoại=+84 257 2222 222 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.500.000 - 4.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 5 sao ven biển với hồ bơi nước ngọt và nước mặn ngoài trời, hệ thống biệt thự có hồ bơi riêng, đường hầm thông sang bãi biển riêng và quầy bar ngắm đại dương.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Sài Gòn - Ban Mê | trang web=https://saigonbanmehotel.com.vn | email=
| địa chỉ=Số 01-03 Phan Chu Trinh, Phường Buôn Ma Thuột | vĩ độ=12.6865 | kinh độ=108.0385 | chỉ đường=Ngay ngã sáu trung tâm tượng đài Chiến Thắng
| điện thoại=+84 262 3685 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=850.000 - 1.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao nằm tại vị trí trung tâm hành chính, thuận tiện đi lại mua sắm chợ đêm, trang bị hồ bơi ngoài trời và phòng hội thảo lớn.
}}

=== Homestay sinh thái &amp; Nhà nghỉ ===
* {{ngủ
| tên=Lak Tented Camp | trang web=https://laktentedcamp.com | email=
| địa chỉ=Xã Liên Sơn Lắk | vĩ độ=12.4150 | kinh độ=108.1790 | chỉ đường=Nằm trên bán đảo nhô ra lòng hồ Lắk
| điện thoại=+84 262 6255 552 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.600.000 - 3.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái lều trại cao cấp ven hồ Lắk, cung cấp các hoạt động chèo thuyền kayak, đạp xe xuyên buôn làng và tìm hiểu văn hóa người M'Nông.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Lái xe qua các cung đường đèo ===
* Tuyến Quốc lộ 26 (đoạn đèo Phượng Hoàng nối Buôn Ma Thuột xuống duyên hải) và Quốc lộ 29 có nhiều dốc dài, khúc cua gấp. Khi điều khiển ô tô hoặc xe máy, người lái cần kiểm tra kỹ hệ thống phanh, làm chủ tốc độ và giữ khoảng cách an toàn với xe tải chở nông sản.

=== An toàn tắm biển &amp; Mùa mưa lũ ===
* Khi tắm biển tại các bãi biển ngoài khơi Phường Tuy Hòa hoặc bãi Môn (Xã Hòa Xuân), cần chú ý các biển báo vùng nước sâu và xoáy ngầm; không tắm biển vào những ngày biển động hoặc có cờ đỏ cảnh báo.
* Mùa mưa cao nguyên (tháng 6 đến tháng 9) có thể xuất hiện lũ quét bất ngờ trên các nhánh sông suối; du khách không cắm trại sát mép sông thác Dray Nur hay sông Sêrêpôk khi trời mưa lớn đầu nguồn.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Gia Lai]]: Đi theo Quốc lộ 14 ngược lên phía Bắc để khám phá Biển Hồ Pleiku thơ mộng, núi lửa Chư Đăng Ya và nhà rông Kon Klor.
* [[Khánh Hòa]]: Xuôi theo Quốc lộ 26 hoặc tuyến cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột để xuống thành phố vịnh biển [[Nha Trang]] và vịnh [[Cam Ranh]].
* [[Lâm Đồng]]: Xuôi theo Quốc lộ 27 qua đèo Chuối để đến thành phố hoa [[Đà Lạt]] mát lạnh quanh năm.
* [[Campuchia]]: Xuất cảnh qua Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh (Gia Lai lân cận) hoặc theo các hành trình đường bộ mở rộng sang tỉnh Mondulkiri.

{{geo|12.6667|108.0500}}
{{IsPartOf|Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Đắk Lắk}}</text>
      <sha1>m05b1570ye32e02qyep3gwxuyh0atob</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikivoyage:GUS2Wiki</title>
    <ns>4</ns>
    <id>61890</id>
    <revision>
      <id>122240</id>
      <parentid>121950</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T08:50:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alexis Jazz</username>
        <id>6649</id>
      </contributor>
      <comment>Updating gadget usage statistics from [[Special:GadgetUsage]] ([[phab:T121049]])</comment>
      <origin>122240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1177" sha1="da3h4zczxmyfi7ylu4ybzu9xkcdzcly" xml:space="preserve">{{#ifexist:Project:GUS2Wiki/top|{{/top}}|This page provides a historical record of [[Special:GadgetUsage]] through its page history. To get the data in CSV format, see wikitext. To customize this message or add categories, create [[/top]].}}
Dữ liệu dưới đây được đưa vào vùng nhớ đệm và được cập nhật lần cuối lúc 2026-09-16T12:02:27Z. Tối đa có sẵn {{PLURAL:5000|một kết quả|5000 kết quả}} trong vùng nhớ đệm.
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! Tiện ích !! data-sort-type=&quot;number&quot; | Số người dùng !! data-sort-type=&quot;number&quot; | Số thành viên tích cực
|-
|AVIM || 1 || 0
|-
|AVIM portlet || 1 || 0
|-
|ErrorHighlighter || 2 || 1
|-
|LocalLiveClock || 1 || 0
|-
|MiniEdit || 1 || 0
|-
|OLEDDarkTheme || 1 || 1
|-
|edittop || 14 || 0
|-
|popups || 27 || 0
|-
|purgetab || data-sort-value=&quot;Infinity&quot; | Mặc định || data-sort-value=&quot;Infinity&quot; | Mặc định
|}
* [[Đặc biệt:GadgetUsage]]
* [[m:Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]]
&lt;!-- data in CSV format:
AVIM,1,0
AVIM portlet,1,0
ErrorHighlighter,2,1
LocalLiveClock,1,0
MiniEdit,1,0
OLEDDarkTheme,1,1
edittop,14,0
popups,27,0
purgetab,default,default
--&gt;</text>
      <sha1>da3h4zczxmyfi7ylu4ybzu9xkcdzcly</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài viết đã tạo</title>
    <ns>2</ns>
    <id>63048</id>
    <revision>
      <id>122222</id>
      <parentid>122215</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T03:09:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4379" sha1="f6nzenu9u8agm41a2867vgabxzm1l75" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;__KHÔNG_NÚT_SỬA_MỤC__ __KHÔNG_MỤC_LỤC__&lt;/noinclude&gt;
{| class=&quot;hlist&quot; cellspacing=&quot;3&quot; style=&quot;width:100%; font-size:90%&quot;
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;font-size:80%; text-align:right&quot; | [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài viết đã tạo|Bài viết đã tạo]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài viết đã tạo (chi tiết)|Bài viết đã tạo (chi tiết)]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài dự định viết|Bài dự định viết]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Các mốc thời gian|Các mốc thời gian]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon chem-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Thế giới
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Kinh nghiệm du lịch
|
* ''Đang viết''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon graph-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Châu lục
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Á
|
* [[Hoa Đông]]*
* [[Đông Nam Trung Quốc]]*
* [[Trung Nam Trung Quốc]]*
* [[Tây Nam Trung Quốc]]*
* [[Tây Bắc Trung Quốc]]*
* [[Hoa Bắc]]*
* [[Đông Bắc Trung Quốc]]*
* [[Khu tự trị Tây Tạng]]*
* [[Giang Tây]]*
* [[An Huy]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Âu
|
* [[Bỉ]]*
* [[Thành phố Luxembourg]]*
* [[Nicosia]]*
* [[Ljubljana]]*
* [[Beograd]]*
* [[Thành phố San Marino]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Phi
|
* [[Mogadishu]]*
* [[Bissau]]*
* [[Bamako]]*
* [[Dakar]]*
* [[Monrovia]]
* [[Yamoussoukro]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Mỹ
|
* ''Đang viết''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Đại Dương
|
* ''Đang viết''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Nam Cực
|
* ''Đang viết''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;6&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon graph-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Việt Nam
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; |Tỉnh thành
|
* [[Đông Nam Bộ]]*
* [[Đắk Lắk]]
* [[Điện Biên]]
* [[Đồng Tháp]]
* [[Vĩnh Long]]
* [[Tuyên Quang]]*
* [[Thái Nguyên]]*
* [[Tây Ninh]]
* [[Sơn La]]*
* [[Quảng Trị]]*
* [[Quảng Ninh]]*
* [[Quảng Ngãi]]
* [[Phú Thọ]]
* [[Nghệ An]]
* [[Lạng Sơn]]
* [[Lai Châu]]
* [[Khánh Hòa]]
* [[Hưng Yên]]*
* [[Hà Tĩnh]]*
* [[Gia Lai]]*
* [[Cao Bằng]]
* [[Bắc Ninh]]
|-
| style=&quot;vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Đô thị
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Biển, đảo
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Núi, rừng
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Sông, hồ
|
* ''Đang cập nhật''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon stripeFlow-ltr-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Khác
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Định hướng
|
* [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài dự định viết|Bài dự định viết]]
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Mở rộng
|
* Chỉ là sự góp sức nhỏ, không đáng để liệt kê.
|}</text>
      <sha1>f6nzenu9u8agm41a2867vgabxzm1l75</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122225</id>
      <parentid>122222</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T03:35:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4378" sha1="i5xc6vfmdbs4jgez6xpv5855y2l5z4m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;__KHÔNG_NÚT_SỬA_MỤC__ __KHÔNG_MỤC_LỤC__&lt;/noinclude&gt;
{| class=&quot;hlist&quot; cellspacing=&quot;3&quot; style=&quot;width:100%; font-size:90%&quot;
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;font-size:80%; text-align:right&quot; | [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài viết đã tạo|Bài viết đã tạo]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài viết đã tạo (chi tiết)|Bài viết đã tạo (chi tiết)]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài dự định viết|Bài dự định viết]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Các mốc thời gian|Các mốc thời gian]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon chem-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Thế giới
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Kinh nghiệm du lịch
|
* ''Đang viết''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon graph-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Châu lục
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Á
|
* [[Hoa Đông]]*
* [[Đông Nam Trung Quốc]]*
* [[Trung Nam Trung Quốc]]*
* [[Tây Nam Trung Quốc]]*
* [[Tây Bắc Trung Quốc]]*
* [[Hoa Bắc]]*
* [[Đông Bắc Trung Quốc]]*
* [[Khu tự trị Tây Tạng]]*
* [[Giang Tây]]*
* [[An Huy]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Âu
|
* [[Bỉ]]*
* [[Thành phố Luxembourg]]*
* [[Nicosia]]*
* [[Ljubljana]]*
* [[Beograd]]*
* [[Thành phố San Marino]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Phi
|
* [[Mogadishu]]*
* [[Bissau]]*
* [[Bamako]]*
* [[Dakar]]*
* [[Monrovia]]
* [[Yamoussoukro]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Mỹ
|
* ''Đang viết''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Đại Dương
|
* ''Đang viết''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Nam Cực
|
* ''Đang viết''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;6&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon graph-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Việt Nam
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; |Tỉnh thành
|
* [[Đông Nam Bộ]]*
* [[Đắk Lắk]]
* [[Điện Biên]]
* [[Đồng Tháp]]
* [[Vĩnh Long]]
* [[Tuyên Quang]]*
* [[Thái Nguyên]]*
* [[Tây Ninh]]
* [[Sơn La]]*
* [[Quảng Trị]]*
* [[Quảng Ninh]]*
* [[Quảng Ngãi]]
* [[Phú Thọ]]
* [[Nghệ An]]
* [[Lạng Sơn]]
* [[Lai Châu]]
* [[Khánh Hòa]]
* [[Hưng Yên]]*
* [[Hà Tĩnh]]*
* [[Gia Lai]]
* [[Cao Bằng]]
* [[Bắc Ninh]]
|-
| style=&quot;vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Đô thị
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Biển, đảo
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Núi, rừng
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Sông, hồ
|
* ''Đang cập nhật''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon stripeFlow-ltr-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Khác
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Định hướng
|
* [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài dự định viết|Bài dự định viết]]
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Mở rộng
|
* Chỉ là sự góp sức nhỏ, không đáng để liệt kê.
|}</text>
      <sha1>i5xc6vfmdbs4jgez6xpv5855y2l5z4m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122239</id>
      <parentid>122225</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T06:36:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4377" sha1="3ejp50vu6nkyh6z6w827mgjrhaymnad" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;__KHÔNG_NÚT_SỬA_MỤC__ __KHÔNG_MỤC_LỤC__&lt;/noinclude&gt;
{| class=&quot;hlist&quot; cellspacing=&quot;3&quot; style=&quot;width:100%; font-size:90%&quot;
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;font-size:80%; text-align:right&quot; | [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài viết đã tạo|Bài viết đã tạo]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài viết đã tạo (chi tiết)|Bài viết đã tạo (chi tiết)]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài dự định viết|Bài dự định viết]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Các mốc thời gian|Các mốc thời gian]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon chem-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Thế giới
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Kinh nghiệm du lịch
|
* ''Đang viết''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon graph-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Châu lục
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Á
|
* [[Hoa Đông]]*
* [[Đông Nam Trung Quốc]]*
* [[Trung Nam Trung Quốc]]*
* [[Tây Nam Trung Quốc]]*
* [[Tây Bắc Trung Quốc]]*
* [[Hoa Bắc]]*
* [[Đông Bắc Trung Quốc]]*
* [[Khu tự trị Tây Tạng]]*
* [[Giang Tây]]*
* [[An Huy]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Âu
|
* [[Bỉ]]*
* [[Thành phố Luxembourg]]*
* [[Nicosia]]*
* [[Ljubljana]]*
* [[Beograd]]*
* [[Thành phố San Marino]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Phi
|
* [[Mogadishu]]*
* [[Bissau]]*
* [[Bamako]]*
* [[Dakar]]*
* [[Monrovia]]
* [[Yamoussoukro]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Mỹ
|
* ''Đang viết''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Đại Dương
|
* ''Đang viết''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Nam Cực
|
* ''Đang viết''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;6&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon graph-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Việt Nam
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; |Tỉnh thành
|
* [[Đông Nam Bộ]]*
* [[Đắk Lắk]]
* [[Điện Biên]]
* [[Đồng Tháp]]
* [[Vĩnh Long]]
* [[Tuyên Quang]]*
* [[Thái Nguyên]]*
* [[Tây Ninh]]
* [[Sơn La]]*
* [[Quảng Trị]]*
* [[Quảng Ninh]]*
* [[Quảng Ngãi]]
* [[Phú Thọ]]
* [[Nghệ An]]
* [[Lạng Sơn]]
* [[Lai Châu]]
* [[Khánh Hòa]]
* [[Hưng Yên]]
* [[Hà Tĩnh]]*
* [[Gia Lai]]
* [[Cao Bằng]]
* [[Bắc Ninh]]
|-
| style=&quot;vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Đô thị
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Biển, đảo
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Núi, rừng
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Sông, hồ
|
* ''Đang cập nhật''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon stripeFlow-ltr-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Khác
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Định hướng
|
* [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài dự định viết|Bài dự định viết]]
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Mở rộng
|
* Chỉ là sự góp sức nhỏ, không đáng để liệt kê.
|}</text>
      <sha1>3ejp50vu6nkyh6z6w827mgjrhaymnad</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122242</id>
      <parentid>122239</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T10:52:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4376" sha1="74f389kf93klkzhbq3u2sinqd02mm7l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;__KHÔNG_NÚT_SỬA_MỤC__ __KHÔNG_MỤC_LỤC__&lt;/noinclude&gt;
{| class=&quot;hlist&quot; cellspacing=&quot;3&quot; style=&quot;width:100%; font-size:90%&quot;
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;font-size:80%; text-align:right&quot; | [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài viết đã tạo|Bài viết đã tạo]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài viết đã tạo (chi tiết)|Bài viết đã tạo (chi tiết)]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài dự định viết|Bài dự định viết]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Các mốc thời gian|Các mốc thời gian]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon chem-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Thế giới
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Kinh nghiệm du lịch
|
* ''Đang viết''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon graph-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Châu lục
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Á
|
* [[Hoa Đông]]*
* [[Đông Nam Trung Quốc]]*
* [[Trung Nam Trung Quốc]]*
* [[Tây Nam Trung Quốc]]*
* [[Tây Bắc Trung Quốc]]*
* [[Hoa Bắc]]*
* [[Đông Bắc Trung Quốc]]*
* [[Khu tự trị Tây Tạng]]*
* [[Giang Tây]]*
* [[An Huy]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Âu
|
* [[Bỉ]]*
* [[Thành phố Luxembourg]]*
* [[Nicosia]]*
* [[Ljubljana]]*
* [[Beograd]]*
* [[Thành phố San Marino]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Phi
|
* [[Mogadishu]]*
* [[Bissau]]*
* [[Bamako]]*
* [[Dakar]]*
* [[Monrovia]]
* [[Yamoussoukro]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Mỹ
|
* ''Đang viết''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Đại Dương
|
* ''Đang viết''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Nam Cực
|
* ''Đang viết''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;6&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon graph-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Việt Nam
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; |Tỉnh thành
|
* [[Đông Nam Bộ]]*
* [[Đắk Lắk]]
* [[Điện Biên]]
* [[Đồng Tháp]]
* [[Vĩnh Long]]
* [[Tuyên Quang]]*
* [[Thái Nguyên]]*
* [[Tây Ninh]]
* [[Sơn La]]*
* [[Quảng Trị]]*
* [[Quảng Ninh]]*
* [[Quảng Ngãi]]
* [[Phú Thọ]]
* [[Nghệ An]]
* [[Lạng Sơn]]
* [[Lai Châu]]
* [[Khánh Hòa]]
* [[Hưng Yên]]
* [[Hà Tĩnh]]
* [[Gia Lai]]
* [[Cao Bằng]]
* [[Bắc Ninh]]
|-
| style=&quot;vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Đô thị
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Biển, đảo
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Núi, rừng
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Sông, hồ
|
* ''Đang cập nhật''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon stripeFlow-ltr-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Khác
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Định hướng
|
* [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài dự định viết|Bài dự định viết]]
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Mở rộng
|
* Chỉ là sự góp sức nhỏ, không đáng để liệt kê.
|}</text>
      <sha1>74f389kf93klkzhbq3u2sinqd02mm7l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122247</id>
      <parentid>122242</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T11:02:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4329" sha1="63k7bxnq67qwqnhkp843fh4ikf9tfsr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;__KHÔNG_NÚT_SỬA_MỤC__ __KHÔNG_MỤC_LỤC__&lt;/noinclude&gt;
{| class=&quot;hlist&quot; cellspacing=&quot;3&quot; style=&quot;width:100%; font-size:90%&quot;
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;font-size:80%; text-align:right&quot; | [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài viết đã tạo|Bài viết đã tạo]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài viết đã tạo (chi tiết)|Bài viết đã tạo (chi tiết)]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài dự định viết|Bài dự định viết]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Các mốc thời gian|Các mốc thời gian]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon chem-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Thế giới
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Kinh nghiệm du lịch
|
* ''Đang viết''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon graph-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Châu lục
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Á
|
* [[Hoa Đông]]*
* [[Đông Nam Trung Quốc]]*
* [[Trung Nam Trung Quốc]]*
* [[Tây Nam Trung Quốc]]*
* [[Tây Bắc Trung Quốc]]*
* [[Hoa Bắc]]*
* [[Đông Bắc Trung Quốc]]*
* [[Khu tự trị Tây Tạng]]*
* [[Giang Tây]]*
* [[An Huy]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Âu
|
* [[Bỉ]]*
* [[Thành phố Luxembourg]]*
* [[Nicosia]]*
* [[Ljubljana]]*
* [[Beograd]]*
* [[Thành phố San Marino]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Phi
|
* [[Mogadishu]]*
* [[Bissau]]*
* [[Bamako]]*
* [[Dakar]]*
* [[Monrovia]]
* [[Yamoussoukro]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Mỹ
|
* ''Đang viết''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Đại Dương
|
* ''Đang viết''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Nam Cực
|
* ''Đang viết''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;6&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon graph-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Việt Nam
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; |Tỉnh thành
|
* [[Đông Nam Bộ]]*
* [[Đắk Lắk]]
* [[Điện Biên]]
* [[Đồng Tháp]]
* [[Vĩnh Long]]
* [[Tuyên Quang]]*
* [[Thái Nguyên]]*
* [[Tây Ninh]]
* [[Sơn La]]*
* [[Quảng Trị]]*
* [[Quảng Ninh]]*
* [[Quảng Ngãi]]
* [[Phú Thọ]]
* [[Nghệ An]]
* [[Lạng Sơn]]
* [[Lai Châu]]
* [[Khánh Hòa]]
* [[Hưng Yên]]
* [[Hà Tĩnh]]
* [[Gia Lai]]
* [[Cao Bằng]]
* [[Bắc Ninh]]
|-
| style=&quot;vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Đô thị
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Biển, đảo
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Núi, rừng
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Sông, hồ
|
* ''Đang cập nhật''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon stripeFlow-ltr-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Khác
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Định hướng
|
* [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài dự định viết|Bài dự định viết]]
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Mở rộng
|
* [[Hải Phòng]]*
|}</text>
      <sha1>63k7bxnq67qwqnhkp843fh4ikf9tfsr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122248</id>
      <parentid>122247</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T11:07:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4553" sha1="1ovg4jrbyxfb2cg3y8o65vjxmf67kel" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;__KHÔNG_NÚT_SỬA_MỤC__ __KHÔNG_MỤC_LỤC__&lt;/noinclude&gt;
{| class=&quot;hlist&quot; cellspacing=&quot;3&quot; style=&quot;width:100%; font-size:90%&quot;
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;font-size:80%; text-align:right&quot; | [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài viết đã tạo|Bài viết đã tạo]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài viết đã tạo (chi tiết)|Bài viết đã tạo (chi tiết)]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài dự định viết|Bài dự định viết]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Các mốc thời gian|Các mốc thời gian]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon chem-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Thế giới
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Kinh nghiệm du lịch
|
* ''Đang viết''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon graph-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Châu lục
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Á
|
* [[Hoa Đông]]*
* [[Đông Nam Trung Quốc]]*
* [[Trung Nam Trung Quốc]]*
* [[Tây Nam Trung Quốc]]*
* [[Tây Bắc Trung Quốc]]*
* [[Hoa Bắc]]*
* [[Đông Bắc Trung Quốc]]*
* [[Khu tự trị Tây Tạng]]*
* [[Giang Tây]]*
* [[An Huy]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Âu
|
* [[Bỉ]]*
* [[Thành phố Luxembourg]]*
* [[Nicosia]]*
* [[Ljubljana]]*
* [[Beograd]]*
* [[Thành phố San Marino]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Phi
|
* [[Mogadishu]]*
* [[Bissau]]*
* [[Bamako]]*
* [[Dakar]]*
* [[Monrovia]]
* [[Yamoussoukro]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Mỹ
|
* ''Đang viết''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Đại Dương
|
* ''Đang viết''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Nam Cực
|
* ''Đang viết''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;6&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon graph-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Việt Nam
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; |Tỉnh thành
|
* [[Đông Nam Bộ]]*
* [[Đắk Lắk]]
* [[Điện Biên]]
* [[Đồng Tháp]]
* [[Vĩnh Long]]
* [[Tuyên Quang]]*
* [[Thái Nguyên]]*
* [[Tây Ninh]]
* [[Sơn La]]*
* [[Quảng Trị]]*
* [[Quảng Ninh]]*
* [[Quảng Ngãi]]
* [[Phú Thọ]]
* [[Nghệ An]]
* [[Lạng Sơn]]
* [[Lai Châu]]
* [[Khánh Hòa]]
* [[Hưng Yên]]
* [[Hà Tĩnh]]
* [[Gia Lai]]
* [[Cao Bằng]]
* [[Bắc Ninh]]
|-
| style=&quot;vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Đô thị
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Biển, đảo
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Núi, rừng
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Sông, hồ
|
* ''Đang cập nhật''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon stripeFlow-ltr-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Khác
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Định hướng
|
* [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài dự định viết|Bài dự định viết]]
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Mở rộng
|
* [[Hải Phòng]]*
* [[Ninh Bình]]*
* [[Hà Nội]]*
* [[Lào Cai]]*
* [[Thanh Hóa]]*
* [[Huế]]*
* [[Đà Nẵng]]*
* [[Lâm Đồng]]*
* [[Đồng Nai]]*
* [[Thành phố Hồ Chí Minh]]*
* [[An Giang]]*
* [[Cà Mau]]*
* [[Cần Thơ]]*
|}</text>
      <sha1>1ovg4jrbyxfb2cg3y8o65vjxmf67kel</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>